TIRANĂ, 6 shkurt/ATSH/ GjatĂ« periudhĂ«s janarâdhjetor 2025 shĂ«rbimet doganore tĂ« ofruara pĂ«rmes platformĂ«s âe-Albaniaâ kanĂ« shĂ«nuar njĂ« rritje tĂ« qĂ«ndrueshme, duke reflektuar pĂ«rparimin e procesit tĂ« digjitalizimit dhe rritjen e pĂ«rdorimit tĂ« shĂ«rbimeve online nga bizneset dhe qytetarĂ«t.
âNĂ« kĂ«tĂ« periudhĂ« janĂ« regjistruar 2 355 aplikime online, çka pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rritje prej 12% krahasuar me vitin 2024, kur u regjistruan 2100 aplikimeâ, theksohet nĂ« njoftimin pĂ«r shtyp tĂ« DoganĂ«s Shqiptare.
Sipas Doganës, ky tregues dëshmon besimin në rritje ndaj shërbimeve elektronike dhe eficiencën e tyre në lehtësimin e procedurave doganore.
âParalelisht, gjatĂ« vitit 2025 janĂ« pĂ«rditĂ«suar nĂ« sistem 13014 autorizime pĂ«r regjime tĂ« posaçme, duke shĂ«nuar njĂ« rritje prej 1,16% nĂ« raport me vitin 2024, kur numri i autorizimeve ishte 12864. Ky proces ka kontribuar nĂ« pĂ«rmirĂ«simin e administrimit dhe monitorimit tĂ« regjimeve doganore, si dhe nĂ« rritjen e transparencĂ«s proceduraleâ, thuhet nĂ« njoftim.
Drejtoria e Përgjithshme e Doganave vijon angazhimin për ofrimin e shërbimeve më të shpejta, më transparente dhe më efikase, përmes zgjerimit dhe përmirësimit të shërbimeve digjitale, në funksion të lehtësimit të ndërveprimit me biznesin dhe qytetarët.
Izraeli dhe Shqipëria po thellojnë bashkëpunimin ekonomik, me një investim strategjik prej 100 milionë eurosh në sektorin e teknologjisë. Një kompani izraelite do të ndërtojë në Tiranë një qendër të madhe të të dhënave.
Qendra do të bazohet në procesorë grafikë të teknologjisë Nvidia dhe do të ketë një kapacitet fillestar prej 32 megavatësh, me mundësi zgjerimi deri në 100 megavatë. Investimi po realizohet nga kompania izraelite ADC, në bashkëpronësi të Happy Technologies dhe kompanisë konsulente DIT.
Si projekt qeveritar në një vend anëtar të NATO-s dhe kandidat për Bashkimin Europian, investimi ka përfituar procedura të përshpejtuara. Leja e ndërtimit është dhënë brenda 60 ditësh, ndërsa objekti po ndërtohet në një sipërfaqe prej 4.5 hektarësh tokë shtetërore në zonën e lirë ekonomike TEDA, në perëndim të Tiranës.
Qendra do të furnizohet me energji të gjelbër, ndërsa infrastruktura energjetike dhe e komunikimit është ndërtuar paraprakisht. Në aspektin financiar, ADC ka siguruar një kredi nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, e cila mbulon 75 për qind të kostos totale të projektit.
Edhe pse ndërtimi nuk ka përfunduar ende, qendra ka siguruar tashmë tre klientë të mëdhenj, një kompani shqiptare të teknologjisë, një kompani gjermane të ruajtjes se të dhënave dhe një institucion qeveritar shqiptar, identiteti i të cilit mbetet konfidencial
Investimi vjen pas forcimit të ndjeshëm të marrëdhënieve mes Izraelit dhe Shqipërisë gjatë dy viteve të fundit, veçanërisht pas sulmit kibernetik Iranian ndaj vendit tonë në 2022-shin, pas të cilit Shqipëria nisi të perdorë teknologji izraelite të sigurisë kibernetike per mbrojtjen e institucioneve shteterore dhe subjekteve private. Gjate luftes, raportet mes dy vendeve u ngrohen edhe më tej, ndërsa Shqipëria u dallua si një nga aleatet më të afërta të Izraelit në Europë. Kryeministri shqiptar Edi Rama vizitoi Izraelin në kulmin e luftimeve dhe, në fjalimin e tij në OKB, dënoi Hamasin dhe mbajti simbolin e verdhë në mbështetje të lirimit të pengjeve.
Një fenomen i rrallë optik atmosferik bëri që natën e së dielës në qiellin e Shën Pjetërburgut të dukej sikur ishin shfaqur katër hëna.
Ky fenomen sigurisht edhe ka habitur njerëzit dhe është shpërndarë gjerësisht në mediat sociale.
Ky efekt quhet âparaseleneâ â njĂ« iluzion optik qĂ« ndodh kur drita e HĂ«nĂ«s thyhet nga kristalet e akullit nĂ« lartĂ«sitĂ« e atmosferĂ«s.
đđđA rare phenomenon â a âparaseleneâ â was observed overnight over Moscow and the surrounding region
A paraselene, an optical illusion in which multiple Moon disks appear, occurs when light from the real Moon is refracted by flat ice crystals high in the atmosphere above the⊠pic.twitter.com/mRfzRu1Ilb â NEXTA (@nexta_tv) January 31, 2026
Dritat e ndritshme qĂ« u shfaqĂ«n rreth hĂ«nĂ«s krijuan iluzionin e disa âhĂ«naveâ tĂ« tjera, por nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« nuk ishte asnjĂ« objekt qiellor i ri.
Shkencëtarët shpjegojnë se ky efekt shihet më shpesh në kushte shumë të ftohta.
Ngjarja është vizuale dhe nuk tregon ndonjë ndryshim astronomik real në Hënë apo në hapësirë. /Telegrafi/
Për herë të parë në më shumë se gjysmë shekulli, njerëzit po përgatiten të rikthehen në Hënë.
Misioni Artemis II i NASA-s, i planifikuar për në shkurt të këtij viti, do të dërgojë katër astronautë të guximshëm në një udhëtim rreth Hënës, përpara se të kthehen në atmosferën e Tokës me një shpejtësi rekord prej afërsisht 40,000 km/h.
Edhe pse udhëtimi nuk do të përfshijë një ulje në Hënë, ai përfaqëson një hap kyç në planin e Shteteve të Bashkuara për të vendosur një prani njerëzore afatgjatë përtej orbitës së ulët të Tokës.
Ja një informacion i plotë mbi misionin Artemis II dhe pse duhet ta ndiqni kur të lansohet.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« Artemis II?
