DurrĂ«si i pĂ«rmbytur âskenĂ« krimiâ!
DurrĂ«si i pĂ«rmbytur âskenĂ« krimiâ!
Bllokohen kanalet ! Hidrovori i ri gati jo funksional
Nga: Sebi Alla
FotografitĂ«: Atdhe Mullaâ
NjĂ« pikĂ« loti i shkon ndĂ«r mjekĂ«r pĂ«r tâi rĂ«nĂ« nĂ« ujin e ndotur qĂ« pĂ«rplaset valĂ«-valĂ« nĂ« katin e parĂ« tĂ« shtĂ«pisĂ« sĂ« saj. âE zeza unĂ«. MĂ« iku mundi, djersa familjes. NĂ« atĂ« shtĂ«pi kam edhe jetĂ«n e burrit qĂ« mĂ« vdiq nĂ« Greqi duke punuar. Erdhi e mĂ« mori uji gjithçka. E zeza unĂ«, e mjera unĂ«â, pĂ«rsĂ«rit nĂ«n traumĂ«n e dukshme, Lumie Muçaj, gruaja 57-vjeçare qĂ« jeton prej 26 vitesh nĂ« zonĂ«n e ish-kĂ«netĂ«s nĂ« DurrĂ«s. âPĂ«rmbytja nuk na erdhi nga Zoti, por nga shteti, unĂ« jam Socialisteâ, ndĂ«rhyn nga ballkoni i katit tĂ« dytĂ« njĂ« e moshuar, qĂ« pas çdo fjalie ankese ripĂ«rsĂ«rit se socialiste Ă«shtĂ« dhe se tani âshteti tĂ« vendosi dorĂ«n nĂ« zemĂ«râ.
âE zeza unĂ«. MĂ« iku mundi, djersa familjes. NĂ« atĂ« shtĂ«pi kam edhe jetĂ«n e burrit qĂ« mĂ« vdiq nĂ« Greqi duke punuar. Erdhi e mĂ« mori uji gjithçka. E zeza unĂ«, e mjera unĂ«â
 Mbi 8400 familje në zonën e ish-kënetës janë nën ujë, me dëme të mëdha kryesisht në elektroshtëpiake, pasi vërshimi i ujrave të ndotur (ujërat e shiut të bashkuara me ujërat e zeza dhe mbetje nafte) ndodhi në harkun kohor 15-20 minuta, duke mos u lënë mundësi që të lëviznin orendi dhe pajisjet e tjera. Nga Porto-Romano, deri në thellësi të qytetit të Durrësit përmbytjet janë katasrofike.
 Pyetja qĂ« kĂ«rkon pĂ«rgjigje mĂ« shumĂ« se nga ekspertĂ« duhet tĂ« vijĂ« nga Prokuroria e DurrĂ«sit, e cila po diskuton hapjen e hetimeve kryesisht pĂ«r akuzĂ«n: âshkatĂ«rrim i pronĂ«s me pasoja tĂ« rĂ«nda; dhe shpĂ«rdorim detyreâ. Kjo nisur edhe nga fakti se nĂ« duar ka njĂ« rast tĂ« rĂ«ndĂ« pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« pĂ«rgjigje. NjĂ« 54-vjeçar punonjĂ«s i ndĂ«rmarrjes komunale Plazh DurrĂ«s, u gjet i mbytur nga polumbarĂ«t nĂ« njĂ« kanal kullues pranĂ« zonĂ«s sĂ« Plepave.
Hidrovor mbi kuota
Ankesa kudo, bashkĂ« me pikĂ«pyetjen nga erdhi kjo fatkeqĂ«si, nga Zoti, natyra tĂ« cilĂ«t DurrĂ«sin e pĂ«rmbytĂ«n nga padija apo interesat e vogla tĂ« treshes; pushtet qĂ«ndror-pushtet lokal-biznes?!. âMbyllja e hidrovorit tĂ« vjetĂ«r dhe spostimi i hidrovorit tĂ« ri nĂ« njĂ« kuotĂ« mĂ« tĂ« lartĂ« kanĂ« sjellĂ« kĂ«tĂ« pasojĂ« katastrofikeâ-thotĂ« pĂ«r Faktoje.al, inxhnieri hidro dhe i porteve, Tomor Spahiu.
