Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq ka publikuar në rrjetet sociale akuza të rënda lidhur me shkatërrimin e një vendi memorial në zonën e Prijedorit të Bosnje dhe Hercegovinës, ku gjatë Luftës së Dytë Botërore u krye një krim masiv ndaj civilëve serbë.
Sipas Margetiqit, nĂ« vitin 2023, nĂ« zonĂ«n e Bukova KosĂ«s, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« fshatin Veliko Palançishte, janĂ« ushtruar presione tĂ« paligjshme ndaj banorĂ«ve lokalĂ« pĂ«r tâi detyruar ata tĂ« shesin tokĂ«n e tyre.
Ai pretendon se këto veprime janë kryer nga persona të lidhur me biznesmenin serb Zvonko Veselinoviq, përmes kompanisë Drvoexport, e cila ka hapur miniera qymyri të paligjshme në atë territor.
Margetiq thekson se banorët, të cilët sipas tij janë të gjithë të përkatësisë etnike serbe, janë përballur me kërcënime, ndërprerje të energjisë elektrike dhe ujit, si dhe presione fizike, me qëllim që të largoheshin nga pronat e tyre. Ai shton se shfrytëzimi i qymyrit në këtë zonë dyshohet se është përdorur për përfitime financiare të paligjshme dhe pastrim parash.
Sipas gazetarit kroat, njĂ« nga lokacionet e shkatĂ«rruara Ă«shtĂ« Jezerine, vend ku nĂ« tetor tĂ« vitit 1942, forcat âustasheâ kanĂ« vrarĂ« 103 civilĂ« serbĂ«. NĂ« atĂ« vend ishte vendosur njĂ« kryq pĂ«rkujtimor nga banorĂ«t lokalĂ«, si shenjĂ« nderimi pĂ«r viktimat.
Margetiq pretendon se gjatë gërmimeve për minierën e qymyrit, ky vend memorial është shkatërruar me mjete të rënda ndërtimi, pavarësisht rëndësisë së tij historike dhe simbolike.
Ai i lidh këto veprime me struktura politike dhe ekonomike në Serbi dhe Republikën Serbe, përfshirë presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq dhe liderin e Republikë Serbe, Milorad Dodik.
Deri në momentin e publikimit të këtij shkrimi, institucionet përkatëse në Serbi dhe Bosnje e Hercegovinë nuk kanë reaguar zyrtarisht ndaj këtyre pretendimeve. /Telegrafi/
Kryetari i SNSD-sĂ«, Milorad Dodik, nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« Banja Luka u bĂ«ri thirrje hapur aktorĂ«ve politikĂ« nĂ« RepublikĂ«n Serbe qĂ« âsĂ« bashku tĂ« dalin nga MarrĂ«veshja e Dejtonitâ dhe tĂ« shpallin pavarĂ«sinĂ« e kĂ«tij entiteti.
NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, Dodik pĂ«rpiqet tĂ« mbetet politikisht relevant, duke rikthyer vazhdimisht nĂ« tryezĂ« ide qĂ« nuk kanĂ« asnjĂ« shans pĂ«r tâu realizuar.
âQĂ« tĂ« mos çmendemi, unĂ« propozoj tĂ« mblidhemi, tâi kundĂ«rvihemi SarajevĂ«s, tâi kundĂ«rvihemi gjykatĂ«s, tĂ« shkojmĂ« drejt autonomisĂ« sonĂ« mĂ« tĂ« madhe dhe drejt pavarĂ«sisĂ« sonĂ«â, tha Dodik.
Ai përmendi edhe shembullin e Grenlandës dhe fjalët e sekretarit të përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara për të drejtën e tyre për vetëvendosje, duke injoruar faktin se kjo territor e ka këtë dispozitë të parashikuar në ligjin e miratuar në vitin 2009, për të cilin ka dhënë pëlqimin edhe Danimarka, shkruan klix.ba.
âKjo e drejtĂ« pĂ«r vetĂ«vendosje Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« nĂ« konventat ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« janĂ« pjesĂ« pĂ«rbĂ«rĂ«se e KushtetutĂ«s sĂ« Bosnje-HercegovinĂ«s, tĂ« cilat nuk kanĂ« dashur kurrĂ« tĂ« lejojnĂ« qĂ« tĂ« dalin nĂ« pah dhe tĂ« shihet se aty shkruan se konventat qĂ« mbĂ«shtesin vetĂ«vendosjen e popujve u japin kĂ«tĂ« tĂ« drejtĂ« edhe popujve nĂ« Bosnje-HercegovinĂ«â, shtoi ai.
Natyrisht, e drejta për vetëvendosje përmes Kartës së OKB-së, së cilës i referohet Dodik në këtë deklaratë, ka të bëjë me vetëvendosjen e brendshme të popujve, pra me të drejtën për mbrojtje brenda një shteti. Këtë mbrojtje serbët, si popull konstituiv, e kanë patjetër brenda Bosnje-Hercegovinës, ndërsa kjo pjesë e Kartës së OKB-së vetëm në një numër jashtëzakonisht të vogël rastesh (represion serioz ose dekolonizim) lidhet me vetëvendosjen e jashtme, pra me pavarësinë.
Dodik nĂ« kĂ«tĂ« fjalim deklaroi gjithashtu se gjatĂ« vizitĂ«s nĂ« Izrael i Ă«shtĂ« âafirmuar mĂ« tej e drejta pĂ«r vetĂ«vendosjeâ, megjithĂ«se nuk sqaroi saktĂ«sisht se pĂ«r çfarĂ« e kishte fjalĂ«n.
âNe kemi miq. Ne kemi armiq, dhe ky Ă«shtĂ« Sarajeva. Ne kemi armiq, Sarajeva politike. Ne kemi armiq, elitĂ«n liberale perĂ«ndimore. Duhet tâi ndĂ«rpresim disa procese. Duhet tâi ndalim tĂ« gjitha proceset qĂ« shkojnĂ« drejt centralizimit tĂ« Bosnje-HercegovinĂ«s, por ne nuk do tĂ« shkojmĂ« atjeâ, tha ai.
MegjithatĂ«, Dodik shkoi edhe mĂ« tej dhe e mohoi narrativĂ«n e mĂ«parshme pĂ«r ârespektimin e plotĂ« tĂ« shkronjĂ«s sĂ« Dejtonitâ.
âNe duam vetĂ«vendosje. Ne do tĂ« duhet tĂ« mendojmĂ« dhe u bĂ«j thirrje njerĂ«zve nĂ« RepublikĂ«n Serbe tĂ« mendojnĂ« qĂ« tĂ« mblidhemi, si pushteti ashtu edhe opozita, dhe tĂ« dalim nga MarrĂ«veshja e Dejtonit dhe tĂ« kthehemi nĂ« gjendjen e RepublikĂ«s qĂ« ishte para nĂ«nshkrimit tĂ« MarrĂ«veshjes sĂ« Dejtonitâ, tha kryetari i SNSD-sĂ«.
Ai deklaroi se âserbĂ«t nĂ« Dejton kanĂ« humbur gjithçkaâ, duke pĂ«rmendur si shembuj ushtrinĂ«, policinĂ« kufitare, taksat indirekte, si dhe faktin qĂ« janĂ« imponuar prokuroria, gjykata dhe shĂ«rbimi inteligjent.
âKjo duhet tĂ« kthehet nĂ«se doni qĂ« ne tĂ« heqim dorĂ«, qoftĂ« edhe pĂ«r njĂ« moment, nga rruga drejt vetĂ«vendosjesâ, tha Milorad Dodik. /Telegrafi/
Gazetari kroat, Domagoj Margetiq ka publikuar njĂ« dokument tĂ« ri qĂ« dĂ«shmon pjesĂ«marrjen e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq nĂ« âSarajevo Safariâ â vrasjen e civilĂ«ve tĂ« pafajshĂ«m nĂ« kryeqytetin e BosnjĂ« e HercegovinĂ«s.
Publikimi i dokumentit vjen pasi Vuçiq, disa ditĂ« mĂ« parĂ«, gjatĂ« njĂ« paraqitjeje nĂ« FTV, nĂ« lidhje me âSarajevo Safariâ, deklaroi se âe dini qĂ« po gĂ«njeniâ.
âNuk ka mĂ«nyrĂ« mĂ« tĂ« mirĂ« dhe mĂ« profesionale gazetareske pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur fyerjeve tĂ« Vuçiqit sesa publikimi i edhe njĂ« dokumenti tjetĂ«r qĂ« dĂ«shmon pjesĂ«marrjen e tij nĂ« safari njerĂ«zore nĂ« SarajevĂ«n e kohĂ«s sĂ« luftĂ«s. Duke qenĂ« se nĂ« intervistĂ«n pĂ«r Federal TV mĂ« akuzoi edhe njĂ« herĂ« se po gĂ«njej, gjĂ« qĂ« u transmetua nga tĂ« gjitha mediat nĂ« rajon, asgjĂ« nuk e dĂ«shmon mĂ« mirĂ« se ky dokument se gĂ«njen pikĂ«risht Vuçiqiâ, tha Margetiq.
Siç thekson ai, dokumenti i âNjĂ«sisĂ« çetnike tĂ« Novo SarajevĂ«sâ me numĂ«r 72-08/92, i datĂ«s 23.08.1992, i nĂ«nshkruar nga komandanti i njĂ«sisĂ« Slavko Aleksiq, dĂ«shmon disa fakte tĂ« rĂ«ndĂ«sishme dhe hap disa pyetje jashtĂ«zakonisht tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« rastin e safarive njerĂ«zore nĂ« SarajevĂ«n e kohĂ«s sĂ« luftĂ«s.
