Komisioni Federal i Komunikimeve (FCC) i SHBA-së ka shtuar kompanitë kineze DJI dhe Autel, si dhe të gjithë dronët dhe komponentët e prodhuar jashtë SHBA-së, në listën e subjekteve që konsiderohen rrezik për sigurinë kombëtare.
Ky vendim ndalon miratimin e modeleve të reja të dronëve për import ose shitje në Shtetet e Bashkuara, por nuk prek pajisjet që janë tashmë të autorizuara.
FCC theksoi se dronët e blerë më parë mund të vazhdojnë të përdoren ligjërisht nga konsumatorët dhe institucionet.
Autoritetet amerikane argumentojnë se dronët e huaj paraqesin rreziqe si mbikëqyrja e paautorizuar, rrjedhja e të dhënave dhe dobësitë në zinxhirin e furnizimit.
DJI, prodhuesi më i madh i dronëve në botë, u shpreh i zhgënjyer nga vendimi dhe tha se nuk është sqaruar baza e vlerësimit të rrezikut.
Kina reagoi ashpër, duke e cilësuar masën diskriminuese dhe një interpretim të tepruar të konceptit të sigurisë kombëtare.
Ndërkohë, zyrtarë amerikanë deklarojnë se synimi është forcimi i prodhimit vendas dhe mbrojtja e sigurisë kombëtare përpara ngjarjeve të mëdha ndërkombëtare si Lojërat Olimpike dhe Kupa e Botës. /Telegrafi/
Gjermania ka përuruar një Qendër të Përbashkët të Mbrojtjes nga Dronët (GDAZ) në Berlin për të zbuluar dhe neutralizuar më mirë dronët e paautorizuar në të ardhmen, me operacione që do të fillojnë në janar.
Në qendrën e re, e cila ndodhet brenda Policisë Federale, përfaqësues nga agjencitë e sigurisë, forcat e armatosura, ose Bundeswehr, dhe shërbimet e inteligjencës do të jenë në gjendje të shkëmbejnë informacione dhe të "koordinojnë masat operative", shpjegoi të mërkurën Olaf Lindner, kreu i Drejtorisë 11 të Policisë Federale.
Përpjekjet për mbrojtjen nga dronët janë përqendruar kryesisht në aeroporte, qendra të Bundeswehr dhe furnizues të energjisë.
Sipas qeverisë federale, shikimet e dronëve në objektet kryesore në Gjermani janë rritur ndjeshëm që nga fillimi i luftës ruse kundër Ukrainës.
"Ne supozojmë kryesisht se këto dronë kontrollohen gjithashtu nga fuqitë armiqësore", tha ministri i Brendshëm, Alexander Dobrindt.
Fokusi është konkretisht në parandalimin e spiunazhit, sabotimit dhe ndërprerjeve të trafikut ajror, si dhe në mbrojtjen nga sulmet e mundshme. /Telegrafi/
UshtarĂ«t amerikanĂ« tĂ« KomandĂ«s Rajonale Lindore nĂ« kuadĂ«r tĂ« misionit paqeruajtĂ«s tĂ« NATO-s, KFOR, kanĂ« zhvilluar sĂ« fundi njĂ« trajnim tĂ« specializuar pĂ«r zbulimin, gjurmimin dhe neutralizimin e dronĂ«ve â njĂ« aftĂ«si gjithnjĂ« e mĂ« e domosdoshme nĂ« mjedisin aktual tĂ« sigurisĂ«.
Pajisjet e përdorura në këtë trajnim funksionojnë duke ndërprerë frekuencat e kontrollit të dronit, duke e detyruar atë të rikthehet tek operatori.
Ato mund të ndërhyjnë gjithashtu në sinjalet GPS/GNSS, duke bërë që droni të qëndrojë pezull, të ulet ose edhe të bie.
Sipas KFOR-it, ushtrimet e tilla rrisin aftësitë teknike të trupave dhe theksojnë rëndësinë e koordinimit, punës ekipore dhe përshtatshmërisë ndaj kërcënimeve të reja ajrore.
Këto kapacitete tashmë janë përdorur edhe në situata operative, duke rritur efektivitetin e misionit përballë sfidave në zhvillim.
Misioni thekson se bashkëpunon ngushtë me Policinë e Kosovës dhe EULEX-in, secili në rolin e vet si përgjegjës për sigurinë./Telegrafi/
The Irish Times raporton se një anije e marinës irlandeze ka vënë re deri në pesë dronë që vepronin afër "rrugës" së fluturimit të aeroplanit të Volodymyr Zelensky ndërsa ai po shkonte drejt Irlandës në fillim të kësaj jave.
Dhe kjo thuhet se shkaktoi një alarm të madh sigurie mes frikës se ishte një përpjekje për të ndërhyrë në "rrugën" e fluturimit.
Megjithatë, sipas raportit, duke cituar burime të paidentifikuara, aeroplani i tij nuk ishte në asnjë rrezik, shkruan Sky News, përcjell Telegrafi.
Siç bëhet e ditur më tej, dronët u dalluan për herë të parë në verilindje të Dublinit, rreth 12 milje (20 km) nga aeroporti i qytetit.
Zelensky, i cili mbërriti në Dublin të hënën në mbrëmje dhe u largua të nesërmen, mbajti një konferencë të përbashkët për shtyp me kryeministrin e Irlandës, Michael Martin, përpara se t'i drejtohej parlamentit irlandez gjatë vizitës së tij shtetërore.
Ai zbuloi nĂ« konferencĂ«n pĂ«r shtyp se plani i paqes SHBA-UkrainĂ« ishte ârishshkruarâ nĂ« 20 pika. /Telegrafi/
Spektakël dronësh ka pasur mbrëmjen e sotme në qiellin e qytetit të Vlorës.
Teksa organizimet për shpalljen e pavarësisë vijojnë, qindra banorë të Vlorës, por dhe qytetarë të ardhur nga trevat e vendit kane ndjekur performancën e dronëve.
Në pamje duket Shqiponja dykrenare me rastin e 113 vjetorit të shpalljes së pavarësisë.
Nga ana tjetër, koncerti festiv po vijon për qytetaret e Vlorës./Top Channel
Ushtria gjermane planifikon të formojë gjashtë njësi për të operuar dronë kamikazë të sapo prezantuar gjatë viteve të ardhshme, ka thënë Inspektori i Ushtrisë, Christian Freuding.
"Ne kemi filluar testimin, në një konkurrencë të drejtë, dhe synojmë ta bëjmë njësinë e parë me rreze të mesme operative deri në vitin 2027, me pesë të tjera që do të pasojnë deri në vitin 2029", tha ai në një aktivitet në Berlin të martën.