 Dalja jashtĂ« funksionit e hidovorit tĂ« vjetĂ«r u bĂ« pĂ«r tâi hapur rrugĂ« ndĂ«rtimit tĂ« portit tĂ« ri tregtar, qĂ« sot shĂ«rben kryesisht pĂ«r çisternat e naftĂ«s. PĂ«r ekspertin Spahiu, por edhe shumĂ« studiues tĂ« tjerĂ«, kjo solli pasojĂ«n katastrofike qĂ« po kalon DurrĂ«si sot, por me gjasĂ« do e pĂ«rjetojĂ« nĂ« çdo kohĂ«. âSpostimi i hidrivorit u bĂ« pĂ«r tâi krijuar fasilitet Kastratitâ, thekson Spahiu.
Historiku i hidrovorit të vjetër
DurrĂ«si Ă«shtĂ« njĂ« zonĂ« qĂ« preket nga pĂ«rmbytjet dhe jo pa qĂ«llim qĂ« nga viti 1928 funksiononin dy kanale tĂ« mĂ«dha kulluese. I pari shtrihej nga Vila e Zogut deri nĂ« Porto Romano, ndĂ«rsa i dyti nga ShĂ«n Avlashi deri nĂ« Plepa. âTĂ« dyja kĂ«to kanale janĂ« bllokuar. Nuk di me çfarĂ« logjike, me çfarĂ« ekspertize e me çfarĂ« qĂ«llimi ka ndodhur kjo situatĂ«â, thotĂ« inxhinier Spahiu. Sipas tij, studimet e mĂ«parshme inxhinierike ishin tĂ« sakta dhe efikase, fillimisht nga austriakĂ«t ndĂ«rmjet luftĂ«s sĂ« ParĂ« BotĂ«rore, mĂ« pas nga italianĂ«t, sistemi komunist dhe vijuar deri katĂ«r vite mĂ« parĂ«. âDurrĂ«si nuk duhej tĂ« pĂ«rmbytej. PĂ«rveç dy kanaleve kryesore qĂ« u bllokuan njĂ« tjetĂ«r arsye madhore e pĂ«rmbytjeve Ă«shtĂ« spostimi i hidrovoritâ, sugjeron Spahiu. Hidrovori i vjetĂ«r ishte nĂ« kuotĂ«n mĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« DurrĂ«sit dhe tĂ«rhiqte tĂ« gjithĂ« sasinĂ« ujore, por tre vite mĂ« parĂ« hapĂ«sira e hidrovorit i kaloi kompanisĂ« Kastrati qĂ« do tĂ« niste aty ndĂ«rtimin e portit tĂ« ri tregtar, i cili sot shĂ«rben kryesisht pĂ«r ankorimin dhe mĂ« pas shkarkimin e cisternave tĂ« naftĂ«s dhe nĂ«nprodukteve tĂ« saj.