âAleksandar Vuçiq edhe nĂ« intervistĂ«n e fundit propagandistike pĂ«r Federal TV ka pretenduar se kurrĂ« nuk ka mbajtur pushkĂ« mbi SarajevĂ« dhe se nuk ka qĂ«lluar. Ky dokument dĂ«shmon se Aleksandar Vuçiq po gĂ«njen. Me urdhrin nr. 72-08/92, komandanti Slavko Aleksiq i ka urdhĂ«ruar logjistikĂ«s sĂ« NjĂ«sisĂ« qĂ« Vuçiqit tâi vihet nĂ« pĂ«rdorim njĂ« pushkĂ«, konkretisht âZastava M59/66â, e njohur gjerĂ«sisht si âpapovkaâ. Kushdo qĂ« ka pasur ndonjĂ« lidhje me ushtrinĂ« ose ka shĂ«rbyer nĂ« UshtrinĂ« Popullore Jugosllave (JNA), Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i vetĂ«dijshĂ«m se nĂ« atĂ« incizim video mbi SarajevĂ«, Vuçiqi mban pikĂ«risht atĂ« model pushkeâ, deklaroi ai.
Ai shtoi se nĂ« atĂ« model âpapovkeâ mund tĂ« montohet optikĂ« dhe se pushka Ă«shtĂ« shumĂ« precize, ndaj Ă«shtĂ« pĂ«rdorur gjerĂ«sisht edhe si pushkĂ« snajperi.
âPĂ«rveç kĂ«saj, edhe ky dokument, i cili qartazi Ă«shtĂ« hartuar pikĂ«risht nĂ« momentin e ardhjes sĂ« Aleksandar Vuçiqit nĂ« pozicionet pĂ«r gjueti tĂ« snajperit ndaj civilĂ«ve, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« pozicionet pĂ«r safari njerĂ«zore, nĂ« Varrezat Hebraike nĂ« SarajevĂ«, dĂ«shmon se pikĂ«risht Vuçiqi ishte i ngarkuar si udhĂ«rrĂ«fyes dhe shoqĂ«rues i mysafirĂ«ve tĂ« huaj qĂ« vinin pĂ«r safari njerĂ«zore. Krahas gjithĂ« sa u pĂ«rmend, ky dokument dĂ«shmon edhe njĂ« gjĂ« tjetĂ«r: lidhjen e Aleksandar Vuçiqit me Sigurimin ShtetĂ«ror tĂ« SerbisĂ«, i cili nĂ« atĂ« kohĂ« drejtohej nga Jovica Stanishiq, i dĂ«nuar pĂ«r krime lufte. KĂ«tĂ« e konfirmojnĂ« edhe informacione tĂ« tjera sipas tĂ« cilave Vuçiqi, nĂ« atĂ« periudhĂ«, gjatĂ« lĂ«vizjes si vullnetar nĂ«pĂ«r BosnjĂ« e HercegovinĂ« dhe gjatĂ« pjesĂ«marrjes aktive nĂ« rrethimin e SarajevĂ«s, pĂ«rdorte njĂ« letĂ«rnjoftim zyrtar tĂ« Sigurimit ShtetĂ«ror. Kjo, natyrisht, ngre pyetje tĂ« mĂ«tejshme se deri nĂ« çfarĂ« mase sigurimi ushtarak i SerbisĂ« e ka pĂ«rdorur Sheshelin, partinĂ« e tij SRS dhe kĂ«to njĂ«si si njĂ« degĂ« ilegale tĂ« DB-sĂ« pĂ«r punĂ« dhe detyra tĂ« pista?!â, pyeti Margetiq. /Telegrafi/
Sipas të dhënave nga kërkimet e fluturimeve në platformën e njohur Kayak, udhëtimet për vitin 2026 po shënojnë një rritje të ndjeshme interesi. Shqipëria duket se do të jetë një nga destinacionet më të kërkuara gjatë këtij viti.
Analiza e Kayak tregon se interesimi për destinacionet ndërkombëtare jashtë Shteteve të Bashkuara është rritur ndjeshëm krahasuar me vitin e kaluar, me theks të veçantë te Evropa dhe rajoni i Ballkanit.
Ajo që gëzon veçanërisht është fakti se interesimi për Shqipërinë është rritur me plot 66 për qind, raporton axios.
Shqipëria renditet në vendin e katërt në listën e destinacioneve për të cilat interesimi i turistëve po shënon rritjen më të madhe.
NĂ« vendin e parĂ« renditet Republika Ăeke, ku interesi u rrit me 179 pĂ«r qind nĂ« janar 2026 krahasuar me vitin 2025, e ndjekur nga Bullgaria me 136 pĂ«r qind dhe Hungaria me 86 pĂ«r qind.
MĂ« pas vijnĂ« Rumania dhe Bosnja e Hercegovina, me njĂ« rritje prej 61 pĂ«r qind secila. Kroacia renditet nĂ« vendin e 15-tĂ«, pasi interesi Ă«shtĂ« rritur âvetĂ«mâ me 29 pĂ«r qind.
Këto të dhëna janë një tregues i qartë se udhëtarët po e shohin gjithnjë e më shumë rajonin tonë si një destinacion tërheqës dhe të përballueshëm.
Kayak Ă«shtĂ« njĂ« platformĂ« globale online pĂ«r kĂ«rkimin e udhĂ«timeve, e pĂ«rshkruar shpesh si âGoogle pĂ«r udhĂ«timetâ.
Ajo nuk shet drejtpërdrejt bileta avioni apo paketa hoteliere, por krahason çmimet nga qindra faqe të tjera dhe u tregon përdoruesve se ku mund të gjejnë ofertat më të favorshme. /Telegrafi/
Ministri i Jashtëm i Bosnjë e Hercegovinës, Elmedin Konakoviq deklaroi se Turqia kohët e fundit është bërë një superfuqi në politikën globale.
Në konferencën e tij vjetore për mediat, Konakoviq vlerësoi rrugën dhe zhvillimet e politikës së jashtme të vendit të tij.
Ai e përshkroi marrëdhënien midis Turqisë dhe Bosnjë e Hercegovinës si "fantastike" dhe falënderoi presidentin Recep Tayyip Erdogan dhe ministrin e Jashtëm Hakan Fidan.
Duke iu referuar Takimit të Dytë të Ministrave të Jashtëm të Platformës së Paqes në Ballkan, të mbajtur në Stamboll nën kryesinë e ministrit Fidan, Konakoviq deklaroi: "Turqia është një superfuqi. Pas zhvillimeve në Siri dhe në rajon, Turqia ka dalë plotësisht në plan të parë në skenën ndërkombëtare dhe është bërë një nga partnerët më të rëndësishëm të SHBA-së".
"Organizimi i këtij eventi nga Fidan dhe vendimi i presidentit Erdogan për të na kushtuar kohë pavarësisht axhendës së tij të ngjeshur, duke iu drejtuar secilit vend një e nga një, tregon qartë rëndësinë që Turqia i jep Ballkanit Perëndimor. Turqia ka marrëdhënie të mira me të gjitha vendet dhe është ndërmjetës shumë efektiv në këto procese", tha Konakoviq.
Duke iu përgjigjur pyetjes së një gazetari, Konakoviq tha se këtë vit do të vendosin viza për shtetasit e një vendi, por që padyshim nuk do të jetë Turqia dhe se ai nuk e konsideron këtë realiste.
"Kjo nuk do të jetë Turqia. Nuk e shoh këtë si të mundur gjatë mandatit tim dhe kjo çështje nuk do të më prekë mua", shtoi ai.
Konakoviq theksoi gjithashtu se Turqia ka investuar më shumë në Bosnjë e Hercegovinë sesa në Serbi dhe se kjo ka forcuar marrëdhëniet midis dy vendeve. /AA/
Reshjet e dendura të borës që kanë përfshirë Bosnjë e Hercegovinën gjatë 24 orëve të fundit kanë shkaktuar probleme të mëdha në mbarë vendin ndërsa është shënuar edhe një aksident me pasojë vdekjeprurëse në Sarajevë.
Në lagjen Gërbavica të Sarajevës, një pishë më e lartë se dhjetë metra ka rënë mbi një grua, e cila për shkak të plagëve të rënda ka ndërruar jetë në Klinikën e Mjekësisë Urgjente (KUM).
Bora ka shkaktuar probleme serioze në qarkullim, ku është regjistruar një numër i madh aksidentesh rrugore, si dhe ndërprerje dhe reduktime të transportit publik.
Qytetarët janë ankuar për rrugë dhe trotuare të papastruara dhe të pakalueshme, për shkak të të cilave shumë prej tyre janë detyruar të lëvizin në rrugë, duke rrezikuar edhe më tej sigurinë e këmbësorëve.
Nga ndërmarrja komunale "Rad", e cila vepron në territorin e katër komunave urbane të Sarajevës, u bë e ditur se në terren janë angazhuar 33 automjete të shërbimit dimëror dhe rreth 80 punëtorë për pastrimin manual të rrugëve dhe sipërfaqeve për këmbësorë.
Megjithatë, një numër i madh rrugësh dytësore dhe hyrjesh vazhdojnë të mbeten nën borë.
Edhe pse bora gjatë natës ka pushuar së rëni në Sarajevë, orët e mëngjesit kanë sjellë vështirësi shtesë për shkak të akullit.
Arteria kryesore e qytetit është pastruar, por rrugët përreth dhe kalimet kanë mbetur të mbuluara me borë. Drejtuesve të mjeteve u bëhet thirrje për kujdes maksimal.
