❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

HAPËSIRË – Kina lĂ«shon satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ«

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

PEKIN, 15 janar /ATSH-AA/ – Kina tĂ« enjten lĂ«shoi me sukses nĂ« hapĂ«sirĂ« njĂ« satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ« pĂ«rmes njĂ« rakete bartĂ«se “Long March-2C”.

Sipas China Science, e drejtuar nga gazeta People’s Daily, raketa u lĂ«shua nga Qendra e LĂ«shimit tĂ« SatelitĂ«ve Jiuquan nĂ« veriperĂ«ndim tĂ« KinĂ«s.

Ky lĂ«shim shĂ«noi misionin e 626-tĂ« tĂ« fluturimit tĂ« serisĂ« sĂ« raketave bartĂ«se “Long March”.  /os/

The post HAPËSIRË – Kina lĂ«shon satelit pĂ«r zbulim nĂ« distancĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPËSIRË – Marsi ka pasur gjurmĂ« uji mĂ« gjatĂ« se sa mendohej

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

PEKIN, 7 janar /ATSH-AA/ – Sonda kineze ‘’Zhurong’ ka zbuluar prova se uji i lĂ«ngshĂ«m ka vazhduar nĂ« Mars shumĂ« mĂ« gjatĂ« sesa besonin mĂ« parĂ« shkencĂ«tarĂ«t, sipas njĂ« raporti.

‘’Analiza e tĂ« dhĂ«nave tregon aktivitet tĂ« konsiderueshĂ«m ujor nĂ« Mars qĂ« daton afĂ«rsisht 750 milionĂ« vjet mĂ« parĂ«, duke e zgjatur historinĂ« e lagĂ«sht tĂ« Marsit me disa qindra milionĂ« vjet’’, deklaroi Instituti i GjeologjisĂ« dhe GjeofizikĂ«s i AkademisĂ« Kineze tĂ« Shkencave.

“TrashĂ«sia uniforme dhe vazhdimĂ«sia e sedimentit pĂ«rjashtojnĂ« mundĂ«sinĂ« e shpĂ«rthimeve vullkanike ose proceseve tĂ« nxitura nga era. I vetmi shpjegim i arsyeshĂ«m Ă«shtĂ« se kjo zonĂ« ishte nĂ« njĂ« mjedis sedimentar ujor nĂ« atĂ« kohĂ«, i ngjashĂ«m me njĂ« det tĂ« cekĂ«t ose njĂ« liqen tĂ« madh”, tha Liu Yike, autori kryesor dhe korrespondent i studimit.

‘’Zhurong’’, i cili u ul nĂ« Mars nĂ« maj 2021 dhe udhĂ«toi gati 2 kilometra (1.2 milje) para se tĂ« pĂ«rfundonte misionin e tij nĂ« maj 2022, zbuloi gjithashtu sedimente me shtresa tĂ« holla nĂ« pĂ«rputhje me depozitimin me bazĂ« uji.   /os/

“

The post HAPËSIRË – Marsi ka pasur gjurmĂ« uji mĂ« gjatĂ« se sa mendohej appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPËSIRË – DĂ«shmi tĂ« reja pĂ«r planetin e nĂ«ntĂ« nĂ« sistemin diellor

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

NEVADA, 4 janar /ATSH/ –
AstronomĂ«t kanĂ« njoftuar se mund tĂ« kenĂ« gjetur dĂ«shmi pĂ«r ekzistencĂ«n e njĂ« planeti tĂ« nĂ«ntĂ« nĂ« sistemin tonĂ« diellor, shumĂ« pĂ«rtej orbitĂ«s sĂ« Neptunit, sipas “Sciencealert”.

Zbulimi bazohet në analiza të të dhënave infra të kuqe të mbledhura dekada më parë, të cilat tregojnë praninë e një objekti të madh dhe shumë të ftohtë që lëviz ngadalë në hapësirë.

Objekti i dyshuar është identifikuar duke krahasuar të dhëna nga sateliti amerikan IRAS i vitit 1983 dhe misioni japonez AKARI i vitit 2006.

Në këto të dhëna u vu re një sinjal i dobët termik që kishte ndryshuar pozicion me kalimin e 28 viteve, një tregues i mundshëm i një orbite rreth Diellit.

Sipas vlerësimeve, ky trup qiellor mund të ndodhet në një distancë prej 500 deri në 700 njësish astronomike nga Dielli, duke e bërë atë jashtëzakonisht të largët.

NĂ«se konfirmohet si planet, ai mund tĂ« ketĂ« njĂ« masĂ« 7 deri nĂ« 17 herĂ« mĂ« tĂ« madhe se ajo e TokĂ«s dhe njĂ« temperaturĂ« ekstreme shumĂ« nĂ«n zero, çka shpjegon pse Ă«shtĂ« kaq i vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u zbuluar.

Ky zbulim lidhet ngushtë me misteret e Kuiper Belt, një rajon përtej Neptunit i mbushur me trupa akullnajorë.

Prej vitesh, astronomët kanë vërejtur se disa prej këtyre objekteve kanë orbita të çuditshme dhe të grupuara, gjë që sugjeron ndikimin gravitacional të një planeti të madh të padukshëm.

Karakteristikat e planetit të mundshëm e afrojnë atë me Uranin dhe Neptunin, të ashtuquajturit gjigantë akullnajorë, të cilët kanë atmosfera të pasura me hidrogjen, helium dhe metan.

Për shkak të distancës dhe temperaturës së ulët, teleskopët infra të kuqe mbeten mjeti kryesor për zbulimin e tij.

Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se provat aktuale nuk janë ende përfundimtare.

Nevojiten vëzhgime të reja dhe të vazhdueshme për të konfirmuar lëvizjen orbitale të objektit dhe për të përjashtuar mundësinë që ai të jetë një burim i largët në sfond.

Nëse konfirmohet, ky zbulim do të ndryshonte ndjeshëm kuptimin tonë për strukturën e sistemit diellor dhe do të rikthente zyrtarisht idenë se Dielli ynë ka nëntë planetë, duke hapur një kapitull të ri në astronomi. /Ad.Ab./

The post HAPËSIRË – DĂ«shmi tĂ« reja pĂ«r planetin e nĂ«ntĂ« nĂ« sistemin diellor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPESIRE – Kina lĂ«shon njĂ« satelit tĂ« ri meteorologjik

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

PEKIN, 27 dhjetor /ATSH-AA/ – Kina lĂ«shoi sot njĂ« satelit tĂ« ri meteorologjik nga provinca jugperĂ«ndimore Sichuan.

