Në Kosovë, nga sonte në mesnatë, fillon zbatimi strikt i Ligjit për komunikacionin, sipas të cilit automjetet me targa të huaja nuk mund të qarkullojnë në vend më shumë se tre muaj ose mbi bazën e autorizimit.
Këtë e konfirmoi për Radion Evropa e Lirë zëvendësdrejtori i Policisë së Kosovës për rajonin e veriut, Veton Elshani.
Njëkohësisht, nis edhe zbatimi strikt i Ligjit për të huajt sa u përket dokumenteve personale.
Sipas tij, të gjithë ata që nuk posedojnë dokumente të Kosovës, do të duhet të aplikojnë për leje qëndrimi brenda 72 orëve.
Këto masa do të prekin kryesisht pjesëtarët e komunitetit serb që jetojnë në Kosovë dhe që deri më tani kanë drejtuar automjete me targa të qyteteve në Serbi mbi bazën e autorizimit, ose nuk kanë pasur dokumente të Kosovës.
Zbatimi pa përjashtime i këtyre dy ligjeve ishte paraparë të fillonte më 1 nëntor të vitit të kaluar, por Ministria e Punëve të Brendshme e Kosovës e shtyu këtë afat deri në mesnatën e 15 janarit, 2026, për të mundësuar zhvillimin e një fushate informuese.
KĂ«to masa tĂ« autoriteteve kosovare, megjithatĂ«, po hasin nĂ« kritika nga komuniteti serb â sektori civil dhe pĂ«rfaqĂ«suesit politikĂ«.
Si do të ndikojë Ligji për komunikacionin te komuniteti serb?
Nga Policia e Kosovës thanë për Radion Evropa e Lirë se drejtimi i automjeteve me targa të huaja mbi bazën e autorizimit është në kundërshtim me Ligjin për komunikacionin.
MegjithatĂ«, deri mĂ« tani, kjo praktikĂ« Ă«shtĂ« toleruar pĂ«r tâu dhĂ«nĂ« qytetarĂ«ve kohĂ« tâi ndĂ«rrojnĂ« targat.
Veton Elshani theksoi se, nga 15 janari në mesnatë, policia do ta zbatojë ligjin në terren. Ai shtoi se drejtimi i automjeteve mbi bazën e autorizimit do të lejohet vetëm në raste emergjente, por me paralajmërim.
âPĂ«r shembull, nĂ«se dikush shkon nĂ« spital, nuk do ta ndalojmĂ« dhe nuk do ta konfiskojmĂ« menjĂ«herĂ« automjetin. Por, nĂ«se i njĂ«jti person ndalohet pĂ«rsĂ«ri nĂ« ditĂ«t nĂ« vazhdim, mund tâi shqiptohet gjobĂ« deri nĂ« 200 euroâ, shpjegoi ai.
Kosova ndaloi në fund të vitit 2022 qarkullimin e automjeteve me targa me akronimet e qyteteve të Serbisë.
Kjo masë shkaktoi daljen e disa serbëve nga institucionet e Kosovës dhe rriti tensionet në terren.
Disa nga pjesëtarët e komunitetit serb që jetojnë në Kosovë, i regjistruan më pas automjetet e tyre me targa të Serbisë dhe i përdornin ato mbi bazën e autorizimit.
Në këtë autorizim përfshihen të dhënat e kartës së identitetit të drejtuesit të automjetit, e cila lëshohet nga autoritetet serbe për qytetet në Kosovë, por që Prishtina zyrtare nuk e njeh.
Si do të ndikojë Ligji për të huajt te komuniteti serb?
Ligji pĂ«r tĂ« huajt mund tâi prekĂ« pjesĂ«tarĂ«t e komunitetit serb qĂ« nuk kanĂ« dokumente kosovare, por jetojnĂ«, punojnĂ« ose studiojnĂ« nĂ« KosovĂ«.
Megjithatë, Elshani tha se ligji nuk do të zbatohet strikt për ata që jetojnë në Kosovë dhe që për ndonjë arsye nuk kanë dokumente kosovare.