Instituti Federal Hidrometeorologjik ka paralajmëruar për sot mot me vranësira dhe shi në Hercegovinë, ndërsa në Bosnjë pritet shi dhe borë.
Në ditët në vijim parashikohen reshje të dendura, veçanërisht në Hercegovinë dhe Bosnjën jugperëndimore, me mundësi rritjeje të nivelit të lumenjve dhe rrezik për përmbytje lokale.
Nga BIHAMK-u kujtohet se pajisjet dimërore janë të detyrueshme për të gjitha automjetet në Bosnjë e Hercegovinë.
Probleme janë shënuar edhe në disa akse rrugore, përfshirë Bradinën dhe rrugën Jabllanicë-Blidinjë ndërsa kolona dhe pritje të gjata janë evidentuar edhe në shumë pika kufitare.
Shërbimet dhe institucionet kompetente u bëjnë thirrje qytetarëve për kujdes të shtuar, ndjekje të parashikimeve të motit dhe respektim të rekomandimeve, duke pasur parasysh reshjet e reja të paralajmëruara dhe mundësinë e komplikimeve të mëtejshme. /AA/
Me ndryshimin e fundit tĂ« politikave tĂ« administratĂ«s Trump nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« dhe me publikimin e StrategjisĂ« sĂ« re tĂ« SigurisĂ« KombĂ«tare mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« muaj, paqartĂ«sia mbi politikĂ«n amerikane ndaj rajonit tĂ« Ballkanit PerĂ«ndimor ka marrĂ« fund. ĂĂ«shtja Ă«shtĂ« nĂ«se Bashkimi Evropian â qendra de facto e gravitetit e botĂ«s demokratike tĂ« mbetur [âŠ]
Udhëtarët në Aeroportin Ndërkombëtar të Sarajevës u përballën me një situatë të pazakontë.
Bëhet fjalë për një ngjarje të ndodhur të hënën, më 22 dhjetor, gjatë kontrollit të sigurisë, kur macja e një pasagjereje u arratis brenda terminalit.
Sipas Aeroportit të Sarajevës, pasagjerja refuzoi fillimisht ta nxirrte kafshën nga kutia e transportit, gjë që është e detyrueshme sipas procedurave të sigurisë.
Duke hequr sanksionet, Shtetet e Bashkuara me shumë gjasa synuan të ulnin paqëndrueshmërinë dhe tensionin në rajon, i cili është ende një pikë e nxehtë - jo të financonin një "shfaqje kukullash".
Kështu shkruan SlobodnaBosnja, sipas të cilit portal, ndërsa zyrtarët e RS teknikisht mund të respektojnë kushtet jozyrtare të SHBA-së për lehtësimin e sanksioneve, do të jetë interesante të shihet se si do të reagojë administrata e Donald Trump kur ata shkelin frymën e këtij rregullimi.
Por, rikujton ky medium, duke cituar një shkrim të revistës amerikane Washington Examiner, presidenti Donald Trump nuk heziton të rivendosë dënime të ashpra kur ndjen se po ndodh manipulim.
âSiç e kemi parĂ« nĂ« negociatat tregtare me KinĂ«n, Trump nuk ka shumĂ« ngurrime pĂ«r rivendosjen e dĂ«nimeve tĂ« ashpra kur ndjen se po ndodh manipulim", Ă«shtĂ« shkruar nĂ« kĂ«tĂ« analizĂ«.
Bëhet fjalë për një analizë të Washington Examiner rreth krizës politike në Bosnjë dhe Hercegovinë, në dritën e zgjedhjeve të fundit për presidentin e Republika Srpska, por edhe heqjen e sanksioneve ndaj Milorad Dodik dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Siç thuhet më tej në shkrimin e cituar nga SlobodnaBosnja, Republika Srpska mbajti së fundmi zgjedhje dhe, megjithëse ka një president të ri, shefi mbetet i njëjtë: Milorad Dodik.
Dodik, vazhdon analiza, i cili u shpall i papërshtatshëm për post politik nga Përfaqësuesi i Lartë dhe sistemi gjyqësor në BeH, la presidencën në favor të një pasardhësi të zgjedhur me kujdes.
Ajo gjithashtu beson se Dodik e ka ndërtuar karrierën e tij politike mbi nxitjen e konfliktit dhe mosmarrëveshjeve midis RS dhe qeverisë shtetërore të Bosnjës dhe Hercegovinës duke kujtuar se në disa raste, Dodik ka bërë thirrje për referendume për të mbështetur ose shkëputjen e RS ose refuzimin e institucioneve shtetërore.
Ai ka qenë subjekt i disa hetimeve për korrupsion dhe është përballur me akuza për mbështetje të rrjeteve kriminale.
Dodik gjithashtu mburret se takohet "rregullisht" me presidentin rus Vladimir Putin dhe ka përsëritur qëndrimin e Moskës se lufta e saj në Ukrainë është "shumë e justifikuar".
Siç kujtohet më tej në analizë, pavarësisht situatës aktuale, Donald Trump hoqi sanksionet ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij në tetor, dhe afërsisht në të njëjtën kohë, në koordinim me qeverinë, Dodiku dha dorëheqjen si president, duke lejuar mbajtjen e zgjedhjeve të reja, ndërsa autoritetet e entitetit shfuqizuan ligjet e miratuara më parë jokushtetuese.
"Kjo situatë e jashtëzakonshme, me sa duket quid-pro-quo, i dha fund muajve të bllokimit midis Dodikut dhe autoriteteve të larta boshnjake për shkak të pushtimit të tij gjithnjë e më të paligjshëm të pushtetit. Sfida, megjithatë, është se problemet e Bosnjës nuk ndalen me Dodikun. Përveç krimeve financiare, ai dhe nacionalistë të tjerë serbë dhe zyrtarë të RS kanë promovuar një axhendë secesionizmi, përçarjeje dhe aleance me Moskën. Kjo përbën si një kërcënim për sigurinë rajonale ashtu edhe një rrezik zgjerimi për Bashkimin Evropian fqinj", paralajmëron teksti.
"Edhe pse zgjedhjet e fundit nĂ« RS u mbajtĂ«n pa Dodikun, ato u shĂ«nuan nga i njĂ«jti nacionalizĂ«m dhe agjitacion qĂ« ai mbĂ«shtet, si dhe nga pjesĂ«marrja e ulĂ«t e votuesve dhe akuzat pĂ«r 'manipulim masiv tĂ« votave'. Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« vazhdim i status quo-sĂ«. PasardhĂ«si i zgjedhur me kujdes nga Dodiku, Sinisha Karan, zuri vendin e tij. NĂ« fakt, RS ka kryer ânjĂ« transformim rus, nĂ« tĂ« cilin Dmitry Medvedev ia ngrohu karrigen presidenciale Vladimir Putinit nga viti 2008 deri nĂ« vitin 2012 pĂ«r tĂ« shmangur kufizimet e mandatit rusââ.
Dodik madje bëri fushatë me premtimin se kur votuesit të votojnë për Karanin, ata do të 'votojnë për mua dhe politikat që kemi zbatuar deri më tani'", vazhdon analiza e zgjedhjeve të fundit në RS dhe pasojat e tyre të mundshme.
Ajo paralajmëron se pa kontrollet ekonomike të ofruara nga sanksionet e SHBA-së, "disa nacionalistë serbë mund të pritet të intensifikojnë retorikën e tyre të urrejtjes, korrupsionin dhe aktivitetet destabilizuese në të ardhmen". /Telegrafi/
MĂ« 21 dhjetor 2017, gjykata e parĂ« penale ndĂ«rkombĂ«tare ad hoc e themeluar nga Kombet e Bashkuara qĂ« nga gjykatat e Nurembergut dhe Tokios pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore pĂ«rfundoi punĂ«n e saj. Gjykata Penale NdĂ«rkombĂ«tare pĂ«r Ish-JugosllavinĂ«, GJPNJ, e mbajti ceremoninĂ« e saj tĂ« mbylljes nĂ« SallĂ«n historike tĂ« KalorĂ«sve nĂ« HagĂ«, ku morĂ«n [âŠ]
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq, ka ngritur dyshime serioze rreth vdekjes sĂ« Slavko Aleksiqit, njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ i vetĂ«shpallur dhe ish-komandant i njĂ« njĂ«sie paramilitare, ku, sipas tij, kishte shĂ«rbyer si vullnetar edhe presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« publike, Margetiq tha se Aleksiqi ishte njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m lidhur me pĂ«rfshirjen e dyshuar tĂ« Vuçiqit nĂ« krime lufte gjatĂ« viteve â90, pĂ«rfshirĂ« atĂ« qĂ« ai e ka quajtur âSarajevo Safariâ nĂ« SarajevĂ«.
Ai shton se Aleksiqi kishte qenë gjallë dhe në gjendje të mirë shëndetësore deri rreth dhjetë ditë më parë dhe kishte dhënë deklarata publike në mbështetje të Vuçiqit.
Megjithatë, sipas Margetiqit, lajmi për vdekjen e Aleksiqit u shpërnda papritur vetëm pak ditë pasi ai ishte shtruar në Spitalin Ushtarak në Beograd.
âAleksandar Vuçiq, sipas zakonit tĂ« vjetĂ«r, po eliminon dĂ«shmitarĂ«t. Tani sapo mora vesh se komandanti i tij nĂ« SarajevĂ« ka vdekur âmagjikishtâ nĂ« njĂ« spital nĂ« Beogradâ, tha Margetiq, duke shtuar se, sipas tij, po zhduken dĂ«shmitarĂ«t e krimeve tĂ« Vuçiqit.
