❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Dezinformimi, një rrezik për reputacionin dhe financat e bizneseve

✇Faktoje
By: Aimona Vogli

Lajmi se një bankë e madhe e nivelit të lartë kishte rrezikuar depozitat e shqiptarëve si pasojë e një hakerimi të sistemit online, mori dhenë në vjeshtën e vitit 2022, duke alarmuar klientët.
Ky ishte njĂ« lajm i pavĂ«rtetĂ«, i cili bazĂ«n e kishte te njoftimi online i vetĂ« bankĂ«s, qĂ« paralajmĂ«ronte klientĂ«t e saj pĂ«r njĂ« “skemĂ« peshkimi” (phishing).

Ky është vetëm një nga rastet e verifikuara nga Faktoje, që tregon se si informacioni i pasaktë mund të dëmtojë rëndë një biznes, duke shkaktuar panik, humbje financiare dhe ulje të besueshmërisë në publik.

Dezinformimi, veçanërisht kur përhapet në rrjetet sociale, mund të shkaktojë dëme të mëdha financiare dhe reputacionale, humbje të të ardhurave dhe mosbesim nga konsumatorët.

Rreziku nga dezinformimi në sektorin financiar

Në nivel botëror, dezinformimi dhe manipulimi i informacionit, janë ndër rreziqet më të mëdha që i kanosen sot biznesit. Për vitin 2025, Raporti i Rreziqeve Globale i përpiluar nga Forumi Ekonomik Botëror (WEF) e rendit dezinformimin si një nga tre rreziqet më të mëdha globale. Për të dytin vit radhazi, keqinformimi dhe dezinformimi klasifikohen si rreziqet kryesore, për një periudhë dyvjeçare.

 “Raporti i Rreziqeve Globale pĂ«r vitin 2024 i klasifikon dezinformimin dhe keqinformimin nĂ« vendin e dytĂ« pĂ«r afatshkurtĂ«r dhe nĂ« vendin e pestĂ« pĂ«r afatgjatĂ«,” shkruan prof. Dr. Arben Malaj nĂ« njĂ« analizĂ« mbi ndikimin e dezinformimit nĂ« stabilitetin financiar.

Kostot e dezinformimit në Shqipëri

Në Shqipëri, ku numri i faqeve online pa rregullim ligjor është i lartë, rreziku nga dezinformimi mbetet i konsiderueshëm. Lajmet e nxjerra nga konteksti, postimet për klikime dhe mungesa e transparencës në drejtimin e mediave online e bëjnë tregun më të cenueshëm.

Pyetja qĂ« shtrohet Ă«shtĂ«: Sa tĂ« pĂ«rgatitura janĂ« bizneset nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r t’u pĂ«rballur me dezinformimin sot?

Në një mjedis ku informacioni shpesh është i paqëndrueshëm, i pasaktë dhe i pakontrolluar, bizneset shqiptare duhet të jenë më vigjilente se kurrë.

Gjatë takimi me përfaqësues të Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare

“Kufiri mes informimit dhe dezinformimit Ă«shtĂ« shumĂ« i hollĂ«. Sa i fuqishĂ«m Ă«shtĂ« informacioni i saktĂ«, aq i dĂ«mshĂ«m Ă«shtĂ« ai i pasaktĂ«. Bizneset janĂ« detyruar tĂ« zhvillojnĂ« mekanizma kontrolli pĂ«r tĂ« paraprirĂ« dĂ«met reputacionale apo financiare qĂ« sjell dezinformimi,” shprehet Bora Feri, Drejtore e DhomĂ«s sĂ« TregtisĂ« Franko-Shqiptare.

Një ndër problematikat që vuan sot media në Shqipëri është fenomeni i lajmeve-karrem për klikime, që ka ndikim të madh te sipërmarrjet. Shpeshherë lajmet nxirren nga konteksti ose titujt ekzagjerohen.

Fakti Ă«shtĂ« qĂ« tregu online i mediave nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« ende i parregulluar dhe, duke vepruar “pa rregulla”, shpeshherĂ« edhe pĂ«rgĂ«njeshtrimi i njĂ« lajmi tĂ« pavĂ«rtetĂ« nuk kalon nĂ«pĂ«r mekanizma tĂ« pĂ«rcaktuar, por mbetet nĂ« raporte individuale mes publikuesit dhe drejtuesit tĂ« kompanisĂ«.

“MĂ« ka ndodhur qĂ« tĂ« mĂ« publikojnĂ« njĂ« lajm tĂ« pavĂ«rtetĂ«, sikur isha emĂ«ruar drejtor diku tjetĂ«r. Pa asnjĂ« verifikim nga ana e medias. Zgjidhja qĂ« i dhashĂ« ishte tĂ« telefonoja dhe t’u kĂ«rkoja qĂ« ta fshinin informacionin,” shprehet njĂ« prej pĂ«rfaqĂ«sueseve tĂ« biznesit.

Strategji pĂ«r t’u mbrojtur

Nevoja për strategji mbrojtjeje nga dezinformimi është vendimtare sot. Mekanizmat që mund të ndihmojnë bizneset, përveç atyre ligjore, janë: zhvillimi i mendimit kritik, njohja e elementeve kyç të një lajmi si autorësia, transparenca e medias dhe krijimi i mekanizmave për parandalimin e dëmit reputacional.

Trajnimi i stafit pĂ«r tĂ« identifikuar dhe raportuar dezinformimin Ă«shtĂ« njĂ« praktikĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« reduktuar rrezikun. “Pre-bunking”, pra shpĂ«rndarja e informacionit faktik pĂ«rpara se tĂ« pĂ«rhapet njĂ« e pavĂ«rtetĂ«, ka rezultuar efektive nĂ« kundĂ«rshtimin e narrativave virale.

“Ekzistenca e mekanizmave tĂ« kontrollit dhe verifikimit tĂ« fakteve shĂ«rben si njĂ« busull e jashtme, sepse ka biznese aq tĂ« mĂ«dha sa nuk e kontrollojnĂ« gjithmonĂ« se çfarĂ« ndodh brenda,” shprehet Feri.

Nuk ka njĂ« zgjidhje tĂ« vetme pĂ«r t’u pĂ«rballur me dezinformimin, por mendimi kritik Ă«shtĂ« thelbĂ«sor. Partneriteti me organizata tĂ« verifikimit tĂ« fakteve, komunikimi i shpejtĂ« dhe pĂ«rdorimi i mjeteve tĂ« monitorimit ndihmojnĂ« nĂ« shpejtĂ«sinĂ« e reagimit ndaj pĂ«rhapjes sĂ« dezinformimit, pĂ«rpara se tĂ« dalĂ« jashtĂ« kontrollit.

“Organizata si Faktoje nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« shumĂ« tĂ« vlefshme pĂ«r tĂ« gjitha tregjet, por veçanĂ«risht pĂ«r tregun tonĂ«, ku informacioni Ă«shtĂ« mĂ« i ndĂ«rlikuar. Edukimi Ă«shtĂ« i pazĂ«vendĂ«sueshĂ«m. Ai duhet tĂ« fillojĂ« qĂ« nĂ« vegjĂ«li dhe tĂ« ushqejĂ« mendimin kritik pĂ«r konsumimin e informacionit, pĂ«r tĂ« vĂ«rtetĂ«n dhe pĂ«r mekanizmat e tĂ« kuptuarit tĂ« saj,” – Bora Feri, Drejtore e DhomĂ«s sĂ« TregtisĂ« Franko-Shqiptare.

Bora Feri, Drejtore e Dhomës së Tregtisë Franko-Shqiptare

Sot, kur lajmi i rremë mund të përhapet më shpejt se e vërteta, reagimi i mirëkoordinuar është çelësi për të ruajtur integritetin dhe qëndrueshmërinë.
Ndaj është e nevojshme që bizneset të zhvillojnë strategji për menaxhimin e reputacionit dhe komunikimin në krizë, me plane të verifikuara për reagim në kohë reale, të cilat janë të domosdoshme.

The post Dezinformimi, një rrezik për reputacionin dhe financat e bizneseve appeared first on Faktoje.al.

↗

Sulmet amerikane nuk shkatërruan varrin e ish-presidentit Chavez në Venezuelë

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Sulmet amerikane në Venezuelë kanë goditur edhe mauzoleumin e ish-presidentit venezuelian Hugo Chavez

Verdikti: E pavërtetë

——————————————————–

Pasi forcat amerikane sulmuan objektet ushtarake në kryeqytetin e Venezuelës dhe rrëmbyen presidentin Maduro më 3 janar 2026, në rrjete sociale po qarkullon lajmi se një nga vendet e bombarduara ishte edhe varri mauzoleum i ish-presidentit historik të Venezuelës Hugo Chavez.

Eshtrat e Hugo Chavez, i cili kryesoi Venezuelën nga viti 1999 deri në vitin 2013, pushojnë në Kazermat Malore, një kompleks historik dhe ushtarak i vendosur në Karakas, kryeqytetin venezuelian.

Megjithatë, lajmi se mauzoleumi u bombardua më 3 janar nuk është i vërtetë.

Kolegët spanjollë të verifikimit të fakteve të Newtral.es arritën të kontaktojnë të nesërmen e operacionit një punëtor vendas në një biznes pranë Kazermave Malore, i cili konfirmoi se vendi i varrit të Hugo Chavez nuk u sulmua. Si provë, ai dha një video dhe një fotografi (flaka që shihet në video është nga një pishtar që mbahet ndezur përgjithmonë në ndërtesë).

Foto nga Newtral.es

Ronna Rísquez, një gazetare investigative nga Venezuela, gjithashtu konfirmoi për Newtral.es se mauzoleumi nuk u bombardua nga Shtetet e Bashkuara më 3 janar. Sipas saj, ishte një ndërtesë 500 metra larg që strehon një Komandë të Përgjithshme të Milicisë Bolivariane (ish-Observatori Cagigal) që u bombardua.

Për më tepër, kazermat ku ndodhet varri i Hugo Chavez nuk janë përfshirë në listën e vendeve të sulmuara që qarkullon në grupet e zyrtarëve ushtarakë venezuelianë, të dërguara në këtë media nga gazetarët në vend. Zyrtarët e Maduros që mbeten në pushtet nuk kanë lëshuar ende një raport zyrtar mbi dëmet.

Kolegët faktverifikues venezuelianë Cazadores de Fake News gjithashtu pajtohen se varri i Hugo Chavez nuk është sulmuar dhe tregojnë se disa përdorues po përhapin imazhe të Observatorit të vjetër Cagigal në flakë sikur të ishin Kazermat Malore.

“⚠ Kjo video nuk tregon njĂ« sulm ndaj Kazermat Malore 4F, por ndaj KomandĂ«s sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« MilicisĂ« Bolivariane, Observatori i vjetĂ«r i Cagigal, 500 m. Ne konfirmojmĂ« strukturĂ«n e prekur nĂ«pĂ«rmjet gjeolokacionit. Ka gjithashtu pĂ«rdorues tĂ« mediave sociale qĂ« konfirmojnĂ« se Observatori i vjetĂ«r i Cagigal ishte ndĂ«rtesa qĂ« u godit.”

The post Sulmet amerikane nuk shkatërruan varrin e ish-presidentit Chavez në Venezuelë appeared first on Faktoje.al.

↗

E gjeneruar kjo foto virale e arrestimit të presidentit Maduro

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Ky imazh tregon presidentin venezuelian Nicolas Maduro të arrestuar

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————-

Pas rrëmbimit të bujshëm të presidentit venezuelian Nicolas Maduro nga ushtria amerikane më 3 janar 2026, një imazh që pretendohet se tregon momente nga ngjarja po qarkullon në rrjet, duke u përdorur edhe nga mediat shqipfolëse.

Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk është i vërtetë. Ai është gjeneruar me anë të programeve të inteligjencës artficiale (AI).

Ai Ă«shtĂ« postuar fillimisht nĂ« X/Twitter nga njĂ« pĂ«rdorues qĂ« vetĂ«quhet “entuziast i video-artit” tĂ« krijuar me inteligjencĂ« artificiale dhe qĂ« poston rregullisht pĂ«rmbajtje tĂ« gjeneruar nga AI.

Një detaj tjetër që sugjeron se imazhi mund të jetë i rremë është fakti se jeleku i njërit prej ushtarëve mban inicialet e Administratës Kundër Drogës (DEA), ndërsa operacioni për kapjen e Maduros u krye nga Delta Force (një komandë e forcave speciale të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara).

Më tej, imazhi nuk është shpërndarë nga profili i presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, as nga ndonjë organizatë tjetër apo anëtar i qeverisë së ShBA. Trump publikoi një foto të Maduros pas kapjes së tij. Në të, ai ishte veshur krejtësisht ndryshe, me një tutë sportive gri Nike.

Një tjetër video e ndarë nga llogaria e Shtëpisë së Bardhë @RapidResponse47 tregon Maduro duke u shoqëruar për në paraburgim në New York City më 3 janar 2026. Pamjet e tregojnë atë duke u shoqëruar nga tre oficerë. Në këtë pamje të publikuar zyrtarisht, veshja e Maduro është gjithashtu e ndryshme nga rrobat e tij në imazhin e gjeneruar

.

MĂ« tej, njĂ« kĂ«rkim pamor me Google Lens tregoi se imazhi Ă«shtĂ« etiketuar si “I bĂ«rĂ« me Google AI.” NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i Google ka thĂ«nĂ« pĂ«r AFP se kur zbulohet njĂ« gjurmĂ« SynthID, kjo do tĂ« thotĂ« qĂ« “imazhi Ă«shtĂ« gjeneruar ose modifikuar me AI.” SynthID, i lançuar nga laboratori DeepMind AI i Google nĂ« 2023, identifikon imazhet e gjeneruara me Google AI.

Trump konfirmoi se Maduro u “kap dhe u largua me avion bashkĂ« me gruan e tij.” Sekretari i Shtetit i ShBA, Marco Rubio, tha se Maduro do tĂ« pĂ«rballet me njĂ« gjyq penal nĂ« Shtetet e Bashkuara.

The post E gjeneruar kjo foto virale e arrestimit të presidentit Maduro appeared first on Faktoje.al.

↗

Nafta qĂ« ‘vret’: Patos-Marinza shpĂ«rthen nĂ« sĂ«mundje malinje

✇Faktoje
By: Atdhe

Nafta qĂ« ‘vret’: Patos-Marinza shpĂ«rthen nĂ« sĂ«mundje malinje

Nga: Sebi Alla
Foto: Atdhe Mulla

KLSh konstaton ndotje nĂ« nivele tĂ« larta nĂ« zonĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se Patos-MarinĂ«z dhe sĂ«mundje tĂ« shtuara malinje, kardiovaskulare dhe respiratore. RrĂ«fimi i banorĂ«ve: “FrikĂ« pĂ«r fĂ«mijĂ«t”.TĂ« gjithĂ« tĂ« lidhur me naftĂ«n pĂ«r punĂ«sim, por edhe me sĂ«mundje.
NdanĂ« pragut tĂ« shtĂ«pisĂ«, pusi ‘i zi’ nr. 1754-P, tanimĂ« i izoluar me kapak betoni, Ă«shtĂ« shenja qĂ« nuk hiqet lehtĂ« pĂ«r 71-vjeçaren dhe fĂ«mijĂ«t e saj, tĂ« mĂ«dhenj e tĂ« vegjĂ«l. “KĂ«tu janĂ« thuajse tĂ« gjithĂ« me karbon nĂ« gjak. Ne bejmĂ« check up (analiza) dhe na del gjaku i dyshimtĂ«. Nuk dimĂ« si tĂ« veprojmĂ« se moshat tona ikĂ«n, po kemi hallin e fĂ«mijĂ«ve, brezat tanĂ«, fĂ«mijĂ«t e kopshteve, tĂ« shkollave, çfarĂ« ajri do marrin ata kĂ«tu?” – ngre shqetĂ«simin nĂ«na 71-vjeçare.

