Një i burgosur, i shtruar në Spitalin e Durrësit për probleme shëndetësore është arratisur.
I arratisuri është Altin Ndoci, i vënë në pranga me urdhër të SPAK, raporton A2cnn.
Ndoci Ă«shtĂ« arrestuar si pjesĂ« e operacionit âPlumbi i ArtĂ«â dhe konsiderohet si person me rrezikshmĂ«ri tĂ« lartĂ« shoqĂ«rore, pasi akuzohet se ka marrĂ« pjesĂ« nĂ« masakrĂ«n e Bradasheshit, ku mbetĂ«n tĂ« vrarĂ« tre persona.
Sot është mbajtur seanca e shqyrtimit fillestar ndaj ministres në detyrë të Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari dhe tre të akuzuarve të tjerë, Irfan Lipovicës, Hafiz Garës dhe Ridvan Muharremit lidhur me dyshimet për keqpërdorim me rezervat shtetërore.
Seanca është mbajtur e mbyllur për publikun.
E pas përfundimit të seancës është deklaruar ministrja në detyrë e Industrisë, Rozeta Hajdari, e cila theksoi se ndihet e pafajshme dhe se është një proces tendencioz ndaj saj nga Prokuroria Speciale.
â...UnĂ« isha nĂ« GjykatĂ«n Themelore lidhur me aktakuzĂ«n kundĂ«r meje nga Prokuroria Speciale e KosovĂ«s lidhur me çështjen e rezervave shtetĂ«rore, pĂ«rkundĂ«r qĂ« unĂ« ndihem krejtĂ«sisht e pafajshme sepse Ă«shtĂ« njĂ« proces tendencioz nga Prokuroria Speciale e KosovĂ«s duke shkelur çdo procedurĂ« ligjore dhe duke qenĂ« nĂ« kundĂ«rshtim me Ligjin pĂ«r rezervat shtetĂ«rore dhe Ligjin pĂ«r mbrojtjen e informacionit tĂ« klasifikuaraâ, tha ajo.
Sipas saj, ajo çfarë është më e rëndësishme është se qytetarët e Kosovës nuk kanë nevojë të brengosen për konsolidimin e rezervës shtetërore.
âPor, me e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« tĂ« theksoj se qytetarĂ«t e KosovĂ«s nuk kanĂ« nevojĂ« tĂ« brengosen pĂ«r konsolidimin e rezervĂ«s shtetĂ«rore tĂ« cilĂ«n e kemi rritur nĂ« qeverinĂ« Kurti 2 pĂ«r shumĂ«fish nĂ« kohĂ«n mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ«, kur ishte rezerva shtetĂ«rore e pakonsoliduar dhe jo nĂ« funksion tĂ« pĂ«rgjigjes ndaj qytetarĂ«ve dhe nĂ« kohĂ«n kur kufijtĂ« ishin tĂ« mbyllur me shpĂ«rthimin e luftĂ«s nĂ« UkrainĂ« dhe nĂ« kohĂ«n kur nuk kishte eksport tĂ« produktet bazike nĂ« vendin tonĂ«â, tha ajo.
â....Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« pĂ«rmendi se pĂ«r kĂ«tĂ« proces tejet tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r qytetarĂ«t tanĂ«, pĂ«r sigurinĂ« e popullit tonĂ« megjithatĂ« Prokuroria shkeli ligjin siç e kam theksuar edhe mĂ« herĂ«t pĂ«rkundĂ«r qĂ« jemi nĂ« proces gjyqĂ«sor me operatorĂ«t ekonomikĂ« qĂ« nuk kanĂ« mbushur detyrimet e tyre dhe Ă«shtĂ« proces i hapur gjyqĂ«sor me kĂ«tĂ« operatorĂ«â.
Ministrja Hajdari tha se ajo dhe mbrojtja ime jemi të bindur për këta veprime të paligjshme të Prokurorisë dhe do ta dëshmojnë.
Ndryshe, aktakuza është ngritur më 11 nëntor nga Prokuroria Speciale e Kosovës, e cila e akuzon ministren për keqpërdorim të rezervave shtetërore.
Prokuroria Speciale e KosovĂ«s ngriti ndaj katĂ«r personave nĂ«n dyshimin pĂ«r kryerjen e veprave penale âKeqpĂ«rdorimi i pozitĂ«s apo autoritetit zyrtarâ, âZbulimi i fshehtĂ«sisĂ« zyrtareâ dhe âNdihma nĂ« kryerjen e veprĂ«s penale tĂ« keqpĂ«rdorimit tĂ« pozitĂ«s apo autoritetit zyrtarâ.
TĂ« pandehurit Rozeta Hajdari, Irfan Lipovica dhe dhe Hafiz Gara akuzohen se gjatĂ« muajve shkurt â mars 2022, kanĂ« keqpĂ«rdorur detyrat zyrtare me qĂ«llim pĂ«rfitimi pasuror pĂ«r persona tĂ« tjerĂ«, duke shkaktuar dĂ«m ndaj buxhetit tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s prej 2,912,134.78 euro.
Sipas aktakuzës, ata gjithashtu kanë zbuluar fshehtësinë zyrtare të vendndodhjes së rezervave shtetërore, duke ia vënë këtë informacion në dispozicion të pandehurit Ridvan Muharremi.
Muharremi akuzohet për ndihmë në kryerjen e këtyre veprave penale, duke ndërmjetësuar, negociuar dhe rekomanduar përzgjedhjen e operatorëve ekonomikë në emër të rezervave shtetërore.
Prokuroria thekson se ky proces është pjesë e hetimeve për veprime që kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme për buxhetin e shtetit dhe përbëjnë shkelje të ligjit për rezervat shtetërore të mallrave. /Telegrafi/
Instituti i Avokatit të Popullit ka publikuar letrën, të cilën i ka drejtuar kryetares së Dhomave të Specializuara të Kosovës, Ekaterina Trendafilova.
Në letrën e Avokatit të Popullit të Kosovës, Naim Qelaj drejtuar Trendafilovas thuhet se Dhomat e Specializuara nuk i nënshtrohen asnjë mekanizmi monitorues apo llogaridhënieje nga institucionet vendore të Republikës së Kosovës.
Tutje në letrën e Qelajt paraqiten disa shqetësime që kanë të bëjnë siç thuhet ndaj disa mangësive themelore procedurale të vërejtura në zhvillimin e procedurave, mënyra se si janë pranuar disa prova dhe pranimi i dokumenteve zyrtare që pretendohet se burojnë nga autoritetet serbe.
Letra e plotë:
E nderuara znj. Trendafilova,
MĂ« lejoni fillimisht tâju falĂ«nderoj pĂ«r bashkĂ«punimin e vazhdueshĂ«m ndĂ«rmjet institucioneve tona. KĂ«tĂ« e bĂ«j duke qenĂ« i vetĂ«dijshĂ«m plotĂ«sisht se ky bashkĂ«punim zhvillohet nĂ« njĂ« kontekst sfidues dhe jo gjithmonĂ« nĂ« kushte tĂ« mirĂ«kuptimit tĂ« plotĂ« reciprok. MegjithatĂ«, e vlerĂ«soj komunikimin tonĂ« tĂ« vazhdueshĂ«m si dĂ«shmi tĂ« njĂ« pĂ«rkushtimi tĂ« pĂ«rbashkĂ«t ndaj angazhimit, transparencĂ«s dhe dialogut institucional.
Po ju drejtohem pĂ«r tâju paraqitur shqetĂ«simet e mia fillestare dhe parimore lidhur me pĂ«rputhshmĂ«rinĂ« e procedurave para Dhomave tĂ« Specializuara me tĂ« drejtat themelore tĂ« garantuara me KushtetutĂ«n e RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s, instrumentet pĂ«rkatĂ«se ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r tĂ« drejtat e njeriut dhe, kur Ă«shtĂ« e aplikueshme, jurisprudencĂ«n e GjykatĂ«s Evropiane pĂ«r tĂ« Drejtat e Njeriut, e cila pĂ«rbĂ«n burim tĂ« brendshĂ«m tĂ« sĂ« drejtĂ«s nĂ« pĂ«rputhje me nenin 53 tĂ« KushtetutĂ«s. Kjo letĂ«r Ă«shtĂ« qĂ«llimisht e kufizuar nĂ« fushĂ«veprim dhe trajton çështje parimore, pa ofruar njĂ« vlerĂ«sim tĂ« detajuar apo shterues, e tĂ« cilin Zyra ime vazhdon ta bĂ«jĂ« ndaras.
Fillimisht, mĂ« duhet tĂ« ritheksoj konkluzionin tim paraprak se Dhomat e Specializuara nuk i nĂ«nshtrohen asnjĂ« mekanizmi monitorues apo llogaridhĂ«nieje nga institucionet vendore tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst, Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« theksohet se procedurat e zhvilluara para Dhomave tĂ« Specializuara shfaqin mangĂ«si tĂ« theksuara nĂ« respektimin e tĂ« drejtave themelore, nĂ« veçanti tĂ« sĂ« drejtĂ«s pĂ«r gjykim tĂ« drejtĂ«. KĂ«to mangĂ«si janĂ« tĂ« dukshme nĂ« disa dimensione. NĂ« veçanti, Zyra ime ka vĂ«rejtur se tĂ« dy grupet e personave tĂ« akuzuar duket se janĂ« monoetnike nĂ« pĂ«rbĂ«rje. Kjo rrethanĂ«, sĂ« bashku me mĂ«nyrĂ«n se si Ă«shtĂ« ushtruar deri mĂ« tani juridiksioni, ngre shqetĂ«sime serioze lidhur me barazinĂ« para ligjit dhe perceptimin e drejtĂ«sisĂ« sĂ« paanshme. ĂshtĂ« veçanĂ«risht shqetĂ«suese qĂ« juridiksioni duket se Ă«shtĂ« zbatuar pothuajse ekskluzivisht nĂ« mĂ«nyrĂ« monoetnike, pa ndonjĂ« shpjegim tĂ« mjaftueshĂ«m pĂ«r opinionin publik vendor apo ndĂ«rkombĂ«tar lidhur me bazĂ«n faktike, ligjore dhe juridiksionale qĂ« e arsyetojnĂ« njĂ« selektim tĂ« tillĂ«.
