MOSKË, 13 janar /ATSH-AA/ – Kompania ruse e energjisë Gazprom njoftoi se vitin e kaluar, për herë të parë, furnizoi më shumë gaz natyror në Kinë sesa në Evropë.

Gazprom tha se kompania vazhdoi të shesë gaz natyror në vendet fqinje në vitin 2025.

Thuhet se kompania rriti dërgesat e saj të gazit natyror në Kazakistan, Uzbekistan dhe Kirgistan me 22,2 për qind vitin e kaluar dhe në Gjeorgji me 40,4 për qind.

Rreth 38,8 miliardë metra kub gaz natyror iu furnizuan Kinës nëpërmjet tubacionit Power of Siberia gjatë kësaj periudhe.

Gazprom, pjesa e tregut e të cilit në Evropë është zvogëluar ndjeshëm për shkak të sanksioneve perëndimore, po ndërmerr hapa për të zhvilluar bashkëpunimin me vendet aziatike për të kompensuar humbjet e saj në sektorin e energjisë.

Përveç tubacionit Power of Siberia, Gazprom po punon edhe në Projektin Power of Siberia 2, i cili është planifikuar të furnizojë gazin rus në Kinë nëpërmjet Mongolisë me një kapacitet vjetor prej 50 miliardë metrash kub.   /os/

The post RUSI – Gazprom ka furnizuar më shumë gaz natyror në Kinë sesa në Evropë në vitin 2025 appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

NUUK (Groenlandë) 12 janar /ATSH/ – Kina deklaroi se Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk duhet të përdorin vende të tjera si pretekst për të ndjekur interesat e tyre në Groenlandë, duke theksuar se aktivitetet kineze në Arktik janë në përputhje me të drejtën ndërkombëtar, sipas AP.

Presidenti amerikan Donald Trump ka shprehur dëshirën për të arritur një marrëveshje për të marrë Groenlandën, territor gjysmëautonom i Danimarkës, aleate e NATO-s.

Ai argumenton se kjo është e nevojshme për të parandaluar ndikimin e Rusisë ose Kinës në rajon, duke rritur ndjeshëm tensionet mes Uashingtonit, Kopenhagës dhe autoriteteve lokale në Groenlandë.

Kryeministrja daneze Mette Frederiksen ka paralajmëruar se marrja kontrollit të  e Groenlandës nga SHBA-ja  do të shënonte fundin e NATO-s.

Ndërkohë, kryeministri i Groenlandës dhe liderët e katër partive të tjera parlamentare kanë theksuar në një deklaratë të përbashkët se e ardhmja e territorit duhet të vendoset nga populli i tij.

Presidenti Trump i përsëriti komentet e tij gjatë fundjavës, duke thënë se SHBA-ja “duhet ta marrë Groenlandën”, përndryshe këtë do ta bënin Rusia ose Kina. Ai shtoi se preferon një marrëveshje, por theksoi se “në një mënyrë apo tjetër, Groenlanda do të jetë e SHBA-së”.

Kina, e cila në vitin 2018 u vetëshpall “shtet pranë Arktikut”, synon të zgjerojë ndikimin e saj në rajon dhe ka shpallur planet për ndërtimin e një “Rruge Polare të Mëndafshit” si pjesë e nismës globale “Brezi dhe Rruga”.

Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme kineze deklaroi se aktivitetet e Pekinit në Arktik synojnë paqen, stabilitetin dhe zhvillimin e qëndrueshëm, duke shtuar se të drejtat e të gjitha vendeve duhet të respektohen sipas ligjit ndërkombëtar.

Ndërkohë, pritet që përfaqësues danezë dhe gorenlandezë të zhvillojnë bisedime në Uashington këtë javë, ndërsa po përgatiten edhe vizita të senatorëve amerikanë në Danimarkë. /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post FOKUS – Groenlanda burim tensioni Kinë-SHBA appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Një automjet është përfshirë nga flakët mbrëmjen e sotme, rreth 500 metra larg rrethrrotullimit të Rrogozhinës. Sipas informacioneve, flakët kanë përfshirë makinën papritur gjatë lëvizjes. Fatmirësisht, drejtuesi ka arritur të dalë në kohë nga automjeti dhe nuk raportohet për persona të lënduar. Në vendngjarje kanë mbërritur shërbimet zjarrfikëse, të cilat kanë bërë të mundur shuarjen […]

The post Merr flakë automjeti pranë rrethrrotullimit të Rrogozhinës appeared first on BoldNews.al.

Policia ka sekuestruar 1 automjet tip “BMW M-8”, me vlerë rreth 140 000 euro, i dyshuar i vjedhur në Gjermani. Blutë kanë proceduar penalisht blerësin e automjetit të trafikuar, njëkohësisht drejtues i tij në momentin e ndalimit në Vorë, shtetasi E. D., 39 vjeç. Ndërkohë, është shpallur në kërkim kosovari 42-vjeçar me inicialet F. H., […]

The post Sekuestrohet në Vorë makina luksoze me vlerë 140 mijë euro, dyshohet se ishte vjedhur në Gjermani appeared first on BoldNews.al.

SHANGAI, 4 janar /ATSH/ – Presidenti i Koresë së Jugut, Lee Jae Myung, ka nisur një vizitë shtetërore në Kinë për të promovuar paqen në Gadishullin Korean, vetëm pak orë pasi Koreja e Veriut lëshoi raketa balistike, sipas Reuters.

Kjo është vizita e parë e Lee në Kinë që nga marrja e detyrës në qershor.

