Një vit nën vëzhgim intensiv -zhvillimet e brendshme në KGJK gjatë vitit 2025
Gjatë vitit 2025, Instituti i Kosovës për Drejtësi/ Betimi për Drejtësi ka monitoruar në mënyrë të vazhdueshme zhvillimet e brendshme në Këshillin Gjyqësor të Kosovës (KGJK), duke raportuar për vendimmarrjen institucionale, menaxhimin e burimeve njerëzore, avancimet në karrierën gjyqësore, miratimin e akteve nënligjore, transparencën dhe raportimet e kryetarëve të gjykatave – veçanërisht ato raste ku u zhvilluan debate substanciale në mbledhjet e Këshillit.
Rekrutimi i gjyqtarëve të rinj: Ritëm i shpejtë dhe ndryshim i ndjeshëm i përbërjes së gjyqësorit
Rekrutimi i gjyqtarëve të rinj në Kosovë gjatë viteve të fundit është zhvilluar me një ritëm të shpejtë, duke ndikuar drejtpërdrejt në përbërjen e sistemit gjyqësor. Brenda rreth pesë viteve, janë emëruar mbi 150 gjyqtarë, çka përbën një numër të konsiderueshëm në raport me përbërjen e përgjithshme të gjyqësorit dhe ka sjellë një rifreskim të dukshëm të trupës gjyqësore, veçanërisht në gjykatat themelore, raporton “Betimi për Drejtësi“.
Procesi është realizuar përmes thirrjeve të njëpasnjëshme publike dhe procedurave të përzgjedhjes, të zhvilluara brenda afateve relativisht të shkurtra. Sipas të dhënave zyrtare, rekrutimi i gjyqtarëve të rinj është orientuar kryesisht drejt adresimit të mungesës së stafit gjyqësor dhe shpërndarjes së tyre në gjykatat me ngarkesë më të madhe të lëndëve.
Përbërja e gjyqësorit ka pësuar ndryshime edhe për sa i përket profilit profesional të gjyqtarëve të rinj, të cilët vijnë nga fusha të ndryshme të profesionit juridik, përfshirë avokatinë, prokurorinë dhe administratën publike.
Rekrutimi i përshpejtuar i gjyqtarëve mbetet një nga zhvillimet më të rëndësishme në funksionimin e sistemit gjyqësor në vitet e fundit dhe vazhdon të jetë në vëmendje të institucioneve, shoqërisë civile dhe mediave, përfshirë Betimin për Drejtësi, në kuadër të monitorimit të reformave në drejtësi.
KGJK tashmë tradicionalisht dërgon ftesa për monitorim të këtyre proceseve, duke theksuar se rekrutimi bazohet në objektivitet dhe transparencë të plotë.
Zhvillimi i procedurave për zgjedhjen e dy anëtarëve të rinj të KGJK-së:
KGJK gjatë vitit 2025 pësoi ndryshime në përbërjen e tij, me zgjedhjen e anëtarëve të rinj. Gjyqtarët Besnik Bislimaj dhe Mirjeta Shala fituan mandatin e anëtarit, pas përfundimit të mandatit të anëtarëve të mëhershëm, gjyqtarëve Qerim Ademaj dhe Avni Mehmeti.
Edhe për këto procese, KGJK ka dërguar ftesë për monitorim që në fillim të procedurave për zgjedhjen e anëtarëve, procese këto që janë monitoruar nga Instituti i Kosovës për Drejtësi.
Kujtojmë se së fundi, KGJK ka shpallur konkurs për zgjedhjen e anëtarëve të rinj për tri pozita, pas përfundimit të mandatit të kryesuesit Albert Zogaj, si dhe të anëtareve Drita Rexhaj dhe Teuta Ibrahimi.
Publikimi i vendimeve gjyqësore- kërkesë e vazhdueshme nga kryesuesi i KGJK-së:
Një temë që është përsëritur vazhdimisht gjatë vitit 2025 në mbledhjet e KGJK-së, dhe që është pasqyruar rregullisht në raportimet tona, ishte publikimi i vendimeve gjyqësore. Kryesuesi i KGJK-së, Albert Zogaj, ka kërkuar në mënyrë të vazhdueshme nga gjyqtarët dhe kryetarët e gjykatave që të rrisin nivelin e publikimit të vendimeve, duke e cilësuar këtë si element kyç për transparencën dhe llogaridhënien e gjyqësorit.
Në raportimet tona kemi evidentuar se, pavarësisht këtyre kërkesave të përsëritura, praktikat e publikimit vazhdojnë të jenë të pabarabarta nga një gjykatë në tjetrën. Kjo çështje ka qenë shpesh temë diskutimi në Këshill, me theks në mungesën e kapaciteteve administrative, problemet teknike dhe mungesën e një standardi unik të zbatueshëm në të gjitha gjykatat.
KGJK ka shkuar edhe një hap më tutje duke hartuar dhe miratuar udhëzuesin e ri për publikimin e vendimeve gjyqësore, ku ndër të tjera përcaktohet se emri dhe mbiemri i të akuzuarve publikohen, përveç rasteve kur dispozitat ligjore parashohin rregulla të tjera.