Bundeswehr, ushtria e GjermanisĂ«, po teston tĂ« ashtuquajturat âmunicione pezullâ, tĂ« cilat mund tĂ« qĂ«ndrojnĂ« pezull nĂ« fushĂ«n e betejĂ«s para se tĂ« godasin kur identifikohet njĂ« objektiv.
Freuding njoftoi planet për të krijuar një njësi - afërsisht sa madhësia e një kompanie, me 60 deri në 150 ushtarë - të pajisur me sisteme të reja armësh me rreze të gjatë deri në vitin 2029.
Inovacione të tjera përfshijnë projekte për të mbrojtur vendet ushtarake nga sulmet me dronë në të gjithë vendin.
Oficeri me gradën më të lartë në Ushtrinë Gjermane, përshkroi një vizion të fushës së betejës së ardhshme si të rrjetëzuar, të bazuar në të dhëna, asimetrike, transparente dhe të formuar nga inteligjenca artificiale.
Ai i përshkroi të dhënat si "praktikisht municioni i luftës".
Qëllimi, tha ai, është të ruhet një mburojë mbrojtëse, duke i mposhtur kundërshtarët përmes sulmeve të orkestruara në të gjitha fushat dhe duke ekzekutuar operacione luftarake shumë dinamike.
Në planifikimin e gatishmërisë dhe kërcënimeve të mundshme nga Rusia, Freuding ka urdhëruar një vlerësim të aftësive si të Bundeswehr-it ashtu edhe të kundërshtarit deri në vitin 2029, me rezultate që priten në fillim të vitit të ardhshëm.
Ai shprehu zhgënjim pas dyerve të mbyllura për përparimin e ngadaltë të projektit multimiliardë eurosh të komunikimit dixhital (D-LBO), duke paralajmëruar se ai mund të ndikojë ndjeshëm në gatishmërinë e njësisë.
Freuding theksoi se pas testeve të vazhdueshme, një vendim duhet të merret në dhjetor se si të përafrohet integrimi i teknologjisë së komunikimit dixhital në sistemet e armëve dhe automjetet me prokurimin ushtarak. /Telegrafi/
Kryeministri nĂ« detyrĂ«, Albin Kurti, ka pĂ«ruruar tĂ« shtunĂ«n dronin e parĂ« tĂ« prodhuar nĂ« KosovĂ«, âSkifteriâ, i ndĂ«rtuar nga kompania âFuture Minds Academyâ nĂ« Gjilan.
Në një postim në Facebook, Kurti ka theksuar se ky është një hap i rëndësishëm drejt zhvillimit të industrisë vendore të mbrojtjes dhe prodhimit të dronëve.
âTĂ« ardhmen e industrisĂ« sĂ« mbrojtjes dhe avancimit tĂ« dronĂ«ve luftarakĂ« po e ndĂ«rtojmĂ« e zhvillojmĂ« edhe nĂ« KosovĂ«. Shteti ynĂ« po shndĂ«rrohet nĂ« vend qĂ« prodhon,â â ka shkruar Kurti, duke nĂ«nvizuar bashkĂ«punimin me kryetarin e Gjilanit, Alban Hyseni, gjatĂ« vizitĂ«s nĂ« kompanitĂ« âFuture Minds Academyâ dhe âMIGA SkyShield MARâ.
Kryeministri ka dhënë edhe specifika teknike të dronëve të rinj:
Droni kamikaz âK1â arrin shpejtĂ«si maksimale prej 180 km/h dhe lartĂ«si fluturimi deri nĂ« 2500 metra.
Droni âSkifteriâ operon deri nĂ« 5000 metra lartĂ«si, me hapĂ«sirĂ« veprimi prej 20 kilometrash dhe shpejtĂ«si prej 270 km/h.
âMade in Gjilan, pĂ«rveçse natyrisht âMade in Kosovaâ,â â ka shtuar Kurti, duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« projekt si dĂ«shmi tĂ« potencialit tĂ« inovacionit vendor.
Ai ka theksuar se pas furnizimeve me dronĂ«t âBayraktar TB-2â, âPunaâ dhe âSkydaggerâ, Qeveria do tĂ« vazhdojĂ« tĂ« investojĂ« nĂ« mbrojtje, siguri dhe zhvillimin e prodhimit tĂ« pajisjeve strategjike nĂ« vend.
Policia në Belgjikë po heton pamjet e dronëve mbi një bazë ajrore ushtarake, tha të dielën ministri i Mbrojtjesm Theo Francken, pas pamjeve të tjera të fundit të dronëve në zonat ushtarake në vend.
Qeveria mori raporte të shtunën për dronë që fluturonin mbi bazën ajrore Kleine Brogel në Belgjikën verilindore, tha Francken në një postim në X.
Një helikopter dhe automjete policie e ndoqën, por nuk arritën ta kapnin dronin, dhe një bllokues droni nuk mundi ta kapte atë, tha ai, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
"Nuk ishte një fluturim i thjeshtë, por një komandë e qartë që synonte Kleine Brogel", ka shtuar Francken.
Një zëdhënës i zyrës së Francken i tha Reuters se policia po hetonte incidentin.
Ministrat e qeverisë do të diskutojnë pamjet këtë javë.
Vendet e NATO-s kanë qenë në gatishmëri të lartë në javët e fundit pas pamjeve të dronëve dhe ndërhyrjeve të tjera ajrore, duke përfshirë në aeroportet në Kopenhagen, Mynih dhe në rajonin e Baltikut. Rreth 20 dronë rusë hynë në hapësirën ajrore polake në shtator.
Hetimet janë duke u zhvilluar në Belgjikë për pamjet e shumta të dronëve mbi një bazë ushtarake në juglindje të vendit dhe një bazë tjetër ushtarake në Elsenborn, në kufirin gjerman muajin e kaluar.
Siç kujtojnë mediat, është e paligjshme të fluturosh dronë mbi zonat ushtarake në Belgjikë.
Komisioni Evropian muajin e kaluar propozoi katër projekte mbrojtëse evropiane, duke përfshirë një sistem kundër dronëve dhe një plan për të fortifikuar kufirin lindor me Rusinë, si pjesë e një përpjekjeje për ta përgatitur kontinentin për t'u mbrojtur deri në vitin 2030.
Francken i ka bërë thirrje qeverisë së Belgjikës të shpenzojë më shumë për mbrojtjet kundër dronëve. /Telegrafi/
Ushtarëve britanikë do t'u jepen kompetenca të reja për të rrëzuar dronë që kërcënojnë bazat ushtarake.
Planet, të cilat do të zbulohen nga Sekretari i Mbrojtjes, John Healey në një fjalim të hënën, synojnë t'u lejojnë trupave të ndërmarrin veprime më të shpejta dhe më vendimtare.