“KĂ«tu janĂ« thuajse tĂ« gjithĂ« me karbon nĂ« gjak. Ne bejmĂ« check up (analiza) dhe na del gjaku i dyshimtĂ«. Nuk dimĂ« si tĂ« veprojmĂ« se moshat tona ikĂ«n, po kemi hallin e fĂ«mijĂ«ve, brezat tanĂ«, fĂ«mijĂ«t e kopshteve, tĂ« shkollave, çfarĂ« ajri do marrin ata kĂ«tu?”

BanesĂ«n e ka nĂ« dalje tĂ« fshatit ZharrĂ«z, aty ku pak metra mĂ« larg qĂ«ndrojnĂ« si ngrehina tĂ« mĂ«dha plot ndryshk depozita tĂ« naftĂ«s. “BanorĂ«t qĂ« jetojnĂ« kryesisht nĂ« zonĂ«n Patos-MarinĂ«z janĂ« tĂ« ekspozuar nga niveli i lartĂ« i ndotjes nĂ« mjedis, i cili shkaktohet nga nxjerrja e naftĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«. Situata e deritanishme paraqitet e rĂ«nduar, e konfirmuar edhe nga raportet e gjendjes sĂ« mjedisit”, thotĂ« Kontrolli i LartĂ« i Shtetit nĂ« njĂ« raport tĂ« hollĂ«sishĂ«m.
PĂ«rtej sĂ« dukshmes, nafta pĂ«r shumĂ« banorĂ« Ă«shtĂ« parĂ« si bukĂ« e pĂ«rditshme, por njĂ« “bukĂ« me pasoja” tĂ« rĂ«nda shĂ«ndeti. Alarmi Ă«shtĂ« dhĂ«nĂ« edhe nĂ« raportin e KLSH-sĂ« qĂ«, duke krahasuar shifrat, del nĂ« pĂ«rfundimin se sĂ«mundjet resporatore, kardiovaskulare dhe malinje janĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« pranishme nĂ« zonĂ«n naftĂ«mbajtĂ«se tĂ« aksit Patos-MarinĂ«z. NĂ« raport KLSH nxjerr njĂ« tjetĂ«r problematikĂ« po aq tĂ« “zezĂ«â€ sa procesi i nxjerrjes sĂ« naftĂ«s: Institucionet shtetĂ«rore kanĂ« shifra tĂ« ndryshme dhe pĂ«rlasje mes numrit tĂ« tĂ« sĂ«murĂ«ve, por edhe tĂ« dhĂ«nave reale mjedisore, duke mbuluar tĂ« vĂ«rtetĂ«n, ose nuk kanĂ« kryer studime tĂ« vazhdueshme.

Zharrëz-Marinëz

TĂ« gjithĂ« janĂ« tĂ« lidhur me naftĂ«n; dikush i punĂ«suar, njĂ« tjetĂ«r me dhĂ«nien e tokave me qira pĂ«r kompaninĂ« Bankers Petrolium dhe po tĂ« gjithĂ« janĂ« nĂ« njĂ« hall tĂ« pĂ«rbashkĂ«t: sĂ«mundjen dhe ndotjen.“Ajri Ă«shtĂ« shumĂ« i ndotur. Nuk hapim dot dyer e dritare, ca nga mjegulla e ca nga erĂ« e gazeve qĂ« bĂ«hen bashkĂ«. Ne mbjellim grurĂ«, kemi edhe ullinj dhe nuk marrim dot produkte. Ata, (naftĂ«nxjerrĂ«sit) u hedhin njĂ« solucion dhe vjen squfuri dhe prek lulet, i vret”, – thotĂ« 71-vjeçarja.

“Ajri Ă«shtĂ« shumĂ« i ndotur. Nuk hapim dot dyer e dritare, ca nga mjegulla e ca nga erĂ« e gazeve qĂ« bĂ«hen bashkĂ«. Ne mbjellim grurĂ«, kemi edhe ullinj dhe nuk marrim dot produkte. Ata, (naftĂ«nxjerrĂ«sit) u hedhin njĂ« solucion dhe vjen squfuri dhe prek lulet, i vret”

Edhe nĂ«se dĂ«shiron t’i ikĂ« mendimit tĂ« ndotjes dhe sĂ«mundjes, pusin e naftĂ«s, aktualisht tĂ« taposur, e ka as 10 metra nga pragu i oborrit. “Pusi shpĂ«rthente dhe vinte serĂ« (naftĂ« bruto). KĂ«tu para shtĂ«pisĂ« ka qenĂ« njĂ« gropĂ« e madhe e ndotur. Pastaj erdhĂ«n dhe vendosĂ«n kapakĂ«t. Tani nuk ka mĂ« aq erĂ« si mĂ« pĂ«rpara”, thotĂ« ajo. Frika pĂ«r tĂ« folur lirshĂ«m Ă«shtĂ« e madhe edhe kur bĂ«het fjalĂ« pĂ«r shĂ«ndetin. “Do tĂ« flas shumĂ«, por jo me emĂ«r, mĂ« mirĂ«kupto, djalĂ«â€, thotĂ« njĂ« zotĂ«ri 64-vjeçar i cili ankohet pĂ«r mbetjet e shumta nĂ« njĂ« pĂ«rrua aty pranĂ«, ku ujĂ«rat e zeza bashkohen po me serĂ«n e zezĂ« tĂ« naftĂ«s, e cila Ă«shtĂ« kamufluar nĂ« njĂ« tub qĂ« hedh mbetjet nĂ« mĂ«nyrĂ« ilegale.. “Ne jemi tĂ« vdekur, por kam hallin e fĂ«mijĂ«ve dhe nipit tĂ« vogĂ«l. ShĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« nĂ« rrezik, por nuk flas dot se djali mĂ« punon nĂ« bashki”, thotĂ« ai. 

“Ne jemi tĂ« vdekur, por kam hallin e fĂ«mijĂ«ve dhe nipit tĂ« vogĂ«l. ShĂ«ndeti i tyre Ă«shtĂ« nĂ« rrezik, por nuk flas dot se djali mĂ« punon nĂ« bashki”

Pasi kthen kokĂ«n pas e anash, (me frikĂ«n mos e dikton kush), na drejton me droje pranĂ« tubit qĂ« shkarkon mbetje nafte e cila bashkohet me ujĂ«rat e zeza pĂ«r tĂ« marrĂ« udhĂ« nga ZharrĂ«za drejt Semanit. “NĂ« zonĂ«n e Patos-MarinzĂ«s ujĂ«rat sipĂ«rfaqĂ«sorĂ« dhe nĂ«ntokĂ«sorĂ« ndoten seriozisht nga puset e naftĂ«s, gjatĂ« nxjerrjes me pompa, nga tubacionet dhe impiantet para trajtimit dhe nĂ« ajĂ«r shkarkohet gazi sulfurik dhe hidrokarbure tĂ« ndryshme. UjĂ«rat e pĂ«rdorur nga kĂ«to impiante shkarkohen nĂ« lumin GjanicĂ«, ku pĂ«rveç pĂ«rbĂ«rĂ«sve tĂ« naftĂ«s kanĂ« edhe lĂ«ndĂ« toksike”, konstaton raporti.

Nafta i mban, nafta i han

NjĂ« mesoburrĂ«, ndĂ«rsa lan njĂ« makinĂ«, tregon se ndotja Ă«shtĂ« e madhe, sidomos kur shpimet nĂ« thellĂ«si bĂ«heshin me shpĂ«rthime eksplozivi. “Vendosej eksploziv, por banorĂ«ve kur ankoheshin i thonim se ka pasur tĂ«rmete. Kam shumĂ« vite qĂ« punoj te Bankers Petrolium kur e kishin kanadezĂ«t dhe tani qĂ« e kanĂ« edhe kinezĂ«t. Jam zjarrfikĂ«s dhe nĂ« ndĂ«rhyrjen e shpejtĂ« nĂ« repartin e avarive”, thotĂ« ai, ndĂ«rsa shton: “UnĂ« e di se çfarĂ« bĂ«het aty me shĂ«ndet e abuzime, por nuk dal dot hapur”. MĂ« pas, justifikohet: â€œĂ«shtĂ« buka e gojĂ«s nĂ« mes”.

“UnĂ« e di se çfarĂ« bĂ«het aty me shĂ«ndet e abuzime, por nuk dal dot hapur”. MĂ« pas, justifikohet: â€œĂ«shtĂ« buka e gojĂ«s nĂ« mes”

LĂ«mĂ« disi pas ZharrĂ«zĂ«n pĂ«r tĂ« kalur nga Marinza, ku edhe aty halli Ă«shtĂ« i njĂ«jtĂ«. “NĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« apo njĂ« tjetĂ«r jemi tĂ« lidhur me naftĂ«n. KĂ«tu punojmĂ«, nĂ« shpime, sigurinĂ« e puseve dhe depozitave, apo nĂ« transport, nafta na mban e nafta na han”, thekson njĂ« i moshuar qĂ« ka dalĂ« nĂ« pension. MjekĂ«t nĂ« TiranĂ« mĂ« udhĂ«zuan qĂ« tĂ« ndiqesha nga njĂ« hematolog, se kam probleme me gjakun”, thotĂ« ai.
NĂ« dy qendra shendetĂ«sore, nĂ« atĂ« tĂ« ZharrĂ«zĂ«s dhe spitalin bashkiak tĂ« Roskovecit janĂ« me mijĂ«ra analiza tĂ« “kontrollit bazĂ«â€, ku ndĂ«r ta Ă«shtĂ« edhe ajo e gjakut. “Ka njĂ« ndjekje tĂ« rregullt me analiza dhe kur konstatojmĂ« probleme qĂ« lidhen me tĂ« dhĂ«na shqetĂ«suese nĂ« gjak I rekomandojmĂ« ndjekjen tek hematologĂ«t”, thotĂ« njĂ« mjeke e Spitalit tĂ« Roskovecit, ndĂ«rsa pranon se “nuk ka statistikĂ« dhe analizim mbi shkaqet e sĂ«mundjeve nĂ« disa raste kancerogjene, kryesisht nĂ« gjak dhe prekjen e organeve nĂ« rrugĂ«t e sipĂ«rme tĂ« frymĂ«marrjes. NĂ« ZharrĂ«z, qendra e vogĂ«l shĂ«ndetĂ«sore ka njĂ« mjek dhe dy infermiere, por prania e medias Ă«shtĂ« “patologji shqetĂ«suese” pĂ«r ta dhe nuk pranojnĂ« tĂ« japin tĂ« dhĂ«na mbi sĂ«mundshmĂ«rinĂ« dhe ankesat e banorĂ«ve, se po sĂ«muren nga ndotja si pasojĂ« e nxjerrjes dhe pĂ«rpunimit tĂ« naftĂ«s.

TĂ« “fshehĂ«sh” vdekjen!

“Lidhur me tĂ« dhĂ«nat e administruara nga Roskoveci, krahasuar me ato tĂ« 2 qendrave shĂ«ndetĂ«sore MarinĂ«z dhe Kuman, situata shfaqet problematike, duke vĂ«nĂ« nĂ« diskutim informacionin e dĂ«rguar nga NjVKSh – Fier”, thotĂ« KLSH, pasi ka marrĂ« nĂ« shqyrtim tĂ« dhĂ«nat qĂ« vijnĂ« fillimisht nga qendrat shĂ«ndetĂ«sore me aktivitet tĂ« lartĂ« tĂ« ndotjes nga nafta, por edhe nĂ« rang bashkie. PĂ«r vitin 2018, nĂ« gjithĂ« Roskovecin deklarohen 30 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«, ndĂ«rsa pĂ«r dy qendra shĂ«ndetĂ«sore Kujan dhe MarinĂ«z (zona me aktivitet naftĂ«nxjerrjen) raportohen 22 persona, mĂ« tej pĂ«r 2021 deklarohen 25 nĂ« gjithĂ« Roskovecin prej tĂ« cilĂ«ve 21 nga kĂ«to 2 qendra shĂ«ndetĂ«sore. “PĂ«r vitin 2022, deklarohen 25 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« pĂ«r kĂ«to 2 qendra shĂ«ndetĂ«sore deklarohen 28 tĂ« sĂ«murĂ«, pra 3 mĂ« shumĂ«. PĂ«r vitin 2023, deklarohen 37 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« qĂ« vetĂ«m nĂ« 2 QSH deklarohen 28 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«, dhe pĂ«r vitin 2024, deklarohen 30 pĂ«r gjithĂ« Roskovecin, ndĂ«rkohĂ« qĂ« vetĂ«m nĂ« 2 QSH deklarohen 27 tĂ« sĂ«murĂ« malinjĂ«â€, thotĂ« KLSH teksa pranon se “tĂ« dhĂ«nat paraqesin mangĂ«si”, duke lĂ«nĂ« hapĂ«sirĂ« pĂ«r fshehjen reale tĂ« tĂ« sĂ«murĂ«ve.
“Duke vlerĂ«suar tĂ« dhĂ«nat e ardhura vetĂ«m nga 2 QSH, (shĂ«nim: Qendra ShĂ«ndetĂ«sore), rezulton se nĂ« zonĂ«n e MarinzĂ«s dhe asaj tĂ« Kumanit, situatat shĂ«ndetĂ«sore mund tĂ« konsiderohet alarmante, pasi numri i personave me sĂ«mundje malinje Ă«shtĂ« relativisht i lartĂ«, ku çdo vit janĂ« 20 deri nĂ« 30 persona me sĂ«mundje malinje, ku pĂ«r krahasim, pĂ«r tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ«n (tre vitet e fundit) Bashkia Belsh ka 100% deri nĂ« 500% mĂ« pak raste se sa 2 QSH tĂ« Roskovecit”, konstaton KLSH. NĂ« raport ky institucion ka marrĂ« tĂ« dhĂ«na statistikore nga bashkitĂ« Fier, Patos, MallkastĂ«r Roskovec dhe Belsh. NĂ« kĂ«tĂ« rast Belshi Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« si “rast studimor”, pasi cilĂ«sohet me rrezik tĂ« ulĂ«t ndotjeje dhe tĂ« dhĂ«nat pĂ«r kĂ«tĂ« bashki kanĂ« shĂ«rbyer si krahasuese me bashkitĂ« e tjera tĂ« Qarkut Fier qĂ« kanĂ« ndotje nĂ« nivel tĂ« lartĂ« nga aktiviteti i nxjerrjes dhe pĂ«rpunimit tĂ« naftĂ«s.

Bankers nuk paguan

NjĂ« tjetĂ«r shqetĂ«sim qĂ« ngrihet nga banorĂ«t qĂ« kanĂ« dhĂ«nĂ« me qira pĂ«r shfrytĂ«zim tokĂ«n e tyre Ă«shtĂ« mungesa e korrektesĂ«s sĂ« pagesa nga ana e kompanisĂ« Bankes Petrolium. PĂ«r njĂ« dynym tokĂ« tĂ« marrĂ« me qira pĂ«r shfrytĂ«zim kompania Ă«shtĂ« dakordĂ«suar tĂ« japĂ« 400 mijĂ« lekĂ« nĂ« vit, njĂ« shifĂ«r e pranueshme pĂ«r banorĂ«t qĂ« tĂ« ardhurat nga bujqĂ«sia i kanĂ« tĂ« pakĂ«ta, kjo edhe pĂ«r shkak tĂ« prodhueshmĂ«risĂ« sĂ« ulĂ«t qĂ« ndikohet nga ndotja. “Para pesĂ« vitesh nĂ«nshkruam kontratĂ«n e qirasĂ« dhe i merrnim paratĂ« pĂ«r dy javĂ«. Tani do tĂ« lutesh dhe shkosh pas zyrave tĂ« tyre qĂ« tĂ« marrĂ«sh paratĂ« tua, paratĂ« e fĂ«mijĂ«ve”, thotĂ« pĂ«r Faktoje, Tajar Bine.