Gazetari pretendon se pas ndĂ«rhyrjes sĂ« shĂ«rbimit sekret serb (BIA), Aleksiqi ishte transferuar pĂ«r trajtim nĂ« AkademinĂ« MjekĂ«sore Ushtarake (VMA) nĂ« Beograd, ku, sipas tij, ka ndĂ«rruar jetĂ« ânĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« papritur dhe tĂ« pashpjegueshmeâ.
Slavko Aleksiq, udhĂ«heqĂ«si çetnik dhe komandant i formacionit paramilitar âDetashmenti çetnik i SarajevĂ«s sĂ« reâ, vdiq sot nĂ« Trebinje nĂ« moshĂ«n 69-vjeçare, sipas raportimeve tĂ« mediave tĂ« BosnjĂ« e HercegovinĂ«s.
Informacioni mbi vdekjen e tij është konfirmuar nga banorët e Trebinjes. /Telegrafi/
Vdes Slavko Aleksiq, i njohur si vojvoda çetnik dhe simbol i terrorit gjatë rrethimit të Sarajevës.
Slavko Aleksiq, një nga figurat më të kontestuara dhe më të njohura që lidhet me luftën në Bosnjë e Hercegovinë dhe me rrethimin 1425-ditor të Sarajevës, ka vdekur sot në Trebinje.
Ai ishte komandant i formacionit paramilitar âNovosarajevski ÄetniÄki odredâ dhe nĂ« opinionin publik tĂ« BosnjĂ«s e HercegovinĂ«s emri i tij lidhet fort me snajperĂ«t dhe terrorin ushtarak ndaj popullsisĂ« civile gjatĂ« rrethimit tĂ« kryeqytetit.
Aleksiq ka lindur më 1956 në fshatin Bogdashiqi dhe ka kaluar një pjesë të madhe të jetës në Sarajevë, ku kishte punuar dhe studiuar, raporton N1.
Që në fund të viteve 1980 ai u përfshi në strukturat nacionaliste, dhe kur shpërtheu lufta mori komandën e njësisë së tij në zonën e Grbavicas.
Forcat nën komandën e tij ishin të vendosura në pozicione nga ku qyteti ishte nën zjarr konstant, dhe shumë dëshmi civilësh dhe raportime i lidhin njësitë e tij me sulmet ndaj popullsisë civile dhe përhapjen e frikës në mesin e banorëve të Sarajevës. Megjithatë, Aleksiq asnjëherë nuk u gjykua para gjykatave vendore apo ndërkombëtare për këto akte.
Pas bombardimeve të NATO-s dhe pas Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, në vitin 1996 ai udhëhoqi tërheqjen e forcave serbe dhe një pjese të popullsisë nga Grbavica, dhe vazhdoi aktivitetet ideologjike edhe pas luftës.
Emri i tij Ă«shtĂ« rikthyer kohĂ«t e fundit nĂ« debat publik lidhur me hetimin e njohur si âSarajevo Safariâ, qĂ« po zhvillohet nĂ« Milano rreth vrasjes sĂ« civilĂ«ve pĂ«r qejfi gjatĂ« rrethimit tĂ« kryeqytetit boshnjak, ku pjesĂ«marrĂ«s u raportuar se ishte edhe presidenti aktual i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq.
Rrethimi i Sarajevës, që zgjati nga 5 prilli 1992 deri më 29 shkurti 1996, konsiderohet si rrethimi më i gjatë i një kryeqyteti në historinë moderne dhe çoi në vdekjen e mijëra civilëve, përfshirë fëmijë.
Sarajeva edhe këtë mëngjes kryeson listën e kryeqyteteve me ajrin më të ndotur në botë.
Indeksi i cilësisë së ajrit në kryeqtetin e Bosnje-Hercegovinës arrin vlerën 396, raporton klix.ba.
Pas Sarajevës renditet Lahori i Pakistanit, ku indeksi i cilësisë së ajrit është regjistruar 297, ndërsa në Delhin e Indisë 284.
Përqendrimi i grimcave PM2.5 këtë mëngjes në Sarajevë është 53 herë më i lartë se vlera vjetore referuese e përcaktuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.
Sipas të dhënave të mbledhura nga IQAir, situata më e keqe është regjistruar nga stacioni matës në Saraj Polje, ku është matur vlera 533.
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq ka akuzuar presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për organizimin e fshehtë të largimit të një dëshmitari kyç të krimeve të luftës nga Bosnja dhe Hercegovina, duke e bërë atë të paarritshëm për drejtësinë ndërkombëtare.
NĂ« njĂ« video tĂ« publikuar nĂ« Facebook, Margetiq deklaron se Vuçiq po pĂ«rpiqet tĂ« âfshijĂ« gjurmĂ«tâ e pĂ«rfshirjes sĂ« tij tĂ« dyshuar nĂ« krimet e kryera gjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s nĂ« vitet â90.
Sipas gazetarit kroat, Slavko Aleksiq â njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ i vetĂ«shpallur dhe ish-komandant i njĂ«sisĂ« ku presidenti serb dyshohet se kishte shĂ«rbyer si vullnetar â Ă«shtĂ« njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t kryesorĂ« qĂ« mund tĂ« inkriminojĂ« presidentin serb.
âSlavko Aleksiq Ă«shtĂ« njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t kryesorĂ« qĂ« mund tĂ« inkriminojĂ« si Vuçiqin, ashtu edhe pjesĂ«marrĂ«sit e tjerĂ« nĂ« kĂ«to krime,â thekson Margetiq.
Gazetari shpjegon se Aleksiq kishte jetuar për vite të tëra në fshehtësi në Bosnje-Hercegovinë dhe ishte i disponueshëm për autoritetet gjyqësore vendore dhe ndërkombëtare, por situata ndryshoi rreth dhjetë ditë më parë.
âMe urdhĂ«r tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« Aleksandar Vuçiqit, BIA organizoi njĂ« operacion pĂ«r nxjerrjen e fshehtĂ« tĂ« Slavko Aleksiqit nga Bosnja dhe Hercegovinaâ, thotĂ« Margetiq.
Ai shton se Aleksiq është transferuar në Beograd dhe ndodhet në një institucion shëndetësor, me shumë gjasë në Akademinë Mjekësore Ushtarake, për të krijuar një alibi mjekësore që të shmangë ekstradimin dhe marrjen në pyetje.
Margetiq akuzon Vuçiqin se për vite me radhë ka ushtruar ndikim mbi Prokurorinë e Bosnjës dhe Hercegovinës përmes presidentit të Republikës Serbe, Milorad Dodik.
Sipas tij, kryeprokurori Milanko Kajganiq dhe ish-prokurorja e krimeve të luftës, Vedrana Mijoviq, kanë qenë pjesë e këtij mekanizmi.
âVuçiq ka kontrolluar pĂ«r vite me radhĂ« rastet e krimeve tĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje pĂ«rmes njerĂ«zve tĂ« tijâ, thekson Margetiq.
Ai përmend gjithashtu dekorimin e Mijoviqit nga Vuçiq në Beograd në vitin 2022 dhe pasurinë e pajustifikuar të saj, e cila sipas tij nuk mund të shpjegohet me pagën e një prokuroreje. /Telegrafi/
Në vendin ku si dhjetvjeçar u godit nga snajperi, në tetor të vitit 1992, Elvedin Suliq sot qëndron i qetë, duke menduar për fytyrën e panjohur të personit që qëlloi mbi të dhe mbi qindra fëmijë të tjerë gjatë rrethimit të Sarajevës.
Shkëmbinjtë e mprehtë ishin një nga bazat e snajperistëve të Ushtrisë së Republikës 'Sërpska' në atë kohë, shkruan Evropa e Lirë.
Prej aty, snajperistët kishin pamje të qartë mbi rrugën ku banonte Elvedini në lagjen e vjetër Sedrenik.
âIsha kĂ«shtu, me shpinĂ«n kthyer, duke luajtur me fĂ«mijĂ«t. DĂ«gjova njĂ« breshĂ«ri tĂ« shtĂ«nash. TĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«t ikĂ«n, tĂ« shpĂ«rndarĂ«, por unĂ« u qĂ«llovaâ, kujton Elvedini plagosjen e tij nĂ« vitin 1992.
Ai thotĂ« se snajperisti nuk u ndal pas goditjes sĂ« parĂ«: âPĂ«rpiqej tĂ« mĂ« eliminonte, tĂ« mĂ« vriste qĂ«llimishtâ.
Hasan Jusoviq, fqinj i Elvedinit dhe shofer taksie, kujton gjithashtu se snajperisti ishte këmbëngulës në planin e tij për ta vrarë fëmijën.
âE tĂ«ra çfarĂ« dĂ«gjoja, ishte njĂ« rĂ«nkim. ThanĂ«, njĂ« fĂ«mijĂ« i plagosurâ.
Hasani kishte makinë dhe donte ta çonte Elvedinin në spital.
âTĂ« shtĂ«nat filluan pĂ«rsĂ«ri, u ktheva, fĂ«mija ishte nĂ« ulĂ«sen e pasme, i shtrirĂ«, i pĂ«rgjakur... Gjak kishte nĂ« tĂ« gjithĂ« ulĂ«sen. Nisa makinĂ«n me shpejtĂ«si tĂ« plotĂ« drejt spitalit. FĂ«mija ulĂ«rinte, por ishte i vetĂ«dijshĂ«m. Xhami i pasmĂ« shpĂ«rtheu, mĂ« goditi...â, kujton Hasani.
