Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka thënë se planifikon të takohet me zyrtarë danezë javën e ardhshme për të diskutuar për Grenlandën, ndërsa një krizë po përshkallëzohet brenda NATO-s për shkak të kërcënimeve të presidentit Donald Trump për të marrë territorin e Arktikut.

Një takim urgjent ishte kërkuar nga ministrat e jashtëm të Grenlandës dhe Danimarkës, e cila ka thënë se çdo pushtim ose  marrje e territorit nga aleati i saj në NATO do të shënonte fundin e aleancës ushtarake perëndimore dhe “sigurisë pas Luftës së Dytë Botërore”.

Duke folur me gazetarët në Washington, Rubio nuk iu përgjigj drejtpërdrejt një pyetjeje nëse administrata Trump ishte e gatshme të rrezikonte aleancën duke ecur potencialisht përpara me një opsion ushtarak për të fituar kontrollin e Grenlandës.

“Nuk jam këtu për të folur për Danimarkën apo ndërhyrjen ushtarake, do të takohem me ta javën e ardhshme. Do t’i zhvillojmë ato biseda me ta atëherë, por nuk kam asgjë tjetër për të shtuar për këtë”, tha ai.

Franca ka thënë se po punon me aleatët se si t’i përgjigjen nëse SHBA-ja pushton Grenlandën.

“Duam të veprojmë, por duam ta bëjmë bashkë me aleatët evropianë”, ka theksuar ministri i Jashtëm, Jena Noel Barrot.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se Trumpi preferon diplomacinë, por se nuk përjashton veprimin ushtarak.

“Kjo është diçka që po diskutohet në mënyrë aktive nga presidenti dhe ekipi i sigurisë kombëtare”, ka thënë zëdhënësja Karoline Leavitt.

Korridori VIII, ishte në qendër të emisionit ‘Të gjitha rrugët të cojnë në Romë”, të gazetarit Artur Nura në ABC News.

Në debatin shqiptar mbi integrimin në Bashkimin Europian, vëmendja shpesh mbetet e përqendruar te kapitujt e negociatave, reformat dhe raportet vjetore të Brukselit, shprehet Nura, por shton se Europa nuk ndërtohet vetëm me ligje dhe standarde; ajo ndërtohet edhe me rrugë, hekurudha dhe porte. Pikërisht këtu, thotë ai, hyn në lojë Korridori VIII, një projekt që për Shqipërinë është më shumë se infrastrukturë: është provë europianizimi.

Shqipëria prej vitesh flet për Europën si destinacion politik. Korridori VIII e zhvendos këtë diskurs nga retorika në funksion. Duke lidhur Adriatikun me Detin e Zi, ky korridor e fut Shqipërinë në zemër të rrjeteve trans-europiane të transportit, aty ku BE-ja e mat realisht përfshirjen e një vendi.

Integrimi nuk është vetëm çështje anëtarësimi formal; është çështje përdorimi dhe kontributi. Një vend që lidh tregje, stabilizon rajone dhe garanton rrjedhë ekonomike është më afër BE-së sesa një vend që vetëm kërkon anëtarësim.

Iniciativa e përbashkët e qeverive italiane dhe shqiptare për të mbledhur në Shqipëri të gjitha vendet e Korridorit VIII nuk është thjesht takim diplomatik. Është një sinjal politik për Brukselin: Ballkani Perëndimor mund të prodhojë projekte serioze, jo vetëm probleme.

Italia, si një nga shtetet themeluese të BE-së, vepron këtu si sponsor politik i Shqipërisë. Për Tiranën, kjo aleancë është kapital diplomatik: çdo kilometër i Korridorit VIII është edhe një argument më shumë në tryezat europiane.

BE-ja sot nuk pyet vetëm “a i keni miratuar ligjet?”, por “a i zbatoni?”. Korridori VIII është një test brutal i kësaj logjike. Ai kërkon: koordinim rajonal, kapacitet administrativ, transparencë financiare, qëndrueshmëri politike.

Nëse Shqipëria arrin ta menaxhojë këtë projekt, ajo tregon se është gati të jetë pjesë e mekanizmave të ndërlikuar europianë. Nëse dështon, konfirmon stereotipin e një vendi që di të premtojë, por jo të realizojë.

Një nga pengesat kryesore psikologjike në procesin e zgjerimit është perceptimi i vendeve kandidate si barrë. Korridori VIII e përmbys këtë logjikë. Ai e paraqet Shqipërinë si kontribuese në sigurinë, tregtinë dhe kohezionin europian.

Një Shqipëri që lidh Adriatikun me Ballkanin lindor nuk është më periferi; është nyje. Dhe në Europë, nyjet kanë peshë politike. Historia e Ballkanit është e mbushur me projekte të mëdha të lëna përgjysmë. Rreziku më i madh për Korridorin VIII nuk janë kundërshtarët gjeopolitikë, por neglizhenca e brendshme, politizimi dhe mungesa e vizionit afatgjatë.

Nëse Korridori VIII reduktohet në slogan, Shqipëria humbet jo vetëm një projekt, por një moment historik afrimi real me BE-në.

Në fund, integrimi europian nuk kalon vetëm nga sallat e negociatave, por edhe mbi asfalt, hekurudha dhe porte. Korridori VIII është forma më konkrete e pyetjes që BE-ja i bën Shqipërisë sot:  A jeni gati të jeni pjesë funksionale e Europës, apo vetëm aspiruese e saj?

Për gazetarin Nura, eksperti i ekonomisë dhe financave Fatos Çoçoli, e konsideroi nismën me shumë rëndësi.