Artemis II është misioni i dytë në programin Artemis të NASA-s, i nisur në vitin 2017 për të kthyer njerëzit në Hënë dhe përfundimisht për të dërguar astronautët në Mars.
Ai gjithashtu do të ofrojë të dhëna të rëndësishme që do të përdoren për misionet e ardhshme në Hënë.
Kjo vjen pas Artemis I, një fluturim prove pa ekuipazh që orbitoi me sukses Hënën në fund të vitit 2022, shkruan euronews.
Për Artemis II, astronautët do të fluturojnë në anijen e re kozmike Orion të NASA-s, e cila do të lansohet me raketën Space Launch System (SLS).
Do të jetë hera e parë që njerëzit kanë fluturuar me të dyja mjetet dhe hera e parë që ndonjë ekuipazh ka udhëtuar pranë Hënës që nga Apollo 17 në vitin 1972.
Kur do të ndodhë?
NASA ka shtyrë udhëtimin e ardhshëm të astronautëve në hënë për shkak të temperaturave të ftohta në vendin e lëshimit.
Lëshimi i parë i Artemis në Hënë me një ekuipazh tani është planifikuar jo më herët se 8 shkurti, dy ditë më vonë se sa ishte planifikuar.
Pse misioni nuk do të ulet në Hënë?
Ndryshe nga misionet e mëvonshme Artemis, Artemis II nuk është projektuar për të dërguar astronautët në sipërfaqen hënore.
Në vend të kësaj, ekuipazhi do të orbitojë Hënën, duke kaluar rreth anës së saj të largët përpara se të kthehet në Tokë.
Misioni është menduar si një provë e plotë nga fillimi në fund e sistemeve që përfundimisht do të përdoren për misionet e zbarkimit.
NASA po përdor Artemis II për të vërtetuar se teknologjitë e saj të anijes kozmike, raketave dhe mbështetjes së jetës janë mjaftueshëm të sigurta dhe të besueshme për të transportuar njerëzit në hapësirë .
Artemis II pasqyron Apollo 8, misionin e vitit 1968 që dërgoi për herë të parë astronautët rreth Hënës pa u ulur.
Cila është rëndësia e këtij misioni?
Edhe pse mund të duket modeste në krahasim me një ulje në Hënë, Artemis II mbart peshë të konsiderueshme politike dhe strategjike.
Misionet me ekuipazh sinjalizojnë seriozitet në një mënyrë që misionet robotike nuk e bëjnë, duke u dhënë partnerëve ndërkombëtarë dhe kompanive tregtare besimin për të përafruar planet e tyre me afatet kohore të NASA-s.
âKy Ă«shtĂ« njĂ« moment historik pĂ«r NASA-n dhe programin Artemis sepse do tĂ« jetĂ« hera e parĂ« qĂ« njĂ« ekuipazh njerĂ«zish do tĂ« shohĂ« anĂ«n e largĂ«t tĂ« HĂ«nĂ«s dhe Ă«shtĂ« njĂ« moment kaq i rĂ«ndĂ«sishĂ«m nĂ« qĂ«llimin pĂ«rfundimtar tĂ« NASA-s pĂ«r tĂ« rikthyer dy kĂ«mbĂ«, kĂ«mbĂ« njerĂ«zore, nĂ« sipĂ«rfaqen hĂ«noreâ, tha John Pernet-Fisher, studiues nĂ« Universitetin e Manchesterit.
"ĂshtĂ« gjithashtu emocionuese sepse Ă«shtĂ« njĂ« arritje e madhe teknologjikeâ, shtoi ai.
Kush do të jetë në bord?
Ekuipazhi i Artemis II do të përbëhet nga katër astronautë, përfshirë tre amerikanë, Reid Wiseman, Victor Glover dhe Christina Koch, dhe një kanadez, Jeremy Hansen.
Pjesëmarrja e Kanadasë thekson natyrën ndërkombëtare të programit Artemis, i cili tani përfshin më shumë se 60 vende të nënshkruara në Marrëveshjet Artemis.
ĂfarĂ« do tĂ« bĂ«jnĂ« astronautĂ«t gjatĂ« misionit?
Menjëherë pas nisjes, ekuipazhi do të fillojë testimin e sistemeve kryesore të mbështetjes së jetës të Orionit, duke përfshirë pajisjet e ajrit, ujit dhe sigurisë.
Kjo do të jetë gjithashtu hera e parë që astronautët testojnë një sistem tualeti në hapësirë të thellë - një përmirësim i dukshëm nga epoka e Apollos, kur ekuipazhet mbështeteshin në të ashtuquajturat "tuba lehtësuese".
âSLS dhe moduli Orion qĂ« do tĂ« vendoset sipĂ«r tij janĂ« nĂ« thelb gjenerata e ardhshme e teknologjisĂ« sĂ« raketaveâ, tha Pernet-Fisher.
"Pra, në kohën e Apollos, kishim Saturn V me modulin Apollo sipër. Këto janë ekuivalentët modernë, dhe konkretisht SLS, Sistemi i Lansimit në Hapësirë, është projektuar të jetë një raketë aq e madhe saqë është në fakt e aftë të shkojë edhe pak më tej në të ardhmen", shtoi ai.
Sipas tij, nĂ«se NASA vazhdon nĂ« kĂ«tĂ« rrugĂ«, "mund tĂ« shohĂ« misione nĂ« Mars, mund tĂ« shohĂ« gjĂ«ra qĂ« shkojnĂ« mĂ« thellĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« sugjeruar se Ă«shtĂ« mjaft i fuqishĂ«m pĂ«r tĂ« arritur Jupiterinâ.
Sa pritet të zgjasë misioni?
Rreth 10 ditë, nga lëshimi deri në ulje.
ĂfarĂ« vjen pas Artemis II?
Nëse misioni është i suksesshëm, ai do të hapë rrugën për Artemis III dhe misionet e ardhshme që synojnë ndërtimin e një pranie njerëzore në dhe përreth Hënës, duke përfshirë stacionin hapësinor Lunar Gateway.
Prodhuar në Evropë
Anija kozmike Orion mbështetet në Modulin e Shërbimit Evropian të prodhuar në Gjermani për ajër, ujë dhe shtytje.
ĂshtĂ« njĂ« modul cilindrik qĂ« siguron energji elektrike, ujĂ«, oksigjen dhe azot, si dhe e mban anijen kozmike nĂ« temperaturĂ«n dhe kursin e duhur. /Telegrafi/
NASA ka shtyrë udhëtimin e ardhshëm të astronautëve në Hënë për shkak të temperaturave të ftohta që priten në vendin e lëshimit.
