Pavarësisht krizave globale, tensioneve gjeopolitike dhe presionit mbi bizneset, pagat në Zvicër pritet të rriten edhe gjatë vitit 2027. Kompanitë zvicerane planifikojnë një rritje mesatare nominale prej 1,2 për qind, sipas një sondazhi të Qendrës për Kërkime Ekonomike pranë Universitetit Teknik ETH Zürich (KOF), shkruan gazeta “Neue Zürcher Zeitung”.

Në sondazh morën pjesë rreth 3500 kompani të sektorit privat. Sipas KOF-it, inflacioni në vitin 2027 pritet të jetë rreth 0.5 për qind. Nëse ky parashikim realizohet, punonjësit do të përfitojnë një rritje reale të pagave prej afërsisht 0.7 për qind, që nënkupton një përmirësim të fuqisë së tyre blerëse.

Rritja e parashikuar shihet si e konsiderueshme në një perspektivë historike. Nga viti 2014 deri më 2023, pagat reale në Zvicër u rritën mesatarisht vetëm 0.2 për qind në vit.

Michael Siegenthaler, drejtues i kërkimeve për tregun e punës në KOF, vlerëson se parashikimet janë premtuese, veçanërisht duke pasur parasysh tarifat amerikane dhe tensionet ndërkombëtare që po rëndojnë mbi ekonominë zvicerane, thekson “Neue Zürcher Zeitung”.

Megjithatë, ekziston një dallim mes pritjeve të ekspertëve dhe atyre të kompanive. Ndërmarrjet e anketuara presin një inflacion prej 1.1 për qind. Në këtë rast, rritja reale e pagave do të ishte minimale. Ekspertët e KOF-it theksojnë se kompanitë zvicerane në të kaluarën kanë pasur prirje ta mbivlerësojnë inflacionin.

Në të njëjtën kohë, ritmi i rritjes së pagave nominale po ngadalësohet. Një vit më parë, kompanitë parashikonin rritje prej 1.3 për qind, ndërsa në vitin 2024 pritjet ishin 1.6 për qind. Ndër faktorët kryesorë përmenden rënia e inflacionit dhe ftohja e lehtë e tregut të punës që nga viti 2023.

Sektori i ndërtimit pritet të ketë rritjen më të madhe të pagave. Kompanitë e këtij sektori parashikojnë një rritje nominale prej 2 për qind, nga 1.6 për qind sa ishte parashikimi i një viti më parë.

Rreth 90 për qind e kompanive të ndërtimit planifikojnë t’i rrisin pagat me të paktën 1 për qind. Kjo lidhet me ecurinë e mirë të sektorit dhe mungesën e vazhdueshme të punëtorëve të kualifikuar, nënvizon “Neue Zürcher Zeitung” dhe bën këtë renditje:

Bankat: Rritja e parashikuar ka rënë nga 1.4 në 0.8 për qind. Në këtë zhvillim kanë ndikuar shkurtimet e vendeve të punës pas bashkimit të bankave UBS-së dhe Credit Suisse, automatizimi dhe konkurrenca nga shërbimet bankare online.

Industria kimike dhe farmaceutike: Kompanitë presin rritje prej vetëm 1 për qind, krahasuar me 1.5 për qind më parë. Sektori po përballet me tarifat amerikane, kostot e larta të energjisë dhe presionin për uljen e çmimeve të barnave.

Industria e eksportit: Dobësimi ekonomik në tregje të rëndësishme, veçanërisht në Gjermani dhe Kinë, vazhdon të ndikojë mbi pagat dhe punësimin.

Sindikatat zvicerane i konsiderojnë këto rritje të pamjaftueshme. Organizatat Travail Suisse, Syna dhe Transfair pritet të paraqesin kërkesa më të larta gjatë negociatave për pagat e vitit 2027. Ato paralajmërojnë se çmimet e konsumit mund të rriten sërish për shkak të konflikteve ndërkombëtare dhe kostove të energjisë.

Sipas sindikatave, rritja e produktivitetit për orë pune dëshmon se rritjet më të mëdha të pagave janë të nevojshme, të arsyeshme dhe të përballueshme. /Telegrafi/

Kur presidenti rus Vladimir Putin ateroi më 15 gusht 2025 në bazën ajrore Elmendorf, në Alaskë, jo vetëm në Ukrainë, por në mbarë Evropën mbizotëronte frika se në Alaskë mund të arrihej një marrëveshje në dëm të ukrainasve dhe të interesave evropiane të sigurisë, shkruan gazeta zvicerane “Neue Zürcher Zeitung” në një analizë të botuar të shtunën.

Trump e lavdëroi “marrëdhënien e tij fantastike me Vlladimirin” dhe foli për përparim të madh, por Putin nuk e mori parasysh kërkesën amerikane për armëpushim. Më vonë, një burim anonim i tha gazetës britanike “Financial Times” se Putini e kishte bezdisur Trampin me shtjellime të gjata për unitetin historik të rusëve dhe ukrainasve.

Kremlini me gjasë asnjëherë nuk i mori seriozisht Trumpin. Para samitit, ai i kishte kërcënuar rusët me “pasoja serioze” nëse refuzonin armëpushimin. Pas samitit tha se sanksionet e planifikuara ekonomike janë të panevojshme. Të nesërmen e samitit hodhi bombën e radhës: përmes një mesazhi të shkurtër njoftoi se nuk synonte më një marrëveshje armëpushimi për Ukrainën. Mënyra më e mirë, tha ai, ishte të negociohej drejtpërdrejt një marrëveshje paqeje, shkruan “Neue Zürcher Zeitung”.

Njëri nga dëshmitarët e paktë të bisedimeve të samitit, i dërguari amerikan Steve Witkoff, e përshkroi ngjarjen një ditë më vonë në televizion në mënyrë thuajse euforike: ishte arritur diçka që ndryshonte gjithçka, tha ai. Rusët, sipas tij, ishin pajtuar që Ukraina të mund të merrte nga SHBA-të garanci sigurie sipas modelit të Traktatit të NATO-s.

Megjithëse ky përshkrim - si shumë deklarata të Witkoffit - më vonë doli i pavërtetë, ai krijoi një dinamikë të re. Papritur dukej sikur edhe Putini kishte bërë një lëshim të rëndësishëm. Tashmë barra i kalonte Ukrainës, e cila duhej të bënte lëshime nga ana e saj.

“Presidenti Zelensky mund ta përfundojë luftën pothuajse menjëherë, nëse dëshiron”, shkroi Trumpi. Kjo tingëllonte sikur përgjegjësinë për gjakderdhjen e vazhdueshme nuk e mbante Moska, por Kievi. Kur Zelensky mbërriti në Washington tri ditë pas takimit të nivelit të lartë, duhej të llogariste në presion të madh amerikan për të pranuar një lloj paqeje kapitulluese. Me nxitim, edhe shtatë politikanë të lartë evropianë u nisën për t’i qëndruar Zelenskyt pranë në Shtëpinë e Bardhë. Taktika funksionoi dhe vendimet u shtynë për momentin, sipas “Neue Zürcher Zeitung”.

Bisedimet çuan në një plan konkret prej 28 pikash, i cili doli në publik më 20 nëntor. Ai parashikonte përfundimin e luftës nën një sërë kushtesh, ndër të cilat më e dhimbshmja për Ukrainën ishte tërheqja pa luftë nga Donbasi. Kievi e refuzoi.

“Ishim të sigurt se çështja kishte përfunduar dhe se nisma e Trumpit do të zbatohej siç ishte njoftuar” - kështu e shprehu frustrimin e tij ministri i Jashtëm rus Sergej Lavrov në mars. Në korrik ai u shpreh edhe më ashpër. E paraqiti Trumpin si ndërmjetës të dështuar, i cili kishte folur më shumë se ç’duhej. Ndryshe nga premtimi, presidenti amerikan nuk kishte arritur ta bindte Zelenskyn t’i pranonte propozimet e miratuara në bazën amerikane në Alaskë, Anchorage.

Lavrovi ishte i zemëruar sepse homologu i tij amerikan, Marco Rubio, pak më parë i kishte shpallur propozimet e Anchorage të dështuara. Rubio tha se ato kishin qenë të papranueshme për ukrainasit që atëherë dhe se sot ndoshta ishin edhe më të papranueshme. Për të arritur paqen, nevojiteshin “ide të reja”.

Në përgjithësi, ndërmjetësi Witkoff udhëtoi shtatë herë te Putini në Rusi, ndërsa nuk shkoi asnjëherë në Ukrainë. Tani duket se ndërmjetësi ka arritur në përfundimin se, për të vendosur një paqe të drejtë, ndoshta duhet dëgjuar edhe pala më e dobët. Pritet të vizitojë Kievin në ditët apo javët e ardhshme.

Dhjetë muaj pas atentatit me bombë ndaj gazetarit investigativ Sigfrido Ranucci, një arrestim spektakular ka tronditur Italinë. Urdhëruesi i dyshuar është një mik i vjetër i viktimës dhe një i njohur i kahershëm i drejtësisë, shkruan gazeta zvicerane “Tages-Anzeiger”.

Sigfrido Ranucci është një nga reporterët më të njohur të Italisë – i patrembur, me përvojë dhe i pakompromis. Dikur raportonte për luftërat ballkanike dhe për sulmet terroriste të 11 shtatorit në SHBA. Ndërkohë, gazetari që së shpejti mbush 65 vjet drejton në transmetuesin publik RAI emisionin investigativ “Report”. Temat që trajtohen aty janë tejet shpërthyese: korrupsioni, shpërdorimi i pushtetit dhe lidhjet mes politikës dhe mafies. Për shkak të kërcënimeve të vazhdueshme, Ranucci prej vitesh jeton nën mbrojtjen e policisë.