Sateliti “Fengyun-4 03” u lĂ«shua me njĂ« raketĂ« “Long March-3B” nĂ« orĂ«n 12:07 tĂ« mĂ«ngjesit me kohĂ«n lokale dhe ka hyrĂ« me sukses nĂ« orbitĂ«n e planifikuar, raportoi agjencia shtetĂ«rore Xinhua.

Fengyun-4 03 tani do t’i bashkohet konstelacionit meteorologjik Fengyun tĂ« KinĂ«s, i cili pĂ«rbĂ«het nga 20 satelitĂ«.

Sipas CGTN-së, sateliti është projektuar kryesisht për të mbështetur parashikimet afatshkurtra të motit.

Ai është i pajisur me katër instrumente për vëzhgimin e Tokës dhe dy instrumente për vëzhgimin diellor.

MundĂ«sitĂ« e tij pĂ«rfshijnĂ«: pĂ«rfundimin e njĂ« skanimi tĂ« plotĂ« tĂ« TokĂ«s brenda pesĂ« minutave — nga 15 minuta mĂ« parĂ«; zbulimin e ndryshimeve tĂ« temperaturĂ«s sĂ« atmosferĂ«s deri nĂ« njĂ« tĂ« pesĂ«dhjetĂ«n e gradĂ«s Celsius nga mijĂ«ra kilometra larg; dhe arritjen e njĂ« rezolucioni hapĂ«sinor prej tetĂ« kilometrash.

Sateliti gjithashtu mund të hartëzojë temperaturën dhe lagështinë në gjithë Kinën brenda një ore.

Akademia e Teknologjisë së Fluturimit Hapësinor të Shangait tha se rrjeti i përmirësuar do të përmirësojë ndjeshëm aftësitë e Kinës në parashikimin e motit, parandalimin e fatkeqësive meteorologjike, monitorimin e motit hapësinor dhe vëzhgimin e mjedisit ekologjik.   /os/

The post HAPESIRE – Kina lĂ«shon njĂ« satelit tĂ« ri meteorologjik appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Si do të tingëllonte zëri juaj në planetë të tjerë në Hapësirë?

✇Icon Style
By: gaze tare

NĂ«se do tĂ« flisnit nĂ« njĂ« planet tjetĂ«r, a do tĂ« tingĂ«llonte njĂ«soj si nĂ« TokĂ«? PĂ«rgjigja Ă«shtĂ« “jo”. ZĂ«ri nuk pĂ«rhapet nĂ« boshllĂ«k, ai ka nevojĂ« pĂ«r njĂ« mjedis. VetitĂ« e atij mjedisi, presioni, dendĂ«sia, temperatura, e ndryshojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« drastike shpejtĂ«sinĂ« dhe mĂ«nyrĂ«n e pĂ«rhapjes sĂ« tij.

Në Sistemin Diellor ekzistojnë katër botë mbi të cilat teorikisht mund të qëndrojmë dhe mbi të cilat atmosfera është mjaftueshëm e dendur që zëri të udhëtojë në diapazonin tonë të dëgjueshëm: Toka, Venusi, Marsi dhe Titani, hëna më e madhe e Saturnit.

ÇfarĂ« i ndodh zĂ«rit tuaj kur jeni nĂ« Venus

Në Tokë, shpejtësia e zërit është rreth 340 metra për sekondë. Në vitet 1980, misionet sovjetike Venera 13 dhe 14 matën valët e zërit në Venus dhe llogaritën se shpejtësia e zërit në tokë ishte 410 metra për sekondë, më e shpejtë se në Tokë.

Një dekadë më parë, shkencëtarët u përpoqën të imagjinonin se si do të tingëllonte një zë njerëzor atje.

Rezultati? Atmosfera e dendur bĂ«n qĂ« kordat vokale tĂ« dridhen mĂ« ngadalĂ« , duke ulur tonin. Por shpejtĂ«sia mĂ« e lartĂ« e zĂ«rit e mashtron trurin duke e bĂ«rĂ« tĂ« mendojĂ« se folĂ«si Ă«shtĂ« i vogĂ«l. Siç e tha profesori Tim Leighton: “NĂ« Venus, njerĂ«zit tingĂ«llojnĂ« si
 SmurfĂ« bas”

Zbritja e misionit Huygens në Titan në vitin 2005 zbuloi një atmosferë të dendur, por të akullt. Shpejtësia e zërit atje është pak mbi 200 metra në sekondë. Sipas logjikës së Leighton, zëri juaj në Titan do të tingëllonte si ai i një gjiganti të madh, si ato në përralla.

Marsi është planeti më i studiuar për zërin. Në vitin 2022, mikrofoni i roverit Perseverance mati shpejtësinë e zërit në rreth 240 metra për sekondë. Por me një atmosferë vetëm 1% të dendësisë së Tokës, zëri ynë do të tingëllonte shumë i shtrembëruar, si një krijesë me një zë të hollë dhe të lartë.

Në gjigantët e gazit si Jupiteri dhe Saturni, shpejtësia e zërit rritet me rritjen e presionit. Në bërthamën e Jupiterit, ku ka të ngjarë të jetë i pranishëm hidrogjeni metalik, zëri mund të arrijë një shpejtësi maksimale teorike prej 36 kilometrash në sekondë, mbi 100 herë më shpejt se në ajër dhe dy herë më shpejt se në diamant.

The post Si do të tingëllonte zëri juaj në planetë të tjerë në Hapësirë? appeared first on iconstyle.al.

↗

HAPËSIRË – NASA: PĂ«rhapja e satelitĂ«ve kĂ«rcĂ«non vĂ«zhgimin e qiellit

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

PARIS, 3 dhjetor /ATSH-AFP/ – Drita e emetuar nga gjysmĂ« milioni satelitĂ« qĂ« njerĂ«zimi planifikon tĂ« vendosĂ« nĂ« orbitĂ« nĂ« vitet e ardhshme mund tĂ« kĂ«rcĂ«nojĂ« imazhet e kapura nga teleskopĂ«t hapĂ«sinorĂ« nĂ« tĂ« ardhmen, paralajmĂ«rojnĂ« astronomĂ«t e NASA-s.

”QĂ« nga viti 2019, numri i satelitĂ«ve nĂ« orbitĂ«n e ulĂ«t ka shkuar nga 2 000 nĂ« 15 000”, sipas studimit tĂ« botuar sot nĂ« revistĂ«n “Nature”.