Gjatë vizitës, Lee do të takohet me presidentin kinez Xi Jinping për takimin e tyre të dytë brenda vetëm dy muajve, një interval jashtëzakonisht i shkurtër që tregon interesin e Kinës për të forcuar bashkëpunimin ekonomik dhe turizmin, veçanërisht ndërkohë që marrëdhëniet e Kinës me Japoninë janë tensionuar.
Lee ka lavdëruar Xi si një udhëheqës të madh dhe vizionar dhe ka theksuar mundësitë për bashkëpunim ekonomik dhe teknologjik, përfshirë zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe industrive të avancuara.

Administrata e Lee synon të forcojë marrëdhëniet me Pekinin, duke njohur rëndësinë e Kinës si partneri më i madh tregtar i Koresë së Jugut.

Kjo lëvizje vjen pas një periudhe tensioni me Kinën gjatë mandatit të presidentit të mëparshëm, për shkak të afërsisë së Koresë së Jugut me SHBA-nē dhe Japoninë.

Vizita vjen gjithashtu në një kontekst sigurie, pasi Koreja e Veriut ka rritur aktivitetin bërthamor dhe Kinës i kërkohet të ndihmojë në rifillimin e dialogut me Phenianin.

Lee pritet të kërkojë që Kina të lehtësojë negociatat për denuklearizimin dhe stabilitetin rajonal.

Agjenda e vizitës përfshin edhe bashkëpunimin teknologjik dhe zinxhirët e furnizimit, duke përqendruar vëmendjen në industrinë dixhitale, turizmin dhe inovacionet teknologjike të avancuara.

Ky takim synon të vendosë një balancë diplomatike në rajon, duke forcuar marrëdhëniet mes Koresë së Jugut dhe Kinës, pa cenuar aleancën strategjike të Seulit me SHBA-në. /Ad.Ab./

The post SHANGAI – Presidenti jugkorean Lee vizitë shtetërore në Kinë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PEKIN, 4 janar /ATSH DPA/ – Kina i ka bërë thirrje  Shteteve të Bashkuara të Amerikës që të lirojnë menjëherë presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro, dhe gruan e tij, Cilia Flores, si dhe të ndalojnë çdo përpjekje për të destabilizuar qeverinë venezuelase, tha të sot një zëdhënës i Ministrisë së Jashtme kineze.

Që një ditë më parë, Pekini kishte kritikuar ashpër sulmin e SHBA-së kundër Venezuelës.

Kina, së bashku me Rusinë dhe Iranin, është një nga aleatët kryesorë të Venezuelës.

Në orët e para të ditës se djeshme, Shtetet e Bashkuara kapën presidentin Nicolás Maduro dhe gruan e tij gjatë një sulmi ushtarak në Venezuelë dhe i nxorrën jashtë vendit.

Ata pritet të gjykohen në Nju Jork për akuza që përfshijnë “komplot për narko-terrorizëm”. /Ad.Ab./

The post PEKIN – Kina kërkon lirimin e menjëhershëm të Maduros appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PEKIN/TAJPEI, 30 dhjetor /ATSH-DPA/ – Manovrat ushtarake në shkallë të gjerë të Kinës rreth Tajvanit vazhduan sot në ditën e dytë rresht.

Ministria e Mbrojtjes e Tajvanit njoftoi se brenda 24 orëve u regjistruan 130 fluturime të avionëve ushtarakë kinezë rreth ishullit, shifra e dytë më e lartë e shënuar ndonjëherë për këtë periudhë.

Ushtria Çlirimtare Popullore e Kinës kishte paralajmëruar se do të zhvillonte manovra me municion të vërtetë në shtatë zona të caktuara pranë Tajvanit.

Sipas autoriteteve tajvaneze, ushtria kineze lëshoi sot 27 raketa nga provinca Fujian në  mëngjes dhe pasdite.

”Disa nga raketat ranë brenda zonës së vazhdueshme detare prej 24 miljesh të Tajvanit, por mbetën jashtë ujërave territoriale prej 12 miljesh”, thanë zyrtarët në Tajpei.

Ndërkohë, dhjetëra avionë kinezë kaluan vijën e mesit të Ngushticës së Tajvanit dhe hynë në hapësirën ajrore të ishullit.

Ministria e Mbrojtjes shtoi se edhe anije të shumta kineze iu afruan ose hynë në ujërat e kufizuara.

Forcat e armatosura të Tajvanit monitoruan situatën dhe reaguan përmes forcave të përbashkëta dhe sistemeve mbrojtëse.

Pekini e konsideron Tajvanin pjesë të territorit të tij dhe ka deklaruar vazhdimisht se synon ta vendosë nën kontroll, nëse është e nevojshme edhe me forcë ushtarake. Ishulli qeveriset në mënyrë demokratike prej dekadash./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post TAJVAN – Tajpei: Kina ka lëshuar 27 raketa kundër ishullit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PEKIN, 28 dhjetor /ATSH -DPA/ Ministrat e jashtëm të Tajlandës dhe Kamboxhias kanë mbërritur në Kinë për bisedime diplomatike, pasi dy vendet fqinje ranë dakord për një armëpushim pas disa javësh përplasjesh kufitare, njoftuan sot zyrtarët.

Takimet mbahen sot dhe nesër në provincën jugperëndimore kineze Yunnan, nën drejtimin e ministrit të Jashtëm të Kinës, Wang Yi, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve “Xinhua” duke cituar Ministrinë e Jashtme kineze.

Në bisedimet dypalëshe me homologun kamboxhian, Prak Sokhonn, Wang Yi u bëri thirrje palëve të punojnë për një armëpushim gjithëpërfshirës dhe afatgjatë, si dhe për rindërtimin e besimit të ndërsjellë.

