Pas pak “Gjërat Tona”, na ndiqni në ABC News

Abc News Live

Read More...

Rabdishti është një fshat malor i Dibrës, i cili i mbijetoi dy djegjeve nga serbët në luftrat ballkanike. Fshati i gurit ka qenë i njohur për qindra gurgjendës, që ndërtuan e rindërtuan jo vetëm fshatin e tyre, por punuan në gjithë zonën dhe përtej, deri në vendet ku emigruan. Sabri Shahini është një nga gurgjendësit që ka mbetur në fshat dhe usta i Rabdishtit e ka trashëguar zanatin nga babai dhe vëllezërit. Ai na tregon sesi shtëpia e gurit është kthyer tashmë në bujtinë të gurit. Bashkëshortja, Festa Shahini, na tregon gatimet tradicionale të zonës, që nga grosha tek jufkat dhe pula në qull. Zonjat dibrane mbajnë shtëpitë dhe kujdesen për gjithçka.

“Behet nami” nëse vijnë mysafirë dhe shtëpia nuk është në rregull, na thotë Festa. Sabriu është kthyer nga emigracioni në Greqi dhe Itali dhe ka hapur bujtinën e tij. Fluksi i turistëve vazhdon të rritet. “Ato lekë që i merr një usta në Gjermani, i merr në Shqipëri”, na thotë Sabriu, duke shtuar: “Jam si mbret në Rabdisht… emigracioni “nuk ia vlen” më tani. Pak më tej, është një bujtinë tjetër ku e zonja e bujtinës, Elvina Goleci, na tregon se mëngjesi fillon me petulla dhe dreka me byrekun tradicional me petë të pjekura.

Bashkëshorti i saj, Fitim Goleci, ka qenë për shumë kohë emigrant në Greqi. “Fshati na thirri, kthehuni, se këtu kemi lindur”, na thotë, duke na shpjeguar se ka ikur si adoleshent rrugëve të botës dhe është kthyer më në fund, në shtëpi, për të hapur bujtinën në Rabdisht. Vendlindja thërret, kujtimet e vendit tënd të thërrasin, nuk mund t’i gjesh diku tjetër, na thotë, duke shtuar: “Kudo që të jesh, nuk je vetvetja në vend të huaj”. Në Rabdisht, ashtu si edhe në pjesën tjetër të Dibrës, ka një shprehje për mikpritjen, që shpesh shkakton të qeshura.

“Mikun mund ta lësh pa bukë, po pa dru mos e lër”. Këtu në Rabdisht, kujtimet e fëmijërisë dhe thirrja për t’u kthyer vijnë edhe nga një qilim i punuar nga nëna dhe i ruajtur mirë, por edhe nga një lisharës që sjell shumë nostalgji. Njerëzit këtu janë të urtë e punëtorë. “Nuk shahet” në Dibër, pse ta thuash fjalën e keqe, kur mund ta thuash fjalën e mirë”, na thotë Festa. Dhe në fund, pyetja mbetet, a ia vlen më emigracioni? “50–60 euro i merr në shtëpinë tënde, me dy dhoma të vogla”, na përgjigjet Sabri Shahini!

Një rit pagan prej disa qindra vitesh vijon të jetë present në traditën zakonore në dy fshatra të Korçës, tek banorët e besimit ortodoks. Ky rit pagan, i natyralizuar tek besimtarët ortodoksë, mbahet menjëherë pas hedhjes së kryqit.

I njohur si riti i rrugeçëve, është autentik për fshatrat Polenë dhe Pojan në qarkun e Korçës.

Riti në vetvete simbolizon luftën që njeriu duhet t’i bëjë të keqes.

Sipas traditës, janë njerëz me maska, kryesisht kafshësh, por edhe të tjera të frikshme, që lufton për të larguar nga shtëpitë e fshatrave të tyre, të këqijat që kanë mbetur nga viti që lanë pas.

Të sjella në kohë, kjo traditë e rikthyer pas viteve 1990, ka marrë formën e karnavalit.

Karnavalet e Pojanit të përfaqësuara nga ky rit zhvillohet në ditët e para të janarit në këtë zonë, një ditë pas kremtimit të ujit të bekuar.

Banorë të zonës mblidhen në qendrën e fshatit, duke pritur “rrugeçërit” të cilët shkojnë në çdo banesë ku sipas traditës thuhet se largojnë të keqen.

Të veçanta ngelen kostumet e frikshme që janë ruajtur brez pas brezi dhe me fanatizëm nga banorët, por ka patur edhe të rinj që kanë përgatitur kostume të tyre.

Këto festime në mënyrë simbolike largojnë të keqen, frikën dhe ironizojnë aktualitetin ku jetojmë.

Disa nga personazhet e këtij riti janë plaku me plakën, nusja me dhëndrin, ariu e shumë të tjerë që përcjellin mesazhe të ndryshme.

Për herë të parë, Naim Neza shkeli në ambientet e Spitalit të Tropojës në vitin 1988.

Naim Neza u emërua mjek i përgjithshëm sapo përfundoi studimet dhe që nga ajo ditë nuk i është ndarë asnjëherë profesionit, por edhe spitalit të Tropojës në shërbim të qytetarëve.

Kujton ditën e parë të punës në spital dhe momentet kur nuk e njihte askush si mjek.

Neza është specializuar si radiolog dhe specialitete të tjera, ndërsa mbulon edhe shërbimin e ekzaminimeve.

Kujton vështirësitë e dikurshme me aparatura të prodhimit të hershëm.

Për doktor Naimin, sot është shumë e lehtë për shkak të teknologjisë dhe avancimit të saj.

Për të mjekësia s’ka fund, ashtu sikundër edhe njohja e aparaturave. Ai përkushtohet dhe studion për çdo pajisje ekzaminuese që del në kohë.

Për një radiolog, ekzaminimi dhe përcaktimi i anomalive është përgjegjësi e madhe.

Në thuajse 4 dekada punë si mjek, ndan momentet e vështira, por edhe ato më të veçantat, sidomos në fillimit e tij.

Për doktor Naimin, betimi i hipokratit është mbi të gjitha.

