Pretendimi: Avokatët e ish-presidentit amerikan Barack Obama premtuan bashkëpunim të plotë në këmbim të mbrojtjes pasi ekipi hetues i Pam Bondi gjeti dosje sekrete në një server në Teheran që përfshinin transferta bankare të Hezbollahut dhe direktiva të Bengazit
Verdikti: E paprovuar
————————————————————————————-
Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi i pazakontë se avokatët e ish-presidentit amerikan Barack Obama premtuan bashkëpunim të plotë në këmbim të mbrojtjes pasi ekipi hetues i Prokurores së Përgjithshme Pam Bondi gjeti dosje sekrete inkriminuese në një server në Teheran.
Megjithëse postimi i mësipërm bën një sërë pretendimesh të jashtëzakonshme lidhur me ish-presidentin, për t’i mbështetur ai nuk ofron ndonjë provë, burim apo referencë, aq më pak të jashtëzakonshme.
Dosjet e pretenduara nuk janë publikuar dhe asnjë burim zyrtar nuk ka pretenduar se dosje të tilla apo një server në Teheran ekzistojnë.
Teksti i mësipërm qarkullon në anglisht që prej prillit 2026. Pretendimi u bazua në pagesat që administratat e Joe Biden dhe Barack Obama lëshuan për Iranin si pjesë e marrëveshjeve mes ShBA dhe Iranit për ndalimin e programit bërthamor. Pagesa ishte pjesë e një marrëveshjeje zgjidhjeje për një kontratë të dështuar armësh para vitit 1979, dhe një shumë fillestare prej 400 milionë dollarësh u dërgua me avion më 17 janar 2016, duke përkuar me lirimin e të burgosurve amerikanë.
Administrata Biden miratoi përjashtime që i lejuan Iranit të aksesojë rreth 10 miliardë dollarë nga pagesat irakiane për energjinë elektrike, të cilat mbaheshin në një llogari të veçantë. Këto përjashtime ishin zgjatur disa herë gjatë viteve. Të gjitha këto pagesa ishin vendime publike dhe të aprovuara zyrtarisht nga institucionet amerikane dhe jo ndonjë vendim personal i presidentit Obama që mund të sjellë një penalizim ndaj tij.
Në korrik 2025, Departamenti amerikan i Drejtësisë formoi një “forcë sulmi” për të hetuar pretendimet se administrata Obama kreu një “konspiracion tradhtar” duke përdorur inteligjencë të rreme për të sugjeruar se Rusia ndërhyri në zgjedhjet presidenciale të vitit 2016 për të ndihmuar Donald Trump. Zyra e Obamës lëshoi një deklaratë duke i quajtur akuzat “skandaloze” dhe “qesharake.”
Në çdo rast, përpjekjet për të ndjekur penalisht Obamën ka të ngjarë të pengohen nga vendimi i Gjykatës së Lartë amerikane në 2024 që u dha presidentëve imunitet të gjerë nga ndjekja penale për aktet e kryera gjatë kryerjes së detyrave të tyre presidenciale. Vendimi u pa gjerësisht si në favor të Trump, i cili është përballur me hetime penale për akte të kryera gjatë presidencës së tij të parë, duke përfshirë mbajtjen e dokumenteve të klasifikuara.
Gjatë fushatës për zgjedhjet e fundit parlamentare, kryeministri Edi Rama premtoi se Qendra Kombëtare e Monitorimit të Trafikut do të vihej në funksion brenda vitit 2025, “për një lëvizshmëri më të sigurt dhe efikase”.
Majin e kaluar, Autoriteti Rrugor Shqiptar (ARRSH) e prezantonte Qendrën e Re të Kontrollit të Trafikut si një strukturë që do të mundësonte monitorimin 24/7 të rrugëve dhe koordinimin me Policinë Rrugore, Urgjencën Kombëtare Mjekësore dhe Emergjencat Civile. Në fazën fillestare, sipas ARRSH-së, ishin lidhur me kamera 200 kilometrat e parë të rrjetit rrugor.
Por një vit më vonë, të dhënat zyrtare tregojnë se premtimi për funksionimin e qendrës nuk është realizuar.
Ecuria e projektit
Qendra e Monitorimit të Trafikut u prezantua për herë të parë nga ish ministrja e Infrastrukturës dhe Energjisë, Belinda Balluku, në shtator 2023. Në atë kohë, drejtori i ARRSH-së, Evis Berberi, deklaroi se godina do të dorëzohej në janar 2024. Afati nuk u respektua.
Në shtator 2024, Balluku u rikthye në godinën e qendrës dhe deklaroi se po hidheshin hapat e fundit për dorëzimin e saj. Në të njëjtën kohë, ajo parashikoi se monitorimi i 200 kilometrave të parë do të niste në fillim të vitit 2025. Në prill 2025 u njoftua nisja e testimeve në terren.
Megjithatë, verën e shkuar, kur Faktoje verifikoi ecurinë e projektit, ARRSH konfirmoi se sistemi ishte ende në proces testimi dhe dorëzimi. Për pasojë, megjithëse sistemi mund të evidentonte shkelje, procedurat për marrjen e masave administrative nuk kishin përfunduar.
Qendra ende nuk është marrë në dorëzim
Edhe një vit më pas, ARRSH pranon se procesi ende nuk ka përfunduar.
“Qendra e monitorimit nuk është marrë në dorëzim nga ARRSH”, pohon për Faktoje Autoriteti Rrugor Shqiptar.
ARRSH shpjegon se afati fillestar dyvjeçar i fazës së parë është ndikuar nga “kompleksiteti dhe shtrirja e projektit në disa akse rrugore”. Sipas institucionit, gjatë zbatimit ka qenë e nevojshme koordinimi i komponentëve infrastrukturorë, teknikë dhe teknologjikë, si dhe ndërveprimi me institucione dhe operatorë të ndryshëm. Megjithatë, përgjigjja nuk specifikon se cilët komponentë kanë shkaktuar vonesën, sa kohë ka shtuar secili prej tyre apo cila është data e re e përfundimit të fazës së parë.
Sistemi ende në testim
Autoriteti Rrugor pranon gjithashtu se sistemi për evidentimin e shkeljeve është “aktualisht në proces implementimi dhe testimi”.
Një pjesë e komponentëve teknologjikë është vënë në funksion, por vijon puna për integrimin dhe verifikimin e elementëve të tjerë. ARRSH shton se procesi i testimit dhe kalibrimit duhet të përfundojë përpara kalimit në funksionimin e plotë të sistemit.
Pra, një vit pas premtimit për vënien në funksion të Qendrës gjatë vitit 2025, sistemi ende nuk është plotësisht funksional.
214 kilometrat e fazës së dytë?
Projekti 4.2 miliardë lekë nuk kufizohet vetëm te 200 kilometrat e fazës së parë.
Në gusht 2024, ARRSH tenderoi fazën e dytë të projektit, e cila parashikon monitorimin e 214 kilometrave të tjera rrugë. Kontrata iu dha të njëjtit grup operatorësh që kishte fituar fazën e parë dhe ka një vlerë prej rreth 1.5 miliardë lekësh.
Një vit më pas, ARRSH thotë se puna për fazën e dytë “vijon”, duke u fokusuar në komponentët e infrastrukturës dhe elementët teknikë e teknologjikë. Por institucioni nuk jep një përqindje konkrete të realizimit të punimeve dhe përfundimi nuk shoqërohet me një datë të përcaktuar.
ARRSH thotë se afatet e përfundimit dhe dorëzimit do të varen nga ecuria e punimeve dhe përmbushja e procedurave përkatëse. Objektivi përfundimtar i projektit është mbulimi i të gjithë rrjetit kombëtar rrugor prej rreth 3,650 kilometrash brenda vitit 2029.
Faza e parë ka tejkaluar afatin fillestar dyvjeçar, ndërsa për fazën e dytë ARRSH nuk jep një afat konkret për përfundimin. Edhe fazat e tjera të projektit, të nevojshme për mbulimin e 3,650 kilometrave deri në 2029, mbeten për t’u planifikuar dhe zbatuar.
Përfundim
Qendra e Monitorimit të Trafikut ende nuk është marrë në dorëzim, ndërsa sistemi është ende në implementim dhe testim. Nisur nga këto të dhëna, premtimi për vënien në funksion të Qendrës Kombëtare të Monitorimit të Trafikut gjatë vitit 2025 mbetet i pambajtur, edhe pse një pjesë e sistemit është vënë në funksion për testim.
Pretendimi: Kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif ka thënë se ish-kryeministri Imran Kahn u lirua nga burgu me këmbënguljen e presidentit turk Recep Tayyip Erdogan
Veridkti: E pavërtetë
—————————————————————————————
Në rrjete sociale, përfshiatoshqipfolëse, poqarkullonlajmi se ish-kryeministri pakistanez Imran Khan u lirua nga burug me kërkesë të presidentit turk Recep Tayyip Erdoğan. Disa postime citojnë kryeministrin e tanishëm të Pakistanit, Shehbaz Sharif, si të ketë thënë: “Me këmbënguljen e madhe të mikut tim, Recep Tayyip Erdogan, Imran Khan u lirua.”
Kjo sillet si provë e ndikimit politik botëror të Turqisë, e veçanërisht presidentit Erdogan.
Megjithatë, nuk ka prova se ky citim është i vërtetë. Ç’është më e rëndësishme, ish-kryeministri Imran Khan nuk është liruar, aq më pak nën ndikimin e Erdoganit.
73 vjeçari Khan shërbeu si kryeministër i Pakistanit nga viti 2018 deri në prill 2022, kur u shkarkua në një votë mosbesimi që ai e konsideroi si një komplot të mundësuar nga ushtria të kurdisur me Shtetet e Bashkuara, një akuzë që si Uashingtoni ashtu edhe ushtria e mohuan.
Ndërsa Khan mbante tubime duke kundërshtuar shkarkimin e tij, ai u arrestua për herë të parë për një kohë të shkurtër në maj 2023 dhe më vonë u burgos më 5 gusht të atij viti me disa akuza për korrupsion dhe zbulim të sekreteve shtetërore. Ai i hodhi poshtë akuzat, duke i quajtur ato të motivuara politikisht. Khan aktualisht po vuan një dënim me 14 vjet burg për korrupsion.
Në një zhvillim të fundit, më 18 gusht 2026, Gjykata e Lartë e Pakistanit urdhëroi transferimin e Khan nga burgu në Spitalin Ndërkombëtar Shifa të Islamabadit brenda dy ditësh, duke përmbushur një kërkesë që partia e tij kishte bërë prej muajsh.
Partia PTI ka thënë se Khan vuan nga probleme të ndryshme shëndetësore, duke përfshirë shikim të dobët, luhatje të tensionit të gjakut dhe ankth të lidhur me kontaktin e kufizuar me familjen e tij, dhe nuk ka qenë në gjendje të marrë kujdes mjekësor të specializuar.
Po atë mbrëmje, Ministri i Drejtësisë i Pakistanit, Azam Nazeer Tarar, tha se qeveria do ta kundërshtonte urdhrin e Gjykatës Supreme, duke pretenduar se ishte i paligjshëm. Një ditë më pas, qeveria paraqiti një peticion rishikimi, duke argumentuar se gjykata anashkaloi procedurat ligjore duke urdhëruar transferimin e Khan pa dëgjuar më parë autoritetet e burgut dhe paralajmëroi se të burgosur të tjerë mund të kërkonin trajtim të ngjashëm.
Përpjekjet ligjore të qeverisë për ta lënë Khan në burg nuk përputhen me citatin e pretenduar të kryeministrit Sharif se Khan është liruar me kërkesë të Erdoganit.
“Ligjërisht, Khan nuk i është dhënë lirimi me kusht dhe as i janë pezulluar dënimet. Ai do të mbetet i burgosur dhe reparti ekzekutiv i spitalit do të shërbejë si burg. Fatkeqësisht, shumica e të burgosurve të zakonshëm me sëmundje shumë më të rënda nuk i lejohen kurrë këto lehtësi nga gjykatat,” tha për DW Osama Malik, një ekspert ligjor.
Pretendimet që qarkullojnë për lirimin e Khan me kërkesë të Erdogan me gjasa frymëzohen nga marrëdhënia e tij e ngushtë politike me presidentin turk në të kaluarën. Ndërsa shërbente si Kryeministër i Pakistanit, Khan bëri një vizitë zyrtare në Turqi më 3-4 janar 2019, me ftesë të Erdoganit. Erdogan vizitoi gjithashtu Pakistanin në shkurt 2020 dhe u takua me Khan. Gjatë kësaj periudhe, u nënshkruan marrëveshje të shumta midis dy vendeve në lidhje me bashkëpunimin ekonomik dhe strategjik.
Megjithatë, deri më 20 gusht 2026, nuk ka asnjë deklaratë të verifikuar nga Erdogan që bën thirrje publikisht për lirimin e Imran Khan. Asnjë thirrje e tillë nuk mund të gjendet në deklaratat zyrtare nga autoritetet turke.
Gjatë vizitës së tij të parë zyrtare në Beograd më 7-9 gusht 2026, Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, rikonfirmoi se qëndrimi i vendit të tij ndaj pavarësisë së Kosovës mbetet i pandryshuar.
“Ne respektojmë tërësinë territoriale të partnerëve tanë dhe ligjin ndërkombëtar. Prandaj, qëndrimiynë lidhur me shpalljen e njëanshme të pavarësisë së Kosovës mbetet i pandryshuar”, tha Volodymyr Zelensky.
Kjo deklaratë e tij u interpretua përmes reagimesh të mëvonshme si qëndrim i ri duke shkaktuar reagime politike dhe veprime simbolike në rajon, përfshirë heqjen e flamurit ukrainas në Prishtinë apo protesta e zhvilluar në Tiranë para ambasadës së Ukrainës.
Në anën tjetër, përpos qëndrimit të njohur të Kievit për Kosovën, vendi ku u bë deklarata, Beogradi, aleati i Moskës dhe vendi që s’ka vendosur sanksione ndaj Rusisë në këto më shumë se 4 vite luftë në Ukrainë ishte e gabuara sipas shumicës së analistëve në rajon
Deklarata
Eksperti për marrëdheniet ndërkombëtare, Ledion Krisafi tha për Faktoje se, “nga këndvështrimi i Ukrainës, qëndrimi i Zelenskyt është i logjikshëm sepse Ukraina ka nevojë për armët dhe municionet e Serbisë si një prodhuese e konsiderueshme në Evropë. Për shkak se rusët kanë përdorur shpesh rastin e Kosovës për të justifikuar veprimet e tyre në Krime dhe Donbas, Ukraina nuk mund të njohë Kosovën pa u zgjidhur cështja e Krimesë dhe Donbasit sepse thjeshtë do t’i jepte një shkas më shumë Rusisë”
Pra, riafirmimi nuk përbënte një pozicionim të ri, porse deklarata e Zelenskyt u instrumentalizua nga aktorë të ndryshëm (në Serbi apo Ukrainë) për axhenda të brendshmepolitike.
Serbi
Presidenti i Partisë së Re Demokratike të Serbisë, Milosh Jovanoviq është shprehur se, “ardhja e Volodymyr Zelenskyt në Serbi është pjesë e një strategjie perëndimore për t’i paraqitur të dyja vendet si vende që ndjekin një kurs perëndimor, ndërkohë që synohet largimi i ndikimit rus nga Ballkani”.
Ai paralajmëron se, “një vizitë e tillë do t’i dobësojë më tej marrëdhëniet e Serbisë me Federatën Ruse dhe do të vërë në pikëpyetje mbështetjen që Rusia i jep Serbisë, veçanërisht në mbrojtjen e integritetit territorial dhe në sektorin e energjisë”.
Ukraina
Deputeti opozitar ukrainas Oleksiy Goncharenko, e konsideroi qëndrimin e Zelenskyt si një “gabim politik”.
Ndërsa kryetari i Komisionit për Punët e Jashtme në Parlamentin Ukrainas, Oleksandr Merezhko, shprehu “skepticizëm ndaj argumenteve ligjore që përdoren kundër njohjes së Kosovës, duke theksuar se Serbia mbetet e ndikuar nga propaganda ruse”.