Nga ana e tij, Sokhonn shprehu shpresën se bisedimet trepalëshe do të kontribuojnë në arritjen e një paqeje të përhershme mes dy vendeve.

Në konsultime pritet të marrin pjesë edhe përfaqësues të forcave të armatosura të Kinës, Tajlandës dhe Kamboxhias, me synimin për të forcuar zbatimin e armëpushimit, për të rifilluar shkëmbimet dhe për të ndërtuar besim politik mes vendeve fqinje.

Ministria e Jashtme kineze theksoi se Pekini synon të ofrojë një platformë dialogu dhe të luajë një rol konstruktiv në stabilizimin e marrëdhënieve dypalëshe.

Ftesa e Kinës vjen një ditë pasi Tajlanda dhe Kamboxhia ranë dakord për një armëpushim të menjëhershëm, i cili u formalizua me nënshkrimin e një deklarate të përbashkët nga ministrat e mbrojtjes të të dyja vendeve.

Sipas Ministrisë së Jashtme të Tajlandës, marrëveshja parashikon që armëpushimi të monitorohet për 72 orë për të garantuar zbatimin e tij, ndërsa raportimet e sotme tregojnë se ai po respektohet. Shumë banorë të zhvendosur nga dhuna tashmë janë kthyer në fshatrat e tyre përgjatë kufirit, raportoi gazeta “Bangkok Post”. /Ad.Ab./

The post FOKUS – Tajlanda dhe Kamboxhia bisedime paqeje në Kinë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Ditën e sotme, një automjet në Pogradec u përfshi nga flakët. Pronari i automjetit që u përfshi ditën e sotme nga flakët, Artur Musollari, është një person i njohur për strukturat e rendit në Pogradec. Ai rezulton të jetë arrestuar në vitin 2023, pasi u kap në flagrancë i armatosur dhe i dyshuar se po […]

The post Djegia e makinës në Pogradec, pronari i mjetit person me precedent penal (Emri) appeared first on BoldNews.al.

XINJIANG, 28 dhjetor /ATSH-ANSA/ – Tuneli-autostradë ”Tianshan Shengli”, në provincën Xinjiang, është hapur për trafik dhe me 22,13 kilometrat e tij, është quajtur më i gjati në botë.

Tuneli kalon nëpër malet Tianshan, në rajonin autonom ujgur të Xinjiangut, duke e zvogëluar një udhëtim të rrezikshëm disaorësh malor në rreth 20 minuta.

Tuneli është një pjesë kyçe e Autostradës G0711 Urumqi-Yuli, e cila gjithashtu filloi të operojë të premten dhe që lidh qendrat urbane në Xinjiangun verior dhe jugor.

Me një shtrirje prej 2 500 kilometrash, malet Tianshan presin Xinjiang qendror, duke ndarë kryeqytetin provincial Urumqi, qytetin më të madh në veri, nga Korla, qyteti më i madh në jug.

Me hapjen e autostradës, koha e udhëtimit midis Urumqit dhe Korlës është reduktuar nga rreth shtatë orë në tri.

Autostrada, e ndërtuar gjatë pesë viteve, është 324,7 kilometra e gjatë dhe kërkoi një investim total prej 6,63 miliardë dollarësh.

Ndërtimi i tunelit u përball me sfida ekstreme, pasi, përveç gjatësisë së tij prej 22,13 kilometrash, ai arrin një thellësi maksimale prej 1 112 metrash, kalon 16 zona të çara gjeologjike dhe përballet me pesë sfida kryesore: stres të lartë në tokë, intensitet të lartë sizmik, kërkesa të rrepta mjedisore, të ftohtë ekstrem dhe lartësi të madhe.

Për t’iu përgjigjur këtyre sfidave, ndërtuesit kinezë kanë zbatuar zgjidhje inovative: ndërtimin e rrugëve hyrëse miqësore me mjedisin për të minimizuar ndikimin mjedisor dhe për të përmirësuar efikasitetin e transportit të materialeve; miratimin e një metode ndërtimi që reduktoi kohën e ndërtimit të tunelit kryesor me më shumë se një të katërtën dhe përdorimin e makinës së parë të Kinës për shpimin e tunelit me shkëmbinj të fortë nën presion./  a.jor.

The post KINË – Përurohet tuneli-autostradë më i gjatë në botë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

996 javë pune, një model me origjinë nga Kina që përfshin punën gati 12 orë në ditë, gjashtë ditë në javë duket se po përhapet në Shtetet e Bashkuara, veçanërisht në sektorin e teknologjisë. Në Kinë, praktika është ndaluar tashmë nga gjykatat për shkak të orëve të tepërta të punës dhe ndikimeve në shëndet, por në Amerikë situata është ndryshe.

Siç raporton gazetari holandez Karlijn van Houwelingen, në një intervistë pune të kohëve të fundit në Nju Jork, balanca punë-jetë ishte gjëja e parë që u vu në diskutim. Përgjigja e kandidatëve, e cila theksonte rëndësinë e jetës së tyre personale, u kushtoi atyre vendin e punës. “Ata nuk e morën punën”, shpjegon van Houwelingen, duke kapur logjikën e pamëshirshme të një tregu pune që kërkon përkushtim në stilin 996.

Trendi po arrin edhe në SHBA

Fenomeni konfirmohet edhe nga njoftimet për punë. Një kompani inteligjence artificiale në Nju Jork u kërkoi kandidatëve të ishin të përgatitur të punonin rreth 70 orë në javë përkrah “njerëzve më ambiciozë”. Nëse puna nuk i entuziazmonte vërtet, aplikimi refuzohej.