Kjo situatĂ« bĂ«het edhe mĂ« befasuese kur marrim parasysh se financimi i Dhomave tĂ« Specializuara buron nga njĂ« Veprim i PĂ«rbashkĂ«t i KĂ«shillit tĂ« Bashkimit Evropian, njĂ« institucion i cili, nĂ« bazĂ« tĂ« traktateve themeluese dhe jurisprudencĂ«s sĂ« GjykatĂ«s sĂ« DrejtĂ«sisĂ« sĂ« Bashkimit Evropian, Ă«shtĂ« i detyruar tâi japĂ« pĂ«rparĂ«si mbrojtjes sĂ« tĂ« drejtave themelore, pĂ«rfshirĂ« edhe nĂ« kuadĂ«r tĂ« veprimit tĂ« tij tĂ« jashtĂ«m.
Gjithashtu dëshiroj të tërheq vëmendjen ndaj disa mangësive themelore procedurale të vërejtura në zhvillimin e procedurave para Dhomave. Me mbi njëzet vite përvojë profesionale si avokat mbrojtës, them se është jashtëzakonisht e pazakontë, dhe thellësisht shqetësuese, të shohësh një gjykatë duke i refuzuar pothuajse të gjitha kërkesat procedurale dhe provuese të paraqitura nga mbrojtja. Një model kaq i qëndrueshëm ngrit shqetësime legjitime për çekuilibër procedural dhe paragjykim të mundshëm, të cilat mund të minojnë seriozisht besueshmërinë e procedurave gjyqësore dhe të vënë në pikëpyetje trajtimin e paanshëm të të akuzuarve.
Po aq shqetësuese është edhe mënyra se si janë pranuar disa prova. Për ilustrim, po përmend dy shembuj. Së pari, kam vërejtur pranimin e dokumenteve zyrtare që pretendohet se burojnë nga autoritetet serbe, të cilat pretendojnë ushtrim juridiksioni mbi territorin e Kosovës pas qershorit të vitit 1999.
Kjo periudhë përkon me vendosjen e administratës së përkohshme ndërkombëtare të autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara, gjatë së cilës funksionimi i institucioneve gjyqësore serbe në Kosovë ishte i paligjshëm sipas së drejtës ndërkombëtare, siç është përcaktuar qartë edhe në vendimet e Përfaqësuesit Special të Sekretarit të Përgjithshëm. Rrjedhimisht, pranimi i këtyre dokumenteve ngre shqetësime serioze si për ligjshmërinë e tyre (përfshirë sipas së drejtës ndërkombëtare publike, dhe jo vetëm sipas Kushtetutës), ashtu edhe për besueshmërinë e tyre provuese.
SĂ« dyti, kam vĂ«rejtur mbĂ«shtetje tĂ« gjerĂ« nĂ« materiale tĂ« paraqitura si âlibra tĂ« botuarâ qĂ« trajtojnĂ« situatĂ«n nĂ« KosovĂ«. Sipas vlerĂ«simit tim, kĂ«to botime kanĂ« njĂ« prag tĂ« ulĂ«t kredibiliteti dhe nuk do tĂ« duhej tĂ« pranoheshin si burime tĂ« besueshme prove nĂ« procedura gjyqĂ«sore. Trajtimi i tyre si materiale provuese Ă«shtĂ« ne kundĂ«rshtim me standardet themelore tĂ« neutralitetit dhe integritetit provues.
SĂ« fundi, dua tĂ« ritheksoj shqetĂ«simet e mia tĂ« thella lidhur me mĂ«nyrĂ«n se si Dhomat trajtojnĂ« paraburgimin. Praktika e vazhdueshme e mbajtjes sĂ« tĂ« gjithĂ« tĂ« akuzuarve nĂ« paraburgim tĂ« zgjatur dhe tĂ« pandĂ«rprerĂ«, pa shqyrtim kuptimplotĂ« tĂ« masave alternative, duket nĂ« papajtueshmĂ«ri si me kornizĂ«n e zbatueshme ligjore, ashtu edhe me standardet e konsoliduara qĂ« rrjedhin nga jurisprudenca e gjykatave ndĂ«rkombĂ«tare dhe vendore. VlerĂ«simit tĂ« rrezikut tĂ« ikjes si uniformisht âi lartĂ«â, siç parashtrohet nga Prokuroria dhe miratohet vazhdimisht nga Dhomat, i mungon njĂ« arsyetim bindĂ«s, veçanĂ«risht duke pasur parasysh se tĂ« gjithĂ« tĂ« akuzuarit janĂ« vetĂ«dorĂ«zuar dhe se nuk ka prova tĂ« besueshme qĂ« sugjerojnĂ« rrezik pĂ«r ndĂ«rhyrje ndaj dĂ«shmitarĂ«ve (duke marrĂ« parasysh gjithashtu praninĂ« e konsiderueshme tĂ« Misionit tĂ« EULEX-it nĂ« KosovĂ«). PĂ«r mĂ« tepĂ«r, monitorimi i komunikimeve dhe vizitave familjare, kufizimi i vizitave familjare dhe kufizimet tjera tĂ« lidhura me paraburgimin e zgjatur ngritin shqetĂ«sime serioze pĂ«r shkelje tĂ« tĂ« drejtave themelore. E kam tĂ« vĂ«shtirĂ« tĂ« gjej ndonjĂ« pĂ«rputhje ndĂ«rmjet njĂ« regjimi kaq tĂ« ashpĂ«r tĂ« paraburgimit me parimet qĂ« rregullojnĂ« privimin nga liria sipas standardeve tĂ« drejtĂ«sisĂ« penale ndĂ«rkombĂ«tare.
Ky vëzhgim paraqitet në frymën e përgjegjësisë institucionale dhe angazhimit konstruktiv. Nga këndvështrimi im, është plotësisht në përputhje me parimin e mbështetjes së ndërsjellë dhe synojnë të plotësojnë, e jo të dyfishojnë, përpjekjet e ndërmarra nga Ombudsman-i i institucionit tuaj. Prandaj, kërkoj që kjo letër të kuptohet si një nismë monitoruese që synon mbrojtjen e të drejtave themelore, të cilat përbëjnë garanci bazike dhe të pa-nënshtrueshme sipas Kushtetutës së Republikës së Kosovës.
Zyra ime mbetet e pĂ«rkushtuar pĂ«r tâi shqyrtuar mĂ« tej kĂ«to çështje nĂ« mĂ«nyrĂ« gjithĂ«pĂ«rfshirĂ«se, parimore dhe objektive. Ne shprehim besimin tonĂ« tĂ« vazhdueshĂ«m se Gjykata do tĂ« sigurojĂ« respektim tĂ« plotĂ« tĂ« standardeve tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut dhe do tĂ« garantojĂ« tĂ« drejtĂ«n pĂ«r njĂ« gjykim tĂ« drejtĂ« dhe tĂ« paanshĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« besueshme. /Telegrafi/
Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Bedri Hamza ka nisur sot ditën me ambasadorin William Walker.
Hamza në një postim në Facebook shkruan se ambasadori Walker me guxim i dha jehonë botërore krimit serb në Reçak dhe nuk lejoi që e vërteta të mbetej e heshtur.
Lexoni të plotë postimin:
Ditën e sotme e nisa me mikun e madh të Kosovës, Ambasadorin William Walker. Në ditët e nderimit për viktimat e Masakrës së Reçakut, si çdo vit tjetër, Ambasadori Walker është pranë nesh, ashtu siç ishte edhe në janarin e vitit 1999, kur me guxim i dha jehonë botërore krimit serb në Reçak dhe nuk lejoi që e vërteta të mbetej e heshtur.
Miqësia dhe kontributi i Ambasadorit William Walker për Kosovën janë të jashtëzakonshme.
Faleminderit për gjithçka që ke bërë për Kosovën, Ambasador!./Telegrafi/
Ăarja e argjinaturĂ«s sĂ« lumit Seman nĂ« disa segmente ka shkaktuar pĂ«rmbytje tĂ« rĂ«nda nĂ« fshatin Hasturkas, nĂ« njĂ«sinĂ« administrative LibofshĂ«, duke vĂ«nĂ« nĂ«n ujĂ« qindra hektarĂ« tokĂ« bujqĂ«sore dhe rreth 20 banesa.
Situata është përkeqësuar gjatë natës, kur niveli i ujit ka vijuar të rritet, duke detyruar banorët të qëndrojnë në gatishmëri të plotë mes frikës dhe pasigurisë, shkruan A2 CNN.
Përgjatë gjithë natës janë evakuuar 9 persona, të cilët janë strehuar tek të afërmit e tyre, ndërsa disa familje shprehen të shqetësuara për fatin e njerëzve të tyre me të cilët kanë humbur kontaktet për shkak të izolimit të zonës nga uji.
Banorët tregojnë se përmbytja ka ardhur papritur, duke mos u lënë kohë të shpëtojnë orenditë shtëpiake apo bagëtitë.