“Gjykoj se është një nismë shumë e mirë e qeverisë italiane, nuk është hera e parë që ajo po përpiqet t’i japë interesin që meriton korridorit VIII. Gjykoj se do jetë një takim konkret ky i shkurtit të vitit 2026 ku do të hidhen bazat për një përpjekje të përbashkët. Shqipëria ka bërë sa ka mundur për të shtruar këtë korridor. Sfida e vërtetë tanimë është te segmentet hekurudhore, sepse ato kushtojnë edhe më shumë. Është mirë që gjithë BE, të angazhohet. Është një korridor që po merr rëndësinë e duhur edhe në nivel të investimeve strategjike të BE”, tha ai.

Për Mateo Spahon, ekspert i Ekonomisë dhe Financave, takimi i parashikuar në shkurt të këtij viti për korridorin VIII, është një gjë shumë pozitive për Shqipërinë.

“Është diçka shumë pozitive sa i përket sigurisë ekonomike dhe ushtarake të NATO-s dhe Ballkanit, me rëndësi është që edhe Itali po e mbështet këtë projekt. Ka rëndësi që Shqipëria po kryen investimet e duhura, ka mëse një vit që ka nisur ndërtimi, ka rëndësi që këto investime të përfundojnë që kjo rrugë të mbarojë përpara 2030, duke shpresuar që edhe Maqedonia të bëjë pjesën e vet. Shqipëria duhet të jetë shumë transparente, duhet të kemi parasysh se me fondet e BE nuk duhet të ketë shaka, duhet seriozitet maksimal”, u shpreh ai.

Enriko Ceko, ekspert i Ekonomisë dhe Financave, shprehet se Korridori VIII nuk është vetëm cështje italo shqiptare.

“ Është një çështje që prek gjithë vendet e Evropës juglindore. Kostot e transportit reduktohen jashtëzakonisht me vënien në funksion të korridorit VIII. Qarkullimi i ideve, bashkë me mallrat shërbimet, kapitalin janë shumë të rëndësishme”, thotë ai.

Ndërkohë, Geron Kamberi, ekspert i çështjeve europiane vlerëson se cështja e riaktivizimit të korridorit VIII, bën të mundur krijimin e një zone ekonomike por edhe gjeopolitike.

“Përmes këtij korridori që është pjesë e rrjeteve të korridoreve europiane, do të krijohet një aktivitetet shumë i madh ekonomik por mbi të gjitha një shkëmbim shumë i madh mallrash që vijnë nga Perëndimi për të zbritur deri në Lindje. Besoj kemi edhe një rikthim të historisë, rruga Egnatia kthehet me një synim tjetër, gjeopolitik por edhe gjeoekonomik”, u shpreh ai.

Eksperti i ekonomisë Genti Beqiri, i ftuar në emisionin “War Report” në ABC News, ka deklaruar se zhvillimet e fundit globale po tregojnë qartë një përshkallëzim të fortë të luftës ekonomike, ku nafta nuk përbën më thelbin kryesor të përplasjes. Sipas tij, sinjalet e dhëna nga presidenti Donald Trump për Groenlandën dhe lëvizjet e tjera gjeopolitike lidhen kryesisht me problematika të brendshme të SHBA-së dhe një lojë shumë më të gjerë ekonomike.

Beqiri theksoi se Kina, si një nga aktorët më të fuqishëm globalë, ka zgjeruar prej kohësh influencën e saj në sektorin e energjisë dhe tregtisë, duke hyrë në përplasje ekonomike me vende si Japonia dhe Australia. Ai nënvizoi se lufta aktuale nuk zhvillohet me armë, por me mjete të forta ekonomike, ndërsa Groenlanda shihet nga SHBA jo vetëm për mineralet e rralla, por edhe si një nyje strategjike për rrugët e reja tregtare dhe lëvizjen e mallrave në shkallë globale.

“Është luftë ekonomike, thelbi i saj nuk është nafta. Më pas edhe sinjali që ka dhënë Trump për Groenlandën. Faktikisht të gjitha lëvizjet shtyhen nga probleme të brendshme, nuk kanë një peshë shumë të rëndësishme ndaj Donald Trump. Situata brenda SHBA nuk është shumë e qetë. E gjitha është një lojë shumë e gjerë. Kina prej shumë kohësh është një aktor shumë i fortë, është 1/5 e globit. Kina prej shumë kohësh e ka shtrirë influencën e saj për gazin dhe naftën, ka nisur një luftë tregtare ndaj Japonisë dhe Austrisë.

Është e gatshme të luftojë, jo me armë, por me mjetet e saj shumë të forta ekonomike. Është një luftë ekonomike shumë e fortë në zhvillim. Amerika e shikon Groenlandën, jo vetëm për mineralet e rralla, por e shikon si një nyje për rrugët tregtare. Pjesa e influencës që kërkon Amerika ka të bëjë me lëvizjen e mallrave me rrugët e reja nëpër botë”, tha eksperti i ekonomisë.

Eksperti i marrëdhënieve ndërkombëtare Ledion Krisafi, i ftuar në emisionin “War Report” në ABC News, ka analizuar interesin strategjik të fuqive të mëdha ndaj Groenlandës. Sipas tij, Rusia dhe Kina nuk mund të hyjnë lehtësisht në Groenlandë për shkak të faktit se ajo është pjesë e NATO-s.

Krisafi theksoi se arsyeja kryesore pse Donald Trump shfaqi interes për Groenlandën lidhet me frenimin e ambicieve të Kinës për sigurimin e mineraleve të rralla, ndërsa nuk përjashtohet edhe dimensioni personal i Trump, i cili synon të hyjë në histori duke zgjeruar territorin e Shteteve të Bashkuara.