Kur më 6 tetor 2025, në orën 22:17, para shtëpisë së Ranuccit në Romë shpërtheu një bombë me një kilogram eksploziv, shumëkush dyshoi se pas atentatit qëndronte mafia. Ranucci dhe e bija e tij patën fat: kishin mbërritur në shtëpi vetëm pak më herët dhe shpëtuan të palënduar. Megjithatë, veturat e tyre u shkatërruan plotësisht dhe shtëpia u dëmtua. Rastin e mori përsipër prokuroria kundër mafies.

“Shpërthimi ishte aq i fuqishëm, sa u lëkund gjithë lagjja. Vajza ime kishte kaluar pranë veturës vetëm pak minuta më parë. Mund të kishte vdekur”, shkroi atëherë Ranucci në rrjetet sociale.

Të nesërmen, qindra njerëz u mblodhën para shtëpisë së Ranuccit për t’i shprehur solidaritetin. Edhe nga mediat dhe politika erdhi një valë mbështetjeje: shoqatat e gazetarëve, transmetuesi RAI, politikanë nga i gjithë spektri politik, madje edhe kryeministrja Giorgia Meloni, e dënuan atentatin.

Që atëherë, opinioni publik italian priste me padurim rezultatet e hetimit. Krahas mafies, dyshimet fillimisht u drejtuan edhe ndaj bandave shqiptare që veprojnë në Romë dhe rrethinë.

Tani ndodhi një kthesë spektakolare: këtë javë autoritetet arrestuan botuesin, ish-gazetarin dhe sipërmarrësin Valter Lavitola. 60-vjeçari është mik i vjetër i Ranuccit dhe dyshohet se ka porositur atentatin me bombë – gjë që tashmë e ka pranuar pasi u mor në pyetje për pesë orë.

Motivi i deklaruar nga Lavitola prek kufijtë e çmendurisë: ai tha se me këtë atentat kishte dashur ta mbronte Ranuccin dhe të arrinte që autoritetet t’i forconin masat e sigurisë. Sipas tij, atentati nuk kishte motive politike.

Prokuroria, megjithatë, e sheh ndryshe. Me këtë atentat të stilit mafioz, Lavitola kishte dashur të rriste popullaritetin e Ranuccit, në mënyrë që ky të kishte shanse më të mira për të kandiduar në zgjedhjet parlamentare të vitit 2027 dhe, në këmbim, t’i siguronte atij një post fitimprurës si këshilltar.

Për ta përgatitur planin, Valter Lavitola kishte rekrutuar një ndërmjetës. Portugezi, i cili ndërkohë është larguar drejt Afrikës, dyshohet se më pas kishte porositur katër kriminelë nga rrethinat e Napolit që ta vendosnin lëndën shpërthyese para shtëpisë së Sigfrido Ranuccit.

Në fund të qershorit u arrestuan autorët e dyshuar. Burrat, të moshave nga 22 deri në 53 vjeç, ishin të njohur më parë për policinë si kriminelë. Për hetuesit u bë shpejt e qartë se ata kishin vepruar me urdhër të njerëzve që qëndronin në prapavijë – Valter Lavitolës dhe bashkëpunëtorit të tij portugez.

Lavitola nuk është i panjohur në Itali. Në vitet ’90 ai ishte i afërt me politikanin më të bujshëm të historisë italiane të pasluftës, Silvio Berlusconin. Lavitola krijoi kontakte, veproi si ndërmjetës në disa marrëveshje të Berlusconit dhe, pas vitit 2000, dyshohet se shërbeu si korrier parash.

Kështu, ai arriti ta bindte senatorin Sergio De Gregorio që, kundrejt tre milionë eurove, të kalonte nga koalicioni i qendrës së majtë në kampin e Berlusconit. Lavitola dhe Berlusconi u dënuan më 2015 nga instanca e parë me nga tre vjet burg për korrupsion. Në apel, gjykata e shpalli veprën të parashkruar dhe e pushoi procedurën.

Tani Lavitola gjendet sërish përballë drejtësisë – këtë herë si organizatori i dyshuar i një atentati ndaj mikut të tij më të mirë.

Para arrestimit të Lavitolës, Sigfrido Ranucci i kishte thënë gazetës “Corriere della Sera”: “Ai është një mik i vërtetë, mes nesh ka shumë mirëdashje. Shkojmë shpesh bashkë për të ngrënë, të paktën çdo dy javë.”

Ranucci deri tani nuk është shprehur drejtpërdrejt për arrestimin, por avokati i tij deklaroi se arrestimi tregon “kompleksitetin” e atentatit. /Telegrafi/

Një ngjarje me rrezikshmëri të lartë ka mobilizuar autoritetet zvicerane pasditen e kësaj të enjteje në Zürich.

Specialistët e ushtrisë zvicerane për asgjësimin e mjeteve shpërthyese, në bashkëpunim me Policinë Ujore të Zürichut, kanë nxjerrë nga lumi Limmat një granatë dore funksionale, e cila ishte e prodhuar në ish-Jugosllavi, njofton policia e Zürichut.

Të enjten në mëngjes disa notues në zonën e njohur të notit në lumë Unterer Letten vërejtën në fund të lumit diçka që ngjante me një mjet shpërthyes.

Pas njoftimit, zhytësit e Policisë Ujore kryen menjëherë një zhytje kontrolluese në vendngjarje, ku konfirmuan se bëhej fjalë për një granatë dore, e cila ndodhej vetëm një metër larg bregut.

Siç është procedura standarde në raste të tilla, policia e Zürichut njoftoi komandën e specializuar të ushtrisë, raportojnë mediat.

Pasditen e së enjtes, dy ekspertë ushtarakë kryen një tjetër zhytje dhe pas ekzaminimit konstatuan se mjeti ishte një granatë dore luftarake me origjinë nga ish-Jugosllavia. Mjeti shpërthyes u nxor me sukses nga uji pak pas orës 15:30.

Instituti Forensik i Zürichut e transportoi granatën me një automjet të veçantë drejt një zone të sigurt për kryerjen e shpërthimit të kontrolluar.

Gjatë gjithë operacionit të nxjerrjes, Policia e Qytetit të Zürichut e bllokoi tërësisht zonën e prekur në Unterer Letten për arsye sigurie. /Telegrafi/

Incidenti në Kuvendin e Kosovës, ku deputetja e Aleancës, Time Kadrijaj gjuajti me vezë në drejtim të kryeministrit në detyrë, Albin Kurti ka marrë vëmendje edhe në mediat zvicerane.

Gazeta zvicerane 20 Minuten ka raportuar për incidentin, duke e përshkruar si një përshkallëzim të tensioneve politike në Kosovë.

Hedhja e vezëve ndaj Kurtit, lajm edhe në mediat botërore

20 Minuten e ka vënë theksin te situata e tensionuar politike në Kosovë, duke e paraqitur incidentin si një shenjë të përshkallëzimit të përplasjeve mes pozitës dhe opozitës.

Incidenti ka tërhequr vëmendje edhe në mediat ndërkombëtare, duke e çuar përtej Kosovës një përplasje që ndodhi brenda sallës së Kuvendit.

Incidenti me vezë ndaj Kurtit, gjithçka ndodhi në seancën konstituive të Kuvendit

Ndërkaq, ngjarja ka ndodhur të shtunën gjatë seancës konstituive të Kuvendit, ku për shkak të incidentit dhe tensioneve të krijuara në sallë, punimet e Kuvendit janë ndërprerë. /Telegrafi/

Sipas burimeve diplomatike, në Kiev ekziston një lob që në parim e kundërshton vizitën e Zelenskyt në shtetin ballkanik me prirje proruse.

Një vizitë e Zelenskyt në Serbi pritej të zhvillohej në mesin e majit, por Kievi e shtyu atë në momentin e fundit. Vizita u dakordua sërish dhe u caktua për javën e parë të gushtit, kur më 15 korrik presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, mori pjesë në samitin e pestë Ukrainë-Evropa Juglindore në Kiev.

Ndonëse nuk ka konfirmim zyrtar, gazeta gjermane thekson se ka gjasa që mes Ukrainës dhe Serbisë do të ketë një bashkëpunim jo vetëm ekonomik, por edhe në fushën e mbrojtjes, përfshirë mundësinë e prodhimit të përbashkët të dronëve. Një bashkëpunim i tillë mund të realizohej përmes një marrëveshjeje trepalëshe: Serbia si vendprodhim, Ukraina si vendi kryesor në përdorimin e dronëve dhe Emiratet e Bashkuara Arabe si financuese.

Vizita është politikisht e ndjeshme edhe sepse, sipas sondazheve, simpatitë e popullsisë për presidentin rus Vlladimir Putin në asnjë shtet tjetër evropian nuk janë më të theksuara sesa në Serbi. Serbia është ndër pak shtetet evropiane që nuk kanë vendosur sanksione kundër Rusisë. Sipas të dhënave, ukrainasit janë të interesuar prej kohësh sidomos për prodhimin e armëve dhe municionit në Serbi.

Një rol të rëndësishëm në lidhjen mes Kievit dhe Beogradit e pati diplomati amerikan Kris Hill. “Në fillim të mandatit tim në Beograd, ambasadori ukrainas erdhi tek unë me një listë të pajisjeve ushtarake për të cilat Ukraina kishte nevojë urgjente në fushëbetejë. Ekipi i ambasadës sime verifikoi nëse serbët kishin aftësi t’i plotësonin këto kërkesa - dhe ata kishin”, kujton Hill në një bisedë telefonike me gazetën gjermane dhe shpjegon hapat e mëtejmë: “Shtetet e Bashkuara filluan të mbështesnin blerjen e sasive të konsiderueshme të municionit serb, për të cilin e dinim se nevojitej urgjentisht në Ukrainë.”