Katër baza ajrore britanike të përdorura nga forcat amerikane raportuan pamje të dronëve misteriozë vitin e kaluar, ndërsa dronët kanë ndikuar në ndalimin e hapësirës ajrore në të gjithë Evropën disa herë në muajt e fundit.
Kompetencat e reja do të zbatohen vetëm për vendet ushtarake, por mund të zgjerohen në vende civile siç janë aeroportet.
Healey pritet të njoftojë futjen e një "opsioni kinetik", të raportuar për herë të parë nga Daily Telegraph, që do t'u mundësonte trupave britanike ose policisë së Ministrisë së Mbrojtjes (MoD) të qëllojnë dronë që paraqesin kërcënim për një vendndodhje ushtarake në Mbretërinë e Bashkuar.
Protokolli ekzistues i urdhëron ushtarët të devijojnë dronët ose të ndërpresin sinjalin e tyre GPS duke përdorur pajisje kundër dronëve.
Dhe rrëzimi i një droni të paidentifikuar lejohet vetëm në rrethana ekstreme. /Telegrafi/
BE-ja planifikon që të ketë të ashtuquajturin "mur dronësh" plotësisht funksional dhe të integruar brenda një "aftësie dronësh të bazuar në rrjet" deri në fund të vitit 2027, sipas një kopjeje të rrjedhur të Udhërrëfyesit të Gatishmërisë së Mbrojtjes 2030 të parë nga Euronews.
Dokumenti, të cilin Komisioni Evropian do ta zbulojë zyrtarisht të enjten, bazohet në muaj bisedimesh midis ekzekutivit të BE-së dhe shteteve anëtare për të ripërtërirë plotësisht politikën e mbrojtjes së bllokut përballë një Rusie gjithnjë e më luftarake, shkruan Euronews, përcjell Telegrafi.
BE-ja ka përcaktuar tashmë një listë prej nëntë fushash prioritare të aftësive për shtetet anëtare që të investojnë si çështje urgjente, duke përfshirë municione, dronë dhe teknologji anti-dronë, me Komisionin që gjithashtu propozoi më parë këtë muaj që katër projekte kryesore pan-evropiane të kenë prioritet.
Ai i renditi ato si Mbikëqyrja e Krahut Lindor, duke përfshirë Murin Evropian të Dronëve, Mburoja e Mbrojtjes Ajrore dhe një Mburoja Hapësinore e Mbrojtjes.
Udhërrëfyesi jep një afat kohor të parë se kur Komisioni vlerëson se këto mund të jenë në funksionim.
Ai thotë se krahu lindor dhe muri i dronëve "janë më urgjentet".
Gjithashtu parashikon që ky i fundit të jetë plotësisht funksional dhe i integruar brenda një aftësie droni të bazuar në rrjet - deri në fund të vitit 2027", me të parin funksional "deri në fund të vitit 2028".
"Kapacitetet e kundër-dronëve do të projektohen si një sistem shumështresor dhe i avancuar teknologjikisht me aftësi ndërvepruese kundër-dronëve për zbulimin, gjurmimin dhe neutralizimin, si dhe aftësi për të goditur objektiva tokësore duke përdorur teknologjinë e droneve për sulme precize", thuhet në dokument.
"Kapaciteti i kundër-dronëve duhet të jetë plotësisht i ndërveprueshëm dhe i lidhur midis shteteve anëtare duke ofruar ndërgjegjësim evropian për situatën dhe aftësinë për të vepruar së bashku dhe për të siguruar infrastrukturën kritike së bashku me NATO-n", shton ai.
Ai gjithashtu jep mĂ« shumĂ« qartĂ«si mbi temĂ«n e âlĂ«vizshmĂ«risĂ« ushtarakeâ, e cila Ă«shtĂ« pĂ«rcaktuar si njĂ« fushĂ« tjetĂ«r prioritare dhe e cila do tĂ« jetĂ« objekt i njĂ« pakete tjetĂ«r qĂ« do tĂ« publikohet muajin e ardhshĂ«m.
Nga vjen financimi?
Në planin rrugor, Komisioni pret që "një zonë lëvizshmërie ushtarake në të gjithë BE-në, me rregulla dhe procedura të harmonizuara dhe një rrjet korridoresh tokësore, aeroportesh, portesh detare dhe elementësh mbështetës që sigurojnë transport të papenguar të trupave dhe pajisjeve ushtarake në të gjithë bashkimin, në mënyrë të ngushtë..." dhe "koordinimi me NATO-n" do të vendoset "deri në fund të vitit 2027".
Aktualisht, disa shtete anëtare kërkojnë 45 ditë për të përpunuar kërkesat nga vendet e tjera të BE-së për të lëvizur trupa ose pajisje ushtarake brenda kufijve të tyre.
Qëllimi i iniciativave të ndryshme të mbrojtjes të paraqitura nga Komisioni deri më tani, duke përfshirë një skemë kredie për mbrojtje, të quajtur SAFE, ka qenë të nxisë prokurimin e përbashkët të kapaciteteve ushtarake dhe të mbështesë Bazën Teknologjike dhe Industriale të Mbrojtjes Evropiane (EDTIB).
Ai beson se kjo mund të ulë kostot, të përshpejtojë dërgesat dhe të rrisë ndërveprimin midis forcave të armatosura të shteteve anëtare.
Udhërrëfyesi ofron objektiva të rinj me shtetet anëtare që u kërkohet të "organizojnë të paktën 40% të prokurimit të mbrojtjes si prokurim të përbashkët - deri në fund të vitit 2027" dhe të "prokurojnë të paktën 60% të buxhetit të tyre të prokurimit të mbrojtjes nga EDTIB dhe nga Ukraina - deri në fund të vitit 2030".
Por udhërrëfyesi nuk arrin të identifikojë rrjedha të reja financimi për të financuar rritjen e mbrojtjes evropiane, pavarësisht thirrjeve nga shtete të ndryshme anëtare.
Ai vetĂ«m pĂ«rsĂ«rit se propozimi i tij pĂ«r buxhetin e ardhshĂ«m shumĂ«vjeçar tĂ« bllokut planifikon tĂ« rrisĂ« financimin e mbrojtjes nĂ« 131 miliardĂ« euro, me atĂ« pĂ«r âlĂ«vizshmĂ«rinĂ« ushtarakeâ qĂ« merr 18 miliardĂ« euro, nga 1.76 miliardĂ« euro nĂ« buxhetin aktual.
Në vend të kësaj, ai përsëri nxit përparimin në një Union Kursimesh dhe Investimesh me qëllim lehtësimin e investimeve private në sektor dhe reklamon financim shtesë nga Banka Evropiane e Investimeve (BEI), siç është një "fond fondesh" prej 1 miliard eurosh në kapital. /Telegrafi/
Ish-ministrja e Jashtme e KosovĂ«s, Meliza Haradinaj, ka reaguar ashpĂ«r ndaj deklaratĂ«s sĂ« fundit tĂ« ministrit tĂ« jashtĂ«m serb, Marko Gjuriq i cili reagoi rreth dronĂ«ve âSkydagger 15â qĂ« Kosova bleu nga Turqia.