“Rusia dhe Kina nuk mund të hyjnë kaq lehtë në Groenlandë për shkak se është në NATO. Arsyeja pse Trump kërkon Groenlandën, është se i hiqet një mundësi Kinës për të hequr dorë nga marrja e mineraleve të rralla. Është edhe ky dimension i egos së Donald Trump që duhet marrë në konsideratë. Nëse Trump shton territorin me 2 milion kilometra katrore normalisht që do të futet në histori”, tha Krisafi.

Shqipëria po përballet me kushte të vështira atmosferike si pasojë e motit të keq, i cili ka sjellë reshje intensive shiu dhe problematika në disa zona të vendit. Një nga qytetet më të prekura është Durrësi, ku autoritetet vendore dhe qendrore janë angazhuar maksimalisht për të menaxhuar situatën.

Ministrja e Punëve të Brendshme, Albana Koçiu, së bashku me kryetaren e Bashkisë së Durrësit, Emiriana Sako, inspektuan nga afër situatën në hidrovorin e ri të Porto Romanos. Gjatë inspektimit, ministrja Koçiu bëri me dije se të dy hidrovoret e Bashkisë Durrës po punojnë me kapacitet të plotë për të përballuar prurjet e shtuara të ujit dhe për të shmangur përmbytjet.

Sipas saj, ndërhyrjet në terren vijojnë pa ndërprerje, me forcat e emergjencave civile dhe strukturat vendore që janë në gatishmëri të plotë për t’iu përgjigjur çdo situate problematike që mund të krijohet si pasojë e motit të keq.

Ndërkohë, paralelisht ka nisur edhe procesi i vlerësimit të dëmeve materiale, me qëllim evidentimin e pasojave dhe marrjen e masave të nevojshme për mbështetjen e qytetarëve të prekur.

Për shkak të motit të keq që ka pushtuar vendin tonë në të dytën ditë radhazi, ka pasur probleme të shumta në shumë qarqe të vendit, rrugë, toka bujqësore nën ujë, banesa të përmbytura dhe familje të evakuuara.

Për shkak të rrëshqitjeve të dheut është bllokuar përkohësisht aksi rrugor Qukës-Qafë Plloçë. Duke u ndalur gjerësisht te kjo problematike, analisti Arben Meçe tha për emisionin “Real Story” në ABC News se problemi qëndron që te projektimi i rrugës në vitin 2009, ku sipas tij SPAK duhet të nisë një hetim.

Meçe thotë se rruga do të jetë jashtë funksionit për shkak të faktorëve gjeologjikë të papërshtatshëm dhe Berisha, sipas tij, duhet të mbajë përgjegjësi pasi u vendos në shërbim të interesave greke për të sabotuar Korridorin 8.

“Qoftë në planin gjeostrategjik dhe të interesave kombëtare, qoftë edhe në mënyrën e projektimin ajo rrugë quhet sabotazh në sistemin rrugor në Republikën e Shqipërisë. Në mënyrë më të posaçme, problemi më serioz i saj është mos marrja fare në konsideratë e informacioneve gjeologjike në të cilat ajo është zhvilluar. Nuk po them në gjeometrinë e trupit dhe në gjeometrinë e aksit të lëvizjes. Është ndërtuar në formacione gjeologjike, që kanë për ta nxjerrë ashtë funksionit atë rrugë.

Që në momentin që është nisur projektimi, unë kam thënë që SPAK duhet të fillojë një hetim që në gjenezë, që në vitin 2009 se kush janë projektuesit e asaj rrugës dhe cili ishte synimi final i asaj rruge. 300 milionë euro janë hedhur në kosh në atë rrugë. Në një kohë shumë të shkurtër do të shohim shkarje masive. Aksi Qukës -Qafë Plloçë është rasti më i pastër dhe më ideal ku Sali Berisha vendoset në shërbim të interesave greke për të sabotuar Korridorin 8”, tha Meçe./abcnews.al

Gjatë mbrëmjes së sotme ka pasur reshje të dendura të shiut. Kurbini ka dëme të shtuara nga përmbytjeve. Shihet një prani e lartë të ujit, që arrit deri në 1 metra.

7 familje nga Bashkia e Kurbinit janë evakuuar. Sipas situatës së paraqitur në fshatra, dëmet janë të konsiderueshme janë në fushat bujqësore dhe në ato blegtorale.

Ndërkohë gazetarja e ABC Neës e cila ndodhet në terren, Xhoana Çallaku për emisionin “Real Story” tha se rrezikohen nga përmbytjet afërsisht 50 familje. Banorët e fshatit Adriatik, ku ndodhet dhe gazetarja për mikrofonin e ABC News treguar se si është situata në banesat e tyre.

“Jam banor i fshatit Adriatik, jemi të bllokuar nga të gjitha anët. Uji ka arritur deri në 1 metra. Zoti na ka në dorë, shpresojmë të mos sëmuret ndonjë fëmijë sepse nuk kemi nga i çojmë”, tha një banor për mikrofonin e ABC News.

“Në banesën time uji ka hyrë brenda. Jemi pesë anëtarë në familje. Nuk dimë se çfarë të bëjmë. Nuk kemi çfarë të kërkojmë tani, duhet t’i bëhet pritë para kohe”, thotë një banor tjetër.

Reshjet e dendura të shiut që kanë përfshirë vendin prej dy ditësh kanë shkaktuar përmbytje në disa zona, duke rikthyer në vëmendje problematikat e menaxhimit të situatave emergjente. I ftuar në emisionin “Real Story” në ABC News, prefekti i qarkut Korçë, Nertil Jole, bëri një pasqyrim të situatës në juglindje të vendit, duke theksuar se sasia e reshjeve ka qenë jashtëzakonisht e lartë krahasuar me mesataren shumëvjeçare.