Por, kjo nuk është asgjë në krahasim me atë që është planifikuar për vitet e ardhshme.

Sipas studimit, nëse të gjitha projektet e lëshimit të satelitëve realizohen me sukses, do të ketë 560 000 satelitë që do te lëvizin rreth Tokës deri në vitin 2040.

“Ky pĂ«rbĂ«n njĂ« kĂ«rcĂ«nim shumĂ« serioz pĂ«r teleskopĂ«t hapĂ«sinorĂ«â€, tha Alejandro Borlaff, autori kryesor i studimit dhe anĂ«tar i QendrĂ«s KĂ«rkimore Ames tĂ« NASA-s nĂ« Kaliforni.

Për qëllimet e studimit të tyre, astronomët simuluan ndikimin e mundshëm të këtyre 560 000 satelitëve në katër teleskopë hapësinorë.

Reflektimet e dritĂ«s sĂ« emetuar nga kĂ«ta satelitĂ« do tĂ« ndikonin nĂ« 96% tĂ« imazheve tĂ« prodhuara nga SPHEREx i NASA-s, teleskopi i ardhshĂ«m ARRAKIHS i AgjencisĂ« HapĂ«sinore Evropiane (ESA) dhe teleskopi i ardhshĂ«m ”Xuntian” i KinĂ«s.

Teleskopi hapĂ«sinor “Hubble”, i cili ofron njĂ« pamje mĂ« tĂ« kufizuar tĂ« universit dhe Ă«shtĂ« mĂ« pak i prirur tĂ« fotografojĂ« njĂ« satelit, do tĂ« shihte njĂ« tĂ« tretĂ«n e imazheve tĂ« tij tĂ« ndryshuara.

Kjo do të kishte pasoja për të gjitha llojet e kërkimeve shkencore.

“Imagjinoni sikur po pĂ«rpiqeni tĂ« gjeni asteroide qĂ« mund tĂ« jenĂ« potencialisht tĂ« rrezikshme pĂ«r TokĂ«n”, shpjegon Borlaff.

“NjĂ« asteroid qĂ« kalon nĂ« qiell duket tamam si njĂ« satelit, Ă«shtĂ« me tĂ« vĂ«rtetĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« gjesh se cili Ă«shtĂ« ai i gabuari”, theksoi ai.

Një zgjidhje do të ishte vendosja e satelitëve në lartësi më të ulëta se teleskopët hapësinorë, por kjo mund të dëmtojë potencialisht shtresën e ozonit, sipas studimit.

Zgjidhja më logjike do të ishte reduktimi i numrit të satelitëve që do të lëshohen./ /Ad.Ab./

 

The post HAPËSIRË – NASA: PĂ«rhapja e satelitĂ«ve kĂ«rcĂ«non vĂ«zhgimin e qiellit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPËSIRË – NjĂ« ekuipazh amerikano-rus nis misionin drejt ISS-sĂ«

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

MOSKË, 27 nĂ«ntor /ATSH-/ – NjĂ« ekuipazh i pĂ«rbashkĂ«t amerikano-rus prej tre astronautĂ«sh ka nisur sot  njĂ«  mision drejt Stacionit NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« HapĂ«sirĂ«s (ISS) me njĂ« anije ruse “Soyuz” pas njĂ« lĂ«shimi tĂ« suksesshĂ«m, sipas AP.

Raketa mbajtĂ«se “Soyuz “u ngrit nga baza e Baikonurit nĂ« Kazakistan,duke dĂ«rguar nĂ« orbitĂ« anijen “Soyuz MS-28”.

Në bord ndodheshin astronauti i NASA-s Chris Williams dhe dy kozmonautët rusë, Sergei Mikaev dhe Sergei Kud-Sverchkov. Anija u bashkua me Stacionin Ndërkombëtar të Hapësirës rreth tre orë më vonë,. Treshja pritet të qëndrojë rreth tetë muaj në laboratorin orbital.

Ky është fluturimi i parë hapësinor për Williams, një fizikan, dhe për Mikaev, një pilot ushtarak.

Për Kud-Sverchkov është misioni i tij i dytë në ISS. Gjatë qëndrimit në stacion, ata do të kryejnë eksperimente shkencore dhe demonstrime teknologjike që synojnë të avancojnë eksplorimin njerëzor të hapësirës dhe të sjellin përfitime për jetën në Tokë.

NĂ« stacion, treshja do t’i bashkohet astronautĂ«ve tĂ« NASA-s Mike Fincke, Zena Cardman dhe Jonny Kim, astronautit japonez Kimiya Yui, si dhe kozmonautĂ«ve rusĂ« Sergei Ryzhikov, Alexei Zubritsky dhe Oleg Platonov. Kjo bashkĂ«punim ndĂ«rkombĂ«tar do tĂ« mbajĂ« nĂ« funksionim laboratorin orbital dhe tĂ« gjitha misionet kĂ«rkimore qĂ« po zhvillohen atje.

NdĂ«rkohĂ«, “Boeing” dhe “NASA“ kanĂ« rĂ«nĂ« dakord qĂ« nĂ« fluturimin e ardhshĂ«m tĂ« capsules”Starliner” tĂ« mos udhĂ«tojnĂ« astronautĂ«. NĂ« vend tĂ« tyre, kompania do tĂ« kryejĂ« njĂ« mision provĂ« vetĂ«m me ngarkesĂ« drejt ISS, pĂ«r tĂ« demonstruar sigurinĂ« e kapsulĂ«s. /Ad.Ab./

 

The post HAPËSIRË – NjĂ« ekuipazh amerikano-rus nis misionin drejt ISS-sĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPËSIRË – NASA zbulon njĂ« gur nĂ« Mars qĂ« nuk i pĂ«rket atij planeti

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

VERMONT (SHBA), 24 nĂ«ntor /ATSH/ – MĂ« shumĂ« se pesĂ« vjet pas fillimit tĂ« misionit, ”Perseverance”, roveri i NASA-s, vazhdon tĂ« eksplorojĂ« sipĂ«rfaqen e planetit tĂ« kuq, duke bĂ«rĂ« atĂ« qĂ« nĂ« çdo pesĂ«vjeçar do tĂ« bĂ«nte, ndalet pĂ«r tĂ« shikuar çdo gur nĂ« rrugĂ«n e tij, sipas sciencealert.com.

Një nga zbulimet e fundit duket jashtëzakonisht i pazakontë, duke bërë që shkencëtarët të mendojnë se mund të mos ketë ardhur fare nga Marsi.