Lëshimi i parë i Artemis në Hënë me një ekuipazh tani është planifikuar jo më herët se 8 shkurti, dy ditë më vonë se sa ishte planifikuar.
NASA ishte gati të kryente një provë furnizimi me karburant të raketës hënore 98 metra të gjatë të shtunën, por i anuloi të gjitha të enjten vonë për shkak të të ftohtit të pritur.
Prova kryesore gjenerale është caktuar tani për të hënën e ardhshme, nëse moti e lejon.
Ndryshimi i lë NASA-s vetëm tre ditë në shkurt për të dërguar katër astronautë rreth Hënës dhe kthimin, përpara se të kalojë në Mars.
"Ădo vonesĂ« shtesĂ« do tĂ« rezultonte nĂ« njĂ« ndryshim diteâ, tha NASA nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« premten.
NASA ka vetëm pak ditë në çdo muaj për të nisur ekuipazhin e saj të parë hënor në më shumë se gjysmë shekulli.
Apollo 17 e mbylli atë program të famshëm të eksplorimit të satelitit në vitin 1972. /Telegrafi/
Hapet mundĂ«sia pĂ«r tĂ« rezervuar njĂ« dhomĂ« nĂ« hotelin e parĂ« nĂ« HĂ«nĂ« â pagesa paraprake 1 milion dollarĂ«.
Një startup me bazë në Kaliforni po sjell një ëndërr të shkencës-fantastikës në realitet: një hotel në Hënë.
Kompania GRU Space, e themeluar nga Skylar Chan, ka nisur të pranojë depozita deri në 1 milion dollarë për ata që duan të jenë ndër udhëtarët e parë që do të qëndrojnë në sipërfaqen hënore.
Hoteli i parë në botë në Hënë pritet të hapë dyert deri në vitin 2032, megjithëse çmimi përfundimtar i dhomave ende nuk është konfirmuar, por pritet të kalojë 10 milionë dollarë.
Pagesa paraprake mund të jetë midis 250 mijë dhe 1 milion dollarë, sipas paketës së zgjedhur, raporton odditycentral.
GRU Space ka një qasje të veçantë ndaj ndërtimit: në vend që të transportojë materiale të rënda nga Toka, kompania planifikon të përdorë robotë dhe blloqe të krijuara nga dheu hënor për të ngritur strukturat e hotelit, të përshtatura për kushtet ekstreme të Hënës.
Nëse gjithçka shkon sipas planit, ndërtimi i hotelit do të fillojë në vitin 2029, duke shënuar një hap historik në turizmin hapësinor dhe duke ofruar mundësinë e rrallë për një eksperiencë unike në një planet tjetër. /Telegrafi/
Dëshironi të qëndroni në hotelin e parë në Hënë?
Do t'ju kushtojë shuma të mëdha parash - një depozitë fillestare midis 250,000 dhe 1 milion dollarësh - vetëm për të siguruar qëndrimin tuaj.
Kjo është ajo që një startup i quajtur GRU Space po u ofron pushuesve të mundshëm pasi kompania hapi faqen e saj të internetit për rezervime online këtë javë.
Nëse gjithçka shkon sipas planit, hoteli i parë me të vërtetë do të fillojë të akomodojë mysafirë në vitet 2030, shkruan Futurism.
E gjitha kjo tingëllon mjaft e pabesueshme, veçanërisht pasi kompania ka vetëm dy punonjës, përfshirë themeluesin Skyler Chan.
âE kuptova qĂ« linda nĂ« kĂ«tĂ« kohĂ« ku ne nĂ« fakt mund tĂ« bĂ«hemi ndĂ«rplanetarĂ« dhe kjo Ă«shtĂ« ndoshta gjĂ«ja mĂ« me ndikim qĂ« njĂ« person mund tĂ« bĂ«jĂ« me kohĂ«n e tijâ, tha Chan.
Në një dokument të publikuar në faqen e internetit të GRU Space, Chan paraqet qëllimet ambicioze të kompanisë që shkojnë përtej të qenit një hotel i thjeshtë hënor.
Kompania fillimisht do të ndërtojë një hotel, pastaj do të fillojë ndërtimin e një baze në Hënë dhe infrastrukturës tjetër të rëndësishme për një koloni njerëzore.
Pastaj, në vitin 2031, kompania planifikon të dërgojë një kapsulë më të madhe banimi njerëzor - hotelin - që do të mbronte vizitorët nga rrezatimi kozmik dhe rreziqe të tjera.
Deri në vitin 2032, kompania do ta ketë hotelin e vogël në sipërfaqen hënore në funksion dhe do të jetë në gjendje të akomodojë mysafirë për qëndrime disaditore.
âSpaceX po na dĂ«rgon atje, apo jo? Por duhet tĂ« ketĂ« njĂ« destinacion ku ia vlen tĂ« qĂ«ndroshâ, tha Chan. /Telegrafi/
NASA filloi të zhvendosë raketën e saj hënore Artemis II dhe anijen kozmike Orion në platformën e lëshimit në Qendrën Hapësinore Kennedy.
Udhëtimi i ngadaltë dhe me orë të tëra nis testet përfundimtare përpara misionit të parë hënor me ekuipazh në më shumë se 50 vjet.
Zbatimi i këtij plani është thelbësor, pasi nis fazën përfundimtare të detyrave praktike që NASA duhet të kryejë në platformë.
Këtu, ekipet e lidhin mjetin me sistemet tokësore dhe kryejnë ushtrime numërimi mbrapsht.
NASA ka vendosur 6 shkurtin si datën më të hershme të lëshimit për Artemis II.
Artemis II do të shënojë lëshimin e parë me ekuipazh të NASA-s duke përdorur raketën e Sistemit të Lëshimit Hapësinor (SLS), duke dërguar astronautët në kapsulën Orion në një udhëtim afërsisht 10-ditor që bën një xhiro rreth Hënës përpara se të kthehet në Tokë.
Misioni synon të vërë në provë sistemet e mbështetjes së jetës, udhëzimit dhe sisteme të tjera kritike përpara një fluturimi të ardhshëm të Artemis që planifikon të ulë astronautët në sipërfaqen hënore.
Raketa dhe kapsula prej 11 milionë paundësh janë montuar në një platformë të lëvizshme lëshimi.
Por, NASA paralajmëron se koha e lëshimit mund të ndryshojë për shkak të motit ose problemeve teknike, dhe ka vendosur kufizime të rrepta në lidhje me vetëtimat, erën dhe temperaturën.