E trishton mungesa e personelit në spitalin e Tropojës, pasi përveç popullisisë, thotë se mungojnë edhe specialistët.

Spitali i Tropojës po i nënshtrohet rikonstruksionit të plotë.

Në moshën 70-vjeçare, Bashkim Koçi mbetet një nga figurat më të qëndrueshme, më diskrete, por njëkohësisht më të besueshme të mbrojtjes së natyrës në Parkun Kombëtar të Shebenikut.

Për dekada me radhë, si teknik pyjesh dhe specialist i Zonave të Mbrojtura, ai ka qenë pjesë aktive e çdo faze të menaxhimit pyjor, duke e jetuar profesionin jo thjesht si detyrë, por si mision.

Me një kujtesë të kthjellët dhe një analizë të qetë profesionale, Koçi rikujton periudhat kur mbrojtja e pyjeve mbështetej në disiplinë të fortë pune, patrullime të rregullta dhe ndjenjë të lartë përgjegjësie institucionale.

Sipas tij, çdo specialist e konsideronte pyllin si një hapësirë që duhej ruajtur me të njëjtin kujdes si prona personale.

Një pjesë e rëndësishme e kontributit të Bashkim Koçit lidhet edhe me fazat e para të ngritjes dhe funksionimit të Zonave të Mbrojtura, ku ai ka qenë i përfshirë drejtpërdrejt në hartimin dhe zbatimin e planeve të menaxhimit të pyjeve. Ai thekson se këto plane nuk ishin dokumente formale apo burokratike, por produkte të punës intensive në terren, të mbështetura në inventarizime, matje, studime dhe njohje të thellë të territorit.

Pikërisht kjo qasje profesionale, sipas Koçit, i dha Parkut Kombëtar të Shebenikut statusin, strukturën menaxhuese dhe vlerat ekologjike që gëzon sot.

Në këtë rrugëtim shumëvjeçar, Koçi vlerëson veçanërisht edhe performancën dhe kontributin e Fatmir Brazhdës, në monitorimin, mbrojtjen dhe menaxhimin e pyjeve duke reflektuar njohje të territorit dhe përgjegjësi të lartë ndaj Parkut Kombëtar të Shebenikut.

Edhe pse sot në pension, Bashkim Koçi mbetet i lidhur ngushtë me pyllin. Ai vijon të kontribuojë si guidë për grupe turistësh vendas dhe të huaj në Parkun Kombëtar të Shebenikut, duke ofruar jo vetëm shpjegime mbi bukuritë natyrore dhe biodiversitetin e zonës, por edhe një perspektivë profesionale mbi historinë e ruajtjes së saj, sfidat dhe përpjekjet shumëvjeçare të specialistëve që kanë punuar në këtë territor.

Për ABC News, Koçi thekson se mbrojtja e Parkut Kombëtar të Shebenikut nuk është vetëm detyrë e institucioneve apo specialistëve, por një përgjegjësi e përbashkët shoqërore që kërkon ndërgjegjësim, respekt dhe dashuri për natyrën. Një jetë e tërë në shërbim të pyjeve e ka shndërruar atë në një kujtesë të gjallë profesionale dhe në një udhërrëfyes të çmuar për brezat e rinj që do të vazhdojnë punën për mbrojtjen e kësaj pasurie natyrore.

Myzeqeja mund të mos ishte hambari bujqësor nëse nuk do kalonin përmes saj, katër lumenj.

Të paparashikueshëm, por me vija të caktuara si pika kritike të prurjeve, pas të cilave banorëve të zonave përreth, u mbetet vetëm një rrugëdalje. Evakuimi masiv.

Mes katër lumenjve që formësojnë Myzeqenë prej mijëvjeçarësh, Vjosa dhe Semani janë më të rrezikshmit. E para është lumë i egër dhe  idyti, bashkim i tre lumenjve të tjerë.

Si lumi më I gjatë pas Drinit me gjatësi prej 281 km, Semani është bërë shkak për ndërtimin e njërës prej veprave më të mëdha hidrike në vend, argjinaturës me të njëjtin emër.

Argjinaturat janë vepra strategjike. Si të tilla dëmtimi i tyre konsiderohet shkelje e rëndë.

Katër lumenjtë që përshkojnë Fierin, kanë grykëderdhjet në detin Adriatik. Mes tyre, Semani ka një rrjedhe të ndërlikuar si bashkim i dy lumenjve, Devollit dhe Osumit. Në urën e Mbrostarit ky lumë bashkohet me Gjanicën për të kaluar në Libofshë e më pas në Seman. Vjosa është lumë I egër, që nënkupton nuk ka hidrocentrale përgjatë rrjedhës. Gjanica buron në Mallakastër, ka një gjatësi të vogël, por duke kaluar përmes Fierit, shkakton përmbytje.  E Shkumbini në veri të Lushnjes ka shkaktuar vazhdimisht përmbytje në disa fshatra të zonës.

TIRANË- Gazetari Martin Leka, i ftuar në “Real Story” u shpreh se po të kishte gjë në dorë, Sali Berisha do ta shkrinte SPAK.

Ai theksoi se këtë “betim” Sali Berisha e ka bërë në publik.

Analisti pohoi se zbutja e toneve të Sali Berishës për SPAK, pas zgjedhjet së drejtuesit të ri Klodian Brahos, ka ardhur për arsyet se vetë kryetari i PD është në konflikt me akuzat penale që ka ngritur Prokuroria e Përgjithshme.

“Berisha po të kishte gjë në dorë, e kishte shkrirë me themele  SPAK dhe këtë lloj sistemi drejtësie, sepse e ka thënë me kohë vete.

Tonet që ka tani janë thjesht për të qenë politikisht korrekt dhe për të mos renduar pozitat veta sepse ai është në një konflikt penale me akuza penale me SPAK.

Nga ana tjetër, përveç Edi Ramës, të gjithë qeverinë e vet e ka bërë copë. Ramës i ka rënë SPAK. Kur të priten të gjithë rrënjët, degët janë kot”, tha ai./abcnews.al

Juristja Brizida Gjikondi foli për deklaratat e kreut të PD Sali Berisha ndaj SPAK, duke thënë se tonet e qeta të Berishës ndaj drejtuesit të SPAK, Klodian Braho i sheh thjesht si një strategji të përkohshme.