Në zonë kanë mbërritur forcat e ushtrisë, të cilat po operojnë me varka, veçanërisht pranë zonës detare dhe stallave të bagëtive, për të evakuuar jo vetëm çobanët, por edhe krerët e bagëtive të mbetura të rrezikuara nga uji. Operacioni i evakuimit po zhvillohet në kushte të vështira, ndërsa prurjet e lumit vijojnë të mbeten të larta, raporton A2 CNN.
Banorët e Hasturkasit fajësojnë njëzëri institucionet përgjegjëse për mosmarrjen e masave në kohë, duke theksuar se argjinatura e Semanit ka qenë prej vitesh e amortizuar dhe problematike, pa ndërhyrje serioze për forcimin e saj. Sipas tyre, kjo situatë ishte e paralajmëruar dhe mund të ishte shmangur me investime parandaluese.
Ndërkohë, autoritetet lokale janë në terren për vlerësimin e dëmeve, ndërsa pritet që në orët në vijim të ketë një bilanc më të qartë të situatës dhe të pasojave që përmbytja ka lënë pas, si në bujqësi ashtu edhe në banesa.
Tre persona janë plagosur në orët e para të së martës në një lokal në Deçan.
NĂ« njoftim bĂ«het e ditur se Stacioni Policor nĂ« Deçan, mĂ« datĂ«n 13.01.2026, rreth orĂ«s 00:15, Ă«shtĂ« njoftuar se nĂ« njĂ« lokal nĂ« rrugĂ«n âLuan Haradinajâ nŃ Deçan, ka pasur tĂ« shtĂ«na me armĂ«.
âPolicia menjĂ«herĂ« i Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjur rastit ku nĂ« vendin e ngjarjes janĂ« hasur personat e lĂ«nduar, tĂ« cilĂ«t janĂ« dĂ«rguar me autoambulancĂ« nĂ« spitalin rajonal nĂ« PejĂ«â, thuhet nĂ« njoftim.
Personi i dyshuar është arrestuar në vendin e ngjarjes dhe tek i njëjti janë gjetur dhe sekuestruar: një armë pistoletë Zoraki 9mm; një karikator i së njëjtës armë, nëntë fishekë kal:9mm dhe tri gëzhoja.
I dyshuari pas intervistimit nga hetuesit, me vendim tĂ« prokurorit tĂ« shtetit Ă«shtĂ« dĂ«rguar nĂ« mbajtje pŃr 48 orĂ«. /Telegrafi/
Sot do të mbahet seanca e shqyrtimit fillestar ndaj ministres në detyrë të Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Rozeta Hajdari dhe tre të akuzuarve të tjerë, Irfan Lipovicës, Hafiz Garës dhe Ridvan Muharremit lidhur me dyshimet për keqpërdorim me rezervat shtetërore.
Seanca do të mbahet me fillim nga ora 09:30.
Kjo seancë ishte paraparë të mbahej më 10 dhjetor, por që kishte dështuar meqë Hajdari nuk ishte paraqitur në gjykatë.
Aktakuza ndaj tyre është ngritur më 11 nëntor nga Prokuroria Speciale e Kosovës, e cila e akuzon atë për keqpërdorim të rezervave shtetërore.
Prokuroria Speciale e KosovĂ«s ngriti ndaj katĂ«r personave nĂ«n dyshimin pĂ«r kryerjen e veprave penale âKeqpĂ«rdorimi i pozitĂ«s apo autoritetit zyrtarâ, âZbulimi i fshehtĂ«sisĂ« zyrtareâ dhe âNdihma nĂ« kryerjen e veprĂ«s penale tĂ« keqpĂ«rdorimit tĂ« pozitĂ«s apo autoritetit zyrtarâ.
TĂ« pandehurit Rozeta Hajdari, Irfan Lipovica dhe dhe Hafiz Gara akuzohen se gjatĂ« muajve shkurt â mars 2022, kanĂ« keqpĂ«rdorur detyrat zyrtare me qĂ«llim pĂ«rfitimi pasuror pĂ«r persona tĂ« tjerĂ«, duke shkaktuar dĂ«m ndaj buxhetit tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s prej 2,912,134.78 euro.
Sipas aktakuzës, ata gjithashtu kanë zbuluar fshehtësinë zyrtare të vendndodhjes së rezervave shtetërore, duke ia vënë këtë informacion në dispozicion të pandehurit Ridvan Muharremi.
Muharremi akuzohet për ndihmë në kryerjen e këtyre veprave penale, duke ndërmjetësuar, negociuar dhe rekomanduar përzgjedhjen e operatorëve ekonomikë në emër të rezervave shtetërore.
Prokuroria thekson se ky proces është pjesë e hetimeve për veprime që kanë shkaktuar dëme të konsiderueshme për buxhetin e shtetit dhe përbëjnë shkelje të ligjit për rezervat shtetërore të mallrave. /Telegrafi/
Mëngjesi i 9 prillit të vitit 2025 ishte tragjik për Habib Dinën nga Rahoveci. Në një hektar vresht në kodrat lindore të qytetit nuk kishte mbetur asnjë syth i padëmtuar.
Ngrica e orëve të para të mëngjesit, që zbriti nën -5 gradë, shkatërroi gjithçka.
âKur kam dalĂ« nĂ« vnesht, e kam pas krejt shkrumb⊠mâu ka dok si me i pas ra njĂ« mortajĂ«â, thotĂ« ai.
Ky fenomen goditi pjesën më të madhe të vreshtave të Rahovecit e Suharekës. Dëmi ishte i madh për të gjithë, pasi hardhitë e rrushit kishin filluar të lulëzojnë, pasi në mars temperaturat ishin mbi 20 gradë Celsius.
Përkundër përvojës familjare me breza, Habibi thotë se kishin të pamundur të parashikojnë një mot të tillë. Metodat tradicionale nuk pinë më ujë: kur bie shi, bie pafund duke shkaktuar vërshime, e kur fillon vapa, ajo zgjatë me javë pa asnjë rigë shiu.
Shkenca prapa "çmendurisë" së motit
Këto çrregullime janë derivat i drejtpërdrejt i ngrohjes globale, që e shkaktojmë vet ne njerëzit. Aktivitetet njerëzore, si djegia e lëndëve fosile, shpyllëzimi dhe bujqësia intensive kanë rritur emetimet e gazeve serrë si dioksidi i karbonit, metani dhe oksidi i azotit.
Ironikisht, vetĂ« bujqĂ«sia Ă«shtĂ« edhe viktimĂ«, edhe shkaktare nĂ« njĂ« masĂ«. Ădo lĂ«vrim toke liron gazra nĂ« atmosferĂ«, ndĂ«rsa pĂ«rdorimi i plehrave kimike dhe blegtoria rrisin praninĂ« e oksidit tĂ« azotit dhe metanit.
Këto gazra krijojnë një shtresë në atmosferë që bllokon nxehtësinë e diellit, duke rritur temperaturën mesatare të planetit.
Krejt kĂ«to çârregullime kanĂ« burimin tek ndryshimet klimatike, qĂ« dukeshin tĂ« largĂ«ta pĂ«r njerĂ«zit nĂ« KosovĂ« para disa viteve.
Megjithatë, një raport i vitit 2024 nga NATO për Ndikimin e Klimës në Siguri ngriti alarmin në Kosovë. Vendi ynë ishte në pikën e kuqe të rajonit, ku pritet të përballemi me rritje më të shpejtë të temperaturave sesa mesatarja botërore, duke përjetuar valë të nxehta të gjata, përmbytje të përsëritura dhe zjarre pyjore gjithnjë e më të rrezikshme.
Kjo situatë, e kombinuar me rritjen e popullsisë dhe me menaxhimin e dobët të burimeve ujore, rrezikon të çojë vendin drejt mungesës serioze të ujit në dekadat e ardhshme.
Sipas raportit, âparashikimet e temperaturave mĂ« tĂ« larta dhe rritja e rrezikut nga zjarret, ulja e reshjeve dhe shtimi i popullsisĂ« tregojnĂ« se deri nĂ« vitin 2050, katĂ«r nga pesĂ« pellgjet ujore tĂ« KosovĂ«s mund tĂ« pĂ«rballen me stres ose mungesĂ« uji, gjĂ« qĂ« mund tĂ« ndikojĂ« nĂ« furnizimin me ujĂ« si pĂ«r popullsinĂ« lokale, ashtu edhe pĂ«r trupat e KFOR-itâ.
Raporti i NATO-s i vitit 2024 thekson se nĂ« KosovĂ«, numri i ditĂ«ve me temperatura mbi 35°C mund tĂ« rritet nga 4.4 ditĂ« nĂ« vit nĂ« periudhĂ«n 2020â2039 nĂ« mbi 39 ditĂ« deri nĂ« fund tĂ« shekullit, nĂ« skenarin mĂ« tĂ« keq.
Viti 2024 ishte viti mĂ« i nxehtĂ« i regjistruar ndonjĂ«herĂ« nĂ« histori me rreth 1.55 gradĂ« celsius mbi nivelin paraindustrial. Por, ky rekord po âthyhetâ vit pas viti nga 2015-ta, sipas OrganizatĂ«s Meteorologjike BotĂ«rore.
Ato ndodhin për shkak të rritjes së emetimeve të gazeve serrë si dioksidi i karbonit, metani dhe oksidi i azotit, të cilat çlirohen nga djegia e lëndëve djegëse fosile, shpyllëzimi, bujqësia intensive dhe industria.
Këto gazra grumbullohen në atmosferë dhe bllokojnë nxehtësinë e diellit brenda hapësirës tokësore, duke shkaktuar ngrohje globale. Si pasojë, ndryshojnë modelet e reshjeve, rritet frekuenca e thatësirave, përmbytjeve dhe valëve të nxehtësisë, gjë që ndikon drejtpërdrejt tek ne. E kështu vijnë ndryshimet klimatike, që një prej caqeve e kanë bujqësinë.