Agjencia hapësinore konfirmoi se ekuipazhi përfshin astronautët e NASA-s Reid Wiseman, Victor Glover dhe Christina Koch, me Hansen që i bashkohet si specialist i misionit.
Hansen pritet të bëhet kanadezja e parë e përfshirë në një mision eksplorimi të Hënës.
Në një konferencë për shtyp, kryetari i menaxhimit të misionit Artemis II, John Honeycutt, theksoi se "siguria e ekuipazhit do të jetë përparësia numër 1".
Ai gjithashtu vuri në dukje se afati kohor varet shumë nga testet e ardhshme në platformë që duhet të shkojnë pa probleme.
Analistët e politikës hapësinore theksuan se fluturimi do të ndjekë një trajektore "kthimi të lirë" - një lak rreth Hënës i projektuar për ta sjellë Orionin përsëri në Tokë edhe nëse motori i tij kryesor dështon.
âKĂ«to janĂ« llojet e ditĂ«ve pĂ«r tĂ« cilat jetojmĂ«â, tha Honeycutt ndĂ«rsa pĂ«rgatitjet pĂ«r lansimin e misionit pĂ«rfunduan.
David Parker, ish-kreu i AgjencisĂ« HapĂ«sinore tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar, e pĂ«rshkroi misionin si ânjĂ« gjĂ« tĂ« madheâ, duke shĂ«nuar pĂ«rparim drejt eksplorimit tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« HĂ«nĂ«s dhe pĂ«rfundimisht tĂ« Marsit.
Ndryshe, SHBA-të nuk kanë dërguar astronautë në Hënë që nga Apollo 17 në vitin 1972.
Misioni Artemis I i NASA-s, i cili fluturoi Orionin rreth Hënës pa ekuipazh në vitin 2022, përgatiti terrenin për Artemis II. Ky mision i ardhshëm synon t'i afrohet uljeve me ekuipazh dhe përfundimisht të krijojë një post të qëndrueshëm hënor. /Telegrafi/
ROMĂ, 3 janar /ATSH-ANSA/ â Misione tĂ« reja nĂ« HĂ«nĂ« dhe Mars, sĂ« bashku me zbulimin e pritur tĂ« planetĂ«ve tĂ« ngjashĂ«m me TokĂ«n dhe rezultatet e njĂ« prove qĂ« synon identifikimin e 50 llojeve tĂ« kancerit pĂ«rmes analizĂ«s sĂ« gjakut dhe njĂ« projekt kinez pĂ«r tĂ« shpuar 11 kilometra nĂ« koren e TokĂ«s pĂ«r tĂ« arritur mantelin e saj.
Shkenca e vitit 2026 Ă«shtĂ« plot premtime, sipas njĂ« analize tĂ« publikuar nĂ« faqen e internetit tĂ« revistĂ«s âNatureâ.
Misioni âArtemis IIâ Ă«shtĂ« planifikuar jo mĂ« herĂ«t se shkurti 2026.
PesĂ«dhjetĂ« vjet pas misioneve âApolloâ, ai do tĂ« transportojĂ« katĂ«r astronautĂ« nĂ« orbitĂ«n hĂ«nore pĂ«r 10 ditĂ« nĂ« bordin e anijes kozmike âOrionâ.
HĂ«na Ă«shtĂ« gjithashtu objektivi i misionit kinez âChangâe-7â, i cili synon tĂ« arrijĂ« polin jugor hĂ«nor nĂ« gusht, duke u ulur atje pĂ«r tĂ« kĂ«rkuar akull uji dhe pĂ«r tĂ« studiuar tĂ«rmetet hĂ«nore.
NdĂ«rkohĂ«, Japonia po synon dy hĂ«nat e Marsit, ndĂ«rsa pĂ«rgatitet tĂ« nisĂ« misionin âMartian Moons eXplorationâ (MMX) pĂ«r tĂ« vizituar hĂ«nat Phobos dhe Deimos, duke sjellĂ« mostra pĂ«rsĂ«ri nĂ« TokĂ«.
Ende nĂ« temĂ«n e hapĂ«sirĂ«s, ââmisioni PLATO i AgjencisĂ« HapĂ«sinore Evropiane mban premtime tĂ« mĂ«dha: teleskopi i ri hapĂ«sinor, i planifikuar pĂ«r tâu lĂ«shuar nĂ« dhjetor 2026, do tĂ« synojĂ« tĂ« gjejĂ« planetĂ« tĂ« ngjashĂ«m me TokĂ«n jashtĂ« Sistemit Diellor dhe tĂ« pĂ«rcaktojĂ« nĂ«se ata janĂ« tĂ« aftĂ« tĂ« mbĂ«shtesin jetĂ«n.
Ka gjithashtu pritshmëri të larta për vitin 2026 në biomjekësi.
Rezultatet e një studimi klinik të kryer në Britaninë e Madhe mbi 140 000 njerëz po ndiqen me shumë interes.
Nëse prova jep rezultate pozitive, testet mund të shtrihen në dhjetëra spitale. Pritet gjithashtu autorizimi për dy prova klinike bazuar në teknikën CRISPR, me redaktim të personalizuar të gjeneve që në vitin 2025 lejoi korrigjimin e një sëmundjeje të rrallë metabolike tek një foshnjë e porsalindur.
Inteligjenca artificiale Ă«shtĂ« gjithashtu gati tĂ« bĂ«het njĂ« prani e madhe nĂ« laboratorĂ«t kĂ«rkimorĂ«: qĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« shkohet pĂ«rtej modeleve tĂ« mĂ«dha gjuhĂ«sore (LLM), tĂ« cilat janĂ« tĂ« kushtueshme pĂ«r tâu trajnuar, pĂ«r tĂ« hartuar modele nĂ« shkallĂ« tĂ« vogĂ«l qĂ« mĂ«sojnĂ« nga grupe tĂ« vogla tĂ« dhĂ«nash dhe mund tĂ« specializohen nĂ« zgjidhjen e problemeve shumĂ« specifike.
Këto sisteme nuk gjenerojnë tekst, por përpunojnë përfaqësime matematikore të informacionit.
SĂ« fundmi, ka pritje pĂ«r misionin kinez me anijen âMeng Xiangâ, e cila synon tĂ« shpojĂ« nĂ« koren e TokĂ«s deri nĂ« 11 kilometra thellĂ«si pĂ«r tĂ« arritur nĂ« mantel dhe pĂ«r tĂ« mbledhur mostra qĂ« mund tĂ« na ndihmojnĂ« tĂ« kuptojmĂ« se si formohet dyshemeja e oqeanit dhe çfarĂ« nxit aktivitetin tektonik./ a.jor.