“Kemi disa klientë për të cilët parakushti për përzgjedhjen paraprake të kandidatëve është që ata të pranojnë modelin 996”, thotë Adrian Kinnersley, pronar i një firme rekrutimi, në një intervistë me Wired.

Ky trend tregon se, pavarësisht përvojës së kundërt të Kinës dhe kufizimeve të gjykatave atje, presioni për orë pune ekstreme mund të gjejë vend në një treg konkurrues si SHBA-ja, ku produktiviteti dhe përkushtimi konsiderohen vlera parësore.

Debati mbi ekuilibrin midis punës dhe jetës personale

Kalimi në sistemin 996 ngre pyetje në lidhje me ekuilibrin midis punës dhe jetës personale, shëndetin mendor dhe mirëqenien e punonjësve. Ndërsa tregu amerikan i punës duket se po hap derën për këto praktika, debati rreth kufijve të punës dhe implikimeve të saj pritet të intensifikohet.

The post Kur puna nuk ndalet kurrë: Rregulli kinez 996 po miratohet në SHBA appeared first on iconstyle.al.

PEKIN, 26 dhjetor /ATSH/ – Kina vendosi sot sanksione ndaj 20 kompanive amerikane, të lidhura me mbrojtjen dhe 10 drejtuesve të tyre, një javë pasi Uashingtoni njoftoi një paketë të madhe shitjeje armësh për Tajvanin, sipas AP.

”Sanksionet përfshijnë ngrirjen e aseteve të kompanive në Kinë dhe ndalimin e individëve dhe organizatave për të bërë biznes me to”, njoftoi Ministria e Jashtme kineze.

Mes kompanive të sanksionuara janë “Northrop Grumman Systems Corporation”, “L3Harris Maritime Services” dhe “Boeing” në St. Louis.

Ndër drejtuesit e sanksionuar është edhe themeluesi i “Anduril Industries , Palmer Luckey, i cili nuk mund të bëjë më biznes në Kinë dhe i është ndaluar hyrja në vend; asetet e tij atje janë ngrirë gjithashtu.

Paketa amerikane e shitjes së armëve, me vlerë mbi 10 miliardë dollarë, ka shkaktuar reagim të ashpër nga Pekini, i cili e konsideron Tajvanin pjesë të territorit të tij dhe këmbëngul se ishulli duhet të vihet nën kontrollin kinez.

Nëse miratohet nga Kongresi amerikan, ajo do të ishte paketa më e madhe ndonjëherë e armëve amerikane për territorin vetëqeverisës.

“Rikujtojmë edhe një herë se çështja e Tajvanit është në thelb të interesave thelbësore të Kinës dhe përbën vijën e parë të kuqe që nuk duhet kaluar në marrëdhëniet Kinë–SHBA”, thuhet në deklaratën e Ministrisë së Jashtme kineze.

“Çdo kompani ose individ që angazhohet në shitje armësh për Tajvanin do të paguajë çmimin për këtë shkelje”, shton deklarata.

Ministria i bëri thirrje gjithashtu SHBA-së të ndalë, siç i quajti ajo, “lëvizjet e rrezikshme të armatosjes së Tajvanit”.

Tajvani mbetet një nga pikat më të nxehta të tensionit në marrëdhëniet SHBA–Kinë, për të cilat analistët paralajmërojnë se mund të përshkallëzohen në konflikt ushtarak mes dy fuqive.

Kina pretendon se shitjet amerikane të armëve për Tajvanin shkelin marrëveshjet diplomatike mes Pekinit dhe Uashingtonit./   /Ad.Ab./

 

The post FOKUS – Kina sanksionon 20 kompani amerikane për shitje armësh Tajvanit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TOKIO, 23 dhjetor /ATSH/- Kryeministrja japoneze, Sanae Takaichi u zotua sot se do të mbrojë ujërat territoriale japoneze mes tensioneve të vazhdueshme të Tokios me Pekinin për shkak të deklaratave të saj për Tajvanin.

“Mjedisi i sigurisë në zonat detare përreth Japonisë po bëhet gjithnjë e më i ashpër”, tha Takaichi, sipas një deklarate të lëshuar nga zyra e saj të martën.

“Ne mbajtëm këshillin ministror për forcimin e aftësive të sigurisë detare dhe konfirmuam angazhimin tonë, me qëllim që të mbrojmë me vendosmëri territorin dhe ujërat territoriale të Japonisë, për të forcuar aftësitë e anijeve të mëdha patrulluese, për të rritur koordinimin midis Rojës Bregdetare të Japonisë dhe Ministrisë së Mbrojtjes dhe Forcave të Vetëmbrojtjes, dhe për të përmirësuar mjedisin e punës dhe trajtimin e oficerëve të Rojës Bregdetare të Japonisë”, shtoi ajo.

Deklarata e saj erdhi pasi Tokio pretendoi në fillim të dhjetorit se avionët kinezë J-15 nga transportuesi “Liaoning” bllokuan radarin në dy avionë japonezë F-15 mbi det të hapur, në juglindje të ishullit kryesor të Okinawa-s.

Megjithatë, Kina tha se manovrat ishin profesionale, të sigurta, të përmbajtura dhe përtej çdo diskutimi, duke shtuar se ishte “praktikë e zakonshme” që avionët e transportuesve të ndiznin radarin gjatë stërvitjes.