I gjetur në zonën Vernodden të kraterit Jezero, guri rreth 80 centimetra i gjerë mori emrin Phippsaksla.

NASA ka publikuar dy foto të gurit, një afër dhe një më larg.

Ajo që e bën Phippsakslan  të veçantë në këtë ambient gjeologjik është përbërja e tij; duke qenë i pasur me hekur dhe nikel, duket se nuk ka qenë gjithmonë në Mars, por është një meteor i rënë në planet në të kaluarën.

Meteorët me hekur-nikel janë shumë më të rrallë se ata prej gurit dhe zakonisht formohen nga bërthamat e asteroidëve të mëdhenj, ku mineralet e rënda përqendrohen në qendër të gurëve të ngrohtë në ditët e hershme të Sistemit Diellor.

Shkencëtarët e NASA-s e vunë re fillimisht për formën e tij unike. Dukeshin më të mëdhenj dhe më të lartë se gurët përreth, me një pamje të gdhendur kurioze.

Analiza e mĂ«tejshme do tĂ« jetĂ« e nevojshme pĂ«r tĂ« konfirmuar nĂ«se Ă«shtĂ« vĂ«rtet njĂ« meteor mbi sipĂ«rfaqen e Marsit, por nĂ«se Ă«shtĂ«, do tĂ« jetĂ« njĂ« tjetĂ«r arritje e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ”Perseverance” dhe do tĂ« na japĂ« mĂ« shumĂ« informacione rreth planetit tĂ« kuq dhe historisĂ« sĂ« tij.

QĂ« nga ulja nĂ« Mars nĂ« shkurt 2021, ”Perseverance” ka arritur shumĂ«. Ka udhĂ«tuar rreth shtretĂ«rve tĂ« liqeneve tĂ« lashta, ka zbuluar gurĂ« tĂ« pazakontĂ« dhe ka gjetur shenja qĂ« mund tĂ« kenĂ« ekzistuar dikur forma jete nĂ« planet./  /Ad.Ad./

The post HAPËSIRË – NASA zbulon njĂ« gur nĂ« Mars qĂ« nuk i pĂ«rket atij planeti appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

NASA shtyn nisjen nĂ« hapĂ«sirĂ« ​​pĂ«r shkak tĂ« njĂ« stuhie diellore

✇Abc News
By: Rovena

NASA ka shtyrĂ« njĂ« nisje nĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r shkak tĂ« njĂ« stuhie diellore “kanibale” qĂ« mund tĂ« prishĂ« gjithashtu GPS-in, sistemet e komunikimit dhe rrjetet e energjisĂ«.

Studio Gjeologjike Britanike (BGS) e përmirësoi parashikimin e saj në maksimum dhe tha se stuhia e vazhdueshme kishte ndërhyrë tashmë në komunikime dhe navigim satelitor, shkruajnë mediat e huaja.

Ajo tha se stuhia “mund tĂ« ushqehet nga njĂ« tjetĂ«r”, duke u bĂ«rĂ« njĂ« “stuhi kanibal”, njĂ« nga mĂ« tĂ« mĂ«dhatĂ« nĂ« 20 vjet dhe duke arritur nĂ« Britani kĂ«tĂ« pasdite.

Blue Origin – kompania e teknologjisĂ« hapĂ«sinore e themeluar nga shefi i Amazon, Jeff Bezos – do tĂ« niste raketĂ«n e saj, New Glenn, sot. Misioni ishte planifikuar tĂ« çonte nĂ« kozmos dy “anije kozmike” tĂ« NASA-s qĂ« do tĂ« niseshin pĂ«r nĂ« Mars, tĂ« quajtura ESCAPADE.

Duke njoftuar shtyrjen nĂ« Twitter, Blue Origin tha: “New Glenn Ă«shtĂ« gati pĂ«r t’u nisur. “MegjithatĂ«, pĂ«r shkak tĂ« aktivitetit shumĂ« tĂ« lartĂ« diellor dhe efekteve tĂ« tij tĂ« mundshme nĂ« anijen kozmike ESCAPADE, NASA po e shtyn nisjen derisa tĂ« pĂ«rmirĂ«sohen kushtet e motit nĂ« hapĂ«sirĂ«â€.

“Ne aktualisht po vlerĂ«sojmĂ« mundĂ«sitĂ« pĂ«r tĂ« krijuar dritaren tonĂ« tĂ« ardhshme tĂ« nisjes bazuar nĂ« motin e parashikuar tĂ« hapĂ«sirĂ«s dhe disponueshmĂ«rinĂ« e rrezes”. 

↗

FOKUS – Rutte: Duhet ta mbajmĂ« qiellin tonĂ« tĂ« sigurt pas incidenteve nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

BRUKSEL, 30 shtator /ATSH-DPA/ – Sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte bĂ«ri thirrje pĂ«r pĂ«rpjekje tĂ« mĂ«tejshme pĂ«r tĂ« mbrojtur mĂ« mirĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« aleatĂ«ve, pas njĂ« serie shkeljesh tĂ« hapĂ«sirĂ«s ajrore dhe interceptimit tĂ« dronĂ«ve.

“Ne duhet ta mbajmĂ« qiellin tonĂ« tĂ« sigurt”, tha Rutte, duke folur sĂ« bashku me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, para njĂ« takimi me komisionerĂ«t e BE-sĂ«.

“Ne kemi parĂ« nĂ« dy javĂ«t e fundit se çfarĂ« ndodhi me dronĂ«t nĂ« Poloni, me ‘MiG-31’ nĂ« Estoni, por edhe atĂ« qĂ« po ndodh tani nĂ« DanimarkĂ«â€, tha Rutte.

Në fillim të shtatorit, tre avionë luftarakë rusë hynë në hapësirën ajrore të Estonisë pasi një numër i madh dronësh rusë kishin ndërhyrë në hapësirën ajrore polake.

Interceptimet e përsëritura të dronëve në Danimarkë kanë shkaktuar ndërprerje serioze në trafikun ajror danez.

“NĂ« DanimarkĂ«, ne ende po vlerĂ«sojmĂ« se çfarĂ« fshihet pas kĂ«saj, por kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r PoloninĂ« dhe EstoninĂ«, Ă«shtĂ« e qartĂ« se janĂ« rusĂ«t. Ne ende po vlerĂ«sojmĂ« nĂ«se Ă«shtĂ« e qĂ«llimshme apo jo. Por, edhe nĂ«se nuk ka qenĂ«, Ă«shtĂ« e pamatur dhe e papranueshme”, theksoi Rutte.