TIRANĂ, 30 dhjetor/ATSH/ KĂ«shilli i Ministrave miratoi sot krijimin e bazĂ«s sĂ« tĂ« dhĂ«nave shtetĂ«rore tĂ« Sistemit tĂ« Menaxhimit tĂ« Informacionit tĂ« Arsimit tĂ« LartĂ« (SMIAL).
Sipas vendimit të miratuar në mbledhjen e sotme të qeverisë institucioni administrues i bazës së të dhënave shtetërore SMIAL është Qendra e Shërbimeve Arsimore.
Të dhënat e bazës shtetërore ndahen në të dhëna parësore dhe dytësore. Ndërkohë që të dhënat parësore të SMIAL-it konsiderohen të dhënat e mbledhura nga Qendra e Shërbimeve Arsimore.
Të dhënat dytësore të SMIAL-it konsiderohen të dhënat që merren nga Regjistri Kombëtar i Gjendjes Civile, Regjistri Elektronik Kombëtar për të Huajt në Republikën e Shqipërisë, Regjistri Tregtar dhe nga Sistemi i Tatimit Elektronik.
Sistemi SMIAL ndërvepron me bazën e të dhënave shtetërore të Regjistrit Kombëtar të Gjendjes Civile; Sistemin e Provimit të Shtetit dhe provimeve të tjera të digjitalizuara; Regjistrin Elektronik Kombëtar për të Huajt në Republikën e Shqipërisë; Regjistrin Tregtar dhe Sistemin e Tatimit Elektronik.
Institucioni administrues siguron që përpunimi i të dhënave personale në SMIAL të kryhet në përputhje me parimet dhe kërkesat e legjislacionit për mbrojtjen e të dhënave personale, duke garantuar ligjshmërinë, drejtësinë, transparencën, minimizimin e të dhënave, saktësinë dhe ruajtjen e tyre, vetëm për periudhën e nevojshme për të përmbushur qëllimin e grumbullimit.
Pas përfundimit të afatit të përcaktuar të ruajtjes, të dhënat personale fshihen ose anonimizohen, sipas procedurave të miratuara nga institucioni administrues, në përputhje me legjislacionin në fuqi.
Organizimi e funksionimi i brendshĂ«m i sistemit dhe i bazĂ«s sĂ« tĂ« dhĂ«nave tĂ« SMIAL-it pĂ«rcaktohen e miratohen me rregullore tĂ« brendshme tĂ« institucionit administrues, nĂ« pĂ«rputhje me parashikimet e ligjit âPĂ«r bazĂ«n e tĂ« dhĂ«nave shtetĂ«roreâ.
Palët zbatojnë masat e duhura teknike dhe organizative për të siguruar një nivel sigurie të përshtatshëm ndaj rrezikut, për çdo veprim në regjistër lidhur me aksesin, ndryshimin, korrigjimin, përhapjen e të dhënave personale, me qëllim garantimin e gjurmueshmërisë, konfidencialitetit, integritetit, disponueshmërinë dhe qëndrueshmërinë e sistemeve e të shërbimeve të përpunimit.
Për zbatimin e vendimit ngarkohen Ministria e Arsimit, Qendra e Shërbimeve Arsimore, Agjencia e Sigurimit të Cilësisë në Arsimin e Lartë, Agjencia Kombëtare e Financimit të Arsimit të Lartë dhe institucionet e arsimit të lartë për zbatimin e këtij vendimi.
Ky vendim hyn nĂ« fuqi pas botimit nĂ« âFletoren zyrtareâ.
Astronomja kosovare, Pranvera Hyseni, po zhvillon aktualisht punë kërkimore në qendrën e NASA-s në Mauna Kea, Havaji, ku ka akses në teleskopin tri metërsh, një nga instrumentet më të avancuara të observatorit.
Pozicioni i këtij observatori, në një lartësi mbidetare prej rreth 4,000 metrash, ofron kushte ideale për vëzhgimin e universit.
Hyseni ka ndarë pamje të mrekullueshme nga zyra e saj në majë të malit, ku shfaqet ambienti spektakolar natyror që e rrethon.
Entuziazmi i saj për kërkimin shkencor duket qartë, ndërsa ajo merr pjesë në projekte të avancuara që lidhen me studimin e asteroideve dhe objekteve të tjera qiellore, duke kontribuar në përparimin e njohurive mbi hapësirën dhe mekanizmat që rregullojnë lëvizjen e trupave qiellorë.
Së fundmi ajo ka ndarë një video në TikTok ku tregon pamjet mahnitëse të Hënës, të kapura përmes një teleskop 1.5 metra.
Videoja ka tërhequr vëmendjen e ndjekësve të saj, duke ofruar një perspektivë të jashtëzakonshme dhe të detajuar të sipërfaqes së Hënës.
Puna e Pranverës nuk ka vetëm rëndësi shkencore, por shërben edhe si frymëzim për astronomët e rinj dhe komunitetin shkencor në Kosovë dhe më gjerë.
Përmes bashkëpunimit me shkencëtarë ndërkombëtarë dhe përdorimit të teknologjisë së avancuar në NASA, ajo po sjell njohuri të reja që mund të ndihmojnë në zbulimin e mistereve të universit. /Telegrafi/
Shtetet e Bashkuara duan të dërgojnë njerëz në Hënë, të dërgojnë reaktorë bërthamorë në hapësirë dhe të zhvillojnë teknologji raketash që mund të lëshohen në hapësirë para fundit të dekadës.
Në një urdhër të ri ekzekutiv gjithëpërfshirës, presidenti i SHBA-së, Donald Trump, përcaktoi një plan pesëvjeçar për atë që administrata e tij do të arrijë në hapësirë, përcjell Telegrafi.
Më poshtë hedhim një vështrim më të afërt në atë që përfshihet në direktivën e re të politikave:
Kthimi në Hënë
I pari në listë është një kthim në Hënë deri në vitin 2028 me krijimin e një "pike të përhershme hënore" deri në vitin 2030.
Administrata Kombëtare e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) e SHBA-së dhe partnerë si Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) po përgatiten për nisjen e misioneve Artemis, të cilat do të shohin njerëzit të kthehen në sipërfaqen e Hënës.
Artemis II, e planifikuar të orbitojë rreth Hënës në shkurt të vitit 2026, ka tre astronautë amerikanë dhe një kanadez në bord.