âBujqĂ«sia sâĂ«shtĂ« mĂ« si dikurâ
Ecnim mes rreshtave të vreshtave në Rahovec bashkë me Habib Dinën. Ai ka një jetë në vreshta. Familjarisht gjithmonë kanë punuar. Duket që më lehtë ec mes hardhive se sa në asfalt.
Dëshira për ta avancuar jehonën e rrushit të qytetit të tij nuk e ka lënë edhe pa aktivitet shoqëror, duke e themeluar dhe udhëhequr Shoqatën e vreshtarëve.
Ai së bashku me vreshtarët e tjerë kërkuan ndihmë edhe për dëmin e shkaktuar nga ngricat e fillimit të vitit 2025.
Me ta u morën fillimisht Ministria e Bujqësisë e tutje Komuna e Rahovecit, por nuk u kompensua për dëmet e ngricave. Vizita në terren, raporte dhe aty përfundoi gjithçka. Në llogaritë e tyre nuk u derdh asnjë cent.
Habib Dina frikĂ«sohet se tĂ« tilla âsulmeâ nga natyra mund tĂ« jenĂ« mĂ« tĂ« shpeshta, marrĂ« parasysh trendin e 15 viteve tĂ« fundit.
âNga viti 2010 e tutje ka filluar ndryshimi. Ka ra breshĂ«r shumĂ«, gati çdo vit e shkatĂ«rronte njĂ« territor tĂ« vreshtaveâ, thotĂ« ai, teksa kujton se si, nĂ« verat e fundit, reshjet e breshrit janĂ« shndĂ«rruar nĂ« kĂ«rcĂ«nim tĂ« pĂ«rvitshĂ«m, shpesh duke rĂ«nĂ« edhe natĂ«n.
âPara katĂ«r viteve ka ra breshĂ«r nĂ« ora 22:00. NatĂ«n nuk ka ra kurrĂ« bre breshĂ«r, rrallĂ« e rrallĂ« herĂ«. Kjo tregon se moti Ă«shtĂ« çârregulluâ, shton ai, duke tundur kokĂ«n.
MegjithatĂ«, ai tregon pĂ«r parashikimin tradicional qĂ« ju ka ndihmuar dikur, ânĂ«se dita ka qenĂ« e nxehtĂ« e nata e çelne, gjasat pĂ«r brymĂ« janĂ« 100%. Aty mundesh me e mbrojt hardhinĂ« me tym, ose me ujĂ«. NĂ« shtetet e zhvilluara pĂ«rdorin sisteme qĂ« lagin vreshtin gjatĂ« natĂ«s. KĂ«shtu e heqin tĂ« ftohtin. Ne kemi ndezĂ« kashtĂ« edhe goma nĂ«pĂ«r vresht dhe e kemi mujtĂ« tĂ« ftohtitâ, kujton ai, qĂ« nĂ« -6 gradĂ« kĂ«to masa parandaluese nuk kryejnĂ« punĂ«.
Por, breshĂ«ri e ngrica janĂ« vetĂ«m fillimi i tregimit tĂ« tij. âKĂ«to katĂ«r vitet e fundit ka nisĂ« mos me pas borĂ« gjatĂ« dimritâ, shpjegon Habibi. âE bora ndikon nĂ« resurset nĂ«ntokĂ«sore qĂ« nuk ngihet toka me ujĂ«. E kur nuk ngihet toka, nuk ka as pusetĂ« qĂ« me nxjerr ujĂ« pĂ«r me ujit. Sistemet e ujitjes nuk janĂ« tĂ« shpĂ«rndara mĂ« pasâ.
Inxhinieri i bujqësisë, shumë vjet udhëheqës i programit të USAID-it për bujqësi, Fatmir Selimi shpjegon se nga 280 mijë hektarë me potencial për ujitje, vetëm rreth 20 mijë janë realisht nën ujitje.
âSistemi i ujitjes pĂ«rdoret vetĂ«m nĂ« 10â15% tĂ« kapaciteteve ekzistueseâ, thotĂ« Selimi, duke theksuar se mungesa e dijes tek bujqit nĂ« shumĂ« raste dhe mungesa e planifikimit pĂ«r pĂ«rdorimin e ujit e rĂ«ndon problemin.
Ai thotĂ« se sistemet moderne tĂ« ujitjes, si ato pikĂ«âpikĂ« dhe digjitalizimi i tyre, po hyjnĂ« ngadalĂ« nĂ« pĂ«rdorim, por pa njĂ« strategji tĂ« qĂ«ndrueshme pĂ«r menaxhimin e ujit, çdo verĂ« e nxehtĂ« e kthen mungesĂ«n e ujit nĂ« krizĂ«.
Ky çâekuilibĂ«r nuk pĂ«rfundon mĂ« kaq. Vreshtaria Ă«shtĂ« njĂ« nga sektorĂ«t mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj ndryshimeve klimatike. Rrushi kĂ«rkon ekuilibĂ«r midis diellit dhe shiut, nxehtĂ«sisĂ« dhe lagĂ«shtisĂ«.
âThatĂ«sia ndikon nĂ« rendiment, nĂ« pjekje, nĂ« kohĂ«n kur del rrushiâ, shpjegon Habibi, ânĂ«se rrushi ka pas kushte normale me dalĂ« me datĂ«n 1 shtator, nga thatĂ«sia ai sâmundet edhe mbetet i imĂ«t, nuk ka kualitet.â
Vera e vitit 2024, kujton ai, ishte ndĂ«r mĂ« tĂ« nxehtat ndonjĂ«herĂ«, âtemperaturat kanĂ« arrit deri nĂ« 44 gradĂ«. Edhe nata ka qenĂ« e nxehtĂ«, e kĂ«tĂ« vit veç pak mĂ« e flladitshmeâ.
âKur del rrushi pa kualitet, importi tĂ« mund. TregtarĂ«t largohen, e humb klientinâ, tregon ai.
Në mungesë të sistemit të ujitjes dhe pajisjeve mbrojtëse, fermerët përballen të pambrojtur.
âNuk jemi tĂ« pĂ«rgatitur, as nuk ka kushte. Qeveria nuk Ă«shtĂ« interesu. Ne veç çka Ă«shtĂ« prej Zotitâ, thotĂ« Habibi me njĂ« ton dorĂ«heqjeje.
PĂ«r tĂ«, vreshtaria nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m punĂ«, por pasuri kombĂ«tare qĂ« duhet ruajtur. âVreshtaria e KosovĂ«s Ă«shtĂ« pasuri. Duhet me pas ligj pĂ«r me e mbrojtâ, thotĂ« me bindje.
Këtë hall ai thotë se nuk e kishin menduar, pasi dikur ka qenë disi e projektuar të funksionojë si duhet.
âAtĂ«herĂ« ka qenĂ« nĂ« vijĂ«, si e programume, pritshe me ra shi qat javĂ«, edhe bike. BorĂ« ka pas. Ka pas stinĂ«. E tash sâke as pranverĂ«, as vjeshtĂ«â, thotĂ« teksa buzĂ«qesh lehtĂ«, si tĂ« kujtonte njĂ« rend natyror qĂ« sâkthehet mĂ«.
âPranvera po bĂ«het e ftohtĂ«, po kthehet kah dimri, e vjeshta po merr nxehtĂ«. NĂ« vitin 2024 pemĂ«t kanĂ« lulĂ«zu nĂ« vjeshtĂ«. Ajo ia ka prish ciklin. Ădo ndryshim qĂ« ndodh, patjetĂ«r qĂ« e ka efektin e vetâ.
Sipas ekspertit të bujqësisë Fatmir Selimi, bujqësia e Kosovës nuk është përgatitur për një klimë që ka ndryshuar kaq shpejt.
âBujqĂ«sia e KosovĂ«s ka qenĂ« e mĂ«suar me kushtet pĂ«rafĂ«rsisht tĂ« njĂ«jta gjatĂ« viteve dhe pasi ka filluar ndryshimi nĂ« kĂ«to 10 deri 15 vitet e fundit, bujqit po ndryshojnĂ« dhe po tentojnĂ« me ju pĂ«rshtatĂ« kushteve tĂ« rejaâ, thotĂ« ai, duke treguar se pĂ«rshtatja nuk po ndodhĂ« e plotĂ«.
Raportet e ministrisë
Tregimi i Habibit nuk është i vetëm. Ato që ai i ka bartë në shpinën e tij, e tregojnë edhe raportet zyrtare të Ministrisë së Bujqësisë. Pasojat e ndryshimeve klimatike lexohen qartë në Raportet e Gjelbra të viteve të fundit.
Në Raportin e Gjelbër të vitit 2023, sektori i pemëve paraqitet si një nga më të prekurit nga ndryshimet klimatike. Aty thuhet se rendimentet e mollëve, dardhave dhe kumbullave kanë rënë dukshëm për shkak të ngricave të prillit që dëmtuan frutat e hershme, ndërsa temperaturat ekstreme dhe mungesa e reshjeve në verë çuan në tkurrje të prodhimit në kulturat që kërkojnë lagështi të vazhdueshme, si rrushi dhe pjeshka.
Në të njëjtin raport, përmendet se rendimentet e grurit dhe misrit në rajonet e Dukagjinit e Anadrinit ishin më të ulëta për shkak të thatësisë gjatë fazës së pjekjes, çka solli kokrra më të vogla dhe cilësi më të dobët.