Kosova
Pas deklaratës së Zelenskyt reagoi Prishtina përmes Kryetarit të Komunës Përparim Rama. Duke shpërndarë një video ku dallohej heqja e flamurit të Ukrainës që varej në qendër të kryeqytetit që nga viti 2022, (kur filloi lufta Rusi – Ukrainë), Përparim Rama deklaroi ndër radhë se, “kur Kosova nuk respektohet, Prishtina përgjigjet”.
Ministri i Punëve të Jashtme i Kosovës, Glauk Konjufca, shprehu gjithashtu keqardhje duke kujtuar se: “Ndërsa Kosova ka vendosur sanksione ndaj Rusisë, Serbia nuk është rreshtuar me sanksionet e BE-së”.
Eksperti Krisafi nënvizon se, “reagimi në Kosovë ishte emocional dhe nuk kishte pse të ndodhte i tillë sepse herët a vonë Ukraina do e njohë Kosovën dhe reagime të tilla emocionale dhe publike nuk ndihmojnë asgjë”
Por pse ngjalli kaq shumë reagim një deklaratë e përsëritur e Zelenskyt?
“Zelensky bëri më shumë sesa thjesht përsëriti qëndrimin e Ukrainës për mosnjohjen e Kosovës. Ai lejoi që pavarësia e Kosovës të përfshihej në narrativën e Serbisë për humbjen territoriale dhe, në mënyrë të nënkuptuar, e vendosi atë në të njëjtën kornizë konceptuale me pushtimin nga Rusia të territorit ukrainas”, shkroi eksperti i sigurisë Ramadan Ilazi nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë më 10 gusht.
Eksperti Krisafi, në anën tjetër, argumenton se, “pa përfunduar lufta dhe pa patur një zgjidhje përfundimtare për të ardhmen e Krimes dhe Donbasit, Ukraina nuk do e njohë Kosovën”.
Sipas tij, “vizita e Zelenskyt në Beograd ka shumë arsye pragmatike për Ukrainën dhe nuk ka asnjë lidhje me Kosovën dhe të ardhmen e marrëdhënieve Kosovë – Ukrainë”
Tirana
Përpos faktit se Kosova nuk duket prioritet diplomatik për Ukrainën në këtë moment, pasi vendimet e saj varen nga zgjidhja e konflikteve të brendshme, reagimet për vizitën e Zelenskyt në Serbi, dhe ajo çfare ai tha, pati edhe në Tiranë.
Në marshimin e 71 të protestës qytetare në Tiranë protestuesit u ndalën pranë Ambasadës së Ukrainës duke bërë thirrje kundër Presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky.
Por në platformën X kryeministri Edi Rama përcolli një qëndrim ekuilibrues: “Ukraina mund të jetë dhe po, është gabim për Kosovën, por e drejta e saj për të qenë e lirë mbetet e padiskutueshme. Të luftosh për këtë të drejtë do të thotë të luftosh edhe për Evropën dhe për veten tonë. Këto të vërteta mund të bashkëjetojnë fare mirë në të njëjtën fjali. Shqipëria është mjaftueshëm e pjekur për t’i mbajtur të dyja, dhe do t’i mbajë të dyja”.
Pretendimi: Kjo video tregon momentin kur kamerat kapën në stadium sozinë e diktatorit nazist Adolf Hitler
Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI
———————————————————————
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon një stadium ku shfaqet “sozia e Adolf Hitlerit,” diktatorit të Gjermanisë naziste që u vetëvra në bunkerin e tij në 1945.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti një version më të gjerë të videos, ku shfaqet dhe një strishë me emrat e ekipeve “Riv” dhe “Boc.” Këto shkurtime i referohen Club Atlético River Plate dhe Club Atlético Boca Juniors, dy klube të mëdha futbolli argjentinas.
Në këtë version, tek kohëmatësi ngjitur me emrat e ekipeve vërehet një gabim që është tregues i përmbajtjeve të gjeneruara me programe kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).
Ndërkaq, poshtë kohëmatësit, një burrë në sfond dukej sikur kishte vetëm tre gishta në njërën dorë.
Një tjetër tregues i origjinës së gjeneruar të videos është mosreagimi i ndokujt në turmë ndaj një sozie të diktatorit më famëkeq në histori, dhe mungesa e ndonjë pamjeje tjetër që do konfirmonte ekzistencën e kësaj sozie naziste.
Imazhi me gjasa është gjeneruar si shaka. Një ndeshje mes dy ekipeve argjentinase është zgjedhur si vendshfaqja e sozisë së Hitlerit duke iu referuar faktit se, pas Luftës së Dytë Botërore, deri në 5 mijë kriminelë lufte nazistë dhe bashkëpunëtorë të tyre u arratisën nga Europa në Argjentinë.
Pretendimi: Nënë Tereza drejtonte rrjetin më të madh të trafikimit të fëmijëve në histori me dijeninë e Vatikanit
Verdikti: E paprovuar
—————————————————————————-
Në rrjetet konspiracioniste, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon pretendimi i pazakontë se bamirësja dhe shenjtorja me origjinë shqiptare Nënë Tereza ka drejtuar “rrjetin më të madh të trafikimit të fëmijëve në histori.” Konspiracionistët lidhin Vatikanin me këtë pretendim si dhe trafikantin dhe pedofilin famëkeq amerikan Jeffrey Epstein.
Si zakonisht, për të mbështetur këtë pretendim të jashtëzakonshëm nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë, aq më pak e jashtëzakonshme.
Nënë Tereza themeloi urdhrin e Misionarëve të Bamirësisë në Kalkuta në vitin 1950 dhe më vonë ngriti qindra strehimore që kujdesen për disa nga më në nevojtarët e botës, njerëz që ajo i përshkroi si “më të varfërit e të varfërve”. Ajo mori çmimin Nobel për Paqen për punën e saj bamirëse në 1979 dhe Papa Françesku e shpalli atë shenjtore në 2017.
Pretendimi se Nënë Tereza “shiste bebe” ngatërron veprimtarinë e shenjtores me një rast tjetër që ndodhi në një strehë për nënat e pamartuara të drejtuar nga Misionaret e Bamirësisë, urdhri i murgeshave të Nënë Terezës, mbi 20 vjet pas vdekjes së saj në 1997.
Në 2018, një hetim nga Komiteti Indian për Mirëqenien e Fëmijëve, zbuloi se të paktën dy punonjëse në shtëpinë bamirëse “Nirmal Hriday” në Ranchi, Jharkhand, Indi, u përfshinë në marrjen e fëmijëve nga nëna të pamartuara dhe dhënien e tyre tek çifte që nuk kishin fëmijë. Hetimi u nis pas ankesës së një çifti që pretendonte se kishte paguar 1700 dollarë për një foshnje 14-ditësh, por më pas punonjësja e bamirësisë e kishte marrë përsëri fëmijën mbrapsht dhe kishte mbajtur paratë.
Megjithatë nuk ka prova që mbështesin këto pretendime lidhur me përfshirjen e drejtpërdrejtë të Nënë Terezës në aktivitete të tilla kriminale.
Nënë Tereza udhëhoqi urdhërin e krijuar prej saj “Misionarët e Bamirësisë” deri pak para vdekjes së saj në shtator 1997. Skandali në fjalë u hetua në vitin 2018, shumë vite pas vdekjes së Nënë Terezës. Organizatat vendase fajësuan gjithashtu procedurat e gjata në Indi për adoptimet që nxisin këto fenomene korruptive.
E vetmja lidhje mes trafikantit dhe pedofilit Jeffrey Epstein dhe Nënë Terezës ishte e tërthortë. Ajo pranoi para nga botuesi britanik, Robert Maxwell, babai i partneres së Jeffrey Epstein në trafikimin e fëmijëve, Ghislaine Maxwell, i cili, siç u zbulua më vonë, përvetësoi 450 milionë paund britanikë nga fondet e pensioneve të punonjësve të tij. Megjithatë, takimi i saj me manjatin e shtypit Robert Maxwell, në fund të viteve 1980, i paraprin marrëdhënies që vajza e Maxwell krijoi me pedofilin Epstein.
Nënë Tereza pranoi gjatë jetës së saj donacione nga udhëheqës shtetesh të kritikuar për mungesën e demokracisë në vendet e tyre, duke justifikuar skrupujt moralë me nevojën për të ushqyer fëmijët e sëmurë apo në kushte rruge në misionet e urdhërit të saj.
Në një nekrologji të botuar në gazetën The Economist pas vdekjes së Nënë Terezës në 1997, shpjegohet se “siç sugjeron lista e ndihmësve të saj, Nënë Tereza nuk ishte shumë e kujdesshme në lidhje me burimet e parave të saj. Ajo u fut në telashe gjithashtu, për pranimin e Legjionit të Nderit të Haitit nga Baby Doc Duvalier, dhe për vendosjen e një kurore në varrin e Enver Hoxhës, ish-udhëheqësit komunist të Shqipërisë, ku ajo lindi. Njerëzit mendonin se ajo ishte injorante, ose, më keq akoma, bashkëpunëtore në tiraninë ose korrupsionin e këtyre burrave. E vërteta ishte më e thjeshtë dhe më e jashtëzakonshme: ajo pa Krishtin tek ata dhe besonte se ata mund të shpëtoheshin. Qëndrimi i saj ndaj Maxwell ishte pikërisht i njëjtë me qëndrimin e saj ndaj gruas së parë që shpëtoi nga një rrugë e Kalkutës, tashmë gjysmë e ngrënë nga minjtë dhe milingonat: ky ishte “Krishti në maskën e tij të tmerrshme”, që kërkonte të shërohej nga dashuria.”
Megjithatë, pranimi i donacioneve nga Robert Maxwell nuk provon se Nënë Tereza ka shitur foshnje nga jetimoret apo ka qenë bashkëpunëtore e tij.
Një kërkim në dosjet Epstein, të bëra publike nga Departamenti amerikan i Drejtësisë, tregon se Nënë Tereza përmendet në to vetëm si simbol shenjtërie, krahas figurave të ngjashme si Gandhi.
Fenomeni i grupeve të miturive që mblidhen për t’u përplasur në rrugë është kthyer në shqetësim serioz për rendin publik.
Policia e Komisariatit Nr. 6, në bashkëpunim me shërbimet e Forcës së Posaçme “Shqiponja”, ndërhyri të mërkurën në Kombinat duke lokalizuar disa grupe adoleshentësh dhe i shoqëroi më pas në komisariat për të shmangur konfliktin.
Veprimet procedurale u kryen në prani të prindërve dhe psikologëve, ndërsa pas komunikimit me prokurorin nisi procedimi në gjendje të lirë për 28 të mitur, të moshave 13–17 vjeç.
“Gjatë kontrollit fizik, disa prej tyre iu gjetën armë të ftohta (thika), kaçavida, si dhe disa maska, të cilat janë sekuestruar në cilësinë e provës materiale”, thuhet në njoftimin e Policisë.
Konflikti dyshohet se ka nisur në rrjetin social TikTok. Shkak është bërë pretendimi i njërit prej të miturve se motra e tij ishte ngacmuar në rrjetet sociale.
Por çfarë po ndodh sot me të miturit, dhe pse i drejtohen gjithnjë e më shumë dhunës si zgjidhje?!
Krimet që nuk parandalohen
Qysh prej hyrjes në fuqi të Kodit Penal për të Miturit, në rastet kur ata evidentohen në konflikt me ligjin, shumë nga masat e parashikuara rezultojnë të pazbatueshme
Sipas gjyqtares së Apelit, Edlira Petri, edhe pse Kodi për të Miturit (për nga fryma) synon të mbrojë fëmijët nga përgjegjësia penale dhe e shpall burgun si masë të fundit, në praktikë mbetet një boshllëk i madh detyrimesh që nuk plotësohet
“Pavarësisht miratimit të Kodit të Drejtësisë Penale për të mitur mbetet ende i diskutueshëm efikasiteti i masave në funksion të arritjes së qëllimit të riedukimit të të miturve në konflikt me ligjin dhe të parandalimit të përgjithshëm.
Një aspekt shqetësues është mungesa e institucionit për ekzekutimin e një prej dënimeve penale për të miturit që është kufizimi i lirisë.
Në Kavajë dërgohen të miturit që dënohen me burgim, kurse institucioni që duhet të ishte funksional, nuk është një IEVP, por është një institucion ku kufizohet liria, le të themi që ju hiqet përkohësisht prindërve. Nëqoftëse sot gjykata jep një vendim me kufizim lirie, nuk mund të them se ku ekzekutohet”, tha për Faktoje gjyqtarja e Apelit, Edlira Petri.
Pezull
Ai që do të duhej të ishte Instituti Multidispilinor për Edukimin dhe rehabilitimin e të Miturve, vazhdon të jetë një kantier ndërtimi në zonën e Mëzezit, jo shumë larg qendrës së Tiranës.
I vizituar deri me tani nga tre ministra drejtësie, njoftimi më i fundit lidhet me vizitën e ministrit aktual, Toni Gogu, në datë 30 prill ku u raportua se punimet kishin arritur në rreth 70% dhe mbyllja e tyre do të bëhet në nëntor 2026
Si drejtoreshë e Qendrës për Parandalimin e Krimeve të të Miturve dhe të Rinjve, që funksionon nën varësinë e Ministrisë së Drejtësisë, Klaudia Hasanllari thekson për Faktoje se për të parandaluar kriminalitetin tek fëmijët, së pari duhet të fuqizohen mekanizmat e drejtësisë restauruese.
Sipas saj, po aq të domosdoshme janë mbështetja e shërbimeve komunitare dhe koordinimi mes institucioneve të drejtësisë, mbrojtjes sociale, arsimit dhe pushtetit
Raporti
Prokuroria e Përgjithshme raporton se 961 fëmijë u morën nën hetim dhe të pandehur gjatë vitit, ndërsa 31 përfunduan në burg. Shumica u shmangën nga dënimi ose u trajtuan me masa më të lehta, këshillime, paralajmërime verbale dhe me shkrim. Megjithatë, raporti pranon se këto masa alternative po rriten ngadalë, duke lënë të hapur pyetjen mbi efektivitetin e sistemit
Gjyqtarja e Apelit, Edlira Petri, shpjegon se të miturit përballen kryesisht me akuza për vjedhje, të thjeshta ose me dhunë, si dhe për mbajtje dhe shpërndarje narkotikësh.
Nuk mungojnë, sipas saj, edhe shkeljet e rregullave të qarkullimit rrugor, apo veprat kundër jetës dhe shëndetit, si vrasjet dhe plagosjet e rënda.
Sipas gjyqtares, nuk mund të hartohet një “hartë” e saktë për shpërndarjen e kriminalitetit tek fëmijët pa një studim gjithëpërfshirës, që të mbledhë të dhëna nga policia, prokuroria dhe gjykatat e shkallës së parë.
Shifrat
Strategjia ndërsektoriale e drejtësisë për të mitur, përveç planeve, e shfaq panoramën përmes shifrave ku 60% e rasteve të abuzimit seksual kryhen ndaj fëmijëve; 48% e fëmijëve në Shqipëri kanë qenë subjekt i të paktën një forme agresioni psikologjik ose fizik; 33.9% raportojnë se janë përfshirë në përleshje fizike të paktën një herë gjatë vitit të fundit, me djemtë më të ekspozuar se vajzat, ndërsa 83% e nxënësve deklarojnë se kanë përjetuar forma të ndryshme dhune, ku 20% janë ngacmuar të paktën dy herë në dy muajt e fundit.
Çdo vit policia merr nga 5,000 deri në 20,000 referime për materiale të abuzimit seksual të fëmijëve në internet nga agjencitë ndërkombëtare, por në tre vitet e fundit janë hetuar vetëm 12 raste të ”pornografisë për fëmijë” dhe vetëm një ka përfunduar me sukses.
