Presidenti amerikan, Donald Trump, ka thënë se nuk do të përdorte forcën për të marrë Grenlandën.
Dhe kjo deklaratë, vlerëson CNN, përcjell Telegrafi, është deklarata e tij më e qartë deri më tani përjashton përdorimin e fuqisë ushtarake për të aneksuar ishullin Arktik.
"Ndoshta nuk do të marrim asgjë nëse nuk vendos të përdor forcë dhe forcë të tepruar, ku do të ishim, sinqerisht, të pandalshëm", ka thënë Trump.
"Por nuk do ta bëj këtë. Në rregull. Tani të gjithë thonë, oh, mirë".
"Kjo është ndoshta deklarata më e madhe që bëra, sepse njerëzit menduan se do të përdorja forcë. Nuk kam pse të përdor forcë. Nuk dua të përdor forcë. Nuk do të përdor forcë", citohet të ketë thënë më tej presidenti amerikan.
"E tëra që Shtetet e Bashkuara po kërkojnë është një vend i quajtur Grenlandë", ka shtuar ai.
Pak mĂ« vonĂ«, Trump pĂ«rsĂ«riti se parashikon pronĂ«si tĂ« plotĂ« tĂ« SHBA-sĂ« mbi GrenlandĂ«n nĂ« vend tĂ« ânjĂ« marrĂ«veshjeje tĂ« pĂ«rforcuarâ.
"E tëra që po kërkojmë është të marrim Grenlandën, duke përfshirë titullin e drejtë dhe pronësinë, sepse ju nevojitet pronësia për ta mbrojtur atë", tha ai. "Nuk mund ta mbroni atë me një kontratë qiraje".
Presidenti Donald Trump bëri thirrje sot për "negociata të menjëhershme" me aleatët evropianë për të negociuar një blerje të mundshme të Grenlandës nga SHBA-të.
"Janë vetëm Shtetet e Bashkuara që mund ta mbrojnë këtë masë gjigante toke, këtë copë gjigante akulli, ta zhvillojnë dhe ta përmirësojnë atë dhe ta bëjnë atë në mënyrë që të jetë e mirë për Evropën dhe e sigurt për Evropën dhe e mirë për ne", tha Trump.
"Dhe kjo është arsyeja pse unë po kërkoj negociata të menjëhershme për të diskutuar përsëri blerjen e Grenlandës nga Shtetet e Bashkuara, ashtu siç kemi fituar shumë territore të tjera gjatë historisë sonë, siç kanë bërë shumë nga vendet evropiane".
Trump gjithashtu argumentoi se kontrolli amerikan i Grenlandës do të forconte aleancën e NATO-s.
"Kjo nuk do të ishte një kërcënim për NATO-n. Kjo do të rriste shumë sigurinë e të gjithë aleancës, aleancës së NATO-s", tha ai, duke shtuar se ai beson se SHBA-të janë "trajtuar shumë padrejtësisht nga NATO". /Telegrafi/
Pas risjelljes së idesë për blerjen e Grenlandës nga presidenti amerikan, Donald Trump, ka dalë në pah një tjetër territor që Shtetet e Bashkuara e kanë blerë nga Danimarka në vitin 1917.
Bëhet fjalë për Ishujt Virgjër amerikanë, dikur të njohur si Indet Perëndimore daneze.
Në rrjetet sociale është theksuar se brenda këtij territori ndodhet edhe ishulli Little Saint James, më i njohur si ishulli famëkeq i pedofilit të ndjerë, Jeffrey Epstein, shkruan Newsweek.
Në vitin 1917, SHBA-ja pagoi 25 milionë dollarë në ar për të marrë kontrollin mbi ishujt Saint Thomas, Saint John dhe Saint Croix.
Ishulli Little Saint James ishte pjesë e kësaj blerjeje dhe më vonë, në vitin 1998, iu shit Epsteinit.
Ishulli u bë famëkeq si pronë private ku Epstein dyshohet se kreu krime seksuale, duke u shndërruar në qendër të hetimeve penale dhe padive civile pas arrestimit dhe vdekjes së tij.
Edhe sot, Little Saint James mbetet një temë diskutimi publik, me shumë që kërkojnë të dinë se kush dhe kur e ka vizituar ishullin.
Kjo u shtua edhe më shumë pas hapjes së dosjeve të Epsteinit, të cilat hodhën dritë mbi rrjetin e tij të kontakteve dhe procedurat ligjore në vazhdim. /Telegrafi/
SHBA-ja e varur nga insulina daneze mund të shndërrohet në një pikë presioni të papritur në përplasje lidhur me Grenlandën.
Ndërsa kriza për Grenlandën thellohet, në Danimarkë po diskutohet nëse qeveria duhet të përdorë si mjet presioni dominimin e kompanisë farmaceutike Novo Nordisk si furnizues kryesor të insulinës dhe ilaçeve GLP-1 për tregun amerikan.
Shtetet e Bashkuara rrezikojnë mungesa të insulinës dhe ilaçeve GLP-1 nëse Danimarka ndalon ose kufizon eksportet, sepse rreth 30-50 për qind e insulinës që përdoret në SHBA vjen nga Danimarka - një furnizim që Uashingtoni nuk mund ta zëvendësojë lehtë.
Miliona amerikanë kanë nevojë për insulinë çdo ditë, dhe ndërprerjet mund të shkaktojnë dëme për pacientët dhe një krizë politike në SHBA, raportojnë mediat.
Qeveria amerikane kërcënon me tarifa deri në 25 për qind për të ushtruar presion ndaj Danimarkës që të pranojë shitjen e Grenlandës, dhe kjo ka nxitur diskutime ndërkombëtare, protesta në Nuuk dhe Kopenhagen dhe reagime të forta nga Bashkimi Evropian.
Prodhues të tjerë si Eli Lilly, Sanofi dhe Biocon i Indisë mund të ndihmojnë paksa, por askush prej tyre nuk mund të zëvendësojë menjëherë prodhimin danez në shkallë të gjerë. /Telegrafi/
KOPENHAGĂ, 20 janar /ATSH-AA/ â Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen tha se Danimarka, sĂ« bashku me GrenlandĂ«n, i propozuan Sekretarit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rutte njĂ« mision tĂ« AleancĂ«s nĂ« Arktik mes kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« territorin autonom danez.
Poulsen mbajti një konferencë të përbashkët për media me ministren e Jashtme të Grenlandës, Vivian Motzfeldt pasi u takuan me kreun e NATO-s dhe shefen e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas në Bruksel.
âDanimarka dhe Grenlanda i kanĂ« propozuar Ruttes njĂ« mision tĂ« NATO-s nĂ« Arktik. Ne e kemi diskutuar atĂ« dhe gjithashtu e kemi propozuarâ, tha Poulsen.
Megjithatë, ai nuk tha se si iu përgjigj Rutte propozimit.
Poulsen riafirmoi se ata do tĂ« vazhdojnĂ« dialogun me zyrtarĂ«t amerikanĂ«, duke shtuar se nuk do tĂ« jetĂ« Danimarka ajo qĂ« âdo tĂ« heqĂ« dorĂ« nga kĂ«mbĂ«ngulja pĂ«r dialogâ.
âNĂ«se SHBA-ja do tĂ« tĂ«rhiqej nga NATO nesĂ«r, ne do tĂ« pĂ«rballeshim me njĂ« sfidĂ« tĂ« madhe nĂ« menaxhimin tonĂ« vetĂ«â, tha ai duke nĂ«nvizuar se disa nga deklaratat qĂ« vijnĂ« nga Trumpi âvĂ«rtet lĂ«ndojnĂ«â.
Motzfeldt pĂ«rsĂ«riti se âtĂ« gjitha dyert mbeten tĂ« hapuraâ pĂ«rmes bashkĂ«punimit dhe zhvillimit âme fokus nĂ« mbrojtjen e ndĂ«rsjellĂ«â midis aleatĂ«ve dhe se mbrojtja e tyre Ă«shtĂ« âe ndĂ«rthurur me mbrojtjen e SHBA-sĂ«â.