Serbia edhe sot këmbëngul se nuk i ka shitur Ukrainës kurrë as edhe një fishek të vetëm, gjë që formalisht është e vërtetë. Dërgesat shkonin te ndërmjetësit, për shembull në Poloni ose në Republikën Çeke. Prej andej ato dërgoheshin në Ukrainë pa përfshirjen e Serbisë.

Hill e përshkruan si moment kyç takimin ndërmjet Vuçiqit dhe Zelenskyt në Athinë në gushtin e vitit 2023, ku të dy presidentët kishin rënë dakord për bashkëpunim më të ngushtë dhe më pas e kishin vënë atë në praktikë. Sipas Hillit, bëhej fjalë edhe për atë që Serbia të ishte “në anën e duhur të historisë”, “edhe pse është kritikuar që nuk iu bashkua sanksioneve kundër Rusisë”.

Kush ndjek veprimtarinë ndërkombëtare të industrisë ukrainase të armatimit, ndeshet në mënyrë të pashmangshme me emrin e Oleksandr Kamishinit, ish-drejtor i hekurudhave ukrainase dhe më vonë ministër për industritë strategjike të Ukrainës. Që nga viti 2024 ai ka një rol të ri: si këshilltar i Zelenskyt për çështje strategjike, ai duhet ta lidhë industrinë ukrainase të mbrojtjes me partnerët evropianë.

Edhe në Serbi, Kamishini ka luajtur rol prapa skenave si ndërmjetës dhe koordinator. Thuhet se ai ka vizituar disa herë shtetin ballkanik gjatë viteve të fundit dhe se, bashkë me ekipin e tij, ka shqyrtuar lokacione të mundshme për një prodhim të përbashkët dronësh. Sipas burimeve të informuara, prodhimi i municionit të artilerisë ka qenë po ashtu temë e bisedimeve.

“Si ekonomia serbe, ashtu edhe ajo ukrainase kanë interes për një marrëveshje të tillë”, konfirmon Marko Çadezh, kryetar i Dhomës së Tregtisë së Jashtme të Serbisë, i cili ka bërë shumë, si publikisht ashtu edhe prapa skenave, për afrimin ekonomik mes dy shteteve.

Çadezh sheh potencial të madh rritjeje për të dy vendet, sidomos në sektorin e teknologjisë së informacionit. “Qëndrueshmëria e industrisë ukrainase të IT-së është mbresëlënëse. Edhe në kushtet e luftës, ajo arriti ta ruajë kapacitetin eksportues dhe gjatë luftës të arrijë vlerën rekord prej 7,3 miliardë dollarësh në eksporte.

Ajo e ka ruajtur reputacionin e Ukrainës si një prej vendeve kryesore evropiane për shërbime të IT-së.” Sektori serb i IT-së, ndërkaq, i përket sektorëve me rritjen më të shpejtë në Evropë. Këtu ekzistojnë mundësi për rritje të përbashkët, thekson “Frankfurter Allgemeine Zeitung”. /Telegrafi/

Joschka Fischer, 78-vjeçar, ish-ministër i Jashtëm i Gjermanisë në një intervistë me gazetën gjermane “Süddeutsche Zeitung” mbi zhvillimet dramatike në botë, shkruan gazetari, Enver Robelli.

Mbi marrëdhëniet transatlantike

“Fakti vendimtar është tërheqja e SHBA-së. Amerika ishte fuqia jonë mbrojtëse që nga viti 1945, por Donald Trump nuk është dikush te i cili mund të mbështetesh. Këtë ai e tregon pothuajse çdo ditë. Kësaj i shtohet edhe rikthimi i kërcënimit rus në Ukrainë. Pyetja është: Kush na mbron ne në Gjermani dhe Evropë? Përgjigja është: Këtë duhet ta bëjmë vetë”.

Mbi të ardhmen e NATO-s

Marrëdhënia transatlantike është e dëmtuar rëndë nga pikëpamja e sigurisë. Për ta thënë qartë: Nuk besoj se NATO, kështu siç është sot, do të ketë një të ardhme - fatkeqësisht, që të mos keqkuptohem. Mirëpo, braktisja e NATO-s evropiane do të ishte një gabim, dhe ne duhet patjetër t'ia lemë derën hapur edhe Kanadasë. Procedurat e konsoliduara të bashkëpunimit, planifikimi i përbashkët ushtarak: këto BE-ja nuk mund t'i zëvendësojë. (...) Na nevojitet ndërveprueshmëria, domethënë prodhim i përbashkët i armatimit, një planifikim i harmonizuar dhe përveç kësaj një kornizë institucionale.

Mbi rëndësinë e Ukrainës

Qeveria Trump e ka bërë të qartë: Një anëtarësim i Ukrainës në NATO nuk vjen në shprehje, dhe për sa kohë që NATO ekziston ende në formën e saj të tanishme, evropianët bëjnë mirë që të mos e prekin aktivisht këtë temë. Sidoqoftë, më bëri optimist fakti që evropianët dolën njëzëri në mbrojtje kur Trump e tradhtoi Ukrainën dhe luftën e saj për pavarësi e liri. Për sigurinë evropiane, Ukraina ka një rëndësi jashtëzakonisht të madhe - dhe prej kësaj do të rrjedhin hapat e mëtejshëm kur kjo luftë të ketë përfunduar një ditë. Përvoja ukrainase në luftën me dronë, përvoja e ushtrisë së saj në fushëbetejë - kjo ka një peshë të konsiderueshme. Ne duhet të gjejmë rrugë për ta lidhur ngushtë Ukrainën me Evropën.

Mbi Turqinë dhe Iranin

“Për një kohë të gjatë kam qenë mbështetës i anëtarësimit të plotë të Turqisë në BE. Sot nuk besoj më në këtë. Mirëpo, Evropa nuk mund t'ia lejojë vetes ta humbasë Turqinë. Ajo është e një rëndësie vendimtare për Evropën Juglindore, Mesdheun Lindor, si dhe për Lindjen e Afërt e të Mesme. Irani do ta ketë armën bërthamore në një moment. Veçanërisht nën përshtypjen e kërcënimit që regjimi e percepton si ekzistencial, kjo është shumë e mundshme. Dhe cili do të jetë atëherë reagimi i Arabisë Saudite, i Emirateve, i Egjiptit apo i Turqisë? Me këtë, Evropa ka një problem masiv sigurie, të cilin në këtë moment po e injorojmë tërësisht”.

Mbi ekstremizmin e majtë

„Përvoja ime është kjo: edhe ideja më e mirë do të dështojë patjetër, nëse futesh në rrugën e dhunës. (...) Kur je i ri, ke shumë gjëra në mendje, shumë ide. Dhe kështu duhet të jetë. Sepse kjo është pjesa inovative e biografisüe. Por përvoja të bën më të mençur“.

Foto: Joschka Fischer gjatë një takimi me ministren e Jashtme amerikane Madeleine Albright. Të dy kanë qenë ndër mbrojtësit më të zëshëm të intervenimit të NATO-s në Kosovë dhe përkrahësit e çlirimit të Kosovës. /Telegrafi/

Në një njoftim të papritur që shënon fundin e një prej karrierave më të lavdishme në historinë e sportit dimëror, kampionia zvicerane e skijimit, Lara Gut-Behrami, ka vendosur t'i japë fund karrierës së saj profesionale.

Siç raporton mediumi publik zviceran SRF, përpjekjet ose shpresat e tifozëve për një rikthim të mundshëm në pistë janë shuar përfundimisht, pasi skiatorja ka konfirmuar tërheqjen nga sporti.

Lara Gut-Behrami largohet nga skijimi alpin si një nga ikonat më të mëdha të këtij sporti. Gjatë një karriere me arritje të jashtëzakonshme, ajo ka fituar titullin e kampiones së botës, kupa të shumta të botës, si dhe medalje të arta olimpike, duke shkruar emrin e saj me shkronja të arta në historinë e sportit helvetik.

Kjo kampione e madhe është gjithashtu mjaft e njohur edhe për publikun shqiptar, pasi ajo është bashkëshortja e ish-kapitenit të njohur të kombëtares zvicerane të futbollit me origjinë nga Kosova, Valon Behrami.

Çifti, i cili kurorëzoi dashurinë e tyre në martesë vite më parë, ka qenë vazhdimisht në qendër të vëmendjes së mediave për mbështetjen e ndërsjellë në karrierat e tyre sportive.

Pavarësisht kërkesave të mëdha fizike e psikologjike të skijimit elitar, Gut-Behrami arriti të mbante një nivel kulmor konkurrues për më shumë se një dekadë.

Tërheqja e saj shënon mbylljen e një kapitulli të artë për skijimin zviceran dhe atë botëror, ndërsa skitorja pritet t'i përkushtohet jetës familjare dhe projekteve të reja personale jashtë pistave të borës. /Telegrafi/

Mijëra mërgimtarë kanë mbetur të bllokuar në vetura, shpesh pa ujë të mjaftueshëm dhe pa mundësi për të përdorur tualetin, ndërsa përballen me pritje të gjata në kufirin mes Malit të Zi dhe Kroacisë. Cilat janë alternativat për t’iu shmangur kolonave?

Siç njoftojnë mediat kroate, para pikës kufitare Karasoviqi – Debeli Brijeg është krijuar një kolonë prej rreth 20 kilometrash në anën e Malit të Zi. Mijëra njerëz, mes tyre shumë mërgimtarë nga Kosova, po presin për të hyrë në Kroaci dhe për të vazhduar rrugën drejt Zvicrës, Gjermanisë, Austrisë dhe vendeve të tjera të Evropës Perëndimore.

Sipas Autoklubit Kroat, udhëtarët po presin deri në 10 orë. Portali kroat Index.hr njofton se, sipas informatave jozyrtare, pritjet në kufi kanë arritur deri në 28 orë. E mbingarkuar është edhe pika tjetër kufitare Kobila/Konfin, ku gjithashtu janë regjistruar pritje jashtëzakonisht të gjata.