Gjatë pothuajse katër vjetëve të rrethimit të Sarajevës nga Ushtria e Republikës 'Sërpska', çdo i dhjeti fëmijë nga mbi 1.600 që u vranë në qytet, u godit nga snajperi, sipas të dhënave të shoqatave të viktimave dhe vendimeve të gjykatave ndërkombëtare. Mbi 14.000 fëmijë u plagosën.
Elvedini nuk e mori vesh kurrë se kush ishte njeriu që e plagosi.
Asnjë snajperist i Ushtrisë së Republikës Sërpska nuk është ndjekur penalisht, edhe pse, sipas vendimeve të Gjykatës Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë, fushata e snajperëve kishte për qëllim terrorizimin e civilëve në Sarajevë, ku u vranë mbi 11.000 njerëz.
Më shumë se tridhjetë vjet më vonë, mediat në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në mbarë botën shkruajnë sërish për vrasjet e qytetarëve të Sarajevës nga snajperët.
KĂ«tĂ« herĂ«, terrori ka marrĂ« edhe njĂ« dimension tĂ« ri, pas nisjes sĂ« hetimeve nga prokuroria nĂ« Milano pĂ«r tĂ« ashtuquajturit âturistĂ« snajperistĂ«â dhe âsafarĂ«t me snajperâ.
Hetimi nis para publikimit të librit
NĂ« fillim tĂ« nĂ«ntorit, mediat italiane raportuan se prokuroria e Milanos kishte hapur njĂ« hetim pĂ«r âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ, tĂ« cilĂ«t, sipas denoncimit tĂ« shkrimtarit dhe gazetarit Ezio Gavazzeni, paguanin shuma tĂ« mĂ«dha pĂ«r tĂ« shkuar nĂ« pozicionet e UshtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s 'SĂ«rpska' rreth SarajevĂ«s dhe pĂ«r tĂ« vrarĂ« civilĂ« me snajperĂ«, kryesisht âpĂ«r kĂ«naqĂ«sinĂ«â e tyre.
Gavazzeni, pas disa përpjekjeve të Radios Evropa e Lirë për ta intervistuar, bëri të ditur se nuk dëshiron të flasë.
NdĂ«rkohĂ«, ai mbajti njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« Milano, ku njoftoi se nĂ« shkurt do tĂ« publikojĂ« njĂ« libĂ«r mbi âsafarĂ«t me snajperâ.
Ai tregoi se pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« kishte lexuar pĂ«r shkuarjen e tĂ« huajve nĂ« luftĂ« nĂ« vitin 1995, nĂ« njĂ« artikull nĂ« gazetĂ«n âCorriere della Seraâ, dhe kishte filluar tĂ« shkruante mbi kĂ«tĂ« temĂ«.
Megjithatë, ai ndaloi pasi kuptoi se informacioni ishte shumë i pakët.
Situata ndryshoi vetĂ«m nĂ« vitin 2022 me dokumentarin âSarajevo Safariâ tĂ« regjisorit slloven, Miran Zhupaniç.
Si në film, ashtu dhe në padinë e këtij viti, figurë qendrore është Edib Subashiq - oficer në pension i Ushtrisë së Bosnje dhe Hercegovinës.
Ai shpjegon se shërbimet e inteligjencës së Ushtrisë së Bosnje dhe Hercegovinës morën informacione rreth ardhjeve nga Italia pas arrestimit në vitin 1993 të një vullnetari serb nga qyteti Paraqin, në lagjen Hrasno Bërdo të Sarajevës.
âAtĂ«herĂ« kuptuam se ekzistonte njĂ« âsafariâ... qĂ« do tĂ« thotĂ« se njerĂ«zit paguanin pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi njerĂ«zit, ndryshe nga mercenarĂ«t e zakonshĂ«m. Ne i njoftuam shĂ«rbimet e inteligjencĂ«s italiane, qĂ« ishin pjesĂ« e UNPROFOR-it nĂ« SarajevĂ« nĂ« atĂ« kohĂ«. Ua dhamĂ« tĂ« dhĂ«nat dhe kĂ«rkuam hetime. ShumĂ« shpejt, rreth fillimit tĂ« vitit 1994, morĂ«m pĂ«rgjigje se ishte gjetur vendi nĂ« Itali nga ku organizohej gjithçka dhe se autoritetet italiane e kishin ndalur kĂ«tĂ« aktivitetâ, pĂ«rsĂ«riti Subashiq disa herĂ« pĂ«r mediat, nĂ« nĂ«ntor dhe dhjetor, pas nisjes sĂ« hetimeve.
Ajo që askush nuk e thotë është përse Italia, menjëherë pas këtyre zbulimeve, nuk nisi hetime dhe nuk i ndëshkoi organizatorët dhe pjesëmarrësit.
Radio Evropa e Lirë kërkoi përgjigje nga agjencitë italiane të inteligjencës, prokuroria në Milano, si dhe nga Ambasada e Italisë në Sarajevë dhe përmes konsullit të përgjithshëm të Bosnje dhe Hercegovinës në Milano, por askush nuk dha koment.
Sipas Gavazzenit, pjesëmarrësit takoheshin në Trieste, përpara se të udhëtonin në Beograd dhe më pas në Sarajevë, drejt pozicioneve të snajperëve, nga ku mund të qëllonin mbi qytetarët.
Nga Aeroporti i Triestes thanĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se nuk kanĂ« tĂ« dhĂ«na pĂ«r fluturimet e viteve â90.
Edhe nëse ka pasur të tilla, ato janë ruajtur vetëm për dy vjet.
âGjithçka qĂ« lidhet me fluturimet e mbi tridhjetĂ« vjetĂ«ve mĂ« parĂ«, nuk ekziston mĂ«, as nĂ« kujtesĂ«. Edhe statistikat e trafikut nga ato vite, qĂ« ruhen sot, janĂ« tĂ« pĂ«rgjithshmeâ, thanĂ« nga Aeroporti i Triestes nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« pyetjes mbi tĂ« dhĂ«nat ose dĂ«shmitĂ« pĂ«r udhĂ«timet e âturistĂ«ve snajperistĂ«â.
Ajo qĂ« Gavazzeni nuk e thotĂ«, Ă«shtĂ« nĂ«se dihet identiteti i ndonjĂ«rit prej atyre personave qĂ« po hetohen nga prokuroria nĂ«n dyshimet pĂ«r âvrasje me qĂ«llim tĂ« paramenduarâ dhe âmotive tĂ« ulĂ«taâ.
âSafariâ para Tribunalit nĂ« HagĂ«
Fjala âsafariâ, e pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar tĂ« huajt qĂ« qĂ«llonin mbi qytetin e rrethuar pĂ«r âargĂ«timâ, u pĂ«rmend pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« vitin 2003 nĂ« Tribunalin e HagĂ«s, gjatĂ« dĂ«shmisĂ« sĂ« dĂ«shmitarit tĂ« mbrojtur C-017, nĂ« gjyqin kundĂ«r Sllobodan Millosheviqit, president i atĂ«hershĂ«m i SerbisĂ«, i akuzuar pĂ«r krime lufte.
DĂ«shmitari identifikoi Nicholas Ribiqin, i njohur si âKanadaâ, pasi vinte nga Kanadaja, dhe tha se ai kishte ardhur pĂ«r njĂ« âsafari, pĂ«r tĂ« gjuajtur njerĂ«zâ.
Se kur dhe si mbërriti Ribiq në Sarajevë nuk dihet, por dihet se ishte me origjinë nga Bosnje dhe Hercegovina.
MĂ« vonĂ«, ai iu bashkua NjĂ«sisĂ« Speciale tĂ« UshtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s 'SĂ«rpska' âBeli Vukoviâ (UjqĂ«rit e BardhĂ«), e formuar nĂ« vitin 1993.
âNdoshta e tĂ«rhoqi origjina e tij dhe pĂ«r kĂ«tĂ« iu bashkua ushtrisĂ« serbe... Ai ishte me origjinĂ« nga Bosnje dhe Hercegovinaâ, thotĂ« Janko Sheshllija, ish-pjesĂ«tar i kĂ«saj njĂ«sie, i cili e mohon ekzistencĂ«n e turistĂ«ve qĂ« qĂ«llonin mbi banorĂ«t e SarajevĂ«s pĂ«r para.
Megjithatë, kishte vullnetarë të huaj. Sheshllija thotë se ata kishin ardhur për arsye ideologjike për të luftuar.
âKishte vullnetarĂ« nga Rusia, Ukraina dhe nga vendet e Lindjes. Madje, ishte edhe njĂ« francez, nĂ«se doni shembull konkret, njĂ« francez i vĂ«rtetĂ«, jo me origjinĂ« serbeâ, thotĂ« ai.
Fakti që Ribiq qëndroi më shumë se një fundjavë në Sarajevë, konfirmohet edhe nga pamjet e kapjes së pjesëtarëve të forcave paqeruajtëse të OKB-së si pengje në Pale, si dhe nga një proces gjyqësor që u zhvillua më vonë në Kanada.
Për shkak të lidhjes së paqeruajtësve me shtyllat elektrike, për të parandaluar sulmet e planifikuara të NATO-s mbi pozicionet serbe, Ribiq u dënua në Kanada me tre vjet burg.
Por, nuk ishte vetëm Ribiq me pasaportë kanadeze që ishte në pozicionet serbe mbi Sarajevë.
Emir Ramiq, drejtor i Institutit për Kërkime Gjenocidi në Kanada, thotë për Radion Evropa e Lirë se ka informacione se disa persona ishin të përfshirë.