âPĂ«r ne, banorĂ«t e GrenlandĂ«s, aspekti mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i pjesĂ«marrjes sonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« jemi nĂ« gjendje tĂ« flasim nĂ« emĂ«r tĂ« popullit tĂ« GrenlandĂ«s, duke kontribuar nĂ« gjetjen e zgjidhjeve tĂ« mira nĂ« interes tĂ« tyre. Ne e kemi kryer kĂ«tĂ« punĂ« nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« mirĂ«â, shtoi ajo.
Grenlanda, një territor vetëqeverisës brenda Mbretërisë së Danimarkës ka tërhequr interesin e SHBA-së për shkak të vendndodhjes së saj strategjike dhe burimeve të mëdha minerale si dhe shqetësimeve të supozuara në lidhje me rritjen e aktivitetit rus dhe kinez.
Trumpi ka thënë vazhdimisht se SHBA-ja duhet ta blejë Grenlandën për sigurinë kombëtare dhe për të parandaluar Rusinë ose Kinën të fitojnë kontrollin e territorit. Ai ka kërcënuar me tarifa aleatët që kundërshtojnë ofertën.
Si Danimarka ashtu edhe Grenlanda kanë hedhur poshtë çdo propozim për shitjen e territorit, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi ishullin.  /os/
NjĂ« peticion satirik qĂ« i bĂ«n thirrje DanimarkĂ«s tĂ« âblejĂ«â KaliforninĂ« ka kaluar mbi 200,000 nĂ«nshkrime, si njĂ« pĂ«rgjigje e dukshme ndaj thirrjeve tĂ« ripĂ«rtĂ«rira tĂ« administratĂ«s Trump qĂ« SHBA-tĂ« tĂ« blejnĂ« GrenlandĂ«n.
Fushata - e organizuar nĂ« Denmarkification.com - imagjinon njĂ« botĂ« ku Danimarka blen shtetin mĂ« tĂ« populluar tĂ« AmerikĂ«s, e riemĂ«rton atĂ« âDanimarka e Reâ dhe madje e riemĂ«rton Disneylandin si âHans Christian Andersenlandâ, transmeton Telegrafi.
Presidenti amerikan Donald Trump ka lĂ«shuar pĂ«rsĂ«ri njĂ« paralajmĂ«rim nĂ« lidhje me rĂ«ndĂ«sinĂ« strategjike tĂ« GrenlandĂ«s, duke thĂ«nĂ« se SHBA-tĂ« kanĂ« nevojĂ« pĂ«r ishullin pĂ«r t'iu kundĂ«rvĂ«nĂ« ndikimit rus dhe duke pohuar se âtani Ă«shtĂ« kohaâ pĂ«r tĂ« vepruar, megjithĂ«se komentet e tij janĂ« kritikuar ashpĂ«r nga udhĂ«heqĂ«sit evropianĂ«.
Në përgjigje, Trump ka kërcënuar të vendosë tarifa prej 10 përqind duke filluar nga 1 shkurti, duke u rritur në 25 përqind më 1 qershor për vendet që kundërshtojnë përpjekjen e Uashingtonit për të kontrolluar Groenlandën - përfshirë Danimarkën dhe disa nga aleatët e saj më të ngushtë evropianë - dhe t'i mbajë këto tarifa në fuqi derisa të arrihet një marrëveshje për Grenlandën.
Udhëheqësit në të gjithë Evropën kanë reaguar fort ndaj kërcënimit të Trump për të vendosur tarifa ndaj vendeve aleate që kundërshtojnë përpjekjet e Amerikës për të marrë kontrollin e Grenlandës, duke paralajmëruar se ky veprim rrezikon të minojë bashkëpunimin e NATO-s dhe të tendosë lidhjet transatlantike, ndërsa mbron të drejtën e Grenlandës për të përcaktuar të ardhmen e saj. /Telegrafi/
Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, ka thënë se Danimarka, së bashku me Grenlandën, i propozuan Sekretarit të Përgjithshëm, Mark Rutte, një mision të NATO-s në Arktik, mes kërcënimeve të SHBA-së për të marrë territorin autonom danez.
Poulsen foli me gazetarët të hënën në një konferencë të përbashkët për shtyp me ministren e Jashtme të Grenlandës, Vivian Motzfeldt, pasi ata u takuan me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, dhe shefen e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, në Bruksel.
Duke pohuar se Danimarka dhe Grenlanda i kanë propozuar Rutte një mision të NATO-s në Arktik, Poulsen tha: "Ne e kemi diskutuar atë dhe gjithashtu e kemi propozuar atë".
Megjithatë, ai nuk tha se si iu përgjigj Rutte propozimit, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Poulsen gjithashtu riafirmoi se ata do të vazhdojnë dialogun me zyrtarët amerikanë, duke theksuar se nuk do të jetë Danimarka ajo që "do të heqë dorë nga këmbëngulja për dialog".
"Nëse Shtetet e Bashkuara do të tërhiqeshin nga NATO nesër, ne do të përballeshim me një sfidë të madhe në menaxhimin tonë vetë", citohet të ketë thënë ai, duke nënvizuar se disa nga deklaratat që vijnë nga Trump "dhembin vërtet".
Ndërsa Motzfeldt përsëriti se "të gjitha dyert mbeten të hapura" përmes bashkëpunimit dhe zhvillimit "me fokus në mbrojtjen e ndërsjellë" midis aleatëve, dhe se mbrojtja e tyre është "e ndërthurur me mbrojtjen e Shteteve të Bashkuara".
"Për ne, banorët e Grenlandës, aspekti më i rëndësishëm i pjesëmarrjes sonë është të jemi në gjendje të flasim në emër të popullit të Grenlandës, duke kontribuar gjithashtu në gjetjen e zgjidhjeve të mira në interes të tyre. Ne e kemi kryer këtë punë në një mënyrë të mirë", shtoi ajo.
Grenlanda, një territor vetëqeverisës brenda Mbretërisë së Danimarkës, ka tërhequr interesin e SHBA-së për shkak të vendndodhjes së saj strategjike dhe burimeve të mëdha minerale, si dhe shqetësimeve të supozuara në lidhje me rritjen e aktivitetit rus dhe kinez.
Trump ka thënë vazhdimisht se SHBA-të duhet ta blejnë Grenlandën për sigurinë kombëtare dhe për të parandaluar Rusinë ose Kinën të fitojnë kontrollin e territorit.
Ai gjithashtu ka kërcënuar me tarifa për aleatët që kundërshtojnë këtë propozim.
Si Danimarka ashtu edhe Grenlanda kanë hedhur poshtë çdo propozim për të shitur territorin, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi ishullin. /Telegrafi/
Presidenti amerikan ka përsëritur kërkesën e tij për kontrollin e ishullit danez.
Duke folur me gazetarët në Florida pak kohë më parë para se të fluturonte për në Uashington DC, Trump tha se Danimarka "nuk mund ta mbrojë atë".
"Ne duhet ta kemi... Ata nuk mund ta mbrojnë atë, Danimarka", ka thënë Trump, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
Ai theksoi se Grenlanda do të jetë një temë diskutimi me udhëheqësit evropianë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos këtë javë.
Ai do të shkojë atje me një delegacion të madh amerikan.
Presidenti amerikan zbuloi se ka pasur një "bisedë telefonike shumë të mirë" me shefin e NATO-s, Mark Rutte, në lidhje me Grenlandën dhe ka rënë dakord të takohet me "palë të ndryshme" në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, Zvicër, këtë javë.
"Grenlanda është e domosdoshme për Sigurinë Kombëtare dhe Botërore", vazhdoi Trump në postimin e tij. "Nuk ka kthim pas - Për këtë, të gjithë janë dakord!". /Telegrafi/
Sipas raportit, rreth 100 ushtarë danezë kanë mbërritur tashmë në Nuuk, kryeqytetin e Grenlandës, me një numër të ngjashëm të vendosur në Kangerlussuaq.