Qarkullimi pothuajse është paralizuar. Sipas mediave kroate, kolonat e gjata në pikat kufitare Debeli Brijeg dhe Konfin janë pasojë e rritjes së jashtëzakonshme të trafikut tranzit, procedurave të reja kufitare dhe kapaciteteve të kufizuara të pikave të kalimit.

Të bllokuar kanë mbetur edhe banorët e rajonit të Konavles, të cilët kthehen nga puna, shkojnë në shtëpi apo përpiqen të kryejnë aktivitetet e tyre të përditshme.

Kryetari i Komunës së Konavles, Bozho Lasiq, paralajmëroi se zona është praktikisht e paralizuar. Ai theksoi se zyrtarët policorë po bëjnë përpjekje për të lehtësuar bllokimet, por janë të kufizuar nga procedurat e reja kufitare, numri i korsive në dispozicion dhe kapaciteti i përgjithshëm i pikës së kalimit.

Pritjet me orë të tëra përbëjnë një problem të veçantë për shkak të temperaturave të larta. Udhëtarët mbeten të bllokuar në vetura, shpesh pa ujë të mjaftueshëm dhe pa mundësi për të përdorur tualetet, duke krijuar rrezik shtesë për shëndetin dhe sigurinë.

Për këtë arsye, është organizuar një kamion-cisternë me ujë të pijshëm për t’u ardhur në ndihmë udhëtarëve dhe banorëve të zonës që qëndrojnë me orë të tëra në kolona.

Lasiq kërkoi nga institucionet kompetente masa urgjente dhe një organizim më të mirë të trafikut në kufi. Ai tha se mbrojtja e kufirit shtetëror dhe kontrollet e sigurisë duhet të mbeten prioritet, por nuk duhet lejuar që banorët e Konavles të mbeten të shkëputur nga shtëpitë e tyre dhe të detyrohen të presin me orë të tëra në rrugë, edhe pse nuk po kalojnë kufirin.

Për shkak të pritjeve të gjata në pikën kufitare Karasoviqi dhe kolapsit të trafikut në Konavle, është aktivizuar Shtabi i Mbrojtjes Civile i Komunës së Konavles.

Alternativat për udhëtarët

Një alternativë për shmangien e kolonave është udhëtimi përmes Bosnjë dhe Hercegovinës. Pranë Herceg Novit, ku po presin shumë prej mërgimtarëve nga viset shqiptare, ndodhen dy pika kufitare: Sitnica/Zupci (në drejtim të Trebinjes) dhe Ilino Brdo/Klobuk (në drejtim të Nikshiqit).

Mediat malazeze kanë njoftuar se edhe në pikën kufitare Sitnica/Zupci janë regjistruar kolona të gjata, por situata nuk është aq dramatike sa në pikat kufitare me Kroacinë.

Nëpër Bosnjë-Hercegovinë mund të udhëtojnë qytetarët e Kosovës që kanë shtetësi të vendeve perëndimore. Personat me vetëm shtetësi të Kosovës duhet të kenë vizë për të kaluar tranzit.

Një alternativë tjetër është kthimi drejt Durrësit dhe udhëtimi me traget drejt porteve italiane Bari, Brindisi ose Ankona. /Telegrafi/

Në vitin 2030 Maroku planifikon të organizojë Kampionatin Botëror të Futbollit - bashkë me Spanjën dhe Portugalinë, dy shtete me të cilat Maroku nuk ka të përbashkët vetëm afërsinë gjeografike dhe përvoja historike.

Maroku është po ashtu një vend i pëlqyer nga turistët evropianë. Megjithatë, qindra-mijëra marokenë nuk janë të kënaqur me jetën në atdheun e tyre.

Varfëria, korrupsioni, keqqeverisja janë disa nga fenomenet që shqetësojnë njerëzit, sidomos të rinjtë. Para disa ditësh u përhap lajmi se Gjykata Kombëtare e Spanjës ka marrë vendim sipas të cilit migrantët që arrijnë përmes detit në eksklavën spanjolle Ceuta nuk do të dëbohen në Marok.

Lajmi mori dhenë e detin nëpërmjet mediave sociale. Ceuta - 83 mijë banorë - është një qytet spanjoll në bregdetin e Afrikës Veriore dhe në Rrugën e Gjibraltarit. Mijëra marokenë u vërsulën drejt Ceutes, sipas vlerësimeve mediale deri në 60 mijë. 57 prej tyre vdiqën.

Maroku dhe Spanja po përpiqen të qetësojnë gjendjen kaotike. Ndërkohë thuhet se rreth 48 mijë refugjatë janë kthyer në Marok.

Kjo dramë ka shqetësuar disa vende evropiane. Janë përforcuar kontrollet kufitare. Po bëhet thirrje për përjashtimin e Spanjës nga Zona e Schengenit. Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez tha se behej fjalë për një sulm kundër integritetit të Spanjës.

A është kriza në Ceuta vala më e madhe e migracionit të paligjshëm në historinë e BE-së?

Gazeta gjermane Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ) shkruan: “Kryeministrit Pedro Sánchez, i cili tani ankohet për një ‘sulm ndaj integritetit territorial të Spanjës’, kritikët i kujtojnë se legalizimi i fundit masiv i emigrantëve pa dokumente mund të ketë krijuar një nxitje të re për imigracionin ilegal.

Formalisht, ky argument nuk qëndron plotësisht, sepse masa vlen vetëm për personat që kanë mbërritur në Spanjë para 1 janarit 2026. Megjithatë, mesazhi që Spanja ka përcjellë me këtë vendim ka të ngjarë të jetë vënë re edhe në Afrikë: në fund të fundit, ekziston mundësia që të lejohesh të qëndrosh.

Për marokenët që synojnë të emigrojnë në Spanjë, ky është një sinjal i rëndësishëm. Maroku konsiderohet nga Bashkimi Evropian një vend i sigurt i origjinës, ndaj për shtetasit e tij shkalla e pranimit të kërkesave për azil është e ulët. Për refugjatët në kuptimin klasik të fjalës, për të cilët u krijua fillimisht e drejta e azilit, kjo kategori përfshin vetëm një numër të kufizuar rastesh.”

Gazeta tjetër gjermane “Süddeutsche Zeitung” nënvizon: „Dhe kështu shpërtheu kriza. Brenda një dite e gjysmë, dhjetëra mijëra njerëz u dyndën nga Maroku drejt territorit spanjoll.

Pamjet e migrantëve që kapërcejnë gardhin kufitar të enklavës spanjolle të Ceutës janë një simbol tronditës i asaj që pritej dhe i asaj me të cilën Evropa mund të përballet edhe në vitet e ardhshme: gjithnjë e më shumë njerëz nga Afrika nuk mjaftohen më vetëm duke ëndërruar për një jetë që u duket më e mirë, por janë të gatshëm të luftojnë për ta arritur atë“. /Telegrafi/

Zvicra po përballet me valën e katërt të të nxehtit këtë verë, duke thyer rekorde temperaturash. Arat e thata, shtretërit e tharë të lumenjve dhe liqenet gjysmë të zbrazëta dëshmojnë për vapën e madhe që po vështirëson jetesën, veçanërisht në qytetet e ultësirës ku nxehtësia po bëhet e papërballueshme.

Siç raporton mediumi publik zviceran SRF, kjo gjendje ka bërë që me mijëra qytetarë t'i braktisin qytetet e nxehta për të kërkuar freski në lartësitë malore dhe pranë ujërave.

Drejtori i organizatës “Schweiz Tourismus”, Martin Nydegger, e përmbledh këtë dukuri duke theksuar se njerëzit po ngjiten drejt maleve dhe po u drejtohen liqeneve, dy pika këto që po shënojnë rritje masive të popularitetit këtë sezon.

Destinacionet e njohura si Davos-Klosters, Engadini apo Aletsch Arena në kantonin e Wallisit janë të stërmbushura me vizitorë. Sipas Nydegger, kërkesa është dukshëm më e lartë se zakonisht gjatë kulmit të sezonit.

Ai sqaron se kur njerëzit në qytete nuk arrijnë të flejnë për disa net me radhë nga vapa, vendosin të rezervojnë një hotel në male ose të udhëtojnë drejt ndonjë liqeni, gjë që lehtësohet edhe më shumë nga rrjeti i shkëlqyer i transportit publik zviceran.

Në anën tjetër, ndërsa rajonet malore po përjetojnë një fluks rekord, monumentet kulturore dhe vendet historike në ultësirë po regjistrojnë më pak vizitorë.

Një shembull është kështjella “Schloss Gruyères” në kantonin e Freiburgut. Drejtori i saj, Filipe Dos Santos, deklaron se kjo rënie vizitorësh gjatë ditëve me vapë ekstreme është diçka e pritshme, sidomos pasi qasje te kështjella bëhet vetëm në këmbë përmes një kodre. Megjithatë, ai rikujton se brenda kështjellës mbretëron një freski e këndshme edhe gjatë valëve më të mëdha të të nxehtit.

Ecuria e motit tregon se kjo situatë do të vazhdojë, pasi nuk ka sinjale për rënie të temperaturave as javën e ardhshme. Edhe pse ditën e festës kombëtare - më 1 gusht - mund të ketë ndonjë stuhi të izoluar, parashikimet nga dita e hënë tregojnë sërish temperatura mbi 30 gradë celsius. Për këtë arsye, udhëtimi drejt lartësive malore do të mbetet alternativa kryesore e qytetarëve kundër vapës. /Telegrafi/

Me fillimin e muajit gusht dhe festës kombëtare (më 1 gusht), në Zvicër hyjnë në fuqi një sërë rregullash dhe ndryshimesh të reja që do të prekin drejtpërdrejt xhepin dhe jetën e përditshme të qytetarëve.