âKemi informacione se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r fundjava, qĂ« do tĂ« thotĂ« tĂ« premten, tĂ« shtunĂ«n, tĂ« dielĂ«n... Gjithashtu, kemi informacione se qytetarĂ« kanadezĂ« qĂ« aktualisht nuk jetojnĂ« nĂ« Kanada, qĂ« janĂ« diku tjetĂ«r, kanĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ«â, thotĂ« Ramiq.
Ai shton se ka informacione se edhe gjyqësori kanadez do të fillojë veprime përgatitore hetimore, në lidhje me këto udhëtime.
Serbë vendas dhe të huaj në Gërbavica
Personi i vetĂ«m i pĂ«rmendur nĂ« kontekstin e âsafaritâ, Nicholas Ribiq, njihet nga Sllavko Alleksiq, njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ dhe figurĂ« qendrore gjatĂ« luftĂ«s nĂ« lagjen e okupuar tĂ« SarajevĂ«s, GĂ«rbavica, mbi tĂ« cilĂ«n ndodhej njĂ« nga bazat snajperike nĂ« Varrezat Hebraike.
Alleksiq drejtonte njĂ« njĂ«sit paraushtarak tĂ« quajtur âNjĂ«siti Ăetnik i SarajevĂ«s sĂ« Reâ, i cili mĂ« vonĂ« u integrua nĂ« UshtrinĂ« e RepublikĂ«s SĂ«rpska.
Kontradiktor edhe pas luftës, ai u dënua për nxitje të urrejtjes kombëtare, racore dhe fetare, për përçarje dhe për jotolerancë.
Alleksiq thotë për Radion Evropa e Lirë se njësia e tij përfshinte të huaj, por jo ata që përmenden sot.
âKishim rusĂ«, rreth pesĂ«dhjetĂ«... Ata ishin vullnetarĂ«, jo vrasĂ«s. Sa u pĂ«rket kĂ«tyre burrave tĂ« pasur qĂ« vinin... ne nuk pamĂ« askĂ«nd, dhe askush nuk kontaktoi komandĂ«n tonĂ« ose mua personalishtâ, thotĂ« ai.
Ndryshe nga Alleksiqi, në Hagë më 2007 foli John Jordan, një zjarrfikës amerikan, i cili gjatë luftës vizitonte pozicionet e forcave serbe mbi Sarajevë.
Ai tha se aty kishte parĂ« âvrasĂ«s safariâ tĂ« huaj dhe kishte dĂ«gjuar se fĂ«mijĂ«t dhe gratĂ« e bukura ishin trofetĂ« mĂ« tĂ« kĂ«rkuar.
Edhe pse nuk e kishte parë asnjërin prej tyre duke qëlluar, ai kishte vëzhguar se si trajtoheshin dhe lëviznin rreth pozicioneve të njohura snajperike.
âIshte krejt e qartĂ« se personi qĂ« udhĂ«hiqej nga njerĂ«zit qĂ« e njihnin terrenin, ishte plotĂ«sisht i panjohur me vendin, dhe mĂ«nyra se si ishte i veshur dhe armĂ«t qĂ« mbante, mĂ« bĂ«nĂ« tĂ« mendoj se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r âturist gjahuâ. Ky Ă«shtĂ« njĂ« term qĂ« e dĂ«gjova pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« Bejrut, ku pamĂ« se e njĂ«jta gjĂ« ndodhte rreth linjĂ«s sĂ« gjelbĂ«râ, tha Jordan atĂ«kohĂ«.
Ish-zëdhënësja e Tribunalit të Hagës, Florence Hartmann, thotë për Radion Evropa e Lirë se ata dinin për këtë fenomen, por jo për mënyrën se si organizohej.
âĂshtĂ« jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« fillojĂ« njĂ« hetim gjyqĂ«sor dhe tĂ« zbulohet se kush ishin organizatorĂ«tâ, thotĂ« ajo.
Vuçiq në fushën e betejës rreth Sarajevës?
NĂ« nĂ«ntor, gazetari kroat, Domagoj Margetiq, i pĂ«rcolli prokurorisĂ« nĂ« Milano - e cila po kryen hetime pĂ«r âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ - informacione se presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq, ka marrĂ« pjesĂ« ose ndihmuar nĂ« âturizmin e snajperistĂ«veâ.
Margetiq publikoi fotografi, në të cilat Vuçiq ishte i pranishëm në një nga pozicionet serbe në Sarajevë, prej ku, sipas dëshmitarëve, shtetas të huaj dhe forcat serbe qëllonin dhe vrisnin civilë.
Vuçiq i hodhi poshtë akuzat dhe paralajmëroi padi kundër medias që i publikoi këto informacione.
Duke folur pĂ«r Televizionin Informer, Vuçiq tha se nuk kishte dĂ«gjuar kurrĂ« pĂ«r njĂ« âsafariâ tĂ« tillĂ«.
â... por kjo nuk Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. UnĂ« nuk kisha pushkĂ«. Madje, edhe kur shkova aty dhe pyeta nĂ«se mund tĂ« qĂ«ndroja me ta, mĂ« thanĂ« âvogĂ«lush, kthehu, na duhet njĂ« gazetar qĂ« di anglishtââ, tha Vuçiq.
âA do tĂ« qĂ«lloj dikĂ« dhe ta xhirosh?â
Gazetarët dhe fotoreporterët e huaj, gjatë pothuajse gjithë kohës së luftës në Bosnje dhe Hercegovinë, nga viti 1992 deri në fund të vitit 1995, kishin mundësi të qëndronin herë pas here në pozicionet e forcave serbe rreth Sarajevës.
Radio Evropa e Lirë kontaktoi disa prej tyre, por askush nuk dëshmoi se kishte parë ndonjë të huaj që kishte paguar për të shkuar në Sarajevë dhe për të qëlluar.
Peter Kullmann shkoi për herë të parë në Bosnje dhe Hercegovinë në vitin 1992 si fotograf i agjencisë Reuters.
Ai kujton se në dimrin e atij viti, diku rreth Krishtlindjeve, ishte vetë shënjestër e një snajperisti, teksa bashkë me gazetarin e Reutersit, Kurt Schork, po përpiqeshin të largoheshin nga baza e OKB-së në Sarajevë.
âPo ecnim nĂ«pĂ«r njĂ« parking, kur plumbi i snajperit kaloi mes meje dhe Kurtit, mes kokave tona. Ishte i destinuar pĂ«r njĂ«rin prej nesh, por patĂ«m fatâ, kujton ai pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Më vonë, bashkë me gazetarin e gazetës New York Times, John Burns, Kullmann vizitoi për herë të parë një nga pozicionet snajperike të forcave serbe në Varrezat Hebraike.
Aty, krejt papritur, dëgjoi gjermanishten e tij amtare. Ishin njerëz me prejardhje nga Ballkani, që jetonin dhe punonin në qytete të Gjermanisë.
Ai kujton sidomos ata që vinin nga Shtutgarti - vendlindja e tij - të cilët pas përfundimit të punës të premten, niseshin drejt rrethimit të Sarajevës.
âVinin nĂ« grupe, direkt pas punĂ«s. Autobusi i sillte gjatĂ« natĂ«s nĂ« SarajevĂ«. QĂ«ndronin dy ditĂ« nĂ« vijĂ«n e frontit dhe pastaj ktheheshin natĂ«n, pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« vendet e punĂ«s tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mĂ«ngjes. Njiheshin si çetnikĂ«t e fundjavĂ«sâ, thotĂ« Kullmann pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Ai kujton se ata mbanin armë dhe ishin të gatshëm të qëllonin.
âNdodhte qĂ« dikush prej tyre mĂ« pyeste nĂ«se doja tĂ« qĂ«llonte, dhe nĂ«se mund tĂ« xhiroja me pajisjet e mia. Sigurisht, u thosha jo, mos e bĂ«ni... Nuk duhej tâi zemĂ«roje ata njerĂ«z, por duhej tĂ« shpikje gjithmonĂ« njĂ« arsye pse nuk duhej ta bĂ«ninâ, kujton Kullmann.
Snajperist i Ushtrisë së Republikës Sërpska në Varrezat Hebraike në Sarajevë. Autori i fotografisë, Peter Kullmann, ia siguroi atë Radios Evropa e Lirë ekskluzivisht për qëllimet e artikullit në lidhje me aktivitetin e snajperistëve në Sarajevë.
Kullmann thotë për Radion Evropa e Lirë se ndaj tij dhe Burnsit qëlluan kur zbritën nga Varrezat Hebraike dhe hynë në Sarajevë.
Kur u kthyen mĂ« vonĂ«, pyetĂ«n pĂ«rse automjeti i tyre, i shĂ«nuar qartĂ« me âNew York Timesâ, ishte qĂ«lluar menjĂ«herĂ« pas largimit nga pozicionet e snajperistĂ«ve.
Ata u pĂ«rgjigjĂ«n: âQĂ«lluam sepse na dukej argĂ«tueseâ.
Fotografi italian, Mario Boccia, qĂ« ka vizituar pothuajse tĂ« gjitha zonat e luftĂ«s nĂ« ish-Jugosllavi, pĂ«rfshirĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ«n, tregon se nuk ka hasur turistĂ« lufte nga Italia, sepse do tâi kishte raportuar menjĂ«herĂ«. Por, ka takuar tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« nĂ« Bosnje.