Një në dhjetë fëmijë raporton se ka përjetuar të paktën një përvojë seksuale të padëshiruar në internet, shpesh të iniciuar nga persona që fëmija i njihte
Rrëfimi
…Për 37 vjeçaren Arvisa R. erdhi dita kur ajo duhet të kërkonte ndihmë. U ndje e pafuqishme për të birin që sapo kishte mbushur 13 vjeç.
Ai largohej vazhdimisht nga banesa, kthehej vonë dhe mësuesit i thanë se fëmija shfaqej i përgjumur në klasë. E vërteta për nënën ishte e hidhur. I biri ishte përdorues hashashi.
“Telefonova policinë, – thotë shkurt për Faktoje nëna, – ju thashë djali pi drogë, po kuptoj që lekët që i jap për ushqim i mban për drogë”
Ishte polcia që e referoi më pas rastin e të miturit pranë Agjencisë Shtetërore për të Drejtat dhe Mbrojtjen e Fëmijës. Aktualisht minoreni po trajtohet në një qendër rehabilituese kundër varësisë nga droga.
Drejtuesja e kësaj agjencie, Alma Tandili, thekson se të miturit shpesh nisin të përdorin drogë në ambiente të përbashkëta.
“Së fundmi, nga rastet e fëmijëve në konflikt me ligjin që janë referuar për menaxhim dhe monitorim nga strukturat e mbrojtjes së fëmijëve në 61 bashki, kemi hasur situata të vështira. Mes tyre ka edhe fëmijë që u thonë prindërve se do të rrinë tek shokët, largohen nga banesa pa adresë dhe përfundojnë duke përdorur drogë”, thotë Tandili
Gjyqtarja Petri thekson se pyetja nuk është vetëm: “Çfarë ka bërë?”, por edhe “Pse ka arritur deri në këtë sjellje dhe çfarë ndërhyrjeje mund ta largojë nga përsëritja e saj?”
Për këtë arsye, sipas saj, duhet të ekzistojnë programe rehabilituese të përshtatshme, psikologë dhe punonjës socialë të specializuar, mbikëqyrje efektive nga strukturat përgjegjëse, mundësi për rikthim në arsim dhe formim profesional, mbështetje për familjen si dhe bashkëpunim ndërmjet institucioneve.
Policia e Shtetit
Kreu i Policisë së Shtetit, Skënder Hita, e sheh parandalimin e krimeve tek të miturit si një detyrë që nuk i takon vetëm policisë.
“Që në ditët e para të marrjes së detyrës kam urdhëruar kontrollin sistematik të territorit, me fokus të veçantë mjediset përreth shkollave, si dhe ndalimin e praktikës së ndalimit pa shkak të automjeteve në akset rrugore kombëtare. Këto ishin masa emergjente, sepse siguria e fëmijëve dhe ofrimi i një shërbimi profesional e të denjë për qytetarët janë dhe do të mbeten prioritet absolut i Policisë së Shtetit. Ky vendim u mbështet në indikatorë të qartë, konkretisht në analizat e riskut të kryera nga strukturat tona, rastet e goditura në vijimësi të tentativave për shpërndarjen e lëndëve narkotike pranë shkollave, informacionet e siguruara në rrugë operative”, shpjegon për Faktoje, Hita
Pretendimi: Kjo video tregon kufirin e enklavës spanjolle Ceuta, ku qindra emigrantë tentuan të kalojnë nga Maroku drejt territorit spanjoll në gusht 2026
Verdikti: Mungon konteksti
————————————————————————-
Një video që po qarkullon në media dhe rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon përsëritjen e fluksit të emigrantëve në kufirin mes Marokut dhe Ceutës, enklavës spanjolle në Afrikën e veriut, vetëm dy javë pas sulmit masiv të 30 korrikut.
Më 15 gusht 2026, përpjekje të mëtejshme të emigrantëve për të hyrë në Ceuta nga Maroku u penguan nga forcat marokene të sigurisë. Autoritetet marokene kanë arrestuar të paktën 111 persona. Agjencia spanjolle e lajmeve EFE raportoi se policia marokene qëlloi me gaz lotsjellës për të shpërndarë grupet e mbledhura në kodra rreth tre kilometra larg kufirit.
Më parë, në fund të korrikut 2026, mbi 70 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Mbi 100 persona vdiqën si pasojë. Rreth njëmijë të mitur mbeten në Ceuta.
Video e mësipërme nuk tregon pamje nga 15 gushti 2026, por nga dy javë më parë, gjatë kalimit masiv në 30 dhe 31 korrik. Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është botuar fillimisht në fund të korrikut 2026, kur dhjetëra mijëra emigrantë kaluan në Ceuta nga Maroku.
Ministri i Brendshëm spanjoll Fernando Grande-Marlaska tha se rreth 5 mijë emigrantë mbeten brenda Ceutës. Qindra u panë duke u strehuar nga temperaturat përvëluese nën streha të improvizuara prej bambuje përgjatë plazhit urban të El Trampolin.
Pretendimi: Kjo video tregon protestat që po mbahen në Argjentinë kundër ligjit të presidentit Javier Milei që u jep të drejtë të huajve të blejnë tokë
Verdikti: Mungon konteksti
——————————————————————————-
Një video që po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, pretendohet se tregon përplasje me policinë në protestat që po mbahen në Argjentinë kundër ligjit të presidentit Javier Milei që u jep të drejtë të huajve të blejnë tokë, mes të cilëve dhe izraelitëve.
Më 6 gusht, mijëra qytetarë argjentinas, të mobilizuar nga grupe të majta dhe sindikata, u mblodhën jashtë Senatit të Argjentinës kundër projektligjit “Paprekshmëria e Pronës Private”, i cili po debatohej në sallë. Forcat e sigurisë përdorën gaz lotsjellës, plumba gome dhe topa uji kundër demonstruesve në qendër të Buenos Aires, duke shpërndarë turmën.
Projektligji synonte të thjeshtonte procedurat e dëbimit, të ndryshonte rregullat mbi përdorimin e tokës bujqësore dhe të vendosë kufizime të reja mbi sekuestrimin e pronës private nga qeveria. Propozimi do të kishte rritur gjithashtu kufirin e tokës që mund të zotërohej nga blerësit e huaj nga 15% në 25%. Megjithatë, pas reagimeve, qeveria e hoqi kapitullin mbi blerjen e tokës nga të huajt.
Qeveria e Milei shpreson se reforma do të ndihmonte vendin të tërheqë investime, por kritikët paralajmërojnë kundër “kolonizimit, fragmentimit, përçarjes dhe ballkanizimit” të Argjentinës. Protestuesit mbanin pankarta ku shkruhej: “Atdheu nuk është në shitje.”
Sipas një studimi të vitit 2025 nga studiues të Universitetit të Buenos Aires dhe institucione të tjera akademike, thuajse 5% e territorit të Argjentinës është tashmë në pronësi të të huajve. Studimi gjeti se në disa rrethe përqindja e pronarëve të huaj tashmë tejkalon kufirin aktual prej 15%.
Megjithatë, video e mësipërme nuk tregon protestat e vitit 2026, por një demonstratë nga gati 10 vite më parë.
Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video shfaqet në një artikull i medias argjentinase infobae nga Janari 2018. Sipas artikullit, video tregon “sulmin ndaj Policisë së Qytetit të Buenos Airesit në Plaza de los Dos Congresos më 18 dhjetor [2017], ndërsa projektligji për reformën e pensioneve po debatohej në Dhomën e Deputetëve.”
Demonstratat u mbajtën kundër reformës të pensioneve që u miratua nga qeveria e djathtë e Mauricio Macri në fund të 2017. Përveç një greve të përgjithshme të udhëhequr nga sindikata më e madhe e vendit, protesta masive u zhvilluan edhe para parlamentit në kryeqytet për disa ditë. Ato rezultuan në një numër arrestimesh dhe lëndimesh, por demonstratat nuk arritën të pengonin miratimin e reformës. Mijëra protestues u mblodhën përpara kongresit, përfshirë sindikalistë, studentë, opozitën politike dhe kundërshtarë të tjerë të ndryshimit për të përafruar pensionet me inflacionin. Policia sulmoi protestuesit me plumba gome, topa uji, shkopinj gome dhe gaz lotsjellës.
Video e mësipërme tregon momentin kur një oficer policie u plagos dhe humbi dëgjimin për shkak të lëndimeve. Video u botua si provë në çështjen penale kundër dy protestueve, dhe disa media argjentinase e paraqitën këtë filmim si provë se protestuesit, disa prej të cilëve të maskuar, ishin të dhunshëm ndaj policisë, dhe jo thjesht anasjelltas.
Me të dalë nga Tuneli i Murrizit, aty ku dikur udhëtimi drejt Tiranës ishte një pengesë e përditshme, sot sheh të lëvizin më shpejt njerëzit, mallrat dhe shpresat për një ekonomi të re.
Por ndërsa Rruga e Arbrit po vizaton një hartë të re ekonomike për këtë zonë, ndarja e re administrative pritet ta vendosë Klosin në një tjetër realitet.
Bashkimi me Burrelin do të zhvendosë qendrën e vendimmarrjes rreth 40 kilometra larg, duke i përfshirë banorët në dilemë se do të humbasin zërin në vendimet për territorin, investimet dhe zhvillimin e zonës së tyre.
“Për ne, Burreli është një kundra-tabelë”.
Fjalia e Ç.E., punonjës administrate në sektorin e energjisë elektrike, përmbledh ndjesinë e shumë prej atyre që kanë dalë në protestë kundër shkrirjes së Bashkisë Klos me atë të Matit.
Për ta, çështja nuk është thjesht një vijë e re në hartën administrative, por frika se një zonë që sapo ka nisur të marrë frymë nga Rruga e Arbrit mund të humbasë zërin e saj në vendimmarrje.
Rruga e re ka ndryshuar llogaritë e vjetra të distancës.
Tuneli i Murrizit e ka afruar zonën me Tiranën, vetëm rreth 18 kilometra larg, duke transformuar jo vetëm distancat fizike, por edhe drejtimin ekonomik e social të zonës.
Banorët, të cilët janë të zëshëm kundër këtij ndryshimi, thonë se sot nuk e shohin më veten të orientuar drejt një qendre tjetër administrative, por drejt një tregu shumë më të madh ekonomik.
Pikërisht mbi këtë argument ndërtohet një pjesë e kundërshtimit të tyre: frika se një bashkim me Matin mund të ndodhë pikërisht në momentin kur Klosi po përpiqet të ndërtojë një identitet të ri ekonomik.
“Kjo është arsyeja pse ne jemi kundër bashkimit. Ata në Burrel do dominojnë, sepse këshilli bashkiak do të jetë me numër më të madh dhe fondet do vendosen atje. Kur bashkohen dy bashki bashkë, çfarë autonomie kemi ne për veten tonë?”, vëren Ç.E. për Faktoje.al.
A do të ikë vendi i punës bashkë me bashkinë?
Kjo pyetje nuk është vetëm e Klosit.
Në Dimal, protesta qytetare kundër bashkimit me Beratin po artikulon një shqetësim të ngjashëm: se pas shkrirjes së një bashkie nuk zhduket vetëm një strukturë administrative, por mund të lëvizin edhe shërbimet, aktiviteti ekonomik dhe, në fund, vetë njerëzit.
Vilson Shehu, aktivist i shoqërisë civile dhe një prej organizatorëve të protestës në Dimal, thotë për Faktoje.al se qytetarët kërkojnë që shërbimet të qëndrojnë aty ku janë.
Bashkia, sipas tij, ka rreth 35 mijë banorë dhe një aktivitet ekonomik që e bën atë një prej zonave më të rëndësishme të qarkut Berat.
Dimali, sipas Shehut, nuk mbahet vetëm nga administrata. Ai vëren për Faktoje.al se 20 biznese merren me eksportin e frutave dhe perimeve, deri në tregje si Dubai.
Shehu thotë se vlera e eksporteve arrin rreth 50 milionë euro.
Ai përmend gjithashtu sektorin e hidrokarbureve, ku sipas tij rreth 70% e bizneseve të qarkut Berat zotërohen nga sipërmarrës nga Dimali.
Në zonë operojnë edhe fabrika të arkave, ujit dhe vajit, si dhe organizata që thithin fonde nga Bashkimi Europian.
Për Shehun, kjo ekonomi është një nga arsyet pse shkrirja e bashkisë nuk mund të shihet thjesht si një ndryshim në hartë. Frika është se largimi i shërbimeve dhe dobësimi i strukturave lokale do të prodhojë të njëjtin efekt që, sipas tij, solli reforma territoriale e vitit 2014: shpopullimin.
“Reforma territoriale e vitit 2014 ishte një nga shkaqet kryesore të shpopullimit, sepse largoi shërbimet nga njerëzit”, thotë Shehu.
Ai sjell si shembull edhe koston konkrete për banorët e zonave të thella.
“Për një vërtetim të thjeshtë në Berat, një banor mund të përballet me të paktën një orë rrugë dhe shpenzime të konsiderueshme, sidomos për shkak të mungesës së transportit publik.
Në këtë logjikë, largimi i shërbimeve nuk është vetëm një problem administrativ. Është një kosto që mund t’i shtyjë njerëzit, veçanërisht të rinjtë, të kërkojnë një tjetër vend për të jetuar”, thotë ai.
Shehu e lidh pikërisht këtë me rrezikun e shpopullimit: një zonë që ka biznese, eksporte dhe vende pune mund të humbasë gradualisht banorët nëse shërbimet dhe vendimmarrja largohen prej saj.
Në Klos, kjo dilemë ka marrë një formë edhe më konkrete.
Banorët flasin për vendet e punës që mund të zhduken nëse bashkia shkrihet dhe për familjet që, në mungesë të tyre, mund të detyrohen të kërkojnë një të ardhme diku tjetër.
Në një qytet të vogël, ku administrata lokale është një prej burimeve kryesore të punësimit, ideja e reduktimit të strukturave administrative shihet pre tyre si një goditje që mund të ndihet përtej zyrave të bashkisë.
Ç.E. thotë se, sipas llogaritjeve (asgjë zyrtare) që qarkullojnë mes punonjësve, nga rreth 300 vende pune që lidhen sot me administratën lokale, mund të humbin rreth 100 deri në 150 prej tyre.
Përllogaritjet mes vedi mjaftojnë për të ndezur një tjetër debat tek banorët: nëse puna zhduket, sa prej atyre që jetojnë sot në Klos do të kenë arsye të qëndrojnë?
Në një zonë ku largimi i të rinjve ka qenë prej vitesh një realitet, humbja e vendeve të punës shihet si një shtysë tjetër për të ikur. Disa prej banorëve, në biseda, e lidhin drejtpërdrejt reformën me frikën se familjet do të detyrohen të kërkojnë punë diku tjetër, edhe pse asgjë zyrtare nuk është sqaruar deri më tani se si do të funksionojë reforma e re territoriale.
Në parim, përtej numrit të vendeve të punës, pas çdo vendi që mund të humbasë është një familje që mund të largohet, një shtëpi që mund të mbetet bosh dhe një tjetër arsye që Klosi të humbasë banorë.
“Janë familje që mbahen me ato paga. Janë para që hyjnë në tregun tonë, në dyqane, në shërbime. Nëse ikin këto, largohet edhe një pjesë e ekonomisë së Klosit”, thotë Ç.E.
Ai e përllogarit ndikimin në rreth 1 milion euro në vit, duke argumentuar se humbja nuk do të prekë vetëm punonjësit, por gjithë zinxhirin ekonomik lokal.
Por shqetësimet e banorëve nuk ndalen vetëm te vendet e punës në administratë.
Për ta, shkrirja nënkupton edhe largimin e shërbimeve nga qytetari.
Ata kujtojnë se edhe më parë kanë përjetuar mbylljen e shërbimeve lokale, duke e përkthyer fjalën “shkrirje” jo si bashkim, por si humbje të një strukture që ishte më pranë tyre.