Tensionet midis Kinës dhe Japonisë janë përshkallëzuar që nga 7 nëntori, kur Takaichi tha se një sulm kinez ndaj Tajvanit mund të përbënte ligjërisht një “situatë kërcënuese për mbijetesën”, duke i lejuar potencialisht Japonisë të ushtrojë të drejtën e vetëmbrojtjes kolektive. /a.i/

 

The post JAPONI – Takaichi zotohet të mbrojë ujërat territoriale mes tensioneve me Kinën appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

UASHINGTON, 23 dhjetor /ATSH/- Administrata Trump tha sot se do të vendosë tarifa për importet kineze të gjysmëpërçuesve për shkak të ndjekjes “të paarsyeshme” të Pekinit për dominim në industrinë e çipave, por do ta vonojë veprimin deri në qershor 2027, sipas “Reuters”.

Norma e tarifës do të shpallet të paktën 30 ditë më parë, sipas dosjes, e cila vjen pas një hetimi 1-vjeçar ndaj importeve të çipave të Kinës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, të iniciuar nga administrata Biden.

“Synimi i Kinës ndaj industrisë së gjysmëpërçuesve për dominim është i paarsyeshëm dhe ngarkon ose kufizon tregtinë amerikane dhe për këtë arsye është i zbatueshëm”, tha përfaqësuesi i Departamentit Amerikan të Tregtisë në një njoftim.

Ky veprim përfaqëson përpjekjen e fundit të presidentit amerikan, Donald Trump për të ulur tensionet me Pekinin, i cili përballet me kufizimet e eksportit kinez të metaleve të rralla të tokës – mbi të cilat mbështeten kompanitë globale të teknologjisë dhe të cilat Kina i kontrollon.

Si pjesë e negociatave me Kinën për të vonuar këto kufizime, Trump shtyu rregullin për të kufizuar eksportet e teknologjisë amerikane – në njësitë e kompanive kineze që tashmë janë në listën e zezë.

Ka nisur gjithashtu një shqyrtim që mund të rezultojë në dërgesat e para në Kinë të çipave të dytë më të fuqishëm të kompanisë amerikane teknologjike “Nvidia”, pavarësisht shqetësimeve të mëdha nga mbështetësit e Kinës në Uashington, të cilët kanë frikë se çipat mund ta fuqizojnë ushtrinë e Kinës.

Industria e çipave është duke pritur rezultatin e një hetimi tjetër ndaj importeve të çipave – që mund të godasin mallrat kineze dhe të rezultojnë në tarifa për një gamë të gjerë teknologjish, por zyrtarët amerikanë po thonë privatisht se mund të mos i vendosin ato së shpejti. //a.i/

The post UASHINGTON – SHBA vonon tarifat për çipat kinezë deri në 2027-n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Rritja më e frikshme e eksporteve të Kinës. Vendet po mbajnë radhë për të blerë mjetet dhe teknikat e shtetit të sigurisë të Partisë Komuniste Kineze, shkruan The Economist

 

“U takova me njerëzit më të dashur në rrugët e Serbisë: oficerë policie kinezë”, shkruan me entuziazëm një turist kinez në një artikull të publikuar nga një prej universiteteve të policisë në vendin e tij, për patrullimet e përbashkëta me policinë serbe në Beograd. “U ndjeva kaq i lumtur, i sigurt dhe krenar”, thotë ai.

Artikulli propagandistik përputhej në mënyrë të përsosur me vizionin e Kinës për sigurinë globale: një botë ku ajo ndihmon në “ruajtjen e paqes dhe sigurisë botërore”, duke respektuar “mosndërhyrjen në punët e brendshme”, në kontrast me mënyrat perëndimore të “unilateralizmit” dhe “përballjes mes blloqeve”.

Të paktën kështu e përshkroi iniciativën, kur e nisi atë në vitin 2022, lideri suprem i Kinës, Xi Jinping, të ashtuquajturën Nismë Globale për Sigurinë (GSI).

Që prej atëherë, Kina ka zgjeruar me ritme të shpejta aktivitetin e saj të sigurisë jashtë vendit, duke u ofruar qeverive të huaja trajnim policor dhe teknologji survejimi, me fokus te stabiliteti i brendshëm.

Kina po i ndihmon qeveritë jo vetëm të luftojnë kriminalitetin, por edhe të kontrollojnë qytetarët dhe të qëndrojnë në pushtet, dhe kjo po rezulton jashtëzakonisht e pëlqyer.

GSI, ashtu si tre nismat e tjera globale të Xi (për zhvillimin, qeverisjen dhe diversitetin kulturor), është në radhë të parë një përpjekje për të ndërtuar rrjete të reja ndikimi ndërkombëtar të përqendruara rreth Kinës.

Për këtë arsye ajo ka riformatuar një forum të vogël rajonal policor në ngjarjen më të madhe ndërkombëtare të sigurisë që organizon: Forumin Global të Bashkëpunimit për Sigurinë Publike.

Delegatë nga më shumë se 120 vende mblidhen për të diskutuar bashkëpunimin në fushën e sigurisë dhe për të admiruar teknologjitë policore të Kinës, përfshirë qentë robotikë.

Vitin e kaluar, organizatorët nisën “Indeksin Global të Sigurisë Publike”, i cili rendit vendet sipas vlerësimeve dukshëm arbitrare mbi indikatorë si kriminaliteti me armë, aksidentet rrugore dhe terrorizmi.

Performuesi më i mirë ishte Kina. SHBA-ja ishte në mënyrë të qëllimshme nën mesataren. Ishte një “riformatim i standardeve se çfarë do të thotë siguri dhe si duket ajo”, si dhe një përpjekje për të përcaktuar “shembullin e duhur për t’u ndjekur”, thotë Sheena Greitens nga Universiteti i Teksasit.