Në emisionin “Real Story” në ABC News, tha se kreu i PD është i njohur për gjuhën dhe akuzat e tij ndaj drejtësisë dhe se nuk mund të dalë nga skema e tij por thjesht po ndryshon taktikë.

“Ulja e toneve ndaj SPAK kam përshtypjet se është taktikë apo strategji e përkohshme. Pra nuk e shoh si vizion i tij të ndryshojë tani. Kam përshtypjen se edhe zoti Braho do t’i bashkohet fjalorit të zotit Berisha. Edhe për zotin Kraja në fillim tha fjalë shumë të mira, dhe më pas ka ndryshuar regjistri i fjalorit edhe ndaj zotit Kraja dhe zotit Dumani”, tha Gjikondi.

Nga ana e tij Indrit Hoxha u shpreh se vlerëson SPAK dhe punën  e drejtësisë, megjithatë thotë se beson se në SPAK ka edhe prokurorë që përdoren nga kryeministri Edi Rama.

“I qëndroj mendimit tim se në SPAK ka njerëz me integritet, por ka edhe prokurorë që përdoren nga kryeministri Edi Rama. Ky është mendimi im. Pra tani Rama po na del sikur nuk di gjë. Por SPAK të shkojë ta marrë kryeministrin, minimalisht për çështje që mund të ketë në dijeni, duhet të ishte thirrur të paktën njëherë në SPAK.

TIRANË- Anëtari i Kryesisë së Partisë Demokratike, Indrit Hoxha, i ftuar në “Real Story”, tha se fatura e Kuvendit të “Rithemelimit” të 11 dhjetorit 2021 është shume herë më pak, nga ajo që kanë publikuar mediat.

Ai nuk pranoi të tregonte shifrën duke e cilësuar si pjesë të sekretit hetimor.

Ai theksoi se ky hetim i SPAK mund të jetë iniciuar nga denoncimet e Gazment Bardhit, i cili në atë kohë ishte me Lulzim Bashën dhe kundër Sali Berishës.

Ky i fundit luftonte për të marrë vulën e Partisë Demokratike, në një betejë që vijoi për një kohë të gjatë.

“Sa i takon shpenzimeve të Kuvendit çdo gjë është me faturë. Prokuroria i ka të gjitha pagesat dhe të gjitha faturat, është çështja e sekretit hetimor dhe nuk mund të flas për këtë pjesë, por ju them se shifra është qindra herë më e vogël se sa shumat që fliten nëpër media.

Çështja e Kuvendit mund të ketë nisur edhe  si denoncimi i z.Bardhi dhe mund të ketë pasur indicie nga denoncimi i Bardhit asaj kohe kur ishte me z.Basha, por mund të jetë edhe për shkak të hetimeve të tjera”, tha ai./abcnews.al

Anëtari i Kryesisë së PD Indrit Hoxha, në emisionin “Real Story” në ABC News foli për financimet e Kuvendit të Dhjetorit si edhe Foltoret e PD.

Ai u shpreh se të gjitha të dhënat apo financimet janë të ditura dhe se drejtësia është e lirë të hetojë.

Gjatë intervistës Hoxha nënvizoi se në një përllogaritje të shpejtë 27 Foltoret e Berishës kanë kushtuar gati 3-4 mijë euro.

“Në vendin tonë , si bashkitë tona dhe bashkitë e kundërshtarit politik  për aktivitete kryesore të partive i kanë dhënë sallat. Kjo është e vërteta.. Një sallë më shumë se 150 euro nuk shkon në Shqipëri. Dhe 27 Foltore që ka bërë Berisha janë 3-4 mijë euro dhe nëse lideri nuk gjen 3-4 mijë euro donacione për të paguar këto salla nuk është për të drejtuar partinë më të madhe në opozitë. I ka SPAK të gjitha faturat”, tha ai.

/abcnews.al/

TIRANË– Pak ditë më parë, anëtari i kryesisë së Partisë Demokratike, Indrit Hoxha, u thirr në Prokurorinë e Posaçme Antikorrupsion për t’u pyetur mbi të financimit të Kuvendit të Rithemelimit.

Kuvendi i Rithemelimit u zhvillua më 11 dhjetor në vitin 2021, i iniciuar nga ish-kryeministri Sali Berisha, në atë kohë demokratët ishin në konflikt për vulën dhe logon e PD, pasi kjo e fundit drejtohej nga Lulzim Basha.

Ky veprim i SPAK duket se ka trembur jo pak Sali Berishën, i cili tha se shpenzimet e Kuvendit le të hetohen, por jo pasuritë e familjarëve të tij.

Kjo çështje u trajtua mbrëmjen e kësaj te enjteje në studion e “Real Story”. Juristja Brizida Gjikondi u shpreh se Sali Berisha e ka kthyer në modë sulmin publik që adreson ndaj prokurorëve të SPAK.

Sipas saj, Berisha është i frikësuar pasi vetë kreu i SPAK  në vizionin e tij është shprehur se prioritet është hetimi pasuror i personave, që janë nën hetim nga SPAK.

“Berisha është mësuar të sulmojë prokurorët  SPAK, Për Kraja dhe Millonai, janë dy prokurorët që kanë edhe çështjen e hetimit pasuror dhe Partizanit.

Për hetimin pasuror ndodhet një farë shqetësimi edhe për Berishën dhe Metës, sepse Klodian Braho kur mori detyrën  në krye të SPAK, kur u pyet për vizionin e tij, ai tha se unë do hetojë pasuritë e politikanëve që janë nën akuzë.

Fillimi i hetimit me themele, sidomos i Kuvendit të z, Berisha te stadium “Arena”, kam përshtypjen se ka të bëjë me të gjithë vizionin që ka Braho për ta filluar tek bishti, për të arritur tek koka.