“Me rrugën e re ne mund të shkojmë më shpejt në Qendrën Spitalore Universitare (QSUT) në Tiranë për 20 deri në 25 minuta, prandaj nuk shoh asnjë arsye apo lidhje për të shkuar në Burrel, ku rruga zgjat 45 minuta. Unë nuk e kuptoj pse nuk na bashkojnë me Tiranën”, thotë Ç.E., i cili shton se me shkrirjen e bashkive, banorët do të detyrohen të shkojnë në Burrel për çdo gjë, përfshirë konsultat mjekësore, taksat dhe dokumentet e tokës, gjë që e konsideron një kthim prapa.
Një territor që kërkon të ruajë zërin e vet
Zenel Karaj, një prej banorëve që ka qenë ndër iniciatorët kryesorë për krijimin e Bashkisë Klos në vitet e para të demokracisë dhe anëtar i këshillit bashkiak nga viti ’92 deri në 2019, e sheh debatin nga një kënd tjetër.
Sipas tij, çështja kryesore duhet të rrahë diku tjetër: çfarë do të ndodhë me potencialin ekonomik të Klosit pas bashkimit.
Karaj thotë për Faktoje.al se Klosi ka një perspektivë zhvillimi që nuk e ka pasur më parë. Sipas tij, shkrirja po bëhet sepse Klosi ka më shumë resurse se Mati, ndërsa ndërmend këtu minierat, turizmin dhe afërsinë me Tiranën.
Ai argumenton se Burreli është zhvilluar historikisht si një qytet industrial, i lidhur me uzinën dhe ekonominë e dikurshme të industrisë së rëndë, ndërsa Klosi sot ka një tjetër mundësi përmes turizmit dhe burimeve natyrore.
Karaj e lidh kundërshtimin edhe me historinë e zonës. Ai thotë për Faktoje.al se Klosi nuk është një qendër e krijuar rishtazi, por një territor me një trashëgimi të vjetër administrative dhe historike.
Sipas tij, në arkivat e Tiranës ekzistojnë dokumente që tregojnë rëndësinë e hershme të kësaj zone. Ai përmend periudhën e Mbretit Zog, kur, ndonëse Burreli u zhvillua si qendër industriale, qendra e pushtetit në territor ishte e lidhur me Klosin.
Ai përmend gjithashtu Kalanë e Skënderbeut dhe Rrugën e Arbërit si pjesë të identitetit historik të zonës.
“Një zone nuk mund t’i hiqet historia dhe identiteti vetëm me një vendim administrativ”
“Një zone nuk mund t’i hiqet historia dhe identiteti vetëm me një vendim administrativ”, vëren me nerv ai.
Një mendje me të është edhe Ç.E.
“Mati është një nga trevat më të hershme të lidhura me Arbërinë mesjetare. Nëse bie Mati, ka rënë Shqipëria”, vëren me pezm ai.
Porta e re e turizmit malor
Për banorët e Klosit, një nga argumentet më të forta kundër bashkimit është ajo që ata e shohin si një moment të ri zhvillimi pas Rrugës së Arbërit.
Në zonë janë shtuar investimet private, veçanërisht në turizëm dhe struktura pritëse. 16 bujtina dhe lokale të reja kanë nisur të shfaqen në zona që më parë ishin jashtë vëmendjes së vizitorëve.
Shtigjet e kodrinave, kullat trekatëshe, urat me harqe me gurë zalli dhe lumi Mat janë ‘dritarja e re’ prej ku turistët duan që të shohin ato vise. Turizmi është bërë malli i ri për ta.
Flamur Bala, drejtori i turizmit në Bashkinë Klos, e konsideron Rrugën e Arbrit si një faktor që ka ndryshuar perspektivën e zonës, duke sjellë më shumë interes për turizmin lokal dhe duke hapur mundësi për investime të reja.
Sipas tij, Klosi ka potencial për t’u kthyer në një destinacion të turizmit malor, falë natyrës, historisë dhe pozicionit të tij pranë kryeqytetit.
“Numri i turistëve ka kaluar 120 mijë në vit”, thotë ai për Faktoje.al, ndërsa shpjegon se vetëm 20 mijë prej tyre vizituan Livadhet e Ketit, të cilat ofrojnë një nga lulet më unike që rriten në Shqipëri. Ka shumë emra për të.
Ndonëse prej shumicës njihet si lulja e Poetit, shumë syresh e njohin edhe si lulja Narcis apo lule Zoje. Ndërkohë, sipas të folmes klosiane ajo njihet si lule “batra”, prej ngjyrës së saj të bardhë.
“Kemi resurse, kemi turizëm, kemi pasuri natyrore. Ne kërkojmë që këto të zhvillohen këtu, jo të vendosen nga dikush që nuk e njeh zonën”
Pikërisht këtë potencial banorët thonë se duan ta menaxhojnë vetë.
“Kemi resurse, kemi turizëm, kemi pasuri natyrore. Ne kërkojmë që këto të zhvillohen këtu, jo të vendosen nga dikush që nuk e njeh zonën”, thotë Ç.E.
Përpos turizmit, ata kanë rizgjuar edhe tregtinë.
Pa shumë ojna, në disa stenda të improvizuara ndanë rrugës, vendasit ofrojnë frutat e bahçes, vezët e fshatit, gjalpin e bërë në shtëpi, fasulen, perimet e kopshtit.
Tani, ky qytet, i cili rrethohet nga 33 fshatra, ka rifituar statusin e dikurshëm si “porta e pasme e kryeqytetit”. Sakaq, edhe atë si “rrugë tregtie”.
Përshkallëzim deri në bllokimin e Rrugës së Arbrit
Banorët kanë zgjedhur protestën si mënyrën për të kundërshtuar shkrirjen me Bashkinë Mat.
Në ditët e fundit, ata janë mbledhur para institucioneve vendore, duke kërkuar që Klosi të ruajë statusin e bashkisë dhe të mos shkrihet në një njësi më të madhe administrative.
Në protestë, pakënaqësia nuk është drejtuar vetëm ndaj vendimit për ndarjen territoriale, por edhe ndaj mënyrës se si, sipas tyre, po merret ky vendim.
Ata thonë se për këtë çështje nuk janë pyetur mjaftueshëm dhe kërkojnë që zëri i komunitetit të merret në konsideratë.
Protesta nuk synon të mbetet vetëm në shesh.
Karaj paralajmëron për Faktoje.al se do të vijojnë kundërshtimin e tyre dhe, nëse kërkesat e tyre nuk dëgjohen, janë gati të përshkallëzojnë reagimin deri në bllokimin e Rrugës së Arbrit, duke lejuar në të vetëm kalimin e ambulancave dhe emergjencave.
Mandej thotë gjithashtu se, nëse Bashkia Klos do të bashkohet me Bashkinë Mat, ata mund të mos marrin pjesë në zgjedhjet e vitit 2027.
Debati për këtë temë nuk mbyllet me një protestë në mbrëmje.
Ai gjallon edhe të nesërmen në tavolinat e kafeneve, në dyqanet e vogla buzë rrugës dhe te njerëzit që rreken të tregojnë se çfarë mund të humbasë Klosi nga ky ndryshim.
Në ikje, rruga drejt Tiranës përshkohet për pak minuta, ndërsa mbrapa Klosi mbetet një vend që nuk të kërkon të rrish, por di ta bëjë të vështirë largimin.
“Për herë të parë në qytetin e Sarandës do kemi një parkim publik këtë sezon dhe besoj bëhet gati në fund të qershorit, tek Terminali i ri që hapet, do jenë 90 poste parkimi”, tha kryebashkiaku i Sarandës Oltion Çaçi në mbledhjen e Këshillit Bashkiak më 5 maj të vitit të kaluar pak ditë para zgjedhjeve të përgjithshme parlamentare.
Faktoje.al udhëtoi drejt Sarandës më 11 shtator të një viti më parë dhe verifikoi në terren Terminalin e Autobusëve.
Në objekt punohej ende, ndërsa duket larg përfundimit të veprës, ndonëse kishte kaluar çdo afat dhe premtim. Punimet nisën më 10 nëntor 2023, dhe si kohë e përfundimit ishte përcaktuar 14 muaj. Investitor ishte Fondi Shqiptar i Zhvillimit, ndërsa vlera e objektit kap shumën 573.187.955.24 lekë.
Faktoje u rikthye këtë vit në Sarandë, në fund të muajit korrik, për të parë nëse punimet kishin përfunduar.
Nga verifikimi në terren rezulton se terminali ka përfunduar, një fakt që e pohon edhe vetë Bashkia Sarandë pas dërgimit të kërkesës për informacion.
Përfundimi
Terminali është gjithashtu funksional, duke zhvendosur aty një pjesë të transportit që më parë operonte nga qendra. Për pasojë premtimin e kryebashkiakut te Sarandës, Oltion Çaçi, do ta konsiderojmë të mbajtur.
Saranda përballet prej vitesh me trafik të rënduar gjatë sezonit turistik. Para përfundimit të terminalit mungesa e tij shihej si një problem për trafikun.
Megjithatë, mënyra e re e organizimit ka sjellë edhe ankesa të tjera.
Në 10 gusht në raportimet mediatike u pasqyrua se drejtues të disa linjave të fshatrave ankohen se zhvendosja e ndalesave vështirëson udhëtimin sidomos për pensionistët, të cilët duhet të ndërrojnë mjet për të mbërritur në qytet.
Në të njëjtën kohë, drejtues të linjave ndërqytetase e vlerësojnë terminalin pozitivisht, duke argumentuar se sjell më shumë rregull në transport.
Faktoje e verifikoi konkretisht situatën në terren. Autobusët që dalin nga terminali duhet të vazhdojnë deri te rrethrrotullimi për të ndryshuar drejtimin dhe më pas të rikthehen.
Gjatë verifikimit pati edhe trafik në segmentin pranë terminalit, por ai nuk ishte i pranishëm gjatë gjithë kohës së qëndrimit tonë në terren.
Pretendimi: Pfizer sapo ka publikuar zyrtarisht listën e efekteve anësore të mundshme të raportuara në lidhje me vaksinën kundër COVID-19
Verdikti: Mungon konteksti
—————————————————————————-
Në rrjete sociale, përfshi ato shqiptare, po qarkullon çfarë pretendohet se është lista zyrtare 9-faqëshe e efekteve anësore të vaksinës anti-Covid e bërë publike nga prodhuesi farmaceutik Pfizer. Postimi rendit një listë me të paktën 47 efekte anësorë, ndër to një sërë sëmundjesh kërcënuese për jetën, si dështimi i zemrës, dëmtimi i mëlçisë dhe goditja në tru.
Si zakonisht, pretendimi nuk shoqërohet me ndonjë provë, burim apo referencë.
Së pari, lista nuk është e re, dhe as Pfizer nuk e “publikoi” atë, siç pretendon postimi.
Një listë e ngjashme u shfaq në një artikull të vitit 2023 nga media argjentinase El Cronista, e cila citonte një artikull të vitit 2022 nga The South African. Këto artikuj pretendonin se Pfizer i kishte dhënë Administratës Amerikane të Ushqimit dhe Barnave (FDA) një listë me mbi 1200 efekte anësore të mundshme të lidhura me vaksinën.
Lista e dorëzuar në FDA përshkruante ngjarjet mjekësore të raportuara në tre muajt e parë pas autorizimit të vaksinës midis individëve të vaksinuar, por kjo nuk do të thotë që vaksina shkaktoi këto ngjarje. Përdorimi i termit “efekte anësore” në këto pretendime është dezinformues, pasi nënkupton një marrëdhënie shkak-pasojë që nuk është vërtetuar.
Këto ngjarje të padëshiruara u mblodhën nga sistemet kombëtare të raportimit, siç është Sistemi i Raportimit të Ngjarjeve të Padëshiruara të Vaksinës (VAERS) në ShBA dhe sistemi i Kartës së Verdhë në Mbretërinë e Bashkuar. Ndërsa këto sisteme janë kritike për monitorimin e sigurisë së vaksinës, ato nuk mund të përdoren të vetme për të vendosur një lidhje shkak-pasojë midis vaksinimit dhe ngjarjeve mjekësore të raportuara. Siç Faktoje ka shpjeguar më parë, baza të dhënash të tilla janë të dobishme për identifikimin e modeleve, por kërkojnë hetime të mëtejshme për të përcaktuar shkakësinë.
Kushdo që ka qasje në internet mund të shtojë një raport në listën e raporteve të VAERS. Faqja e saj e internetit paralajmëron shprehimisht kundër përfundimeve të pajustifikuara bazuar në materialin VAERS sepse lista ofron vetëm një numër shënimesh të paverifikuara në lidhje me çdo ngjarje shëndetësore që njerëzit përjetojnë pasi vaksinohen.
Lista në vetvete nuk mund të përdoret për të vërtetuar ose përcaktuar shkakun, pasi gjithë çka tregon është një lidhje kronologjike midis vaksinimit dhe një ngjarjeje shëndetësore, jo një lidhje shkak-pasojë.
Vetë dokumenti sqaron në metodologji se rastet në këtë listë vijnë nga raporte spontane nga autoritetet shëndetësore, revistat mjekësore, programet dhe studimet e Pfizer, “pavarësisht nga vlerësimi i shkakësisë,” domethënë, pavarësisht nëse ekziston apo jo një marrëdhënie shkakësore e provuar.
Për më tepër, raporti paralajmëron shprehimisht se një grumbullim raportesh “nuk do të thotë domosdoshmërisht se një efekt i padëshiruar specifik është shkaktuar nga ilaçi”, kështu që shfaqja e një termi në listë nuk vërteton se vaksina e shkaktoi atë efekt.
Dokumenti i Pfizer i rendit këto gjendje mjekësore si “ngjarje të padëshiruara” dhe jo “efekte anësore”. Është e rëndësishme të dallohen këto terma. Sipas Agjencisë Evropiane të Barnave (EMA), një ngjarje e padëshiruar përkufizohet si “çdo ngjarje e padëshiruar mjekësore tek një pacient ose subjekt i hetimit klinik, të cilit i është administruar një produkt farmaceutik dhe që nuk duhet domosdoshmërisht të ketë një marrëdhënie shkakësore me këtë trajtim.”
Pushimet e verës janë ditët që i presim gjithë vitin për t’u shkëputur nga gjithçka: pak qetësi dhe pa alarme zgjimi.
Por, në realitet, përpara se të shijosh qetësinë, duhet të bësh llogaritë.
Genti, një djalë në të njëzetat nga Tirana, fillon të kërkojë një muaj përpara pushimeve për disa ditë pushimi në Jug.
Hap Booking.com, vendos qytetin, ditët, numrin e personave dhe, më e rëndësishmja, tavanin e çmimit që mund të përballojë.
Nëse rezultatet nuk e bindin, kalon në Airbnb. Ndërkohë kërkon në Instagram e TikTok dhe, pas pak ditësh, nuk është më e nevojshme as të kërkojë shumë.
“Fillon algoritmi të të ndihmojë”, thotë ai. Hotelet, bujtinat, plazhet dhe videot nga jugu i dalin vetë përpara.
Por mes fotografive me ujë të kristaltë dhe mëngjeseve të servirura pranë pishinës vjen pjesa më pak romantike, çmimi.
Për Gentin, problemi i viteve të fundit nuk është vetëm se akomodimi është shtrenjtuar. Është se tregu, sipas tij, po ndahet gjithnjë e më fort në dy skaje.
Në njërën anë janë hostelet, camping-et dhe strukturat ku turistët me buxhet të vogël paguajnë kryesisht për një shtrat.
Në anën tjetër po shtohen hotelet luxury dhe ultra-luxury.
Në këtë mes mbetet pushuesi që kërkon një dhomë normale, të pastër, me kushte të mira, por pa luks.
“Ajo që vërehet në jug është që ka gjithmonë e më shumë opsione lluksi për shtresën e lartë dhe opsione shumë ekonomike për ata që duan vetëm një vend për të fjetur. Të mesme ka gjithnjë e më pak”, thotë Genti.