Trupat do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« stĂ«rvitjen âArctic Enduranceâ, tĂ« cilĂ«n autoritetet daneze thonĂ« se Ă«shtĂ« pĂ«rshpejtuar dhe intensifikuar pas deklaratave tĂ« fundit tĂ« presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump.
Trump tha se dĂ«shiron âblerjen e plotĂ« dhe totaleâ tĂ« territorit danez, duke argumentuar se Ă«shtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r sigurinĂ« e SHBA-sĂ« dhe atĂ« globale.
Shtëpia e Bardhë ka thënë se Grenlanda mund të merret edhe ushtarakisht.
Të shtunën, presidenti Trump tha se do të vendoste tarifa prej 10 për qind për Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën deri më 1 shkurt, me tarifat që do të rriten në 25 për qind deri më 1 qershor, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kontrollit amerikan të Grenlandës.
Pas njoftimit, tetë vendet evropiane lëshuan deklaratë të përbashkët të dielën, duke denoncuar kërcënimin amerikan dhe duke riafirmuar angazhimin e tyre për sigurinë e Arktikut.  /os/
Danimarka dhe Grenlanda kanë diskutuar mundësinë e të paturit të një misioni të NATO-s në Grenlandë dhe Arktik, thotë ministri i Mbrojtjes i Kopenhagës.
Troels Lund Poulsen i bëri komentet e tij pas një takimi me shefin e NATO-s, Mark Rutte dhe Vivian Motzfeldt, ministren e Jashtme të Grenlandës, në Bruksel.
"Ne e kemi propozuar këtë. Sekretari i përgjithshëm i NATO-s gjithashtu e ka marrë parasysh këtë dhe besoj se tani shpresojmë të krijojmë një kornizë se si mund të arrihet kjo", shtoi ai.
"Kjo është gjithashtu në përputhje me atë që kemi diskutuar me qeverinë e Grenlandës", theksoi ndër tjera, transmeton Telegrafi.
Trump thotë se shqetësimet e sigurisë amerikane dhe globale janë çelësi i dëshirës së tij për të marrë kontrollin e Grenlandës, duke sugjeruar se Rusia dhe Kina mund të marrin kontrollin e Arktikut nëse Uashingtoni nuk e bën. /Telegrafi/
Shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian ka paralajmëruar se blloku do të "mbajë qëndrimin" ndaj kërcënimeve tarifore të Donald Trump, dhe se ka një "grup mjetesh" për të mbrojtur interesat e tij.
Kaja Kallas u takua sot në Bruksel me ministrin e Mbrojtjes të Danimarkës dhe ministrin e Jashtëm të Grenlandës, transmeton Telegrafi.
"Siguria e Arktikut është një interes i përbashkët transatlantik dhe një që mund ta diskutojmë me aleatët tanë amerikanë", thotë ajo në X pas takimit.
"Por kërcënimet tarifore nuk janë mënyra për ta bërë këtë. Sovraniteti nuk është për tregti. Ne nuk kemi interes të fillojmë një luftë, por do të mbajmë qëndrimin tonë. Evropa ka një gamë mjetesh për të mbrojtur interesat e saj", shtoi ajo.
Kallas ka të ngjarë t'i referohet instrumentit anti-shtrëngim të BE-së, i cili do t'i lejonte bllokut të vendoste tarifa hakmarrëse ndaj SHBA-së, të kufizonte investimet dhe tregtinë amerikane me Evropën dhe të kufizonte qasje në tregun e vetëm.
ĂshtĂ« arma mĂ« e fuqishme tregtare e bllokut dhe nuk Ă«shtĂ« pĂ«rdorur kurrĂ« mĂ« parĂ«. /Telegrafi/
Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump, ka thĂ«nĂ« se nuk ndihet mĂ« i detyruar tĂ« mendojĂ« vetĂ«m pĂ«r paqen pasi nuk mori Ămimin Nobel pĂ«r Paqen, ndĂ«rsa pĂ«rsĂ«riti pĂ«rsĂ«ri kĂ«rkesĂ«n e tij pĂ«r kontrollin e GrenlandĂ«s.
Në një mesazh drejtuar kryeministrit të Norvegjisë, Jonas Gahr StÞre, Trump fajësoi vendin që nuk ia dha çmimin, transmeton Telegrafi.
NĂ« pĂ«rgjigjen e tij ndaj Trump, StĂžre shpjegoi se njĂ« komitet i pavarur, jo qeveria e NorvegjisĂ«, ia dha Ămimin Nobel pĂ«r Paqen nĂ« tetor udhĂ«heqĂ«ses sĂ« opozitĂ«s sĂ« VenezuelĂ«s, MarĂa Corina Machado.
"Duke marrĂ« parasysh qĂ« vendi juaj vendosi tĂ« mos mĂ« japĂ« Ămimin Nobel pĂ«r Paqen pĂ«r ndalimin e mbi tetĂ« luftĂ«rave, nuk ndiej mĂ« detyrim tĂ« mendoj vetĂ«m pĂ«r Paqen, megjithĂ«se ajo do tĂ« jetĂ« gjithmonĂ« mbizotĂ«ruese, por tani mund tĂ« mendoj pĂ«r atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« e mirĂ« dhe e pĂ«rshtatshme pĂ«r SHBA-nĂ«", tha Trump nĂ« mesazhin e marrĂ« nga mediat amerikane.
"Bota nuk është e sigurt nëse nuk kemi kontroll të plotë dhe total të Grenlandës", shtoi ai.
Kryeministri StÞre tha se e kishte marrë mesazhin të dielën në përgjigje të një mesazhi që ai dhe presidenti i Finlandës, Alexander Stubb, i kishin dërguar Trump.
StÞre tha se ata kishin përcjellë kundërshtimin ndaj rritjes së propozuar të tarifave për shkak të mosmarrëveshjes së Grenlandës dhe theksuan nevojën për të ulur tensionet, duke propozuar një telefonatë trepalëshe po atë ditë.
Trump nuk e ka mbajtur sekret dëshirën e tij për t'u vlerësuar me çmimin vjetor. Ai ka këmbëngulur gjithnjë e më shumë se SHBA-të duhet të marrin Grenlandën për arsye sigurie kombëtare.
Ishulli Arktik me popullsi të rrallë, por i pasur me burime, është i pozicionuar mirë për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast të sulmeve me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
Trump ka përsëritur se dëshiron që SHBA-të ta blejnë Grenlandën, dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës ushtarake kundër një anëtari të aleancës së sigurisë së NATO-s për ta marrë atë.
Gjatë fundjavës, ai tha se do të vendoste një tarifë prej 10% për mallrat nga tetë aleatë të NATO-s duke filluar nga shkurti nëse ata kundërshtojnë marrjen e tij të propozuar dhe kërcënoi ta rriste atë në 25% deri në qershor.
Në mesazhin e tij drejtuar StÞre, Trump tha se Danimarka nuk mund ta mbrojë Grenlandën nga Rusia apo Kina, dhe vuri në dyshim "pse ata kanë një të drejtë pronësie gjithsesi, nuk ka dokumente të shkruara, vetëm se një anije zbarkoi atje qindra vjet më parë, por edhe ne kishim anije që zbarkuan atje".
"Unë kam bërë më shumë për NATO-n se çdo person tjetër që nga themelimi i saj dhe tani, NATO duhet të bëjë diçka për Shtetet e Bashkuara", përfundoi ai. /Telegrafi/
Danimarka, Finlanda, Franca, Gjermania, Holanda, Norvegjia, Suedia dhe Mbretëria e Bashkuar publikuan sot një deklaratë të përbashkët, në të cilën kanë dënuar kërcënimet e fundit të SHBA-së për vendosjen e tarifave për shkak të Grenlandës, duke riafirmuar përkushtimin e tyre ndaj sigurisë në Arktik, duke ruajtur njëkohësisht sovranitetin e tyre, transmeton Anadolu.