Zgjedhja e kryetarëve të gjykatave dhe mbikëqyrësve të degëve:
Gjatë vitit 2025, KGJK ka zhvilluar procedurat për zgjedhjen e kryetarëve të tri gjykatave themelore në nivel vendi.Fillimisht, si kryetar i Gjykatës Themelore në Pejë u përzgjodh gjyqtari Shemsedin Haxhiaj.
Më pas, si kryetare e Gjykatës Themelore në Gjakovë u përzgjodh gjyqtarja Fëllanza Knushaj. Kujtojmë se procesi i parë për emërimin e kryetarit të kësaj gjykate kishte dështuar, ndërsa kandidatët në atë proces ishin gjyqtarët Sulltan Dobraj dhe Drilon Haraçia.
Në fund, kryetar i Gjykatës Themelore në Prishtinë u përzgjodh gjyqtari Ngadhnjim Arrni.
Po ashtu, KGJK zgjodhi edhe mbikëqyrësit e degëve të gjykatave themelore, si dhe të Dhomave të Posaçme, por pa arritur të përfundojë në tërësi emërimin e mbikëqyrësve për të gjitha degët e gjykatave themelore.
Për këto procese, KGJK ka dërguar ftesa për monitorim të intervistave dhe ka bërë publike listat e kandidatëve, përfshirë edhe listën për kryetar të Gjykatës Themelore në Prishtinë, duke shënuar hapa të rëndësishëm drejt rritjes së transparencës.
Avancimet në karrierën gjyqësore- vendime me ndikim afatgjatë:
Paralelisht me rekrutimet, proceset e avancimit të gjyqtarëve brenda sistemit gjyqësor kanë qenë një tjetër zhvillim kyç i vitit 2025. Betimi për Drejtësi ka raportuar vazhdimisht për listat e kandidatëve për avancim, si dhe për procedurat e avancimit të gjyqtarëve nga gjykatat themelore në ato më të larta, përfshirë shqyrtimin e aplikimeve, vlerësimet e performancës dhe vendimet e KGJK-së për emërime në pozita më të larta gjyqësore.
Gjatë vitit 2025, KGJK ka zhvilluar procese të avancimit fillimisht brenda gjykatave themelore për në Departamentin Special, e më pas në Gjykatën Komerciale, Gjykatën e Apelit, Gjykatën Supreme, si dhe në Dhomat e Posaçme të Gjykatës Supreme.
Po ashtu, nga monitorimi është vërejtur se KGJK i ka kushtuar rëndësi edhe Departamentit për Çështje Administrative, i cili funksionon brenda Gjykatës Themelore në Prishtinë, duke rritur ndjeshëm numrin e gjyqtarëve në këtë departament.
Miratimi i një numri të lartë aktesh nënligjore:
Gjatë vitit 2025, KGJK ka miratuar një numër të konsiderueshëm aktesh nënligjore, përfshirë rregullore, udhëzime administrative dhe vendime që rregullojnë funksionimin e brendshëm të sistemit gjyqësor. Betimi për Drejtësi ka raportuar për këto akte, të cilat kanë prekur fusha të ndryshme, nga organizimi administrativ i gjykatave dhe menaxhimi i burimeve njerëzore, deri te trajnimi profesional dhe procedurat e brendshme disiplinore.
Raportimet e kryetarëve të gjykatave:
Një pjesë e rëndësishme e punës së KGJK-së gjatë vitit 2025 ishin raportimet e kryetarëve të gjykatave, përfshirë raportet për ngarkesën e lëndëve, vonesat procedurale, mungesën e stafit dhe kushtet infrastrukturore. Veçanërisht janë pasqyruar rastet kur këto raportime kanë nxitur debate të drejtpërdrejta në mbledhjet e Këshillit.
Raportimet e transmetuara në Facebook kanë reflektuar diskutime konkrete, duke ngritur tema të rëndësishme për rritjen e angazhimit institucional me qëllim përmirësimin e qasjes në drejtësi.
Përfundim:
Në përmbledhje, viti 2025 ka qenë një vit me zhvillime intensive brenda KGJK-së. Proceset e vazhdueshme të rekrutimit të gjyqtarëve të rinj, avancimet në karrierën gjyqësore, miratimi i një numri të madh aktesh nënligjore, kërkesat e vazhdueshme për rritjen e transparencës përmes publikimit të vendimeve gjyqësore dhe debatet e hapura mbi performancën e gjykatave, kanë shënuar këtë periudhë.
Këto zhvillime tregojnë për një sistem në lëvizje të vazhdueshme, por edhe për sfida që kërkojnë monitorim dhe llogaridhënie publike. Për këtë arsye, monitorimi i vazhdueshëm i KGJK-së dhe i sistemit gjyqësor mbetet thelbësor për forcimin e sundimit të ligjit dhe rritjen e besimit të qytetarëve në drejtësi. /BetimipërDrejtësi/