Rutte mbĂ«shteti idenĂ« e ndĂ«rtimit tĂ« njĂ« tĂ« ashtuquajturi mur kundĂ«r dronĂ«ve pĂ«r tĂ« mbrojtur mĂ« mirĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore evropiane, duke e quajtur atĂ« “nĂ« kohĂ«n e duhur dhe tĂ« nevojshme”.

“Nuk mund tĂ« shpenzojmĂ« miliona euro ose dollarĂ« pĂ«r raketa pĂ«r tĂ« eliminuar dronĂ«t, tĂ« cilĂ«t kushtojnĂ« vetĂ«m disa mijĂ«ra dollarĂ«â€, tha Rutte.

Iniciativa, e promovuar nga Von der Leyen, ka të ngjarë të diskutohet nga udhëheqësit e Bashkimit Evropian që do të takohen nesër në Kopenhagë./   /os/

The post FOKUS – Rutte: Duhet ta mbajmĂ« qiellin tonĂ« tĂ« sigurt pas incidenteve nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Rama: Lirimi i hapësirave publike vijon

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj


TIRANË, 29 shtator/ATSH/ Aksioni kombĂ«tar pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike, i nisur nĂ« muajin korrik, po vijon me intensitet nĂ« tĂ« gjitha qytetet e vendit. Strukturat metalike, çadrat dhe shtesat e vendosura pa leje nga subjektet private po çmontohen pĂ«r t’u kthyer nĂ« hapĂ«sira pĂ«r qytetarĂ«t.

Kryeministri Edi Rama ndau sot pamje nga operacionet në terren, ku po lirohet edhe një hapësirë publike e zënë nga një bar-kafe.

“Lirimi i hapĂ«sirave publike vijon”, u shpreh Rama nĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale.

Autoritetet shtetërore bëjnë me dije se sipërfaqja e çliruar, sidomos në kryeqytet, po zgjerohet çdo ditë. Paralelisht po punohet edhe për fazën tjetër, që parashikon projekte të shumta për sistemimin dhe përmirësimin e infrastrukturës publike.

Aksioni për lirimin e hapësirave publike nisi në fillim të korrikut. Bizneseve iu dhanë dy javë kohë për të hequr trarët dhe tendat që zinin hapësira publike, të përdorura si vende parkimi apo ambiente lokalesh.

Qeveria ka paralajmëruar gjithashtu ashpërsim të kuadrit ligjor për ndërtimet pa leje dhe për inspektorët që tolerojnë shkelje të tilla.

Procesi i lirimit tĂ« hapĂ«sirave publike Ă«shtĂ« pjesĂ« e programit “Rilindja Urbane 2.0”, qĂ« synon transformimin dhe sistemimin urban tĂ« qyteteve. /j.p/

The post Rama: Lirimi i hapësirave publike vijon appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

KOPENHAGË- Danimarka mbyll hapĂ«sirĂ«n ajrore pĂ«r dronĂ«t para samitit tĂ« BE-sĂ«

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

KOPENHAGË, 29 shtator /ATSH-DPA/ – Danimarka po mbyll tĂ« gjithĂ« hapĂ«sirĂ«n e saj ajrore pĂ«r dronĂ«t civilĂ« pĂ«rpara takimeve tĂ« kĂ«saj jave, thane sot zyrtarĂ«t, pas disa shfaqjeve tĂ« reja dronesh mbi disa aeroporte gjatĂ« natĂ«s.

Disa dronë u vunë sërish reth bazave ushtarake daneze, tha dje ushtria.

Ndërsa Kopenhageni do të presë takime të BE-së gjatë kësaj  jave, Ministria e Transportit njoftoi se të gjitha fluturimet civile të dronëve janë të ndaluara nga sot deri të premten.

Ministri i Transportit, Thomas Danielsen, tha se është e papranueshme që dronët të shkaktojnë pasiguri dhe shqetësim, duke theksuar se fakti që Danimarka po pret liderët e BE-së kërkon vëmendje të veçantë ndaj sigurisë.

Këto shfaqje dronësh ndodhin përpara takimit të liderëve të BE-së në Kopenhagen të mërkurën dhe të enjten, ku do të diskutohet mbrojtja e infrastrukturës kritike dhe forcimi i gatishmërisë evropiane për mbrojtje.

Danimarka mori kryesimin e Këshillit të BE-së gjatë verës.

Vendi ka qenë në gatishmëri të lartë pas një serie incidentesh me dronë gjatë javës së kaluar. Aeroporti i Kopenhagenit u mbyll për disa orë vonë të hënën, ndërsa aeroporte më të vogla u prekën dy ditë më vonë. Të shtunën, të paktën një dron u pa mbi bazën më të madhe ushtarake të Danimarkës.

Qeveria daneze pĂ«rshkroi kĂ«to ngjarje si njĂ« “sulm hibrid”, dhe hetuesit dyshojnĂ« pĂ«r njĂ« aktor profesionist qĂ« synon tĂ« krijojĂ« trazira nĂ« kĂ«tĂ« vend tĂ« NATO-s.

Rusia e mohoi përfshirjen në një deklaratë përmes ambasadës së saj në Danimarkë. /Ad.Ab./

The post KOPENHAGË- Danimarka mbyll hapĂ«sirĂ«n ajrore pĂ«r dronĂ«t para samitit tĂ« BE-sĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

“Haven-1”, stacioni i parĂ« privat hapĂ«sinor

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

LONDËR, 28 shtator /ATSH/ – NjĂ« stacion hapĂ«sinor sa njĂ« autobus, “Haven-1”,  i prodhur nga startup-i kalifornian “Vast”, pritet tĂ« niset nĂ« 2026  nĂ« hapĂ«sire dhe do tĂ« bĂ«het stacioni i parĂ« komercial, sipas “The Daily Mail”.

Ai mund të strehojë deri në katër astronautë për misione 10-ditore, duke ofruar gjithsej 40 ditë ekuipazhi për kërkime shkencore si zhvillimi i ilaçeve, kristalizimi i proteinave, rritja e bimëve dhe studime mbi biologjinë njerëzore.

Stacioni ka njĂ« vĂ«llim tĂ« brendshĂ«m prej 45 metrash kub, njĂ« dritare kubike 1,2 metra pĂ«r vĂ«zhgim tĂ« TokĂ«s, kabina private gjumi, tryezĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t dhe internet me shpejtĂ«si tĂ« lartĂ« pĂ«rmes “Starlink”.