“Para pesĂ« vitesh nĂ«nshkruam kontratĂ«n e qirasĂ« dhe i merrnim paratĂ« pĂ«r dy javĂ«. Tani do tĂ« lutesh dhe shkosh pas zyrave tĂ« tyre qĂ« tĂ« marrĂ«sh paratĂ« tua, paratĂ« e fĂ«mijĂ«ve”

Ai shton se kĂ«tĂ« problem nuk e kanĂ« pasur kur kjo kompani drejtohej nga kanadezĂ«t, por tashmĂ« qĂ« pronĂ«sia dhe administrimi i kaloi kompanisĂ« kineze, sipas tyre kanĂ« problem me likujdimin e qirave pĂ«r tokĂ«n. “Kjo kompani tashmĂ« nuk kujdeset pĂ«r ambientin nĂ« radhĂ« tĂ« parĂ« dhe pastaj pĂ«r kontratat e qirasĂ« qĂ« kanĂ«â€, shton Bine.

Institucione në ajër

I pĂ«rmbledhur nĂ« disa pika, raporti i KLSH-sĂ« nisur vetĂ«m nga njĂ« studim i njĂ« zone tĂ« ngushtĂ« del nĂ« pĂ«rfundimin se institucione lokale dhe qĂ«ndrore jo vetĂ«m nuk kanĂ« monitoruar situatĂ«n mjedisore pĂ«r ndotjen, por nuk kanĂ« asnjĂ« tĂ« dhĂ«nĂ« pĂ«r mĂ« shumĂ« se 10 vite. NĂ« nivel mjaft “amator” pĂ«rsa u pĂ«rket dy shtyllave kryesore; mjedis dhe shĂ«ndet janĂ« bashkitĂ« qĂ« mbulojnĂ« territorin e zonave naftĂ«mbajtĂ«se.
“NĂ« nivel vendor, investimet e kryera pĂ«r riaftĂ«simin dhe rehabilitimin mjedisor kanĂ« qenĂ« minimale dhe tĂ« pamjaftueshme nĂ« pĂ«rmirĂ«simin e cilĂ«sisĂ« sĂ« mjedisit dhe shĂ«ndetit nĂ« kĂ«tĂ« zonĂ«. Masat e marra nga institucionet pĂ«rgjegjĂ«se pĂ«r mbrojtjen e mjedisit dhe shĂ«ndetit nĂ« zonĂ«n Patos-MarinĂ«z nuk kanĂ« qenĂ« tĂ« mjaftueshme”, del nĂ« pĂ«rfundim KLSH. NĂ« kĂ«tĂ« zonĂ« tĂ« gjithĂ« ankohen pĂ«r ndotje dhe sĂ«mundje, por thuajse tĂ« gjithĂ« druhen tĂ« reagojnĂ« pĂ«r shkak tĂ« punĂ«simit, por edhe mosbesimit pĂ«r zgjidhje nga institucionet shtetĂ«rore.

The post Nafta qĂ« ‘vret’: Patos-Marinza shpĂ«rthen nĂ« sĂ«mundje malinje appeared first on Faktoje.al.

↗

Asnjë gjurmë për spitalin e parë me shtretërit shërues Medbed

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Pretendimi: Spitali i parë me teknologjinë Medbed është bërë realitet

Vlerësimi: E pavërtetë

Teknologjia e shtretërve mjekësorë Medbeds, që pretendohet se mund të shërojë çdo sëmundje dhe rigjenerojë organet, publikohet prej vitesh si një ëndërr që po bëhet realitet falë zhvillimeve të fundit shkencore. Në vijim të kësaj teorie, ditët e fundit të dhjetorit po qarkullojnë në rrjet edhe pamjet e spitalit të parë të pajisur me këtë teknologji mrekullibërëse. Si argumentim për kufizimin e publikimit të këtij lajmi të rëndësishëm, sillet mbajtja e fshehur e këtij zhvillimi nga qeveritë e lidhura me kompanitë farmaceutike. 

MegjithatĂ«, postimi nuk paraqet asnjĂ« tĂ« dhĂ«nĂ« pĂ«r vendndodhjen e spitalit apo burim tĂ« mĂ«tejshĂ«m pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur kĂ«tĂ« lajm tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Hapja e njĂ« spitali gjigand si ai nĂ« kĂ«to pamje tĂ« publikuara nuk do tĂ« kalonte aq lehtĂ« nĂ« fshehtĂ«si edhe nĂ«se do tĂ« ekzistonte kontrolli i plotĂ« i ndonjĂ« qeverie ndaj mediave. Pamjet e ndĂ«rtesave ku shfaqet dukshĂ«m emri “Medbed hospital”, por asnjĂ« e dhĂ«nĂ« e mĂ«tejshme, ka shumĂ« gjasa qĂ« tĂ« jenĂ« njĂ« gjenerim imazhesh nga Inteligjenca Artificiale.  

Sipas narrativave qĂ« qarkullojnĂ« online, “medbeds” janĂ« pajisje futuristike qĂ« pĂ«rdorin teknologji tĂ« avancuar — shpesh tĂ« pĂ«rshkruar si “energji kuantike” — pĂ«r tĂ« shĂ«ruar çdo lloj sĂ«mundjeje. Pretendimet mĂ« tĂ« zakonshme pĂ«rfshijnĂ« qĂ« nga shĂ«rimi i menjĂ«hershĂ«m tĂ« kancerit, rigjenerim tĂ« gjymtyrĂ«ve, kthim tĂ« moshĂ«s biologjike apo eliminim tĂ« çdo infeksioni apo dĂ«mtimi. KĂ«to pretendime nuk mbĂ«shteten nga asnjĂ« provĂ« shkencore, klinike apo teknologjike.

Narrativa e “medbeds” Ă«shtĂ« e lidhur ngushtĂ« me komunitete konspirative, veçanĂ«risht ato qĂ« besojnĂ« se qeveritĂ« apo korporatat “fshehin teknologji tĂ« avancuara”. KĂ«to ide janĂ« tĂ« zakonshme nĂ« hapĂ«sira tĂ« ekstremit tĂ« djathtĂ« nĂ« SHBA dhe nĂ« komunitete qĂ« pĂ«rhapin teorinĂ« konspirative QAnon. Faktoje ka 

Elementet kryesore tĂ« kĂ«tyre narrativave Ă«shtĂ« pretendimi se teknologjia ekziston, por mbahet e fshehta dhe akuzat ndaj institucioneve shĂ«ndetĂ«sore se “nuk duan qĂ« njerĂ«zit tĂ« shĂ«rohen”. PĂ«rdorimi i gjuhĂ«s pseudoshkencore, si “energji kuantike”, “frekuenca shĂ«ruese”, “teknologji e epokĂ«s sĂ« re”, janĂ« shenja tipike tĂ« dezinformimit.

Narrativa tĂ« tilla janĂ« tĂ«rheqĂ«se sepse premtojnĂ« zgjidhje tĂ« thjeshta pĂ«r probleme tĂ« ndĂ«rlikuara. Ato bĂ«hen mĂ« tĂ« besueshme kur dikush pĂ«rballet me sĂ«mundje tĂ« rĂ«nda dhe ideja e njĂ« “shĂ«rimi magjik” Ă«shtĂ« emocionalisht e fuqishme.

Edhe pse “medbeds” nuk ekzistojnĂ«, mjekĂ«sia moderne ka zhvillime tĂ« jashtĂ«zakonshme si kirurgji robotike me precizion tĂ« lartĂ«, terapi gjenetike pĂ«r sĂ«mundje tĂ« rralla dhe mjekĂ«si rigjenerative (qeliza staminale, inxhinieri e indeve) apo terapi tĂ« personalizuara bazuar nĂ« profilin gjenetik. KĂ«to janĂ« teknologji reale, tĂ« provuara dhe tĂ« certifikuara — por asnjĂ«ra nuk ofron “mrekullitĂ«â€ qĂ« premton miti i medbeds. Faktoje ka pĂ«rgĂ«njshtruar dhe mĂ« parĂ« pretendime lidhur me medbeds.

The post Asnjë gjurmë për spitalin e parë me shtretërit shërues Medbed appeared first on Faktoje.al.

↗

Asnjë dyshim për grabitje të arit italian nga Banka Qendrore Europiane

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Pretendimi: Bashkimi Europian po i grabit rezervat e arit Italisë nëpërmjet Bankës Qendrore

Verdikti: I pavërtetë

Barbara Halla

NĂ« 8 dhjetor 2025, Ă«shtĂ« publikuar nĂ« median shqipfolĂ«se online lajmi se Bashkimi Europian po “vjedh” rezervat e arit tĂ« ItalisĂ«, duke çuar vendin drejt daljes nga BE-ja. Kjo narrativĂ« Ă«shtĂ« njĂ« interpretim i gabuar i njĂ« vendimi tĂ« BankĂ«s Qendrore Europiane (BQE) mbi pavarĂ«sinĂ« e institucioneve financiare nga pushteti politik.  

NĂ« fillim tĂ« dhjetorit BQE i ka dĂ«rguar njĂ« opinion qeverisĂ« italiane duke kĂ«rkuar sqarime pĂ«r njĂ« amendament nĂ« buxhetin e vitit 2026, i cili thekson se rezervat e arit tĂ« BankĂ«s sĂ« ItalisĂ« “i pĂ«rkasin shtetit, nĂ« emĂ«r tĂ« popullit italian.” BQE-ja ka pyetur se cili Ă«shtĂ« qĂ«llimi konkret i kĂ«tij amendamenti, pikĂ«risht pasi gjuha dhe qĂ«llimi i amendamentit nuk janĂ« tĂ« qartĂ«.

Ky vendim nuk përbën një përpjekje nga ana e BE-së për të marrë kontrollin e arit italian. Përkundrazi, BQE-ja po kërkon transparencë dhe po kujdeset që Banka e Italisë të vazhdojë të funksionojë në mënyrë të pavarur, siç kërkojnë traktatet europiane. 

Banka Qendrore Europiane ka dhĂ«nĂ« dy herĂ« radhazi njĂ« opinion negativ pĂ«r amendamentin e propozuar nga partia Fratelli d’Italia, partia e kryeministres Georgia Meloni. Pas refuzimit tĂ« parĂ«, qeveria italiane paraqiti njĂ« version tĂ« rishikuar qĂ« sqaronte se amendamenti nuk do tĂ« mbizotĂ«ronte normat europiane. MegjithatĂ«, BQE-ja gjeti se edhe ky rishikim nuk mjafton dhe shprehu shqetĂ«sim se mund tĂ« cĂ«nojĂ« pavarĂ«sinĂ« e BankĂ«s sĂ« ItalisĂ«, njĂ« parim themelor i sistemit bankar europian. 

Presidentja e BQE-sĂ«, Christine Lagarde, gjatĂ« njĂ« seance dĂ«gjimore nĂ« Parlamentin Evropian, konfirmoi se “Banka e ItalisĂ« ka autoritet tĂ« plotĂ« mbi rezervat e arit tĂ« ItalisĂ«â€. BQE-ja ka bĂ«rĂ« publik edhe nĂ« vitin 2019 opinionin e saj se  bazuar nĂ« Traktatet e BE-sĂ« “nuk ka referencĂ« pĂ«r pronĂ«sinĂ«â€ e rezervave tĂ« arit tĂ« vendeve anĂ«tare. Ajo qĂ« traktatet thonĂ«, shumĂ« qartĂ«, Ă«shtĂ« se rezervat dhe menaxhimi i rezervave i pĂ«rkasin bankĂ«s qendrore tĂ« secilit shtet. Dhe Banka e ItalisĂ« nuk Ă«shtĂ« ndryshe nga shtetet e tjera. “Banka e ItalisĂ«,” vazhdoi Lagarde, “ka detyrĂ«n tĂ« mbajĂ« dhe menaxhojĂ« kĂ«to rezerva. 

Rezervat e arit të Italisë, që vlejnë rreth 200 miliardë euro, janë një mjet që bankat qendrore i përdorin në raste krizash financiare për të mbajtur stabilitetin e monedhës. Për momentin, ligji italian përcakton se Banka e Italisë i menaxhon këto rezerva në përputhje me normat europiane, të cilat ndalojnë shfrytëzimin e tyre për të financuar shpenzime publike. 

Amendamenti ishte paraqitur nga senatori Lucio Malan pa u konsultuar paraprakisht me BQE-në, duke rihapur një betejë të vjetër. Teksti lë të kuptohet se ari mund të vihet në dispozicion të qeverisë për të financuar shpenzime publike, gjë që do të ishte një shkelje e qartë e ligjeve europiane.

Kjo narrativĂ« Ă«shtĂ« pjesĂ« e njĂ« fsushate mĂ« tĂ« gjerĂ« dezinformuese kundĂ«r Bashkimit Europian dhe pavarĂ«sisĂ« sĂ« vendeve pjesĂ«tare pĂ«r tĂ« vendosur politikat e brendshme. NĂ« vend qĂ« tĂ« jetĂ« njĂ« “vjedhje” e arit italian, kjo çështje demonstron se institucionet europiane po mbrojnĂ« parimet e pavarĂ«sisĂ« sĂ« bankave qendrore dhe stabilitetit financiar. 

The post Asnjë dyshim për grabitje të arit italian nga Banka Qendrore Europiane appeared first on Faktoje.al.

↗

I pabazë alarmi për aluminin në brendësi të vaksinave

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Pretendimi: Alumini në vaksina shkakton sëmundje tek fëmijët e ekspozuar ndaj vazhdave të avionëve

Verdikti: I pavërtetë

Barbara Halla

Prej pandemisĂ« sĂ« Covid-19 narrativa kundĂ«r vaksinimit Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e zĂ«shme duke mos kursyer as vaksinat tradicionale, tĂ« testuara prej dekadash. NjĂ« prej kĂ«tyre narrativave Ă«shtĂ« dhe ajo rreth prezencĂ«s sĂ« aluminit nĂ« vaksina, e cila lidhet sipas kĂ«tyre postimeve me “inflamacionin kronik nĂ« tru, duke rritur rrezikun pĂ«r Alzheimer, Parkinson dhe AutizĂ«m”. Ashtu si shumĂ« argumenta tĂ« mbĂ«shtetura nĂ« teori konspirative, flitet pĂ«r studime tĂ« shumta shkencore, por nuk ofrohen burime tĂ« qarta tĂ« tyre. 

Së pari, shkenca ka provuar prej dekadash se sasia e aluminit e cila përdoret në vaksina është jashtëzakonisht e vogël, dhe nevojitet për të rritur përgjigjen imune ndaj vaksinës. Alumini e bën të mundur që të përdoren sasi më të vogla të vaksinës dhe më pak doza.

Pretendimet se vaksinat çojnë në sëmundje si Alzheimer, Parkinson apo autizëm te fëmijët qarkullojnë prej kohësh në rrjet dhe kanë çuar në skepticizëm ndaj vaksinave në rang global dhe nuk mbështeten nga asnjë studim shkencor i besueshëm. Faktoje i ka hedhur poshtë disa herë këto pretendime. 

Shkenca po avancon, por ende nuk ka një përgjigje të vetme për sëmundjet e Alzheimer dhe Parkinson. Të dyja janë sëmundje neurodegjenerative, pra lidhen me dëmtimin gradual të qelizave të trurit. Por secila ka mekanizma të ndryshëm biologjikë.

Sipas burimeve shkencore, Alzheimer lidhet me grumbullimin jonormal të dy proteinave në tru Beta-amiloid dhe Tau. Këto proteina dëmtojnë qelizat nervore dhe lidhjet mes tyre. Shkaku i saktë pse këto proteina grumbullohen ende nuk dihet plotësisht

Parkinson, sipas studimeve, shkaktohet nga dëmtimi i qelizave nervore që prodhojnë dopaminë në një zonë të trurit të quajtur substantia nigra. Edhe këtu ka grumbullim jonormal të proteinave, kryesisht alfa-sinuklein, që dëmton qelizat nervore.