Kuvendi i bërë te stadium ishte 1.1 milionë euro, nga lista që vetë Basha apo Bardhi nuk e di kush e ka dorëzuar në SPAK. Gjërat po ecin në drejtimin e duhur për të bërë një përshtatje të asaj që është deklaruar, me atë që rezulton aktualisht.”,  tha ajo./abcnews.al

Në një intervistë në emisionin “Real Story” në ABC News, Indrit Hoxha anëtar i Kryesisë së PD, u shpreh se drejtësia duhet lënë që të bëjë punën e saj.

Sa i përket paraqitjes së tij në SPAK ai tha se ishte si donator i Rithemelimit, duke shtuar se

“I kam bërë thirrje prokurorisë së posaçme të hetojë pasurinë time dhe të kundërshtarëve. Unë mendoj që çdo njeri që merret me politikë duhet të ketë një transparencë të financave. Jam thërritur në cilësinë e personit që mund të ketë dijeni në lidhje me organizimin dhe financimin e Kuvendit të Dhjetorit dhe kam dhënë për kontributet e mia çdo gjë të justifikuar, shumat apo  arsyet. Nëse do bëhet sërish ai Kuvend sërish do jem një nga donatorët e mundësimit të Kuvendit të 11 dhjetorit. Në gjykimin tim, drejtësia duhet lënë të bëjë punën e saj”, tha ai.

Më tej shtoi se pret që të thërritet sërish në SPAK dhe se është shumë i hapur për të dhënë shpjegime.

“Dikur ata që kanë gjykuar familjet time për 25 vite fatkeqësisht sot duhet të bëjnë drejtësinë e re. Sa i takon çështjes se si është hapur ky hetim nuk më intereson. Unë jam shumë i pastër përpara drejtësisë dhe sa herë të më thërrasë do përgjigjem. Unë pres të më thërrasin sërish sepse kam bërë disa denoncime, kam tre kallëzime ndaj kryeministrit të vendit të faktuara për shpërdorim detyre. Por ka dhe kërkesa që kam bërë për hetimin e pasurisë për çdo politikan në Republikën e Shqipërisë. Unë pas humbjes së 2021 të PD kam të njëjtin mendim ndaj personazhit në fjalë që sot është kreu i PD. Unë ndaj jam i djathtë dhe mendimi ndryshe duhet të pranohet. Unë kam qenë kundër bashkimit në diversitet, por pjesa a e pranojnë apo jo nuk ka rëndësi”, shtoi ai.

Në lidhje direkte për ABC e Mëngjesit, Shaban Kilaj, ish-pjesëtar i NATO-s, ka rrëfyer një histori sa të pazakontë, aq edhe tronditëse. Prej pesë vitesh, ai ka ndërtuar në Kosovë një ambient që të lë pa fjalë: një “Zyrë Ovale” private, me kolltuqe elegante, flamuj amerikanë dhe stemë presidenciale, që krijon iluzionin e një hapësire zyrtare shtetërore amerikane.
Kilaj tregon se ka jetuar për disa kohë në SHBA për shkak të angazhimit me NATO-n dhe se kjo ishte mënyra e tij për t’i shlyer një “borxh moral Amerikës”. Ideja lindi prej tij, ndërsa realizimi u bë në konsultim me bashkëshorten. Ambienti përdoret për pritje dhe ka mahnitur çdo mysafir që ka hyrë në shtëpinë e tij.
Por jeta e Shaban Kilajt nuk është vetëm simbolikë dhe dekor. Ai rrëfen dramën e helmimit që e çoi pranë vdekjes, humbjen e 53 kilogramëve dhe shfaqjen e tre tumoreve agresive. Shpresën për jetë ia kthyen miqtë e NATO-s, që i gjetën një medikament shpëtimtar.
“Kam vizë amerikane, por nga Kosova nuk largohem kurrë,” thotë ai

Senatori italian i zgjedhur në Molise, Costanzo Della Porta, gjatë një interviste për programin “Të gjitha rrugët të çojnë në Romë!”, theksoi marrëdhëniet e ngushta mes qytetarëve dhe zgjedhësve të tij, duke vizituar shpesh komunat e Molises, përfshirë ato me komunitete arbëreshe.

Della Porta foli edhe për rëndësinë e ruajtjes së gjuhës arbëreshe, duke theksuar se kushtetuta italiane mbron pakicat gjuhësore dhe se një marrëveshje ndërmjet qeverive Rama–Meloni mund të forcojë mbrojtjen e tyre. Ai shtoi se, edhe pse gjuha është mirë e ruajtur në Molise, është e nevojshme të merren masa për pakicat në zona të tjera si Sicilia dhe Calabria, duke theksuar se ruajtja e kulturës lokale është pjesë e trashëgimisë kombëtare.

Artur Nura: Mirëmbrëma.
Costanzo Della Porta: Mirëmbrëma.

Artur Nura: Atëherë, ju jeni?

Jam Costanzo Della Porta, senator i Republikës Italiane, i zgjedhur në Molise.

Artur Nura: Dhe jo rastësisht keni zgjedhur ta bëni këtë intervistë në një shkollë, le të themi, kulinarie me prestigj të madh, apo jo?
Costanzo Della Porta:  Po, ndodhemi në Institutin Hotelier “Federico II di Svevia” në Termoli.

Artur Nura: bukur. A takoheni shpesh me zgjedhësit tuaj? Si funksionon, pra, marrëdhënia juaj me ta?

Costanzo Della Porta : Ne kemi një marrëdhënie shumë të ngushtë me zgjedhësit tanë, me qytetarët, sepse përveç aktiviteteve parlamentare dhe ditëve që jemi në Romë – zakonisht të martën, të mërkurën dhe të enjten – ditët e tjera të javës ia kushtojmë territorit. Pra, takojmë qytetarët tanë. Qarku zgjedhor është shumë i gjerë, sepse përfshin të gjithë Molisen, ndaj duhet të lëvizim mes provincës së Campobassos dhe asaj të Isernias. Duhet kohë për të përshkuar të gjithë territorin dhe është normale që të mos qëndrojmë vetëm në Romë, por edhe këtu, mes njerëzve.

Artur Nura: Por jam informuar se edhe arbëreshët e kësaj zone, katër komuna kryesisht, janë zgjedhës dhe mbështetës tuaj. Është e vërtetë?