Sipas tij, ndonëse Korça është ndër qarqet me intensitetin më të madh të reshjeve në 24 orët e fundit, relievi malor ka ndihmuar që përmbytjet të mos shkaktojnë dëme të rënda, ndërsa nënvizoi nevojën për një qasje më parandaluese dhe shumëdimensionale në menaxhimin e rreziqeve natyrore.

“Në dy situatat e fundit aktuale dhe të nëntorit të 4-5 ditëve, kur kemi patur reshje edhe qyteti ynë që ka pasur karakteristika shumë të veçanta në dimër, me situatën e borës, ka ndryshuar si pasojë e ndryshimeve natyrore. Për statistikë, në ditët e nëntorit për ato katër ditë në Korçë, sasia e reshjeve të rëna ka qenë sa gjysma e asaj shumëvjeçare.

Ndërkohë që vetëm në 24 orët e fundit, qarku i Korçës është klasifikuar si qarku me intensitetin më të lartë të reshjeve në qark, dhe ka përfaqësuar 24 orëshi 1/10 e shumës së reshjeve shumëvjeçare, por duke qenë se Korça ka qenë një reliev malor dhe me tendencë ulëse, ka qenë e favorizuar që përmbytjet të mos shkaktojë dëmtime të rënda. Por, jemi në kushtet që ky fokus dhe kjo vëmendje duhet ridimensionuar. Unë mendoj që në rastin e Korçës nuk është situata për emergjencë civile, por mendoj që me një infrastrukturë dhe me një logjistikë dhe një vëmendje parandaluese shumë aspekt duhet të adresohen në të ardhmen në mënyrë më të butë. Duhet të pranojmë që fokusi i Mbrojtjes Civili nuk duhet të jetë i një dimesionalizuar te zjarri apo bora dhe përmbytja, por duhet të jetë i shumë dimensionalizuar”, tha  Nertil Jole.

Read More...

Të paktën 36 persona janë vrarë gjatë 10 ditëve të fundit të protestave në të gjithë Iranin, tha një grup i të drejtave të njeriut.

Agjencia e Lajmeve të Aktivistëve të të Drejtave të Njeriut (HRANA) me seli në jashtë vendit raportoi se 34 nga të vrarët e konfirmuar ishin protestues dhe dy ishin të lidhur me forcat e sigurisë.

Autoritetet iraniane nuk kanë publikuar një numër zyrtar të vdekjeve, por thanë se tre personel sigurie janë vrarë, shkruan BBC.

BBC Persian deri më tani ka konfirmuar vdekjet dhe identitetin e 20 personave.

HRANA tha gjithashtu se më shumë se 60 protestues ishin plagosur dhe 2,076 ishin arrestuar gjatë trazirave, të cilat u shkaktuan nga një krizë ekonomike dhe janë përhapur në 27 nga 31 provincat.

Të martën në mbrëmje, media gjysmëzyrtare iraniane raportoi se një polic u qëllua për vdekje nga ata që ata i quajtën “protestues” në Malekshahi në provincën perëndimore të Ilam, ku ka pasur protesta të gjera dhe një shtypje të dhunshme nga forcat e sigurisë në ditët e fundit.

Protestat filluan më 28 dhjetor, kur dyqanxhinjtë dolën në rrugët e kryeqytetit për të shprehur zemërimin e tyre për një rënie tjetër të ndjeshme të vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit amerikan në tregun e hapur.

Riali ka rënë në një nivel rekord të ulët gjatë vitit të kaluar dhe inflacioni është rritur në 40%, ndërsa sanksionet mbi programin bërthamor të Iranit shtrëngojnë një ekonomi të dobësuar gjithashtu nga keqmenaxhimi dhe korrupsioni.

Qyteti i Durrësit u zgjua sërish nën pushtetin e ujit. Reshjet e pandërprera e kthyen për disa orë jetën e përditshme të banorëve në një betejë me përmbytjet, ku rrugët u shndërruan në lumenj dhe shtëpitë në hapësira të pasigurta.

Një ditë pas përmbytjeve, megjithëse situata paraqitet më e qetë, pasojat mbeten të rënda. Ajo që ka mbetur pas është kryesisht jofunksionale, ndërsa banorët vijojnë të kërkojnë ndihmë.

Ndodhemi në banesën e Arlind Shahinit, në lagjen nr. 17, në zonën e ish-Kënetës. Në këto momente, edhe pse reshjet e shiut kanë pushuar, prania e ujit në këtë banesë arrin deri në 50 centimetra. Më tej do të shohim gjendjen e banesës në brendësi.

Dëme të shumta janë regjistruar edhe në biznese, duke rënduar më tej situatën ekonomike të zonës.
Durrësi po përpiqet t’i rikthehet normalitetit. Uji është tërhequr në disa zona, por lagje të tëra të qytetit vijojnë të jenë ende nën ujë. Banorët po pastrojnë banesat dhe po vlerësojnë pasojat, ndërkohë që thirrja për ndihmë mbetet kryesore.

Të paktën 800 banesa janë përmbytur dhe 304 persona janë evakuuar nga banesat e tyre.

Ky është bilanci paraprak i përmbytjeve në Durrës, qyteti që është goditur më së shumti nga moti i keq dhe reshjet intensive të ditëve të fundit.

Ndonëse krahasuar me një ditë më parë situata paraqitet disi më e qetë, problemet mbeten të theksuara në disa zona, kryesisht në periferi të qytetit, ku uji vijon të jetë prezent në oborre dhe banesa.

Banorët tregojnë se nuk kishin përjetuar kurrë përmbytje të këtyre përmasave, ndërsa dëmet materiale janë të konsiderueshme.