Siç raporton mediumi publik zviceran SRF, masat e reja përfshijnë që nga gjobat më të ashpra për hedhjen e mbeturinave e deri te ndryshimet në pensione, fluturime dhe çmimet e telefonisë.

Një nga risitë më të dukshme lidhet me mbrojtjen e mjedisit dhe pastërtinë publike. Nga 1 gushti, hedhja pa kujdes e mbeturinave në hapësirat publike do të ndëshkohet me gjoba që arrijnë deri në 100 franga për sasi mbeturinash deri në 17 litra, ndërsa për sasi më të mëdha deri në 110 litra gjoba mund të shkojë deri në 250 franga.

Hedhja e mbeturinave të vogla, si bishtat e cigareve apo qeset plastike, do të gjobitet me 80 franga.

Në fushën e pensioneve, qeveria ka miratuar ndryshime me procedurë të përshpejtuar për të parandaluar problemet me pagesën e pensionit të 13-të të AHV-së.

Ndërkohë, sa i përket transportit ajror, kompania e fluturimeve “Swiss” do të rifillojë fluturimet drejt Tel Avivit në Izrael nga 1 gushti.

Kompania amë “Lufthansa” kishte rinisur fluturimet që nga qershori, ndërsa “Swiss” i kishte pezulluar ato vazhdimisht për shkak të situatës së tensionuar politike dhe ushtarake në rajon.

Në tregun e telekomunikacionit, konsumatorët do të përballen me rritje çmimesh. Kompania “Sunrise” do të rrisë tarifën bazë mujore për celularë dhe internet me 1.50 franga për abonim, ndërsa rritje çmimesh nga 50 centë deri në 2 franga do të aplikojnë edhe markat e saj si “Yallo” dhe “Lebara”.

Për sa i përket tregut të punës, qeveria ka vendosur të mbajë në fuqi kohëzgjatjen maksimale prej 24 muajsh për kompensimin e punës me orar të shkurtuar (Kurzarbeit), një masë kjo që do të mbetet e vlefshme deri më 31 janar 2027 me qëllim ruajtjen e vendeve të punës.

Po ashtu, nga 1 gushti digjitalizohen plotësisht procedurat e kërkesave për natyralizim të zakonshëm (marrjen e shtetësisë), duke lehtësuar shkëmbimin e të dhënave mes autoriteteve kantonale e Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM). /Telegrafi

Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB) ka mbyllur gjysmën e parë të vitit 2026 me një fitim të lartë prej 25,2 miliardë frangash zvicerane. Pas një humbjeje të lehtë gjatë tremujorit të parë, institucioni qendror financiar përfitoi ndjeshëm nga ecuria pozitive në tregjet e aksioneve gjatë tremujorit të dytë.

Sipas të dhënave të publikuara nga vetë banka, nga muaji prill deri në qershor 2026, SNB-ja realizoi një fitim prej 25,8 miliardë frangash, duke përmbysur kështu rezultatin negativ prej 0.5 miliardë frangash që kishte regjistruar në periudhën janar-mars.

Fitimet e larta nga letrat me vlerë, si dhe të ardhurat nga interesat dhe dividendat, sollën një bilanc pozitiv prej 31,7 miliardë frangash në pozicionet e valutave të huaja gjatë këtij gjashtëmujori. Përveç rritjes së çmimeve të aksioneve, ky rezultat u ndihmua edhe nga zhvillimet e favorshme në kurset e këmbimit valutor.

Në anën tjetër, banka regjistroi një humbje vlerësimi prej 6,4 miliardë frangash në rezervat e saj të floririt, si pasojë e rënies së çmimit të këtij metal të çmuar. Në fund të qershorit, një kilogram flori kushtonte 104,812 franga, krahasuar me 110,919 franga që ishte në fund të vitit 2025. Ndërkaq, pozicionet në franga kontribuuan me 0.1 miliardë franga në rezultatin e përgjithshëm.

SNB-ja ka rikujtuar se rezultatet e saj varen drejtpërdrejt nga luhatjet në tregjet e floririt, valutave dhe kapitaleve, prandaj nxjerrja e përfundimeve për bilancin e plotë vjetor bazuar vetëm në të dhënat e gjashtëmujorit të parë mbetet e kufizuar.

Historianët Oliver Jens Schmitt dhe Konrad Clewing protestojnë kundër ndëshkimit të arkeologut kosovar Shafi Gashi nga ana e Ministrisë së Kulturës të Republikës së Kosovës. Ata theksojnë se hulumtues si dr. Gashi po nxjerrin në dritë një qytetërim të lulëzuar dhe, bashkë me të, një nga periudhat me rëndësinë më të madhe kulturore në historinë e Kosovës.

Një shkencëtari të shquar i është ulur paga, sepse publikisht i tërhoqi vëmendjen administratës së tij për faktin se një nga monumentet më të rëndësishme kulturore të vendit rrezikon të bjerë në gjendje të mjerueshme.

Raste të tilla janë të zakonshme në vendet me kulturë politike autoritare. Para disa vitesh, arkeologu rumun me famë ndërkombëtare Ioan Piso u hoq nga detyra si drejtor i hapësirës më të rëndësishme arkeologjike të vendit, kryeqytetit dak të Sarmizegetusas. Piso kishte udhëhequr një protestë kundër një miniere ari, operimi i së cilës do të shkaktonte ndotje mjedisore, dhe kjo kishte zemëruar qarqe me ndikim politik.

Në Kosovë, Kalaja e Prizrenit është një nga monumentet më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore kombëtare. Prizreni tërheq shumë vizitorë dhe pothuajse askush nuk e humb rastin për ta vizituar Kalanë, e cila pasqyron historinë e rajonit që nga kohët e lashta dhe ofron një pamje madhështore.

Për dekada me radhë, dr. Shafi Gashi ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm në hulumtimin arkeologjik të Kalasë, si drejtues i gërmimeve dhe përmes krijimit të një muzeu që është po aq elegant sa edhe modern. Studiuesit e vërtetë ndiejnë një lidhje të fortë me punën e tyre dhe mbrojnë atë që është e rëndësishme për vendin e tyre.

Konkretisht, ai theksoi se, vite më parë, SHBA-ja kishte dhënë 700 mijë dollarë për zhvillimin e këtij xhevahiri arkeologjik. Fatkeqësisht, mbështetja shtetërore për zhvillimin arkeologjik dhe turistik të Kalasë ka qenë modeste më pas. Kjo çoi në mbylljen e pjesshme të Kalasë për vizitorët dhe shpjegon gjithashtu pse turistët nuk shohin asnjë tabelë informuese kulturore e historike në vend.

Dr. Gashi është arkeologu më i njohur ndërkombëtarisht i Kosovës, i cili për një çerek shekulli ka punuar me përkushtim të madh për zhvillimin e trashëgimisë kulturore të lashtë dhe për rritjen e profilit të saj ndërkombëtar. Fakti që ai po tërheq vëmendjen ndaj një problemi shumë real, i cili prek si akademinë ashtu edhe turizmin, në të vërtetë duhet të mirëpritet nga ministria përkatëse.

Në fund të fundit, fakti që një nga atraksionet kryesore turistike të vendit është pjesërisht i paarritshëm në mes të sezonit të lartë duhet të jetë burim shqetësimi për një vend që ka tërhequr një numër gjithnjë e në rritje udhëtarësh gjatë viteve të fundit.

Në vend që të penalizojë bartësin e këtij lajmi, padyshim do të ishte më mirë të bëhej gjithçka e mundur për ta bërë këtë vend të bukur sërish të qasshëm sa më shpejt dhe për t’i mundësuar dr. Gashit të vazhdojë punën e tij në interes të qytetit dhe të vendit. Do të ishte gjithashtu një mundësi për banorët e Prizrenit dhe prizrenasit në mërgatë që të mendojnë nëse iniciativa private mund ta mbështesë shtetin. Sepse Kalaja është një burim identiteti dhe, thjesht, një burim të ardhurash.

Kosova zotëron një thesar të jashtëzakonshëm vendesh antike, të cilat janë gërmuar dhe zhvilluar vetëm në një masë të kufizuar, në mos fare. Ato dëshmojnë nivelin e lartë të kulturës në antikitet dhe tregojnë se, në antikitetin e vonshëm, rajoni e furnizonte Perandorinë Romake me sundimtarë, gjeneralë, administratorë dhe ushtarë. Në antikitet, Kosova ishte një pjesë e rëndësishme e hapësirës latine të Perandorisë Romake.

Kushdo që viziton vendet arkeologjike të vendit do t’i zbulojë të gjitha këto. Hulumtues si dr. Gashi po nxjerrin në dritë një qytetërim të lulëzuar dhe, bashkë me të, një nga periudhat me rëndësinë më të madhe kulturore në historinë e Kosovës. Duhet të jetë në interesin më të mirë të ministrisë përkatëse të bëjë gjithçka që është në fuqinë e saj për të promovuar hulumtimet mbi këtë periudhë. Prandaj, ne i bëjmë thirrje ministrisë që t’i heqë sanksionet kundër dr. Gashit dhe t’i lejojë atij të vazhdojë gërmimet në Prizren.

Oliver Jens Schmitt, Universiteti i Vjenës, Anëtar i Jashtëm i Akademisë së Shkencave dhe Arteve të Kosovës

Konrad Clewing, Instituti për Studimin e Evropës Lindore dhe Juglindore, Regensburg ./Telegrafi/

Në fjalimin e tij të 1 gushtit - Ditës Kombëtare të Zvicrës - drejtuar zviceranëve jashtë vendit, presidenti i Zvicrës Guy Parmelin thekson se vlerat dhe besimi që na mbajnë në kohë krize na bashkojnë përtej kufijve.

Fillimi i vitit u shënua nga tragjedia në Crans-Montana, por edhe nga shumë luftëra dhe kriza.