âNe nuk do tâi dĂ«bojmĂ« kĂ«ta persona, nuk do tâi ndajmĂ« nĂ«nat nga fĂ«mijĂ«t apo baballarĂ«t nga fĂ«mijĂ«tâ, tha ai, duke shtuar se ligji do tĂ« zbatohet vetĂ«m pĂ«r ata qĂ« vijnĂ« nĂ« KosovĂ« pĂ«r turizĂ«m, punĂ« ose studime.
âZbatimi do tĂ« bĂ«het gradualisht, nuk do tĂ« dĂ«bohet askush menjĂ«herĂ«. PĂ«r shembull, nĂ«se nĂ« orĂ«n 02:00 tĂ« mĂ«ngjesit policia takon dikĂ« nĂ« rrugĂ« dhe ai nuk ka dokumente kosovare, ai do tĂ« njoftohet qĂ« duhet tĂ« paraqitet nĂ« stacionin policorâ, shpjegoi Elshani.
NĂ« manualin âUdhĂ«zuesi pĂ«r hyrjen, lĂ«vizjen, qĂ«ndrimin dhe punĂ«simin e tĂ« huajve nĂ« RepublikĂ«n e KosovĂ«sâ, i publikuar vitin e kaluar, shpjegohet procedura pĂ«r marrjen e lejes pĂ«r âqĂ«ndrim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m, afatshkurtĂ«r ose tĂ« pĂ«rhershĂ«mâ.
Vendimin për lëshimin e lejeve do ta marrë Departamenti për Shtetësi, Azil dhe Migrim i Ministrisë së Punëve të Brendshme të Kosovës.
Në Mitrovicë të Veriut funksionon një universitet që punon brenda sistemit të Serbisë, ku studiojnë ose punojnë shtetas të Serbisë. Po ashtu, punonjës nga Serbia ka edhe në institucionet shëndetësore në mjediset me shumicë serbe dhe në disa institucione kulturore.
Megjithatë, autoritetet e Kosovës nuk i njohin këto organe serbe dhe kanë mbyllur shumicën e tyre, përveç institucioneve arsimore dhe shëndetësore.
Reagimet e sektorit civil dhe të politikanëve
Të dhëna të sakta zyrtare se sa serbë jetojnë në Kosovë dhe posedojnë dokumente kosovare, nuk ka, pasi pjesëtarët e këtij komuniteti, kryesisht në katër komunat e veriut, e bojkotuan regjistrimin e popullsisë në vitin 2024.
MegjithatĂ«, njĂ« raport i organizatĂ«s joqeveritare Aktiv nga viti 2024, me titullin âAnaliza e trendĂ«ve dhe qĂ«ndrimeve tĂ« komunitetit serbâ, nxori nĂ« pah se mbi 93% e 503 tĂ« anketuarve kanĂ« dokumente kosovare.
Grupi i organizatave serbe joqeveritare ka theksuar mĂ« herĂ«t se ekzistojnĂ« mijĂ«ra serbĂ« tĂ« KosovĂ«s qĂ« nuk mund tĂ« marrin dokumente kosovare, pasi âregjistrimi civil i serbĂ«ve tĂ« KosovĂ«s, si dhe i pjesĂ«tarĂ«ve tĂ« tjerĂ« tĂ« komuniteteve joshumicĂ«, Ă«shtĂ« penguar pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«â.
Autoritetet kosovare, nĂ« periudhĂ«n nga nĂ«ntori 2024 deri nĂ« prill 2025, u mundĂ«suan serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« ta marrin shtetĂ«sinĂ« âmĂ« vonĂ«â, duke pasur parasysh se disa nuk mund tâi merrnin dokumentet kosovare pĂ«r shkak se posedonin vetĂ«m dĂ«shmi tĂ« lindjes, tĂ« lĂ«shuara nga institucionet serbe, tĂ« cilat Prishtina nuk i njeh.
Lista Serbe â partia kryesore e serbĂ«ve nĂ« KosovĂ« qĂ« ka mbĂ«shtetjen e Beogradit zyrtar â njoftoi mĂ« 14 janar se ka zhvilluar dhjetĂ«ra takime me pĂ«rfaqĂ«sues ndĂ«rkombĂ«tarĂ«, lidhur me zbatimin e Ligjit pĂ«r komunikacionin dhe Ligjit pĂ«r tĂ« huajt, duke theksuar se ka hasur nĂ« mirĂ«kuptim, por se nuk ka marrĂ« pĂ«rgjigje ndaj kĂ«rkesave tĂ« saj.