E njĂ«jta gjendje pasqyrohet edhe nĂ« Raportin e GjelbĂ«r tĂ« vitit 2022, ku Ministria konstaton se periudhat e zgjatura tĂ« thatĂ«sirĂ«s dhe temperaturat e larta gjatĂ« verĂ«s kishin shkaktuar ulje tĂ« rendimenteve tĂ« drithĂ«rave dhe dĂ«mtime tĂ« kulturave nĂ« perime. Po aty theksohet se breshĂ«ri dhe reshjet e forta nĂ« muajt majâqershor kishin shkatĂ«rruar pjesĂ«risht prodhimin nĂ« Rahovec e SuharekĂ«, duke e lĂ«nĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« fermerĂ«ve pa tĂ« ardhura. NĂ« raport, pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, pĂ«rmendet se ândryshimet klimatike po krijojnĂ« pasiguri tĂ« madhe nĂ« planifikimin bujqĂ«sorâ.
NĂ« Raportin e GjelbĂ«r 2021, kjo pasiguri shihet nĂ« mungesĂ«n tĂ« borĂ«s gjatĂ« dimrit dhe nĂ« mungesĂ«n e reshjeve tĂ« pranverĂ«s qĂ« kanĂ« ndikuar nĂ« uljen e rendimenteve. Ministria konstaton se rendimenti i grurit dhe misrit ishte mĂ« i ulĂ«t se nĂ« vitin 2020, ndĂ«rsa nĂ« sektorin e pemĂ«ve vĂ«rehet se âlulĂ«zimi i vonuar dhe temperaturat e larta gjatĂ« verĂ«s kanĂ« ndikuar nĂ« cilĂ«sinĂ« e frutaveâ. Raporti paralajmĂ«ron pĂ«r ândryshime tĂ« papritura tĂ« temperaturaveâ qĂ« shkaktojnĂ« stres nĂ« bimĂ«, njĂ« dukuri qĂ« bujqit tashmĂ« e pĂ«rjetojnĂ« çdo sezon.
NĂ«se kthehemi edhe mĂ« herĂ«t, Raporti i GjelbĂ«r i vitit 2019 kishte qenĂ« njĂ« ndĂ«r tĂ« parĂ«t qĂ« kishte paralajmĂ«ruar drejtimin qĂ« do tĂ« merrte klima. NĂ« tĂ« dokumentohet se temperaturat mesatare vjetore pĂ«r periudhĂ«n 2002â2018 kishin shĂ«nuar rritje tĂ« ndjeshme, ndĂ«rsa sasia e reshjeve kishte rĂ«nĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« vazhdueshme.
Ky raport lidh drejtpĂ«rdrejt kĂ«to ndryshime me rĂ«nien e rendimenteve nĂ« disa kultura bazĂ«, si gruri dhe patatja, tĂ« cilat u pĂ«rballĂ«n me mungesĂ« uji dhe reshje tĂ« pakontrolluara gjatĂ« sezonit tĂ« mbjelljeve. Ministria kishte paralajmĂ«ruar qĂ« âkushtet klimatike tĂ« paqĂ«ndrueshme po ndikojnĂ« nĂ« ciklet prodhuese dhe nĂ« koston e prodhimit bujqĂ«sorâ, njĂ« vĂ«rejtje qĂ« sot tingĂ«llon si parashikim i pĂ«rmbushur.
Sipas inxhinierit të bujqësisë Fatmir Selimi, shumë bujq kanë filluar të kuptojnë se ndryshimi është i pashmangshëm, dhe po e përballojnë atë me dije. Ai thotë se bujqit po modernizohen, po bëjnë analiza të tokës dhe ujit, po marrin këshilla teknike dhe po i përshtatin kulturat dhe teknologjitë me kërkesat e tregut dhe me klimën e re.
âEfikasiteti nĂ« prodhimtari Ă«shtĂ« rritur pasi qĂ« bujqit kanĂ« rritur njohuritĂ«, kĂ«shillohen me ekspertĂ« privat, marrin kĂ«shilla nga barnatoret bujqĂ«sore dhe pĂ«rdorin inpute dhe teknologji tĂ« reja qĂ« tĂ« rrisin prodhimtarinĂ« dhe kualitetin dhe tĂ« zvogĂ«lojnĂ« koston e prodhimitâ, thotĂ« ai.
Kjo përshtatje e bujqve sipas tij shihet tek gruri ku përdorimi i variteteve të reja ka sjellë rritje të rendimentit, teksa zhvendosja e prodhimtarisë në masë të madhe në sera edhe të digjitalizuara, farave hibride e plehrave cilësorë, po i mban bujqit në lojë.
SidoqoftĂ«, Selimi kujton se ndikimi i klimĂ«s i prek pothuaj tĂ« gjitha kulturat, por goditje mĂ« tĂ« fortĂ« jep te pemĂ«t dhe perimet. Efekti Ă«shtĂ« jo vetĂ«m njĂ« sezonal, por qĂ« humbja e investimit nga dĂ«mi qĂ« mund tâi bĂ«j ngrica, breshĂ«ri apo thatĂ«sia, njĂ« bujk e demoralizon pĂ«r tĂ« vazhduar tutje dhe ju shton frikĂ« bujqve tĂ« rinj.
Ai tregon se ânĂ« vitet e fundit kemi pas reshje tĂ« tepĂ«rta nĂ« muajin maj dhe qershor qĂ« ka ndikuar nĂ« mospunim tĂ« tokĂ«s dhe zvogĂ«lim tĂ« rendimentitâ, duke shtuar se reshjet e tepĂ«rta çojnĂ« nĂ« situatĂ«n kur kulturat bujqĂ«sore sulmohen nga sĂ«mundje qĂ« shkatĂ«rrojnĂ« gjithĂ« rendimentin.
Bashkim Kastrati nga Instituti Hidrometeorologjik i Kosovës, hidrolog që përcjell ndryshimet klimatike, në analizat e tij ka treguar se nëse krahasojmë vitet 1991-2015 me vitet 2016-2024 rënia në sasinë mesatare të reshjeve është afër 14 milimetra. Gjithashtu, një krahasim në sasinë mesatare të reshjeve në nivel vendi nga 2015-2024 ka një rënie 4.4%. Megjithatë, nëpër vite edhe sikur sasia e reshjeve mos të ketë ndryshuar shumë, problemi që sjell ndryshimi klimatik është tek shpërndarja e reshjeve nëpër muaj.
âPranvera po karakterizohet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« me reshje intensive dhe tĂ« pĂ«rqendruara nĂ« periudha tĂ« shkurtra. KĂ«to shira tĂ« rrĂ«mbyeshĂ«m nuk arrijnĂ« tĂ« pĂ«rthithen nga toka, duke shkaktuar erozion, largim tĂ« lĂ«ndĂ«ve ushqyese dhe vĂ«shtirĂ«si nĂ« mbjelljet e hershme. NdĂ«rkohĂ«, numri i ditĂ«ve me reshje tĂ« moderuara po zvogĂ«lohet, çka e bĂ«n furnizimin natyror tĂ« tokĂ«s me ujĂ« shumĂ« tĂ« paqĂ«ndrueshĂ«mâ, tregon Kastrati.
Duke u kthyer në Kosovë, Kastrati tregon që kur shihen modelet dhe diagramet e reshjeve, vërehet qartazi se vera është e thatë, e temperatura mbi 35 gradë me ditë të tëra.
âTĂ« dhĂ«nat e paraqitura tregojnĂ« se muajt verorĂ« po shĂ«nojnĂ« njĂ« rĂ«nie tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« reshjeve, e cila nĂ« disa skenarĂ« mund tĂ« arrijĂ« deri nĂ« â50%. Ky deficit shoqĂ«rohet me temperatura mĂ« tĂ« larta, avullim mĂ« tĂ« madh dhe mungesĂ« tĂ« ditĂ«ve me shi tĂ« njĂ«pasnjĂ«shme, duke krijuar kushte pĂ«r thatĂ«sira agrometeorologjikeâ, tregon ai.
Regional Rural Development Standing Working Group kanë bërë një analizë për Ballkanin Perëndimor ku trajtojnë rrezikun e ndryshimeve klimatike. Ajo që parashikohet deri në vitin 2050 duke u bazuar në Shërbimin për Indikatorët e Ujit në Adaptimin ndaj Ndryshimeve Klimatike (SWICCA) për të ardhmen në aspektin e reshjeve është shqetësuese.
âSipas kĂ«saj parashikimi, shihet se gjatĂ« periudhĂ«s qershorâtetor do tĂ« ketĂ« mĂ« pak reshje, duke filluar nga 4.8% nĂ« qershor deri nĂ« 11.9% nĂ« korrik, ndĂ«rsa temperaturat do tĂ« rriten nga 1.5 nĂ« 3°C nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ«. NĂ« pjesĂ«n tjetĂ«r tĂ« vitit, nĂ«ntorâmaj, reshjet do tĂ« rriten nga 7.6% nĂ« dhjetor deri nĂ« 17.6% nĂ« shkurt, gjĂ« qĂ« mund tĂ« shkaktojĂ« pĂ«rmbytjeâ, thuhet aty. Ashtu sikur edhe nisi nĂ« 18 dhe 19 nĂ«ntor tĂ« viti 2025, kur brenda dy ditĂ«ve pati reshje dhe pĂ«rmbytje nĂ« disa zona tĂ« KosovĂ«s.
Këtë rrezik e konfirmon edhe Ministria e Bujqësisë, duke thënë se nëse trendet klimatike vazhdojnë, do të ketë rrezik serioz në ulje të rendimenteve, stres ujor e erozion, bujqësia do të përballet me rreziqe serioze (ulje të rendimenteve, ulje në të ardhura, stres ujor e erozion.