Costanzo Della Porta: Po, komunat arbëreshe të Molises janë, ndër të tjera, komuna të Molises së Poshtme, në zonën përreth Termolit: Campomarino, Montecilfone, Portocannone dhe Ururi, të cilat i kemi vizituar disa muaj më parë bashkë me presidentin tuaj Bajram Begaj.

Artur Nura: Bukur.

Ndërkohë, marrëdhëniet italo-shqiptare, për këdo që njeh historinë, nisin që në kohë shumë të largëta, madje edhe antike. Për më tepër, Fratelli d’Italia është tashmë partia e vetme italiane që ka një qendër në Tiranë. Çfarë marrëdhëniesh keni ju personalisht me Shqipërinë?

Costanzo Della Porta: Marrëdhëniet mes qeverisë italiane dhe asaj shqiptare janë shumë të mira: janë marrëdhënie afërsie, miqësie dhe ndarjeje vlerash, sepse populli shqiptar është shumë i lidhur me atë italian. Dua të kujtoj se në momentet e vështira të kombit tuaj, gjatë ndarjes se ssitemeve, Italia ishte vendi i parë që priti qytetarë shqiptarë. Shumë prej tyre kanë mbetur në Itali, punojnë këtu dhe kanë krijuar familjet e tyre. Marrëdhëniet mes nesh dhe popullit shqiptar janë shumë të mira, jo vetëm me shqiptarët që janë transferuar në Itali, por edhe me komunitetet arbëreshe që jetojnë në komunat tona. Kemi një raport shumë të bukur vëllazëror dhe është sikur të ishim një popull i vetëm, pa ndarje mes nesh.

Artur Nura: Me të drejtë. A e keni vizituar ndonjëherë Shqipërinë?

Costanzo Della Porta: Jo, dhe për fajin tim ende jo. Jam ftuar disa herë, por për arsye institucionale nuk kam arritur të shkoj. Kam folur edhe me kolegë të tjerë për këtë. Me siguri këtë vit do të bëj me shumë kënaqësi një vizitë në Shqipëri.

Artur Nura: Eh, e dini që jemi shumë afër. Ka nga ata që e quajnë Shqipërinë rajoni i 21-të; dhe për këtë kam disa rezerva…

Costanzo Della Porta: Është e drejtë, sepse duhet të garantoni autonominë dhe pavarësinë tuaj. Por përtej idesë së “rajonit të 21-të”, Shqipëria është një komb, një shtet shumë pranë Italisë dhe është sikur të ishim një popull i vetëm.

Artur Nura: Ju e dini se sot nuk ka më një emigrim shqiptar drejt Italisë, por përkundrazi, një emigrim italian drejt Shqipërisë.

Costanzo Della Porta: Kjo është diçka pozitive: do të thotë që nuk i keni më problemet e disa dekadave më parë dhe që italianët duan të investojnë në Shqipëri. Besoj se italianët janë shumë të mirëpritur në Shqipëri, pikërisht për shkak të kësaj vëllazërie të madhe mes dy popujve. Mendoj se populli shqiptar i mirëpret italianët më shumë se popujt e tjerë evropianë.

Artur Nura: Me të drejtë. Si do ta vlerësonit titullin e emisionit tim: Të gjitha rrugët të çojnë në Romë? A është ende aktual?

Costanzo Della Porta: Është ende aktual, sepse Roma është Caput Mundi, djepi i krishterimit dhe i qytetërimit. Unë e frekuentoj Romën çdo javë, ndaj për mua rrugët vërtet të çojnë në Romë. Më pëlqen shumë që emisioni juaj quhet kështu, sepse tregon lidhjen mes popullit tuaj dhe kryeqytetit tonë, pra mes jush dhe Italisë. Me të drejtë.

Artur Nura: Roma është padyshim qendër nga pikëpamja historike dhe urbanistike, por e kam zgjedhur këtë titull sepse mendoj se Italia është e rëndësishme. Unë e konsideroj publikisht si një vëlla të madh dhe, kur vëllai i madh nuk është mirë, mendo për motrën e vogël, në këtë rast Shqipërinë…

Costanzo Della Porta: Italianët kanë qenë dhe janë ende një popull shumë solidar. Jemi një popull mikpritës, kemi kaluar vështirësi dhe e dimë çfarë do të thotë të ringrihesh nga hici. E kemi bërë për veten tonë dhe e bëjmë edhe për vëllezërit tanë që kanë qenë më pak fatlumë. Sot, fatmirësisht, ata jetojnë më qetë, por kur ka pasur nevojë, Italia ka qenë gjithmonë e pranishme.

Artur Nura: Të vijmë te thelbi. Nuk ju pyeta rastësisht për arbëreshët dhe për Shqipërinë. Marrëdhëniet tona janë shumë të pasura dhe, si gazetar që prej 25 vitesh ndjek marrëdhëniet italo-shqiptare për Radio Radicale, kam vërejtur se gjuha Arbereshe, që është identitare për pakicën historike arbëreshe në Itali, rrezikon të zhduket. Sipas disa ekspertëve, si nga këndvështrimi politik ashtu edhe shkencor, nevojitet një marrëveshje e re Rama–Meloni.
A do ta mbështesnit një marrëveshje të tillë?

Costanzo Della Porta: Unë nuk besoj se gjuha arbëreshe, të paktën në Molise, është drejt zhdukjes, sepse në komunat ku flitet, tradita është e rrënjosur mirë. Megjithatë, nëse mund të bëjmë më shumë për të mbrojtur pakicat gjuhësore, duhet ta bëjmë. Nëse do të kishte një marrëveshje të tillë, duke pasur parasysh marrëdhëniet shumë të mira mes Giorgia Melonit dhe kryeministrit Edi Rama, unë do të isha i kënaqur dhe do të votoja me dëshirë një ligj në këtë drejtim.

Artur Nura: Më bëhet shumë qejfi. Sigurisht që është e nevojshme, sepse ndoshta në Molise dhe në disa rajone gjuha është ruajtur, por në zona të tjera arbëreshe situata është më delikate. Kur flitet për një parti në pushtet, nuk mendohet vetëm në nivel lokal, por në mënyrë të përgjithshme.