Hidrovori i ri është gati jo funksional
Pasi dhanĂ« pĂ«r zhvillim portual hapĂ«sirĂ«n e hidrovorit tĂ« vjetĂ«r, nĂ« nĂ«ntor 2021, Bashkia DurrĂ«s hapi garĂ«n pĂ«r ndĂ«rtimin e hidrovorit tĂ« ri. Me fondin 20.5 milionĂ« euro tre kompani, bashkim operatorĂ«sh, morĂ«n pĂ«rsipĂ«r ndĂ«rtimin e kĂ«saj vepre, por vendi ku do ngrihej edhe sot sjell çudi, sidomos nĂ« aspektin inxhinierik. âHidrovori i ri Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« kuotĂ« tĂ« lartĂ«, Ă«shtĂ« pothuajse jo funksionalâ, thekson eksperti Spahiu. Gazetari Geri Emiri, drejtues i medias Afora dhe banor i DurrĂ«sit, tha pĂ«r Faktoje.al se investimet pĂ«r hidrovorin e ri, apo devijimi i kanaleve kulluese solli pĂ«rkeqĂ«sim tĂ« situatĂ«s sĂ« pĂ«rmbytjeve. âInvestimet kanĂ« sjellĂ« devijime tĂ« kanaleve ekzistuese qĂ« megjithĂ«se ishin ndĂ«rtuar pĂ«r ujĂ«rat e shiut nga kodrat dhe tokat bujqĂ«sore, shĂ«rbejnĂ« edhe si âkanalizime tĂ« hapuraâ pĂ«r ujĂ«rat e pĂ«rdorura tĂ« zonave periferike tĂ« qytetitâ, thotĂ« Emiri.
âInvestimet kanĂ« sjellĂ« devijime tĂ« kanaleve ekzistuese qĂ« megjithĂ«se ishin ndĂ«rtuar pĂ«r ujĂ«rat e shiut nga kodrat dhe tokat bujqĂ«sore, shĂ«rbejnĂ« edhe si "kanalizime tĂ« hapura" pĂ«r ujĂ«rat e pĂ«rdorura tĂ« zonave periferike tĂ« qytetitâ
 MĂ« tej shton se: âNdĂ«rtimi nga qeveria shqiptare dhe vendosja nĂ« funksion e njĂ« hidrovori tĂ« ri po nĂ« zonĂ«n e Porto-Romanos, nuk ka sjellĂ« pĂ«rmirĂ«sime tĂ« dukshme nĂ« pĂ«rballimin e pĂ«rmbytjeve nĂ« qytet, pĂ«rkundrazi qĂ« prej vitit 2025 ato po vijnĂ« dhe po zgjerohen nĂ« hartĂ«n e zonave qĂ« prekinâ. âNĂ« disa hulumtime nĂ« Median Amfora ne kemi dokumentuar sesi UjĂ«sjellĂ«si i DurrĂ«sit qĂ« prej vitit 2013 ka marrĂ« mbi 150 milion euro kredi pĂ«r tĂ« investuar nĂ« rrjetin e ujĂ«sjellĂ«sit dhe tĂ« kanalizimeve, por dukshĂ«m nuk ka arritur qĂ« ta pĂ«rmirĂ«sojĂ« situatĂ«n nĂ« terrenâ, thotĂ« Emiri.
Pasoja
Si pĂ«r ironi, rruga âShĂ«n Astiâ (kleriku i parĂ« martir, i kryqĂ«zuar nga RomakĂ«t nĂ« vitin 78 pas krishtit, nĂ« DurrĂ«s), Ă«shtĂ« aq e pĂ«rmbytur sa pasojat notojnĂ« kudo. Uji i shiut, pĂ«rzier frikshĂ«m me ujĂ«ra tĂ« zeza dhe naftĂ«, ka nxjerrĂ« nĂ« sipĂ«rfaqe shapka fĂ«mijĂ«sh dhe lodrat e tyre, si shenjĂ« domethĂ«nĂ«se se pĂ«rveç pasojave ekonomike, pĂ«rhapja e infeksioneve tĂ« ndryshme nuk do jetĂ« nĂ« kohĂ« tĂ« largĂ«t. âKa pasur pĂ«rmbytje edhe mĂ« parĂ« por kurrĂ« si tani. Kam 30 vite kĂ«tu dhe nuk ka pasur pĂ«rmbytje tĂ« tillĂ«. Nuk ka mbetur mĂ« asgjĂ«. KanĂ« dalĂ« jashtĂ« pĂ«rdorimit gjithĂ« mobiliet, lavatriçe, frigorifer, sobĂ«, kuzhina e gjitha Ă«shtĂ« dĂ«mtuar. Bleva dhe divane tĂ« reja para vitit tĂ« ri, tani nuk pĂ«rdoren mĂ«. KatastrofĂ«.â, shprehet me dhimbje Albin Muçaj me origjinĂ« nga KukĂ«si, i ardhur qĂ« nĂ« vitin 1996 nĂ« DurrĂ«s, teksa pĂ«rsĂ«rit âshi ka rĂ«nĂ« gjithnjĂ«, edhe mĂ« shumĂ« se kĂ«to dy ditĂ« dhe nuk jemi pĂ«rmbytur kĂ«shtuâ.