“Në momente të tilla e ndjejmë aq më fort lidhjen që na bashkon”, shpjegon presidenti në video-mesazhin e tij, të drejtuar me rastin e festës kombëtare të 1 gushtit rreth 840’000 zviceranëve jashtë vendit.

Në vijim fjala e plotë e presidentit të Zvicrës Guy Parmelin:

Zviceranë dhe zvicerane të nderuar jashtë vendit,

Në fshatin tim, në Bursen, ka jetuar një njeri me horizont të gjerë botëror. Ju me siguri e njihni të gjithë, ishte aktori britano-zvicerian Piter Ustinov, i cili fatkeqësisht ndërroi jetë më 2004.

E kujtoj gjithmonë me shumë dashuri, humanizmin dhe humorin e tij. Ai njëherë tha përfaësisht këtë: një optimist i njeh problemet e botës - dhe prapëseprapë nuk e humb guximin. Një pesimist i zbulon problemet çdo ditë nga e para.

Një fjalë e urtë që na duhet shumë në këto kohë sfiduese.

Viti aktual në Zvicër u shënua nga katastrofa e zjarrit në Crans-Montana, ndërkohë që në planin ndërkombëtar u shënua nga shumë luftëra dhe kriza.

Shpresoj, bashkëqytetarë dhe bashkëqytetare të dashur, që muajt e fundit t'i keni kaluar në vende të sigurta dhe të mbrojtura të kësaj bote. Në të njëjtën kohë, jam plotësisht i vetëdijshëm se paqartësitë e prekin thuajse çdo njeri, se ato i prishin planet, ndonjëherë vetëm për disa javë, ndonjëherë për një jetë të tërë.

Në kriza dhe pas katastrofave, shpesh e ndjejmë më fort edhe lidhjen mes nesh. Zvicra ka përjetuar solidaritet të madh në ditët dhe javët pas natës së zjarrit. Koordinimi me vendet fqinje ishte vendimtar për t'i trajtuar personat e plagosur rëndë. Bashkësia ndërkombëtare mbështet në raste të tilla. Kjo përvojë më jep besim.

Nëse ia dalim të qëndrojmë të bashkuar në kriza akute, atëherë duhet t’ia dalim gjithashtu të gjejmë përgjigje të përbashkëta ndaj sfidave afatgjata të kohës sonë.

Në mënyrë paradoksale, presioni ndaj rendit juridik ndërkombëtar dhe tregtisë së lirë duket, për shembull, se po prodhon efektin e kundërt: në bisedat e mia këtë vit, vërej se mbështetja për këto çështje po rritet përsëri në shumë vende.

Zvicra e nxjerr forcën e saj, përkundër të gjitha ndryshimeve, nga qëndrueshmëria. Vlerat demokratike dhe liberale e kanë formësuar historinë tonë. 1 gushti na jep mundësinë t'i festojmë këto vlera dhe të besojmë se ato do të mbeten të qëndrueshme, sado shumë të

ndryshojë bota. Ndonjëherë është edhe e kundërta: kush qëndron pranë asaj që është e provuar, është tashmë përpara kohës së vet.

Bashkëqytetarë dhe bashkëqytetare të dashur, miq dhe mike të Zvicrës: vlerat dhe besimi që na mbajnë në kriza, na bashkojnë përtej të gjitha kufijve. Në këtë frymë, ju uroj, edhe në emër të qeverisë, siguri, mirëqenie dhe një 1 gusht të gëzuar.

Mbrojtësi kosovar Liridon Berisha ishte një nga protagonistët e ndeshjes mes Vaduzit dhe Luganos, por jo në rolin e tij të zakonshëm.

28-vjeçari u detyrua të kalonte në portë në minutat e fundit të takimit, pasi portieri i Vaduzit, Leon Schaffran, u ndëshkua me karton të kuq në minutën e 82-të, ndërsa skuadra kishte kryer tashmë të pesë zëvendësimet.

Berisha veshi dorezat e portierit, fanellën jeshile dhe zuri vendin mes shtyllave, në një situatë krejtësisht të papritur.

"Nuk mund ta planifikosh një gjë të tillë. Nuk e mbaj mend herën e fundit kur kam luajtur në portë. Ndoshta kur isha pesë ose gjashtë vjeç dhe vëllai im më gjuante topin", tha ai me humor pas ndeshjes.

Traversa e shpëtoi në aksionin e parë

Berisha pati fat që në provën e parë si portier. Një goditje dënimi e Anto Grgic u përplas në traversë, ndërsa më pas ai reagoi mirë edhe në disa raste të tjera, përfshirë një ndërhyrje në kohën shtesë, kur një krosim i Carbone përfundoi në cepin e sipërm të portës.

Pavarësisht përpjekjeve të tij, Vaduz nuk arriti ta shmangte humbjen 2-1 ndaj Luganos në ndeshjen e parë të sezonit, duke e nisur me disfatë rikthimin në elitën e futbollit zviceran pas pesë vitesh mungesë.

Pas ndeshjes, Berisha u shpreh i zhgënjyer me rezultatin, duke theksuar se skuadra e tij kishte bërë paraqitje të mirë.

"Sigurisht që meritonim më shumë, sepse duhej të kishim kaluar në epërsi që në pjesën e parë. Dy golat i pësuam nga goditjet nga këndi dhe duhet të marrim përgjegjësi për këtë. Në të ardhmen duhet të jemi më agresivë dhe më të kujdesshëm në mbrojtje", deklaroi ai.

Trajneri mbështet ekipin dhe Berishën

Trajneri i Vaduzit, Marc Schneider, mbrojti ekipin e tij pas humbjes. "Ky ishte një paraqitje e mirë dhe e guximshme. Golat e tillë mund të ndodhin, sidomos kur përballesh me lojtarë të fuqishëm si Mai, Papadopoulos dhe Bichsel", tha ai.

Sa i përket kartonit të kuq të Schaffranit, Schneider e cilësoi vendimin si të ashpër, edhe pse pranoi se portieri ndërhyri me vonesë ndaj sulmuesit të Luganos, Dereck Moncada, dhe vendimi i gjyqtarit ishte i drejtë.

Edhe pse nuk është portier, Berisha e përfundoi ndeshjen pa pësuar gol si ruajtës i portës.

Ai shpreson që një situatë e tillë të mos përsëritet, por është i gatshëm të ndihmojë ekipin nëse do të jetë e nevojshme.

"Shpresoj të mos më duhet ta bëj përsëri, por nëse ekipi ka nevojë, do t'i vesh sërish dorezat", përfundoi mbrojtësi kosovar. /Telegrafi/

Gazeta “Tageszeitung” e Berlinit shkruan se në malet e Kosovës gjendet një nga biodiversitetet më të pasura dhe më të paprekura në Evropë. Gra të zellshme si Lumnije Musaj kanë klientë në 24 shtete të botës. Industria e bimëve mjekësore dhe aromatike e Kosovës gjeneron gati 20 milionë euro.

Dielli mbi bjeshkët e Istogut zbulon çdo mëngjes një histori të suksesit ekonomik në Kosovën e pasluftës. Lumnije Musaj ecën mbi barin me vesë të Alpeve Shqiptare për të mbledhur me dorë aguliçe. Në fund të ditës, pasi ka mbushur disa thasë me bimë, ajo i gëzohet një fitimi prej rreth 200 euro. Por mbi të gjitha, ky aktivitet përfaqëson rindërtimin e plotë të jetës së saj pas një tragjedie personale.

Gjatë luftës së vitit 1999, paramilitarët serbë ia vranë djalin e vogël dhe e plagosën rëndë atë vetë, duke e lënë me trauma të vazhdueshme. Përfshirja në mbledhjen e bimëve të egra malore nuk ishte thjesht një mjet mbijetese, por një terapi ku, siç shprehet ajo, “ankthet u zhdukën në male”. Sot, kjo grua e prezanton veten me krenari si sipërmarrëse.

Siç raporton gazeta “Tageszeitung” e Berlinit, në malet e Kosovës gjendet një nga biodiversitetet më të pasura dhe më të paprekura në Evropë. Kjo trashëgimi e hershme e mbledhjes së bimëve shërbeu si bazë mbi të cilën, pas shkatërrimit të plotë të infrastrukturës nga lufta, u ngrit një industri eksporti e nxitur nga kërkesa e lartë e Evropës për produkte organike.

Sot, ky sektor përbën një zinxhir furnizimi prej më shumë se 2000 mbledhësish, bujqish dhe pikash grumbullimi, të cilët lidhin fshatrat më të thella kosovare me 111 klientë në 24 shtete të botës. Në vitin 2024, industria e bimëve mjekësore dhe aromatike gjeneroi rreth 18 milionë euro, ku pothuajse e gjithë vjen nga eksporti. Brenda shtatë viteve të fundit, vëllimi i këtij tregu pothuajse është trifishuar.

Lulet e mbledhura në bjeshkët e Istogut përfundojnë te prodhuesi gjerman “Bionorica”, trëndafili i egër përdoret për çajrat organikë të kompanisë austriake “Sonnentor”, ndërsa kërpudhat u shiten me shumicë tregtarëve në Itali dhe SHBA. Në pikën e grumbullimit në Mojstir të Istogut, 27-vjeçarja Blenishta Beqiraj përpunon qindra kilogramë lule të freskëta, të cilat pasi thahen në dhomat industriale, përgatiten për rrugëtimin e tyre drejt tregut evropian.

Sipas gazetës “Tageszeitung” të Berlinit, pika e fundit e grumbullimit përpara eksportit është fabrika e kompanisë “Agroproduct”, eksportuesit më të madh në Kosovë. Aty punojnë krah për krah dhjetëra gra, ndërsa historia e kësaj ndërmarrjeje lidhet ngushtë me themeluesin e saj, Halit Avdijaj.