Sistemet e tij të mbijetesës bazohen në teknologji të provuar të NASA-s, ndërsa moduli orbital është në fazën përfundimtare të montimit dhe testimit.

“Haven-1” Ă«shtĂ« projektuar pĂ«r tĂ« ofruar njĂ« mjedis tĂ« rehatshĂ«m dhe funksional pĂ«r punĂ«n nĂ« hapĂ«sirĂ«, sipas kĂ«shillave tĂ« astronautit tĂ« NASA-s, Drew Feustel.

Projekti Ă«shtĂ« financim privat, me njĂ« investim prej 1 miliard dollarĂ«sh nga themeluesi i “Vast”, Jed McCaleb, dhe synon tĂ« shtrijĂ« veprimtarinĂ« e tij me modulet mĂ« tĂ« mĂ«dha “Haven-2″ qĂ« nga 2028, duke krijuar njĂ« stacion modular tĂ« plotĂ« deri nĂ« 2032.C

“QĂ«llimi ynĂ« nuk Ă«shtĂ« tĂ« ndĂ«rtojmĂ« njĂ« hotel luksoz nĂ« hapĂ«sirĂ«, por njĂ« mjedis tĂ« shkĂ«lqyer ku tĂ« jetosh dhe tĂ« punosh”, tha Max Haot, ceo i projektit.

Ky projekt shënon një hap të rëndësishëm në epokën post-ISS, duke vendosur standarde të reja për kërkimin komercial dhe bashkëpunimin shkencor në orbitë. /Ad.Ab./

The post “Haven-1”, stacioni i parĂ« privat hapĂ«sinor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

NJU JORK – OKB: Shkeljet e hapĂ«sirĂ«s ajrore tĂ« NATO-s rrezikojnĂ« sigurinĂ« e EvropĂ«s

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

NJU JORK,  22 shtator /ATSH-DPA/ – Kombet e Bashkuara i konsiderojnĂ« shkeljet e hapĂ«sirĂ«s ajrore tĂ« NATO-s qĂ« i atribuohen RusisĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim pĂ«r sigurinĂ« evropiane, deklaroi ndihmĂ«ssekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i OKB-sĂ«, Miroslav Jenca, nĂ« seancĂ«n e KĂ«shillit tĂ« Sigurimit.

“Kjo seri incidentesh tĂ« fundit ka nxjerrĂ« nĂ« pah mĂ« tej tensionet tashmĂ« tĂ« larta qĂ« rrezikojnĂ« sigurinĂ« evropiane, ndĂ«rsa lufta vazhdon tĂ« shpĂ«rthejĂ« nĂ« UkrainĂ«; shkeljet e hapĂ«sirĂ«s ajrore tĂ« vendeve sovrane janĂ« tĂ« papranueshme”, theksoi Jenca.

Duke përmendur inkursionet e fundit në Estoni, Poloni dhe Rumani nga dronë dhe avionë luftarakë rusë, Jenca bëri thirrje për një shpërshkallëzim të menjëhershëm të situatës.

Shkeljet e hapësirës ajrore ruse kanë destabilizuar aleatët e NATO-s në Evropë, me thashetheme të përsëritura për provokime nga Moska.

Sipas Estonisë, tre avionë luftarakë rusë hynë në hapësirën e saj ajrore për afërsisht 12 minuta të premten.

E përballur me refuzimin rus, ministria e Mbrojtjes e Estonisë publikoi një hartë të rrugës së fluturimit të tre MiG-31-ve afërsisht 10 kilometra thellë në hapësirën ajrore të Estonisë.

Luftëtarët e NATO-s nga Italia përfundimisht shoqëruan avionët rusë jashtë hapësirës së tyre ajrore.Gjatë një sulmi ajror rus kundër Ukrainës javën e kaluar, afërsisht 19 dronë fluturuan në hapësirën ajrore polake, duke shkelur hapësirën ajrore të NATO-s.

Forcat Ajrore Polake dhe aleatë të tjerë të NATO-s rrëzuan disa nga avionët pa pilot për herë të parë.

Sipas autoriteteve polake, fragmente të 18 dronëve janë gjetur në zona të ndryshme të Estonisë lindore dhe qendrore.

Asnjëri prej tyre deri më tani nuk është klasifikuar si i armatosur ose i rrezikshëm./  /os/

 

The post NJU JORK – OKB: Shkeljet e hapĂ«sirĂ«s ajrore tĂ« NATO-s rrezikojnĂ« sigurinĂ« e EvropĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Beci: Aksion për lirimin e hapësirave publike në Zdrale

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Arlinda Gjonaj


TIRANË, 20 shtator/ATSH/ NĂ« zonĂ«n e Zdrales nĂ« ShkodĂ«r po vijon puna pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike dhe prishjen e ndĂ«rtimeve qĂ« kanĂ« shkelur lejet e marra.

Kryetari i BashkisĂ« sĂ« ShkodrĂ«s, Benet Beci bĂ«n tĂ« ditur se aksioni pĂ«r lirimin e hapĂ«sirave publike Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rgjigje konkrete ndaj shqetĂ«simeve tĂ« qytetarĂ«ve tĂ« dĂ«rguara pĂ«rmes platformĂ«s “HapĂ«sira ime”, e krijuar pĂ«r tĂ« luftuar abuzimet me ligjin.

Lirimi i hapĂ«sirave publike nĂ« Zdrale Ă«shtĂ« pjesĂ« “ofensivĂ«s” sĂ« zhvilluar nga qeveria nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin gjatĂ« dy muajve tĂ« fundit. NĂ« TiranĂ«, DurrĂ«s, VlorĂ« dhe ShkodĂ«r, autoritetet po ndĂ«rhyjnĂ« nĂ« hapĂ«sira publike dhe zona tĂ« mbrojtura pĂ«r tĂ« garantuar hapĂ«sirĂ«n e pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r qytetarĂ«t. Lirimi i hapĂ«sirave Publike Ă«shtĂ« pjesĂ« e vizionit tĂ« qeverisĂ« “Rilindja Urbane 2.0”.

Në fillim të këtij muaji qeveria prezantoi paketën e re të masave ligjore, në kuadër të thellimit të reformës për mbrojtjen e pronës dhe të territorit.

Paketa në tërësi synon mbrojtjen e tokës, të territorit, të natyrës dhe të mjedisit nëpërmjet masave me karakter administrativ dhe masave me karakter penal.