Costanzo Della Porta: Kushtetuta jonë mbron pakicat gjuhësore kudo në Itali dhe është e drejtë t’i mbrojë edhe atje ku rrezikojnë të zhduken. Nuk është rasti i Molises, por mund të jetë i Sicilisë apo i Kalabrisë, ku ka pakica të tjera. Pakicat gjuhësore janë pjesë përbërëse e kulturës së territorit dhe duhen mbrojtur, sepse këtë e parashikon edhe Kushtetuta jonë.

Artur Nura: Dhe kjo më bën shumë qejf. Ndërkohë ju falënderoj për këtë intervistë. Si gazetar, ua them telespektatorëve të ABC News Albania se do ta ndjek këtë çështje dhe, me senatorin Della Porta do të kthehemi ta diskutojmë në Romë për një nismë të mundshme lidhur me një marrëveshje Rama–Meloni.   / abcnews.al /

Gazetari Artur Nura zhvilloi një intervistë në emisionin “Të gjitha rrugët të çojnë në Romë” me kryetaren e Bashkisë së Ururit, Laura Greco, ku u diskutua për historinë, sfidat dhe të ardhmen e këtij qyteti arbëresh në Itali.

Greco tregoi se godina aktuale e bashkisë ka qenë shtëpia e gjyshërve të saj, e dhuruar më pas për përdorim publik, ku sot funksionon biblioteka “Profesoresha Maria Teresa Marinelli”. Ajo foli gjithashtu për kishën katolike të qytetit, e rindërtuar pas tërmetit të vitit 1962 dhe e rikthyer për besimtarët në vitin 1999.

Një nga problematikat kryesore që u theksua gjatë intervistës ishte shpopullimi.

Sipas Grecos, Ururi ka humbur rreth 1000 banorë në 20 vitet e fundit, kryesisht për shkak të mungesës së vendeve të punës. Bashkia ka ndërmarrë disa iniciativa për të nxitur rikthimin e banorëve dhe ardhjen e të rinjve, përfshirë subvencione për blerjen e shtëpive dhe hapjen e aktiviteteve të reja.

Kryebashkiakja u shpreh e hapur ndaj projekteve që synojnë zhvillimin e turizmit, veçanërisht duke ftuar shqiptarë nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut, duke e parë këtë si një mundësi për gjallërimin ekonomik të zonës.

Në fokus ishte edhe ruajtja e gjuhës dhe identitetit arbëresh. Greco vlerësoi interesin e shtuar të qeverisë shqiptare për këto komunitete dhe theksoi rëndësinë e mbrojtjes së gjuhës arbëreshe, e cila tashmë është futur si lëndë në shkollën lokale, por rrezikon të zhduket.

Në fund, ajo bëri të ditur se Bashkia e Ururit po përgatit binjakëzimin me Bashkinë e Roskovecit në Shqipëri, një hap që synon forcimin e lidhjeve kulturore dhe institucionale mes dy vendeve.

Intervista e plotë:

Artur Nura: Atëherë mund ta përshëndesim kryetaren e bashkisë së Ururit. Ju jeni kryetarja e bashkisë, apo jo?

Unë jam Laura Greco: , kryetare e bashkisë së Ururit.

Artur Nura: Pra, më kanë thënë që kjo ndërtesë këtu, që është godina e bashkisë së Ururit, ka qenë pronë e familjes suaj?
Laura Greco: Po, kjo është shtëpia e gjyshërve të mi, kjo është shtëpia ku jetonte babai im dhe më pas kemi vendosur, le të themi, tia dhurojmë bashkisë së Ururit për një qëllim fisnik, që e gjithë popullsia të mund të përfitojë prej saj. Sot këtu ndodhet biblioteka e titulluar “Profesoresha Maria Teresa Marinelli” dhe, sigurisht, familja ime është krenare për këtë, sepse është e vetmja ndërtesë e mirëmbajtur, e ruajtur mirë, që i është nënshtruar restaurimit. Pra, familja është vërtet shumë krenare për këtë.

Artur Nura: Ne kemi realizuar pothuajse të gjitha intervistat pikërisht në këtë ndërtesë. Po ajo atje është një kishë, një kishë katolike?
Laura Greco: Po, është një kishë katolike. Është një kishë që iu rikthye publikut në vitin 1999, u rihap, sepse pas tërmetit të vitit ’62, që preku këtë komunë, ishte reduktuar plotësisht në një rrënojë. Më pas, një zonjë nga Ururi dhuroi pasurinë e saj dhe bëri të mundur që kisha të rihapej për publikun, pra për besimtarët.

Artur Nura: A mbahen mesha të rregullta?

Laura Greco: Po, mbahen mesha çdo ditë, me famullitarin tonë aktual, don Michele Di Legge, i cili, për më tepër, ka lindur në një komunë fqinje, gjithashtu me origjinë arbëreshe.

Artur Nura: Ndërkohë që po flasim, na trego edhe për zyrën tënde në bashki, por ndërkohë po kalojmë në një rrugicë shumë, shumë të bukur.

Laura Greco: Po. Kjo është një rrugicë historike për komunitetin tonë, sepse në fillim komuna jonë ishte shumë e vogël. Aq sa quhet “Via Commerciale”, sepse kjo ishte rruga kryesore ku zhvillohej jeta e pothuajse të gjithë banorëve që jetonin në këtë rrugë dhe në rrugën paralele. Këtu ishte jeta: të gjithë jetonin këtu, ishte shumë e populluar dhe të gjitha shtëpitë ishin të banuara.

Artur Nura: Sot i shohim të zbrazëta dhe të mbyllura! Pikërisht, pyetja që më lind është: pse ky qytet kaq i bukur, sipas meje, sipas shijeve të mia, është i bukur, por duket i zbrazët? Ka njerëz apo jo?

Laura Greco: Njerëz ka, edhe pse, siç e dini shumë mirë, kohët e fundit pothuajse të gjitha komunat italiane janë të prekura nga shpopullimi.

Artur Nura: Një problem edhe për ne në Shqipëri.