Avdijaj, i cili kishte emigruar në Zvicër gjatë represionit serb të viteve ‘80-të, u rikthye në atdhe për të ndërtuar një biznes nga zeroja pas shkatërrimit të luftës. Kthesa e madhe për të dhe për gjithë sektorin erdhi në vitin 2005, gjatë pjesëmarrjes në panairin e njohur të produkteve bio “Biofach” në Nürnberg të Gjermanis, ku lidhi kontratat e para afatgjata me blerësit evropianë.

Sot, Gjermania është tregu më i rëndësishëm i këtij sektori, ku rreth 30 kompani gjermane furnizohen me lëndë të parë nga Kosova. Sidoqoftë, ky model suksesi po përballet me sfida të reja serioze. Sektori po vuan nga ikja e fuqisë punëtore dhe emigrimi i të rinjve, veçanërisht pas liberalizimit të vizave me BE-në. Si pasojë, sipërfaqja e mbjellë me bimë mjekësore si kamomili është tkurrur nga 570 hektarë në vitin 2020 në vetëm 225 hektarë.

Ekspertët theksojnë se vendi nuk mund të mbështetet vetëm te një figurë qendrore apo te thjesht eksporti i lëndës së parë pa përpunim lokal. Përveç kësaj, ekziston edhe rreziku i shfrytëzimit të tepërt të natyrës, siç ndodhi me gentianën e verdhë, eksporti i të cilit u ndalua pasi u dëmtua nga mbledhja e pakontrolluar.

Ndryshimi i madh ka nisur nga një gjeneratë e re vajzash e grash të arsimuara jashtë vendit. “Tageszeitung” veçon motrat Blerinda dhe Arnita Veliu nga Polaci i Drenicës. Pasi kryen studimet e nivelit master në SHBA dhe Itali, ato u kthyen në Kosovë për të krijuar markën e tyre të çajit “Botanic”.

Së bashku me të reja të tjera që prodhojnë uthull nga mollët e egra apo vajra esenciale, ato përfaqësojnë një lëvizje të re që po mban më shumë nga vlera e shtuar brenda vendit. Po ashtu, gra si Lumnije Musaj vazhdojnë punën çdo ditë në male, duke u shndërruar nga viktima të luftës në sipërmarrëse që frymëzojnë komunitetin e tyre. /Telegrafi/

Gjatë një festivali në Berlin një islamist sulmoi të shtunën në mbrëmje me veturë turmën e njerëzve. Me atë rast vdiq një grua, 16 veta u lënduan rëndë. Ky nuk është rasti i vetëm i terrorit islamist në Gjermani. Që nga viti 2011 janë vrarë mbi 20 persona të pafajshëm. Në dy raste kanë qenë të involvuar edhe dy kosovarë: Arid U., i cili ka vrarë dy ushtarë amerikanë në Frankfurt (më 2011), dhe Erjon S., i cili ka goditur me thikë tre persona në Essen më 2025.

Policia gjermane është duke e kërkuar urgjentisht Abdul B., i cili dyshohet se të shtunën rreth orës 22:00 sulmoi me veturë dhjetëra njerëz në Berlin gjatë një festivali. Një grua vdiq si pasojë e sulmit, 16 persona të tjerë u lënduan, tre prej tyre rëndë dhe janë në rrezik për jetën. Policia ka publikuar fotografinë e të dyshuarit dhe ka njoftuar se ai i përkiste skenës islamiste të Berlinit. Ekzistojnë dyshime se disa njerëz janë lënduar edhe me mjete të forta. Deri së fundi Abdul B. ishte në burg.

Kancelari gjerman Friedrich Merz u prononcua në rrjetin X lidhur me terrorin në CSD (Christopher Street Day). „Çfarë vepre e neveritshme në Berlin. Qindra mijëra njerëz nga e gjithë bota po festonin në mënyrë paqësore gjatë Christopher Street Day. Ata donin që ne të sillemi mirë dhe me tolerancë me njëri-tjetrin. Ky është një sulm ndaj shoqërisë sonë“, u shpreh Merz. Kancelari vijoi më tej: „Ne jemi të hapur dhe e duam lirinë - dhe këtë do ta ruajmë e do ta mbrojmë. Vepra do të zbardhet dhe do të ndiqet me të gjithë ashpërsinë e ligjit. Mendimet e mia janë me të prekurit dhe të afërmit e tyre. U uroj të plagosurve shërim të shpejtë dhe falënderoj të gjitha forcat e ndërhyrjes“.

Ky nuk është rasti i vetëm i terrorit islamist në Gjermani. Që nga viti 2011 janë vrarë mbi 20 persona të pafajshëm. Në dy raste kanë qenë të involvuar edhe dy kosovarë: Arid U., i cili ka vrarë dy ushtarë amerikanë në Frankfurt (më 2011), dhe Erjon S., i cili ka goditur me thikë tre persona në Essen më 2025.

Anulohet parada e krenarisë në Berlin, vetura shtyp pjesëmarrësit – raportohet për të lënduar

Në vijim një kronologji e terrorit.

Më 2 mars 2011 në Frankfurt am Main, terroristi i radikalizuar nga propaganda xhihadiste në internet, Arid U., kreu sulmin e parë islamist me viktima në Gjermani duke qëlluar për vdekje dy ushtarë amerikanë në aeroport dhe duke plagosur rëndë dy të tjerë. Arid U. është me origjinë nga Kosova. Ai u dënua me burgim të përjetshëm.

Më 18 korrik 2016 në Würzburg, një 17-vjeçar i cili ishte në kontakt të drejtpërdrejtë me anëtarë të organizatës terroriste “Shteti Islamik” (IS) dhe u kishte premtuar krerëve të saj besnikëri në një video, plagosi rëndë katër persona me sëpatë dhe thikë në një tren rajonal.

Më 24 korrik 2016 në Ansbach, një tjetër sulmues që mbante kontakte me IS dhe u kishte betuar besnikëri me video, hodhi veten në erë përpara një festivali muzikor duke mbetur i vdekur dhe duke plagosur 15 persona të tjerë.

Më 19 dhjetor 2016 në Berlin, tuniziani Anis Amri me lidhje të drejtpërdrejta me rrjetin e IS kreu një nga sulmet më të rënda duke drejtuar një kamion të vjedhur mes tregut të Krishtlindjeve në Breitscheidplatz në Berlin, ku mori jetën e 13 personave dhe plagosi rëndë dhjetëra të tjerë.

Më 28 korrik 2022 në Hamburg, islamisti Ahmad A. ndërmori një sulm xhihadist me thikë në një supermarket, ku vrau një person dhe plagosi një tjetër.

Më 31 maj 2024 në Mannheim, Sulaiman A. veproi i shtyrë nga motivet islamiste dhe sulmoi me thikë një tubim publik ku vrau një polic dhe plagosi pesë persona të tjerë.

Më 23 gusht 2024 në Solingen, sulmuesi sirian Isa Al H. kreu një sulm me thikë gjatë një feste qyteti që la tre të vdekur e tetë të plagosur, vepër për të cilën përgjegjësinë e mori zyrtarisht i ashtuquajturi “Shteti Islamik”.

Më 5 shtator 2025 në Essen, i riu kosovar Erjon S., i armatosur me material propagandistik dhe i motivuar nga ideologjia xhihadiste kundër “jobesimtarëve”, sulmoi me thikë tre persona afër Sinagogës së Vjetër, të cilët fatmirësisht u mbijetuan plagëve të rënda. Erjon S. goditi me thikë edhe mësuesen e tij. Ai akuzohet për vrasje. Procesi gjyqësor është duke u zhvilluar.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, në një intervistë për gazetën austriake „Die Presse“ deklaroi të njëjtat gjëra që i thotë zakonisht edhe në mediat e regjimit serb. Bordi redaktues i kësaj gazete ditore është i „befasuar dhe i shqetësuar“ si dhe distancohet nga ajo bisedë, shkruan e përditshmja “Danas” e Beogradit.

Në epizodin e parë të podkastit „Masterclass me Rainer Novak“, drejtori i përgjithshëm i gazetës ditore dhe konservatore austriake „Die Presse“ bisedoi me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, gjë që u transmetua nga mediat e regjimit serb si një provë tjetër e autoritetit dhe ndikimit që udhëheqësi i SNS-së gëzon në botë.

Në këtë intervistë, Vuçiq foli për fushatat që zhvillohen kundër tij, duke pretenduar se asnjë udhëheqës evropian nuk i është dashur të kalojë përmes diçkaje të ngjashme. Ai i quajti „gënjeshtra“ si „aferën Jovanjica“ (mbi plantacionet e drogës), ashtu edhe „topin me zë“ (të përdorur kundër demonstruesve) dhe pjesëmarrjen e tij në „vrasjet në Sarajevë“, transmeton revista Vreme.

Në pyetjen nëse gjatë 10 viteve të fundit është bërë më „autoritar“, udhëheqësi i (partisë në pushtet) SNS u përgjigj se „pas tre muajsh do të fitojë në zgjedhje shumë më demokratike se ato që kanë shumë vende“, kështu që nëse kjo është shprehje e autokracisë…?

Vuçiq thuri lavde për kancelarin austriak Christian Stocker, madhëroi sukseset e veta ekonomike e reformat dhe theksoi përkushtimin e tij ndaj integrimeve evropiane të Serbisë. Ai tha se njerëzit nuk duhet të punojnë më pak, por më shumë për të rritur produktivitetin, se pëlqen shumë më tepër verën sesa birrën, e kështu me radhë.

Novak nuk e kundërshtoi Vuçiqin në asnjë pikë; ai e udhëhoqi bisedën në mënyrë të tillë që doli të jetë pohuese dhe afirmuese për presidentin e Serbisë dhe politikën e tij.