âKĂ«rcĂ«nimet me tarifa dĂ«mtojnĂ« marrĂ«dhĂ«niet transatlantike dhe rrezikojnĂ« njĂ« spiralĂ« tĂ« rrezikshme nĂ« rĂ«nie. Ne do tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« qĂ«ndrojmĂ« tĂ« bashkuar dhe tĂ« koordinuar nĂ« pĂ«rgjigjen tonĂ«. Jemi tĂ« pĂ«rkushtuar pĂ«r tĂ« mbrojtur sovranitetin tonĂ«â, thuhet nĂ« deklaratĂ«.
Ajo rithekson angazhimin e tetĂ« vendeve pĂ«r forcimin e sigurisĂ« nĂ« Arktik âsi njĂ« interes i pĂ«rbashkĂ«t transatlantikâ.
âStĂ«rvitja daneze e parapĂ«rgatitur âQĂ«ndrueshmĂ«ria e Arktikutâ, e zhvilluar me aleatĂ«t, i pĂ«rgjigjet kĂ«saj nevoje. Ajo nuk pĂ«rbĂ«n kĂ«rcĂ«nim pĂ«r askĂ«ndâ, theksohet nĂ« deklaratĂ«.
NĂ« deklaratĂ« Ă«shtĂ« shprehur gjithashtu âsolidaritet i plotĂ«â me DanimarkĂ«n dhe GrenlandĂ«n.
âDuke u bazuar nĂ« procesin e nisur javĂ«n e kaluar, jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« angazhohemi nĂ« dialog tĂ« bazuar nĂ« parimet e sovranitetit dhe integritetit territorial, tĂ« cilat i mbĂ«shtesim fuqishĂ«mâ, shtohet mĂ« tej.
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi tĂ« shtunĂ«n se Washingtoni do tĂ« vendosĂ« tarifa 10 pĂ«r qind pĂ«r mallrat nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, MbretĂ«ria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda duke filluar nga 1 shkurti, tĂ« cilat do tĂ« rriten nĂ« 25 pĂ«r qind nĂ« qershor, derisa tĂ« arrihet njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r âblerjen e plotĂ« dhe totale tĂ« GrenlandĂ«sâ.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka njoftuar një sërë të re tarifash për një sërë vendesh që eksportojnë mallra në SHBA, duke filluar nga 1 shkurti.
Trump tha se kĂ«to do tĂ« mbeten nĂ« fuqi derisa âtĂ« arrihet njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r blerjen e plotĂ« dhe totale tĂ« GrenlandĂ«sâ nga SHBA-tĂ«.
Presidenti tha se vendeve si Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda do t'u "ngarkohet një tarifë prej 10%" për "të gjitha dhe çdo" mall të dërguar në SHBA.
Më 1 qershor, kjo do të rritet në 25%.
Si kujtesë, tarifat janë taksa mbi mallrat e importuara dhe zakonisht i paguhen qeverisë nga kompanitë që sjellin produkte të huaja.
"Paqja botërore është në rrezik! Kina dëshiron Grenlandën dhe Danimarka nuk mund të bëjë asgjë në lidhje me këtë", tha Trump.
Ai vazhdon duke thënë se Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda "kanë udhëtuar drejt Grenlandës për qëllime të panjohura" dhe po luajnë një "lojë shumë të rrezikshme".
âDuhet tĂ« merren masa tĂ« forta nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« kjo situatĂ« potencialisht e rrezikshme tĂ« pĂ«rfundojĂ« shpejt dhe pa diskutim", shton Trump. /Telegrafi/
Protesta pasoi paralajmërimin e Trumpit të premten se ai "mund të vendosë një tarifë" për vendet që kundërshtojnë planet e tij për të marrë përsipër Grenlandën.
Ato përkuan gjithashtu me një vizitë në Kopenhagen nga një delegacion dypartiak nga Kongresi i SHBA-së, i cili e ka bërë të qartë kundërshtimin e shumë amerikanëve ndaj kërcënimeve të administratës Trump.
Mijëra njerëz kishin thënë se do të merrnin pjesë në marshime dhe tubime të organizuara nga shoqatat e Grenlandës në Kopenhagen, si dhe në Aarhus, Aalborg, Odense dhe kryeqytetin e Grenlandës, Nuuk.
âQĂ«llimi Ă«shtĂ« tĂ« dĂ«rgohet njĂ« mesazh i qartĂ« dhe i unifikuar respekti pĂ«r demokracinĂ« dhe tĂ« drejtat themelore tĂ« njeriut nĂ« GrenlandĂ«â, tha nĂ« faqen e saj tĂ« internetit Uagut, njĂ« shoqatĂ« e banorĂ«ve tĂ« GrenlandĂ«s nĂ« DanimarkĂ«.
Pasi bisedimet midis ministrave të jashtëm të Grenlandës, Danimarkës dhe zyrtarëve amerikanë të mërkurën nuk dhanë rezultate, presidenti amerikan Donald Trump u përball me pyetje se cilët mund të jenë hapat e tij të ardhshëm.
Duke folur me gazetarët në Zyrën Ovale, Trump - i cili vazhdon të rrisë presionin mbi Grenlandën në dëshirën e tij për të aneksuar territorin - refuzoi të përjashtonte mundësinë e largimit nga NATO.
âGrenlanda Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tareâ, tha Trump, duke e dyfishuar argumentin e tij nĂ« lidhje me territorin e MbretĂ«risĂ« sĂ« DanimarkĂ«s.
Ai vazhdoi duke thĂ«nĂ« se SHBA-tĂ« ânuk mund tĂ« mbĂ«shteten te Danimarkaâ pĂ«r tĂ« mbrojtur GrenlandĂ«n nga interesat ruse dhe kineze dhe paralajmĂ«roi se ka shumĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« eksploruar.
âE zbuluat kĂ«tĂ« javĂ«n e kaluar me VenezuelĂ«nâ, tha Trump, duke iu referuar operacionit qĂ« rezultoi nĂ« kapjen e presidentit tĂ« VenezuelĂ«s, Nicolas Maduro, dhe gruas sĂ« tij, Cilia Flores .
Ministri i JashtĂ«m danez Lars Lokke Rasmussen tha se mbetet njĂ« âmosmarrĂ«veshje themeloreâ midis DanimarkĂ«s dhe SHBA-sĂ« pĂ«r atĂ« qĂ« e pret GrenlandĂ«n.
Në një shfaqje force, Danimarka njoftoi të mërkurën një zgjerim të pranisë së saj ushtarake në dhe përreth ishullit, shkruan TIMES.
Disa aleatë evropianë të NATO-s ndoqën shembullin, me Suedinë dhe Gjermaninë midis vendeve që u zotuan të dërgonin personel ushtarak në territor.
Kryeministrja e Danimarkës, Mette Frederiksen, tha se mbrojtja e Grenlandës ishte një "shqetësim i përbashkët" për të gjithë NATO-n.
Duke i bërë jehonë këtij mendimi, Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, tha se Danimarka po planifikon të ketë një prani "më të madhe dhe më të përhershme" të NATO-s në ishull.
âĂshtĂ« "thelbĂ«sore tĂ« tregohet se siguria nĂ« Arktik nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m pĂ«r MbretĂ«rinĂ« e DanimarkĂ«s, por pĂ«r tĂ« gjithĂ« NATO-n", tha Poulsen.
NdĂ«rkohĂ«, shefi i NATO-s, Mark Rutte, mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« javĂ« shprehu rĂ«ndĂ«sinĂ« e âArktikut dhe sigurisĂ« sĂ« tij.
Duke vënë në dukje rëndësinë gjeopolitike të vendndodhjes së ishullit, ai tha se diskutimet janë duke vazhduar se si ta mbajnë atë të sigurt.
Por Trump argumentoi se çdo gjĂ« mĂ« pak se kontrolli amerikan i GrenlandĂ«s Ă«shtĂ« âi papranueshĂ«mâ dhe ka kĂ«mbĂ«ngulur qĂ« NATO âduhet tĂ« udhĂ«heqĂ« rrugĂ«n qĂ« SHBA ta marrĂ« atĂ«â.