Laura Greco: Një problem i madh, shumë i madh, aq sa kemi humbur 1000 banorë në vitet e fundit: nga 3500 që ishim 20 vite më parë, sot jemi 2500 persona, sepse të rinjtë largohen nga vendlindja. Problemi kryesor është puna, mungesa e punës: njerëzit studiojnë jashtë dhe më pas qëndrojnë aty ku studiojnë. Ky është problemi kryesor.

Artur Nura: Ajo që ne bëjmë është të përpiqemi të nxisim njerëzit të vijnë këtu. Kemi projekte?

Laura Greco: Sigurisht, por për këto projekte nevojitet kohë, studim dhe fonde. Shteti po na ndihmon në këtë drejtim; kemi shpallur edhe dy thirrje ku jepeshin kontribute për ata që transferonin rezidencën, për ata që blinin një shtëpi në komunën e Ururit dhe për ata që hapnin një aktivitet të ri. Thirrjet patën sukses, diçka ka filluar të lëvizë, diçka po lëviz ende, por unë dua të ndërmarr një veprim që t’i rikthejë në jetë këto shtëpi të braktisura.

Artur Nura: Ndërkohë më vjen një ide: duke qenë se ky është një qytet shumë i bukur, që mbart histori dhe kulturë, është një qytet arbëresh, pra shqiptar, mund të mendojmë një projekt që fton të gjithë shqiptarët nga Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia e Veriut të vijnë ta vizitojnë si turistë dhe, pse jo, të gjejmë mënyrën që dikush të qëndrojë këtu?

Laura Greco: Të qëndrojë, ndoshta. Ky është me siguri një projekt shumë i bukur, një nismë që do ta përqafoja menjëherë, sepse unë gjithmonë them që Ururi, nga pikëpamja gjeografike, ka një pozicion optimal: është vetëm 15 minuta nga deti, jetohet mirë, është një vend i vogël, klima është e mirë, është ideale për të jetuar. Ajo që ndoshta mungon është puna. Por nëse vijnë turistët, vjen edhe puna: krijohet një zinxhir ekonomik, pra turizmi sjell patjetër punë dhe njerëzit mund të qëndrojnë në këtë tokë.

Artur Nura: Ky është një shesh historik?

Laura Greco: Po, ky është një shesh historik. Në fillim fshati përfundonte pak më tej dhe këtu zhvillohej e gjithë jeta: kishte treg, njerëzit shëtisnin. Këtu ka ndodhur masakra e famshme e Vardarellëve në shekullin XIX, pra ka ndodhur edhe vrasja e parë shtetërore. Ndoshta kolegu Emiliano do t’jua shpjegojë më mirë, sepse është më i informuar për këtë çështje.

Artur Nura: Ky ishte sheshi historik dhe sot është bosh. Dhe pas sheshit është edhe bashkia juaj, apo jo?

Laura Greco: Po, bashkia jonë, që është zemra e aktivitetit. Bashkia është shtëpia e të gjithëve, jo vetëm e kryetarit, por e të gjithë qytetarëve. Unë të paktën e kuptoj kështu: e hapur për këdo që ka probleme apo nevoja, të cilat ne përpiqemi, sigurisht, t’i zgjidhim.

Artur Nura: Tani le të flasim për përgjegjësinë politike. Sipas jush, sipas përvojës suaj, a ka qenë më i vëmendshëm qeveria italiane apo qeveria shqiptare ndaj jush?

Laura Greco: Qeveria italiane ka një Kushtetutë shumë të mirë, që mbron pakicat gjuhësore. Sigurisht, me ligjet ndoshta ka munguar mbështetja financiare dhe diçka më shumë mund të ishte bërë.

Artur Nura: Kohët e fundit vërej, dhe duhet ta theksoj patjetër, një interes të madh nga ana e qeverisë shqiptare ndaj këtyre komuniteteve. Mund të ndjehet qartë interesi i Shqipërisë për pakicat gjuhësore në Itali.

Laura Greco: Sigurisht që për këtë jam e kënaqur. Shumë është bërë, por shumë mund të bëhet ende. Së fundmi është futur mësimi i gjuhës arbëreshe si lëndë në shkollën tonë. Duhet të kujtojmë se ne ruajmë një gjuhë që është transmetuar vetëm gojarisht. Kjo gjuhë e bukur, që ka rezistuar për më shumë se pesë shekuj, sot rrezikon të zhduket.

Artur Nura: Sipas jush, a do të ishte e drejtë të kishte një marrëveshje mes Ramës dhe Melonit – pasi kanë firmosur tashmë 16 marrëveshje – për të arritur në një të shtatëmbëdhjetë, që parashikon përgjegjësinë për ruajtjen e kësaj gjuhe, edhe me një buxhet, sepse pa para nuk bëhet asgjë?

Laura Greco: Sigurisht që do të ishte e dëshirueshme. Duhet thënë se Giorgia Meloni ka marrëdhënie shumë të ngushta me Shqipërinë dhe një marrëveshje e mëtejshme në këtë drejtim, për mbrojtjen e kësaj gjuhe, këtyre origjinave dhe kësaj identiteti që jeton brenda shtetit italian, do të ishte zgjidhja më e mirë.

Artur Nura: Duhet punuar për t’i bindur ata.

Laura Greco: Po, unë jam shumë e orientuar në këtë drejtim, aq sa si administratë promovojmë të gjitha aktivitetet që lidhen me valorizimin e gjuhës sonë. Më intereson shumë, sepse që fëmijë e kuptoja se kisha diçka më shumë se të tjerët. Mendoj se kjo vjen nga origjina. Me të drejtë.

Artur Nura: Ndërkohë, në Shqipëri vini vetëm për festa apo po realizoni edhe binjakëzime me komuna të tjera?

Laura Greco: Po, po përpiqemi. Së shpejti do të realizojmë binjakëzimin me komunën e Roskovecit. Kam pasur mundësinë të njoh kryetaren e bashkisë kur erdhi Presidenti i Republikës së Shqipërisë. Është një grua e zonja, një person shumë i vlefshëm, dhe kemi vendosur ta realizojmë këtë binjakëzim. Aq sa do të jenë mysafirët tanë në ditët në vijim, më 20 janar.