Ndërkohë, ende nuk ka një listë ekuipazhi për misionin e mëvonshëm Artemis III, ku astronautët do të ecin në sipërfaqen e Hënës.
Ekspertët i thanë më parë Euronews Next se misioni, i planifikuar për vitin 2027, ka të ngjarë të vonohet për shkak të testimit të vazhdueshëm të Starship të SpaceX, pajisjes që supozohet të përdorë misioni.
Urdhri ekzekutiv i Trump tha gjithashtu se administrata e tij do të rrisë "efektivitetin e kostos së arkitekturave të lëshimit dhe eksplorimit", siç është krijimi i shërbimeve komerciale të lëshimit, për të sjellë eksplorimin hënor.
SHBA-të do të jenë "kombi i parë që do të zbresë" në Mars
NASA po punon nĂ« njĂ« tĂ« ashtuquajtur âtubacion misioni nga âHĂ«na-nĂ«-Marsââ, ku shkencĂ«tarĂ«t do tĂ« pĂ«rdorin mĂ«simet nga sipĂ«rfaqja e HĂ«nĂ«s, si dhe njĂ« bazĂ« atje, pĂ«r tĂ« punuar drejt njĂ« misioni pĂ«rfundimtar nĂ« Mars.
Megjithatë, Trump ka thënë në të kaluarën se agjencia duhet të përqendrohet vetëm në arritjen e Planetit të Kuq.
Planeti i Kuq u përmend në urdhrin ekzekutiv se Shtetet e Bashkuara "do të jenë kombi i parë që do të zbarkojë një astronaut në Mars".
Trump citohet nga Washington Post gjatë mandatit të tij të parë në vitin 2017 të ketë thënë se do të donte të shihte amerikanët të shkelnin në Mars gjatë mandatit të tij të dytë, por që atëherë nuk janë ndarë afate kohore të azhurnuara.
Raketa të reja hapësinore deri në vitin 2028
Administrata Trump dëshiron të mbrojë "sigurinë jetësore kombëtare dhe ekonomike të Amerikës" në hapësirë duke ndërtuar teknologji të mbrojtjes nga raketat.
Urdhri thotë se teknologjia e raketave të gjeneratës së ardhshme do të përmirësojë projektin e Kupolës së Artë të Trump: një sistem mbrojtës i shtresuar që do të mbrojë vendin nga lloje të ndryshme raketash, duke përfshirë raketat balistike, hipersonike dhe ato të lundrimit.
Ai gjithashtu do tĂ« jetĂ« nĂ« gjendje tĂ« âpushtojĂ«â dronĂ«t dhe kĂ«rcĂ«nimet ajrore tĂ« pĂ«rparuara.
Në maj, Trump njoftoi se Kupola e Artë do të kushtonte rreth 175 miliardë dollarë (mbi 150 miliardë euro) dhe mund të ndërtohej para përfundimit të mandatit të tij të dytë në vitin 2028.
Sistemi mbrojtës hapësinor që do të krijohet përfundimisht do të jetë në gjendje të "zbulojë, karakterizojë dhe kundërshtojë kërcënimet ndaj Shteteve të Bashkuara" nga orbita shumë e ulët e Tokës, duke përfshirë çdo armë bërthamore të vendosur në hapësirë.
Urdhri ekzekutiv i jep gjithashtu qeverisë amerikane gjashtë muaj për të zbatuar një strategji të sigurisë hapësinore.
Zhvillimi i një ekonomie hapësinore komerciale
Urdhri ekzekutiv i Trump thotĂ« se ai âdo tĂ« lĂ«rĂ« mĂ«njanĂ«â gjithashtu tĂ« paktĂ«n 50 miliardĂ« dollarĂ« (43.15 miliardĂ« euro) pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« "ekonomi tĂ« gjallĂ« hapĂ«sinore komerciale" deri nĂ« vitin 2028.
Fokusi i administratĂ«s do tĂ« jetĂ« nĂ« krijimin e vendeve tĂ« punĂ«s me paga tĂ« larta nĂ« âprodhimin hapĂ«sinor, duke rritur numrin e testimeve tĂ« lĂ«shimit dhe rihyrjes dhe reformat e politikaveâ.
Kjo vjen pas një urdhri tjetër ekzekutiv në gusht, ku ai udhëzoi agjenci të shumta federale të thjeshtonin rregulloret, të përshpejtonin lëshimet dhe të mbështesnin infrastrukturën hapësinore për një ekonomi të re në orbitë.
Urdhri ekzekutiv i gushtit eliminoi gjithashtu rishikimet mjedisore për lëshimet dhe rihyrjet në hapësirë.
Një ekonomi komerciale hapësinore siguron që "Shtetet e Bashkuara të ruajnë rolin e tyre udhëheqës në përdorimin komercial të hapësirës", thuhet në urdhrin e gushtit.
Një pjesë tjetër e urdhrit ekzekutiv të dhjetorit është gjithashtu një thirrje për veprim për kompanitë private për të përmirësuar infrastrukturën e tyre të lëshimit, në mënyrë që Stacioni Ndërkombëtar Hapësinor (ISS) të mund të zëvendësohet deri në vitin 2030. /Telegrafi/
Presidenti amerikan Donald Trump përcaktoi qëllimin e SHBA-së për të dërguar njerëzit përsëri në Hënë deri në vitin 2028 dhe për të mbrojtur hapësirën nga kërcënimet me armë në një urdhër ekzekutiv gjithëpërfshirës, lëvizja e parë e madhe e politikës hapësinore të mandatit të dytë të administratës së tij.
Urdhri, i lëshuar disa orë pasi astronauti miliarder privat dhe ish-klient i SpaceX, Jared Isaacman, u betua si administratori i 15-të i NASA-s, riorganizoi gjithashtu koordinimin e politikave kombëtare hapësinore nën drejtimin e këshilltarit kryesor të shkencës të Trumpit, Michael Kratsios.
I titulluar "SIGURIMI I SUPERIORITETI HAPĂSINOR AMERIKAN", urdhri i bĂ«n thirrje Pentagonit dhe agjencive tĂ« inteligjencĂ«s amerikane tĂ« krijojnĂ« njĂ« strategji tĂ« sigurisĂ« hapĂ«sinore, nxit efikasitetin midis kontraktorĂ«ve privatĂ« dhe kĂ«rkon demonstrime tĂ« teknologjive tĂ« mbrojtjes nga raketat nĂ« kuadĂ«r tĂ« programit Golden Dome tĂ« Trump.