Gjuriq nĂ« njĂ« postim nĂ« X e ka cilĂ«suar kĂ«tĂ« veprim tĂ« autoriteteve turke si âhedhje e benzinit nĂ« zjarrâ. Ai madje tha se kjo pĂ«rbĂ«nĂ« njĂ« hap prapa nĂ« pĂ«rpjekjet pĂ«r normalizim tĂ« raporteve.
Lidhur me këtë ish-ministra e jashtme, Meliza Haradinaj ka thënë se Serbia vazhdon të jetojë nën hijen e Millosheviqit, derisa klorifikon pa turp një kriminel lufte të dënuar si Nebojsha Pavkoviq
âKur Serbia lavdĂ«ron pa turp njĂ« kriminel lufte si Pavkoviq, kjo vetĂ«m konfirmon se ajo mbetet nĂ« tĂ« kaluarĂ«n, e sunduar nga mbetjet e Millosheviqit,â shkroi ajo.
Reagimi i Haradinajt vjen vetĂ«m njĂ« ditĂ« pasi Kosova pranoi zyrtarisht dronĂ«t e avancuar ushtarakĂ« âSkyDagger 15â, tĂ« cilĂ«t pritet tĂ« forcojnĂ« kapacitetet mbrojtĂ«se tĂ« ForcĂ«s sĂ« SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s (FSK).
Ajo theksoi se këto pajisje nuk paraqesin kërcënim për paqen, por përkundrazi janë një mjet mbrojtjeje legjitime përballë kërcënimeve të rritura në kufi, të nxitura sipas saj nga Rusia, Irani dhe Kina përmes ndikimit serb.
âDronĂ«t nuk kĂ«rcĂ«nojnĂ« paqen, por revisionizmi juaj po,â pĂ«rfundoi Haradinaj, duke i bĂ«rĂ« tĂ« qartĂ« Gjuriqit qĂ« rreziku pĂ«r stabilitetin rajonal nuk vjen nga modernizimi i ushtrisĂ« sĂ« KosovĂ«s, por nga pĂ«rpjekjet pĂ«r tĂ« mohuar ose relativizuar krimet e kryera gjatĂ« luftĂ«s. /Telegrafi/
When #Serbia shamelessly glorifies a convicted war criminal like Nebojsha Pavkovic responsible for genocide and mass killings, it confirms one thing: Serbia still belongs to the past, governed by #Milosevicâs remnants. #Kosovo, in contrast, is defending peace from threats⊠https://t.co/ISZjiPSn8q â Meliza Haradinaj (@MelizaHaradinaj) October 8, 2025
TĂ« mĂ«rkurĂ«n kanĂ« arritur nĂ« KosovĂ« mijĂ«ra dronĂ« luftarakĂ« âSkydaggerâ, pjesĂ« e kontratĂ«s sĂ« nĂ«nshkruar me kompaninĂ« turke Baykar vitin e kaluar.
Dronët kamikazë, të njohur edhe si RTF (Ready to Fly) Skydagger FPV, janë pajisur me mjete shpërthyese dhe mund të godasin objektiva lëvizëse dhe statike.
Megjithatë, lajmi nuk i pëlqeu Presidentit serb, Aleksandar Vuçi.
Në llogarinë zyrtare në rrjetin social "X", ai tha se tani është plotësisht e qartë se Turqia nuk dëshiron stabilitet në Ballkanin Perëndimor dhe se ëndërron të ringjallë Perandorinë Osmane.
âJam i tmerruar nga sjellja e TurqisĂ« dhe shkelja brutale e KartĂ«s sĂ« OKB-sĂ« dhe RezolutĂ«s 1244 tĂ« KĂ«shillit tĂ« Sigurimit tĂ« OKB-sĂ«, si dhe nga vazhdimi i armatosjes sĂ« KosovĂ«s".
"Tani Ă«shtĂ« plotĂ«sisht e qartĂ« se Turqia nuk dĂ«shiron stabilitetin e Ballkanit PerĂ«ndimor dhe Ă«ndĂ«rron tĂ« rivendosĂ« pĂ«rsĂ«ri PerandorinĂ« Osmane. Serbia Ă«shtĂ« njĂ« vend i vogĂ«l, por ne e kuptuam mirĂ« mesazhin,â deklaroi Vuçiq./Telegrafi/
Forca e SigurisĂ« sĂ« KosovĂ«s Ă«shtĂ« pajisur sot me kontigjentin e mijĂ«ra dronĂ«ve luftarakĂ« kamikazĂ« âSKYDAGGER RTF 15â tĂ« cilĂ«t kanĂ« arritur sot nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« PrishtinĂ«s âAdem Jashariâ.
KĂ«ta dronĂ« janĂ« prodhim i TurqisĂ« dhe kontrata pĂ«r blerjen e tyre ishte bĂ«rĂ« nĂ« dhjetor tĂ« vitit tĂ« kaluar me kompaninĂ« e mirĂ«njohur turke âBaykarâ.
Por cilat janë specifikat e këtyre dronëve dhe pse janë të rëndësishëm?
âSKYDAGGER RTF 15" shquhet si njĂ« pajisje me performancĂ« tĂ« lartĂ«, e dizajnuar pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur nevojat e misioneve profesionale, qoftĂ« nĂ« monitorim, shpĂ«rndarje ose pĂ«rdorim tĂ« specializuar.
Ky dron kombinon shpejtësi, stabilitet dhe kapacitet ngarkese, duke ofruar një zgjidhje të besueshme për operacione të ndryshme ajrore.
âSKYDAGGER RTF 15" ofron njĂ« kohĂ« maksimale fluturimi prej 36 minutash, duke e bĂ«rĂ« tĂ« pĂ«rshtatshĂ«m pĂ«r operacione tĂ« zgjatura pa ndĂ«rprerje. Kur fluturon me ngarkesĂ«, droni ruan performancĂ«n duke ofruar deri nĂ« 14 minuta fluturim, ndĂ«rsa rrethi maksimal i veprimit arrin deri nĂ« 10 km â njĂ« distancĂ« e konsiderueshme pĂ«r misione kĂ«rkimi, shpĂ«rndarje pajisjesh ose patrullime tĂ« largĂ«ta.
Me shpejtĂ«si maksimale prej 130 km/h, âSKYDAGGER RTF 15" garanton lĂ«vizshmĂ«ri tĂ« shpejtĂ« dhe reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m ndaj situatave tĂ« ndryshme operative. Kjo e bĂ«n ideal pĂ«r misione urgjente, ku koha Ă«shtĂ« faktor kritik.