Paketa shihet si një mundësi për krijimin e instrumenteve të reja për mbrojtjen e territorit, të cilat janë vijim i natyrshëm i betejës për çlirimin e hapësirave publike nga ndërtimet pa leje.

/a.f/

The post Beci: Aksion për lirimin e hapësirave publike në Zdrale appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

RIGA  – Letonia mbyll hapĂ«sirĂ«n ajrore pranĂ« kufirit me RusinĂ« dhe BjellorusinĂ«

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Admir Abule

RIGA, 11 shtator /ATSH-DPA/ – Letonia do tĂ« mbyllĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore pĂ«rgjatĂ« kufirit tĂ« saj lindor me BjellorusinĂ« dhe RusinĂ« pĂ«r njĂ« javĂ«, pas shkeljes sĂ« hapĂ«sirĂ«s ajrore polake nga dronĂ«t rusĂ«, njoftoi sot  ministri i mbrojtjes sĂ« vendit.

Vendimi  do të vlejë deri më 18 shtator, me mundësi për zgjatje, tha ministri i Mbrojtjes Andris Spruds gjatë një konference për shtyp në Riga.

Spruds e cilësoi shkeljen e hapësirës ajrore  nga dronët rusë si një shkelje të qartë të hapësirës ajrore të NATO-s dhe tha se Letonia duhet të përgjigjet. Ai qetësoi banorët duke thënë se aktualisht nuk ka kërcënim të drejtpërdrejtë, por masat parandaluese janë të nevojshme.

Mbyllja e hapësirës ajrore lehtëson zbulimin e objekteve fluturuese të paautorizuara.

“DronĂ«t rusĂ« nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« NATO-s janĂ« njĂ« sinjal paralajmĂ«rues dhe duhet tĂ« bĂ«jmĂ« gjithçka pĂ«r tĂ« parandaluar pĂ«rshkallĂ«zimin e sulmeve me dronĂ«â€, tha SprĆ«ds. /Ad.Ab./.

 

The post RIGA  – Letonia mbyll hapĂ«sirĂ«n ajrore pranĂ« kufirit me RusinĂ« dhe BjellorusinĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Teatri i Kukullave së shpejti me hapësirën e tij muzeale

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: edlira.ruzi

TIRANË, 3 shtator/ATSH/ Kryeqytetit sĂ« shpejti do t’i shtohet njĂ« hapĂ«sirĂ« tjetĂ«r muzeale. NĂ« Teatrin e Kukullave ka nisur puna pĂ«r pasurimin me ekspozitorĂ«, kĂ«nd suveniresh dhe instalacione artistike, ku do tĂ« prezantohen arkiva tĂ« shfaqjeve tĂ« kukullave ndĂ«r vite, duke e bĂ«rĂ« vizitĂ«n e vogĂ«lushĂ«ve edhe mĂ« interesante pĂ«r t’u njohur me magjinĂ« e skenĂ«s.

NĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale ministri i EkonomisĂ«, KulturĂ«s dhe Inovacionit, Blendi Gonxhja, bĂ«ri tĂ« ditur se njĂ« pjesĂ« e veçantĂ« e godinĂ«s do t’i kushtohet historisĂ« sĂ« saj si Parlamenti i ParĂ« Shqiptar, aty ku u hodhĂ«n hapat e parĂ« tĂ« jetĂ«s parlamentare nĂ« vend. Dokumentet, fotografitĂ« dhe objektet e ekspozuara do ta bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« hapĂ«sirĂ« njĂ« pikĂ« referimi pĂ«r vizitorĂ« vendas dhe turistĂ« tĂ« huaj, tĂ« cilĂ«t kanĂ« shfaqur interes gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« madh pĂ«r kĂ«tĂ« aspekt tĂ« historisĂ«.

Ndërkohë, repertori i shfaqjeve të Teatrit të Kukullave vijon të zgjerohet me premiera të reja dhe një interes gjithnjë në rritje nga publiku. Vetëm gjatë këtij viti, pas përurimit të godinës së restauruar, janë dhënë mbi 120 shfaqje me mbi 17500 spektatorë, të vegjël dhe të rritur.

/r.e//a.f/

The post Teatri i Kukullave së shpejti me hapësirën e tij muzeale appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

Pse Rusia do të dërgojë 75 minj dhe 1,000 miza në hapësirë më 20 gusht?

✇Icon Style
By: gaze tare

Rusia do të lëshojë më 20 gusht biosatelitin Bion-M Nr. 2 nga kozmodromi Baikonur në Kazakistan, përmes raketës Soyuz-2.1b. Misioni do të zgjasë 30 ditë dhe synon të studiojë ndikimin e hapësirës tek organizmat e gjallë. Sateliti do të transportojë 75 minj, mbi 1,000 miza, mikroorganizma, kultura qelizore dhe fara bimësh.

Sipas Roscosmos, qëllimi është të kuptohen efektet e mikrogravitetit dhe rrezatimit në trupin e gjallë, me synim përgatitjen e misioneve të ardhshme në hapësirë të thellë dhe përmirësimin e mbështetjes mjekësore për astronautët. Minjtë janë zgjedhur për shkak të ngjashmërisë gjenetike me njeriun dhe ndjeshmërisë së tyre ndaj rrezatimit.

Eksperimenti përfshin tre grupe minjsh: një në Tokë, një tjetër në laborator që simulon mjedisin satelitor dhe një që do të qëndrojë në orbitë. Gjendja e tyre do të monitorohet në kohë reale përmes sensorëve dhe kamerave, dhe pas kthimit do të analizohen ndryshimet biologjike që kanë pësuar.

Sateliti do të mbajë gjithashtu një eksperiment të lidhur me Hënën, duke transportuar material të simuluar hënor në 16 epruveta. Qëllimi është të vlerësohet ndikimi i rrezatimit dhe vakumit të hapësirës mbi këto mostra, për të ndihmuar në ndërtimin e strukturave të qëndrueshme në sipërfaqen hënore.

The post Pse Rusia do të dërgojë 75 minj dhe 1,000 miza në hapësirë më 20 gusht? appeared first on iconstyle.al.