Artur Nura: Urime dhe faleminderit për intervistën.
Laura Greco: Faleminderit juve.

Artur Nura: Punë të mbarë.
Laura Greco: Faleminderit.

Pas pak “Të Gjitha Rrugët të Çojnë në Romë”, na ndiqni në ABC News

Gjeneral Dedë Prenga i ftuar në emisionin “War Report” në ABC News, foli për përshkallëzimin e sulmeve në Iran, ku raportohet se numri i viktimave ka shkuar mbi 2 mijë.

Gjatë intervistës, gjenerali Prenga tha se situata në Iran është kritike dhe presidenti i SHBA Donald Trump ka pasur gjithmonë vëmendjen në Iran dhe se beson se do të përdorë çdo metodë që ka në dorë për të ndryshuar situatën.

Ai nënvizoi se goditja ajrore ndaj Iranit është e pashmangshme.

“Situata kritike në Iran pas protestave është për arsye ekonomike, por edhe për nivelin e kushteve të jetesës. Kjo është parë si protesta më e fuqishme krahasuar që nga ’79. Natyrisht që po i shtypin me ekstremizëm të skajshëm ata që dalin në protestë me Gardën Revolucionare. Dhe popullsia nuk arrin ti dallojë dhe bëjnë reprezalje të jashtëzakonshme. Nga brenda Iranit dhe faktorë të tjerë që janë të opozitës kryesisht jashtë, përfshirë edhe ata që janë në Amerikë, Francë etj…. Parashikohet që numri i të vrarëve të kalojë 10 mijë. Në këto kushte presidenti Trump ka qenë gjatë gjithë kohës i përfshirë në Lindjen e Mesme. Detyrimisht dhe SHBA nëpërmjet presidentit të saj, jam i bindur që do përdorin çdo metodë që është në dorën e tyre, por ai do dëgjojë së pari këshilltarët e tij. Por unë do thoja jo luftë në front të gjerë”, tha ai.

Në studion e “ABC e Mëngjesit”, historia e Anxhelita Koxhës erdhi si një përplasje elegante mes paragjykimeve dhe suksesit. Vetëm 25 vjeçe, ajo ka përfunduar master për lidership dhe është ndër vajzat e pakta në Shqipëri që shesin makina luksi, në një industri të dominuar prej vitesh nga meshkujt.

E quajnë “vajza që shet bisha”, por për Anxhelitën, makinat nuk janë thjesht objekte luksi, janë sfida të fituara një e nga një. Videot e saj me supermakina janë bërë virale, duke ngritur pyetjen që ndez rrjetin: marketing i zgjuar apo thjesht guxim për të qenë ndryshe? Kur timonin e merr një vajzë e bukur, vëmendja është e garantuar, por Anxhelita e kthen vëmendjen në besim dhe shitje reale.

“Gjithçka nisi spontanisht dhe u shkrinë në qenien time,” tregon ajo. Nga organizimi i një kompanie, përfundoi duke u bërë imazhi i saj, pa kërkuar leje për të hyrë në një “territor mashkullor”. “Nuk e pashë si sfidë, thjesht e dija që mund ta bëja. Unë shes makina, jo justifikime,” shprehet ajo me siguri.

Paragjykimet? I ka dëgjuar të gjitha. “Komenti më i shpeshtë ishte: ‘Ku merr vesh kjo nga makinat?’ Nuk më ka bërë përshtypje. Kam qenë bionde në atë kohë dhe e justifikoja,” thotë me ironi. Sot përgjigjen e jep me fakte, jo me replika. “Fillimisht klientët më shohin me skepticizëm, por kur flet me baza, nuk ka më vend për paragjykime.”
Rezultati është i qartë: klientë të kënaqur, bashkëpunime që kthehen në miqësi dhe një profil profesional i ndërtuar mbi njohuri, pasion dhe prezencë. “Çdo shitje më bën të lumtur, më jep kënaqësi personale arritjeje. Makinat shkojnë dhe vijnë, por një stereotip i thyer lë gjurmë.”
Për Anxhelitën, suksesi nuk matet vetëm me çelësa makinash luksoze, por me barrierat që bien. “Një stereotip i thyer nuk blihet me asgjë,” thotë ajo.

Në një lidhje direkte nga Italia për “ABC e Mëngjesit”, historia e familjes Kabetaj erdhi si një dëshmi force, pasioni dhe suksesi që kalon brez pas brezi. Nelia Kabetaj, vetëm 19 vjeçe, u shpall pak ditë më parë Kampione Kombëtare në cyclo-cross 2026 në kategorinë Elite, ndërsa vëllai i saj Clayson Kabetaj rrëmbeu titullin Kampion Kombëtar Junior, duke e kthyer këtë garë në një triumf familjar të rrallë.

Motër e vëlla, në kategori të ndara, por me të njëjtin pasion dhe përkushtim, Nelia dhe Clayson shkëlqyen në një garë të vështirë, të zhvilluar në kushte atmosferike sfiduese. “Këtë garë e ndava me vëllain tim. Jemi në kategori të ndryshme, por emocioni është i njëjtë”, u shpreh Nelia, e cila për herë të tretë shpallet kampione në garat kombëtare të cyclo-cross-it.

Për Neliën, ky titull nuk është thjesht një medalje më shumë, por një gur themeli në karrierën e saj sportive. Ajo e ka zbuluar pasionin për çiklizmin që në moshën 10-vjeçare dhe sot renditet mes emrave më premtues të sportit shqiptar. Kampione e Toskanës, kampione Ballkanike dhe pjesëmarrëse në kampionate botërore, Nelia frymëzimin e gjen nga babai, Valentin Kabetaj, ish-gjimnast, i cili për shkak të një dëmtimi nuk arriti ta vijonte karrierën sportive, por ia ka kushtuar gjithë energjinë fëmijëve të tij. “Kam dashur të jem si babai im, që dikur është marrë me sport. Ai na e ka ushqyer këtë dashuri çdo ditë”, tregon Nelia.
Sukseset e saj janë vlerësuar edhe në nivel kombëtar: Nelia Kabetaj është nderuar me çmimin “Yjet e Sportit 2024” nga Kryeministri Edi Rama.