Pavarësisht përpjekjeve për të mbrojtur shtëpitë, banorët thonë se vërshimi i ujit ishte i pandalshëm.

Pas mbledhjes së shtabit të emergjencave civile në Durrës, ministri i Mbrojtjes, Pirro Vengu, tha se po punohet intensivisht për zhbllokimin e kanaleve të ujërave të larta, me synim rikthimin sa më të shpejtë të banorëve në shtëpitë e tyre.

Ka tërheqje të ujit në ish-Kënetë dhe Shkozet, por ende ka prezencë uji në oborre dhe banesa. Kemi edhe mjete shtesë në ndihmë dhe nuk kemi probleme me hidrovoret.

Autoritetet iu bëjnë thirrje qytetarëve të tregojnë kujdes dhe të ndjekin udhëzimet e strukturave të emergjencës, ndërsa puna për përballimin e situatës vijon pa ndërprerje.

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka hedhur sërish dyshime mbi besueshmërinë e NATO-s, duke deklaruar se nuk është i bindur nëse aleatët do ta mbështesnin Uashingtonin, nëse Shtetet e Bashkuara do të kishin realisht nevojë për ndihmë ushtarake.

Në një postim në platformën Truth Social, Trump shkroi se SHBA-të “do ta ndihmojë gjithmonë NATO-n edhe nëse aleanca euro-atlantike nuk do e bëjë këtë, duke vënë në pikëpyetje parimin e solidaritetit brenda aleancës. Komentet erdhën vetëm një ditë pasi Shtëpia e Bardhë deklaroi se nuk po përjashton mundësinë e ndërhyrjes ushtarake për të siguruar kontrollin mbi Groenlandën, territor autonom i Danimarkës, e cila është anëtare e NATO-s.

Trump theksoi gjithashtu se, sipas tij, Rusia dhe Kina ‘nuk kanë asnjë frikë nga NATO pa Shtetet e Bashkuara’, duke shtuar se këto dy fuqi e respektojnë SHBA-në vetëm nën udhëheqjen e tij. Megjithatë, ai deklaroi se Uashingtoni do të vazhdojë t’i përmbushë detyrimet e tij ndaj aleancës, edhe nëse, sipas tij, nuk ka garanci për reciprocitet nga partnerët evropianë.

Presidenti amerikan mori merita për rritjen e shpenzimeve të mbrojtjes nga vendet anëtare të NATO-s, duke pretenduar se ai i ka detyruar aleatët të rrisin buxhetet ushtarake nga 2% në 5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto. Ai akuzoi vendet evropiane më parë se nuk po paguanin pjesën e tyre, ndërsa SHBA-të po mbulonte shumicën e kostove të mbrojtjes.

Në realitet, vendet e NATO-s kanë rënë dakord në samitin e mbajtur në qershor në Hagë që objektivi i shpenzimeve të mbrojtjes të rritet në 5% të PBB-së deri në vitin 2035, një plan afatgjatë që ende kërkon miratim dhe zbatim të plotë nga të gjitha shtetet anëtare. Në të njëjtin postim, Trump kritikoi edhe Norvegjinë, vend anëtar i NATO-s, duke thënë se nuk i ka dhënë Çmimin Nobel për Paqe, pavarësisht pretendimit të tij se ka “përfunduar i vetëm tetë luftëra”. “Por kjo nuk ka rëndësi! Ajo që ka rëndësi është se kam shpëtuar miliona jetë”, shkroi Trump.

Deklaratat e Trump pritet të nxisin reagime të forta nga kryeqytetet evropiane, pasi vënë në pikëpyetje nenin 5 të traktatit të NATO-s, që parashikon se një sulm ndaj një vendi anëtar konsiderohet sulm ndaj të gjithë aleancës. Ky parim është themeli i sigurisë kolektive transatlantike që nga themelimi i NATO-s.

NATO u themelua në vitin 1949 si një aleancë ushtarake për mbrojtje kolektive, me qëllim kryesor frenimin e kërcënimeve ndaj vendeve anëtare. Neni 5 i traktatit është aktivizuar vetëm një herë, pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001 kundër SHBA-së, kur aleatët u angazhuan të mbështesin Uashingtonin në luftën kundër terrorizmit.

Gjatë presidencës së tij, Trump ka qenë shpesh kritik ndaj NATO-s, duke akuzuar vendet evropiane se nuk kontribuojnë mjaftueshëm financiarisht për mbrojtjen e përbashkët dhe se mbështeten te fuqia ushtarake e SHBA-së. Këto qëndrime kanë shkaktuar tensione të vazhdueshme me aleatët, por njëkohësisht kanë shtyrë disa vende të rrisin gradualisht shpenzimet e mbrojtjes.

Debati për rolin e SHBA-së në NATO dhe për ndarjen e barrës financiare mbetet një nga çështjet më të ndjeshme në marrëdhëniet transatlantike, sidomos në një kontekst global me rritje tensionesh me Rusinë dhe Kinën.

Zyrtarët e administratës Trump u thanë ligjvënësve të hënën se presidenti i atëhershëm i Venezuelës, Nicolas Maduro, dhe gruaja e tij, Cilia Flores, u lënduan pasi goditën kokën ndërsa po iknin nga forcat amerikane që përpiqeshin t’i arrestonin, thanë për CNN burime të njohura me informimin.

Maduro dhe Flores vrapuan dhe u përpoqën të fshiheshin pas një dere të rëndë çeliku brenda kompleksit të tyre, por korniza e derës ishte e ulët dhe ata goditën kokën ndërsa përpiqeshin të iknin, thanë zyrtarët, sipas burimeve.

