Kumbaro me RektorĂ«t: 11.2 milardĂ« lekĂ« grant pĂ«r Insitucionet e Arsimit tĂ« LartĂ«. KĂ«rkimi shkencor tâi prijĂ« sfidave tĂ« kohĂ«s
Ministrja e Arsimit Mirela Kumbaro mori pjesë në Konferencën e Rektorëve, në mbledhjen e saj të parë për vitin 2026, e cila u përshëndet edhe nga kryeministri Edi Rama. Në fjalën e saj, ministrja Kumbaro njoftoi se janë miratuar grantet për IAL-të publike përmes vendimit të bordit të Agjencisë Kombëtare të Financimit të Arsimit të Lartë, por duke kërkuar edhe një raport më transparent për sa i përket mënyrës se si menaxhohen këto fonde.
âĂshtĂ« njĂ« mbĂ«shtetje prej rreth 11,2 miliardĂ« lekĂ«, ose 115 milionĂ« euro, si grant pĂ«r mĂ«simdhĂ«nien, qĂ« ndahet nĂ« Fond Institucional dhe Fond pĂ«r MbĂ«shtetjen Studentore duke mbĂ«shtetur me paga rreth 5,800 personel akademik dhe administrative nĂ« 14 universitetet publike dhe mbi 12,000 studentĂ« ekselentĂ« apo me nevoja sociale, pĂ«rmes skemĂ«s sĂ« bursave. Por po shfrytĂ«zoj kĂ«tĂ« komunikim, pĂ«r tĂ« nisur edhe njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« re nĂ« formĂ«n si komunikojmĂ« dhe shkĂ«mbejmĂ« informacion, pasi Ministria e Arsimit, duhet tĂ« dijĂ« saktĂ«sisht se sa fonde trashĂ«goni, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« kemi njĂ« shpĂ«rndarje mĂ« tĂ« drejtĂ«. Nga ana tjetĂ«r, pĂ«rmes AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« KĂ«rkimit Shkencor, qeveria vĂ« nĂ« dispozicion 7 milionĂ« euro pĂ«r kĂ«rkim shkencor dhe pĂ«r infrastrukturĂ« shkencoreâ, tha ministrja Kumbaro.
Më tej, gjatë fjalës së saj, u ndal tek problematikat lidhur me kërkimin shkencor.
âNĂ« tĂ« dhĂ«nat qĂ« kam marrĂ« nĂ« tre vitet e fundit, mes projekteve tĂ« miratuara dhe projekteve tĂ« realizuara pĂ«rmes mbĂ«shtetjes sĂ« AKKSHI ku ju ftoheni tĂ« aplikoni, kemi njĂ« hendek shumĂ« tĂ« madh. Norma e realizimit tĂ« projekteve Ă«shtĂ« shumĂ« e ulĂ«t. Kjo na shtyn qĂ« nga ana jonĂ« tĂ« gjejmĂ« mĂ«nyra tĂ« tjera mĂ« efikase, nĂ« pĂ«rputhje edhe me praktikat mĂ« tĂ« mira qĂ« kemi hulumtuar nĂ« Bashkimin Europian, tĂ« shpĂ«rndarjes sĂ« buxhetit; gjithashtu duke pĂ«rfshirĂ« edhe mekanizma si angazhimi shumĂ«vjeçar i fondeve pĂ«r projekte dhe pajisje duke mos mbetur peng i vitit fiskal â pasi universitetet funksionojnĂ« me vit akademik; mundĂ«si transferimi tĂ« fondeve nga njĂ« vit nĂ« tjetrin dhe auditim tĂ« bazuar nĂ« risk dhe justifikim shkencor. Pasi shpesh herĂ« na rezulton qĂ« edhe vetĂ« nga IAL-tĂ«, pĂ«r shkak tĂ« vonesave burokratike, bllokohen proceset duke kryer investime kĂ«rkimore tĂ« fragmentarizuara. Dhe nga ana tjetĂ«r, do tĂ« duhet tĂ« kemi njĂ« ristrukturim tĂ« AgjencisĂ« sĂ« KĂ«rkimit Shkencor dhe Inovacionit, pĂ«r tâu pĂ«rgjigjur trendeve tĂ« reja. ShqipĂ«ria po pĂ«rgatitet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r procesin e integrimit nĂ« Bashkimin Europian, duke u fokusuar fort te ndĂ«rkombĂ«tarizimi i universiteteve dhe pĂ«rfshirja e tyre nĂ« projekte dhe rrjete akademike europiane. Kapitulli 25 dhe 26 qĂ« drejtohen nga Ministria e Arsimit kanĂ« njĂ« avancim shumĂ« tĂ« kĂ«naqshĂ«m dhe mendojmĂ« se do jenĂ« kapitujt e parĂ« qĂ« do tĂ« mbyllen! NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, kĂ«rkimi shkencor duhet tĂ« ecĂ« me hapin e kohĂ«s, tĂ« jetĂ« konkurrues, i orientuar drejt inovacionit dhe i lidhur ngushtĂ« me nevojat e tregut dhe sfidat bashkĂ«kohore prandaj kĂ«tu e shohim njĂ«ri-tjetrin nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n barkĂ«! VetĂ«m kĂ«shtu, institucionet e arsimit tĂ« lartĂ« mund tĂ« kontribuojnĂ« realisht nĂ« zhvillimin ekonomik, social dhe teknologjik tĂ« venditâ, vijoi ministrja.
Gjithashtu, gjatë fjalës, ministrja e Arsimit Mirela Kumbaro kërkoi nga universitetet që të jenë një zë aktiv në ligjin e ri për arsimin e lartë, në mënyrë që të reflektojë një realitet të përmirësuar për të gjithë aktorët.
âKam pritur dhe ende pres opinionet tuaja, duke nisur njĂ« proces jo nga lart â poshtĂ«, pra jo nga aparati administrativ i MinistrisĂ« dhe mĂ« pas tâju vijĂ« si produkt i gatshĂ«m, por pĂ«rkundrazi, tĂ« jeni ju qĂ« jepni inputin e parĂ« nĂ« ndryshimet qĂ« ju mendoni se duhen bĂ«rĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rmirĂ«suar jetĂ«n dhe pĂ«rvojĂ«n e tĂ« gjithĂ« aktorĂ«veâ, u shpreh ministrja Kumbaro.
Në Konferencen e Rektorëve ishin pjesëmarrës 40 rektorë të universiteteve publike dhe jopublike, kryesuar nga Rektori i Universitetit të Tiranës Prof. Dr. Artan Hoxha.