âKa pasur pĂ«rmbytje edhe mĂ« parĂ« por kurrĂ« si tani. Kam 30 vite kĂ«tu dhe nuk ka pasur pĂ«rmbytje tĂ« tillĂ«. Nuk ka mbetur mĂ« asgjĂ«. KanĂ« dalĂ« jashtĂ« pĂ«rdorimit gjithĂ« mobiliet, lavatriçe, frigorifer, sobĂ«, kuzhina e gjitha Ă«shtĂ« dĂ«mtuar. Bleva dhe divane tĂ« reja para vitit tĂ« ri, tani nuk pĂ«rdoren mĂ«. KatastrofĂ«.â
 Nodhemi nĂ« rastet kur nuk ka nevojĂ« tĂ« trokasĂ«sh nĂ« dyert e lagura, pasi banorĂ«t tĂ« kĂ«rkojnĂ« secili pĂ«r hesap tĂ« tij pĂ«r tĂ« treguar me ngulm dĂ«met. Halli Ă«shtĂ« i pĂ«rbashkĂ«t. Arsyeja qĂ« dĂ«met janĂ« vĂ«rtetĂ« shumĂ« tĂ« mĂ«dha lidhet me shpejtĂ«sinĂ« e pĂ«rmbytjes ku brenda 20 minutash uji kapĂ«rceu mbi 60 centimetra nĂ« tĂ« gjithĂ« katet e para. âKam dĂ«me shtĂ«pie komplet. DhjetĂ« mijĂ« euro mobilie mĂ« janĂ« shkatĂ«rruar. Makina iku, shtĂ«pia iku, kush do mi shpĂ«rblejĂ« mua kĂ«ta? U pĂ«rmbytĂ«m se bashkia hapi rezervuarin qĂ« tĂ« mos pĂ«rmbytej njĂ« lokal dhe ujin e hodhi nga banesat. Po ashtu mbyllĂ«n edhe hidrovorin e vjetĂ«râ, flet plot acarim Altin Priftit, ndĂ«rsa kĂ«mbĂ«zbathur vĂ«rtitet sa nĂ« oborrin e shtĂ«pisĂ« aq edhe buzĂ« rrugĂ«s duke kĂ«rkuar me ngul: âtĂ« vijnĂ« atĂ« tĂ« bashkisĂ«, ku janĂ«â?. NĂ« njĂ« nga daljet e fundit, kryetarja e BashkisĂ« DurrĂ«s, Emiriana Sako dhe Ministri i Mbrojtjes Pirro VĂ«ngu ia faturuan problemin reshjeve tĂ« dendura tĂ« shiut.
Qyteti nën ujë
NĂ« çdo rrugicĂ« qĂ« futesh pĂ«rballesh me tĂ« njĂ«jtat probleme. VetĂ«m ata banesa qĂ« kanĂ« qenĂ« tĂ« ngritura tĂ« paktĂ«n 2 metra nga toka kanĂ« pĂ«suar mĂ« pak pĂ«rmbytje, nga ish-kĂ«neta, deri nĂ« afĂ«rsi tĂ« Burgut tĂ« DurrĂ«sit, pĂ«rmbytja vijon pĂ«r tĂ« tretĂ«n ditĂ« radhazi, ndĂ«rsa qyteti i DurrĂ«sit njohu njĂ« pĂ«rmirĂ«sim tĂ« vogĂ«l tĂ« mĂ«rkurĂ«n, por prania e ujit edhe nĂ« zonĂ«n mĂ« tĂ« ngjeshur urbane vijon tĂ« jetĂ« problem. âKam shumĂ« dĂ«me nĂ« shtĂ«pi, se e kam nĂ« kat tĂ« parĂ«. Makinat janĂ« dĂ«mtuar dhe nuk e merr me mend se çfarĂ« dĂ«mesh na ka shkaktuar kjo pĂ«rmbytjeâ, thotĂ« njĂ« qytetar pranĂ« zonĂ«s sĂ« Stadiumit tĂ« DurrĂ«sit.