Duket se anuloi organin më të lartë koordinues të politikave hapësinore të Shtëpisë së Bardhë, Këshillin Kombëtar të Hapësirës, një panel anëtarësh të kabinetit që presidenti e ringjalli gjatë mandatit të tij të parë dhe që ka menduar ta shkarkojë këtë vit.
Por një zyrtar i administratës tha se nuk do të anulohej dhe sugjeroi që do të vazhdonte të ishte nën varësinë e Zyrës së Politikave Teknologjike të Shtëpisë së Bardhë me një strukturë të ndryshme në të cilën presidenti, në vend të zëvendëspresidentit, do të ishte kryetar.
Qëllimi për të ulur njerëzit në Hënë deri në fund të mandatit të dytë të Trumpit në vitin 2028 ka ngjashmëri me direktivën e presidentit në mandatin e tij të parë për të bërë një kthim në Hënë deri në vitin 2024, duke e vendosur satelitin në qendër të politikës amerikane të eksplorimit të hapësirës. /Telegrafi/
NASA po fton njerëz në mbarë botën të dërgojnë emrat e tyre në Hënë në bordin e misionit Artemis II, i cili është planifikuar të niset jo më vonë se prilli 2026.
Ky mision historik do të shënojë fluturimin e parë me ekuipazh të programit Artemis, që synon të kthejë njerëzit në Hënë dhe përfundimisht të dërgojë njerëz në Mars.
Ekuipazhi i Artemis II përfshin katër astronautë - astronautët e NASA-s Reid Wiseman, Victor Glover dhe Christina Koch, si dhe astronautin e CSA-së (Agjencia Hapësinore Kanadeze) Jeremy Hansen.
Ata do të fluturojnë rreth Hënës dhe do të kthehen me Artemis II, fluturimi i parë me ekuipazh në kuadër të fushatës Artemis të NASA-s.
Agjencia hapësinore tha se disa ngarkesa do të fluturojnë në bordin e Artemis II për të zgjeruar njohuritë mbi rrezatimin hapësinor, shëndetin dhe sjelljen e njeriut, si dhe komunikimet hapësinore. /Telegrafi/
Qielli i sotĂ«m mbart njĂ« spektakĂ«l tĂ« rrallĂ« qiellor. HĂ«na e plotĂ« e nĂ«ntorit, e njohur tradicionalisht si âHĂ«na e Kastoritâ, ndriçon sonte tĂ« mĂ«rkurĂ«n, duke u shfaqur nĂ« njĂ« formĂ« mĂ« tĂ« madhe dhe mĂ« tĂ« shndritshme se shumicĂ«n e hĂ«nave tĂ« vitit. Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« hĂ«nĂ« e plotĂ« e zakonshme por njĂ« superhĂ«nĂ«, dhe madje e fundit e stinĂ«s sĂ« vjeshtĂ«s.
EmĂ«rtimi âHĂ«na e Kastoritâ vjen nga tradita e amerikanĂ«ve vendas, tĂ« cilĂ«t e kanĂ« lidhur kĂ«tĂ« fazĂ« tĂ« hĂ«nĂ«s me periudhĂ«n kur kastorĂ«t janĂ« tepĂ«r aktivĂ« nĂ« ndĂ«rtimin e foletĂ«ve tĂ« tyre dhe kur gjuetarĂ«t vendosin kurthe, para se temperaturat tĂ« zbresin dhe ujĂ«rat tĂ« ngrijnĂ«. Ky emĂ«rtim i vjetĂ«r Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« e lidhjes sĂ« njeriut me ritmet natyrore dhe pĂ«rgatitjet pĂ«r dimrin.
Kjo hënë simbolizon përgatitjen, kujdesin dhe durimin një fazë reflektimi dhe rikthimi tek gjërat thelbësore, para fillimit të stinës së ftohtë.
Por ajo që e bën edhe më të veçantë këtë hënë është pozicioni i saj në orbitë. Hëna ndodhet në perige, pika më e afërt me Tokën, rreth 356,980 kilometra larg. Kjo afërsi bën që hëna të duket deri në 30% më e ndritshme dhe dukshëm më e madhe në horizont, duke krijuar ndjesinë e një sfere pothuajse të artë dhe të plotë që mbush qiellin.
Spektakli mund të vëzhgohet me sy të lirë, pa pajisje astronomike, dhe pritet që pamja të jetë më e qartë në zonat ku qielli është i pastër dhe pa drita të shumta artificiale.
MĂ« 4 nĂ«ntor, hĂ«na do tĂ« ofrojĂ« spektaklin e saj mĂ« tĂ« ndritshĂ«m dhe tĂ« madh tĂ« vitit. Ajo do tĂ« jetĂ« hĂ«na e dytĂ« nga tri superhĂ«nat qĂ« mbyllin vitin 2025. E quajtur ndonjĂ«herĂ« âhĂ«na e kastoritâ, ajo shĂ«non stinĂ«n kur kastorĂ«t ndĂ«rtojnĂ« trarĂ«t e tyre tĂ« drurit dhe kur nis lundrimi para ngrirjes [âŠ]
Superhëna e tetorit 2025, e njohur edhe si Hëna e Korrjes, do të jetë një spektakël qiellor që nuk duhet humbur. Ky fenomen ndodh kur hëna e plotë përkon me pikën e saj më të afërt me Tokën, duke e bërë atë të duket më e madhe dhe më e ndritshme se zakonisht.
Data dhe ora
-Data: E hënë, 6 tetor 2025
-Ora maksimale e ndriçimit: 23:47
Kjo ngjarje shënon të parën nga tre superhëna të njëpasnjëshme në vitin 2025, e ndjekur nga Hëna e Kastorit në nëntor dhe Hëna e Ftohtë në dhjetor.
Si ta shikoni?
Vendndodhja: Kërkoni një vend të errët dhe të kthjellët, larg ndotjes nga drita e qyteteve.
Koha : Hëna do të jetë më e dukshme nga muzgu dhe do të arrijë ndriçimin e saj maksimal rreth orës 23:47
Pajisjet: Nuk kërkohen pajisje të posaçme; megjithatë, dylbitë ose një teleskop mund ta përmirësojnë përvojën e shikimit.
Pse quhet HĂ«na e Korrjes?
Ky emër vjen nga tradita bujqësore, pasi hëna e plotë në tetor i ndihmonte fermerët të korrnin të korrat e tyre natën, falë dritës së saj të ndritshme. Superhëna e tetorit 2025 premton një spektakël të paharrueshëm, me Hënën që shkëlqen më të madhe dhe më të ndritshme në qiellin e natës. Edhe pse energjia e saj ndihet në të gjithë planetin, gjetja e një vendi të pastër dhe shijimi i momentit do ta bëjë përvojën edhe më magjike.