Ai sjëll ndërmend një dhomë që sezonin e kaluar mund ta gjente për rreth 90 euro nata dhe që këtë verë i është ofruar për 120 euro. Nuk është matje e gjithë tregut, por eksperienca që fiton sa herë futet në Booking pa qenë i sigurt se çfarë çmimi do të gjejë.
Ndalemi në Vlorë. Jo sepse është domosdoshmërisht destinacioni më i shtrenjtë i jugut. Përkundrazi, më tej përgjatë rivierës, në zona si Dhërmiu, Palasa apo Ksamili, oferta përfshin edhe struktura me tarifa dukshëm më të larta.
Vlora është një pikë e mirë për të parë se sa i kushton një pushim veror një familjeje të vogël apo një çifti që nuk po kërkon luks.
Çmimi i dhomës është vetëm fillimi.
Hoteli i lirë që nuk duhet të jetë shumë larg detit
Majlinda është mbi 50 vjeç dhe pushimet i mendon ndryshe nga Genti.
Edhe ajo e pëlqen jugun. Por kërkimi i saj nis duke hequr nga lista ato që e di paraprakisht se nuk mund ose nuk dëshiron t’i paguajë.
Palasa dhe komplekset e nivelit të lartë dalin të parat. Pastaj një pjesë e hoteleve buzë detit.
Fillon kështu kërkimi i kompromisit.
50 metra nga plazhi. 100 metra. 200 metra. 450 metra. 600 metra.
Në disa raste, një kilometër a më shumë.
Në hartën e Booking-ut këto janë vetëm numra. Në gusht, nën diell dhe me makinat e parkuara mbi trotuar, distanca matet ndryshe.
Majlinda kërkon dy gjëra që për të janë pothuajse po aq të rëndësishme sa dhoma: mëngjesi dhe parkingu.
Nga të dyja, thotë se është e gatshme të sakrifikojë mëngjesin.
“Po hajde, mëngjesin e eliminojmë. Pi një kafe të ftohtë, merr një ujë. Por makina është problem i madh”
Në një prej faturave të mbledhura gjatë qëndrimit në Vlorë, tre kafe të ftohta (freddocappuccino) kushtojnë 900 lekë. Në raste më ekonomike, tre kafe mund të kushtojnë rreth 600 lekë.
Pak më tutje, një tabelë njofton: “Parkim me pagesë, 1,000 lekë dita”
Një mijë lekë për të mos kërkuar çdo mëngjes një cep rruge ku të lësh makinën.
Sepse gjatë sezonit, makina është një nga shqetësimet që e ndjek pushuesin edhe kur ka ardhur për të mos pasur shqetësime.
Në disa pjesë të vijës bregdetare, automjetet zënë trotuaret. Në segmente të tjera, trotuari mungon ose ndërpritet. Për të kaluar nga hoteli në plazh, këmbësori përfundon herë pas here në të njëjtën hapësirë me makinat.
“Me temperaturën 40 gradë dhe makinat mbi trotuar, është pak të thuash çmenduri”, e përshkruan Majlinda.
Pastaj duhet paguar edhe vendi ku do të rrish pranë detit
Mëngjesi mbaron. Makina është sistemuar. Tani mund të fillojë plazhi.
Por edhe aty duhet të zgjedhësh.
Përgjatë bregdetit të Vlorës dhe drejt Orikumit, Bashkia Vlorë e ofron çadrën për 700 lekë.
Në plazhet më ekonomike, çadra me dy shezllone kushton 1,000 lekë.
Shumica e plazheve kanë tarifa nga 1,500 në 2,000 dhe 3,000 lekë.
Në vëzhgimin në terren, tarifa prej 2,000 lekësh për një çadër me dy shezllone ishte ndër më të hasurat.
Brenda së njëjtës zonë turistike, çmimi i disa orëve nën çadër ndryshon ndjeshëm.
Majlinda ka edhe një problem tjetër.
Nëse janë tre veta, çadra përsëri vjen me dy shezllone.
“Thua po paguaj edhe një shezlong tjetër. Jo gjithmonë mundesh. Duhet të marrësh edhe një çadër tjetër”
Një pushim familjar ndërtohet kështu nga shumë pagesa që veçmas mund të duken të vogla. Bashkë, fillojnë të ndryshojnë faturën e ditës.
Genti e sheh këtë si pjesë të një pasigurie më të madhe.
Për të, nuk është më vetëm pyetja “sa kushton?”, por “çfarë marr për këtë çmim?”
Ka parë dhoma me tarifa të ngjashme dhe kushte shumë të ndryshme. E njëjta gjë, thotë, përsëritet me shërbimet gjatë pushimeve.
“Çmimi dhe cilësia nuk ecin gjithmonë bashkë”
Dreka që nis me menunë dhe vazhdon me “nuk ka”
Rreth mesditës, disa orë plazh të çojnë te shpenzimi tjetër i ditës, ushqimi.
Çmimet
Në letër, zgjedhjet janë të shumta. Në restorante të ndryshme në Vlorë dhe Radhimë, sallatat kushtojnë përgjithësisht 400-600 lekë, pastat rreth 700-1,000 lekë e më shumë, ndërsa picat fillojnë nga 500 lekë dhe shkojnë mbi 1,000 lekë. Pjatat me mish nisin rreth 1,100 lekë e më shumë. Për peshkun dhe frutat e detit, çmimet nisin nga 1,500-1,600 lekë.
Por në kulmin e sezonit, ajo që shkruhet në menu nuk është domosdoshmërisht edhe ajo që mund të porosisësh.
Kjo është një nga gjërat që Majlinda thotë se i ndodh shpesh gjatë pushimeve.
Ulesh, hap menunë dhe zgjedh.
“Kjo nuk është”
Provon një pjatë tjetër.
“As kjo nuk ka”
Në ditët me fluks të madh, restorantet nuk arrijnë gjithmonë të përballojnë numrin e klientëve me të njëjtin ritëm. Disa produkte mungojnë, porositë vonohen dhe stafi punon nën presionin e një sezoni të përqendruar në pak muaj.
Majlinda thotë se në disa raste ka parë edhe menaxherë që u bërtasin kamarierëve në sy të klientëve. Nuk e di nëse kjo lidhet me lodhjen, temperaturat e larta apo mënyrën se si menaxhohet stafi, por për të bëhet pjesë e eksperiencës për të cilën po paguan.
Kur zgjedh ku të hajë, ajo përpiqet të largohet nga restorantet ku pozicioni buzë detit rëndon fort në faturë.
“Restorantet më të leverdishme janë ato me ushqim tradicional, me mish të pjekur ose me peshkun e kapur gjatë ditës”, thotë Majlinda.
Sipas saj, këto restorante përgjithësisht ofrojnë edhe porcione më të bollshme.
Majlinda kujton një pjatë miks me fruta deti që kushtonte rreth 1,600 lekë, por ku sasia i ishte dukur shumë e vogël për çmimin.
“Të vijnë me numër frutat e detit”, e përshkruan me ironi.
Katër pjata kryesore mund të shkojnë rreth 4-6 mijë lekë. Nëse shtohen sallatat apo antipastat, uji, pijet dhe ndonjë pjatë për t’u ndarë, një drekë për katër persona mund t’i afrohet 8-10 mijë lekëve.
Dhe dita nuk përfundon me drekën.
Në mbrëmje, e njëjta familje duhet të hajë përsëri. Një darkë për katër persona, pa zgjedhur domosdoshmërisht restorantet më të shtrenjta të vijës bregdetare, mund të kërkojë sërish disa mijëra lekë dhe, me katër pjata, sallata e pije, t’i afrohet sërish 8-10 mijë lekëve.
Ndërmjet dy vakteve janë edhe ndalesat e vogla që zakonisht nuk mendohen kur prenotohet hoteli. Një kafe. Një akullore. Një pije për të luftuar dehidratimin, apo edhe një birrë, një koktej ose një tjetër pije alkoolike, tek e fundit, jemi me pushime.
Shpenzimet
Sa kushton një ditë e zakonshme pushimi?
Kostoja e një dite ndryshon ndjeshëm edhe pa ndryshuar destinacion. Një familje mund të zgjedhë një mëngjes të plotë në lokal ose të marrë byrek; të pijë freddocappuccino e pije gjatë ditës ose të kufizohet te kafja e thjeshtë dhe uji; të zgjedhë një plazh me çadër 700-1,000 lekë ose një tjetër ku i njëjti shërbim kushton 2 mijë lekë e më shumë.
Për këtë arsye, më shumë sesa një shumë e vetme, llogaria mund të shihet përmes dy skenarëve: një ekonomik dhe një mesatar.
Për akomodimin, një familje që kërkon një alternativë më ekonomike, jo domosdoshmërisht buzë detit apo me të gjitha shërbimet e hotelit, mund ta nisë llogarinë nga rreth 7 mijë lekë nata.
Për një akomodim të kategorisë së mesme në pikun e sezonit, marrim si referencë rreth 13 mijë lekë nata.
Edhe mëngjesi mund të ndryshojë shumë. Në skenarin ekonomik, një familje që zgjedh byrek dhe kafe të thjeshtë mund ta mbajë shpenzimin rreth 800-1,200 lekë. Një mëngjes më i plotë në lokal mund të shkojë deri në rreth 3 mijë lekë.
Për dy ndalesa gjatë ditës, nëse konsumohen vetëm kafe të thjeshta dhe ujë, mund të llogariten rreth 600-800 lekë. Me kafe të ftohta, pije apo alkool, shpenzimi mund të kalojë 2 mijë lekë.
Në plazh, dy çadra me nga dy shezllone mund të kushtojnë rreth 1,400-2,000 lekë në alternativat më ekonomike. Nëse merret si referencë tarifa prej 2 mijë lekësh për secilin set, shpenzimi arrin në 4 mijë lekë.
Parkimi shton edhe rreth 500-1,000 lekë në ditë.
Foto e cmimit te parkingut
Diferenca më e madhe krijohet te ushqimi. Një familje që zgjedh restorante me gatime tradicionale dhe porosi të thjeshta mund ta mbajë një drekë rreth 4-5 mijë lekë. Një tavolinë me më shumë pjata, sallata, pije apo produkte peshku mund të shkojë në 8-9 mijë lekë. E njëjta logjikë vlen edhe për darkën.
Pastaj janë shpenzimet që bëhen thuajse pa u vënë re: ujë, fruta, akullore, cigare apo produkte të vogla nga minimarketi. Në një ditë të kursyer mund të jenë rreth 1 mijë lekë, ndërsa me më shumë blerje mund të arrijnë në 2,500 lekë.
Kështu, për një familje me katër persona, llogaria lëviz afërsisht në këto intervale:
Akomodimi: 7,000-13,000 lekë
Mëngjesi: 800-3,000 lekë
Dy ndalesa për kafe/pije: 600-2,000 lekë
Plazhi: 1,400-4,000 lekë
Parkimi: 500-1,000 lekë
Dreka: 4,000-9,000 lekë
Darka: 4,000-9,000 lekë
Ujë, akullore, fruta dhe blerje të vogla: 1,000-2,500 lekë
Në një skenar kursimi, ku familja zgjedh akomodim rreth 7 mijë lekë nata, ha byrek në mëngjes, pi kafe të thjeshtë, zgjedh çadrat më të lira dhe ha drekë e darkë tradicionale pa alkool apo porosi të shtrenjta, një ditë mund të kushtojë rreth 19-20 mijë lekë.
Në një skenar shpenzimi mesatar, duke marrë vlera të ndërmjetme brenda intervaleve të mësipërme, me akomodim rreth 13 mijë lekë, mëngjes më të plotë, kafe gjatë ditës, çadra me tarifë mesatare dhe vakte që nuk kufizohen vetëm te alternativat më ekonomike, fatura shkon në rreth 34-35 mijë lekë në ditë.
Foto e bere me AI
Për shtatë ditë, kjo do të thotë rreth 135 mijë lekë në skenarin me kursimtar dhe rreth 241 mijë lekë në skenarin mesatar.
Këto shifra nuk përfaqësojnë një mesatare zyrtare të pushimeve në Vlorë, por një përllogaritje orientuese të ndërtuar mbi çmimet e vëzhguara në terren dhe dy mënyra të ndryshme konsumi. Në to nuk përfshihen karburanti, aktivitetet, daljet e mbrëmjes apo shpenzime të paparashikuara.
Ajo që tregon llogaria është diçka tjetër: çmimi i pushimeve nuk mbaron te shifra që shfaqet në Booking.
Ai ndërtohet gjatë gjithë ditës.
Nga hoteli te parkingu. Nga çadra te dreka. Nga kafeja e pasdites te shishja e ujit që blihet rrugës.
Nëse hoteli është larg, mund të paguash më shumë për një tjetër më pranë detit. Nëse nuk gjen parking, mund të paguash një privat. Nëse një plazh nuk të përshtatet, mund të provosh një tjetër. Nëse një restorant është shumë i shtrenjtë, mund të kërkosh një alternativë.
Por ka edhe nevoja që nuk zgjedh kur do të të lindin.
“Mos të zëntë halli dhe të sëmuresh”, thotë Majlinda.
Në kulmin e sezonit, përgjatë vijës turistike nga Vlora drejt Radhimës dhe Orikumit, numri i njerëzve shumëfishohet. Baret, restorantet dhe strukturat turistike shtrihen pothuajse gjatë gjithë aksit. Shërbimet bazë nuk kanë të njëjtën dendësi.
Sipas listës së Ministrisë së Shëndetësisë, gjatë sezonit veror funksionojnë qendra shëndetësore në Zvërnec, Plazhin e Vjetër, Radhimë dhe Orikum.
Por farmacia është një histori tjetër.
Baret, restorantet dhe plazhet vazhdojnë njëri pas tjetrit përgjatë bregut. Farmacitë jo. Në Google Maps, pikat e tyre grumbullohen në Vlorë, deri në zonën e Lungomares dhe Ujit të Ftohtë. Në vijën bregdetare nga aty drejt Radhimës e deri në Orikum nuk shfaqet asnjë farmaci. Nëse një pushuesi i duhet një ilaç i zakonshëm, kthimi drejt qytetit mund të bëhet pjesë e një dite që supozohej të kalonte pranë detit.
Dhe makina e kthen pushuesin te një nga problemet e para të ditës: trafiku.
Majlinda thotë se edhe alternativa për të lënë makinën nuk është gjithmonë e thjeshtë. Në kulmin e sezonit, sipas saj, një taksi nuk gjendet gjithmonë menjëherë dhe, kur gjendet, çmimi i udhëtimit është një histori më vete. Për një pushues në Radhimë apo Orikum që duhet të kthehet drejt Vlorës, edhe një nevojë e thjeshtë mund të kthehet në kohë të humbur dhe një tjetër shpenzim.
Ky është paradoksi i sezonit. I njëjti fluks që mban gjallë ekonominë e bregdetit vë në provë edhe kapacitetin e shërbimeve të tij.
Restorantet mbushen, por një pjesë e produkteve mungojnë.
Parkimet mbushen dhe makinat kalojnë në trotuare.
Plazhet mbushen dhe për një shezllon të tretë mund të duhet një çadër e dytë.
Rrugët mbushen dhe një lëvizje e shkurtër mund të kërkojë shumë më tepër kohë dhe para.
Genti dhe Majlinda e përjetojnë këtë nga dy pozicione të ndryshme.
Ai kërkon fleksibilitet. Kalon nga Booking në Airbnb, ndryshon standardin, kërkon ofertën më të mirë dhe është i gatshëm të bëjë kompromis me vendin ku fle.
Ajo kërkon më shumë siguri: një hotel të rregullt, parking, një mëngjes të thjeshtë, një plazh ku të kalojë ditën dhe një restorant ku ajo që shkruhet në menu të jetë edhe ajo që mund të porosisësh.
Megjithatë, të dy mbërrijnë te i njëjti shqetësim: përpara se të nisesh drejt jugut, duhet të parashikosh gjithnjë e më shumë gjëra.
Pretendimi: Kjo video tregon një kolonë të rinjsh afrikanë, të shoqëruar nga ushtria algjeriane, që po lëvizin përmes shkretëtirës drejt Maroku si pjesë e një tjetër vale emigrimi orkestruar nga inteligjenca izraelite Mossad dhe inteligjenca e Marokut.
Verdikti: E pavërtetë
————————————————————————————–
Në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullon një video që pretendohet se tregon një kolonë të rinjsh afrikanë, të shoqëruar nga ushtria algjeriane, që po lëvizin përmes shkretëtirës drejt Maroku si pjesë e një tjetër vale emigrimi orkestruar nga inteligjenca izraelite Mossad dhe inteligjenca e Marokut.
Megjithatë, për të mbështetur këtë pretendim të pazakontë nuk sillet ndonjë provë, burim apo referencë.
Meqënëse pretendohet se inteligjenca marokene po bashkëpunon me ushtrinë algjeriane, vlen të përmendet se Algjeria ndërpreu marrëdhëniet diplomatike me Marokun pesë vite më parë duke akuzuar Marokun se kishte mbështetur lëvizjen separatiste për Vetëvendosjen e Kabilisë. Si rrjedhim bashkëpunimi i pretenduar mes dy vendeve do duhej të shoqërohej me prova veçanërisht të forta.
Në fund të korrikut 2026, rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Autoritetet spanjolle kanë numëruar të paktën 72 të vdekur, ndërsa Shoqata Marokene për të Drejtat e Njeriut thotë se numri i të vdekurve është afër 130, përveç dhjetëra personave të zhdukur. Rreth njëmijë të mitur mbeten në Ceuta, duke qëndruar pa familjet e tyre në një vend të huaj. Burimet zyrtare në Spanjë dhe Marok identifikuan lajmet e rreme në rrjetet sociale si burimin e këtij fluksi emigrantësh në kufirin spanjoll, por nuk munguan edhe teoritë për një nxitje të emigrimit nga Mossadi izraelit si hakmarrje ndaj qeverisë spanjolle, e cila është rreshtuar pro Palestinës. Nën të njëjtën narrativë është ndarë edhe video e mësipërme e ushtrisë algjeriane që shoqëron emigrantët në shkretëtirë.
Sa i përket videos, me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video është postuar fillimisht më 1 gusht në grupin e Facebok “Platforma Politike e Tamanrasset,” shoqëruar me përshkrimin: “Sot në Tinzaouatin kanë hyrë shumë afrikanë që iknin nga minierat e arit për shkak të marshimeve të Malit dhe Legjionit Afrikan”.
Në fund të korrikut dhe në fillim të gushtit 2026, ushtria maliane nisi një sërë sulmesh ajrore në Tinzaouaten, Kidal në Malin verior, kundër atyre që i përshkroi si “individë të lidhur me aleancën e grupit terrorist JNIM/FLA (Jama’at Nusrat al-Islam wal-Muslimin dhe Fronti Çlirimtar i Azawad).” Një deklaratë e lëshuar nga selia e ushtrisë maliane më 30 korrik 2026, tha se operacioni ishte pjesë e një serie sulmesh të mëparshme në afërsi të Kidal.
Nga ana tjetër, një deklaratë nga Kolektivi për Mbrojtjen e të Drejtave të Popullit Azawad (CD-DPA) dokumentoi një seri sulmesh tokësore dhe ajrore në Kidal mes 25 korrikut dhe 3 gushtit, të cilat ia atribuoi ushtrisë maliane dhe forcave të Legjionit Afrikan Rus. Grupi i konsideroi këto veprime një “strategji të ndëshkimit kolektiv dhe mbytjes njerëzore” që përbën krime lufte, duke kërkuar një ndalim të menjëhershëm të operacioneve dhe ndërhyrje urgjente ndërkombëtare.
Të dyja këto deklarata konfirmojnë se operacione ushtarake u kryen në rajonin Tinzaouatine të Malit gjatë periudhës në të cilën video u publikua në Facebook, gjë që mbështet rrëfimin e minatorëve të arit që ikën dhe u strehuan në Tinzaouatine fqinje algjeriane.
Duke përdorur imazhe satelitore në Google Earth, kolegët magrebinë të Daqqa arritën të lidhnin terrenin në sfond të videos me terrenin në perëndim të qytetit algjerian Tinzaouatine. Bazuar në këndin e kamerës, distancën e përafërt midis automjetit dhe turmave, gjurmën me rërë, një ndërtesë të dukshme në sekondën e parë përmes dritares së djathtë të automjetit dhe një horizont të hapur që duket sikur nuk ka ndërtesa përpara automjetit dhe pas turmave, ata përcaktuan vendndodhjen e videos.
Ekipi i Daqqa gjeti se video ishte filmuar në periferinë perëndimore të qytetit algjerian të Tinzaouatine, afërsisht 100 metra nga kufiri i Malit. Imazhet satelitore zbuluan se gjurma me rërë është një rrjedhë uji e tharë. Turmat në video po lëvizin drejt veriut, duke ardhur nga jugu, ku ndodhet kufiri me Malin. Personat e zhvendosur po ecnin drejt veriut në një zonë afërsisht 1458 kilometra nga kufiri më i afërt algjeriano-maroken, duke hedhur poshtë kështu pretendimin se ata po dërgoheshin qëllimisht nga autoritetet algjeriane në një zonë pranë kufirit maroken.
Distanca e përafërt midis vendndodhjes së videos dhe pikës kufitare më të afërt me Marokun
Pretendimi: Shërbimi sekret kinez ka konfirmuar se shërbimi sekret izraelit, Mossad, është prapa krizës së emigrantëve marokenë në enklavën spanjolle të Ceutës
Verdikti: Mungon konteksti
—————————————————————————
Në media dhe rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, po qarkullonlajmi se shërbimi sekret kinez ka konfirmuar se shërbimi sekret izraelit, Mossad, orkestroi vërshimin e mbi 50 mijë emigrantëve marokenë në enklavën spanjolle të Ceutës në korrik 2026.
Duke kërkuar me fjalë kyçe Faktoje gjeti se artikulli i mësipërm është një përkthim në shqip i një artikulli të botuar më 3 gusht në një portal grek.
Artikujt nuk përmendin ndonjë burim apo referencë konkrete për këto pretendime. Gjuha e përdorur në to mbetet e kujdesshme, duke iu referuar “disa diplomatëve”, “disa analistëve” dhe “këtij interpretimi”, ndërsa pyet nëse një skenar i tillë mund të kishte ndodhur. Në asnjë moment nuk citohet ndonjë raport zyrtar i inteligjencës kineze ose një deklaratë publike nga autoritetet kineze që mbështet teorinë.
Teori që duket se e kanë zanafillën në një artikull të botuar më 2 gusht nga Dr. Nadia Helmy një politologe egjiptiane e specializuar në marrëdhëniet Sino-Izraelite. Në artikullin e botuar nga Modern Diplomacy, Helmy i referohet “disa raporteve të hartuara në Pekin” që dyshohet se e shohin krizën e Ceutës si përfshirje të Mossadit në një operacion lufte hibride.
Megjithatë, këto raporte nuk janë botuar dhe as cituar drejtpërdrejt, dhe nuk ofrohen dokumente të aksesueshme publikisht, duke e bërë të pamundur verifikimin e pavarur të përmbajtjes së tyre. Nuk paraqiten dokumente, komunikime të përgjuara, rrëfime dëshmitarësh apo hetime zyrtare për të mbështetur hipotezën e përfshirjes së Izraelit. Duhet të theksohet se shërbimi sekret në Kinë vepron në fshehësi të plotë dhe nuk publikon analiza apo raporte të tilla, aq më tepër për zhvillimet ndërkombëtare.
Mediat kryesore shtetërore të Kinës nuk i kanë bërë jehonë teorisë. Siç e pranon vetë Dr. Helmy, CGTN, Xinhua dhe Global Times janë përqendruar kryesisht në ndikimin e krizës në kufijtë e Evropës dhe implikimet e saj më të gjera gjeopolitike, pa ia veshur përgjegjësinë për ngjarjet Mossadit.
Në fund të korrikut 2026, rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Autoritetet spanjolle kanë numëruar të paktën 72 të vdekur, ndërsa Shoqata Marokene për të Drejtat e Njeriut thotë se numri i të vdekurve është afër 130, përveç dhjetëra personave të zhdukur. Rreth njëmijë të mitur mbeten në Ceuta, duke qëndruar pa familjet e tyre në një vend të huaj.
Faktoje ka përgënjeshtruar një numër pretendimesh të tjera rreth emigrantëve marokenë në Ceuta.
Pasditen e 29 korrikut, pikat e shkarkimit të ujërave të zeza pranë Plazhit të Ri në Vlorë nuk dalloheshin me syrin e lirë nga shëtitorja e Lungomares, duke fshehur kështu një problematikë të përsëritur prej vitesh.
Për t’i gjetur duhej të zbrisje në plazh dhe të ecje buzë detit.
Në këtë pjesë të Vlorës është përqendruar shumica e plazhit publik.
Një çadër me dy shezllone aty kushton 700 lekë, dukshëm më lirë se në zonat përtej Ujit të Ftohtë.
Atë ditë, bregu ishte i mbushur me familje, të moshuar, vendas dhe turistë të huaj.
Pas një ecjeje të gjatë nën diell vendosa të pyes një kamarier të një prej beach-bareve të zonës.
“Këtu i ke tubacionet, tek plazhi i ish-Shkollës së Marinës. Ata i bëjnë derdhjet herët në mëngjes, para se të nisë plazhi. Tmerr janë”, tha kamarieri, duke treguar me gisht drejtimin.
Çmimet
Ndërsa po bisedonim, dy turistë të huaj u afruan për të pyetur mbi çmimin e çadrave. “1500 lekë,” u përgjigj ai shkurt.
Plazhi privat ku ndodheshin ishte vetëm pak metra larg tubacioneve.
Tubat ishin më pranë seç prisja. Ato dilnin nga rëra dhe shtriheshin drejt detit, ndërsa pushuesit laheshin krejt të qetë kah tyre.
Prania e tubacioneve paralajmërohej nga aroma e pakëndshme që ndihej në zonë.
Ishin dy tuba cilindrikë, ngjitur me njëri-tjetrin, pjesërisht të mbuluar nga rëra dhe që vazhdonin drejt detit.
Foto nga plazhi i vjeter ne Vlore
Nuk binin menjëherë në sy, por për këdo që ndodhej në plazh afër tyre ishin plotësisht të dallueshëm.
Megjithatë, telefoni me të cilin bëja foto dhe video dukej se tërhiqte më shumë vëmendje sesa vetë tubat.
Dita e plazhit vijonte normalisht.
Kushdo notonte pranë vijës ku tubat hynin në det.
Në Plazhin e ri takova edhe një shtetas finlandez, i cili tha se jetonte në Vlorë prej afro një viti.
Shqetësimi që ai ngriti nuk lidhej vetëm me ujërat.
Sipas tij, çdo javë mblidhte nga deti rreth 200 ambalazhe plastike.
Në lidhje me qasjen e Shqipërisë ndaj mjedisit, ai u shpreh skeptik, duke argumentuar se anëtarësimi në BE do të ishte i parakohshëm për sa kohë këto problematika mbeten të pazgjidhura.
Plazhi i vjetër
Nga Plazhi i ri u nisa drejt Plazhit të vjetër.
Këtu panorama ndryshonte. Pas portit, sa të hante syri kishte rërë, plazh dhe çadra. Nga ana e portit disa pushues qëndronin në rërë pa çadër, ndërsa më tej nisnin pa ndërprerje plazhet e organizuara deri pranë Pyllit të Sodës.
Rëra kishte një ngjyrë më të errët dhe gjithë zona të sillte ndër mend panoramën e plazheve të Durrësit. Ecja premtonte të ishte e gjatë: nga zona e portit, përmes Plazhit të Kabinave dhe Kampit të Pionierëve, deri tek kanali i madh pranë hyrjes së Pyllit të Sodës.
Një tub dilte nga poshtë një pllake betoni dhe vazhdonte drejt detit, duke krijuar një vijë uji në drejtim të bregut. Pranë tij, turistët laheshin të pashqetësuar.
Pavarësisht kësaj, atmosfera rreth orës 18:00 mbeti e pandryshuar; plazhi zhurmonte nga familjet dhe turistët që shijonin rrezet e fundit të diellit, në një kontrast të heshtur me problematikën që shtrihej nën hundën e tyre.
Plazhi i ri dhe i vjetër, për shumë vendas ishin jo vetëm më të lirë, por edhe më afër.
Ishte edhe mundësia të mos paguaje asnjë lek: të vije me çadrën tënde ose thjesht të shtriheshe në rërë, siç bënin edhe disa turistë të huaj.
Kanali
Rrugës, ndërsa vazhdoja të ecja përgjatë bregut drejt Pyllit të Sodës për të evidentuar pika të tjera shkarkimi, ndala dhe pyeta një të moshuar.
“Kanali i madh është te hyrja e Pyllit të Sodës. Të shoqëroj unë. Atje derdhen të gjitha”, më tha.
Këtë herë nuk vazhduam më buzë detit, por nga ana e pyllit.
Nuk ishte nevoja të arrije deri te kanali për ta kuptuar se po i afroheshim.
Era e rëndë ndihej shumë metra përpara. Sa më pranë shkoje, aq më e fortë bëhej.
Në fund të rrugës u shfaq një kanal i gjerë dhe i hapur që përfundonte drejtpërdrejt në det. Nuk ishte më një tub pjesërisht i fshehur në rërë, por një rrjedhë e dukshme që mbërrinte deri në vijën bregdetare.
Aroma ishte shumë më e rëndë se pranë tubacioneve që kisha parë më herët dhe mbulonte një zonë të gjerë përreth.
Një problem i vjetër
Sipas të dhënave të monitorimit për vitin 2023, të përfshira në auditimin e KLSH-së, Shkolla e Marinës, Plazhi i Kabinave dhe Kampi i Pionierëve në Vlorë rezultonin me cilësi “të keqe” të ujërave të larjes.
Mes tyre, Shkolla e Marinës u rendit edhe mes dhjetë plazheve më të ndotura në Shqipëri.
Problemi në Shkollën e Marinës ishte më i hershëm se një sezon i vetëm. KLSH konstatoi se kjo pikë kishte rezultuar me cilësi “të keqe” për pesë vite të njëpasnjëshme. Sipas kuadrit rregullator të cituar në auditim, në një rast të tillë duhej të bëhej njoftimi i publikut dhe të vendosej ndalimi i përhershëm i larjes; KLSH konstatoi se këto masa nuk ishin marrë.
Kur audituesit verifikuan terrenin në korrik 2024, në Plazhin e Kabinave, Kampin e Pionierëve dhe Shkollën e Marinës mungonte gjithashtu sinjalistika që duhej të paralajmëronte pushuesit për cilësinë “e keqe” të ujërave të konstatuar nga monitorimi i vitit 2023. Sinjalistika ende mungon.
26 pika me cilësi “të keqe”
Të dhënat më të fundit të Agjencisë Evropiane të Mjedisit, të publikuara në qershor 2026 që i referohen sezonit 2025, tregojnë një përkeqësim të klasifikimit të ujërave bregdetare shqiptare. Nga 6 pika me cilësi të keqe në 2022 janë bërë 26 pika në 2025.
Me vetëm 15.9% të ujërave bregdetare të klasifikuara “të shkëlqyera”, Shqipëria kishte përqindjen më të ulët në krahasimin e EEA-së për vitin 2025. Mesatarja e BE-së ishte 88%; Estonia dhe Finlanda, dy vendet e tjera me përqindjet më të ulëta, regjistronin përkatësisht 40% dhe 55.1%.
Në nivel kombëtar, duke përfshirë edhe ujërat e brendshme, 28 nga 119 pikat e raportuara, ose 23.5%, u klasifikuan me cilësi “të keqe”.
Klasifikimi bazohet në përqendrimin e Escherichia coli dhe enterokokeve intestinale, dy parametrat mikrobiologjikë të përcaktuar nga Direktiva Evropiane për Ujërat e Larjes.
KLSH shpjegon se këto baktere mund të shkaktojnë sëmundje dhe se zakonisht lidhen me ujëra të zeza të patrajtuara që përfundojnë në ujërat e larjes.
Edhe pse të 119 pikat ishin monitoruar, për sezonin 2025 asnjëra nuk kishte përmbushur të gjitha kërkesat e kalendarit të monitorimit të parashikuara nga Direktiva e EEA-së.
Ujërat e ndotura
Sipas Raportit Vjetor 2025 të Entit Rregullator të Ujit, SHRUK Vlorë ishte e licencuar për largimin e ujërave të ndotura, por jo për trajtimin e tyre. ERRU sqaron se impiantet e Vlorës dhe Orikumit nuk kishin plotësuar kërkesat për këtë kategori licence për shkak të mungesës së lejeve mjedisore. Edhe KLSH ka konstatuar se impianti i Vlorës operonte pa leje mjedisore.
Sipas auditimit të KLSH impianti kryente vetëm trajtim mekanik, ose primar, dhe jo trajtim sekondar në përputhje me kërkesat ligjore. Ujërat që dilnin prej tij ishin të trajtuara vetëm rreth 35%. Më pas ato bashkoheshin me ujëra të patrajtuara që vinin nga hidrovori dhe përfundonin në det.
Në fillim të vitit 2023, ministrja e atëhershme e Turizmit dhe Mjedisit, Mirela Kumbaro, deklaronte se synimi ishte “zerimi i ujërave larës problematikë” dhe kalimi drejt standardit të “flamurit blu”, premtim që Faktoje e klasifikoi të pambajtur në tetor 2025.
Vera vazhdon
Në Plazhin e ri dhe Plazhin e vjetër, ndotja e ujrave nuk duket me sy të lirë. Pasditen e 29 korrikut, plazhi vijonte ritmin e tij të zakonshëm…Bashkë me problematikën.
Pretendimi: Kjo video tregon emigrantë marokenë në enklavën spanjolle të Ceutës duke sulmuar një automjet policie gjatë fluksit të ditëve të fundit
Verdikti: E pavërtetë
———————————————————————————————–
Një video që duket se tregon një grup personash duke goditur me gurë një automjet policie po qarkullon në rrjete sociale, përfshi ato shqipfolëse, me pretendimin se sulmuesit janë emigrantë marokenë që nuk dëshirojnë të largohen nga Ceuta, enklava spanjolle në bregun verior të Afrikës.
Megjithatë, me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se video e mësipërme shfaqet në një artikull të majit 2021 në portalin spanjoll EsDiario, ku raportoheshin protestat e qindra njerëzve me rastin e vizitës së një politikani konservator në qytetin e Ceutës.
Sipas ESdiarioTV, video tregon një sulm nga të rinjtë ndaj oficerëve të policisë që mbronin Santiago Abascal, udhëheqësin e partisë spanjolle të djathtë Vox, gjatë vizitës së tij në Ceuta.
Incidenti ndodhi jashtë hotelit Parador La Muralla, ku kreu i Vox po mbante një konferencë për shtyp, dhe rezultoi në të paktën dy arrestime dhe disa oficerë policie të plagosur. Ky informacion u raportua edhe nga Radiotelevizioni Spanjoll (RTVE).
Në fund të korrikut 2026, rreth 50 mijë emigrantë marokenë kaluan kufirin në enklavën spanjolle të Afrikës së Veriut, Ceuta, në një fluks masiv që i mbingarkoi autoritetet lokale. Autoritetet spanjolle kanë numëruar të paktën 72 të vdekur, ndërsa Shoqata Marokene për të Drejtat e Njeriut thotë se numri i të vdekurve është afër 130, përveç dhjetëra personave të zhdukur. Rreth njëmijë të mitur mbeten në Ceuta, duke qëndruar pa familjet e tyre në një vend të huaj.
Faktoje ka përgënjeshtruar një numër pretendimesh të tjera rreth emigrantëve marokenë në Ceuta.
Që me vizitën e Volodymyr Zelenskyt në Serbi, i cili deklaroi se Kievi zyrtar do të vazhdojë të mos e njohë pavarësinë e Kosovës, të shumta kanë qenë reagimet pro dhe kundër.
Kjo vizitë u përdor jo pa qëllim edhe nga Presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç si pjesë e strategjisë së tij për të mbajtur në qendër të vëmendjes politike agjendën e Serbisë ndaj Kosovës.
Serbia ndërkohë pritet të mbajë zgjedhjet e parakohshme parlamentare në tetor ose nëntor të këtij viti.
Një ditë pas vizitës se Zelenskit, Presidenti Vuçiç lëshoi një deklaratë po aq polemizuese në raport më Kosovën.
Të dielën e kaluar, gjatë një fjalimi në Beograd, Vuçiç deklaroi se Serbia ka angazhuar inxhinierë dhe ekspertë për të shqyrtuar mundësinë e devijimit të lumit Ibër.
Ky paralajmërim ka nxitur reagime të ashpra jo vetëm në Kosovë, por edhe në Shqipëri, duke kaluar nga një çështje për menaxhim ujrash në narrativa nacionaliste
Por pse mbart një rëndësi kaq kritike kjo deklaratë për Kosovën dhe rajonin?
Sipas një artikulli të publikuar nga kossev.info, lumi Ibër buron në Mal të Zi, përshkon Serbinë dhe vijon rrjedhën në Kosovë, ku furnizon rezervuarin e Gazivodës/Ujmanit.
Vlen të theksohet se rreth dy të tretat e këtij rezervuari ndodhen në territorin e Kosovës.
Uji nga sistemi i Ujmanit dhe Ibër-Lepencit është jetik për shtatë komuna, duke shërbyer për ujitje dhe për ftohjen e termocentraleve në Obiliq, të cilat prodhojnë pjesën dërrmuese të energjisë elektrike në vend.
Për pasojë, Presidentja në detyrë e Kosovës, Albulena Haxhiu, shprehu shqetësimin se devijimi i lumit Ibër ndikon në furnizimin me ujë, energjinë dhe nevojat e bujqësisë.
Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha, reagoi gjithashtu me shqetësim lidhur me mundësinë e ndryshimit të rrjedhës së lumit Ibër.
Për ministrin e jashtëm ndryshimi i rrjedhës së lumit nuk është një çështje e brendshme ose një vendim që mund të merret në mënyrë të njëanshme
Ministri Hoxha citoi Konventën e UNECE-së për Mbrojtjen, Përdorimin e Ujërave Ndërkufitare dhe Liqeneve Ndërkombëtare.
Ai deklaroi se, parimi i përdorimit të drejtë të ujërave ndërkufitare, detyrimi për parandalim e reduktim dëmesh, si dhe bashkëpunimi e konsultimi për pasojat ndërkufitare, janë standarde të konsoliduara të së drejtës ndërkombëtare.
Gjithashtu, Ferit Hoxha theksoi se duhet të trajtohet me transparencë dhe mbi bazën e të dhënave shkencore çdo projekt apo masë që mund të ndikojë në rrjedhën, sasinë apo cilësinë e ujërave që prekin Kosovën.
Sipas tij, uji nuk mund të përdoret si instrument presioni politik dhe as si mjet për të ndëshkuar një vend apo një popullsi tjetër.
Nga ana tjetër, sipas Presidentit të Serbisë, Aleksandër Vuçiç, lumi Ibër është çështje e brendshme e Serbisë. “Nuk e di çfarë lidhje ka me Shqipërinë”, është shprehur ai.
Qëndrimit të Presidentit serb iu bashkua në një zë edhe ministri i Jashtëm i Serbisë Marko Gjuriç duke thënë se Serbia menaxhon burimet ujore në përputhje me detyrimet ndërkombëtare.
Duke futur në lojë Shqipërinë dhe një tezë të vjetër të Serbisë sa herë ajo ka zhvillime të brëndshme për shpërqendrim politik, pakenaqësi historike apo dhe ndasi në rajon, Kryeministri Edi Rama ka sqaruar se Shqipëria nuk ka asnjë pretendim mbi territorin serb dhe se reagimi i vendit tonë lidhet me respektimin e standardeve ndërkombëtare për menaxhimin e ujërave.
“Nuk ka nevojë për një ‘Shqipëri të Madhe’ për të qëndruar me Kosovën”, është shprehur Rama, duke e zhvendosur debatin nga Kosova tek Tirana
Sipas tij, Serbia e ka humbur Kosovën. “Territori i Republikës së Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen brenda tij nuk janë burime të Republikës së Serbisë”.
Ndërkaq, Rama u shpreh se: “Ibri është sistem ujor ndërkufitar dhe Serbia mund të menaxhojë burimet brenda territorit të saj, por nuk mund të argumentojë se pasojat për një vend tjetër ndalen në kufirin serb”.
Nga ana tjetër, Marko Gjuriç pretendoi se çështja po diskutohet pasi “qeveria e Albin Kurtit po rrënon shtëpitë serbe përgjatë brigjeve të liqenit të Ujmanit dhe Ibrit pa proces të rregullt, duke privuar njerëzit nga prona dhe mjetet e jetesës përmes veprimeve etnike diskriminuese”.
“Qëndrimi i Serbisë për Kosovën/Metohinë nuk është folklor. Ajo është e bazuar në Kushtetutën tonë, të drejtën ndërkombëtare dhe Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Lumi Ibër është një rrjedhë ujore ndërkufitare, por Shqipëria nuk është një shtet breglumor i tij”, tha Marko Gjuriç, duke e kaluar debatin nga ujërat tek sovraniteti
Përplasjet
Pala shqipëtare thekson se qëndrimi serb duhet të jetë në proporcion me UNECE, të drejtën ndërkombëtare dhe fqinjësinë e mirë.
Ndërsa pala serbe përqendrohet tek nocioni i “Shqipërisë së Madhe”, pronave serbe dhe Rezoluta 1244.
Gjuriç thekson se e shikon Shqipërinë ndarazi nga kjo çështje.
Sipas tij, kjo tematikë nuk e lidh Shqipërinë me tematikën e brendshme të Serbisë.
Pse përmendet Rezoluta 1244?
Në qëndrimet e të dy palëve përmendet edhe Rezoluta 1244. ministri i jashtëm serb e ka referuar Rezolutën si një dokument të rëndësishëm, të cilës duhet t’i përmbahen në raport me Kosovën.
Ministri për Integrimin Europian të Serbisë Nemanja Staroviç ka theksuar më tej se nuk mund të shmanget një element i rëndësishëm si Karta e OKB-së dhe Rezoluta 1244 e Kosovës së OKB-së.
Si kundër përgjigje, ministrja e Shtetit dhe Kryenegociatorja Majlinda Dhuka sjell një rikujtesë për Rezolutën 1244.
Sipas saj, Rezoluta 1244 nuk rivendosi sovranitetin serb mbi Kosovën: “Ajo vendosi administrimin ndërkombëtar, largoi forcat e sigurisë Serbe, krijoi një proces të vecantë politik për statusin e ardhshëm të Kosovës dhe nuk e përcaktoi rezultatin e atij procesi. Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë është përgjigjur se pavarësia së Kosovës nuk e shkel të drejtën ndërkombëtare”.
Pretendimi: Kreu i Shërbimeve Shëndetësore të ShBA (CDC) pranoi nën betim se fshehën efektet anësore të vaksinave
Verdikti: E pavërtetë
————————————————————————-
Një artikull i botuar në gusht 2026 në portalin mast-info.com pretendon se kreu i Qendrës amerikane për Kontrollin e Sëmundjeve (CDC) ka pranuar nën betim se fshehën efektet anësore të vaksinave anti Covid-19.
Në brendi të artikullit pretendohet se Dr. Robert Redfield, ish-kreu i CDC-së pranoi se që nga fillimi nuk kishte transparencë të mjaftueshme në lidhje me efektet anësore të mundshme të padëshirueshme të vaksinave, se kishte vendime të papërshtatshme nga disa, për të kufizuar raportimin e efekteve anësore, sepse ekzistonte frika se kjo do të ndikonte negativisht në mbulimin e vaksinimit të popullsisë dhe se shumë njerëz vuajtën nga efekte anësore të konsiderueshme negative dhe se shqetësimet nuk u trajtuan me transparencën e kërkuar.
Si provë për këtë referohet një video e postuar në platformën X, ku duket Redfield duke dëshmuar para një komisioni në Kongresin amerikan.
Megjithatë, në asnjë pjesë të videos 5-minutëshe, Redfield nuk flet par vaksinat anti-Covid. I gjithë diskutimi në video përqendrohet rreth origjinës së mundshme të pandemisë Covid-19.
Kjo sepse klipi është shkëputur nga një dëgjesë e marsit 2023 e Nënkomisionit të Zgjedhur të Dhomës së Përfaqësuesve për Pandeminë e Koronavirusit, mbajtur specifikisht mbi origjinën e Covid-19.
Redfield ishte dëshmitari kryesor në seancën e parë publike dëgjimore të komisionit, i cili po hetonte se si u shfaq koronavirusi. Ai tha se u përjashtua nga diskutimet e hershme mbi origjinën e virusit sepse dyshonte për një rrjedhje laboratorike. Redford nuk foli për fshehjen e efekteve anësore të vaksinës.
Në zbardhjen zyrtare të dëgjesës gjendet shkëmbimi i treguar në klip mes Redford dhe përfaqësueses republikane Nicole Malliotakis, i përkthyer në shqip më poshtë:
Znj. MALLIOTAKIS.
Faleminderit, kryetare. Për dy vjet, unë dhe republikanët e tjerë në këtë nënkomision lidhëm pikat, ekspozuam provat që mbështesnin bindjen tonë të fortë se COVID u zhvillua dhe u zbulua nga laboratori i Wuhanit. Dhe gjatë këtyre dy viteve, të njëjtët demokratë që janë në këtë komitet, ata vetëm penguan, ata penguan. Ata refuzuan të mbanin seanca dëgjimore dhe të arrinin në të vërtetën. Tani, shohim prova në rritje që mbështesin se COVID-19 e ka origjinën nga laboratori në Wuhan, Kinë, i drejtuar nga Partia Komuniste Kineze. Dhe
kjo seancë dëgjimore ka të bëjë me arritjen e të vërtetës. E falënderoj kryetarin që e bëri këtë seancën e parë dëgjimore, sepse populli amerikan që ka parë po aq amerikanë të vdesin nga COVID, pothuajse po aq të vdekur nga COVID, sa vdiqën në çdo luftë që nga Revolucioni Amerikan së bashku, meriton të dijë të vërtetën.
Dr. Redfield, ju përmendët teorinë e rrjedhjes së informacionit në laborator, edhe para se ta bënim ne. Në mesin e janarit 2020, ju shprehët shqetësime te Dr. Fauci, te Jeremy Farrar i Wellcome Trust të Mbretërisë së Bashkuar dhe te Dr. Tedros i Organizatës Botërore të Shëndetësisë, duke cituar: “Ne duhej ta merrnim hipotezën e rrjedhjes në laborator me seriozitet ekstrem.” Dhe ju e nxitët Dr. Fauci të hetonte si hipotezën në laborator ashtu edhe atë natyrore. Pak më pas, më 1 shkurt, Farrar mblodhi një takim të një grupi prej 11 shkencëtarësh kryesorë në pesë zona kohore dhe i kërkoi Dr. Fauci të bashkohej. Dhe ai shkroi: “Preferenca ime është ta mbaj këtë grup shumë të ngushtë. Natyrisht, kërkojuni të gjithëve të trajtojnë me konfidencialitet të plotë.” Dr. Redfield, ju u përjashtuat nga kjo thirrje, por deri atëherë, ju ishit përfshirë në çdo bisedë tjetër. Çfarë ndryshoi? Pse mendoni se u përjashtuat nga këto biseda?
Dr. REDFIELD.
Faleminderit shumë. Mendoj – vetëm për ta theksuar – në fillim deri në mes të janarit, pata disa telefonata me Fauci-n, Farrar-in dhe Tedros-in rreth asaj se sa e rëndësishme mendoja se ishte që shkenca të angazhohej dhe të ndiqte të dyja hipotezat. Gjithashtu, si virolog klinik, shpreha se nuk ishte shkencërisht e besueshme që ky virus kaloi nga një lakuriq te njerëzit dhe u bë një nga viruset më infektivë që kemi tek njerëzit. Jo të gjithë viruset janë të njëjtë. Kur shikoni koronaviruset, për shembull SARS dhe MERS, kur ata hynë në speciet njerëzore, gjë që e bënë nëpërmjet një ndërmjetësi, ata kurrë nuk mësuan se si të kalonin nga njeriu te njeriu. Edhe sot e kësaj dite, ata nuk dinë si të kalojnë nga njeriu te njeriu. Pra, nuk mund ta barazoni Ebolën me një “koronavirus”.
Znj. MALLIOTAKIS.
Pse mendoni se u përjashtuat nga ato thirrje?
Dr. REDFIELD.
Sepse më thanë se ata donin një narrativë të vetme, dhe se unë padyshim kisha një këndvështrim të ndryshëm.
Znj. MALLIOTAKIS.
Në rregull. Në emailet pas thirrjes telefonike, katër nga 11 shkencëtarët i thanë Faucit se të gjithë gjetën një sekuencë gjenetike në kundërshtim me pritjet nga teoria evolucionare, në thelb atë që po thoni ju. Megjithatë, vetëm tre ditë më vonë, këta katër shkencëtarë kishin hartuar një punim duke argumentuar të kundërtën. Dhe kjo është tani famëkeqja “Origjina e Afërt e SARS COVID 2”. Hetimet tona tregojnë se ky punim u nxit nga Dr. Fauci, ndër të tjerë, me qëllim që të hidhte poshtë teorinë e rrjedhjes në laborator. Cila është mundësia që këta shkencëtarë të kenë hasur në informacione shtesë vetëm tre ditë pasi bënë këto deklarata, për të arritur në përfundimin me një siguri të tillë se COVID-19 erdhi nga natyra në vend të rrjedhjes në laborator që ata menduan se ishte tre ditë më parë?
Dr. REDFIELD.
Po. Mendoj se është për të ardhur keq. Përsëri, e kam thënë këtë më parë, se e gjithë kjo qasje që u mor më 1 shkurt dhe më pas në muajin shkurt, nëse doni vërtet të jeni të sinqertë, është në kundërshtim me shkencën.
Znj. MALLIOTAKIS.
Faleminderit.
Dr. REDFIELD.
Shkenca ka debat dhe ata shtypën çdo debat.
Znj. MALLIOTAKIS.
Faleminderit. Duke pasur parasysh atë që dimë tani dhe duke parë të gjitha bisedat në shkurt 2020 dhe para publikimit të punimit, a mendoni se Dr. Fauci e përdori këtë punim për të fshehur se ky virus u krijua nga hulumtimi i fitimit të funksionit?
Dr. REDFIELD.
Nuk mund të flas për motivimin e Fauci-t.
Znj. MALLIOTAKIS.
A mendoni se punimi fsheh të vërtetën?
Dr. REDFIELD.
Mendoj se është një punim i pasaktë që në thelb ishte pjesë e një narrative që ata po krijonin. Mos harroni, kjo pandemi nuk filloi në janar në tregun e ushqimeve të detit. Tani e dimë se kishte infeksione që në shtator. Ky ishte një narrativë që u vendos se ata do të thoshin se kjo erdhi nga tregu i lagësht, dhe ata do të bënin gjithçka që mundën për ta mbështetur atë, për të mohuar çdo diskutim rreth mundësisë që kjo erdhi nga një laborator.
Znj. MALLIOTAKIS.
Më kanë mbetur edhe 20 sekonda. Dr. Fauci u informua në mënyrë pozitive në një email se NIH kishte një marrëdhënie monetare me Institutin Wuhan përmes EcoHealth Alliance. Kjo iu tha më 27 janar 2020. A mendoni se Dr. Fauci qëllimisht i gënjeu nën betim senatorit Paul kur ai mohoi me forcë financimin e NIH për kërkimin mbi fitimin e funksionit?
Dr. REDFIELD.
Mendoj se nuk ka dyshim se NIH po financonte kërkimin mbi fitimin e funksionit.
Znj. MALLIOTAKIS.
A ka të ngjarë që dollarët e taksave amerikane të kenë financuar kërkimin mbi fitimin e funksionit që krijoi këtë virus?
Dr. REDFIELD.
Mendoj se e bëri. Jo vetëm nga NIH, por edhe nga Departamenti i Shtetit, USAID dhe nga DOD.
Skënder P. i duhen edhe tre muaj që të përfundojë dënimin e dhënë nga gjyqtari Taulant Banushaj, i cili e gjeti fajtor për zjarrvënie nga pakujdesia.
Tre vjet më parë, Skënder P. rrezikoi disa banesa në fshatin Kus.
Ai u dënua me 32 muaj dënim me kusht, me detyrimin që të mbajë kontakte me zyrën vendore të Shërbimit të Provës në Tiranë.
Mes detyrave që 58-vjeçari ka, është jo vetëm të mos kryejë vepër penale, por duke u paraqitur e duke u intervistuar, duhet të japë prova se ka reflektuar në raport me kujdesin që duhet të ketë me zjarrin.
Burri nga Vora thotë shkurt për “Faktoje” se shprehja: “kujdes nga zjarret dhe shteti” është e vërtetë, duke qenë se prej të parit për pak u dogj, ndërsa prej të dytit ai po shlyen dënimin.
Për një bisht cigare iku gati një pyll
Ashtu siç ka pohuar edhe para drejtësisë, Skënderi kujton: “Po pija duhan dhe në një moment më zuri gjumi. Dëgjova të bërtitura dhe pashë njerëz që po përpiqeshin të fiknin zjarrin. Nuk e kuptova si ndodhi”.
Ai insiston se gjithçka ndodhi nga pakujdesia.
Lidhur me këtë pohim, gjykata shprehet ndër të tjera se: “I pandehuri duhet të kishte parashikuar pasojën që mund të vinte, por nuk e ka parashikuar se, duke pirë duhan, do të mund të shkaktonte zjarr në këtë zonë për shkak të llojit të bimësisë dhe periudhës (muaji korrik) kur është shkaktuar zjarri”
Prokuroria e Tiranës i adresoi atij akuzën “Shkatërrimi nga pakujdesia me zjarr i pyjeve dhe i mjedisit pyjor”
Kësaj radhe autoriteteve nuk iu desh shumë punë për të provuar autorësinë, e cila pasqyrohet në një procesverbal të kapjes në flagrancë, ku përshkruhet 58-vjeçari teksa përpiqej bashkë me banorët të shuante zjarrin.
Djegia në shtrirje lineare e gati 5 mijë metrave pyll (njësia administrative Kashar) u konsiderua “pasojë e rëndë që cenon ekosistemin në atë zonë, duke e bërë të panevojshme përllogaritjen në vlerë monetare të pasojës së ardhur”
Nga 5 vite burgim në shërbim prove
Shtetasi O.D. u dënua me pesë vite burgim, por përfitoi nga gjykimi i shkurtuar duke iu konvertuar koha prej 3 vitesh në shërbim prove.
Përpara gjyqtares Vjollca Spahiu, i riu tha vetëm një fjali: “Mëshirë, falje, jam i penduar”.
Akuza ndaj tij ishte shkatërrimi me zjarr i pyjeve dhe i mjedisit pyjor.
Ai donte të pastronte përmes djegies një sipërfaqe prej 50 metrash në fshatin Kutreq, por situata i doli nga dora dhe vatra shpërtheu, duke dëmtuar afro 3 hektarë, kryesisht dru pishe dhe shkurre që gjendeshin në territorin e zonave të mbrojtura.
Dëmi i llogaritur në këtë rast ishte 1 050 000 lekë, që, sipas VKM-së nr. 558, datë 29.07.2022, u vlerësua si shkelje me pasoja të rënda.
Situata
Ndërkohë, zjarret janë rikthyer kërcënueshëm edhe këtë vit.
Gentian Mullaj, zëdhënës i Policisë së Shtetit, tha për Faktoje se: “Si rezultat i reagimit në kohë të strukturave të Policisë gjatë periudhës 01.06.2026–11.08.2026, në të gjithë vendin janë vënë në pranga 21 shtetas të dyshuar si autorë, ku një pjesë janë kapur në flagrancë; 44 shtetas janë proceduar në gjendje të lirë dhe 3 shtetas janë shpallur në kërkim”
Kruja pa autor
Mes tyre rezultoi të ishte edhe 74-vjeçari Q.B. i arrestuar më 9 gusht për kryerjen e veprës penale “shkatërrim i pronës me zjarr”, pas një vatre që nisi në lagjen Abazaj të Bashkisë Krujë dhe që rrezikoi gjithë qytetin.
Në procesverbal, oficerët shkruajnë se e gjetën 74 vjeçarin duke u munduar të shuante zjarrin me kova.
Gjatë hetimeve prokuroria konstatoi se i moshuari nuk ishte autor i zjarrvënies ndaj urdhëroi lirimin e tij dhe shpalli ndalimin e paligjshëm.
“Në dosjen e procedimit penal të administruar në Prokurorinë Pranë Gjykatës së Shkallës së Parë të Juridiksionit të Përgjithshëm, Tiranë nuk është administruar asnjë provë direkte apo indirekte, se shtetasi Q.B. me dashje i ka vënë zjarrin pronës në afërsi të banesës së tij, e cila theksojmë do të ishte e para që do të dëmtohej nga zjarri për shkak të afërsisë me vendin ku ka rënë zjarri.
E vetmja indicie është afërsia e banesës me vendin ku ka filluar zjarri si dhe fakti se ky shtetas kalonte në këtë rrugë dy herë në ditë për shkak se punonte në depon e ujit që furnizonte lagjen e tij dhe qytetin e Krujës.
Organi i akuzës ka regjistruar procedimin penal pa autor dhe do vazhdojë kryerjen e hetimeve të hollësishme, të gjithanshme, të pavarura dhe objektive me qëllim administrimin e të gjitha provave të nevojshme dhe zbulimin e ngjarjes së ndodhur nëse ajo ka qenë e qëllimshme apo aksidentale duke vendosur kështu përpara përgjegjësisë personin /personat përgjegjës”
Çfarë nuk shkon me gjetjen e autorëve?
Mihallaq Qirjo, kreu i REC Albania dhe drejtues i një prej studimeve të pakta mbi drejtësinë mjedisore në qytetet Korçë, Elbasan dhe Tiranë, thotë se zinxhiri i hetimit nuk funksionon siç duhet.
“Hallka më problematike është ajo e oficerëve të policisë gjyqësore, që është përgjegjëse për grumbullimin e provave edhe për rastet kur ato raportohen nga policia, individë apo organizata të tjera.
Vonesat gjatë grumbullimit të provave të mjedisit dhe mungesa e një qartësie në kuadrin ligjor mjedisor në nivelin e dëmit dhe efektet që krimet mjedisore shkaktojnë mbi shëndetin, ekosistemin dhe biodiversitetin, bëjnë që problematika të shoqërohet gjatë dhënies së drejtësisë mjedisore”
Gjyqësori me dosjet dëng
Një udhëzim të KLGJ-së i datës 6 maj 2026 i kërkon Gjykatës së Apelit që të shqyrtojë me prioritet, edhe çështjet me objekt mbrojtjen e mjedisit dhe klimës.
Në dijeni të plotë të këtij udhëzimi, i cili vendos në prioritet të kalendarit të gjyqtarëve gjykimet mjedisore, veç atyre që lidhen me interesin e fëmijëve, kujdesin ushqimor, paditë e divorceve dhe ato të marrëdhënieve të punës, kancelarja e kësaj gjykate, Lertida Balili, e sheh si një ogur të mirë këtë lëvizje.
Por ajo shton se, “stoku deri në fund të muajit korrik ka mbërritur në 46,679 çështje, të cilat duhet të gjykohen nga vetëm 41 gjyqtarë.
Është fakt se në Gjykatën e Apelit po shqyrtohen ende çështjet e vitit 2018, mes tyre ato me afat dhe ato për të cilat kërkohet përshpejtimi. Përderisa sipas këtij udhëzimi mund të kërkohet përshpejtimi edhe për këtë kategori, natyrisht që është një sinjal i mirë. Por, në dijeninë time, për këtë kategori nuk ka pasur deri më tani kërkesë për t’i përshpejtuar”.
Në një kohë kur drafti i Kodit të Ri Penal është ende në proces dhe kur parashikohet një gamë më e madhe veprash penale për drejtësinë mjedisore, në paketën aktuale janë të dënueshme 19 vepra
Mes tyre përfshihen edhe dispozitat për zjarrvënien, shkatërrimin e pronës me zjarr.
Të dhënat zyrtare: Shumë proçedime pak të dënuar
Nga të dhënat zyrtare zyrtare që Prokuroria e Përgjithshme vuri në dispozicion të Faktojes për krimet mjedisore gjatë pesë viteve të fundit, vërehet se numri i referimeve është i lartë për veprat e shkatërrimit me zjarr të pyjeve (neni 206/a) dhe shkatërrimit nga pakujdesia me zjarr i pyjeve (neni 206/b).
Konkretisht, të dhënat tregojnë se nga 314 krime mjedisore (95 prej të cilave të pushuara), 40 procedime për vitin 2021 ishin për zjarret, por në gjykatë u dërguan vetëm dy të pandehur, të cilët u dënuan.
Njëmbëdhjetë çështje u pushuan, ndërsa të tjerat u referuan për hetime të mëtejshme dhe më pas u pezulluan për mungesë autorësh.
Në vitin 2022 trendi vijon i njëjtë: u regjistruan 34 procedime penale për këto krime, u regjistruan shtatë emra nën hetim dhe në përfundim dolën para gjykatës dy të dënuar që morën fajësi.
Për këtë vit, në total në të gjithë vendin u regjistruan 372 procedime penale, nga të cilat 130 u pushuan
Në vitin 2023, të dhënat ekskluzive të vëna në dispozicion të Faktoje tregojnë sërish hetime mjedisore që humbasin rrugës për procedurë; u regjistruan 343 procedime si krime mjedisore, nga të cilat 146 u pushuan dhe 79 u pezulluan.
Gjatë këtij viti u hetuan 26 çështje të zjarrëvënies me dashje dhe nga pakujdesia, por me akuzat në gjykatë u përballën vetëm tre shtetas.
Në vitin 2024 u regjistruan 299 procedime penale si krime mjedisore, prej të cilave 53 kishin lidhje me hetimet ndaj zjarreve.
Në gjykatë përfunduan 5 zjarrvënës që të pestë të dënuar.
Në të gjithë spektrin e çështjeve mjedisore të këtij viti 225 çështje u pushuan
Në vitin 2025 u regjistruan 330 çështje mjedisore nga të cilat 58 ishin hetime ndaj zjarrvënies.
Gjashtë persona u morën të pandehur.
Për këtë vit u pezulluan 140 hetime për mungesë autorësh dhe 80 u pushuan
Grafik i perpunuar me AI
Krimi që vërehet se ka volum më të lartë në këtë pesëvjeçar është ai i prerjes së paligjshme të pyjeve, menaxhimi i mbetjeve dhe ndotja e ajrit, ujit dhe tokës
Në total, gjatë pesë viteve të fundit janë regjistruar 1,658 procedime mjedisore, ku më shumë se gjysma janë pushuar ose pezulluar.
Ndërkohë, për krimet e zjarrvënies janë regjistruar 211 procedime, por vetëm 18 persona kanë dalë para gjykatës dhe janë dënuar.
Pasojat
Zoti Qirjo thotë për Faktoje se gjatë analizës së thelluar të gjithë zinxhirit të drejtësisë mjedisore është konstatuar se hetimi penal dhe administrativ është mjaft i ulët . “Procedura është mjaft e gjatë”, thekson Qirjo sipas të cilit arma më e fortë mbetet ende komuniteti për ta mbrojtur mjedisin
Login