âNĂ« GrbavicĂ« kam takuar dhe fotografuar njĂ« grek dhe njĂ« person qĂ« ka thĂ«nĂ« se vjen nga SHBA-ja. TĂ« dy ishin tĂ« motivuar ideologjikisht dhe nuk e kishin problem tĂ« prezantoheshin si luftĂ«tarĂ« tĂ« huaj. Amerikani tha se ishte nip i çetnikĂ«ve qĂ« ishin larguar nga Jugosllavia pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore. Greku e quante veten ânazistâ dhe thoshte se luftonte kundĂ«r myslimanĂ«ve dhe hebrenjveâ, thotĂ« Boccia.
âĂfarĂ« lloj njerĂ«zish janĂ« kĂ«ta?â
âĂfarĂ« lloj njeriu Ă«shtĂ« ai qĂ« qĂ«lloi vajzĂ«n time 3-vjeçare?â, pyeste mĂ« 7 maj, 1992, Rifat Bajroviq, babai i SenidĂ«s, e cila u plagos nga njĂ« snajper nĂ« lagjen Hrasno-BĂ«rdo tĂ« SarajevĂ«s, ku njĂ« vit mĂ« vonĂ« u arrestua njĂ« vullnetar serb nga Paraqini.
Sipas deklaratĂ«s sĂ« tij, âtĂ« huajt vinin nĂ« SarajevĂ« pĂ«r tĂ« vrarĂ« njerĂ«zâ.
Sikurse Rifati atëkohë, edhe Elvedini sot vazhdon të përballet me pyetje dhe pasojat e këtij akti monstruoz.
âVij thjesht pĂ«r ta kuptuar atĂ« ndjenjĂ« qĂ« ai e kishte nĂ« atĂ« moment. MĂ« sĂ« shumti do tĂ« doja ta shihja kĂ«tu. Do ta pyesja se çfarĂ« po mendonte ndĂ«rsa po qĂ«llonte drejt meje... Nuk e di a i vjen keq apo Ă«shtĂ« i kĂ«naqur qĂ« unĂ« mbeta gjallĂ«, qĂ« shpĂ«tovaâ.
Prokuroria në Milano pritet të njoftojë publikun për rezultatet e hetimit në mars të vitit 2026. Nëse ngre aktakuzë dhe vërteton fajësinë, kjo do të ishte hera e parë në Evropë që dikush gjykohet për vrasjet e civilëve me snajperë në Sarajevë.
Ndërkohë, drejtësia në Bosnje e Hercegovinë është duke verifikuar pretendimet, por, deri më tani, asnjë snajperist nuk është gjykuar për vrasjet e civilëve, veçanërisht të fëmijëve në Sarajevë.
Rrethimi i Sarajevës zgjati 1.425 ditë. Sulmet ndaj civilëve nga pozicionet e Ushtrisë së Republikës Sërpska ndodhnin kudo dhe në çdo kohë të ditës apo natës, sipas vendimeve të Gjykatës në Hagë.
Stanisllav Galliq, ish-komandant i Korpusit Sarajevë-Romanija, u dënua me burgim të përjetshëm, ndërsa kolegu i tij, Dragomir Millosheviq, mori 29 vjet burg për rolet e tyre në rrethimin e qytetit për 44 muaj.
Dënimet me burgim të përjetshëm të Radovan Karaxhiqit dhe Ratko Mlladiqit lidhen gjithashtu me terrorizimin e civilëve të Sarajevës gjatë luftës.
Në drejtësinë vendase, deri tani janë gjykuar disa persona për krime të kryera në zonat e rrethuara të qytetit.
Pas kthimit nga fronti i luftës në Sarajevë - viti 1994 deri në 1997 - Aleksandar Vuçiq dha shumë deklarata rreth pjesëmarrjes në luftë dhe në rrethimin e Sarajevës.
KĂ«to deklarata shpesh ribotoheshin dhe pĂ«rcilleshin nĂ« revistĂ«n zyrtare tĂ« radikalĂ«ve tĂ« Vojislav Sheshelit, âSerbia e Madheâ.
Gazetari kroat Domagoj Margetiq, personi i parĂ« qĂ« zbuloi vrasjet pĂ«r qejf tĂ« civilĂ«ve nĂ« SarajevĂ«, tĂ« njohura si âSarajevo Safariâ, publikoi njĂ« tjetĂ«r deklaratĂ« tĂ« presidentit aktual serb nga viti 1994.
Sipas gazetarit kroat, Vuçiq konfirmon se ka qenë vullnetar ushtarak në Sarajevë, se ka marrë pjesë në përleshje dhe ka luftuar si vullnetar në Grbavica e në varrezat hebraike.
âPra, se ka qenĂ« pjesĂ«tar i armatosur i njĂ«sisĂ« sĂ« Aleksiqit pikĂ«risht nĂ« pozicionet, nĂ« mikrolokacionet ku organizoheshin dhe kryheshin âsafarĂ«t njerĂ«zorĂ«â, shtoi Margetiq.
Zbulimet e Margetiqit kanë shkaktuar reagime të shumta në rajon, duke rikthyer vëmendjen te aktivitetet paraushtarake gjatë rrethimit të Sarajevës dhe rolin e zyrtarëve të sotëm në ngjarjet e luftës.
Termi âSarajevo Safariâ i referohet pretendimeve se gjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s (1992â1996) disa tĂ« ashtuquajtur âturistĂ« snajperistĂ«â, kryesisht tĂ« huaj dhe sipas akuzave me pagesĂ«, merrnin pozicione snajperĂ«sh nĂ« zonat e kontrolluara nga Ushtria e RepublikĂ«s Serbe (VRS) dhe qĂ«llonin mbi civilĂ«.
Historia u bĂ« e njohur gjerĂ«sisht pas publikimit tĂ« dokumentarit Sarajevo Safari (2022) tĂ« regjisorit Miran ZupaniÄ, i cili sjell dĂ«shmi qĂ« sugjerojnĂ« se pas kĂ«tij fenomeni tĂ« supozuar qĂ«ndronte edhe logjistika e ushtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s Serbe.
Pas daljes sĂ« filmit dhe rishfaqjes sĂ« dĂ«shmive, nĂ« nĂ«ntor 2025 Prokuroria Publike e Milanos nĂ« Itali hapi njĂ« hetim pĂ«r tĂ« zbuluar nĂ«se disa shtetas italianĂ« mund tĂ« kenĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ« formĂ« tĂ« pretenduar âsniper-turizmi" dhe nĂ« vrasje tĂ« kryera gjatĂ« luftĂ«s. /Telegrafi/
Pjesëtarët e Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës nga radhët e popullit serb nuk kanë marrë pjesë të martën në akademinë ceremoniale me rastin e 20-vjetorit të Ditës së Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës, e cila u mbajt në Shtëpinë e Forcave të Armatosura në Sarajevë.
Dhe siç është konfirmuar për Klix.ba, përcjell Telegrafi, arsyeja e mungesës së tyre ishte prania e delegacioneve nga konferenca A-5, konkretisht përfaqësuesve të Kosovës.
Sipas mediumit në fjalë, Shefi i Shtabit të Përbashkët Gojko Knezheviq, si dhe zëvendësministri i Mbrojtjes, Aleksandar Goganoviq, nuk morën pjesë në ceremoni.
NĂ« pjesĂ«n zyrtare tĂ« programit, ministri i Mbrojtjes i BosnjĂ« e HercegovinĂ«s, Zukan Helez ka thĂ«nĂ« se â20 vitet e ekzistencĂ«s sĂ« Forcave tĂ« Armatosura tĂ« BosnjĂ«s dhe HercegovinĂ«s pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« shembullin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« reformave tĂ« suksesshme pas Dejtonit dhe provĂ«n se njĂ« shtet i pĂ«rbashkĂ«t mund tĂ« funksionojĂ« kur forcimi i institucioneve Ă«shtĂ« njĂ« qĂ«llim i pĂ«rbashkĂ«tâ.
âKjo Ă«shtĂ« njĂ« histori pĂ«r guximin, pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« dhe besimin nĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« pĂ«rbashkĂ«tâ, ka thĂ«nĂ« Helez, duke falĂ«nderuar selinĂ« e NATO-s nĂ« SarajevĂ«, EUFOR-in dhe partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« pĂ«r mbĂ«shtetjen e tyre nĂ« modernizimin dhe zhvillimin e Forcave tĂ« Armatosura tĂ« BosnjĂ«s dhe HercegovinĂ«s.
Ndërsa Denis Beçiroviq, anëtar i Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës, iu drejtua të pranishmëve dhe theksoi se zhvillimi dy-dekadësh i Forcave të Armatosura ndërtoi besueshmërinë e tyre si brenda vendit ashtu edhe në skenën ndërkombëtare. /Telegrafi/
Novak Stjepanoviq, një serb i Bosnjës i dënuar për krime lufte në vitin 1992, ka shmangur vuajtjen e dënimit me burg në Serbi duke iu bashkuar forcave ruse në Ukrainë, zbulon një hetim i BIRN.
Stjepanoviq, 59 vjeç, u dënua me 13 vjet burg në qershor 2025 për krime kundër civilëve pranë Bratunacit, Bosnjë, duke përfshirë vrasje, tortura, përdhunim, trajtim çnjerëzor dhe vjedhje, përcjell Telegrafi.
Megjithatë, ai ishte larguar tashmë nga Serbia dhe kishte postuar disa foto në internet që e tregonin veten me uniformë ushtarake ruse në Donetskun e pushtuar midis prillit dhe qershorit 2025, duke e deklaruar veten "të destinuar nga Zoti për të luftuar për drejtësi".
Gjykata e Lartë në Beograd konfirmoi se Stjepanoviq nuk ishte i ndaluar të largohej nga vendi gjatë gjyqit të tij.