Bordi redaktues i kësaj gazete të respektuar u gjend i zënë në befasi nga biseda që Novak zhvilloi me Vuçiqin. „Bordi redaktues, ashtu si shumë prej jush, është i befasuar dhe i shqetësuar nga formati i ri ‘Masterclass me Rainer Novak’. Ne nuk kemi qenë të informuar për të paraprakisht. E konsiderojmë problematik edhe nga pikëpamja e statutit të redaksisë, sepse duket si përmbajtje redaksionale, edhe pse nuk është krijuar në redaksi. Gjithashtu nuk është e qartë se për çfarë lloj bashkëpunimi bëhet fjalë“, thuhet në një e-mail të brendshëm të redaksisë, të cilin e ka siguruar e përditshmja austriake „Standard“. Aty theksohet më tej se Bordi redaktues „tashmë ka marrë disa pyetje e kërkesa“ lidhur me këtë format dhe se „do ta shqyrtojë të gjithë rastin“.

Biseda e Novak me Vuçiqin nxiti kritika të shumta në rrjetet sociale austriake. Esenca e tyre është se presidenti i Serbisë sigurisht që duhet të intervistohet, por jo për të folur rreth asaj se si ai e „kupton udhëheqësinë“, por për t'u përballur me vetë politikën e tij.

Novak u mbrojt duke thënë se formati i tij i ri nuk duhet të jetë „as një seri miqësore anekdotash nga karriera e dikujt, por as një intervistë klasike ballafaquese“. Qëllimi, thotë ai, është të spjegohet pushteti, udhëheqësia dhe, në fund të fundit, vetë njeriu.

Ai tha se Aleksandar Vuçiq prej vitesh është një nga figurat politike më me ndikim në Ballkanin Perëndimor dhe për këtë arsye një bashkëbisedues interesant, por se kjo në asnjë mënyrë nuk do të thotë mbështetje për politikën apo mënyrën e tij të qeverisjes. „Kontakti dhe oferta për bisedë drejt Beogradit dhe nga Beogradi u realizuan disa javë më parë“, tha Novak, prandaj nuk është plotësisht e qartë se kush kë e ka kontaktuar i pari. Ai shpjegoi gjithashtu se projekti është konceptuar si një podkast dhe video-format i pavarur për të cilin po kërkohen sponzorë. Episodin e parë e ka prodhuar dhe financuar vetë „Presse“. /Telegrafi/

Roger Köppel, pronari i revistës djathtiste zvicerane "Weltwoche", tashmë është bërë zëdhënës i autokratëve. Njëri nga të preferuarit e tij është presidenti serb Aleksandar Vuçiq. Brenda tri viteve ai ka zhvilluar tri intervista me të.

Së fundi, Roger Köppel, një imitues i gazetarit nga Zürichu, ka qëndruar në Moskë. Atje ka intervistuar disa propagandistë të Vlladimir Putinit. Zëdhënësi i Kremlinit, Dmitri Peskov, i tha vizitorit nga Zvicra se lufta në Ukrainë s'do të marrë fund nëse europianët nuk ndërpresin përkrahjen për këtë vend. Köppel dëshironte të dëgjonte nga Peskov se së shpejti do të nisë një luftë botërore, kuptohet për shkak të europianëve. Por Peskov është propagandist i larë e i shpëlarë me të gjitha ujërat, andaj e qetësoi mikrofonmbajtësin zviceran: Rusia, tha Peskov, është vend tepër i madh dhe tepër i përgjegjshëm për të shkaktuar një luftë botërore.

Bashkëbiseduesja tjetër e Roger Köppel në Moskë ishte Margarita Simonjan, kryeredaktore e kanalit propagandistik televiziv rus RT. Krejt bota normale e di që Simonjan është manipulatore në shërbim të regjimit të Putinit, ndërsa Köppel e prezantoi si "gazetare të vërtetë, jo propagandiste". Nga haxhillëku pseudopublicistik në Moskë, Köppel solli edhe një intervistë me Vlladimir Sollovjovin, i cili është versioni rus i Vojisllav Sheshelit dhe në emisionet e tij kërcënon pandërprerë Perëndimin me zhdukje.

Pas Moskës, Köppel vizitoi këtë javë Beogradin dhe atje - "në një ambient të bukur veror" - intervistoi idhullin e tij, autokratin serb Aleksandar Vuçiq. Në këtë bisedë, Vuçiq paralajmëron një luftë në Europë, pra pak a shumë atë që thonë edhe propagandistët rusë. Këto deklarata i shërbejnë Köppelit për të ndërtuar tezën e tij se lufta e madhe është para shpërthimit, edhe për shkak se europianët nuk po bisedojnë me Vlladimir Putinin. Në paralajmërimin e intervistës së zhvilluar në Beograd me presidentin serb, Köppel thotë se "shumë, shumë e vlerëson Vuçiqin si zë realist". Köppel nuk njeh kufij në nonsensin e tij.

Kjo s'është hera e parë që ai e ka intervistuar liderin serb. Dy vite më parë, në qershor 2024, "Weltwoche" paralajmëroi një intervistë me Vuçiqin me këtë titull: "Të gjitha shenjat paralajmërojnë një luftë të madhe: Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për kohët e zymta të së tashmes". Që nga ky paralajmërim spektakular kanë kaluar dy vite, lufta botërore nuk ka shpërthyer, dhe Köppel ka vrapuar përsëri në Beograd për ta pyetur Vuçiqin se kur do të shpërthejë, më në fund, ajo luftë botërore.

Në dhjetor të vitit 2024, Köppel e ftoi Vuçiqin për një referat dhe bisedë në hotelin luksoz Dolder në Zürich, aty ku një espreso kushton 8 franga e 50 rapë. 500 mysafirë - mes tyre shumë përkrahës të Vuçiqit në diasporën serbe dhe politikanë të djathtë zviceranë - paguan nga 120 franga për ta përjetuar nga afërsia ish-ministrin e propagandës të Sllobodan Millosheviqit. Si ultranacionalist, Vuçiq në vitet 1990 i ka shoqëruar besnikërisht krimet serbe të luftës me muzikë të çjerrë propagandistike.

I pranishëm në karnavalin politik në hotelin Dolder ishte edhe Millorad Dodiku, lideri i serbëve të Bosnjës, i cili gjenocidin ndaj boshnjakëve në Srebrenicë e quan "mit të shpikur". Për Vuçiqin, Köppel formuloi këtë himn: "Këto ditë, për revistën Weltwoche, në qendër të vëmendjes ishte vizita e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq. Ky njeri më ka lënë përshtypje të fortë, të paktën që nga intervista jonë verën e kaluar. Ai i zgjedh fjalët me kujdes. Vuçiqi duket mendimtar. Flet qetë në një kohë kur të gjithë bërtasin. Ndërsa të tjerët shtrëngojnë grushtet, ai e zgjat dorën për një përshëndetje miqësore. Është një njeri i paqes, më tepër intelektual sesa politikan; mund ta imagjinosh edhe si profesor në një fakultet juridik. Më pëlqen qetësia e tij e mbështetur në vetëdijen historike, skepticizmi i këtij politikani dhe ajo që unë e përjetoj si një realizëm të formuar nga përvoja e jetës".

Kush arrin të frenojë të qeshurat disaminutëshe pas leximit të këtij ditirambi, vërtet është hero. Bisedën mes Vuçiqit dhe Köppel në hotelin Dolder, një gazetar i magazinës digjitale zvicerane "Republik" e pati përshkruar më shumë si një konferencë shtypi koreanoveriore sesa si një përballje mes gazetarit dhe politikanit.

Köppel ka qenë deputet në parlamentin zviceran i partisë djathtiste SVP, e cila me dekada ka stigmatizuar rregullisht komunitetin shqiptar.

Krahas Vuçiqit, autokrati tjetër i preferuar i Roger Köppel me vite të tëra ka qenë Viktor Orbani i Hungarisë. Në korrik 2024, Köppel e shoqëroi Orbanin gjatë vizitës në Moskë. Që kur hungarezët dhe hungarezet e përzunë nga pushteti Orbanin, Köppel ka mbetur pa një prodhues parullash kundër Evropës.

Por përherë gjendet një zëvendësim - për shembull, Aleksandar Vuçiqi. Dhe kur ky gjendet në pozicion të vështirë, si për shembull në mars 2025, kur qindra-mijëra serbë demonstruan kundër tij në Beograd, Köppel shkon në Beograd më shpejt se rrufeja për t'ia mbajtur mikrofonin Vuçiqit. Në këso rastesh, ai pa asnjë pyetje kritike mund të luajë rolin e burrështetasit të urtë e paqedashës dhe të mallkojë kritikët e tij të brendshëm. Asnjë fjalë për faktin se që nga viti 2023 ka indikacione se Serbia, përmes vendeve të treta, po furnizon Ukrainën me armë. Një dokument i rrjedhur nga Pentagoni e përforcoi këtë dyshim. Sipas një raporti të së përditshmes britanike "Financial Times", të botuar në vitin 2024, qeveria në Beograd i ka shitur Ukrainës municione me vlerë rreth 800 milionë euro.

Para një viti, shërbimi sekret rus akuzoi Serbinë se po përpiqej t'ia fuste një "thikë pas shpine" Rusisë duke i dërguar armë Ukrainës. Sipas palës ruse, qëllimi i këtyre dërgesave të armëve është vrasja dhe gjymtimi i ushtarëve dhe civilëve rusë. "Duket se dëshira e prodhuesve serbë të armëve dhe e mbështetësve të tyre për t'u pasuruar me gjakun e popujve vëllezër sllavë i ka bërë të harrojnë plotësisht se kush janë miqtë e tyre të vërtetë dhe kush janë armiqtë e tyre", deklaroi Shërbimi i Inteligjencës së Jashtme i Rusisë (SVR).