Trump më parë e kishte përmendur idenë e largimit nga NATO-ja për shkak të mosmarrëveshjeve të tjera, dhe meqenëse këtë herë ai refuzon ta përjashtojë këtë mundësi, shqetësimet po rriten në lidhje me marrëdhënien e SHBA-së me aleancën.
Revista TIME foli me ekspertë ligjorë nëse Trump mund ta tërhiqte ligjërisht SHBA-në nga NATO, nëse ai do të ndiqte këtë rrugë dhe implikimet më të gjera që do të vinin në lojë.
ĂfarĂ« ka thĂ«nĂ« Trump nĂ« lidhje me largimin e mundshĂ«m nga NATO?
Gjatë mandatit të tij të parë në Shtëpinë e Bardhë (dhe muajve të parë të mandatit të tij të dytë), Trump shprehu pakënaqësitë e tij me NATO-n, kryesisht në lidhje me shpenzimet e mbrojtjes dhe sa kontribuon secili vend anëtar.
Ai argumentoi se SHBA-të nuk duhet të paguajnë më shumë për mbrojtjen.
Në gusht të vitit 2018, Trump iu referua bisedave që pati me zyrtarët e NATO-s nga viti i kaluar.
âDikush tha a do tĂ« na lini nĂ«se nuk i paguajmĂ« faturat tona? Ata e urryen pĂ«rgjigjen time. UnĂ« thashĂ«, po, do ta konsiderojaâ, kujtoi presidenti amerikan.
NĂ« dhjetor 2024, pĂ«rpara se tĂ« kthehej nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ« pĂ«r mandatin e tij tĂ« dytĂ«, Trump tha se NATO kishte âpĂ«rfituarâ nga SHBA-ja dhe tha se SHBA-ja do tĂ« mbetej anĂ«tare vetĂ«m nĂ«se tĂ« tjerĂ«t âpaguanin faturat e tyreâ.
Vitin e kaluar, Trump arriti tâi bindĂ« udhĂ«heqĂ«sit e NATO-s tĂ« bien dakord pĂ«r tĂ« rritur shpenzimet e mbrojtjes nĂ« 5% tĂ« prodhimit ekonomik tĂ« secilit vend deri nĂ« vitin 2035.
A mund të largohet ligjërisht Trump nga NATO?
Akti i Autorizimit tĂ« Mbrojtjes KombĂ«tare i vitit 2024 âkĂ«rkoi tĂ« vendoste njĂ« ndalim tĂ« fortĂ« ligjor mbi çdo pĂ«rpjekje tĂ« ardhshme pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr Shtetet e Bashkuara nga NATO duke i ndaluar njĂ« presidenti ta bĂ«nte kĂ«tĂ« pa njĂ« shumicĂ« prej dy tĂ« tretash nĂ« Senat ose njĂ« akt tĂ« Kongresitâ, sipas Ilaria Di Gioia, lektore e lartĂ« e sĂ« drejtĂ«s amerikane nĂ« Universitetin e Qytetit tĂ« Birminghamit.
Gioia tha se ka një numër mënyrash se si Trump mund të kërkojë një zgjidhje alternative, nëse ai dëshiron seriozisht të tërheqë SHBA-në nga aleanca.
âTrump mund tĂ« pĂ«rpiqet tĂ« anashkalojĂ« kufizimin statutor tĂ« Kongresit duke u thirrur nĂ« autoritetin presidencial mbi politikĂ«n e jashtme, njĂ« qasje qĂ« ai e ka pĂ«rdorur mĂ« parĂ« pĂ«r tĂ« anashkaluar kufizimet e Kongresit mbi tĂ«rheqjen nga traktatiâ, shpjegon Gioia.
Trump ka deklaruar vazhdimisht se SHBA-tĂ« duhet ta blejnĂ« GrenlandĂ«n si çështje âsigurie kombĂ«tareâ.
Sipas Gioias, presidenti mund të përpiqet ta përdorë këtë argument në mënyrë legjitime.
âTrump mund ta paraqesĂ« tĂ«rheqjen e NATO-s si tĂ« nevojshme pĂ«r mbrojtjen kombĂ«tare, duke cituar autoritetin e gjerĂ« tĂ« Komandantit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m ( Neni II, Seksioni 2 )â, deklaroi Gioia.
Curtis Bradley, profesor i shquar i drejtësisë në Universitetin e Chicagos thekson se ekziston, të paktën, njëfarë precedenti, duke përmendur tërheqjen e presidentit Jimmy Carter nga një traktat mbrojtjeje të ndërsjellë me Tajvanin në vitin 1978, i cili u formalizua në vitin 1980.
Por prapëseprapë, duke pasur parasysh Aktin e Autorizimit të Mbrojtjes Kombëtare të vitit 2024, nëse Trump do të tërhiqte SHBA-në nga NATO, kjo nuk do të ishte aspak e lehtë dhe mund të kishte pasoja ligjore.
Bradley vëren se për shkak të faktit që Gjykata e Lartë shpesh vendos në favor të Administratës Trump, Kongresi mund ta ketë të vështirë të fitojë kundër tij në gjykata, por reagimi ligjor mund të vijë nga diku tjetër.
Duke iu referuar aleancĂ«s si âtraktati mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i mbrojtjes sĂ« ndĂ«rsjellĂ« i epokĂ«s pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«roreâ, Bradley tha se njĂ« dalje e SHBA-sĂ« do tĂ« ishte e habitshme dhe se ka shumĂ« mĂ« tepĂ«r gjasa tĂ« shohim âtensione tĂ« vazhdueshme me NATO-nâ sesa njĂ« tĂ«rheqje formale. /Telegrafi/
Marrja e Grenlandës mund t'i kushtojë më shumë se 700 miliardë dollarë presidentit të SHBA-së Donald Trump dhe administratës së tij, thanë tre burime, sipas NBC News.
Shuma korrespondon me më shumë se gjysmën e buxhetit vjetor të Departamentit të Mbrojtjes, por pavarësisht kritikave, Trumpi ka treguar vendosmëri në vendimin e tij, duke thënë se SHBA-ja do ta ketë ishullin prej 800 mijë miljesh katrorë "në një mënyrë ose në një tjetër", raportoi NBC News të mërkurën.
Dëshira e Trumpit për të "zotëruar" tokën vjen nga një shqetësim se banorët mund të kërkojnë pavarësi.
Disa ekspertë dhe ish-zyrtarë amerikanë paralajmërojnë se nëse banorët e Grenlandës veprojnë sipas dëshirës së tyre, vija bregdetare e ishullit mund të bie nën kontrollin e Rusisë ose Kinës.
"Grenlanda nuk dëshiron të jetë në pronësi, e qeverisur ose pjesë e SHBA-së", tha ministrja e Jashtme e Grenlandës, Vivian Motzfeldt, pas mbërritjes së saj të martën në Washington për t'u takuar me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance dhe sekretarin e Shtetit, Marco Rubio.
Zona strehon një prani të vogël ushtarake amerikane në bazën hapësinore Pituffik dhe historikisht ka qenë e hapur për të pritur asete shtesë ushtarake ose negociata në lidhje me burimet e saj të vlefshme, të tilla si mineralet e rralla të tokës.
Megjithatë, kohët e fundit, retorika e Trumpit ka ndryshuar ndjeshëm dhe deklaratat e tij tani po merren më seriozisht brenda administratës së tij dhe nga aleatët e SHBA-së.
Një qasje më pak e kushtueshme mund të përfshijë një marrëveshje ku Washingtoni ofron ndihmë financiare në këmbim të ruajtjes së një pranie sigurie.
Por, Trumpi ka shprehur vazhdimisht dëshirën që SHBA-ja të ketë kontroll më të madh mbi ishullin, duke e krahasuar atë me zotërimin e pronës në vend të dhënies së saj me qira. /AA/
Burimi: The Guardian (titulli: Whether or not Trump invades Greenland, this much is clear: the western order we once knew is history) PĂ«rkthimi:Telegrafi.com
Donald Trumpi po kërcënon të pushtojë Grenlandën - territor i një aleati në NATO - ndoshta edhe me forcë ushtarake, ashtu siç po përpiqet Vladimir Putini të pushtojë Ukrainën. Edhe nëse nuk e bën këtë realisht, kjo tashmë është një epokë e re: një botë post-perëndimore me çrregullim ndërkombëtar joliberal.