↗

HAPESIRE – ShkencĂ«tarĂ«t zbulojnĂ« bashkim rekord tĂ« vrimave tĂ« zeza 10 miliardĂ« vite dritĂ« larg

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

VIRXHINIA, 14 korrik /ATSH-AA/ – ShkencĂ«tarĂ«t kanĂ« zbuluar bashkimin mĂ« masiv tĂ« vrimave tĂ« zeza tĂ« vĂ«zhguara ndonjĂ«herĂ«, pas njĂ« pĂ«rplasjeje midis dy vrimave tĂ« zeza gjigante mbi 10 miliardĂ« vite dritĂ« larg TokĂ«s, njoftuan studiuesit.HKENCA,

Sipas të dhënave nga Observatori i Valëve Gravitacionale me Interferometër Lazer (LIGO) me bazë në SHB, çdo vrimë e zezë ishte më shumë se 100 herë më e madhe se masa e diellit dhe u spiralizua në njëra-tjetrën përpara se të bashkohej në një vrimë të re të zezë që vlerësohet të jetë rreth 265 herë më e madhe se masa e diellit tonë.

“KĂ«to janĂ« ngjarjet mĂ« tĂ« dhunshme qĂ« mund tĂ« vĂ«zhgojmĂ« nĂ« univers, por kur sinjalet arrijnĂ« nĂ« TokĂ«, ato janĂ« fenomenet mĂ« tĂ« dobĂ«ta qĂ« mund tĂ« matim”, tha Profesor Mark Hannam pĂ«r The Guardian.

“NĂ« kohĂ«n kur kĂ«to valĂ«zime shfaqen nĂ« TokĂ«, ato janĂ« tĂ« vogla”, shtoi ai, duke iu referuar teorive se dy vrimat e zeza mund tĂ« jenĂ« formuar nga bashkimet e mĂ«parshme.

Në këtë rast, bashkimi rekord i vrimave të zeza ka sfiduar teoritë aktuale se si formohen objekte të tilla masive, me detektorë të bazuar në Tokë që kapin valëzime të zbehta hapësirë-kohë më të vogla se një proton. Vrima e re e zezë po rrotullohet gjithashtu pothuajse në limitin teorik rreth 400.000 herë më shpejt se Toka.

“KĂ«to janĂ« masat mĂ« tĂ« larta tĂ« vrimave tĂ« zeza qĂ« kemi matur me besim me valĂ« gravitacionale,” tha Hannam, njĂ« anĂ«tar i bashkĂ«punimit LIGO.

“Dhe ato janĂ« tĂ« çuditshme, sepse ato janĂ« tĂ« pĂ«rplasura nĂ« diapazonin e masave ku, pĂ«r shkak tĂ« tĂ« gjitha llojeve tĂ« gjĂ«rave tĂ« çuditshme qĂ« ndodhin, ne nuk presim qĂ« tĂ« formohen vrima tĂ« zeza”, tha ai.

FizikantĂ«t e LIGO-sĂ« besojnĂ« se vrimat e zeza ka tĂ« ngjarĂ« tĂ« jenĂ« formuar nga bashkimet e mĂ«parshme, duke shpjeguar madhĂ«sinĂ« e tyre masive dhe rrotullimin e shpejtĂ«. “Ky Ă«shtĂ« shembulli mĂ« ekstrem ku kjo Ă«shtĂ« ndoshta ajo qĂ« po ndodh”, tha Hannam.

“DetektorĂ«t qĂ« kemi planifikuar pĂ«r 10 deri nĂ« 15 vitet e ardhshme do tĂ« jenĂ« nĂ« gjendje tĂ« shohin tĂ« gjitha bashkimet e vrimave tĂ« zeza nĂ« univers, dhe ndoshta disa surpriza qĂ« nuk i presim”, tha ai.   /os/

The post HAPESIRE – ShkencĂ«tarĂ«t zbulojnĂ« bashkim rekord tĂ« vrimave tĂ« zeza 10 miliardĂ« vite dritĂ« larg appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

↗

HAPËSIRË – AstronomĂ«t zbulojnĂ« objektin e ri ndĂ«ryjor nĂ« sistemin diellor

✇Agjencia Telegrafike Shqiptare
By: Oliver Serani

PARIS, 3 korrik /ATSH-DPA/ – AstronomĂ«t kanĂ« zbuluar njĂ« kometĂ« ndĂ«ryjore nĂ« sistemin tonĂ« diellor, vizitori i tretĂ« i njohur nga thellĂ«sitĂ« e hapĂ«sirĂ«s.

‘’Objekti, fillimisht i quajtur A11pl3Z dhe mĂ« vonĂ« i pagĂ«zuar 3I/Atlas, Ă«shtĂ« qindra miliona kilometra larg TokĂ«s’’, raportoi agjencia hapĂ«sinore amerikane NASA.

‘’Objekti nuk pĂ«rbĂ«n kĂ«rcĂ«nim pĂ«r TokĂ«n’’, thanĂ« ekspertĂ«t.

“NĂ« pikĂ«n e tij mĂ« tĂ« afĂ«rt me Diellin, ai do tĂ« jetĂ« pranĂ« orbitĂ«s sĂ« Marsit, kĂ«shtu qĂ« Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i sigurt dhe larg”, tha astronomi Rainer Kresken, i cili punon pĂ«r AgjencinĂ« HapĂ«sinore Evropiane (ESA) nĂ« qytetin gjerman tĂ« Darmstadt nĂ« ZyrĂ«n e Mbrojtjes Planetare.

Astronomët duan të zbulojnë më saktë se sa e madhe është kometa dhe nga çfarë përbëhet. Sipas Kresken, objekti është rreth 20 kilometra në madhësi.

Ai tha se do të jetë emocionuese të shihet nëse teleskopët mund të zbulojnë komponime organike në objekt.

Këto potencialisht mund të japin të dhëna për origjinën e jetës në Tokë. Ato gjithashtu mund të ofrojnë prova për jetë të mundshme diku tjetër.

“Kjo gjĂ« po udhĂ«ton mjaft shpejt”, tha Paul Chodas nga Qendra pĂ«r Studime tĂ« Objekteve PranĂ« TokĂ«s nĂ« Kaliforni pĂ«r ‘’New York Times’’, nĂ« komentet e publikuara nĂ« internet.
Teleskopi ‘’Atlas’’ nĂ« Rio Hurtado nĂ« Kili ishte i pari qĂ« vuri re ‘’mysafirin’’.

Që atëherë, teleskopë të tjerë e kanë vëzhguar gjithashtu objektin që vinte nga drejtimi i yjësisë Shigjetari./ /os/

The post HAPËSIRË – AstronomĂ«t zbulojnĂ« objektin e ri ndĂ«ryjor nĂ« sistemin diellor appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