Operatorët e Delta Force i kapën ata dhe u dhanë ndihmën e parë pasi u nxorën nga kompleksi, thanë burimet. Sekretari i Shtetit, Marco Rubio, Sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth, Gjenerali Dan Caine, Prokurorja e Përgjithshme, Pam Bondi dhe Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, informuan ligjvënësit kryesorë për më shumë se dy orë të hënën në mbrëmje.

Maduro dhe gruaja e tij u paraqitën në gjykatë të hënën me lëndime të dukshme, dhe avokati i Flores i tha gjyqtarit se ajo “pësoi lëndime të konsiderueshme” gjatë rrëmbimit të saj.

“Përveç kësaj, besohet se ajo mund të ketë një frakturë ose një mavijosje të rëndë në brinjë”, shtoi ai.

Avokati i saj kërkoi një radiografi dhe një vlerësim të plotë fizik për të siguruar që shëndeti i saj të ecë përpara.

Flores lëkundej dhe ulte kokën herë pas here gjatë seancës dëgjimore dhe Maduro luftonte për t’u ulur dhe për t’u ngritur në këmbë në disa momente, sipas gazetarëve në gjykatë. Skicat e Flores në sallën e gjyqit e tregonin atë me fasha në kokë.

Zyrtarët e administratës që informuan ligjvënësit të hënën e përshkruan dëmtimin në kokë të Flores si të lehtë, thanë burime për CNN. Disa operatorë të Delta Force vetë pësuan lëndime gjatë operacionit si rezultat i një shkëmbimi zjarri të madh që shpërtheu me një forcë kubane të reagimit të shpejtë, që ishte vendosur pranë kompleksit të Maduros, thanë zyrtarët e administratës.

Trupat u goditën me plumba dhe shrapnel, por lëndimet e tyre nuk janë kërcënuese për jetën dhe pritet që ata të shërohen plotësisht, përsëritën zyrtarët.

Kishte gati 200 personel amerikan në terren në Karakas gjatë operacionit, tha Hegseth të hënën në një kantier detar në Newport News, Virxhinia. Informuesit nuk kishin një vlerësim të mirë se sa venezuelas ose kubanë u vranë gjatë operacionit, por qeveria e Kubës tha të hënën se 32 oficerë të saj ushtarakë dhe policorë u vranë.

Zëvendësshefi i stafit të Trump për politikën, Stephen Miller, i tha Jake Tapper të CNN të hënën se numri ka të ngjarë të jetë më i lartë se kaq, duke e përshkruar atë që u zhvillua si një “betejë të tërbuar me armë zjarri”.

“Pjesa dërrmuese e viktimave dhe vdekjeve që u shkaktuan ishin kundër rojes kubane që kishte ushtruar kontroll mbi popullin e Venezuelës”, tha Miller.

Zyrtarët këmbëngulën gjatë informimit se kapja e Maduros nuk ishte një operacion ndryshimi regjimi, pasi qeveria venezuelase mbetet kryesisht e paprekur dhe tani udhëhiqet nga zëvendësja e tij Delcy Rodriguez, thanë burimet e njohura me informimin.

Rubio tha se administrata e sheh atë si më pragmatike se Maduro dhe si dikë me të cilin SHBA-të mund të punojnë, ndërsa udhëheqësja e opozitës Maria Corina Machado nuk do të ishte në gjendje të ushtronte kontroll mbi forcat e sigurisë së regjimit, thanë burimet.

Vendimi politik i administratës në lidhje me Rodriguezin u ndikua nga një analizë e klasifikuar e CIA-s mbi ndikimin e mosqenies më president të Maduros dhe implikimet afatshkurtra të largimit të tij të mundshëm, sipas një burimi të njohur me çështjen. Nuk ishte një rekomandim i bazuar në një pritje të ndryshimit të regjimit në Venezuelë, shtoi burimi.

Këshilli Presidencial i Jemenit, i mbështetur nga Arabia Saudite, ka përjashtuar nga radhët e tij liderin separatist Aidarous al-Zubaidi dhe e ka referuar për ndjekje penale me akuza për tradhti të lartë, pas përshkallëzimit të tensioneve në jug të vendit.

Zubaidi, kreu i Këshillit Tranzicional Jugor (STC), i mbështetur nga Emiratet e Bashkuara Arabe, u akuzua nga anëtarë të presidencës për “minimin e pavarësisë së republikës”. Vendimi erdhi pasi ai nuk udhëtoi drejt Riadit për bisedime politike, siç ishte planifikuar.

Koalicioni ushtarak i udhëhequr nga Arabia Saudite deklaroi se Zubaidi kishte braktisur procesin e dialogut dhe kishte zhvendosur forca të armatosura drejt provincës al-Dëhlë, çka nxiti ndërmarrjen e sulmeve ajrore parandaluese. Sipas burimeve spitalore, nga sulmet u vranë të paktën katër civilë.

Nga ana e tij, STC i cilësoi sulmet ajrore si “të pajustifikuara” dhe mohoi se Zubaidi ishte larguar nga Adeni, duke theksuar se ai vazhdon të ushtrojë detyrën e tij nga kryeqyteti i përkohshëm.

Tensionet në jug të Jemenit janë rritur ndjeshëm javët e fundit, ndërsa forcat e STC-së dhe ato besnike të qeverisë së njohur ndërkombëtarisht janë përplasur për kontrollin e provincave lindore. Kriza ka thelluar gjithashtu përçarjet mes Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, dy aleatë kyç në luftën kundër rebelëve Huthi.

STC deklaroi se mbetet e angazhuar për dialog, por shprehu shqetësim për mungesën e informacionit mbi fatin e delegacionit të saj që ndodhet në Riad.