Një nga avantazhet kryesore të këtij droni është kapaciteti i ngarkesës, që arrin deri në 5 kg.
Kjo mundĂ«son transportimin e pajisjeve, materialeve ose sensorĂ«ve tĂ« ndryshĂ«m, duke e shndĂ«rruar âSKYDAGGER RTF 15" nĂ« njĂ« zgjidhje tĂ« gjithanshme pĂ«r nevoja tĂ« shumta operative.
Kryeministri në detyrë, Albin Kurti ka njoftuar se këta dronë kamikazë të njohur edhe si FpV të tipit RTF (Ready to Fly) janë dronë luftarak të pajisur me mjete shpërthyese me qëllim goditjen e objektivave lëvizëse dhe statike të armikut.
Droni mund të përdoret edhe për një gamë të gjerë aplikimesh profesionale, duke përfshirë: Monitorim dhe mbikëqyrje të zonave të largëta, shpërndarje të materialeve të lehta në distanca të konsiderueshme, operacione kërkim-shpëtimi dhe kontroll dhe inspektim teknik i infrastrukturës kritike
Pavarësisht sfidave të misioneve të ndryshme, ky dron ofron stabilitet, shpejtësi dhe saktësi, duke u bërë një partner i pazëvendësueshëm në operacione ajrore. /Telegrafi/
Një shfaqje dronësh thuhet se u shndërrua në një kaos pasi një shfaqje shkoi tmerrësisht keq, duke hedhur zjarr nga qielli dhe duke shkaktuar skena të frikshme.
Sipas mediave tĂ« huaja, pĂ«rcjell Telegrafi, incidenti i tmerrshĂ«m ndodhi nĂ« âSky Theatreâ nĂ« KinĂ« mĂ« 2 tetor, duke bĂ«rĂ« qĂ« turma tĂ« panikuara tĂ« iknin pĂ«r t'u strehuar ndĂ«rsa flakĂ«t ndriçonin natĂ«n.
Pjesëmarrësit mund të shiheshin duke përdorur karrige si çadra ndërsa përpiqeshin të strehoheshin.
Imazhet që qarkullojnë në mediat sociale zbuluan gjithashtu se incidenti shkaktoi zjarre të vogla në të gjithë qytetin përreth Liuyang, i vendosur brenda Provincës Hunan.
Megjithatë, burimet lokale të lajmeve kanë raportuar se këto u shuan brenda pak minutash nga djegia.
Videos show panic among onlookers in Chinaâs Liuyang city after a drone show malfunction sent burning embers to the ground, igniting fires. pic.twitter.com/zODHJbUQYc â Al Jazeera English (@AJEnglish) October 5, 2025
Zyrtarët kanë konfirmuar gjithashtu se askush nuk u lëndua.
PĂ«rdoruesit e mediave sociale nxituan tĂ« komentonin pĂ«r incidentin, me njĂ« komentues: "ĂfarĂ« katastrofe e shkaktuar nga njeriu!". /Telegrafi/
Rreth 15 dronë të paidentifikuar janë parë duke fluturuar mbi një zonë ushtarake të NATO-s në Belgjikë, duke ngritur shqetësime serioze për sigurinë dhe mbikëqyrjen ajrore në këtë rajon.
Ngjarja ka ndodhur rreth orës 01:45 pas mesnate, me orën lokale, mbi zonën e stërvitjes ushtarake Elsenborn, e cila ndodhet në provincën e LiÚges, pranë kufirit lindor të Belgjikës me Gjermaninë.
Zyrtarë ushtarakë belgë kanë konfirmuar se objektet fluturuese u zbuluan gjatë një ushtrimi teknik për testimin e sistemeve për zbulimin e dronëve, duke sugjeruar që ngjarja ndodhi në një moment kur forcat ishin të përgatitura për të vëzhguar lëvizje të tilla në hapësirën ajrore, raporton politico.
Sipas hetimeve tĂ« para, besohet se dronĂ«t janĂ« nisur nga territori belg dhe mĂ« pas kanĂ« kaluar kufirin, duke fluturuar nĂ« drejtim tĂ« GjermanisĂ«. Pas hyrjes nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore gjermane, ata janĂ« vĂ«rejtur gjithashtu nga forcat e policisĂ« nĂ« qytetin e vogĂ«l DĂŒren, qĂ« ndodhet jo shumĂ« larg nga kufiri.
Autoritetet belge dhe gjermane janë duke bashkëpunuar ngushtë për të hetuar origjinën dhe qëllimin e këtyre fluturimeve të pazakonta. Deri tani, nuk është bërë e ditur nëse dronët përfaqësonin ndonjë kërcënim të drejtpërdrejtë, por fakti që ata fluturuan mbi një zonë ushtarake shumë të ndjeshme i ka shtuar rëndësinë incidentit.
Kjo ngjarje vjen në një kohë kur siguria e hapësirës ajrore dhe mbrojtja nga dronët janë bërë çështje kyçe për aleancën e NATO-s, veçanërisht në sfondin e rritjes së tensioneve gjeopolitike dhe kërcënimeve hibride. Hetimet janë në vazhdim dhe autoritetet pritet të japin më shumë informacion në ditët në vijim. /Telegrafi/
Lituania, Letonia, Danimarka, Norvegjia, Rumania, Polonia, Estonia, Gjermania dhe Franca kanë parë dronë ose ndërhyrje ajrore mbi territorin e tyre gjatë tre muajve të fundit, transmeton Telegrafi.
Danimarka ndaloi përkohësisht të gjitha fluturimet tregtare me dronë në të gjithë vendin më 29 shtator.
Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka nisur zyrtarisht një iniciativë për një "mur dronësh" përgjatë kufirit lindor me Rusinë, dhe NATO ka thënë se po rrit vigjilencën në shtetet baltike.
Lituania
Më 28 korrik, autoritetet lituaneze raportuan se një dron kishte kaluar në vendin e tyre nga Rusia. Ministrja e Mbrojtjes, Dovile Sakaliene, tha se droni me shumë gjasa ishte drejtuar nga Rusia drejt Ukrainës, por pa dashje ishte futur në territorin e tyre.
Droni u gjet disa ditë më vonë, i armatosur me eksplozivë në një zonë stërvitore ushtarake, sipas prokurores së përgjithshme të Lituanisë, Nida Grunskiene. Kjo ndodhi pas një incidenti tjetër ku një dron rus hyri në hapësirën ajrore lituaneze më 10 korrik.
Lituania kĂ«rkoi ndihmĂ« nga NATO pĂ«r tĂ« forcuar mbrojtjen e saj ajrore, ku ministri i JashtĂ«m, KÄstutis Budrys dhe Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte, ranĂ« dakord pĂ«r âmasa tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r tĂ« forcuar mbrojtjen ajrore pĂ«rgjatĂ« vijĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« NATO-sâ.