Mos harroni të shikoni lart në qiell dhe të lidheni me madhështinë e kozmosit ndërsa kjo Hënë e Korrjes ndriçon natën.
TIRANĂ, 17 shtator/ATSH/ ZĂ«vendĂ«skryeministrja njĂ«herĂ«sh ministre e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ«, Belinda Balluku, prezantoi sot drejtorin e ri tĂ« AgjencisĂ« ShtetĂ«rore pĂ«r ShpronĂ«simin (ASHSH), Ermal ShenĂ«n, duke theksuar se ekspertiza e tij Ă«shtĂ« garanci shtesĂ« pĂ«r pĂ«rshpejtimin e arritjes sĂ« objektivave.
Këshilli i Ministrave e emëroi Ermal Shenën drejtor të përgjithshëm të Agjencisë Shtetërore për Shpronësimin më 10 shtator, duke zëvendësuar në këtë detyrë Kastriot Gurrën.
Balluku theksoi rolin kyç që luan ASHSH-ja në realizimin dhe avancimin e projekteve infrastrukturore në të gjithë vendin.
âErmal Shena Ă«shtĂ« njohĂ«s i mirĂ« i sektorit, me njĂ« eksperiencĂ« tĂ« gjatĂ« dhe tĂ« konsoliduar, qĂ« pĂ«rbĂ«n njĂ« garanci shtesĂ« pĂ«r pĂ«rshpejtimin e arritjes sĂ« objektivave tona. Agjencia ShtetĂ«rore pĂ«r ShpronĂ«simin mbetet njĂ« nga institucionet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, me njĂ« rol thelbĂ«sor nĂ« zbatimin dhe zhvillimin e projekteve infrastrukturore nĂ« tĂ« gjithĂ« vendinâ, tha ajo.
NjĂ« eklips i plotĂ« hĂ«nor, i njohur ndryshe edhe si âHĂ«na e gjakutâ pĂ«r shkak tĂ« ngjyrĂ«s sĂ« kuqe tĂ« hijes qĂ« e mbulon, ndodhi natĂ«n e sĂ« dielĂ«s dhe nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sĂ« hĂ«nĂ«s, sipas orĂ«s lokale.
Ky ishte eklipsi i dytë i plotë hënor për këtë vit, dhe kësaj here, Azia pati pamjen më të mirë të këtij spektakli qiellor. Banorët e qyteteve të Lindjes së Mesme si Dubai, Jerusalemi dhe Bagdadi përjetuan një pamje mbresëlënëse, ndërsa hija e Tokës mbuloi hënën e plotë, në një linjë të përsosur mes Diellit dhe Hënës.
Spektakli zgjati njĂ« orĂ« e 22 minuta, ndĂ«rsa gjithĂ« procesi â nga kafshimi i parĂ« i hĂ«nĂ«s deri nĂ« rikthimin e saj tĂ« plotĂ« â zgjati mbi pesĂ« orĂ«.
Në muajin mars, një tjetër eklips hënor, por më i shkurtër, ishte i dukshëm kryesisht në kontinentin Amerikan.
KĂ«tĂ« herĂ«, i gjithĂ« eklipsi ishte i dukshĂ«m nĂ« njĂ« zonĂ« tĂ« gjerĂ« tĂ« AzisĂ« â nga Arabia Saudite deri nĂ« Filipine, nga Oqeani Arktik deri nĂ« AntarktidĂ« â si dhe nĂ« disa pjesĂ« tĂ« AfrikĂ«s Lindore dhe nĂ« gjysmĂ«n perĂ«ndimore tĂ« AustralisĂ«.
Pjesë të tjera të Afrikës, Australisë dhe Evropës patën mundësinë të shohin vetëm faza të pjesshme të këtij fenomeni. Disa momente të eklipsit ishin të dukshme edhe nga bregdeti i Brazilit dhe një pjesë e Alaskës. Ndërkohë, dy javë pas këtij eklipsi, një eklips diellor i pjesshëm pritet të jetë i dukshëm nga Zelanda e Re, një pjesë e vogël e Australisë dhe Antarktida./abcnews.al
Adhuruesit e qiellit do tĂ« kenĂ« mundĂ«sinĂ« tĂ« shohin nesĂ«r njĂ« nga fenomenet mĂ« tĂ« rralla dhe mĂ« mbresĂ«lĂ«nĂ«se natyrore â HĂ«nĂ«n e PĂ«rgjakshme, ose eklipsin total hĂ«nor.
Sipas âSpaceâ, eklipsi i plotĂ« do tĂ« zgjasĂ« 82 minuta, ndĂ«rsa i gjithĂ« procesi do tĂ« marrĂ« rreth pesĂ« orĂ« e gjysmĂ«, nga ora 17:28 deri nĂ« 22:55 sipas orĂ«s lokale. Faza mĂ« e bukur e njohur si totaliteti do tĂ« ndodhĂ« mes orĂ«s 19:30 â 20:52, kur HĂ«na do tĂ« marrĂ« njĂ« nuancĂ« tĂ« kuqĂ«rremtĂ«.
Pamjet më të mira do të jenë nga Azia dhe Australia Perëndimore, por fenomeni do të jetë i dukshëm edhe në Evropë, Afrikë, Australi Lindore dhe Zelandë të Re. Në total, rreth 6.2 miliardë njerëz do të mund ta shohin fazën e plotë të eklipsit, ndërsa gati 7.1 miliardë do të shohin të paktën një pjesë të tij.
Ngjyra e HĂ«nĂ«s do tĂ« varet nga kushtet atmosferike â pluhuri, ndotja dhe moti mund tĂ« ndryshojnĂ« intensitetin e tĂ« kuqes, duke krijuar pamje tĂ« ndryshme nga vendi nĂ« vend. NĂ« EvropĂ«, HĂ«na do tĂ« lindĂ« pjesĂ«risht e eklipsuar, ndaj njĂ« horizont i hapur lindor do tĂ« jetĂ« kyç pĂ«r ta parĂ« mĂ« qartĂ«.
Për ata që nuk do të mund ta ndjekin fenomenin nga afër, transmetime live falas do të ofrohen nga The Virtual Telescope Project dhe Time & Date, ku astronomë dhe gazetarë do të sjellin pamjet më të bukura të këtij spektakli qiellor.
Eklipsi i fundit total hënor, i cili ndodhi në nëntor 2022, zgjati 1 orë e 25 minuta./KultPlus.com
Login