Në ditët që nga kapja e Nicolás Maduro-s, venezuelasit janë përballur me një të ardhme të pasigurt, ndërsa një realitet i ri fillon të krijohet.

Marcelo, një student me bazë në Karakas, është ndër ata që e mirëpresin kapjen e Maduro-s, megjithëse është i kujdesshëm të mos festojë publikisht, transmeton Telegrafi.

“Ka ende aleatë të Maduro-s që janë në pushtet, kështu që ka disa arsye pse nuk festojmë jashtë shtëpive tona. Por mund t’ju siguroj se shumica e popullit të Venezuelës është shumë i lumtur për atë që ndodhi”, i tha ai BBC-së.

Ai nuk është i vetmi që tregon kujdes. BBC ka pyetur njerëzit se si ndihen për ngjarjet e fundit dhe çfarë mund të ndodhë më pas. Shumë prej atyre që janë kundër qeverisë së Maduro-s kërkuan të mbeten anonimë, nga frika për sigurinë e tyre.

Por ka edhe nga ata që e mbështesin atë. Rosa Contreras thotë se ndihet “e poshtëruar” nga Shtetet e Bashkuara.

“Duket kaq e lehtë se si e morën presidentin tonë”, tha 57-vjeçarja.

Dhjetëra njerëz raportohet se janë vrarë në operacionin që çoi në kapjen e udhëheqësit venezuelas dhe gruas së tij nga kompleksi i tij në Karakas, përpara se të dërgoheshin në SHBA ku përballen me akuza për trafik droge dhe armësh.

Qeveria kubane thotë se 32 anëtarë të forcave të saj të sigurisë ishin midis të vrarëve.

Menjëherë pasi Maduro dhe gruaja e tij, Cilia Flores, u morën nga trupat amerikane, presidenti amerikan Donald Trump tha se administrata e tij do të “drejtonte” Venezuelën.

Por se si do të dukej saktësisht kjo mbetet e paqartë. Zëvendëspresidentja e Maduros, Delcy Rodríguez, ka marrë pushtetin ndërkohë. Larg nga një kundërshtare e Maduros, Rodríguez ishte zëvendësja e tij më e ngushtë.

Që kur u emërua presidente e përkohshme, policia ka patrulluar rrugët dhe gazetarët janë ndaluar.

Duke folur për BBC në një tubim që bënte thirrje për lirimin e udhëheqësit të burgosur, Rosa Contreras tha se imazhi i Maduros duke përshëndetur me dorë pasi mbërriti në SHBA e kishte frymëzuar atë të dilte në rrugë për të treguar mbështetjen e saj të vazhdueshme për Maduron.

“Ai kishte një qëndrim që na dërgoi një mesazh: nëse unë jam duke qëndruar këtu, edhe ju duhet të qëndroni këtu, të qëndroni drejt dhe të vazhdoni”, tha ajo.

Marcelo është gjithashtu i kënaqur që Maduro i mbijetoi sulmit amerikan pa u lënduar – por për arsye të ndryshme.

“Ne duam që ai të jetojë çdo ditë të jetës së tij pas hekurave të burgut”, tha ai.

Miliona njerëz janë larguar nga Venezuela vitet e fundit për shkak të krizës politike dhe ekonomike që është përkeqësuar nën Maduron.

Por Marcelo tha se kishte miq jashtë vendit që do të ktheheshin nëse rënia e Maduros do të çonte në një ndryshim në qeveri dhe në fund të Chavismo – lëvizja politike socialiste e emëruar sipas paraardhësit të Maduros, Hugo Chávez.

“Nëse Shtetet e Bashkuara e drejtojnë vendin në mënyrë që të ketë një tranzicion të qëndrueshëm në Venezuelë ekonomikisht dhe shoqërisht, mendoj se të gjithë do të ishin dakord me këtë, edhe nëse nuk është një zgjidhje e përsosur”, shtoi ai.

Një aktivist i opozitës në të 60-at nga qyteti veriperëndimor i Maracaibo i tha BBC-së se ai vajtonte humbjen e jetëve në operacionin amerikan, por ishte i lumtur që Maduro ishte kapur dhe ishte marrë në paraburgim.

“Burri që e morën ka bërë shumë dëm. Jemi të lumtur që e kanë atje”, tha ai.

Nën regjimin e Chavizmit, mungesa e ushqimit dhe ilaçeve kishte çuar në shumë vuajtje dhe vdekje, shtoi ai.

“Ata u dhanë njerëzve mbeturinat ndërsa e mbajtën festën për vete”, tha një masazhatore 33-vjeçare për BBC-në, duke iu referuar qeverisë së Maduros.

Ajo nuk e mbështet presidenten në detyrë Delcy Rodríguez, por thotë “nëse ky është çmimi që duhet të paguajmë për një tranzicion qeveritar, atëherë e pranoj”.

Ekziston gjithashtu shqetësim për atë që mund të ndodhë më pas – një frikë e zakonshme për ata që folën me BBC-në. Presidenti i SHBA-së Donald Trump nuk e ka përjashtuar një valë të dytë sulmesh.

Gelén Correa, 50 vjeç, e cila punon në programet sociale qeveritare, ishte sfiduese në lidhje me perspektivën e veprimeve të mëtejshme ushtarake.

“Populli meriton respekt. Jam e përgatitur të kundërsulmoj”, këmbënguli ajo.

Nëse do të ketë një sulm të dytë tokësor, Correa tha se SHBA-të do t’i gjejnë venezuelasit “të armatosur deri në dhëmbë”.

Disa venezuelas dyshuan se kapja e Maduros do të bënte ndonjë ndryshim të madh.