âEdhe gjatĂ« ditĂ«ve tĂ« fundit, pĂ«rfshirĂ« edhe sot, kemi qenĂ« nĂ« kontakt intensiv me pĂ«rfaqĂ«sues ndĂ«rkombĂ«tarĂ« dhe kemi pĂ«rcjellĂ« shqetĂ«simet e qytetarĂ«ve tanĂ«, veçanĂ«risht sa u pĂ«rket pasojave tĂ« mundshme nga zbatimi eventual i kĂ«tyre vendimeve tĂ« dĂ«mshmeâ, thuhet nĂ« reagim.
Lista Serbe u bĂ«ri thirrje autoriteteve tĂ« KosovĂ«s qĂ« ta shtyjnĂ« sĂ«rish zbatimin e kĂ«tyre ârregullaveâ, me qĂ«llim qĂ« tĂ« gjendet njĂ« model i pĂ«rshtatshĂ«m.
Edhe politikanë të tjerë serbë reaguan ashpër ndaj këtyre masave.
Nenad RashiĂ«, udhĂ«heqĂ«s i PartisĂ« pĂ«r Liri, DrejtĂ«si dhe MbijetesĂ«, i cili fitoi njĂ« ulĂ«se nĂ« Kuvendin e KosovĂ«s nĂ« zgjedhjet e fundit, deklaroi mĂ« 13 janar pĂ«r transmetuesin publik kosovar se masat duhet tĂ« shtyhen pĂ«rsĂ«ri, pasi ânuk jemi mjaftueshĂ«m tĂ« pĂ«rgatiturâ.
LĂ«vizja KombĂ«tare Serbe e Millija Bishevacit, Iniciativa Qytetare âRrĂ«njĂ«tâ e Ivan Vuçkoviçit dhe Iniciativa Qytetare âVeriu pĂ«r tĂ« gjithĂ«â e Marko Jakshiçit, iu drejtuan mĂ« 15 janar me njĂ« letĂ«r tĂ« hapur QeverisĂ« nĂ« detyrĂ« tĂ« KosovĂ«s, Bashkimit Evropian dhe organizatave tĂ« tjera ndĂ«rkombĂ«tare, duke kĂ«rkuar reagim tĂ« menjĂ«hershĂ«m lidhur me zbatimin e Ligjit pĂ«r komunikacionin dhe Ligjit pĂ«r tĂ« huajt, me arsyetimin se kĂ«to masa do tâi prekin mijĂ«ra familje.
KĂ«ta pĂ«rfaqĂ«sues politikĂ« tĂ« serbĂ«ve nĂ« nivel lokal kĂ«rkuan, mes tjerash, shtyrjen e zbatimit tĂ« ligjeve tĂ« kontestuara, nisjen e dialogut me pĂ«rfaqĂ«suesit e komunitetit serb dhe komuniteteve tĂ« tjera joshumicĂ«, si dhe gjetjen e modaliteteve tĂ« pĂ«rshtatshme dhe tĂ« zbatueshme qĂ«, siç thanĂ«, do tâu sigurojnĂ« qytetarĂ«ve njĂ« zgjidhje tĂ« qĂ«ndrueshme dhe afatgjatĂ«.
Demokracia Serbe e Aleksandar Arsenijeviqit kërkoi që zgjidhja të gjendet përmes dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë.
Nga ana tjetĂ«r, Zyra pĂ«r KosovĂ«n nĂ« QeverinĂ« e SerbisĂ« i cilĂ«soi kĂ«to masa si âhapa tĂ« rinj pĂ«rshkallĂ«zuesâ.
Kjo zyrĂ« paralajmĂ«roi se, nĂ«se Bashkimi Evropian dhe grupi i Quint-it nuk reagojnĂ«, âBeogradi do tĂ« detyrohet tĂ« shqyrtojĂ« njĂ« pĂ«rgjigje politike dhe ligjore â adekuate ndaj kĂ«tyre shkeljeve drastike tĂ« tĂ« drejtave themelore tĂ« popullit serb pĂ«rmes masave tĂ« reja tĂ« njĂ«anshme dhe tĂ« dhunshmeâ./rel
Login