âBujqit presin shtetin qĂ« sâpo u vjenâ
Fakti i konfirmuar nëpër raportet e Gjelbra të ministrisë nuk përcillet me veprime që vërehen. Përveç subvencionimit dhe granteve, bujqit kanë nevojë për dorën e shtetit edhe në rastet kur kulturat e tyre bujqësore dëmtohen nga kushtet ekstreme natyrore.
Ngrica e prillit në vreshta bëri dëme shumë të mëdha. Në dokumentin e vlerësimit të dëmeve në terren nga komisioni i ministrisë, kemi parë që është mbi 7 milionë euro, duke prekur prej 20 deri 70% të varieteteve të vreshtave.
Duke ditur që bujqësia është një prej sektorëve kryesorë në Kosovë, për Fatmir Selimin fatkeqësisht deri tash ka pasur improvizime dhe jo një strategji serioze.
âKosova ka nevojĂ« urgjente pĂ«r StrategjinĂ« e pĂ«rballimit me ndryshime klimatike nĂ« bujqĂ«si, pĂ«r diversifikim tĂ« kulturave bujqĂ«sore dhe njĂ« politikĂ« tĂ« qartĂ« pĂ«r pĂ«rdorimin e ujit, tokĂ«s dhe pyjeve si burime natyroreâ, thotĂ« ai qĂ« pĂ«r shumĂ« vjet ka ndihmuar nĂ« kĂ«to aspekte pĂ«rmes organizatave ndĂ«rkombĂ«tare.
Këto politika, sipas Selimit, nuk mund të mbesin vetëm në letër, dhe jo vetëm në nivel qendror, por edhe në atë lokal.
NĂ« nivel kombĂ«tar ai sheh nevojĂ«n pĂ«r ligje, rregullore dhe kritere tĂ« qarta qĂ« adresojnĂ« ndryshimet klimatike, ndĂ«rsa niveli lokal duhet tâi zbresĂ« kĂ«to nĂ« praktikĂ«, pĂ«rmes kushteve konkrete dhe kĂ«shillimit tĂ« bujqve.
Në anën tjetër ministria thotë se ata parashikojnë të gjitha këto në strategji dhe në planin e veprimit të tyre, në të cilin janë paraparë investime prej planeve të menaxhimit e deri te sigurimi e kompensimi.
Por, në këtë peizazh bujqësor, ngecjet më të mëdha ai i sheh pikërisht aty ku duhej të ishin zgjidhjet. Sipas tij, sektori bujqësor ka bërë përpjekje të modernizohet dhe të përdorë teknologji të reja për të zvogëluar dëmet nga klima, por institucionet kanë mbetur prapa.
âNgecjet mĂ« tĂ« mĂ«dha janĂ« nĂ« zhvillimin e politikave pĂ«rkrahĂ«se qĂ« mund tĂ« zbatohen nĂ« praktikĂ« dhe zhvillimi i informative tĂ« sakta dhe dijenisĂ« se si duhet tĂ« ballafaqohet me kĂ«to ndryshime dhe zhvillimin e qĂ«ndrueshĂ«m tĂ« bujqĂ«sisĂ« nĂ« KosovĂ«â, thotĂ« Selimi.
Një prej boshllëqeve më të mëdha është mungesa e një sistemi funksional të sigurimeve bujqësore, pikërisht në një kohë kur dëmet nga thatësirat, përmbytjet, breshëri dhe ngricat po rriten nga viti në vit.
Selimi kujton se âprocesi i zhvillimit tĂ« sigurimeve bujqĂ«sore ka filluar nga viti 2014 nĂ«pĂ«rmjet njĂ« studimi qĂ« ka zhvilluar programi pĂ«r bujqĂ«si i USAID-it NOA (New Opportunities for Agriculture) me kĂ«rkesĂ« tĂ« MinistrisĂ« sĂ« BujqĂ«sisĂ«â. MĂ« pas, me mbĂ«shtetjen e IFC/BankĂ«s BotĂ«rore, Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar njĂ« model sigurimesh qĂ« Ă«shtĂ« testuar dhe ka funksionuar deri nĂ« vitin 2023.
Por, ndryshimet ligjore e kanë lënë këtë sistem në ajër.
âMinistria e BujqĂ«sisĂ« ka vendosĂ« me Ligjin pĂ«r BujqĂ«si dhe Zhvillim Rural tĂ« zhvendosĂ« sigurimet bujqĂ«sore nga pĂ«rkrahja direkte/subvencionet nĂ« pĂ«rkrahje me grante dhe deri mĂ« tani nuk ka arrit ta zbatojĂ« kĂ«tĂ« sistem tĂ« riâ, shpjegon ai.
Ministria nuk e zë në gojë këtë zhvillim, por ata qasen duke treguar rreth kompanive private të sigurimeve që prej 2023 e tutje nuk kanë ofruar më polica të sigurimit.
âDisa kompani tĂ« sigurimeve kanĂ« ofruar polica tĂ« sigurimit bujqĂ«sor deri nĂ« vitin 2023. MegjithĂ«se ekziston Masa pĂ«r Sigurime BujqĂ«sore, gjatĂ« vitit 2024 kĂ«to kompani nuk kanĂ« ofruar polica tĂ« sigurimit bujqĂ«sorâ, thuhet nĂ« pĂ«rgjigjen e tyre.
PĂ«r Selimin, sigurimet janĂ« njĂ« prej mjeteve tĂ« pakta qĂ« mund ta bĂ«jnĂ« bujqĂ«sinĂ« mĂ« pak tĂ« rrezikshme nĂ« kohĂ« krize klimatike. âSigurimet bujqĂ«sore duhet tĂ« pĂ«rkrahin bujqit qĂ« tĂ« zvogĂ«lojnĂ« rrezikun nga dĂ«met qĂ« nuk i kemi planifikuar dhe tĂ« mbulojĂ« shpenzimet tĂ« cilat bujku nuk ka mundĂ«si tĂ« i rekuperojĂ«â, thotĂ« ai.
Efekti ekonomik
Ndryshimet klimatike në një ambient sikur ky i Kosovës ku parandalimi dhe përballja me të është në nivel të ulët, aq sa Ministria e Bujqësisë nuk ka asnjë vlerësim të detajuar, të nivelit të humbjeve të fermerëve të shpërndara sipas thatësirës apo përmbytjeve, ngricave apo faktorë të tjerë, bëhen edhe më të dukshme.
E pasojat në ekonomi nga ndryshimet klimatike janë të shumta.
Së pari, nëse një kulturë bujqësore nuk ka rendiment në Kosovë, menjëherë hapet rruga nga tregtarët për ta importuar atë. Importi i një kulture bujqësore do të thotë rritje e çmimit për atë dhe ndikim negativ në rritjen ekonomike.
Raportet e çmimeve të prodhimeve dhe çmimet në bujqësi nga Agjencia e Statistikave të Kosovës, e paraqesin këtë gjendje qartazi.
Tremujori i dytë i vitit 2025 tregon një rritje të çmimeve të prodhimeve bujqësore për 8% krahasuar me periudhën e njëjtë të vitit 2024. Njëjtë edhe në tremujorin e tretë i vitit 2025, që e tregon se rritja vazhdon të jetë në nivel të njëjtë me vitin paraprak, duke shënuar 8.2% rritje.
Nëse analizojmë pemët dhe perimet si baza e shportës së konsumatorit, rritja në tremujorin e tretë, si muaj që mbushin tregun me pemë dhe perime, shihet qartazi rritja e cila është eksponenciale prej vitit 2020.
Vetëm importin e rrushit të tryezës për vitin 2025 në Kosovë për periudhën janar-nëntor, del se kemi importuar diku pak më shumë se 3 tonë rrush, me vlerë të mallit 3.34 milionë euro, që me taksë të doganës dhe TVSH, shkon në total diku 4 milionë euro.
Rasti me ngrica në prill na e nxjerr qartë efektin. Në vitin 2025 kemi importuar më shumë rrush se sa vitin 2024. Afër 1 ton rrush i freskët i tryezës është importuar më shumë se sa në vitin 2024.
Kurse për 2025 në periudhën janar-nëntor, vetëm speca të freskët, sipas Doganës së Kosovës, janë importuar afër 11.5 tonë speca të freskët, në vlerë të mallit afër 10.3 milionë euro, që i shtohen afër 130,000 euro taksë doganore, 1.8 milion euro TVSH dhe një pjesa tjetër e kostove të transportit.
Kështu ndikon mungesa e produktit vendor, duke u zëvendësuar me produkt të importit.
Sipas Fatmir Selimit, ndikimi ekonomik i ndryshimeve klimatike në bujqësinë e Kosovës është tashmë i dukshëm dhe po reflektohet drejtpërdrejt në të ardhurat e fermerëve dhe në stabilitetin e tregut ushqimor. Ai vlerëson se humbjet nga thatësirat, përmbytjet dhe valët ekstreme të nxehtësisë po rrisin koston e prodhimit, duke e bërë bujqësinë gjithnjë e më pak të parashikueshme financiarisht. Rendimentet e paqëndrueshme, sipas tij, po ndikojnë edhe në çmimet e produkteve bujqësore, duke rritur varësinë nga importi dhe duke dobësuar konkurrueshmërinë e prodhuesve vendorë.
Në shumë raste, dëmet klimatike nuk kompensohen, çka i shtyn fermerët drejt borxheve ose heqjes dorë nga prodhimi.
Bujqve kosovarë nuk u janë ulur të hyrat vetëm nga dështimi i zhvillimit të kulturave për shkak të ndodhive natyrore që shkaktohen nga ndryshimet klimatike. Atyre u janë shtrenjtuar edhe inputet që i përdorin për të punuar.