Postimi pretendon se ka “studime tĂ« pavarura” mbi problemet qĂ« shkakton alumini nĂ« vaksinat, por se kĂ«to studime janĂ« censurohen nga revista shkencore. Kjo Ă«shtĂ« po ashtu njĂ« teoria konspiracioni. Po tĂ« kishte me tĂ« vĂ«rtetĂ« studime tĂ« tilla rigoroze, ato do tĂ« publikoheshin nĂ« revista shkencore qĂ« kanĂ« njĂ« proces tĂ« rreptĂ« rishikimi. 

Sa i përket pretendimit se alumini në vaksina rrit ndjeshmërinë ndaj rrezatimeve elektromagnetike 5G dhe HAARP, këto janë po ashtu teori konspirative që qarkullojnë shpesh në internet dhe janë hedhur poshtë nga Faktoje më përpara. 

PĂ«r sa u pĂ«rket “metodave tradicionale tĂ« pastrimit”, ndonĂ«se disa ushqime si koriandri ose hudhra kanĂ« vlera ushqyese, pretendimi se ato “pastrojnĂ«â€ trupin nga metalet e rĂ«nda Ă«shtĂ« njĂ« pretendim pseudo-shkencor dhe nuk ka asnjĂ« bazĂ« nĂ« studime shkencore. Trupi ynĂ« ka mekanizma natyrorĂ« detoksifikimi pĂ«rmes mĂ«lçisĂ« dhe veshkave. 

The post I pabazë alarmi për aluminin në brendësi të vaksinave appeared first on Faktoje.al.

↗

Von de Leyen fle nĂ« zyrĂ«n e saj, por jo pĂ«r t’iu shmangur arrestit

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Pretendimi: Presidentja e Komisionit Europian Ursula von der Leyen nuk fle nĂ« zyrĂ« pĂ«r t’iu shmangur arrestimit

Verdikti: Mungon konteksti

Barbara Halla

NjĂ« postim i publikuara edhe nĂ« profile shqipfolĂ«se nĂ« Facebook pretendon se Ursula von der Leyen, presidentja e Komisionit Europian, ka transformuar njĂ« ambjent si banesĂ« tĂ« saj brenda godinĂ«s ku punon pĂ«r t’iu shmangur arrestimit nga prokuroria belge. Ky pretendim Ă«shtĂ« nĂ« vazhdĂ«n e hetimeve tĂ« autoriteteve gjyqĂ«sore belge nĂ« qytetin e Liezhit, tĂ« nisura nĂ« fillim tĂ« vitit 2023 pĂ«r tĂ« ashtuquajturĂ«n “Pfizergate”, çështjen e negociatave tĂ« presidentes sĂ« KE-sĂ«, Ursula von der Leyen dhe CEO të Pfizer, pĂ«r sigurimin e vaksinĂ«s kundĂ«r Covid-19.

Videoja pretendon se ndryshe nga “tĂ« gjithĂ« paraardhĂ«sit e Ursulas, madje çdo politikan, deputet apo zyrtar i lartĂ«, qĂ« marrin njĂ« apartament me qera pĂ«r tĂ« jetuar, vetĂ«m Ursula ka modifikuar disa zyra duke i kthyer nĂ« banesĂ« brenda Parlamentit Europian.” 

Aty shkruhet po ashtu se  von der Leyen e ka marrĂ« kĂ«tĂ« vendim pasi policia belge “nuk ka juridiksion pĂ«r ta arrestuar brenda Parlamentit tĂ« BE-sĂ«.”

Së pari, von der Leyen nuk banon në Parlamentin Europian, por në një dhomë 25 metra katrorë në katin e 13-të të ndërtesës Berlaymont, selia kryesore e Komisionit Europian. Sipas Deutsche Welle, ky vendim u mor në tetor 2019, shumë më herët se të niste hetimi për Pfizergate, për arsye praktike dhe ekonomike, jo për të shmangur drejtësinë. Një praktikë të ngjashme, Von der Leyen e ka zbatuar gjatë karrierës së saj në Gjermani, duke jetuar në zyrat e ministrive gjatë javës për të kaluar sa më shumë kohë me familjen e saj të bollshme gjatë fundjavave.

Së dyti, pretendimi se prokuroria belge nuk mund ta arrestojë von der Leyen brenda ndërtesës së BE-së nuk është tërësisht i vërtetë. Ndërtesat e BE-së në Bruksel, përfshirë Berlaymont, ndodhen në territorin sovran të Belgjikës dhe nuk trajtohen si ambasada ku ka imunitet të plotë. Belgjika mban juridiksionin penal mbi çdo vepër penale që ndodh brenda këtyre ndërtesave. Megjithatë, sipas Protokollit nr. 7 mbi privilegjet dhe imunitetet e BE-së, autoritetet belge duhet të kërkojnë pëlqimin e Komisionit Europian para se të kryejnë veprime hetimore brenda ndërtesës.

Kjo nuk do tĂ« thotĂ« se von der Leyen Ă«shtĂ« e paprekshme. NĂ«se ka prova pĂ«r vepĂ«r penale, prokurorĂ«t belgĂ« mund tĂ« fillojnĂ« hetime dhe tĂ« kĂ«rkojnĂ« heqjen e imuniteteve institucionale. PĂ«r mĂ« tepĂ«r, hetimi pĂ«r Pfizergate Ă«shtĂ« fokusuar mbi akuzat pĂ«r korrupsion me fondet europiane dhe çështja i Ă«shtĂ« kaluar pĂ«r hetim ProkurorisĂ« sĂ« BE‑sĂ« (EPPO). Ky organ mund tĂ« arrestojĂ« zyrtarĂ«t edhe brenda godinave zyrtare tĂ« BE-sĂ«, duke kĂ«rkuar heqjen e imunitetit kur Ă«shtĂ« e nevojshme pĂ«r veprat penale qĂ« dĂ«mtojnĂ« interesat financiare tĂ« BE‑sĂ«. 

Edhe pse pretendimi për arrest është i pavërtetë, është e vërtetë se ka pasur hetime dhe padi ligjore në lidhje me komunikimin e von der Leyen me CEO-n e Pfizer, Albert Bourla, rreth kontratave për vaksinat COVID-19.  Një gjykatë e BE-së ka vendosur se von der Leyen ka shkelur ligjet e transparencës duke mos dorëzuar mesazhe teksti të kërkuara.

Megjithatë, këto janë procedura ligjore civile dhe administrative, jo një rast penal që ka rezultuar në një mandat arresti për të. Asnjë person nuk është ngarkuar me akuza në lidhje me rastin penal që po heton Prokuroria Europiane (EPPO). Prandaj, pretendimi se von der Leyen po përpiqet të shmangë arrestimin nga autoritetet belge nuk bazohet në fakte. 

The post Von de Leyen fle nĂ« zyrĂ«n e saj, por jo pĂ«r t’iu shmangur arrestit appeared first on Faktoje.al.

↗

Kryeministria, kampione e refuzimit të informacionit në vitin 2025

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Nga konferenca e 7-të kombëtare për të drejtën e informimit, kryeministri Edi Rama përsëriti leksionet mbi transparencën. 

“Ngurrimi pĂ«r tĂ« ndarĂ« me kĂ«do qoftĂ« qĂ« i kĂ«rkon informacionet qĂ« janĂ« fakte administrative, Ă«shtĂ« absurd dhe vetĂ«m pengon apo dĂ«mton mĂ« shumĂ«â€Šâ€, deklaroi ai. Por kjo deklaratĂ« bie ndesh me realitetin e pĂ«rditshĂ«m tĂ« gazetarĂ«ve dhe qytetarĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« tĂ« drejtĂ«n e tyre ligjore pĂ«r informim.

Faktoje.al, gjatë vitit 2025, ka dërguar mbi 200 kërkesa për informacion. 

Nga 183 kĂ«rkesa drejtuar institucioneve shqiptare, shumica e pĂ«rgjigjeve ishin tĂ« pjesshme, tĂ« pĂ«rgjithshme ose shmangnin pyetjen konkrete. NĂ« 42 raste, gazetarĂ«t u detyruan t’i drejtohen Komisionerit pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n e Informimit, duke dĂ«shmuar nivelin e lartĂ« tĂ« refuzimit institucional. 

Edhe partitë politike nuk e zbatojnë në mënyrë të njëtrajtshme ligjin. Nga 5 kërkesa për informim, Partia Socialiste nuk ktheu përgjigje për asnjërën nga dy kërkesat, ndërsa Partia Demokratike dha dy përgjigje të plota dhe një të pjesshme.

Ndryshe nga praktika shqiptare, institucionet ndërkombëtare si KE, NATO, OLAF dhe DASH i kthyen të gjitha përgjigjet për 25 kërkesat e dërguara. 

Kryeministria, institucioni më refuzues

Institucioni që mban rekordin e shkeljeve të ligjit për informacion në vitin 2025 është Kryeministria. 

  • MarrĂ«veshja SHBA–ShqipĂ«ri pĂ«r luftĂ«n kundĂ«r manipulimit tĂ« informacionit tĂ« shtetit tĂ« huaj

Ky është një nga rastet më flagrante të mungesës së transparencës. Faktoje kërkoi dokumentacionin mbi marrëveshjen e nënshkruar mes Shqipërisë dhe SHBA-së, e cila lidhet me ngritjen e mekanizmave kundër manipulimit të informacionit nga shtete të huaja. Kryeministria nuk dha asnjë përgjigje edhe pse rasti u ankimua tek Komisioneri për të Drejtën e Informimit. 

  • MarrĂ«veshja me Grupin Titan nĂ« Forumin BE–Ballkani PerĂ«ndimor

Faktoje kĂ«rkoi informacion mbi marrĂ«veshjen e nĂ«nshkruar gjatĂ« Forumit tĂ« parĂ« tĂ« Investimeve BE–Ballkani PerĂ«ndimor, e cila ishte bĂ«rĂ« publike pĂ«rmes rrjeteve sociale tĂ« kryeministrit. Institucioni kĂ«rkoi “saktĂ«sim tĂ« aktit miratues” (ligj, VKM, urdhĂ«r etj.), ndĂ«rkohĂ« qĂ« bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r njĂ« marrĂ«veshje tĂ« shpallur publikisht. Ne i dĂ«rguam linkun zyrtar tĂ« aktivitetit, por Kryeministria pĂ«rsĂ«ri refuzoi tĂ« japĂ« dokumentin, duke thĂ«nĂ« se “nga linku nuk arrijmĂ« tĂ« identifikojmĂ« informacionin e kĂ«rkuar”. KĂ«rkesa u zvarrit me kĂ«rkesa tĂ« pĂ«rsĂ«ritura pĂ«r sqarime, pa dhĂ«nĂ« kurrĂ« dokumentin e kĂ«rkuar edhe pas ankimimit tek Komisioneri pĂ«r tĂ« DrejtĂ«n pĂ«r Informim. 

  • Lista e kĂ«shilltarĂ«ve tĂ« jashtĂ«m dhe konsulentĂ«ve tĂ« kontraktuar

Faktoje kërkoi listën e personave të angazhuar si këshilltarë të jashtëm, përfshirë ekspertë të huaj, si dhe informacion mbi pagesat e tyre, bazuar në VKM nr. 325, datë 31.05.2023. Ky akt parashikon pagesa deri në 1 milion lekë/muaj për këshilltarët e kontraktuar. Kryeministria nuk dha asnjë informacion, pavarësisht se kërkesa citonte qartë aktin ligjor dhe objektin e saj. Pas ankimimit nuk ka asnjë masë të raportuar nga Komisioneri. 

‘JashtĂ« objektit tĂ« ligjit’

Ndërsa tre rastet e para tregojnë mungesë totale përgjigjeje, në tre raste të tjera kërkesat e Faktoje.al ndaj Kryeministrisë u mbyllën me argumentin se janë jashtë objektit të ligjit ose u deleguan në institucione të tjera. 

  • Deklarata pĂ«r çlirimin e hapĂ«sirave publike nĂ« Tiranë 

MĂ« 19 korrik, kryeministri Rama shkroi se “sipas planit tĂ« punĂ«s vetĂ«m nĂ« TiranĂ« arrin deri nesĂ«r nĂ« rreth 20 mijĂ« metra katrorĂ« sipĂ«rfaqja e hapĂ«sirave publike tĂ« çliruara”. Faktoje kĂ«rkoi tĂ« dhĂ«na konkrete mbi kĂ«tĂ« deklaratĂ«. Kryeministria nuk dha pĂ«rgjigje, ndĂ«rsa Komisioneri e pĂ«rcolli rastin tek Bashkia TiranĂ«, duke shmangur pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e institucionit qĂ« e bĂ«ri deklaratĂ«n.

  • Pyetjet mbi bazĂ«n ligjore tĂ« deklaratave tĂ« Kryeministrit 

NĂ« njĂ« tjetĂ«r rast, kĂ«rkesa pĂ«r tĂ« sqaruar mbi çlirimin e hapĂ«sirave publike u konsiderua nga Komisioneri si “jashtĂ« objektit tĂ« ligjit pĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimit”, duke e mbyllur shqyrtimin pa dhĂ«nĂ« informacion. Argumenti ishte se pyetjet pĂ«r interpretim nuk pĂ«rbĂ«jnĂ« dokumentacion publik.

  • UdhĂ«timi i Kryeministrit nĂ« SHBA

Faktoje kërkoi informacion mbi planifikimin e vizitës së Ramës në SHBA, në kuadër të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së. 

Pyetjet u refuzuan si “jashtĂ« objektit tĂ« ligjit pĂ«r informim”. Komisioneri e mbylli shqyrtimin, duke lĂ«nĂ« pa pĂ«rgjigje nĂ«se vizita ishte planifikuar dhe nĂ«se po pse nuk u realizua.

Ligji dhe “Maliqi”

Ligji nr. 119/2014 “PĂ«r tĂ« drejtĂ«n e informimit” garanton akses publik, por praktika e institucioneve shqiptare tregon vonesa sistematike, mungesĂ« transparence dhe mosdhĂ«nie tĂ« pĂ«rsĂ«ritur tĂ« informacionit.

Qendra Res-Publica që ka mbi 10 vite që monitoron zbatimin e të drejtës së informimit në Shqipëri, në raportin e fundit vlerëson se gati 1/3 e rasteve institucionet nuk japin asnjë përgjigje, duke e cilësuar refuzimin si problem serioz dhe të rrënjosur. 

“Kjo sjellje jo vetĂ«m qĂ« bie ndesh me frymĂ«n e ligjit, por i shndĂ«rron kĂ«rkesat pĂ«r informacion nĂ« njĂ« proces tĂ« pasigurt, ku qytetari nuk ka garanci se do tĂ« marrĂ« njĂ« reagim, pavarĂ«sisht detyrimit ligjor” nĂ«nvizon raporti. 

E ardhmja, parashikon studiuesi Afrim Krasniqi, do të bëhet edhe më e vështirë. 

“PĂ«r shkak tĂ« skandaleve tĂ« vazhdueshme, pĂ«r shkak tĂ« konfliktit tĂ« madh qĂ« ka midis vizionit tĂ« qeverisĂ« pĂ«r informimin dhe nevojave qĂ« ka media dhe shoqĂ«ria civile pĂ«r mĂ« shumĂ« informacion dhe transparencĂ«â€, pĂ«rfundon ai. 

PĂ«rfundim

Praktika e institucioneve, sidomos e KryeministrisĂ«, tregon se e drejta e informimit vazhdon tĂ« cungohet nĂ« ShqipĂ«ri. Ndaj deklaratĂ«n e kryeministrit Edi Rama, se“ngurrimi pĂ«r tĂ« ndarĂ« me kĂ«do qoftĂ« qĂ« i kĂ«rkon informacionet qĂ« janĂ« fakte administrative, Ă«shtĂ« absurd dhe vetĂ«m pengon apo dĂ«mton mĂ« shumĂ«â€Šâ€, e kategorizojmĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«. 

The post Kryeministria, kampione e refuzimit të informacionit në vitin 2025 appeared first on Faktoje.al.