Ndikimi i Kinës në fushën e sigurisë publike po përhapet edhe në forma praktike.

Eksportet e teknologjisë së survejimit janë duke u rritur me ritme të larta. Dy firma kineze, Hikvision dhe Dahua, janë prodhuesit më të mëdhenj të kamerave të survejimit në botë, me një pjesë të kombinuar tregu 40%. Huawei furnizon sistemet e survejimit “Safe City” në më shumë se 100 vende.

Një hetim i fundit i InterSecLab, platformë hetimore dixhitale, zbuloi se kompania private kineze Geedge Networks u ka shitur qeverive të Etiopisë, Kazakistanit, Mianmarit dhe Pakistanit teknologji për kontroll të internetit, duke i ndihmuar t’i censurojnë dhe spiunojnë qytetarët e tyre.

 

 

Kina ka ofruar gjithashtu gati 900 sesione trajnimi për policinë dhe forcat e sigurisë së brendshme të 138 vendeve që prej vitit 2000, sipas një studimi të ri të Greitens, Isaac Kardon dhe Cameron Waltz në Carnegie Endowment for International Peace, institut kërkimor amerikan.

Numri vjetor i sesioneve është rritur gati dhjetëfish në dekadën e parë të qeverisjes së Xi, nga 14 në vitin 2010 në 138 në vitin 2019 (shih grafikun).

Ato ranë gjatë pandemisë së Covid-it dhe ende nuk janë rikthyer plotësisht në nivelet e mëparshme.

Shumica e programeve të trajnimit zhvillohen në akademi policie brenda Kinës, të cilat zakonisht presin grupe prej disa dhjetëra personash për disa javë ose muaj.

Ata mësojnë rreth sistemit të zbatimit të ligjit në Kinë, bëjnë vizita në zyrat lokale të sigurisë publike dhe ndjekin kurse mbi tema të specializuara si kontrolli kufitar apo siguria hekurudhore.

Shpesh fotografitë tregojnë drejtuesit e kursit duke u dhënë trajnerëve kopje të librit të Xi “Qeverisja e Kinës”. Ndonjëherë bëjnë edhe tai chi ose kaligrafi. Policia kineze gjithashtu vendoset në patrullime jashtë vendit me policitë e huaja.

Këtë vit një grup këshilltarësh kinezë shkoi në Ishujt Solomon për të promovuar “Modelin Fengqiao”, një sistem që daton që nga koha e Maos, ku fshatarët spiunonin njëri-tjetrin.

Vendet që marrin më shumë trajnim policor nga Kina janë fqinjët e saj, veçanërisht ato në Azinë Qendrore dhe Juglindore (shih hartën). Disa bashkëpunime datojnë me dekada, për shkak të shqetësimeve për sigurinë kufitare.

Azia Qendrore bën më shumë trajnim për antiterrorizmin, ndërsa Azia Juglindore bashkëpunon me Kinën për luftën kundër mashtrimeve dhe trafikimit.

Vendet e Afrikës janë gjithashtu pjesëmarrës të mëdhenj, ndoshta sepse Kina është e shqetësuar për mbrojtjen e investimeve të saj të mëdha të nismës Belt and Road në kontinent.

 

 

Më intriguese janë llojet e regjimeve me të cilat po punon Kina. Economist Intelligence Unit zbuloi se 82% e regjimeve autoritare kanë marrë trajnim policor nga Kina (shih grafikun).

Pothuajse një e treta e demokracive të plota kanë pasur gjithashtu trajnim policor kinez, megjithëse studiuesit e Carnegie thonë se ky bashkëpunim priret të jetë relativisht sipërfaqësor, si për shembull mësimi i gjuhës kineze për oficerët europianë për t’i ndihmuar ata të komunikojnë me homologët e tyre kinezë.

Shumica e trajnimeve të policisë kineze mësojnë aftësi të përgjithshme, si lufta kundër krimit kibernetik ose kundër narkotikëve.

Kjo nuk është shumë e ndryshme nga trajnimi që ofron SHBA-ja për policitë e huaja përmes Akademive të saj Ndërkombëtare të Zbatimit të Ligjit në Botsvana, El Salvador, Ganë, Hungari dhe Tajlandë.

Këto kanë diplomuar më shumë se 70,000 pjesëmarrës nga 100 vende që nga viti 1995.

Dallimi është se ndihma amerikane synon gjithashtu promovimin e demokracisë dhe nuk u jepet abuzuesve të të drejtave të njeriut. (Megjithëse këto ligje nuk janë zbatuar gjithmonë, dhe programet për promovimin e demokracisë u shkurtuan nën administratën Trump.)

 

 

A ka kushte

Kina, megjithatë, thotë se ndihma e saj nuk ka kushte. Kjo e ka bërë atë popullore te regjimet autoritare, demokracitë e pjesshme dhe regjimet hibride, të cilat kanë institucione të dobëta politike dhe zgjedhje problematike.

Tre të katërtat e demokracive të pjesshme dhe 86% e regjimeve hibride kanë marrë trajnim policor nga Kina.

Kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht që Kina u mëson atyre të bëhen autoritare, megjithëse disa kurse adresojnë drejtpërdrejt sigurinë e regjimit, si mbrojtja e VIP-ave dhe kontrolli i trazirave. Shumica e studentëve të regjistruar në këto kurse janë oficerë policie nga regjime autoritare si Republika e Afrikës Qendrore, Mianmari dhe Guinea.

Megjithëse Kina pretendon se ndihma nuk është kushtëzuese, në realitet pritet që përfituesit të mbështesin pretendimet e saj territoriale mbi Tajvanin dhe territore të tjera.