MĂ« 9 shtator, tĂ« paktĂ«n 19 dronĂ« rusĂ« fluturuan mbi hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« PolonisĂ«, nĂ« atĂ« qĂ« komanda qendrore ushtarake e quajti njĂ« âakt agresioniâ.
Forcat e armatosura polake rrĂ«zuan dronĂ«t qĂ« âshkelĂ«n pĂ«rsĂ«ri e pĂ«rsĂ«riâ hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« vendit gjatĂ« natĂ«s, duke shĂ«nuar herĂ«n e parĂ« qĂ« vendi u pĂ«rfshi direkt me mjete ruse qĂ« nga fillimi i pushtimit nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ« nĂ« UkrainĂ« nĂ« shkurt 2022.
Pas këtyre shfaqjeve të dronëve, Forcat e Armatosura të Ukrainës thanë se do të trajnojnë kolegët e tyre polakë në taktikat anti-dron.
Polonia gjithashtu dislokoi aeroplanë aleatë në një operacion të shkurtër parandaluese më 13 shtator për shkak të sulmeve me dron në pjesë fqinje të Ukrainës.
Në një incident tjetër më 15 shtator, u pa një dron që fluturonte mbi pallatin presidencial Belvedere në kryeqytetin Varshavë dhe u neutralizua nga Shërbimet e Mbrojtjes së Shtetit Polak.
Polonia arrestoi një grua bjelloruse 17-vjeçare dhe një burrë ukrainas 21-vjeçar në lidhje me fluturimin e dronëve mbi ndërtesa qeveritare më 16 shtator. Policia polake kreu hetime në banesat e tyre dhe verifikoi nëse ata mund të qëndronin ligjërisht në Poloni.
NjĂ« deklaratĂ« nga Ministria e Mbrojtjes sĂ« RumanisĂ« dĂ«rgoi ânjĂ« mesazh tĂ« prerĂ« dĂ«shpĂ«rimiâ pĂ«r sulmet qĂ« Rusia kreu ndaj âobjektivave civile dhe elementeve tĂ« infrastrukturĂ«sâ ukrainase, tĂ« cilat i cilĂ«soi si âshkelje seriozeâ tĂ« sĂ« drejtĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare.
Të njëjtën ditë, një dron tjetër u rrëzua në pjesën lindore të Letonisë, i cili vinte nga hapësira ajrore bjelloruse.
Presidenti i LetonisĂ«, Edgars Rinkevics, shkroi nĂ« platformĂ«n sociale X se Letonia po kryen njĂ« hetim dhe âqeveria Ă«shtĂ« nĂ« kontakt tĂ« ngushtĂ« me aleatĂ«t e NATO-sâ.
Një shkelje tjetër në Rumani ndodhi më 13 shtator, kur ministria e Mbrojtjes rumune tha se kishte zbuluar një dron rus ndërsa dy F-16 po monitoronin kufirin rumun me Ukrainën.
BBC-ja identifikoi dronin si një Geran, emri rus për një dron kamikazë Shahed 136, i cili po përdoret nga rusët për sulme në Ukrainë.
Ai u zbulua 20 kilometra para fshatit Chilia Veche para se të zhdukej nga radari, shtoi ministria e mbrojtjes.
Zyrtarët rumunë thanë se droni nuk fluturoi mbi zona të banuara dhe nuk përbënte ndonjë rrezik.
Një ligj i miratuar së fundmi në Rumani i jepte zyrtarëve autoritetin për të rrëzuar dronët, por ata nuk e bënë këtë.
Javën e kaluar, dronë u panë mbi pesë aeroporte daneze: Kopenhagen, Aalborg, Billund, Esbjerg dhe Sonderborg, në atë që autoritetet e përshkruan si një sulm të koordinuar. Aeroportet e Kopenhagenit dhe Aalborgut u mbyllën për disa orë si përgjigje ndaj dronëve.
Autoritetet daneze dhe të NATO-s thanë se nuk ishte menjëherë e qartë kush qëndronte pas fluturimeve të dronëve, por shtuan se përfshirja ruse nuk mund të përjashtohej.
Autoritetet daneze e morĂ«n nĂ« konsideratĂ« ta aktivizojnĂ« Nenin 4 tĂ« NATO-s, siç bĂ«nĂ« polakĂ«t, sepse ishte njĂ« sulm hibrid me njĂ« âqasje sistematikeâ pranĂ« infrastrukturĂ«s kritike, sipas Troels Lund Poulsen, zv.kryeministĂ«r i DanimarkĂ«s.
Hapësira ajrore rreth aeroportit të Oslos në Norvegji u mbyll për rreth tre orë më 23 shtator, sipas Reuters, për shkak të shfaqjes së dronëve, duke detyruar fluturimet të devijohen në aeroportin më të afërt. Autoritetet norvegjeze dhe daneze po punojnë së bashku për hetimin e incidenteve në Kopenhagen dhe Oslo, por sipas ministrit të Jashtëm të Norvegjisë, ende nuk është gjetur ndonjë lidhje mes tyre.
Ministria e mbrojtjes së Danimarkës tha më 28 shtator se kishte vërejtur dronë në disa vende të forcave të armatosura ditën e mëparshme, përfshirë në Bazën Ajrore Skrydstrup në jug të Danimarkës dhe në bazën e Regjimentit Dragoon të Jutlandës.
Ministria tha se kishte dislokuar disa âkapaciteteâ pas shfaqjes sĂ« dronĂ«ve nga e shtuna nĂ« natĂ«n e sĂ« dielĂ«s, por nuk dha detaje se sa kapacitete u dislokuan ose ku.
Qindra vëzhgime publike janë raportuar gjithashtu, por autoritetet ende nuk i kanë konfirmuar si të dyshimta, sipas Associated Press.
Danimarka po pĂ«rgatitet pĂ«r tĂ« pritur Samitin e Bashkimit Evropian nĂ« Kopenhagen, qeveria tha se do tĂ« ndalojĂ« tĂ« gjitha fluturimet civile me dron nga e hĂ«na deri tĂ« premten e kĂ«saj jave pĂ«r tĂ« âhequr rrezikun qĂ« dronĂ«t armik tĂ« ngatĂ«rrohen me ato tĂ« tyre dhe anasjelltasâ.
Gjermania dhe Suedia po mbĂ«shtesin gjithashtu vendin gjatĂ« samitit duke i huazuar kapacitete anti-dron si âkapacitetet kundĂ«r sistemeve tĂ« vogla tĂ« pa pilotuara (C-sUAS)â, qĂ« pĂ«rdorin teknologji radar, optike dhe akustike.