“Ata e rrëzuan udhëheqësin, por regjimi është i njëjtë, kështu që në këtë kuptim asgjë nuk ka ndryshuar vërtet”, tha 60-vjeçari José.

Një burrë nga Karakasi u ankua se një kilogram miell misri – i përdorur për të bërë një ushqim popullor në Venezuelë – ishte trefishuar në çmim, ndërsa një burrë tjetër nga Maracaibo tha se çmimi i bukës ishte

Një grua nga Guyana City në lindje të vendit tha se në dy ditët e fundit, ajo pa pak njerëz në rrugë dhe nuk kishte makina.

“Mund të shihni disa ushtarë në rrugë, disa prej tyre duke ruajtur supermarketet, sepse pronarët kanë frikë nga vjedhja ose grabitja”, tha ajo, duke shtuar se “ajo, familja dhe miqtë e saj kanë të gjithë frikë të dalin”.

Një grua tjetër – një sipërmarrëse 34-vjeçare – i tha BBC-së se kishte frikë se do të kishte hakmarrje siç kishte ndodhur pas zgjedhjeve në korrik 2024.

Këshilli zgjedhor – i dominuar nga besnikë të qeverisë – e shpalli Maduron fituesin e zgjedhjeve, një rezultat që Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe një numër vendesh të Amerikës Latine refuzuan ta njihnin, duke treguar për numërimin e votave të mbledhura nga opozita, të cilat sugjeronin se kandidati i tyre kishte fituar.

Ky shqetësim nuk është i pabazuar. Shumë protesta në vitet e fundit janë përballur me shtypje nga forcat qeveritare dhe grupet paraushtarake besnike ndaj qeverisë së Maduros.

“Ka ushtarakë në çdo cep dhe grupe civilësh të armatosur që mbështesin qeverinë të cilët po shkaktojnë frikë tek popullata”, tha ajo, duke shtuar se njerëzit ishin të pasigurt nëse tani do të kishte paqe.

Fjalët e saj u përsëritën nga masazhatorja, e cila paralajmëroi gjithashtu se situata aktuale ishte e rrezikshme, duke i thënë BBC-së: “Ka shumë frikë në rrugë dhe në shtëpitë tona”.

rritur me rreth 30%.

Reshjet e dendura të shiut në Qarkun e Gjirokastrës kanë sjellë rritje të nivelit të lumit Vjosa, veçanërisht në zonën e Novoselës. Autoritetet janë në komunikim të vazhdueshëm me Prefekten e Qarkut Gjirokastër për ndjekjen nga afër të situatës dhe vlerësimin e çdo rreziku të mundshëm.

Sipas të dhënave zyrtare, në orën 21:00 niveli i lumit Vjosa në Urën e Mifolit ka arritur kuotën 5.9 metra. Strukturat përgjegjëse janë në gatishmëri të plotë dhe po monitorojnë në mënyrë të pandërprerë zhvillimet, si dhe parashikimet e motit për orët dhe ditët në vijim.

Të gjitha strukturat qendrore dhe vendore në nivel qarku janë angazhuar për të garantuar sigurinë e banorëve dhe për të ndërhyrë menjëherë në rast të përkeqësimit të situatës. Autoritetet u bëjnë thirrje qytetarëve të ndjekin njoftimet zyrtare dhe të tregojnë kujdes të shtuar, veçanërisht në zonat pranë lumit./abcnews.al

Vetëm 15 ditë para përvjetorit të tragjedisë së “21 Janarit”, gazetari Fatos Mahmutaj, i plagosur gjatë protestës, ka rikthyer në vëmendje ngjarjen duke kërkuar rihapjen e hetimeve. I ftuar në “Ora e Fundit” në ABC News, Mahmutaj deklaroi se përgjegjësia kryesore për dhunën i takon ish-kryeministrit Sali Berisha, duke pretenduar se gardistët hapën zjarr drejt protestuesve në momentet e fundit të protestës.

Ai theksoi se 4 persona humbën jetën dhe 137 të tjerë u plagosën, ndërsa shtoi se ekzistojnë prova të reja, përfshirë pamje filmike, përgjime dhe të dhëna të rikuperuara nga serverët e Kryeministrisë, të cilat sipas tij janë verifikuar edhe nga partnerët amerikanë të drejtësisë. Mahmutaj nënvizoi se familjarët e viktimave dhe të plagosurit kërkojnë vetëm drejtësi për ngjarjen e 21 Janarit.

“Gjithë strumbullari I kësaj proteste është Sali Berisha, ai që gjithmonë ka qëlluar pas shpine, kur protesta po mbaronte. Filluan që të qëllonin të gjithë gardistët. Unë kam identifikuar edhe dy persona që qëlluan drejt protestuesve. Unë dua vetëm drejtësi për këtë ngjarje. Katër familjarë nuk filluan që të ktheheshin në familjet e tyre. 137 persona të plagosur, të gjithë këta kërkojnë drejtësi dhe vetëm drejtësi.

Do mjaftonin vetëm pamjet bruto të televizioneve kombëtare që kjo çështje të rihapej dhe të zbardhej. Megjithëse kjo çështje është e zbardhur dhe të vendoset gishti mbi autorin, që është vetëm një dhe e përsëris që është Sali Berisha. Provat e reja, nuk po merrem me serverin dhe rikuperimin e serverit të kryeministrisë. Është rikuperuar në pjesën e tij më të madhe dhe provat janë gjetur. Është zbardhur nga partnerët amerikanë të drejtësisë. Nga server kanë dalë përgjimet e brendshme. Berishën tani po e shikojmë gjithnjë edhe më të trembur, e ndjen që është më afër qelisë. Të mos themi që kemi prova shumë të rëndësishme që janë pamjet filmike”, tha Mahmutaj.