 âKam tĂ« shkatĂ«rruar gjithĂ« dhomĂ«n e gjumit tĂ« djalit me lavatriçe, frigorifer, televizor dhe çdo gjĂ«. Jemi nĂ« katastrofĂ« tĂ« madhe. Nuk kemi as ujĂ« tĂ« pijshĂ«mâ, thotĂ« pĂ«r Faktoje, Bektash Shahini, njĂ« tjetĂ«r banor i DurrĂ«sit. DĂ«mtime tĂ« shumta janĂ« kryesisht nĂ« automjete dhe bizneset e kateve tĂ« para, ndĂ«rsa ish-kĂ«neta ndodhet nĂ« situatĂ« katastrofike. Hidrovori nuk ka punuar deri nĂ« orĂ«n 12 dhe kĂ«tĂ« e dinĂ« tĂ« gjithĂ«. Kjo pĂ«rmbytje Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« me nxjerrĂ« jashtĂ« komunitetin nga kĂ«tu dhe me e bĂ«rĂ« si 5 Majin nĂ« TiranĂ«, apo komunitete tĂ« tjera. As bashkia, as qeveria, as emergjanca nuk kanĂ« ardhur. Zoti vuftĂ« dorĂ« mbi ne, se pĂ«r shtet kemi mbaruarâ, thotĂ« pĂ«r Faktoje Mark Ndrea.
Zgjidhja pa zgjidhje
PĂ«r inxhinierin e njohur Tomor Spahiu zona e ish-kĂ«netĂ«s por edhe e gjithĂ« pjesa urbane e DurrĂ«sit do kalojĂ« katastrofĂ« pas katastrofe edhe nĂ« vijim. âDuhet tĂ« rikthejnĂ« nĂ« funksion hidrovorin e parĂ«. Ai e mbante gjithĂ« DurrĂ«sin. Po ashtu emergjente Ă«shtĂ« hapja e dy kanaleve kryesore kulluese. MĂ«nyra sesi Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar hidrovori i ri nuk vlen. Situata Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«, flas edhe si ekspert por edhe si banor i kĂ«tij qytetiâ, thotĂ« Spahiu, ndĂ«rsa e mbyll: âAi qĂ« po e paguan Ă«shtĂ« populliâ.
âAi qĂ« po e paguan Ă«shtĂ« populliâ
 Prokuroria Durrësit pritet syrtarisht të dalë me njoftim për hapje të hetimeve, ndërsa situata vijon të jetë mjaft e rëndë, pavarësisht angazhimit të strukturave lokale dhe disa mjeteve të ushtrisë.
The post DurrĂ«si i pĂ«rmbytur âskenĂ« krimiâ! appeared first on Faktoje.al.































































Kjo video nuk tregon njĂ« sulm ndaj Kazermat Malore 4F, por ndaj KomandĂ«s sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« MilicisĂ« Bolivariane, Observatori i vjetĂ«r i Cagigal, 500 m. Ne konfirmojmĂ« strukturĂ«n e prekur nĂ«pĂ«rmjet gjeolokacionit. Ka gjithashtu pĂ«rdorues tĂ« mediave sociale qĂ« konfirmojnĂ« se Observatori i vjetĂ«r i Cagigal ishte ndĂ«rtesa qĂ« u godit.â