Franca
Zyrtarë ushtarakë francezë i thanë mediave lokale se dronë të paidentifikuar fluturuan mbi bazën ushtarake Mourmelon-le-Grand në Francë gjatë natës së 22 shtatorit.
AeroplanĂ«t e vegjĂ«l qĂ« u vĂ«rejtĂ«n mbi bazĂ«n ushtarake nuk ishin âdronĂ« tĂ« pilotuar nga personel ushtarakâ, konfirmoi ushtria pĂ«r gazetĂ«n franceze LâUnion.
ZyrtarĂ«t francezĂ« nuk zbuluan llojet e dronĂ«ve tĂ« pĂ«rdorur, por thanĂ« se ata nuk ishin âdronĂ« tĂ« vegjĂ«l,â raporton mediumi.
Ky incident shkaktoi rritjen e masave të sigurisë në depon e bazës që strehon regjimentin francez të tankeve 501, i cili ka trajnuar ushtarë ukrainas, raporton media lokale.
Gazeta tha se baza ka depozituar një kallëzim në xhandarmerinë franceze, e cila po kryen një hetim për të zbuluar prejardhjen e këtyre dronëve.
Më 26 shtator, shteti verior gjerman Schleswig-Holstein, që kufizohet me Danimarkën, vërejti disa dronë.
âPolicia shtetĂ«rore po rrit nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« konsiderueshme masat e mbrojtjes kundĂ«r dronĂ«ve, gjithashtu nĂ« koordinim me shtetet e tjera veriore gjermaneâ, tha Sabine SĂŒtterlin-Waack, ministrja e Brendshme e kĂ«tij shteti.
Një raport i fundit nga shërbimi kombëtar gjerman i navigimit ajror (DFS) tha se këtë vit janë regjistruar 144 fluturime me dronë, prej të cilave 35 rreth Aeroportit të Frankfurtit.
Rreth 90 për qind e fluturimeve të regjistruara ishin rreth aeroporteve dhe kryesisht janë zbuluar nga pilotët ose kontrollorët e trafikut ajror, tha DFS për Euronews më herët këtë muaj.
Sipas raportit, nuk është e qartë se sa nga këta dronë janë përdorur për spiunazh. /Telegrafi/
Gjermania është e vendosur të rrisë kapacitetet e saj të mbrojtjes ajrore për t'u mbrojtur nga ndërhyrjet me dronë mes një rritjeje të sulmeve hibride të nisura nga Rusia, tha të enjten ministri i Brendshëm, Alexander Dobrindt.
Duke iu referuar "shkeljeve të fundit të hapësirës ajrore të fqinjëve evropianë", fluturimeve mbi dronë dhe sulmeve kibernetike, Dobrindt u tha ligjvënësve të mbledhur në dhomën e ulët për të diskutuar buxhetin e vitit 2026 se "kërcënimi është i kudondodhur".
Si rezultat, Gjermania do të "riarmatoset" në aspektin e mbrojtjes nga dronët, tha ministri, duke njoftuar një reformë të Aktit të Sigurisë Ajrore, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
NATO paralajmëroi Rusinë të martën se do të përdorte "të gjitha mjetet e nevojshme ushtarake dhe jo-ushtarake" për të shmangur kërcënimet pas disa incidenteve në javët e fundit që panë avionë luftarakë ose dronë rusë të hynin në hapësirën ajrore të anëtarëve të NATO-s.
Aleatët e NATO-s u takuan për konsultime në Bruksel pasi tre avionë luftarakë rusë hynë në hapësirën ajrore të Estonisë javën e kaluar, dhe një numër i madh dronësh rusë depërtuan në hapësirën ajrore polake në fillim të muajit.
Rumania gjithashtu ka regjistruar një dron rus që hyri në hapësirën e saj ajrore këtë muaj.
Rusia ka mohuar shkeljet e hapësirës ajrore. /Telegrafi/
Sipas mediave të huaja, përcjell Telegrafi, Antonov-124 i ministrisë së mbrojtjes ruse i habiti banorët ndërsa fluturoi ulët mbi ndërtesa apartamentesh drejt aeroportit Vnukovo në Moskë.
Manovra ishte për të shmangur dronët kamikazë ukrainas, të cilët kishin në shënjestër Moskën gjatë natës dhe në mëngjes, duke shkaktuar kaos në fluturim.
Mbrojtja ajrore ruse rrëzoi shumë nga dronët pa pilot që po vinin në një nga sulmet më të mëdha ukrainase ndaj kryeqytetit të Vladimir Putinit që nga fillimi i luftës.
Fillimisht nuk ishte e qartë nëse Antonov kishte qenë duke u ulur ose duke u ngritur nga Vnukovo.
Siç vënë në pah mediat, ka vetëm 57 aeroplanë të tillë në botë, të përdorur për mallra për arsye komerciale dhe private.
Ndërkohë, thuhet se qendra kryesore ajrore ndërkombëtare e qytetit, Sheremetyevo, u detyrua të pezullonte nisjet dhe mbërritjet, ashtu si edhe aeroportet në Kazan dhe Nizhnekamsk.
Drama në Moskë ndodhi ndërsa aeroportet kryesore në Evropën veriore u përballën me ndërprerje për shkak të dronëve që fluturonin mbi aeroportet kryesore në Kopenhagen dhe Oslo.
Ndërkohë, Rusia ka organizuar sulme të reja shkatërruese në të gjithë Ukrainën, duke vrarë civilë.
Sulmet e fundit vijnë ndërsa Donald Trump dhe Volodymyr Zelensky do të takohen më vonë sot në Nju Jork. /Telegrafi/
Jona Cenameri- Nata e 9-10 shtatorit 2025 shënoi një moment të rëndësishëm kur forcat polake dhe të NATO-s rrëzuan për herë të parë dronë rusë që kishin shkelur hapësirën ajrore polake.
Sipas burimeve të mediave ndërkombëtare CNN dhe ABC News, 19 dronë rusë hynë në hapësirën ajrore të Polonisë nga mesnata e ditës së martë deri në zbardhjen e së mërkurës. Katër prej tyre u rrëzuan nga forcat aleate. Polonia aktivizoi Nenin 4 të Traktatit Atlantik për konsultime emergjente brenda aleancës.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s Mark Rutte konfirmoi se Rusia shkeli hapësirën ajrore polake dhe se mbrojtja ajrore e aleancës u aktivizua dhe siguroi me sukses mbrojtjen e territorit të NATO-s. Ndërhyrja u krye përmes avionëve polakë, holandezë dhe italianë.
Kryeministri polak Donald Tusk e quajti incidentin ânjĂ« provokim tĂ« madhâ dhe tha se kjo ishte hera e parĂ« kur âdronĂ«t rusĂ« janĂ« rrĂ«zuar mbi njĂ« vend tĂ« NATO-sâ, duke shtuar se kjo ândryshon situatĂ«n politikeâ.