Ekspertët ligjorë vërejnë se Serbia rrallë vendos paraburgim të menjëhershëm për qytetarët e saj të dënuar për krime lufte, një boshllëk i shfrytëzuar nga Stjepanoviq, i cili ka shtetësi të dyfishtë serbe dhe boshnjake.
Dhe viktimat e krimeve të Stjepanoviq, si Edina Kariq, kanë shprehur dëshpërim për mundësinë e tij për t'iu shmangur drejtësisë.
Kariq dëshmoi gjatë gjyqit se ishte dëshmitare e Stjepanoviq duke përdhunuar një grua 19-vjeçare në vitin 1992.
Stjepanovic u padit për herë të parë për krime lufte nga Bosnja në vitin 2009, gati dy dekada pas veprave të tij penale.
Paditë pasuese, përfshirë ato për dhunë seksuale, u bashkuan dhe u transferuan në Serbi.
Pavarësisht dënimit të shkallës së parë në dhjetor 2024 dhe dënimit të apelit prej 13 vitesh në qershor 2025, Stjepanoviq ishte zhdukur tashmë nga Serbia.
Ai dokumentoi publikisht praninë e tij në Ukrainë, duke ndarë imazhe dhe duke postuar rreth pjesëmarrjes së tij në luftimet rreth Pokrovske, rajoni i Donetskut.
Raportet tregojnë se mercenarët nga Ballkani janë bashkuar prej kohësh me forcat ruse, pavarësisht ndalimeve ligjore të miratuara në Serbi dhe Bosnje në vitin 2014, të cilat kriminalizojnë pjesëmarrjen në konflikte të huaja me dënime deri në 10 vjet në Serbi dhe 8 në Bosnje.
Ky rast nxjerr në pah dështimin sistematik të Serbisë për t'i mbajtur kriminelët e luftës përgjegjës.
Siç thuhet më tej, prokurorët në Bosnjë janë përpjekur të ndjekin hetime të mëtejshme ndaj Stjepanoviq, duke përfshirë vrasjet e gjashtë civilëve në Bratunac, por vonesat administrative dhe bashkëpunimi i paplotë nga autoritetet serbe kanë penguar drejtësinë. /Telegrafi/
Tre dekada pas rrethimit tĂ« SarajevĂ«s, prokuroria italiane ka hapur njĂ« hetim qĂ« mĂ« nĂ« fund mund tĂ« hedhĂ« dritĂ« mbi njĂ« nga segmentet mĂ« tĂ« errĂ«ta tĂ« luftĂ«s nĂ« BosnjĂ« dhe HercegovinĂ« âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ qĂ«, sipas dĂ«shmitarĂ«ve, paguheshin pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«.
Një nga të parët që e zbuloi këtë histori ishte Edin Subashiq, ish-oficer i inteligjencës së Ushtrisë së Bosnjë dhe Hercegovinës.
Subashiq për TRT Balkan tregon detajet e rrëfimit - nga momenti kur e zbuloi deri te informacionet e fundit që lidhen me hetimin e prokurorisë italiane.
GjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s, pĂ«rveç pozicioneve tĂ« zakonshme nga ku vepronin snajperistĂ«t serbĂ«, hetimet zbulojnĂ« se zona kodrinore qĂ« e rrethonte qytetin ishte shndĂ«rruar edhe nĂ« terren pĂ«r njĂ« fenomen makabĂ«r: tĂ« ashtuquajturit âsnajperistĂ« tĂ« fundjavĂ«sâ, transmeton Telegrafi.
Sipas dĂ«shmive tĂ« mbledhura, kĂ«ta individĂ« nuk kishin asnjĂ« lidhje me konfliktin nĂ« BosnjĂ«. âAta vinin nga vende tĂ« ndryshme tĂ« EvropĂ«s â kryesisht nga Italia â vetĂ«m pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi qytetarĂ«t e SarajevĂ«s, duke e kthyer vrasjen nĂ« argĂ«tim. BĂ«hej fjalĂ« pĂ«r persona tĂ« pasur, gjuetarĂ« profesionistĂ« nĂ« vendet e tyre, tĂ« cilĂ«t kĂ«rkonin âpĂ«rjetime adrenalineâ nĂ« zonĂ«n e luftĂ«s, duke pĂ«rfaqĂ«suar njĂ« sistem tĂ« deformuar vlerashâ.
Sipas deklaratĂ«s sĂ« Edin Subashiqit, prania e tyre u konfirmua pasi njĂ« vullnetar serb nga Paracini i SerbisĂ«, i kapur nĂ« fund tĂ« vitit 1993 nĂ« Hrastno Brdo, pranoi se mes vullnetarĂ«ve dhe mercenarĂ«ve kishte parĂ« edhe italianĂ« tĂ« veshur me pajisje tĂ« shtrenjta gjuetie dhe tĂ« armatosur me snajperĂ« tĂ« avancuar. Sipas dĂ«shmisĂ« sĂ« tij, njĂ« gjuetar nga Milano paguante pĂ«r tĂ« ardhur nĂ« Grbavica me qĂ«llim qĂ« tĂ« qĂ«llonte mbi SarajevĂ«, duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« si âhobiâ.
âHetimet e UNPROFOR-it dhe bashkĂ«punimi me inteligjencĂ«n italiane çuan nĂ« identifikimin, nĂ« fillim tĂ« vitit 1994, tĂ« linjave tĂ« organizuara tĂ« transportit qĂ« sillnin kĂ«ta individĂ« nĂ« BosnjĂ« â pĂ«rmes furgonĂ«ve, autobusĂ«ve, fluturimeve drejt HungarisĂ« e mĂ« pas nĂ« Serbi, madje edhe me helikopterĂ« ushtarakĂ« deri nĂ« Pale. Autoritetet italiane njoftuan se kĂ«to rrugĂ« ishin ndĂ«rprerĂ«, duke e konsideruar çështjen tĂ« mbyllur, ndĂ«rsa vĂ«mendja ndĂ«rkombĂ«tare mbetej e fokusuar nĂ« shumĂ« aspekte tĂ« tjera urgjente tĂ« luftĂ«sâ, deklaroi ai.
âKy episod i errĂ«t i rrethimit tĂ« SarajevĂ«s mbetet njĂ« dĂ«shmi e dhimbshme e degradimit moral qĂ« shoqĂ«roi konfliktin, duke ngritur sĂ«rish pyetje mbi pĂ«rmasat e krimeve tĂ« kryera ndaj popullsisĂ« civileâ, pĂ«rfundoi ai.
Rasti âSarajevo Safariâ i referohet praktikĂ«s sĂ« tmerrshme ku qytetarĂ« tĂ« pasur tĂ« huaj paguanin pĂ«r mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ« â pĂ«rfshirĂ« gra dhe fĂ«mijĂ« â gjatĂ« rrethimit tĂ« qytetit
TĂ« kujtojmĂ« se Prokuroria nĂ« Milano hapi njĂ« hetim pasi gazetari lokal, Ezio Gavazzeni dorĂ«zoi njĂ« padi ligjore lidhur me akuzat se italianĂ« dhe tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« paguanin anĂ«tarĂ«t e forcave serbo-boshnjake pĂ«r tĂ« vizituar qytetin dhe pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«t, nĂ« atĂ« qĂ« disa e quanin âturizĂ«m snajperĂ«shâ.
Numri i pĂ«rgjithshĂ«m i tĂ« vrarĂ«ve gjatĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« (1992â1995) Ă«shtĂ« rreth 100 mijĂ« tĂ« vrarĂ«. /Telegrafi/
Kandidati i SNSD-së, Sinisha Karan shpalli fitoren në zgjedhjet për president të entitetit Republika Srpska, duke iu referuar rezultateve paraprake të partisë.
Sipas të dhënave të publikuara nga SNSD pas përpunimit të 95.61 përqind të qendrave të votimit, Karan kryeson me rreth 8,500 vota në krahasim me kundërshtarin e tij Branko Blanusha nga SDS.
Megjithatë, bëhet fjalë për rezultatet e brendshme të partisë dhe jo për të dhënat zyrtare të Komisionit Qendror Zgjedhor të Bosnjës dhe Hercegovinës.
Karan u bë kandidati i SNSD-së pasi udhëheqësi dhe presidenti i RS-së, Milorad Dodik, u ndalua të kandidonte për poste dhe të mbante poste publike për shkelje të vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë, Christian Schmidt.
Sinisha Karan, ish-ministër i Brendshëm, është aleat i ngushtë dhe zgjedhja personale e Dodikut, i cili mbetet kreu i partisë së tij, Aleanca e Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD).
Dodiku u largua nga posti i presidentit tĂ« RepublikĂ«s SĂ«rpska nĂ« gusht, pasi u dĂ«nua pĂ«r mosrespektim tĂ« vendimeve tĂ« pĂ«rfaqĂ«suesit ndĂ«rkombĂ«tar, Christian Schmidt, qĂ« e mbikĂ«qyr marrĂ«veshjen e paqes, e cila e ka mbajtur BosnjĂ«n tĂ« bashkuar qĂ« nga pĂ«rfundimi i luftĂ«s ndĂ«retnike tĂ« viteve â90.
Zgjedhjet e parakohshme nĂ« RepublikĂ«n SĂ«rpska (RS) - njĂ« nga dy entitetet gjysmautonome tĂ« BosnjĂ«s, pĂ«rkrah federatĂ«s boshnjakokroate â nĂ«nkuptojnĂ« se fituesi do tĂ« shĂ«rbejĂ« pĂ«r mĂ« pak se njĂ« vit, deri nĂ« zgjedhjet e pĂ«rgjithshme nĂ« tetor 2026. /Telegrafi/