ĂshtĂ« e dyfishtĂ« detyra e tashme pĂ«r demokracitĂ« liberale nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, dhe pĂ«r EvropĂ«n nĂ« veçanti: tĂ« shohim botĂ«n ashtu siç Ă«shtĂ« dhe tĂ« kuptojmĂ« çfarĂ« dreqin duhet tĂ« bĂ«jmĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«.
Një sondazh ndërkombëtar i opinionit publik, i publikuar sot, është pikënisje e dobishme. Ai u realizua në nëntor të vitit kaluar, në 21 vende - për Këshillin Evropian për Marrëdhënie të Jashtme (ECFR) - në bashkëpunim me projektin tonë kërkimor Evropa në një botë që ndryshon në Universitetin e Oksfordit (ju lus ta lexoni raportin e plotë, të cilin e kam shkruar bashkë me Ivan Krastevin dhe Mark Leonardin). Ky është sondazhi i katërt në një seri që kemi bërë çdo vit, që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Putini në vitin 2022, ndaj mund të shohim se si gjërat kanë evoluar - nga shumë keq dikur, tani në momente kritike.
Në vitin 2022 pamë një Perëndim transatlantik të bashkuar në indinjatë ndaj pushtimit të plotë të Ukrainës, por të ndarë nga fuqitë e tjera të mëdha dhe të mesme, si Kina, India dhe Turqia, të cilat ishin të gatshme të vazhdonin biznesin - si zakonisht - me Rusinë. Ekonomia ruse po mbijetonte përballë sanksioneve të paprecedenta perëndimore, sepse ato shtete të tjera tashmë kishin mjaftueshëm pasuri dhe fuqi për të balancuar edhe një Perëndim të bashkuar. Pra, kjo veçse ishte një botë post-perëndimore, por ende me një Perëndim që vepronte brenda saj.
Trumpi 2.0 e ka ndryshuar kĂ«tĂ«. Tani kemi njĂ« botĂ« post-perĂ«ndimore, por pa njĂ« PerĂ«ndim gjeopolitik tĂ« bashkuar qĂ« vepron nĂ« tĂ«. NĂ«se duhet tâia atribuojmĂ« ndonjĂ« koherencĂ« strategjike narcisizmit tĂ« paqĂ«ndrueshĂ«m tĂ« Trumpit, qasja e tij Ă«shtĂ« mĂ« afĂ«r asaj tĂ« Putinit sesa e cilitdo president amerikan qĂ« nga viti 1945. Siç e shpjegon haptazi krahu i tij i djathtĂ«, Stephen Miller, ata besojnĂ« se bota âqeveriset me fuqi ... me forcĂ« ... me pushtetâ.
EvropianĂ«t e kanĂ« kuptuar kĂ«tĂ«. PĂ«r habi, mĂ« pak se njĂ« nĂ« pesĂ« evropianĂ« kontinentalĂ« (nĂ« njĂ« mesatare tĂ« 10 vendeve tĂ« BE-sĂ« qĂ« kemi anketuar) dhe vetĂ«m njĂ« nĂ« katĂ«r britanikĂ« tani e shohin ShBA-nĂ« si njĂ« vend aleat. NĂ« UkrainĂ«, kjo shifĂ«r ka rĂ«nĂ« nĂ« 18 pĂ«rqind. Ne, evropianĂ«t, ende e shohim ShBA-nĂ« si ânjĂ« partner tĂ« domosdoshĂ«mâ, por jo si aleat.
Edhe pjesa tjetër e botës po zgjohet me këtë. Përderisa në sondazhin tonë të parë, 60 përqind e të anketuarve kinezë mendonin se qasjet amerikane dhe evropiane ishin të njëjta ose të ngjashme (d.m.th. ekziston një Perëndim i vetëm), tani vetëm 43 përqind mendojnë kështu, ndërsa një shumicë e qartë mendon se ato janë të ndryshme. Tash për tash, Perëndimi është histori.
Pra, çfarĂ« duhet tĂ« bĂ«jmĂ« pĂ«r kĂ«tĂ«? GjĂ«ja mĂ« e keqe qĂ« mund tĂ« bĂ«jmĂ« Ă«shtĂ« tĂ« vazhdojmĂ« tĂ« qajmĂ« pĂ«r humbjen e âsistemit ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« bazuar nĂ« rregullaâ, duke bĂ«rĂ« thirrje tĂ« zgjedhura pĂ«r ligjin ndĂ«rkombĂ«tar (Ukraina, por jo Gaza), teksa vazhdojmĂ« me paqĂ«simin servil tĂ« Trumpit. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, padyshim qĂ« nuk duam tĂ« sillemi si ai apo si Putini.
Ajo që na duhet është një ndërkombëtarizëm i ri: më i shpejtë, më fleksibil, më i rreptë. Të refuzojmë përdorimin e forcës, por të përqafojmë përdorimin e pushtetit. Të mos fiksohemi për strukturat dhe aleancat ekzistuese, por të kërkojmë një gamë më të gjerë partnerësh, në mënyrë pragmatike, nga një rast te tjetri. Të shqetësohemi më pak për rregullat, më shumë për rezultatet; më pak për procesin, më shumë për përparimin. Kjo është një sfidë veçanërisht për BE-në institucionale, shembullin përfundimtar - të ngadaltë, të bazuar në rregulla dhe të ngarkuar me procese - të rendit liberal ndërkombëtar të viteve '90 të shekullit XX.
Megjithatë, tashmë kemi nisur ta bëjmë këtë për Ukrainën, me një kombinim të ri të një koalicioni të të gatshmëve dhe vetë BE-së që po lëviz me shpejtësi të paprecedent për standardet e Brukselit. Siç argumentova muajin e kaluar, duhet të përgatitemi urgjentisht për të mbështetur një Ukrainë të pavarur edhe pa ndihmën e ShBA-së.
Po me Grenlandën? Së pari, duhet të udhëhiqemi në gjithçka që bëjmë nga qeveritë e zgjedhura të Grenlandës dhe Danimarkës. Kjo, në fund të fundit, është ajo që na dallon ne demokratët liberalë nga imperialistët autoritarë.
TĂ« mĂ«rkurĂ«n, Danimarka dhe disa nga aleatĂ«t e saj evropianĂ« nĂ« NATO shpallĂ«n dĂ«rgimin e trupave tĂ« mĂ«tejshme nĂ« GrenlandĂ«. Ministrat e jashtĂ«m tĂ« GrenlandĂ«s dhe DanimarkĂ«s pastaj u takuan nĂ« Uashington me nĂ«npresidentin JD Vance, dhe sekretarin e Shtetit, Marco Rubio, dhe u pajtuan tĂ« krijonin njĂ« grup pune tĂ« nivelit tĂ« lartĂ«. ĂshtĂ« mjaft e qartĂ« se mosmarrĂ«veshja bazike nuk Ă«shtĂ« zgjidhur. TĂ« gjitha shenjat tregojnĂ« se Trump do tĂ« bĂ«het mĂ« ekstrem dhe mĂ« i paparashikueshĂ«m me kalimin e kohĂ«s dhe me rritjen e vĂ«shtirĂ«sive tĂ« tij tĂ« brendshme.
Ja disa sugjerime. Për të theksuar angazhimin evropian, kancelari gjerman Friedrich Merz, presidenti francez Emmanuel Macron dhe kryeministri britanik Keir Starmer duhet të vizitojnë Grenlandën, së bashku me kryeministren daneze Mette Frederiksen. Ata duhet të shoqërohen nga kryeministri kanadez, Mark Carney, pasi Kanadaja është aleate në NATO dhe është fqinja reale perëndimore e Grenlandës dhe e prekur drejtpërdrejt nga pasiguria në Arktik.
Nëse mund të shkojnë me tren për në Kiev, mund të shkojnë me aeroplan në Nuuk. Për çudi, kjo vizitë mund të jetë po aq e rëndësishme sa vetë angazhimi për sigurinë, sepse gjuha e dytë e presidentit Trump është televizioni. Ai do ta marrë mesazhin nga pamjet. Një numër zyrtarësh ndërlidhës evropianë dhe kanadezë, të dukshëm dhe me uniforma të dallueshme, duhet të vendosen në Grenlandë për një kohë të pacaktuar.
TĂ« martĂ«n, kryeministri i GrenlandĂ«s, Jens-Frederik Nielsen, tha se nĂ«se duhet tĂ« zgjedhin, âne zgjedhim DanimarkĂ«n ... ne zgjedhim BE-nĂ«â. Prandaj, BE-ja duhet tĂ« gjejĂ« shumĂ« shpejt njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tĂ« rritur mbĂ«shtetjen e saj financiare qĂ« aktualisht Ă«shtĂ« e vogĂ«l pĂ«r GrenlandĂ«n - dhe jo siç Ă«shtĂ« planifikuar pĂ«r periudhĂ«n e re buxhetore qĂ« fillon nĂ« vitin 2028. Kjo do tĂ« ishte njĂ« mundĂ«si e mirĂ« pĂ«r presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidentin e KĂ«shillit Evropian, AntĂłnio Costa, qĂ« tĂ« hipin nĂ« aeroplan pĂ«r nĂ« Nuuk.
NdĂ«rkohĂ« qĂ« janĂ« atje, ata duhet tĂ« nisin njĂ« diskutim strategjik pĂ«r njĂ« marrĂ«dhĂ«nie tĂ« mundshme tĂ« afĂ«rt nĂ« tĂ« ardhmen midis njĂ« Grenlande tĂ« pavarur dhe BE-sĂ«. ĂshtĂ« mjaft e qartĂ« se BE-ja e sĂ« nesĂ«rmes do tĂ« ketĂ« njĂ« gamĂ« marrĂ«dhĂ«niesh tĂ« personalizuara me fqinjĂ«t kryesorĂ«, pĂ«rfshirĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, UkrainĂ«n, TurqinĂ« dhe KanadanĂ«. Pse jo edhe me GrenlandĂ«n?
NdĂ«rkohĂ«, Evropa - partneri mĂ« i madh ekonomik i ShBA-sĂ« - duhet tĂ« shqyrtojĂ« privatisht gamĂ«n e plotĂ« tĂ« reagime ekonomike (pĂ«rfshirĂ«, pĂ«r shembull, shitjen e bonove tĂ« Thesarit amerikan) qĂ« mund tĂ« ndĂ«rmarrĂ« nĂ« rastin ende tĂ« pamundur tĂ« njĂ« Trumpi qĂ« urdhĂ«ron pushtimin ushtarak, nĂ« stilin e Putinit, tĂ« GrenlandĂ«s. PĂ«rmbledhja e kĂ«tyre planeve tĂ« emergjencĂ«s mund tâi pĂ«rcillet nĂ« mĂ«nyrĂ« diskrete ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, pĂ«rmes sekretarit tĂ« Thesarit tĂ« ShBA-sĂ«, Scott Bessent, ose dhĂ«ndrit tĂ« presidentit, Jared Kushner.
Pa dyshim që ka edhe lëvizje të tjera të mundshme, por drejtimi i përgjithshëm është i qartë: një Evropë (dhe Kanada me demokraci të tjera liberale) që projektojnë forcë të qetë, pushtet dhe vendosmëri.
NjĂ« nga gjetjet mĂ« dĂ«shpĂ«ruese nĂ« sondazhin tonĂ« Ă«shtĂ« se evropianĂ«t janĂ« liderĂ« botĂ«rorĂ« nĂ« pesimizĂ«m. Gati gjysma e tyre nuk besojnĂ« se BE-ja mund tĂ« pĂ«rballet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ« me fuqitĂ« globale - si ShBA-ja dhe Kina. NĂ«se fillojmĂ« ta zbatojmĂ« kĂ«tĂ« ndĂ«rkombĂ«tarizĂ«m tĂ« ri, mĂ« shpejtĂ« dhe mĂ« fortĂ«, ndoshta mĂ« shumĂ« evropianĂ« do tâi besojnĂ« pĂ«rsĂ«ri EvropĂ«s. /Telegrafi/
Personeli ushtarak evropian do të fillojë të mbërrijë në Grenlandë të enjten, menjëherë pasi një takim midis zyrtarëve amerikanë, danezë dhe Grenlandë në Uashington dështoi të zgjidhte "mosmarrëveshjen themelore" mbi ishullin strategjik Arktik të pasur me minerale.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, është zotuar vazhdimisht të marrë kontrollin e territorit autonom danez, duke argumentuar se është jetik për sigurinë e SHBA-së.
Dhe Franca, Suedia, Gjermania dhe Norvegjia njoftuan të mërkurën se do të vendosnin personel ushtarak si pjesë e një misioni në kryeqytetin e Grenlandës, Nuuk, shkruajnë mediat e huaja, përcjell Telegrafi.
"Ushtarët e NATO-s pritet të jenë më të pranishëm në Grenlandë nga sot dhe në ditët në vijim. Pritet që të ketë më shumë fluturake dhe anije ushtarake", tha zëvendëskryeministri i Grenlandës, Mute Egede, në një konferencë për shtyp të mërkurën, duke shtuar se ata do të "stërviteshin".
âPersoneli i parĂ« ushtarak francez Ă«shtĂ« tashmĂ« nĂ« rrugĂ«. TĂ« tjerĂ« do tĂ« vijnĂ« pas tyreâ, tha presidenti francez Emmanuel Macron nĂ« X.
Vendosja e një ekipi zbulimi prej 13 trupash të Bundeswehr në Nuuk nga e enjtja ishte me ftesë të Danimarkës, tha ministria gjermane e mbrojtjes, duke shtuar se do të zgjaste nga e enjtja deri të dielën.
Vendosja u njoftua në të njëjtën ditë kur ministrat e jashtëm të Danimarkës dhe Grenlandës u takuan me Zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance, si dhe Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio në Uashington.
Ministri i JashtĂ«m danez Lars Lokke Rasmussen, duke folur pas largimit nga ShtĂ«pia e BardhĂ«, tha se njĂ« marrje e GrenlandĂ«s nga SHBA-tĂ« nuk ishte âabsolutisht e nevojshmeâ.
âNe nuk arritĂ«m tĂ« ndryshonim qĂ«ndrimin amerikan. ĂshtĂ« e qartĂ« se presidenti ka kĂ«tĂ« dĂ«shirĂ« pĂ«r tĂ« pushtuar GrenlandĂ«nâ, u tha Lokke gazetarĂ«ve.
âPrandaj, ne ende kemi njĂ« mosmarrĂ«veshje themelore, por gjithashtu biem dakord tĂ« mos biem dakordâ.
Trump, duke folur pas takimit nĂ« tĂ« cilin nuk mori pjesĂ«, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« u duk âpajtuesâ pĂ«r GrenlandĂ«n, duke pranuar interesat e DanimarkĂ«s edhe pse tha pĂ«rsĂ«ri se nuk po pĂ«rjashtonte asnjĂ« mundĂ«si.
âKam njĂ« marrĂ«dhĂ«nie shumĂ« tĂ« mirĂ« me DanimarkĂ«n dhe do tĂ« shohim se si do tĂ« shkojĂ« gjithçka. Mendoj se diçka do tĂ« funksionojĂ«â, tha Trump pa shpjeguar mĂ« tej.
Ai tha pĂ«rsĂ«ri se Danimarka ishte e pafuqishme nĂ«se Rusia ose Kina do tĂ« donin tĂ« pushtonin GrenlandĂ«n, por shtoi: âKa gjithçka qĂ« mund tĂ« bĂ«jmĂ«â. /Telegrafi/
Ministri i Jashtëm i Danimarkës ka thënë se ka një "mosmarrëveshje themelore" me SHBA-në për Grenlandën, pas bisedimeve në Shtëpinë e Bardhë.
Lars Lokke Rasmussen tha se takimi me zëvendëspresidentin JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit, Marco Rubio të mërkurën kishte qenë "i sinqertë, por konstruktiv".
Por ai shtoi se presidenti i SHBA-së po këmbëngulte në "pushtimin" e Grenlandës, gjë që ishte "krejtësisht e papranueshme".
"Ne e bëmë shumë, shumë të qartë se kjo nuk është në interes të Danimarkës", tha ai, transmeton Telegrafi.
Trump më pas përsëriti interesin e tij për të blerë ishullin e pasur me burime, një qëndrim që ka tronditur aleatët në të gjithë Evropën dhe ka nxitur tensione me NATO-n.
Takimi njëorësh midis SHBA-së, Danimarkës dhe Grenlandës nuk arriti të sjellë një përparim të madh, megjithëse të gjitha palët ranë dakord të ngrinin një grup pune të nivelit të lartë për të diskutuar të ardhmen e territorit autonom danez.
Rasmussen tha se kishte "vija të kuqe" që SHBA-të nuk mund t'i kalonin dhe grupi i punës do të takohej në javët e ardhshme në një përpjekje për të gjetur një kompromis.
Ai shtoi se Danimarka dhe Grenlanda ishin të hapura ndaj mundësisë që SHBA-të të hapin më shumë baza ushtarake në ishull.
Rasmussen tha gjithashtu se kishte një "element të së vërtetës" në pikëpamjen e Trump, se siguria duhet të forcohet për të kundërshtuar interesat ruse dhe kineze në Arktik.
Por ai tha se komentet e presidentit në lidhje me praninë e anijeve luftarake ruse dhe kineze rreth Grenlandës "nuk ishin të vërteta".
Pavarësisht se është një territor me popullsi të pakët, vendndodhja e Grenlandës midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë të pozicionuar mirë për sistemet e paralajmërimit të hershëm në rast të sulmeve me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
Trump ka thënë vazhdimisht se blerja e saj është jetike për sigurinë kombëtare të SHBA-së.
SHBA-të tashmë kanë më shumë se 100 personel ushtarak të stacionuar përgjithmonë në bazën e tyre Pituffik në skajin veriperëndimor të Grenlandës, një strukturë që është operuar nga SHBA-të që nga Lufta e Dytë Botërore.
Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, SHBA-të kanë fuqinë të sjellin sa më shumë trupa që duan në Grenlandë.
Pas bisedimeve të mërkurën, Ministrja e Punëve të Jashtme e Grenlandës, Vivian Motzfeldt, tha se territori ishte i hapur për një bashkëpunim më të madh me SHBA-në, por gjithashtu kundërshtoi një pushtim.
"Ne kemi treguar se ku janë kufijtë tanë", tha Motzfeldt.
Vance dhe Rubio nuk komentuan menjëherë pas takimit. Ndërkohë, Trump u tha gazetarëve në Zyrën Ovale: "Ne kemi nevojë për Groenlandën për sigurinë kombëtare".
"Problemi është se nuk ka asgjë që Danimarka mund të bëjë në lidhje me këtë nëse Rusia ose Kina duan të pushtojnë Grenlandën, por ka gjithçka që mund të bëjmë", tha ai, duke shtuar se nuk beson se SHBA-të mund të mbështeten te Danimarka për të mbrojtur ishullin.
Bisedimet erdhën ndërsa aleatët në Evropë vepruan shpejt për të treguar mbështetje për Grenlandën. Suedia të mërkurën u zotua të dërgojë forca të armatosura në territor me kërkesë të Danimarkës.
Gjermania tha në një deklaratë të dhënë për BBC se do të dërgonte një "ekip zbulimi" në Grenlandë, për të "shqyrtuar kushtet e përgjithshme për kontribute të mundshme ushtarake për të mbështetur Danimarkën në sigurimin e sigurisë në rajon".
Duke folur në Suedi të mërkurën në mbrëmje, Sekretari i Mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar, John Healey, tha se pas një kërkese nga Danimarka, Mbretëria e Bashkuar do të dërgonte një oficer ushtarak si pjesë të ekipit të zbulimit.
Ministri i Jashtëm i Francës tha se vendi planifikonte të hapte një konsullatë në ishull muajin e ardhshëm.
Presidenti francez, Emmanuel Macron, tha se vendi i tij do të merrte pjesë gjithashtu në ekipin e zbulimit dhe se "elementët ushtarakë francezë" ishin tashmë në rrugë drejt Grenlandës.
Danimarka tha se zgjerimi i saj ushtarak në Grenlandë do të zhvillohet "në bashkëpunim të ngushtë me aleatët".
Ministri i JashtĂ«m i DanimarkĂ«s, Lars LĂžkke Rasmussen, ka deklaruar se ekziston njĂ« âmosmarrĂ«veshje thelbĂ«soreâ me Shtetet e Bashkuara lidhur me GroenlandĂ«n, pas bisedimeve tĂ« zhvilluara nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«.
Rasmussen tha se takimi me zv/presidentin amerikan JD Vance dhe Sekretarin e Shtetit Marco Rubio ishte âi hapur, por konstruktivâ, por theksoi se presidenti Donald Trump po kĂ«mbĂ«ngul pĂ«r âpushtiminâ e GroenlandĂ«s, njĂ« ide qĂ« Danimarka e konsideron âkrejtĂ«sisht tĂ« papranueshmeâ.
âE bĂ«mĂ« shumĂ« tĂ« qartĂ« se kjo nuk Ă«shtĂ« nĂ« interes tĂ« DanimarkĂ«sâ, deklaroi Rasmussen.
Pas takimit, Trump përsëriti interesin e tij për marrjen e ishullit të pasur me burime natyrore, një qëndrim që ka tronditur aleatët europianë dhe ka shtuar tensionet me NATO-n.
Takimi njĂ«orĂ«sh mes SHBA-sĂ«, DanimarkĂ«s dhe GroenlandĂ«s nuk solli njĂ« marrĂ«veshje konkrete, por palĂ«t ranĂ« dakord tĂ« krijojnĂ« njĂ« grup pune tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« pĂ«r tĂ« diskutuar tĂ« ardhmen e territorit autonom danez. Rasmussen tha se ekzistojnĂ« âvija tĂ« kuqeâ qĂ« SHBA nuk mund tâi kalojĂ«, por shtoi se Danimarka dhe Groenlanda janĂ« tĂ« hapura pĂ«r zgjerimin e pranisĂ« ushtarake amerikane nĂ« ishull.
Groenlanda, edhe pse territor me popullsi të vogël, ka rëndësi strategjike për shkak të pozicionit mes Amerikës së Veriut dhe Arktikut, duke shërbyer si pikë kyçe për sistemet e paralajmërimit ndaj sulmeve raketore dhe monitorimin e anijeve në rajon.
Trump ka deklaruar vazhdimisht se marrja e Groenlandës është jetike për sigurinë kombëtare amerikane. SHBA ka aktualisht mbi 100 ushtarë të vendosur në bazën Pituffik në veriperëndim të ishullit.
Ministrja e Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, tha se territori është i hapur për bashkëpunim më të ngushtë me SHBA-në, por kundërshton çdo ide për marrje nën kontroll.
âNe kemi treguar qartĂ« se cilat janĂ« kufijtĂ« tanĂ«â, u shpreh ajo.
Ndërkohë, disa vende europiane kanë shprehur mbështetje për Groenlandën. Suedia ka njoftuar se do të dërgojë forca të armatosura në territor me kërkesë të Danimarkës, ndërsa Gjermania dhe Franca kanë paralajmëruar dërgimin e ekipeve ushtarake vëzhguese.
Sondazhet tregojnë se shumica e banorëve të Groenlandës janë kundër kalimit nën kontrollin amerikan, ndërsa edhe shumica e amerikanëve e kundërshtojnë këtë ide.
Login