PĂ«rfaqĂ«suesja e lartĂ« e BE-sĂ« pĂ«r punĂ«t e jashtme, Kaja Kallas e pĂ«rshkroi incidentin si âshkeljen mĂ« serioze tĂ« hapĂ«sirĂ«s ajrore evropiane nga Rusia qĂ« nga fillimi i luftĂ«sâ dhe shtoi se, âindikatorĂ«t sugjerojnĂ« se ishte e qĂ«llimshme, jo aksidentaleâ
Kjo ngjarje tregoi edhe njĂ«herĂ« se lajmet me rĂ«ndĂ«si gjeopolitike, qĂ« potencialisht zgjojnĂ« reagim tĂ« fortĂ« tek lexuesit, shpesh raportohen pĂ«rmes titujve bombastikĂ« nga mediat nĂ« ShqipĂ«ri, duke hiperbolizuar realitetin.Â
Edhe këtë herë një pjesë e mediave patën qëllim primar mbledhjen e klikimeve më shumë sesa informimin e qartë dhe të plotë të lexuesve.
Kush e fiton luftĂ«n? â shkruan njĂ« titull qĂ« vijon duke njoftuar âfrikĂ« nga armĂ«t bĂ«rthamoreâ.
NjĂ« tjetĂ«r titull njofton se ândizet luftaâ edhe pse nĂ« fakt vetĂ« intervista nĂ« fjalĂ« nĂ« asnjĂ« moment nuk e bĂ«n kĂ«tĂ« shpallje.
âRusia sulmon PoloninĂ«â ishte njĂ« tjetĂ«r titull i ekzagjĂ«ruar dhe i paprovuar ende.Â
Edhe pse ekziston dyshimi se ky incident nuk ishte i rastĂ«sishĂ«m, sipas ekspertĂ«ve ky mund tĂ« ketĂ« qenĂ« njĂ« provokim i RusisĂ«, por jo sulm me qĂ«llim nisjen e luftĂ«s.Â
âNĂ« tĂ« kaluarĂ«n ka pasur 1 apo 2 dronĂ« qĂ« kanĂ« rĂ«nĂ« nĂ« Poloni dhe Rumani dhe ndodh qĂ« pĂ«r shkak tĂ« luftĂ«s elektronike ato tĂ« ndryshojnĂ« rrugĂ«n. Por kĂ«tĂ« radhĂ« ishin 19 dronĂ« dhe me shumĂ« mundĂ«si ka qenĂ« e qĂ«llimshme, qĂ« Rusia tĂ« shohĂ« se si reagon Polonia dhe NATO nĂ« njĂ« rast tĂ« tillĂ«. Si funksionojnĂ« sistemet ajrore, sa janĂ« nĂ« gjendje tĂ« rrĂ«zojnĂ« dronĂ«tâ, shpjegon pĂ«r Faktoje Ledion Krisafi, studiues i marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rkombĂ«tare.Â
Si funksionojnë mekanizmat e NATO-s
Një element kyç i kësaj situate është shpjegimi i kornizës juridike të reagimit të NATO. Dallimi kritik midis Nenit 4 dhe Nenit 5 të Traktatit Atlantik.
Neni 4 parashikon konsultime diplomatike kur integriteti territorial i njĂ« anĂ«tari perceptohet si i kĂ«rcĂ«nuar. Ky nen thotĂ« se âpalĂ«t do tĂ« konsultohen sĂ« bashku kurdoherĂ« qĂ«, sipas mendimit tĂ« cilĂ«sdo prej tyre, integriteti territorial, pavarĂ«sia politike ose siguria e cilĂ«sdo prej palĂ«ve Ă«shtĂ« kĂ«rcĂ«nuarâ
Neni 5 në anën tjetër aktivizon mbrojtjen kolektive në rast sulmi aktual ndaj një anëtari.
Konsultimet përmes Nenit 4 nuk nënkuptojnë përgatitje për veprime ushtarake të mëdha, por përfaqësojnë një mekanizëm diplomatik për koordinim dhe vlerësim të situatës. Shpjegimi i këtij konteksti juridik është tepër i rëndësishëm për të kuptuar shkallën e reagimit të deritanishëm dhe për të mos përhapur panik të panevojshëm.
NĂ« kĂ«ndvĂ«shtrimin e Krisafit âkjo situatĂ« nuk do ta çojĂ« nĂ« luftĂ« aktive NATO-n, por nĂ«se pĂ«rsĂ«ritet, nĂ«se herĂ«n tjetĂ«r do jenĂ« raketa balistike ose cruise, me siguri do testoj sa e gatshme Ă«shtĂ« NATO tĂ« zbatojĂ« nenin 5â
DronĂ«t rusĂ« tĂ« rrĂ«zuar mbi Poloni tĂ« mĂ«rkurĂ«n, besohet se kishin shĂ«njestruar njĂ« baze tĂ« NATO-s. NĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sĂ« mĂ«rkurĂ«s, forcat e aleancĂ«s u dĂ«rguan pĂ«r tâiu pĂ«rgjigjur disa dronĂ«ve qĂ« kishin kaluar kufirin nga Bjellorusia. Kjo shĂ«noi herĂ«n e parĂ« qĂ« nga pushtimi i UkrainĂ«s nĂ« vitin 2022 qĂ« NATO Ă«shtĂ« angazhuar drejtpĂ«rdrejt me asetet ruse.
Gazeta tha se baza polake në fjalë ishte e përfshirë në ofrimin e furnizimeve ushtarake për Ukrainën ndërsa ajo lufton kundër pushtuesve rusë.
Figura tĂ« larta, pĂ«rfshirĂ« presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, pretenduan tĂ« mĂ«rkurĂ«n se fluturimet ishin njĂ« âtestâ nga Kremlini pĂ«r tĂ« parĂ« se si do tĂ« reagonte NATO.
NĂ«se gjetjet e raportuara tĂ« hetimeve rezultojnĂ« tĂ« sakta, mund tĂ« lindin pyetje nĂ«se ato ishin nĂ« fakt njĂ« sulm i qĂ«llimshĂ«m ndaj NATO-s nga Rusia. Die Welt citoi njĂ« oficer tĂ« lartĂ« tĂ« NATO-s i cili tha: âBazuar nĂ« informacionin aktual, supozojmĂ« se dronĂ«t ka shumĂ« tĂ« ngjarĂ« tĂ« kenĂ« hyrĂ« qĂ«llimisht nĂ« hapĂ«sirĂ«n ajrore tĂ« NATO-sâ.
Incidenti i së mërkurës në mëngjes e shtyu Poloninë të aktivizonte Nenin 4 të NATO-s, duke nxitur diskutime të menjëhershme mbi përgjigjet e mundshme midis anëtarëve të aleancës.
Login