Agjencia e Statistikave tĂ« KosovĂ«s nĂ« raportin e tyre pĂ«r Indeksin e Ămimeve tĂ« Inputeve dhe Ămimet nĂ« BujqĂ«si 2020â2024, konstaton se ka njĂ« rritje tĂ« ndjeshme tĂ« kostove pĂ«r inputet bujqĂ«sore, veçanĂ«risht krahasuar me vitin bazĂ« 2020. Sipas tĂ« dhĂ«nave, indeksi i pĂ«rgjithshĂ«m i inputeve bujqĂ«sore nĂ« vitin 2024 Ă«shtĂ« rritur me 39.6% krahasuar me vitin 2020. Inputet qĂ« lidhen me investimet bujqĂ«sore, si makineritĂ«, pajisjet dhe ndĂ«rtesat e fermave, kanĂ« shĂ«nuar rritjen mĂ« tĂ« madhe. Indeksi i kĂ«tij grupi Ă«shtĂ« rritur me 55.8% nĂ« vitin 2024 krahasuar me vitin 2020.
PĂ«r bujqit tashmĂ« Ă«shtĂ« e nevojshme njĂ« linjĂ« e qartĂ« pĂ«r investime vetĂ«m nĂ« pĂ«rballje me ndryshime klimatike, sikur janĂ« sistemet e mbrojtjes nga breshĂ«ri, drenazhimet pĂ«r tâi shpĂ«tuar pĂ«rmbytjeve, kanalet e ujitjes pĂ«r luftĂ« kundĂ«r thatĂ«sisĂ« e forma tĂ« shpĂ«rndarjes sĂ« ujit apo ngrohĂ«sve pĂ«r tâi shpĂ«tuar ngricave.
Me shpresë të vogël, herë më mirë e herë më keq, bujqit vazhdojnë luftën e tyre ndaj ndryshimeve klimatike dhe luftën e mbijetesës me këtë veprimtari.
Instituti Hidrometeorologjik bën të ditur se java në vend ka nisur me depërtimin e masave të ftohta ajrore, të cilat do të përfshijnë gjithë territorin e Kosovës, duke shkaktuar rënie të ndjeshme të temperaturave.
IHK njofton se për të martën parashikohet të mbajë mot kryesisht i vranët.
Temperaturat minimale do të lëvizin ndërmjet -12 deri -7 gradë Celsius, ndërkaq maksimalet e ditës nga -2 deri 2°C
Era do të fryjë nga veriperëndimi me shpejtësi 1-5m/s. /Telegrafi/
Drejtoria për Siguri dhe Emergjenca e Komunës së Prishtinës ka bërë të ditur se për shkak të reshurave kanë reaguar në shtatë raste të ndryshme.
Në një postim në Facebook bëhet apel për kujdes gjatë lëvizjeve dhe të raportojnë për çdo rast emergjent.
Postimi i Drejtorisë:
Kushtet e pafavorshme atmosferike kanë shkaktuar një mori rastesh në Kryeqytet.
Si rrjedhojë, ekipet emergjente të drejtorisë sonë, në bashkëpunim me Brigadën Profesionale të Zjarrfikësve, Drejtorinë e Shërbimeve Publike, Drejtorinë e Investimeve Kapitale, Ndërmarrjen Gjelbër dhe kompanitë kontraktuese të Kryeqytetit, janë në terren që nga orët e hershme të mëngjesit dhe aktualisht po intervenojnë njëkohësisht në 7 raste.
Ju lutemi të keni kujdes gjatë lëvizjeve dhe të raportoni çdo rast emergjent në numrat: 0800 122 33 ose 0800 122 44. /Telegrafi/
Deklarata e disa dite më parë e Besian Mustafës nga Lidhja Demokratike e Kosovës se LDK bëri gabim trashanik kur votoi Hashim Thaçin për president ka ngjallur reagime.
Ndaj kësaj deklarate fillimisht reagoi Ganimete Musliu nga Partia Demokratike e Kosovës, e cila tha se gabimi trashanik i LDK-së nuk ka qenë Hashim Thaçi, por heshtja, frika dhe mungesa kronike e guximit politik e kësaj partie.
âGabimi trashanik i LDK-sĂ« nuk ka qenĂ« Hashim Thaçi. Gabimi trashanik i LDK-sĂ« ka qenĂ« heshtja, frika dhe mungesa kronike e guximit politik. Ka qenĂ« paaftĂ«sia pĂ«r tâu pĂ«rballur me tĂ« vĂ«rtetĂ«n dhe mungesa e kurajĂ«s pĂ«r tâi drejtuar kritikĂ« tĂ« hapur Donika GĂ«rvallĂ«s, Faton Pecit dhe Vjosa Osmanit, duke ushqyer iluzione tĂ« rreme se kĂ«ta do tâia kthenin votat e humbura dhe do tâi riparonin dĂ«met kolosale qĂ« vetĂ« ia shkaktuan LDK-sĂ«â, ka shkruar Musliu.
E lidhur me deklaratën e Ganimete Musliut, ka reaguar kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku.
Abdixhiku në një postim në Facebook duke aluduar në deklaratën e Musliut, ka thënë se ka kush merret me LDK-në.
Lexoni të plotë postimin e Abdixhikut:
Ăâmi ke trazuar mercenarĂ«t, o Besian?
Besiani, një politikan shembullor, e LDK me gjithë të, nuk kanë frikë nga zhurma. As nga sulmet e paguara. LDK nuk matet me tituj portalesh mercenarizmi e as me opinione të porositura nga dëshpërimi se nuk i fusin thonjtë dot tek anëtarësia e LDK-së. Nuk po ju dëgjojnë. Nuk po ju llogarisin.
I keni partitë tuaja.
Mbajeni duhmën e pazareve mes tyre.
Ka kush merret me LDK-në. Veç ju dhe partitë tuaja, kurrë jo. Kjo shtëpi e ka anëtarësinë që e do pa kushte; që e mbronë nëpër ditë të vështira, nëpër sulme, nëpër zhgënjime.
Sa herë që LDK është sulmuar, ka qenë sepse ka qenë e fortë nga brenda. Dhe kjo i bën nervoz. Sepse uniteti ynë, në të mirë e vështirë - sidomos në të vështirë - është pengesë fatale për pazare, për pushtete të lehta dhe për interesa primitive. Sulmet nuk na dobësojnë. Na bëjnë më të qartë pse jemi këtu.
Ne nuk do të përgjigjemi me mllef. Do të përgjigjemi me punë. Me program. Me besim te shteti dhe te qytetari. Me njerëz të së ardhmes, mu sikurse Besiani!
Kjo Ă«shtĂ« pĂ«rgjigjja jonĂ«. QetĂ«. Drejt. Dhe pĂ«rpara. Trazimet le tĂ« vazhdojnĂ«. Hapur, madje. Le tâi ballafaqojmĂ« mercenarĂ«t dhe paratĂ« qĂ« i aktivizojnĂ« kundĂ«r njerĂ«zve mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« Lidhjes; sikurse Besian Mustafa. /Telegrafi/
Një nënkalim i ndërtuar me miliona euro në Malishevë dhe i përuruar me koncert dhe fjalime, u përmbyt vetëm disa muaj më pas si pasojë e reshjeve të shiut. Komuna e pranon se projekti nuk e ka përfunduar ende pranimin teknik, kurse kompania ndërtuese nuk dha shpjegime.
Me një koncert të madh, fjalime e parakalime, në gusht të vitit 2025, komuna e Malishevës e përuroi një nënkalim për vetura në qytet.
NĂ«nkalimi ishte vetĂ«m njĂ« pjesĂ« e njĂ« projekti infrastrukturor me vlerĂ« afĂ«r 9 milionĂ« euro, qĂ« kryetari i kĂ«saj komune, Ekrem Kastrati e ka quajtur ândĂ«r projektet mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« historinĂ« e MalishevĂ«sâ, shkruan Evropa e LirĂ«.
Projekti âMalisheva Urbaneâ, pĂ«rfshin edhe shesh e parkingje nĂ«ntokĂ«sore, ndĂ«rtimi i sĂ« cilave u krye kryesisht nga kompania âB Famisâ nga Suhareka.
Por, vetëm disa muaj pas përurimit - më 6 janar 2026 - nënkalimi u mbush me ujë pas reshjeve intensive.
Komuna e MalishevĂ«s tha pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« (REL) se pĂ«rmbytja ishte pasojĂ« e shiut tĂ« rrĂ«mbyeshĂ«m dhe ârritjes sĂ« nivelit tĂ« ujit nĂ« lumin Mirusha dhe njĂ« dege tĂ« lumit, qĂ« si pasojĂ« ka qenĂ« i pamundur shkarkimi i ujitâ.
Të nesërmen, nënkalimi u lëshua për qarkullim, pas pastrimit të ujit që, sipas komunës, u bë nga kompania komunale e pastrimit.
Komuna nuk i ka vënë faj punimeve të nënkalimit për këtë përmbytje, ndonëse ka thënë se pranimi teknik për këtë projekt nuk ka përfunduar në tërësi.
âPĂ«rurimi Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pĂ«r rrugĂ«t, [qĂ« Ă«shtĂ«] njĂ« pjesĂ« e projektit, ndĂ«rsa projekti si tĂ«rĂ«si nuk Ă«shtĂ« i pĂ«rfunduarâ, thotĂ« zyra pĂ«r informim e komunĂ«s, duke mos specifikuar se a Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pranimi teknik i nĂ«nkalimit.
Pranimi teknik është procedurë përfundimtare për secilin projekt ndërtimor kur bëhet vërtetimi se punët janë kryer siç janë paraparë në projekt, apo kontratë.