A e bën angazhimi i sigurisë së Kinës qeveritë të sillen në mënyrë më autoritare? Varet nga prirjet e tyre. Një studim i fundit nga Erin Carter dhe Brett Carter në Universitetin e Kalifornisë Jugore zbulon se importet e teknologjisë së Huawei rrisin represionin dixhital në vendet autokratike, por nuk kanë efekt në vendet demokratike.

Kina po “ofron një të mirë publike duke krijuar njëkohësisht kapacitete potenciale represive”, thotë Greitens. Trajnimet dhe teknologjia e saj po plotësojnë nevoja të vërteta të shumë vendeve, dhe ato që kanë sisteme të forta ligjore dhe shoqëri civile të zhvilluara mund t’i përdorin këto mjete pa u zhvendosur drejt autoritarizmit.

Për qeveritë që priren drejt autoritarizmit, Kina është një lehtësim dhe një frymëzim. Kazakistani, për shembull, pas trazirave civile në vitin 2022, mbuloi rrugët e qytetit më të madh, Almaty, me mijëra kamera të prodhuara nga Kina, thotë Dana Malikova, eksperte kazake për të drejtat dixhitale.

Agjencitë e tij të sigurisë mund të jenë duke mësuar nga sistemet kineze të përdorura në Xinjiang, të cilat përdorin inteligjencën artificiale për të identifikuar dhe vendosur kufizime shtesë ndaj individëve të konsideruar potencialisht problematikë, edhe nëse nuk kanë kryer krime.

Në qershor, një aktivist kundër korrupsionit, Sanzhar Bokayev, u ndalua në aeroportin e Almaty pasi fytyra e tij ndezi një alarm në një bazë të dhënash policore për “personat e kërkuar”.

Mbështetja e Kinës për sigurinë nuk e bën domosdoshmërisht vendin më të qëndrueshëm. Etiopia është bërë më e monitoruar dhe më represive me ndihmën e Kinës, e cila ka trajnuar forcat e saj të sigurisë dhe kompanitë e së cilës kanë ofruar sisteme survejimi dhe censurimi të internetit.

Megjithatë, ajo sot qëndron buzë kaosit, me kryengritje që shpërthejnë në dy rajonet e saj më të populluara, tensione etnike gjithnjë e më të rënda dhe kërcënimin e një lufte të re me Eritrenë. Kjo është larg vizionit të paqes dhe stabilitetit që përshkruan GSI e Xi.

 

 

Paketa “bëje vetë” e shtypjes

Pjesa më “e zgjuar” e ndihmës së sigurisë së Kinës është mënyra se si ajo ka arritur t’u japë fuqi regjimeve autoritare pa promovuar haptazi autoritarizmin. Ajo paraqitet thjesht si ofruese mjetesh që qeveritë kliente mund t’i përdorin si të duan.

Në Serbi, shembja e një çatie stacioni hekurudhor të ndërtuar nga Kina, që vrau 16 persona në nëntor të vitit të kaluar, nxiti protesta masive që kanë tundur vendin për gati një vit.

Studentët protestues janë të indinjuar me BE-në që nuk mbështeti kauzën e tyre. (“BE-ja nuk bën asnjë kritikë për gjendjen e demokracisë në Serbi”, tha njëri prej tyre.) Megjithatë, 81% e serbëve e shohin Kinën pozitivisht, edhe pse ajo trajnon policinë e tyre dhe ka ofruar pajisjet e spiunazhit që aktivistët besojnë se përdoren për të shënjestruar protestuesit.

Në njëfarë mënyre kjo lidhet me faktin se Kina nuk pretendon të përfaqësojë një sistem të caktuar vlerash politike, siç bëjnë vendet perëndimore, dhe ajo është përmbajtur nga komentet për trazirat e brendshme të Serbisë.

Diplomacia e sigurisë së Kinës, pa vlera të deklaruara, është e vështirë për t’u sfiduar. Kjo shihet më qartë në Ishujt e Paqësorit.

Që kur kanë pranuar trajnim nga Kina, forcat policore në vende si Ishujt Solomon janë zhvendosur drejt një kulture të mbrojtjes së shtetit, në vend të popullit, thotë Mihai Sora nga Lowy Institute, institut australian.

Australia mund të konkurrojë vetëm duke hyrë në “garë dhuratash”, sipas Sorës: duke u ofruar policive lokale më shumë pajisje dhe ndihmë sesa Kina, me më pak kushte.

Kohët e fundit, qeveria e Ishujve Solomon ka filluar të flasë për krijimin e forcave të saj të armatosura, gjë që “askush nuk mendon se është ide e mirë”, por Australia mund të ndjehet e detyruar ta mbështesë, që të mos kërkojnë ndihmë nga Kina, thotë ai.

Kina u ofron fuqive të mesme mundësinë për të marrë njëkohësisht mbështetjen e Kinës për sigurinë e brendshme dhe asistencën e SHBA-së për mbrojtjen. Këtë e bëjnë vende si Vietnami dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Bota mund të jetë duke u zhvendosur drejt një “territori të pashkelur”, ku “dy lloje të ndryshme asistence sigurie mbivendosen, por drejtohen nga aktorë të ndryshëm”, thotë Greitens. Do të ishte një botë më transaksionale dhe më cinike, ku shtetet janë më të forta, por qytetarët më të dobët.

The post Porosisni këtu ju lutem appeared first on Revista Monitor.

PEKIN, 18 dhjetor /ATSH-ANSA/ – Kina u bën thirrje Shteteve të Bashkuara të ndalojnë menjëherë armatimin e Tajvanit, në lidhje me paketën e dytë të shpallur nga administrata amerikane e Donald Trump, me vlerë 11 miliardë dollarë.

“Kina nxit Shtetet e Bashkuara të respektojnë parimin ‘Një Kinë’ dhe të ndalojnë menjëherë veprimet e rrezikshme për të armatosur Tajvanin”, komentoi zëdhënësi i ministrisë së Jashtme Guo Jiakun gjatë informimit të përditshëm.   /os/

The post PEKIN – Kina: SHBA të ndalojë menjëherë armatosjen e Tajvanit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

Bashkimi Evropian do të zhvillojë bisedime të nivelit të lartë për të diskutuar për mbështetjen gjithnjë e në rritje të Pekinit për Moskën dhe për të shqyrtuar dëshmitë se Kina mund të jetë duke dërguar armë në Rusi për t’u përdorur në fushëbetejë në Ukrainë, thanë për Radion Evropa e Lirë tre diplomatë të bllokut.

Ministrat e jashtëm të 27 vendeve anëtare të bllokut do të mblidhen më 15 dhjetor për bisedime mbi thellimin e lidhjeve të Kinës me Rusinë, teksa një diplomat i BE-së tha se Brukseli e sheh “mbështetjen kineze në rritje”.

“Çfarë po shohim është se pa mbështetjen e Kinës për Rusinë në këtë luftë, Rusia ndoshta nuk do të ishte në gjendje të bënte atë që po bën”, i tha Radios Evropa e Lirë një diplomat i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti.

Një tjetër diplomat i BE-së shtoi se takimi do të përqendrohet në informacionet e fundit për dërgesa të mundshme armësh kineze drejt Rusisë që po përdoren në Ukrainë.

Nëse konfirmohet, do të shënonte një nivel të ri mbështetjeje nga Pekini, përtej furnizimit të vazhdueshëm me mallra me përdorim të dyfishtë, civil dhe ushtarak, të cilat kanë forcuar përpjekjet luftarake të Kremlinit që nga nisja e pushtimit të plotë të Ukrainës në vitin 2022.

PEKIN, 15 dhjetor /ATSH/ – Kina po punon për ndërtimin e një treni revolucionar që pritet të udhëtojë më shpejt se avionët komercialë duke hapur një kapitull të ri në transportin me shpejtësi të lartë.

Projekti, i quajtur ”T-Flight”, synon shpejtësi deri në 965 km/h duke e tejkaluar një ”Boeing 737”, sipas ZMEScience. com

Treni bazohet në teknologjinë e levitacionit magnetik (maglev) dhe është projektuar të funksionojë brenda tubave me presion të ulët, çka redukton ndjeshëm rezistencën e ajrit dhe fërkimin.

Kjo qasje, e frymëzuar nga koncepti Hyperloop, e bën të mundur arritjen e shpejtësive pothuajse supersonike.

Sistemi i levitacionit përdor elektromagnetë të fuqishëm që e mbajnë trenin të ngritur mbi shina, duke eliminuar kontaktin fizik. Kjo teknologji përfshin dy metoda kryesore pezullimi, të cilat sigurojnë stabilitet dhe efikasitet në shpejtësi shumë të larta.

Në shkurt të vitit 2024, gjatë testimeve në një segment prove prej rreth dy kilometrash, ”T-Flight” arriti një shpejtësi prej 623 km/h, sipas medias shtetërore kineze.

Rezultatet konfirmuan se sistemi funksionon sipas objektivave të parashikuara nga projekti.

Faza e dytë e testimeve pritet të zhvillohet në një linjë rreth 60 kilometra  të gjatë, ku synohet arritja e shpejtësive deri në 1 000 km/h.

Nëse realizohet, kjo do të shkurtonte ndjeshëm kohën e udhëtimit mes qyteteve të mëdha kineze.

Megjithatë, projekti përballet me sfida të mëdha financiare dhe teknike, përfshirë ndërtimin e infrastrukturës së kushtueshme dhe garantimin e sigurisë në shpejtësi ekstreme.

Disa ekspertë mbeten skeptikë, por përvoja e Kinës në hekurudhat me shpejtësi të lartë e mban ”T-Flight” në vëmendjen e botës si një nga projektet më ambicioze të transportit modern./  /Ad.Ab./

The post FOKUS – Kina ideon trenin që udhëton më shpejt se një ”Boeing 737” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

“Nëse nuk gjej punë, nuk kthehem më sot në shtëpi” – këto janë fjalët e fundit të 32-vjeçarit që dyshohet se dogji veten ditën e sotme brenda makinës së tij në Llogara. Ai është identifkuar si Artjol Xhelo.  Raportohet se Xhelo është nga Ura Vajgurore e Beratit dhe në vitin 2023 ka dhënë dorëheqjen nga […]

The post “Nëse nuk gjej punë…” / Zbardhet biseda e fundit e ish-policit me familjarët para se të digjej në Llogara appeared first on BoldNews.al.

Një automjet është përfshirë nga flakët pasditen e kësaj të diele në dalje të Tiranës, pranë Rrethrrotullimit të Saukut. Mësohet se flakët kanë shkrumbuar thuajse totalisht mjetin, ndërsa siç mund të shikohet në foton e mësipërme tymi ka mbuluar zonën. Paraprakisht dyshohet se shkak për zjarrin është bërë një defekt teknik në mjet. Deri më […]

The post FOTO/ Shpërthen në flakë mjeti te Rrethrrotullimi i Saukut appeared first on BoldNews.al.