↗

Rama sfidon SPAK dhe paralajmëron ndryshime ligjore tek drejtësia

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Sebi Alla– NĂ« konferencĂ«n pĂ«r shtyp tĂ« fundit tĂ« vitit, kryeministri Edi Rama pĂ«rmendi shumĂ« herĂ« fjalĂ«n SPAK, por qĂ« nĂ« nisje tĂ« pĂ«rgjigjeve pĂ«r mediat kreu i qeverisĂ« la tĂ« nĂ«nkuptohej se nuk do tĂ« ishte aq i lehtĂ« miratimi i kĂ«rkesĂ«s sĂ« ProkurorisĂ« Speciale pĂ«r dhĂ«nien e autorizimit pĂ«r arrestimin e zĂ«vendĂ«ses sĂ« tij Belinda Balluku. Gjithashtu edhe pĂ«r dosjen tjetĂ«r tĂ« skandalit tĂ« aferave tĂ« AKSHI-t, Rama doli nĂ« mbrojtje tĂ« ish-drejtoreshĂ«s Mirlinda Karçanaj, aktualisht nĂ« masĂ«n “arrest shtĂ«pie”. Teksa i trajtoi gjatĂ« tĂ« dyja çështjet, kryeministri paralajmĂ«roi edhe ndryshime ligjore, veçanĂ«risht pĂ«rsa i pĂ«rket akuzĂ«s sĂ« “shpĂ«rdorimit tĂ« detyrĂ«s”, gjithashtu sipas tij, masat ekstreme tĂ« “arrestit me burg” janĂ« shqetĂ«sim edhe nga Komisioni Europian.

Reagimi për SPAK  

NdĂ«rsa kreu i qeverisĂ« ende nuk kishte pĂ«rfunduar konferencĂ«n e gjatĂ«, Ambasada e SHBA-ve nĂ« TiranĂ« nĂ«pĂ«rmjet njĂ« mesazhi tĂ« shkurtĂ«r doli nĂ« mbrojtje tĂ« SPAK, duke shprehur vlerĂ«sime pĂ«r ProkurorinĂ« Speciale. “Arritjet e tij do tĂ« forcojnĂ« mĂ« tej bashkĂ«punimin e Shteteve tĂ« Bashkuara me SPAK dhe do tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« ndĂ«rtimin e njĂ« tĂ« ardhmeje mĂ« tĂ« sigurt dhe mĂ« tĂ« begatĂ« pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe qytetarĂ«t e saj”, thekson njoftimi i AmbasadĂ«s sĂ« SHBA nĂ« TiranĂ«, duke iu referuar trajnimit nĂ« SHBA tĂ« njĂ« agjenti tĂ« BKH-sĂ«.

Drejtësia dhe Parlamenti

“KĂ«shilli i Mandateve nuk Ă«shtĂ« zyrĂ« noterie Ă«shtĂ« gati gjykatĂ«. Nuk do tĂ« doja ta kisha pĂ«rmendur 16 mijĂ« faqe dhe prova sepse ajo mĂ« provon, mĂ« ka provokuar qĂ« ditĂ«n e parĂ«, po tĂ« isha unĂ« nĂ« KĂ«shillin e  Mandateve, do t’i thoja çohuni ikni dhe kthehuni me njĂ« dosje pĂ«r parlamentin”, tha Rama duke kritikuar formĂ«n qĂ« Ă«shtĂ« qasur prokuroria nĂ« kĂ«tĂ« rast.

Sipas tij, 16 mijĂ« faqe nuk janĂ« hetime, por janĂ« futur brenda kontrata dhe studime tĂ« marra nga arkivi i ministrisĂ« sĂ« InfrastrukturĂ«s dhe EnergjitikĂ«s. Duke u ndalur nĂ« dosjen e AKSHI-t, kryeministri doli nĂ« mbrojtje hapur ish-drejtoreshĂ«s Mirlinda Karçajan, pĂ«r tĂ« cilĂ«n SPAK ka caktuar masĂ«n ‘arrest shtĂ«pie’ pĂ«r akuzĂ«n e shkeljes sĂ« barazisĂ« nĂ« tendera dhe grup tĂ« strukturuar kriminal. “E njoh prej 20 vitesh dhe ka respektin tim. E njohur ndĂ«rkombĂ«tarisht dhe ka respektin tim maksimal. ÇfarĂ« thoni ju sot, bazuar nĂ« copĂ«za tĂ« nxjerra rrugĂ«ve nga ata qĂ« duhet tĂ« ruajnĂ« sekretin hetimor, nuk Ă«shtĂ« e mjaftueshme pĂ«r tĂ« dalĂ« nĂ« pĂ«rfundime pĂ«r tĂ« fajĂ«suar njerĂ«zit”, tha Rama.

83 mandate

NĂ« aspektin politik kryeministri pĂ«rmendi disa herĂ« faktin se ka 83 mandate duke shuar çdo dyshim mbi njĂ« tĂ«rheqje tĂ« mundshme pĂ«r shkak tĂ« shpĂ«rthimit tĂ« disa skandaleve tĂ« dala nga dosjet hetimore tĂ« SPAK. NĂ« lidhje me kĂ«rkesĂ«n e opozitĂ«s pĂ«r dorĂ«heqjen e tij Rama ironizoi se Ă«shtĂ« njĂ« parti pa ide dhe qĂ«ndrime. “Duan tĂ« hyjnĂ« nga dera e hapur dhe tĂ« ulen nĂ« tryezĂ« bujrum. Por ne peng nuk na mbajnĂ« dot. Edhe kĂ«to reforma mirĂ« Ă«shtĂ« t’i bĂ«jmĂ« bashkĂ«, nĂ«se s’duam do t’i bĂ«jmĂ« vetĂ«. Duan qeveri kĂ«shtu apo ashtu, tĂ« fitojnĂ« zgjedhjet. S’i fitojnĂ« dot”, tha Rama.

The post Rama sfidon SPAK dhe paralajmëron ndryshime ligjore tek drejtësia appeared first on Faktoje.al.

↗

Trazirat në plazhin australian jo pasojë e mbylljes së rrjeteve sociale

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Kryeministri i Australisë ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç dhe si rezultat, adoleshentët plaçkitën dhe shkatërruan një supermarket në Melbourne.

Verdikti: Mungon konteksti

————————————————————–

Një video që tregon një turmë të rinjsh duke bastisur një dyqan po qarkullon në rrjete sociale me pretendimin se tregon adoleshentë australianë që shkatërrojnë një supermarket në Melbourne si rezultat i ndalimit të mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç në Australi.

ËshtĂ« e vĂ«rtetĂ« se pamjet e mĂ«sipĂ«rme tregojnĂ« njĂ« turmĂ« adoleshentĂ«sh australianĂ« qĂ« pushtuan njĂ« supermarket vendas dhe skelĂ«n Mordialloc, duke shkaktuar shqetĂ«sim publik nĂ« Melbourne mĂ« 17 dhe 18 dhjetor. 

Mbi 20 oficerë me pajisje speciale dhe 20 automjete policie u dërguan në vendngjarje, ku ishin mbledhur mbi 200 të rinj. Autoritetet u thirrën fillimisht në një dyqan Woolworths pak pas orës 3 pasdite pas raportimeve për një përleshje. 

Megjithatë, nuk ka prova se ky incident ka lidhje me ndalimin e mediave sociale për fëmijët nën 16 vjeç, që hyri në fuqi në Australi në fillim të dhjetorit 2025. Raportimet e mediave vendase dhe ndërkombëtare nuk përmendin fare ndalimin e rrjeteve sociale. Madje, policia beson se sherri mund të jetë organizuar në rrjetet sociale.

Në një ditë përvëluese gjatë pushimeve shkollore, të rinj nga periferitë e Melburnit u mblodhën në plazhin Mordialloc, një lloj i zakonshëm tubimi i organizuar nëpërmjet mediave sociale.

Sipas dĂ«shmitarĂ«ve okularĂ« qĂ« folĂ«n pĂ«r mediat vendase, ajo qĂ« pasoi nuk ishte njĂ« “trazirĂ« rinore” e planifikuar paraprakisht, por njĂ« zinxhir ngjarjesh i ngatĂ«rruar i shkaktuar nga njĂ« operacion policor i armatosur rĂ«ndĂ«. Policia pĂ«rmbyti zonĂ«n, duke u pĂ«rballur me turma adoleshentĂ«sh vetĂ«m 12 dhe 13 vjeç. OficerĂ«t pĂ«rdorĂ«n sprej me piper dhe forcĂ«, duke provokuar panik, frikĂ« dhe zemĂ«rim. Disa nga tĂ« rinjtĂ« mĂ« pas vrapuan nĂ«pĂ«r supermarketin Woolworths aty pranĂ«, duke pĂ«rmbysur mallra, duke hedhur qumĂ«sht dhe duke filmuar nĂ« telefonat e tyre. Kjo ishte njĂ« pĂ«rgjigje kaotike dhe e zemĂ«ruar ndaj policisĂ« dhe jo njĂ« plaçkitje e organizuar.

Përsa i përket kufizimeve të reja online, personat nën 16 vjeç në Australi tani e kanë të ndaluar të përdorin faqet kryesore të mediave sociale, duke përfshirë Tiktok, X, Facebook, Instagram, YouTube, Snapchat dhe Threads. Ata nuk mund të krijojnë llogari të reja dhe profilet ekzistuese po çaktivizohen.

Qeveria australiane ka thĂ«nĂ« se kjo politikĂ« do tĂ« zvogĂ«lojĂ« ndikimin negativ tĂ« “karakteristikave tĂ« dizajnit qĂ« inkurajojnĂ« [tĂ« rinjtĂ«] tĂ« kalojnĂ« mĂ« shumĂ« kohĂ« nĂ« ekrane, ndĂ«rkohĂ« qĂ« ofrojnĂ« gjithashtu pĂ«rmbajtje qĂ« mund tĂ« dĂ«mtojĂ« shĂ«ndetin dhe mirĂ«qenien e tyre”.

Një studim i porositur nga qeveria në vitin 2025 zbuloi se 96% e fëmijëve të moshës 10-15 vjeç përdornin mediat sociale dhe se 7 nga 10 prej tyre ishin ekspozuar ndaj përmbajtjes së dëmshme. Kjo përfshinte materiale mizogjine dhe të dhunshme, si dhe përmbajtje që promovonte çrregullime të të ngrënit dhe vetëvrasje.

1 nĂ« 7 raportoi gjithashtu se kishte pĂ«rjetuar sjellje tĂ« tipit “grooming” nga tĂ« rriturit ose fĂ«mijĂ«t mĂ« tĂ« rritur, dhe mĂ« shumĂ« se gjysma thanĂ« se kishin qenĂ« viktimĂ« e bullizmit kibernetik.

The post Trazirat në plazhin australian jo pasojë e mbylljes së rrjeteve sociale appeared first on Faktoje.al.

↗

10 rrenat e vitit 2025 

✇Faktoje
By: Esmeralda Topi

Nga treni elektrik që mbeti kantier, tek aeroporti i Vlorës pa fluturime, nga dëmshpërblimi i banorëve për zjarret deri te nafta e Shpiragut që u shua bashkë me premtimet për 24 orë ujë, dy avionë zjarrfikës, shkolla të reja e legalizime.

Esmeralda Topi

2025 ishte vit zgjedhor, dhe si çdo vit zgjedhor në Shqipëri, premtimet ishin të shumta dhe të përsëritura. Në mbyllje të vitit, faktet flasin për kantierë të pambyllur, projekte të dështuara rrugësh, afate të shtyra dhe qytetarë të zhgënjyer. 

Treni elektrik që nuk u nis 

NĂ« prezantimet 3D tĂ« qeverisĂ«, Tirana lidhet me DurrĂ«sin dhe Rinasin nga njĂ« tren modern elektrik. NĂ« terren, prej mĂ« shumĂ« se katĂ«r vitesh ekziston vetĂ«m njĂ« kantier qĂ« s’po mbaron. Me disa afate tĂ« shkelura, hekurudha Tiranë–DurrĂ«s–Rinas Ă«shtĂ« ende larg pĂ«rfundimit. Afati i ri i operimit tĂ« trenit elektrik Ă«shtĂ« fundi i vitit 2026.  

Aeroporti i Vlorës pa fluturime

NĂ« pranverĂ«, skenari i njohur i “fluturimit elektoral” u rikthye prag zgjedhjesh me zbritjen e avionit tĂ« parĂ« testues nĂ« pistĂ«n e aeroportit ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« VlorĂ«s. Qeveria premtoi se aeroporti i VlorĂ«s do tĂ« niste fluturimet kĂ«tĂ« vit. Por, faktet tregojnĂ« se nĂ« realitet fluturimi i vetĂ«m mbeti ai testues i 8 majit. 

Nafta ‘arabe’ e Shpiragut 

“NaftĂ« premium si e ArabisĂ« Saudite” kĂ«shtu e prezantoi qeveria zbulimin e naftĂ«s nĂ« Shpirag. Por testet e kompanisĂ« SHELL rezultuan zhgĂ«njyese. Gjigandi holandez Ă«shtĂ« drejt largimit nga ShqipĂ«ria. Fondi Sovran mbeti njĂ« Ă«ndĂ«rr e bukur bashkĂ« me premtimin pĂ«r epokĂ« tĂ« re ekonomike nga nafta nĂ« Shpirag.

24 orë ujë të pijshëm 

Që nga 2013, ky është refreni i çdo fushate elektorale por vendi ende vuan nga mungesa e furnizimit me ujë 24 orë. Afati i ri për të njëjtin premtim është shtyrë në 2030. Këtë vit, gjatë fushatës zgjedhore kryeministri Edi Rama premtoi se në 2030-ën 100% të qyteteve dhe 80% e fshatrave do të mbulohen me ujë 24 orë. 

Shqipëria pa avion zjarrfikës

Premtimi i bërë nga kryeministri Edi Rama gjatë fushatës elektorale, se Shqipëria do të kishte dy avionë zjarrfikës të gatshëm për sezonin veror, rezultoi i pambajtur. Këtë verë vendi kaloi një situate dramatike për shkak të zjarreve që shkrumbuan mbi 60 mijë hektarë me pyje dhe kullota. Por të vetmit avionët zjarrfikës ishin ata të ardhur nga vendet e BE-së përmes Mekanizmit të Mbrojtjes Civile. 

Dëmshpërblimet për Gramshin dhe Delvinën 

Qeveria premtoi dĂ«mshpĂ«rblim dhe rindĂ«rtim tĂ« banesave pĂ«r tĂ« gjithĂ« banorĂ«t e zonave tĂ« prekura nga zjarret kĂ«tĂ« verĂ«. NĂ« fund tĂ« vitit, ata ende presin pĂ«rmbushjen e kĂ«tij zotimi. Agjencia KombĂ«tare e Mbrojtjes Civile (AKMC) konfirmoi pĂ«r “Faktoje.al” se inventari me shtĂ«pitĂ« e djegura dhe bagĂ«titĂ« e humbura ende nuk Ă«shtĂ« pĂ«rmbyllur. 

Llogaria elektorale e 450 shkollave të reja 

Në nisje të fushatës, kryeministri Edi Rama deklaroi se qeveria e tij kishte ndërtuar 450 shkolla të reja në dhjetë vite. Faktet tregojnë se janë rindërtuar ose zgjeruar vetëm 43 institucione arsimore. Shifra propagandiste e Ramës përfshin çdo ndërhyrje, nga riparimi i tualeteve tek lyerja e mureve. 

Odisea e rindërtimit pas tërmetit 

6 vite nga tërmeti tragjik i 26 nëntorit 2019, procesi i rindërtimit është afër mbylljes financiare, por jo i përfunduar në terren. Qeveria ka shpenzuar 131 miliardë lekë dhe raporton se 90% e projekteve janë ndërtuar. Zvarritjet vijojnë të mbajnë pezull ende qindra familje që janë pa çati mbi kokë. Afatet shtyhen vit pas viti dhe çdo 26 nëntor sjell një tjetër justifikim. 

‘Flamuri Blu’ pĂ«r plazhet shqiptare 

Ministria e Mjedisit premtoi se ShqipĂ«ria do tĂ« arrinte standardin europian tĂ« “Flamurit Blu” pĂ«r cilĂ«sinĂ« e ujĂ«rave larĂ«s. Por raportet e BE-sĂ« na rendisin nĂ« vendin e fundit nĂ« EvropĂ« pĂ«r cilĂ«sinĂ« e ujĂ«rave bregdetare. Shkaku kryesor? UjĂ«rat e zeza tĂ« patrajtuara qĂ« derdhen nĂ« det, mungesa e impianteve tĂ« trajtimit dhe menaxhimi i dobĂ«t mjedisor.

Legalizimet pa fund 

Ky Ă«shtĂ« premtimi mĂ« i vjetĂ«r i ricikluar. Çdo zgjedhje sjell njĂ« valĂ« tĂ« re legalizimesh tĂ« premtuara. Por procesi nuk ka fund. Dosjet shtohen, afatet shtyhen, dhe qytetarĂ«t mbeten peng tĂ« njĂ« premtimi qĂ« nuk po pĂ«rmbushet. QĂ« nga nisja e procesit tĂ« legalizimeve nĂ« vitin 2006 dhe deri mĂ« tani, legalizimet janĂ« pĂ«rdorur si mjet i rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r mbĂ«shtetje politike, sidomos nĂ« fushata zgjedhore.

Përfundim 

Në këtë artikull përmblodhëm vetëm 10 rrena, por gjatë vitit 2025 Faktoje ka verifikuar gjithsej 87 premtime të politikanëve dhe zyrtarëve të lartë. Nga këto, 52 premtime rezultuan të pambajtura, vetëm 6 u mbajtën plotësisht, ndërsa 29 u realizuan pjesërisht. Verifikimet nxjerrin në pah hendekun mes premtimeve dhe realitetit, veçanërisht në një vit zgjedhor si ky që po lëmë pas. 

The post 10 rrenat e vitit 2025  appeared first on Faktoje.al.

↗

TĂ« gjeneruar policĂ«t specialĂ« qĂ« “trokasin” nĂ« shtĂ«pinĂ« e kryeministrit

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Kjo foto tregon dhjetëra makina policie pranë shtëpisë në Surrel të kryeministrit Edi Rama

Verdikti: E pavërtetë, Gjeneruar me AI

———————————————————-

Një imazh që po qarkullon së fundmi në rrjetet sociale shqipfolëse pretendohet se tregon shtëpinë e kryeministrit Edi Rama në Surrel të rrethuar nga forca të shumta policie.

Imazhi nisi të shpërndahej një ditë pasi një grup nga Partia Demokratike marshuan në fshatin Surrel duke kërkuar dorëheqjen e Ramës. Nga pamjet televizive, duket se në këtë protestë kishte edhe prani policore. Megjithatë, imazhi i mësipërm nuk tregon momente nga kjo protestë, kryesisht për faktin që protesta ndodhi pas perëndimit të diellit, ndërkohë që në imazhin e mësipërm është ditë.

Në fakt, imazhi që po qarkullon në rrjete sociale është gjeneruar me anë të programeve kompjuterike të inteligjencës artificiale (AI).

Origjina e gjeneruar e videos duket në një pjesë të videos ku mbishkrimi i disa makinave të policisë është i deformuar. Programet AI shpesh hasin vështirësi në gjenerimin e tekstit brenda imazheve.

Facebook i detyron përdoruesit të etiketojnë imazhet dhe videot e gjeneruara me AI si të tilla.

The post TĂ« gjeneruar policĂ«t specialĂ« qĂ« “trokasin” nĂ« shtĂ«pinĂ« e kryeministrit appeared first on Faktoje.al.

↗

Vlora nĂ« katastrofĂ« higjenike, tubi apo keqmenaxhimi “unik”?

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Sebi Alla Unik e quajtĂ«n njĂ« copĂ« tub, por po aq unike Ă«shtĂ« qĂ«ndrimi i institucioneve pĂ«rgjegjĂ«se qĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« gjendet njĂ« “rast i dytĂ«â€, pĂ«r justifikimin e prag katasrofĂ«s higjenike nĂ« qytetin e VlorĂ«s. “Pajisjet janĂ« duke ardhur nga Stambolli”, thanĂ« ekspertĂ«t, “kjo Ă«shtĂ« njĂ« fatkeqĂ«si natyrore, 15 bote po furnizojnĂ« institucionet”, tha kryebashkiakja, “ujin e boteve mos e pini”, deklaroi UKV, “as unĂ« nuk jam larĂ«â€, u “ankua” drejtori i AKUK.

NdĂ«rsa numri njĂ« i qytetit tĂ« VlorĂ«s flet pĂ«r “fatkeqĂ«si natyrore”, vendi po kalon prej dy javĂ«sh njĂ« mot tĂ« kthjellĂ«t, pa reshje, pa ngrica e rrĂ«shqitje
 MegjithatĂ« “rrĂ«shqitjet institucionale” janĂ« tĂ« dukshme nĂ« qĂ«ndrimet qĂ« mbajnĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« rast tĂ« paprecedent, ku nĂ« mesin e dimrit uji i pijshĂ«m mungon prej pesĂ« ditĂ«sh nĂ« tĂ« gjithĂ« VlorĂ«n.

Defekti nĂ« tubacionin kryesor tĂ« shpĂ«rndarjes sĂ« ujit ndodhi mesnatĂ«n e 24 dhjetorit, ndĂ«rsa tentativat pĂ«r ta riparuar nĂ« kohĂ« dĂ«shtuan, duke ia faturuar problemin “tubit qĂ« vetĂ«m Vlora e ka”. 

E ka kush e ka

Dita e pestĂ« e mungesĂ«s sĂ« ujit solli “revoltĂ«n e vonĂ«â€ tĂ« pak qytetarĂ«ve qĂ« protestuan nĂ« mbrĂ«mjen e sĂ« dielĂ«s ku zyrtarĂ« tĂ« bashkisĂ« ishin mbledhur nĂ« njĂ« “shfaqje artistike”, pĂ«r tĂ« festuar me muzike e shfaqje tĂ« pĂ«rzgjedhura fundin e vitit. Po ashtu mĂ«ngjesin e sotĂ«m qindra banorĂ« kĂ«rkuan mbajtjen e pĂ«rgjegjĂ«sive dhe dorĂ«heqje tĂ« drejtuesve tĂ« bashkisĂ«, ndĂ«rsa lĂ«shuan akuza pĂ«r vjedhje tĂ« fondeve publike dhe nĂ« shenjĂ« revolte hodhĂ«n letra higjenike dhe vezĂ«.

“NĂ« kĂ«tĂ« situatĂ«, ajo qĂ« bie mĂ« shumĂ« nĂ« sy nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m mungesa e ujit, por mungesa e qartĂ«sisĂ« institucionale mbi pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«â€, thotĂ« pĂ«r Faktoje.al, eksperti i çështjeve tĂ« pushtetit lokal, Agron Haxhimali. Kryebashkiakja e VlorĂ«s Brunilda Mersini hoqi pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« nga institucioni qĂ« drejton duke ia faturuar AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« UjĂ«sjellĂ«s Kanalizimeve.

“Bashkia nuk ka varĂ«si ndaj ujĂ«sjellĂ«sit, ujĂ«sjellĂ«si i ka kaluar prej dy vitesh AKUK-sĂ«, por Ă«shtĂ« momenti tĂ« menaxhojmĂ« kĂ«tĂ« fatkeqĂ«si natyrore”, tha Mersini.

“Fakti qĂ« Bashkia VlorĂ«, sĂ« bashku me bashkitĂ« e tjera tĂ« qarkut, zotĂ«rojnĂ« 49% tĂ« aksioneve, nuk i pĂ«rjashton nga pĂ«rgjegjĂ«sia. PjesĂ«marrja nĂ« pronĂ«si do tĂ« thotĂ« edhe detyrim pĂ«r tĂ« reaguar, pĂ«r tĂ« informuar qytetarĂ«t dhe pĂ«r tĂ« ushtruar presion institucional mbi aksionarin shumicĂ«, edhe pse pĂ«rgjegjĂ«sia e bashkisĂ« mbetet aty edhe me mungesĂ«n e shumicĂ«s vendimmarrĂ«se”, sugjeron eksperti Haxhimali.

Premtim i ricikluar

Ndërkohë Faktoje ishte në muajin Gusht në Vlorë dhe u përball me të njëjtin problem të përsëritur.

Të paktën në dekadën e fundit, kryetarët e bashkive në Vlorë kanë kërkuar votën e qytetarëve duke përfshire si prioritet të programit furnizmin me ujë të pijshëm.

Në mesin e gushtit, nga verifikimi në terren i Faktoje.al rezultoi se Vlora vijonte të kishte probleme me furnizimin normal me ujë të pijshëm.

Situata e ditëve të fundit vetëm sa ka rënduar mungesën e një premtimi të pambajtur prej vitesh në këtë qytet për ujë 24 orë.       

Botet me ujĂ« qĂ« s’pihet

Në këtë çoroditje qëndrimesh dhe mungese të theksuar të reagimit në kohë, në Vlorë është shfaqur një tjetër problem, sa higjenik, aq edhe shëndetësor.

Pas tre ditĂ«sh qĂ« njĂ« pjesĂ« e banorĂ«ve janĂ« furnizuar me autobotĂ« erdhi qĂ«ndrimi i UjesjellĂ«s Kanalizimeve VlorĂ«. “UjĂ«sjellĂ«s Kanalizime Rajoni VlorĂ«, njofton qytetarĂ«t se ujin tĂ« cilin po e marrin nga autobotet, duhet t’a pĂ«rdorin pĂ«r nevoja emergjente dhe jo pĂ«r pĂ«rdorim oral”, thuhet nĂ« njoftim.

PĂ«r tĂ« qetĂ«suar revoltĂ«n qytetare tentoi tĂ« komunikonte edhe Drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« UjĂ«sjellĂ«s Kanalizimeve Flauers Shoshi. “E di shqetĂ«simin tuaj, ju kuptoj. Kemi tentuar tre herĂ« ta rregullojmĂ« defektin por nuk kemi mundur ta rregullojmĂ«. Pajisjet janĂ« duke ardhur. Sonte nĂ« mesnatĂ« nis furnizimi me ujĂ«. Kjo Ă«shtĂ« fjala jonĂ«â€, tha ai, ndĂ«rsa deklaratave tĂ« qytetarĂ«ve se nuk mund tĂ« shkojnĂ« nĂ« tualet e as tĂ« lahen pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« ujit, ai iu pĂ«rgjigj: “As unĂ« nuk jam larĂ« dot”.

Shumë institucione, pak ujë

MĂ« shumĂ« se zgjidhje konkrete pĂ«r furnizimin me ujĂ«, nĂ« vitet e fundit janĂ« trumbetuar “strategji kombĂ«tare”, duke e copĂ«tuar pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« nĂ« disa institucione, sa qĂ«ndrore aq edhe lokale.

“Sipas modelit aktual tĂ« riorganizimit tĂ« sektorit tĂ« ujĂ«sjellĂ«s-kanalizimeve, Ministria e InfrastrukturĂ«s dhe EnergjisĂ« Ă«shtĂ« aksionari kryesor, duke kontrolluar 51% tĂ« aksioneve me tĂ« drejtĂ« vote, pĂ«rmes strukturave tĂ« saj dhe AKUM”, thotĂ« eksperti Haxhimali.

Sipas tij, politikat kryesore dhe pĂ«rgjegjĂ«sia e parĂ« pĂ«r funksionimin e shĂ«rbimit janĂ« qendrore. “Problemi real Ă«shtĂ« modeli i ndĂ«rtuar: njĂ« shĂ«rbim i centralizuar nĂ« vendimmarrje, por i decentralizuar nĂ« faj. BashkitĂ« mbeten adresa e parĂ« e zemĂ«rimit qytetar, ndĂ«rsa pushteti real qĂ«ndron larg kamerave dhe pĂ«rgjegjĂ«sisĂ« publike”, thekson Haxhimali.

Rama: Fajin e ka Saliu

Pas katër ditësh reagoi edhe kryeministri Edi Rama me historinë e vjetër të reagimit se fajin e ka Saliu (Berisha).

“Drejt aeroportit tĂ« Stambollit pĂ«r tĂ« ardhur sot brenda ditĂ«s, pjesĂ«t e reja hidraulike pĂ«r riparimin e difektit tĂ« rĂ«ndĂ« nĂ« ujĂ«sjellĂ«sin e VlorĂ«s, ku nĂ« vitin 2009-2010 janĂ« instaluar pjesë  hidraulike jashtĂ« standarteve, qĂ« nuk e kanĂ« mbajtur dot mĂ« presionin e ujit dhe pĂ«r pasojĂ« tubacioni ka shpĂ«rthyer


VlonjatĂ«ve tĂ« mi u them ndjesĂ« pĂ«r tĂ«rĂ« kĂ«tĂ« peripeci tĂ« pamerituar dhe siç thoshin gjyshet tona plasi mĂ« nĂ« fund edhe syri i keq pas tĂ«rĂ« kĂ«tyre viteve tĂ« mira pĂ«r VlorĂ«n, e ja qĂ« kush i do tĂ« keqen VlorĂ«s, veç tĂ« keqen do i marrĂ«â€, shkruan Rama.

Faktoje, e mbështetur nga National Endowment Democracy (NED) po monitoron 10 bashki në vend dhe po verifikon nëse janë mbajtur ose jo premtimet e dhëna nga kryebashkiakët.

The post Vlora nĂ« katastrofĂ« higjenike, tubi apo keqmenaxhimi “unik”? appeared first on Faktoje.al.

↗

E rrezikshme terapia ndaj autizmit me nxjerrjen e metaleve të rënda

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Kelatimi i metaleve të rënda nga trupi mund të kurojë simptomat e autizmit.

Verdikti: E paprovuar

————————————————————–

NĂ« rrjete sociale, pĂ«rfshi ato shqipfolĂ«se, po qarkullon pretendimi se “terapia e kelatimit” mund tĂ« kurojĂ« ose zvogĂ«lojĂ« ndjeshĂ«m simptomat e autizmit.

Kelatimi Ă«shtĂ« njĂ« procedurĂ« qĂ« funksionon pĂ«r tĂ« hequr metalet e rĂ«nda si zhiva nga trupi nĂ«pĂ«rmjet konsumit oral ose injektimit intravenoz tĂ« substancave tĂ« ndryshme kimike qĂ« lidhen me metalet nĂ« trup pĂ«r t’u nxjerrĂ« nĂ«pĂ«rmjet urinĂ«s. Substancat e pĂ«rdorura ndonjĂ«herĂ« pĂ«rbĂ«hen nga acidi etilendiaminetetraacetik dinatriumi (EDTA), acidi dimerkaptosukcinik (DMSA) ose acetati i leuprolidit. Edhe pse kushdo mund tĂ« bĂ«jĂ« terapi kelatimi, ajo nuk rekomandohet pĂ«r fĂ«mijĂ«t me probleme tĂ« mĂ«lçisĂ« dhe veshkave.

Ekziston njĂ« hipotezĂ« se individĂ«t me çrregullim tĂ« spektrit tĂ« autizmit kanĂ« nivele mĂ« tĂ« larta tĂ« metaleve tĂ« rĂ«nda toksike nĂ« sistemet e tyre sesa bashkĂ«moshatarĂ«t e tyre. MegjithatĂ«, kjo hipotezĂ« Ă«shtĂ« e pavĂ«rtetuar. ËshtĂ« sugjeruar, por nuk Ă«shtĂ« provuar, qĂ« ashpĂ«rsia e autizmit lidhet drejtpĂ«rdrejt me sasinĂ« e metaleve tĂ« rĂ«nda toksike nĂ« sistemin e individit. Prandaj, teoria qĂ« qĂ«ndron pas kelatimit Ă«shtĂ« se heqja e metaleve do tĂ« zvogĂ«lojĂ« ndjeshĂ«m simptomat e autizmit.

Kelatimi është miratuar për të trajtuar pacientët me helmim nga metalet e rënda, por nuk është miratuar për pacientët me sëmundje dhe çrregullime të tjera. Kelatimi ka dobi në trajtimin e gjendjeve specifike, siç është helmimi nga plumbi. Në këto kontekste, kur toksiciteti dokumentohet, kelatimi mund të ndihmojë në uljen e niveleve toksike të substancave brenda trupit. Megjithatë, nuk ka lidhje të provuar midis toksicitetit të metaleve të rënda dhe autizmit. 

Disa kompani përpiqen të shesin ilaçe të ndryshme kelatimi pa recetë si shtesa dietike ose si një ilaç pa recetë për individët me autizëm, por Administrata amerikane e Ushqimit dhe Barnave (FDA) i ka paralajmëruar kompanitë të mos e bëjnë këtë pasi është e rrezikshme dhe e paligjshme. Rreziku i marrjes së ilaçeve të kelatimit pa recetë për një diagnozë të verifikuar (p.sh., helmim nga plumbi) mund të rezultojë në efekte anësore serioze.

Njësoj, në faqen e Shërbimit Shëndetësor Kombëtar (NHS) britanik terapia e kelatimit listohet si një trajtim që nuk rekomandohet për autizmin, specifikisht si trajtim për autizmin që është i rremë ose mund të jetë i dëmshëm.

Qendra Kombëtare për Mjekësi Plotësuese dhe Alternative (NCCAM) ka deklaruar se përdorimi i kelatimit për sëmundje dhe çrregullime të pamiratuara ka çuar në afërsisht 800 mijë vizita mjekësore çdo vit, duke e shtuar ngarkesën në sistemin mjekësor. Në vitin 2008, një projekt kërkimor në shkallë të gjerë mbi përdorimin e kelatimit për të trajtuar fëmijët autikë u ndalua për shkak të rreziqeve që shoqëroheshin me të.

NjĂ« studim i vitit 2015 qĂ« pĂ«rfshiu 77 fĂ«mijĂ« autikĂ« gjeti se “nuk ka prova qĂ« sugjerojnĂ« se raunde tĂ« shumta tĂ« DMSA [terapia e kelatimit] orale kanĂ« pasur efekt nĂ« simptomat e [autizmit].” MĂ« tej, “duke pasur parasysh raportet e mĂ«parshme tĂ« ngjarjeve tĂ« padĂ«shiruara serioze, tĂ« tilla si hipokalcemia, dĂ«mtimi i veshkave dhe vdekja e raportuar, rreziqet e pĂ«rdorimit tĂ« kelatimit pĂ«r Çrregullimin e Spektrit Autik aktualisht i tejkalojnĂ« pĂ«rfitimet e provuara.”

Në 23 gusht 2005, 5-vjeçari autik Abubakar Tariq Nadama vdiq ndërsa i nënshtrohej terapisë së kelatimit në klinikën e Dr. Roy Kerry, në Pennsylvania, ShBA. 

Atij iu dha një injeksion me Disodium EDTA dhe ai pësoi arrest kardiak menjëherë pas kësaj. Një autopsi zbuloi se shkaku i vdekjes ishte mungesa e kalciumit në gjak si rezultat i trajtimit. Hetuesit arritën në përfundimin se Dr. Kerry kishte përdorur lëngun e gabuar. Nëse ai do të kishte përdorur Kalcium Disodium EDTA, ai do të kishte qenë i padëmshëm.

The post E rrezikshme terapia ndaj autizmit me nxjerrjen e metaleve të rënda appeared first on Faktoje.al.

↗

ShqipĂ«ria “karton tĂ« verdhĂ«â€ pĂ«r refuzimin e rregulloreve tĂ« BE pĂ«r energjinĂ«

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Bashkimi Europian skualifikon qeverinë shqiptare nga Ministeriali i Energjisë si pasojë e skandaleve dhe aferave të Ministres së Energjisë Belinda Balluku

Verdikti: Mungon konteksti

————————————————————————-

Në 23 dhjetor 2025, mediat shqipfolëse (link, link, link, link) raportuan se Bashkimi Evropian skualifikoi Shqipërinë nga Ministeriali i Komunitetit të Energjisë. Si arsye për këtë masë penalizuese këto lajme përmendin skandalet e ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë Belinda Balluku si dhe projektin për ndërtimin e një TEC në Roskovec apo marrëveshjen për prodhimin e energjisë nga TEC-e lundruese të ankoruara në Vlorë. 

Artikujt i referohen një vendimi të datës 18 dhjetor të Këshillit Ministerial të Komunitetit të Energjisë, një organizmi ndërkombëtar që bashkon prej vitit 2005 Bashkimin Evropian dhe 9 vende fqinje kandidate ose kandidate potenciale për në BE, për të krijuar një treg të integruar rajonal të energjisë bazuar në një kuadër ligjërisht të detyrueshëm. Vendet antare, mes tyre dhe Shqipëria janë zotuar që të ndjekin rregulloret e përbashkëta të Bashkimit Evropian në sektorin e energjisë edhe pa qënë vend anëtar i BE-së. Monitorimi i strukturave të Komunitetit të Energjisë shërben si një mundësi për të vlerësuar zbatimin e zotimeve të marra nga vendi ynë në sektorin e energjisë dhe mjedisit në kuadër të integrimit në tregun e përbashkët evropian dhe është i lidhur ngushtësisht me integrimin në Bashkimin Evropian.

Faqja e parë e vendimit

Megjithatë, në dokumentin 2-faqësh nuk deklarohet se Shqipëria është përjashtuar nga ministeriali, mbledhja e ministrave të energjisë së vendeve antare të Komunitetit të Energjisë. Njësoj, aferat për të cilat Balluku akuzohet nga SPAK nuk përmenden në vendim.

Në vendim konstatohet mosrespektimi nga ana e Shqipërisë i detyrimeve të lindura nga 31 dhjetori 2023, si pjesë e Traktatit të Komunitetit të Energjisë, duke mos adoptuar dhe aplikuar një sërë direktivash lidhur me rregullat e përbashkëta për tregun e brendshëm të elektricitetit, përgatitjen për emergjenca në sektorin elektrik, dhe hartimin e një numër udhëzuesish.

MĂ« konkretisht, Rregulloren (BE) 2019/941 — PĂ«rgatitja ndaj rrezikut nĂ« sektorin e energjisĂ« elektrike, dhe Rregulloren (BE) 2017/2196 – Kodi i Rrjetit pĂ«r EmergjencĂ«n dhe Restaurimin e EnergjisĂ« Elektrike (NC ER), tĂ« cilat pĂ«rcaktojnĂ« njĂ« paketĂ« masash tĂ« detyrueshme pĂ«r shtetet anĂ«tare me qĂ«llim garantimin e funksionimit tĂ« sigurt tĂ« sistemit elektronik nĂ« gjendjen e emergjence, blackout-i dhe restaurimi.

Vendimi urdhëron Shqipërinë të marrë masat e duhura për të ndrequr shkeljet e identifikuara dhe të raportojë rregullisht në sekretariat në lidhje me masat e marra deri në korrik 2026, si një afat kur mund të ndërmerren masa të mëtejshme ndaj vendit tonë. 

Ministria e Infrastrukturës dhe Energjisë lëshoi një deklaratë për mediat më 24 dhjetor ku hidhte poshtë pretendimet se Shqipëria ishte përjashtuar nga Komuniteti i Energjisë.

“Diskutimet e zhvilluara sĂ« fundmi kanĂ« qenĂ« vetĂ«m nĂ« nivelin e Sekretariatit tĂ« EnergjisĂ«, njĂ« strukturĂ« teknike e krijuar posaçërisht pĂ«r tĂ« asistuar vendet jo-anĂ«tare dhe nxitur zhvillimin e sektorit energjetik nĂ« linjĂ« me standardet e vendeve te BE,” deklaroi MIE. “GjatĂ« mbledhjes sĂ« Sekretariatit tĂ« EnergjisĂ« tĂ« mbajtur javĂ«n e kaluar, janĂ« identifikuar masa tĂ« pĂ«rgjithshme qĂ« duhet tĂ« pĂ«rmbushen nga tĂ« gjitha vendet anĂ«tare (tĂ« kĂ«tij Traktati) deri nĂ« korrik 2026. NĂ« rastin e ShqipĂ«risĂ«, kĂ«rkesa konsiston nĂ« pĂ«rafrimin e ligjit pĂ«r sektorin e energjisĂ« me Rregulloret e BE.”

Pavarësisht panoramës pozitive që transmeton deklarata e MIE, verifikimi i dokumentacionit zyrtar të sekretariatit të Komunitetit të Energjisë, konfirmon se vendi ynë ka marrë paralajmërimin e fundit për pezullim apo ngrirje të statusit si vend anëtar i këtij organizmi të iniciuar dhe financuar nga Bashkimi Evropian. Pasi ka dështuar prej dy vitesh për të paraqitur një plan kombëtar dhe koordinuar me vendet fqinje në rajon shpalljen e emergjencave të furnizimit me energji elektrike, sipas direktivave të BE-së, lajmet për masa ndëshkuese mund të bëhen realitet në korrikun e ardhshëm. 

Vlen të theksohet se vendi ynë shpalli gjendjen e emergjencës prej 23 nëntor 2021, duke thjeshtuar procedurat e detyrueshme në blerjen dhe furnizimin e energjisë elektrike në tregjet ndërkombëtare. Kjo situatë emergjence u shty disa herë deri në 31 dhjetor 2023 edhe pse kriza energjitike botërore kishte frenuar pasojat e saj në bursat e shitjes së energjisë.

The post ShqipĂ«ria “karton tĂ« verdhĂ«â€ pĂ«r refuzimin e rregulloreve tĂ« BE pĂ«r energjinĂ« appeared first on Faktoje.al.

↗

E ekzagjeruar këshilla për shërimin e tiroides me çajin e hithrës

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Pretendimi: Konsumi i çajit të hithrës shëron problemet e tiroides përgjithmonë

Verdikti: I pavërtetë

Barbara Halla

Një nga këshillat mjekësore të publikuara në portale së fundmi është dhe ajo për shërimin e problemeve të tiroides nëpërmjet pirjes së çajit të hithrës dy herë në ditë. Në fakt, nuk ka asnjë provë apo studim mjekësor që të mbështesi këtë pretendim. Përdorimi i hithrës nuk ka ndikim tek gjëndja e tiroides, dhe nuk mund ta shërojë atë pa kura mjekësore specifike. 

KĂ«to pretendime pĂ«r vetitĂ« “e jashtĂ«zakonshme shĂ«ruese” tĂ« hithrĂ«s duket se qarkullojnĂ« nĂ« mediat e huaja prej disa vitesh para sĂ« tĂ« mbĂ«rrinin nĂ« faqet shqiptare. PavarĂ«sisht se flitet pĂ«r njĂ« zbulim tĂ« njĂ« mjeku tĂ« njohur,  artikujt nuk pĂ«rmendin identitetin e kĂ«tij mjeku apo tĂ« njĂ« studimi mbi kĂ«tĂ« temĂ«. 

ËshtĂ« e njohur shkencĂ«risht se bima e hithrĂ«s ka pĂ«rmbajtje tĂ« lartĂ« proteinike si dhe vitaminĂ« C, qĂ« forcon imunitetin, si dhe flavonoidĂ« & karotenoidĂ«, antioksidantĂ« tĂ« fuqishĂ«m. PavarĂ«sisht kĂ«tyre vlerave tĂ« njohura, çaji i hithrĂ«s nuk Ă«shtĂ« kurĂ« pĂ«r sĂ«mundje specifike dhe nuk duhet tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« trajtimin mjekĂ«sor, sidomos pĂ«r probleme hormonale si tiroidja.

PĂ«r kolegĂ«t verifikues tĂ« Kallxo, endokrinologu Amir Rexhepi e hedh poshtĂ« kategorikisht kĂ«tĂ« lloj dezinformimi. “Ne kĂ«shillojmĂ« qĂ« tĂ« mos merret asnjĂ« mjekim pa recetĂ« tĂ« mjekut,” shpjegon ai. “VetĂ«mjekimi mund tĂ« jetĂ« i rrezikshĂ«m pasi mund tĂ« çojĂ« nĂ« marrjen e dozave tĂ« pasakta, nĂ« efekte anĂ«sore ose ndĂ«rveprime me medikamente tĂ« tjera.” Rexhepi thekson se marrja e produkteve pĂ«r tiroidĂ«n pa monitorim mjekĂ«sor Ă«shtĂ« veçanĂ«risht e rrezikshme pĂ«r pacientĂ«t me probleme tĂ« zemrĂ«s.

Një mjeke tjetër, endokrinologia Rreze Serhati Morina sqaron po ashtu se çrregullimet e tiroides kërkojnë trajtim specifik mjekësor. Hipotiroidizmi, ku gjëndra nuk prodhon mjaftueshëm hormone, manifestohet me lodhje, lëkurë të thatë, rënie të flokëve dhe çrregullime menstruale. Hipertiroidizmi, anasjelltas, shkakton djersitje, të rrahura zemre dhe shqetësim të vazhdueshëm. Trajtimi mund të përfshijë barna, përdorim jodi, ose në raste të rënda, ndërhyrje kirurgjikale. Por pirja e çajit të hithrës nuk është mjekim dhe nuk mund të shërojë problemet e tiroides përgjithmonë, ashtu siç premtohet në këshillat online. 

The post E ekzagjeruar këshilla për shërimin e tiroides me çajin e hithrës appeared first on Faktoje.al.

↗

Pavarësisht dëshirës, Trump nuk ndaloi ekspozimin e flamurit LGBT+

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Peretendimi: Trump dhe Gjykata e Lartë amerikane ndaluan ekspozimin në publik të flamujve LGBT+

Verdikti: Mungon Konteksti

Barbara Halla

Kohët e fundit, në rrjetet sociale shqiptare ka qarkulluar pretendimi se presidenti amerikan Donald Trump, i mbështetur edhe nga Gjykata e Lartë, ka ndaluar vendosjen publike të flamurit të komunitetit LGBT+ në të gjithë territorin e Shteteve të Bashkuara. Në të vërtetë, Trump ka bërë deklarata kundër flamurit dhe komunitetit LGBT+, por ende nuk ka marrë një vendim që e ndalon vendosjen e flamurit në ambjente publike. 

Në fillim të mandatit të tij, Trump firmosi një urdhër ekzekutiv ku ndalonte flamurin e komunitetit LGBT (si dhe flamuj të tjerë të çështjeve të të drejtave të njeriut) nga ndërtesa të caktuara federale, duke përfshirë ndërtesat e misioneve diplomatike amerikane jashtë SHBA-ve. 

Megjithatë, ndalimi i shfaqjes së flamurit në ambjentet private publike, ashtu sic pretendohet në postimin e fundit, është një hap që nuk do të kalonte kaq lehtë. 

Verifikimi i mĂ«tejshĂ«m zbulon njĂ« deklaratĂ« qĂ« ka dhĂ«nĂ« Trump me datĂ« 17 shtator 2025 se ai “nuk do ta kishte problem” heqjen e flamujve tĂ« komunitetit LGBT nga rrugĂ«t e Washingtonit, D.C. Kjo deklaratĂ« erdhi gjatĂ« njĂ« bisede nĂ« ZyrĂ«n Ovale me gazetarin Brian Glenn, i cili i tregoi Trumpit njĂ« fotografi tĂ« njĂ« biznesi nĂ« D.C. qĂ« kishte vendosur flamurin e komunitetit LGBT. 

Megjithatë, përgjatë kësaj interviste Trump shprehu një opinion personal dhe nuk nënshkroi asnjë urdhër ekzekutiv apo ligj që ndalon shfaqjen e flamujve LGBT+ në publik në përgjithësi. Ai vetë pranoi se çdo përpjekje e tillë do të përballej me padi ligjore, pasi Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara ka gjykuar disa herë se shfaqjet simbolike, përfshirë flamujt, janë të mbrojtura si formë e lirisë së shprehjes.

Për momentin, këto ishin komente të Trump dhe jo veprime konkrete politike. Pra, ndonëse Trump ka shprehur mbështetje e tij për heqjen e flamujve të komunitetit LGBT+, asnjë ndalim zyrtar nuk ekziston nga zyra e tij apo nga kongresi amerikan.

The post Pavarësisht dëshirës, Trump nuk ndaloi ekspozimin e flamurit LGBT+ appeared first on Faktoje.al.

↗

Shqipëria, bum investimesh nga vende me kontroll të dobët financiar

✇Faktoje
By: FAKTOJE

Jona Cenameri

Një studim i publikuar nga Fondacioni Friedrich Ebert në shtator 2025 hedh dritë mbi dimensionet shqetësuese të pastrimit të parave në sektorin e pasurive të paluajtshme në Shqipëri gjatë dekadës së fundit. Analiza e kryer nga Prof. Asoc. Dr. Adriatik Kotorri dokumenton se një pjesë e konsiderueshme e boomit të ndërtimit në vend mund të jetë financuar nga burime me origjinë të dyshimtë.

Sipas të dhënave të analizuara në studim, gjatë periudhës 2015-2024 në Shqipëri janë dhënë leje ndërtimi për 11.48 milionë metra katrorë me vlerë tregu mesatarisht prej 16.238 miliardë Euro. Nga kjo shumë, vetëm 7.108 miliardë Euro janë identifikuar si të financuara nga burime të ligjshme, konkretisht 5.521 miliardë Euro nga kredia bankare dhe 1.587 miliardë Euro nga investime të huaja direkte.

Diferenca prej së paku 9.13 miliardë Euro ngre pyetje serioze mbi origjinën e fondeve. Ndonëse një pjesë e kësaj diference mund të përfaqësojë sipërfaqe të pashitura ose të financuara nga kursime legjitime, studiuesi Kotorri argumenton se treguesi më shqetësues lidhet me burime të paligjshme.

Investimet e huaja

Një ndër gjetjet më të rëndësishme të studimit lidhet me rritjen dramatike të investimeve të huaja nga vende që kanë qenë ose janë aktualisht në listën gri të Task Forcës për Veprim Financiar (FATF), organizata ndërkombëtare që monitoron pastrimin e parave dhe financimin e terrorizmit.

Rasti i Turqisë është i pari. Investimet nga ky vend janë rritur nga 86 milionë Euro në 2015 në 257 milionë Euro në 2024. Turqia ka qenë pjesë e listës gri të FATF deri në qershor 2024, periudhë që përkon me intensifikimin e investimeve të saj në sektorin shqiptar të pasurive të paluajtshme.

Bullgaria paraqet rastin e dytë në aspektin e rritjes relative. Nga praktikisht zero investime në 2015, ky vend arriti në 74 milionë Euro investime në 2019 dhe vazhdoi me 28 milionë Euro investime në 2024. Bullgaria gjithashtu ka qenë pjesë e listës gri të FATF deri kohët e fundit.

Studiuesi Kotorri thekson se edhe Emiratet e Bashkuara Arabe, një tjetër juridiksion me kontroll historikisht të dobët financiar, kanë rritur investimet nga zero  me një kulm prej 19 milionë eurosh në 2023.

Raporti argumenton se “kĂ«to prurje investimesh, nga vende me kontroll tĂ« dobĂ«t financiar, ngrejnĂ« pikĂ«pyetje mbi natyrĂ«n e vĂ«rtetĂ« tĂ« kĂ«tyre investimeve dhe rrezikun potencial qĂ« ato paraqesin pĂ«r pastrimin e parave nĂ« ShqipĂ«ri”

Mekanizmat e depërtimit

Studimi identifikon disa rrugë kryesore përmes të cilave paratë e paligjshme depërtojnë në sektorin e ndërtimit, siç janë:

Themelimi i kompanive me kapacitete të dyshimta: Nga 2015 në 2023, numri i kompanive të ndërtimit u rrit me 40%, duke arritur në 6,955 kompani. Shqetësuese është se 82% e kompanive të reja kanë vetëm 1-4 të punësuar dhe nuk disponojnë kapacitete reale për të realizuar projekte ndërtimi. Sipas raportit, për periudhën 2017-2019, rreth 59% e kompanive që morën leje për objekte mbi 6 kate nuk kishin kapacitete financiare të mjaftueshme.

Depozitimi i fondeve nĂ« vende tĂ« treta: Metoda pĂ«rfshin depozitimin e fondeve nĂ« banka tĂ« vendeve me kontroll tĂ« dobĂ«t (si Turqia, Bullgaria dhe EBA) dhe rikthimin e tyre nĂ« ShqipĂ«ri si “investime tĂ« huaja direkte”. Kjo skemĂ« mundĂ«son qĂ« paratĂ« me origjinĂ« tĂ« dyshimtĂ« tĂ« fitojnĂ« njĂ« “pamje legjitime” pĂ«rmes sistemit bankar ndĂ«rkombĂ«tar.

Pagesat cash dhe nënvlerësimi: Praktika e deklarimit të vlerave të ulëta në kontrata, ndërsa pjesa tjetër paguhet në dorë, mbetet e zakonshme. Megjithëse çmimet e referencës minimale u vendosën në 2018, diferenca mes çmimeve reale dhe atyre të deklaruara arrin deri në 100% në zonat elitare.

Depozitimi i fragmentuar: Shumat ndahen në depozitime të vogla për të shmangur alarmet automatike bankare (zakonisht nën 7,000 Euro) dhe më pas përdoren për blerje pronash.

Deformimi i tregut

Një ndër gjetjet më alarmante të studimit lidhet me paradokset që ka krijuar ky fenomen në tregun shqiptar të pasurive të paluajtshme.

Paradoksi i sasisë: Gjatë periudhës 2011-2023, ndërsa popullsia ra me 478,590 banorë, numri i banesave u rrit me 74,286 njësi. Megjithatë, numri i familjeve të pastreha u rrit me 88%, nga 70,630 në 132,563 familje. Shqipëria sot ka më shumë banesa se familje, por më shumë njerëz pa strehë.

Paradoksi i çmimit: Çmimet janĂ« rritur me 139% (nga 862 Euro/mÂČ nĂ« 2015 nĂ« 2,057 Euro/mÂČ nĂ« 2024) ndĂ«rkohĂ« qĂ« oferta ka shĂ«nuar njĂ« rritje prej 46%. Kjo shkel logjikĂ«n bazĂ« ekonomike ku rritja e ofertĂ«s duhet tĂ« ulĂ« çmimet.

Ndikimi në aksesibilitetin e strehimit: Në 2015, një personi me pagë mesatare i duheshin 38 vite për të blerë një apartament në periferi. Në 2024, kjo kohë është rritur në 47 vite, një rritje prej 23%. Për një çift, koha është zgjatur nga 19 në 23 vite.

Evazioni

Studimi vlerëson se gjatë periudhës 2015-2024, korrupsioni dhe evazioni fiskal kanë gjeneruar të paktën 8.168 miliardë Euro të ardhura të paligjshme në Shqipëri. Këto shifra bazohen në të dhëna nga ALTAX, i cili shfrytëzon burime zyrtare përfshirë INSTAT, Ministrinë e Financave, SPAK, KLSH, FMN, Bankën Botërore dhe Transparency International.

NjĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e kĂ«tyre fondeve besohet tĂ« ketĂ« gjetur rrugĂ« drejt sektorit tĂ« ndĂ«rtimit. Sipas raportit tĂ« “Global Initiative Against Transnational Organized Crime”, pastrimi i vlerĂ«suar i parave nĂ« ShqipĂ«ri vetĂ«m pĂ«r periudhĂ«n 2017-2019 arrin deri nĂ« 1.6 miliardĂ« Euro.

Paradoksalisht, ndërsa fenomeni ka rritur të ardhurat vendore përmes taksave dhe tarifave të ndërtimit (nga 12.9 miliardë lekë në 2015 në 30.5 miliardë lekë në 2022), ai ka krijuar një varësi të rrezikshme. Pesha e taksave të lidhura me pasuritë e paluajtshme në totalin e të ardhurave vendore është rritur nga 37% në 51%.

Performanca

Një ndër kritikuat më të forta të studimit i drejtohet Agjencisë së Inteligjencës Financiare (AIF). Analiza tregon se aktiviteti i AIF ka rënë dramatikisht gjatë 5-vjeçarit të fundit:

Rastet e dërguara në organet ligjzbatuese ranë nga 1,856 (2015-2019) në 1,204 (2020-2024).

Inspektimet në vend u reduktuan nga 806 në 550.

Pasuritë e bllokuara ranë nga 71.4 milionë Euro (2015-2019) në vetëm 15.8 milionë Euro (2020-2024), një rënie 4.5 herë

Veçanërisht shqetësuese është vëzhgimi se aktiviteti i AIF bie në vitet zgjedhore. Me përjashtim të 2019 (kur nuk pati garë elektorale për shkak të bojkotit), në të gjitha vitet zgjedhore (2013, 2015, 2017, 2021, 2023) u shënua rënie e pasurive të bllokuara krahasuar me vitin paraardhës.

Për mosdeklarimin e shumave në kufi, një metodë kyçe e sjelljes së parasë së paligjshme nga jashtë, AIF ka dërguar vetëm 26 raste gjatë dekadës, mesatarisht 2.6 raste në vit, me një rënie të theksuar vitet e fundit.

Dimensioni ndërkombëtar dhe lista gri

Shqipëria ka qenë pjesë e listës gri të FATF për një periudhë trevjeçare, duke u klasifikuar si vend me nivel të ulët të përpjekjeve për parandalimin e pastrimit të parave.

Raporti thekson se, zhvendosja progresive e ekonomisĂ« shqiptare drejt sektorit tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme, e shoqĂ«ruar me tolerancĂ« institucionale ndaj fondeve me origjinĂ« tĂ« dyshimtĂ«, ka krijuar njĂ« “terren tĂ« favorshĂ«m” pĂ«r operatorĂ« qĂ« synojnĂ« tĂ« integrojnĂ« kapitale tĂ« paligjshme nĂ« ekonomi.

Vakuumi ligjor

Një gjetje tjetër e rëndësishme lidhet me vakuumin ligjor që karakterizon tregun shqiptar. Ndryshe nga shumica e vendeve evropiane që kanë mekanizma mbrojtës për blerësit e pronave të papërfunduara (si llogaritë Escrow ose garancitë bankare), Shqipëria ofron mbrojtje minimale.

Kontratat e “Premtimit tĂ« Shitjes” dhe “Kalimit tĂ« tĂ« Drejtave”, qĂ« dominojnĂ« tregun, nuk kanĂ« bazĂ« specifike ligjore dhe mbĂ«shteten nĂ« interpretim tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« Kodit Civil. Studiuesi Kotorri argumenton se “kontratat me tĂ« cilat shiten pjesa dĂ«rrmuese e pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« ShqipĂ«ri janĂ« tĂ« pabazuara nĂ« ligj.”

IndikatorĂ«t e “Kartelit”

Raporti identifikon shenja të një tregu të kontrolluar në mënyrë joformale, me karakteristika të ngjashme me kartelet:

Mungesa e konkurrencës mes projekteve në të njëjtën zonë

Rritje e koordinuar e çmimeve në periudha të njëjta (pranverë dhe vjeshtë)

Çmim pothuajse identik pĂ«r parkingun nĂ« tĂ« gjitha projektet (sĂ« paku 15,000 Euro)

Rritje uniforme e sipërfaqes së përbashkët që i shtohet pronës (nga 7-12% në 17-35%)

Konkluzioni

Raporti  arrin nĂ« konkluzionin se, “pastrimi i parave nĂ« sektorin e ndĂ«rtimit funksionon si njĂ« sistem pĂ«rfitimi tĂ« gjithanshĂ«m, ku tĂ« gjithĂ« aktorĂ«t e pĂ«rfshirĂ«, nga blerĂ«sit me fonde tĂ« dyshimta qĂ« legalizojnĂ« kapitalin, te ndĂ«rtuesit qĂ« sigurojnĂ« financim tĂ« shpejtĂ«, deri te agjentĂ«t imobiliarĂ« qĂ« marrin komisione dhe qeveria qĂ« rrit tĂ« ardhurat tatimore, pĂ«rfitojnĂ« nga ky fenomen”.

Studiuesi Kotorri argumenton se kjo strukturĂ« krijon njĂ« rezistencĂ« tĂ« fortĂ« ndaj reformave: sa mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« jenĂ« pĂ«rfitmet, aq mĂ« e madhe Ă«shtĂ« kundĂ«rshtia pĂ«r ta luftuar fenomenin. Vakuumi ligjor, mungesa e garancive pĂ«r blerĂ«sit dhe roli i agjentĂ«ve imobiliarĂ« si ndĂ«rmjetĂ«s kyç nĂ« negociatat pĂ«r pagesa “cash” janĂ« identifikuar si faktorĂ« qĂ« lehtĂ«sojnĂ« penetrimin e parave tĂ« paligjshme.

Analiza pĂ«rfundon se ndĂ«rtuesit, pĂ«rmes marrĂ«veshjeve tĂ« tipit “kartel”, kanĂ« arritur tĂ« diktojnĂ« tregun nĂ« vend qĂ« tĂ« diktohet nga blerĂ«sit, duke cenuar konkurrencĂ«n dhe rritur çmimet nĂ« mĂ«nyrĂ« artificiale.

BlerĂ«sit vendas dhe investitorĂ«t, nga ana tjetĂ«r, shfaqin atĂ« qĂ« raporti e quan “sjellje tufe” dhe frikĂ« se mos humbasin mundĂ«sinĂ« (FOMO), duke blerĂ« jo nga nevoja reale pĂ«r strehim, por nga perceptimi i njĂ« tregu nĂ« rritje tĂ« vazhdueshme.

Studiuesi Kotorri konkludon se nĂ« kĂ«tĂ« “vallĂ«zim” mes aktorĂ«ve tĂ« ndryshĂ«m tĂ« tregut, ku pĂ«rfitojnĂ« spekulantĂ«t, ndĂ«rtuesit dhe agjentĂ«t, e vetmja palĂ« qĂ« humbet janĂ« familjet dhe çiftet e reja me nevoja reale pĂ«r banesĂ«, tĂ« cilĂ«t e kanĂ« gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« pamundur tĂ« sigurojnĂ« strehim, pavarĂ«sisht ekzistencĂ«s sĂ« njĂ« stoku tĂ« madh apartamentesh tĂ« pabanuara.

The post Shqipëria, bum investimesh nga vende me kontroll të dobët financiar appeared first on Faktoje.al.

↗

Një montazh dita e gjykimit të kryeministrit Rama nga populli

✇Faktoje
By: Pustina Patris

Pretendimi: Kjo foto tregon kryeministrin Edi Rama duke u rrahur nga disa persona me shkopa

Verdikti: E pavërtetë, Foto e modifikuar

———————————————————

Një imazh që po qarkullon në rrjetet sociale shqipfolëse duket se tregon ditën e gjykimit popullor të kryeministrit Edi Rama. Në foto duken disa persona me shkopa në duar duke tentuar të godasin dhunshëm kreun e qeverisë, ndërsa ky i fundit është përkulur në një pozicion shfajësimi. 

Megjithatë, imazhi i mësipërm dukshëm është një montazh.

Me anë të motorit të kërkimit pamor Google Lens, Faktoje gjeti se imazhi origjinal është nga protestat e fermerëve në Kretë, Greqi në dhjetor 2025, dhe tregon protestuesit duke goditur me shkopin e çobanit një polic.

Imazhi i manipuluar (majtas) dhe imazhi origjinal (djathtas)

The post Një montazh dita e gjykimit të kryeministrit Rama nga populli appeared first on Faktoje.al.

❌