âNĂ« gjuhĂ«n inxhinierike quhet âleja e shfrytĂ«zueshmĂ«risĂ«â. ShĂ«rben mĂ« sĂ« shumti te objektet banesore. NĂ«nkalimet janĂ« objekte mĂ« tĂ« vogla, por gjithsesi kĂ«rkohet pranimi teknik, sepse Ă«shtĂ« rregullâ, thotĂ« Naser Kabashi, profesor i Fakultetit tĂ« NdĂ«rtimtarisĂ« nĂ« Universitetin e PrishtinĂ«s.
Megjithatë, sipas profesorit, në rastet e vërshimeve të strukturave ndërtimore si te nënkalimet, më shumë ka të bëjë me mosplanifikim të përballimit të reshjeve me intensitet të lartë dhe kohë të shkurtër, gjatë projektimit.
âPamundĂ«sia e gĂ«lltitjes sĂ« ujit nĂ« kĂ«to kapacitete ka rezultuar nĂ« kĂ«tĂ« [mbushjen me ujĂ«], sipas rasteve tĂ« pĂ«rgjithshme, pa u ndalur nĂ« raste specifike qĂ« mund tĂ« kenĂ« ndonjĂ« element tĂ« veçantĂ«â, thekson ai pĂ«r REL-in.
NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, as nga kompania âB Famisâ nuk ka pasur ndonjĂ« reagim lidhur me kĂ«tĂ« çështje, edhe pas pyetjeve tĂ« dĂ«rguara nga REL-i.
NjĂ« punĂ«tor i kĂ«saj kompanie, qĂ« foli me REL-in nga numri zyrtar i kompanisĂ«, tha se kompania âgjendet nĂ« pushim deri mĂ« 15 janarâ.
Në kontratën për ndërtimin e këtij projekti, që REL-i e ka siguruar, në punëkryerje parashihet edhe drenazhimi, sistemet e shkarkimit të ujit, ndonëse nuk ka detaje të tjera specifike që kanë të bëjnë me situata si ajo e vërshimeve.
Në rrjetet e saj sociale, kompania ka reklamuar në vazhdimësi projektin dhe punën e tyre në të.
Si u fitua kontrata për realizimin e këtij projekti?
Në fund të vitit 2022, komuna e Malishevës hapi tenderin për ndërtimin e këtij projekti që e kishte paraparë të kushtonte rreth 8.9 milionë euro.
Tenderi ishte i hapur dhe kriter kryesor për fitimin e tij ishte çmimi më i ulët në ofertë.
Në këtë thirrje pati dy ofertues.
NjĂ«ra ishte kompania âB Famisâ nga Suhareka nĂ« konsorcium me dy kompani tjera âEskavatoriâ dhe âBest Companyâ. Oferta e tyre ishte rreth 8.2 milionĂ« euro.
Pronar i kompanisĂ« âB Famisâ Ă«shtĂ« Bekim Bytyçi.
NdĂ«rsa, ofertuesi i dytĂ« ishte kompania âFamis Coâ, po ashtu nga Suhareka sĂ« bashku me njĂ« kompani tjetĂ«r âBamirsâ, me ofertĂ« rreth 7.7 milionĂ« euro.
Tenderin e fitoi âB Famisâ, ndonĂ«se pati ofertĂ«n mĂ« tĂ« lartĂ«, pasi qĂ« komuna e shpalli ofertuesin e dytĂ« âtĂ« papĂ«rgjegjshĂ«mâ, me arsyen se i mungonin disa nga dokumentacionet dhe kriteret qĂ« kĂ«rkoheshin nĂ« tender.
Ndër to, sipas komunës, ishin disa dokumentacione për përvojat e punës së inxhinierëve në projekt, pastaj dëshmitë e përvojave paraprake e deri te mungesa e disa pajisjeve të caktuara.
âB Famisâ dhe âFamis Coâ nĂ« tĂ« kaluarĂ«n kanĂ« qenĂ« njĂ« kompani e vetme e themeluar dhe e udhĂ«hequr kryesisht nga anĂ«tarĂ« tĂ« familjes Bytyçi.
Historia e tyre shkon prapa deri nĂ« vitet e â70-ta dhe ndĂ«r vite kompania ndryshoi emrin disa herĂ«.
Ky është informacion publik që të dy kompanitë e kanë të shkruar në historikun e përmbledhur në uebfaqet e kompanive.
Tek nĂ« vitin 2022, kompania, qĂ« quhej âFamis Coâ, ndahet dhe krijohet kompania âB Famisâ, e cila u regjistrua zyrtarisht mĂ« 19 maj 2022, disa muaj para se tĂ« fitonte tenderin pĂ«r projektin nĂ« MalishevĂ«.
Përveç tenderit kryesor për ndërtimin e nënkalimit dhe infrastrukturës përcjellëse, komuna e Malishevës, më 2025 hapi edhe një tender tjetër për punë shtesë në këtë projekt.
KĂ«saj radhe, tenderi nuk u hap pĂ«r ofertues, por iu dha me negocim kompanisĂ« âB Famisâ.
Vlera e këtij tenderi ishte rreth 823.000 euro.
Ligji për Prokurimin Publik e lejon që institucionet të japin tender me negocim vetëm me arsyetim specifik se pse ka qenë e nevojshme.
REL-i ka pyetur komunën e Malishevës se pse ka qenë e nevojshme për këto punë shtesë dhe pse ky tender nuk ishte i hapur për ofertues të tjerë, por nuk ka marrë përgjigje.
âFormĂ« klasike e manipulimit tĂ« ofertaveâ
Albulena Ndrecaj, drejtoreshĂ« e organizatĂ«s INPO, e cila kryen hulumtime dhe raporte mbi prokurimin nĂ« KosovĂ«, e pĂ«rshkruan situatĂ«n kur dy kompani tĂ« njĂ«jta, ose me lidhje mes vete, garojnĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin tender si âpraktikĂ« e kamotshme nĂ« KosovĂ«â.
âKjo Ă«shtĂ« forma mĂ« klasike e manipulimit tĂ« ofertave nĂ« prokurim publik, ku shpeshherĂ« njĂ« pĂ«rfitues i vetĂ«m ka dy apo tri kompani dhe bĂ«n oferta me matematika tĂ« ndryshme nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« fitojĂ« oferta mĂ« e shtrenjtĂ«â, thotĂ« ajo.
Sipas Ndrecajt, përgjegjësia për ruajtjen e parasë publike bie mbi autoritetin kontraktues, në këtë rast komuna.
âAutoritetet kontraktuese nĂ« pĂ«rgjithĂ«si i njohin tĂ« gjithĂ« operatorĂ«t ekonomikĂ«. Operatori ekonomik e ka njĂ« qĂ«llim tĂ« vetĂ«m, pĂ«rfitimin e kontratĂ«s. I takon Autoritetit kontraktues qĂ« tĂ« detektojĂ« nĂ« rast qĂ« kompanitĂ« bĂ«jnĂ« devijime ligjoreâ, thotĂ« Ndrecaj.
Sa i përket faktit që në tenderin me dy ofertues, njëri është shpallur i papërgjegjshëm, Ndrecaj thotë se ndonjëherë kjo bëhet qëllimshëm.
â...sepse njĂ« operator ekonomik qĂ«, ta zĂ«mĂ«, ka kontrata milionĂ«she me shtetin apo autoritete tĂ« tjera kontraktuese, Ă«shtĂ« nonsens [nuk ka kuptim], qĂ« nĂ« njĂ« procedurĂ« tjetĂ«r tĂ« tenderit tĂ« shpallet i papĂ«rgjegjshĂ«m pĂ«r shkak tĂ« mungesĂ«s sĂ« ndonjĂ« dokumentacioni apo mosplotĂ«simit tĂ« kriteritâ, nĂ«nvizon ajo.
NĂ« uebfaqen e kompanisĂ« âFamis Coâ, si projekte tĂ« tyre janĂ« paraqitur edhe tĂ« tilla si, unaza e jashtme nĂ« komunĂ«n e PrishtinĂ«s dhe njĂ« mbikalim nĂ« fshatin Komoran tĂ« Drenasit.
REL-i ka dĂ«rguar pyetje lidhur me kĂ«tĂ« çështje te kompania âFamis Coâ, por deri nĂ« momentin e publikimit tĂ« kĂ«tij artikulli, nuk ka pranuar pĂ«rgjigje.
REL-i i ka shkruar edhe Komisionit Rregullativ të Prokurimit Publik për të kërkuar interpretim lidhur me atë se a përbën shkelje kjo situatë, por ende nuk ka marrë përgjigje.
Zëvendëskryeministrja e Shqipërisë, Belina Balluku ka thënë se Shqipëria po kalon orë të vështira për shkak të reshjeve të dëborës dhe temperaturave të ulëta në veri dhe verilindje të vendit.
Balluku në një postim në Facebook thekson se Punonjësit e Operatorit të Shpërndarjes së Energjisë Elektrike në Shqipërisë ndodhen në terren për të garantuar furnizim pa ndërprerje për abonentët kudo.
âOrĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r shkak tĂ« reshjeve tĂ« dĂ«borĂ«s dhe temperaturave tĂ« ulĂ«ta nĂ« veri dhe verilindje tĂ« vendit, por ekipet e OSHEE ndodhen nĂ« terren pĂ«r tĂ« garantuar furnizim pa ndĂ«rprerje pĂ«r abonentĂ«t kudo. 1600 punonjĂ«s dhe 186 mjete...â, shkruan ajo. /Telegrafi/
Gjykata Themelore e Prizrenit nĂ« njĂ« komunikatĂ« pĂ«r media thekson se me rastin e pĂ«rfundimit tĂ« seancĂ«s dĂ«gjimore pