âDita e fundit pĂ«r dorĂ«zim tĂ« provave, Bajrami: Skandal ndĂ«rkombĂ«tar nĂ«se nuk lirohen katĂ«rshja e UĂK-sĂ«

Sot, ka qenë dita e fundit që Gjykata Speciale ka pranuar prova nga Prokuroria apo palët mbrojtëse në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit e Jakup Krasniqit.
Kjo tregon se gjyqi i madh pĂ«r katĂ«rshen e UĂK-sĂ« Ă«shtĂ« para fazĂ«s pĂ«rfundimtare.
NĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r KosovaPress, profesori i tĂ« DrejtĂ«s Kushtetuese, Arsim Bajrami thotĂ« ky proces ka qenĂ« i komplikuar dhe i shoqĂ«ruar me âshumĂ« shkelje tĂ« standardeve evropiane pĂ«r tĂ« drejtat e njeriutâ.
âGjykata Speciale: mes tĂ« vĂ«rtetĂ«s dhe mashtrimeveâ, Ă«shtĂ« libri i botuar vitin e kaluar nga profesor Bajrami, i cili ofron njĂ« analizĂ« kritike mbi funksionimin, legjitimitetin dhe ndikimin e GjykatĂ«s Speciale nĂ« shoqĂ«rinĂ« kosovare.
âPraktikisht sot pĂ«rfundon koha kur edhe prokuroria por edhe palĂ«t mbrojtĂ«se do tĂ« mund tĂ« dorĂ«zojnĂ« prova tĂ« shkruara apo prova video-incizime apo prova tĂ« tjera dhe pas ditĂ«s sĂ« sotit nuk ka prova tĂ« reja. Ăka kjo tregon se procesi po konkludohet, po finalizohet dhe mbetet vetĂ«m fjala pĂ«rfundimtare. Tani Ă«shtĂ« nĂ« trupin gjykues, nĂ« panelin gjykues qĂ« tĂ« vlerĂ«sojĂ« secilĂ«n provĂ«, tĂ« peshojĂ« kredibilitetin e secilĂ«s provĂ«, ta shohĂ« relevancĂ«n, ta shohĂ« lidhjen kauzale tĂ« provave, dhe duke besuar se kĂ«ta janĂ« gjyqtarĂ«t janĂ« nĂ«n betim, qĂ« do tĂ«, janĂ« betuar qĂ« do tĂ« respektojnĂ« ligjin, jam thellĂ«sisht i bindur qĂ« nĂ« fund nuk ka epilog tjetĂ«r pĂ«rpos njĂ« aktgjykimi lirues, sepse nĂ« fakt nuk Ă«shtĂ« vĂ«rtetuar asnjĂ« element i aktakuzĂ«s, njĂ« aktakuze e cila bazohet nĂ« njĂ« fiksion tĂ« njĂ« ndĂ«rmarrje tĂ« pĂ«rbashkĂ«t kriminaleâ, deklaron Bajrami pĂ«r KosovaPress.
NdĂ«r tjera, akademik Bajrami thotĂ« se trupi gjykues duhet tĂ« marrĂ« parasysh provat bindĂ«se tĂ« dĂ«shmitarĂ«ve tĂ« mbrojtjes, tĂ« cilĂ«t gjatĂ« dĂ«shmisĂ« sĂ« tyre kanĂ« mohuar se UĂK-ja ka pasur strukturĂ« organizative.
âFatkeqĂ«sisht nga fillimi gjykata Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me shkelje tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme, me shkelje materiale, procedurale. Nuk ka respektuar standardet ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r njĂ« gjykim tĂ« drejtĂ«. Nuk ka respektuar fare institucionet e KosovĂ«s, asnjĂ« prej institucioneve tĂ« KosovĂ«s nuk ka qenĂ« partner i kĂ«saj gjykate, derisa kjo gjykatĂ« publikisht ka deklaruar se ka bashkĂ«punuar vazhdimisht me SerbinĂ«, nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« me ProkurorinĂ« e SerbisĂ«, por edhe me ShĂ«rbimin Sekret Serb i cili gjithmonĂ« ka dhĂ«nĂ« prova tĂ« fabrikuara. Dua tĂ« besoj qĂ« tĂ« gjitha kĂ«to prova duhet tĂ« vlerĂ«sohen si prova tĂ« njĂ« shteti armiqĂ«sor, tĂ« njĂ« shteti armik dhe gjykata do t'i hudhĂ« komplet domethĂ«nĂ«, komplet do t'i hudh. Nuk do tĂ« marrĂ« pĂ«r bazĂ« as provat e dĂ«shmitarĂ«ve tĂ« SerbisĂ«, as dĂ«shmitarĂ«ve tĂ« cilĂ«t janĂ« pĂ«rgatitur apo i kanĂ« paguar, por do tĂ« bazohet nĂ« prova autoktone edhe do t'i marrĂ« parasysh ato prova tĂ« cilat vijnĂ« nga personalitete shumĂ« kredibile botĂ«roreâ, shprehet ai.
Doktori i shkencave juridike Bajrami thekson se pas dorëzimit të këtyre dosjeve, procesi hyn në fazën e fjalëve përfundimtare, të cilat pritet të mbahen nga 9 deri më 18 shkurt. Me përfundimin e kësaj faze, procesi gjyqësor konsiderohet zyrtarisht i mbyllur.
âFjala pĂ«rfundimtare Ă«shtĂ« faza finale e njĂ« procesi tĂ« procedurĂ«s penale. JanĂ« shumĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, sepse ne do tĂ« dĂ«gjojmĂ« rrĂ«fimin pĂ«rfundimtar tĂ« prokurorisĂ«, e cila sigurisht qĂ« do tĂ« mbetet pranĂ« aktakuzĂ«s dhe do tĂ« kĂ«rkojĂ« dĂ«nime, dhe pastaj tĂ« gjithĂ« tĂ« akuzuarit, pĂ«rfshirĂ« edhe avokatĂ«t e tyre, do tĂ« deklarojnĂ« pafajĂ«sinĂ« e vet dhe kjo do tĂ« jetĂ« njĂ« momentum i konkludimit tĂ« kĂ«tij gjykimi, i cili ka shumĂ« peshĂ« sepse gjatĂ« kĂ«saj fjale, nĂ« fakt, mbrojtja me siguri do tĂ« ofrojĂ« pĂ«rsĂ«ri prova qĂ« prokuroria nuk arriti kĂ«to pesĂ« vite absolutisht tĂ« dĂ«shmojĂ« apo tĂ« konfirmojĂ« asnjĂ« prej pikave tĂ« aktakuzĂ«s. Dhe secila pikĂ« e aktakuzĂ«s mund tĂ« rrĂ«zohet lehtĂ«sisht nĂ« qoftĂ« se gjykata do tĂ« jetĂ« plotĂ«sisht e pĂ«rkushtuar nĂ« parimet e drejtĂ«sisĂ« dhe jo nĂ« motive tĂ« tjeraâ, shprehet ai.
Pas përfundimit të fjalëve përfundimtare, gjykatësit do të kenë një afat prej tre muajsh për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë, me mundësi shtyrjeje edhe për dy muaj të tjerë.
Akademik Arsim Bajrami thotĂ« se âcilido verdikt tjetĂ«r qĂ« nuk Ă«shtĂ« aktgjykim lirues, do tĂ« ishte njĂ« skandal ndĂ«rkombĂ«tarâ.
âDuke qenĂ« se kam qenĂ« shumĂ« kritik ndaj kĂ«saj gjykate, e kam pĂ«rcjellĂ« profesionalisht, madje kam bĂ«rĂ« edhe botime, kam bĂ«rĂ« studime, kam vizituar disa herĂ« edhe GjykatĂ«n Speciale, mund tĂ« themi se Ă«shtĂ« njĂ« prej gjykimeve mĂ« tĂ« vĂ«shtira dhe mĂ« tĂ« padrejta pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore. Madje kĂ«to gjykime kanĂ« qenĂ« shumĂ« larg standardeve tĂ« Tribunalit pĂ«r ish-Jugosllavi, i cili ka gjykuar krimet nĂ« Kroaci, nĂ« BosnjĂ«, por edhe nĂ« KosovĂ«. Dhe cilido verdikt tjetĂ«r qĂ« nuk Ă«shtĂ« aktgjykim lirues, do tĂ« ishte njĂ« precedent apo njĂ« skandal ndĂ«rkombĂ«tar, sepse nĂ« kĂ«to pesĂ« vite ne nuk kemi parĂ« asnjĂ« provĂ« e cila vĂ«rteton apo konfirmon akuzat se Ushtria Ălirimtare e KosovĂ«s ka qenĂ« njĂ« ndĂ«rmarrje e pĂ«rbashkĂ«t kriminale. PĂ«rkundrazi, ajo ka zhvilluar njĂ« luftĂ« mbrojtĂ«se, ajo ka luftuar nĂ« territorin e KosovĂ«s, jo jashtĂ« territorit, dhe ka qenĂ« njĂ« luftĂ« çlirimtare, politikisht e orientuar drejt mbrojtjes sĂ« popullsisĂ« nga njĂ« gjenocid i organizuar, por edhe me qĂ«llim tĂ« çlirimit tĂ« KosovĂ«s dhe pavarĂ«simit tĂ« sajâ, pĂ«rfundon Bajrami.
Në Gjykatën Speciale deri më tani janë gjashtë persona të akuzuar për krime të pretenduara lufte, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi, Pjetër Shala dhe Salih Mustafa. Shala është i dënuar me 13 vjet burgim, ndërkaq Mustafa me 15 vjet.
Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës por veprojnë me personel ndërkombëtar në Hagë të Holandës.
Bashkimi Evropian është financuesi kryesor i Gjykatës Speciale e cila u themelua në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, pas kërkesës së bashkësisë ndërkombëtare.
Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, po pĂ«rballen me akuza tĂ« ngritura nga Zyra e Prokurorit tĂ« Specializuar, tĂ« cilat ata i kanĂ« cilĂ«suar si tĂ« pabazuara. Edhe mbrojtja i ka hedhur poshtĂ« kĂ«to akuza dhe ka argumentuar se UĂK-ja nuk kishte strukturĂ« tĂ« organizuar komanduese.
Ish-eprorĂ«t e UshtrisĂ« Ălirimtare tĂ« KosovĂ«s, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen nĂ« paraburgim nĂ« HagĂ« prej nĂ«ntorit tĂ« vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur mĂ« 3 prill 2023 - gati tri vjet pas konfirmimit tĂ« aktakuzĂ«s prej kur ish-krerĂ«t e UĂK-sĂ« mbahen nĂ« qendrĂ«n e paraburgimit nĂ« HagĂ«.

















Nevenka Tromp



















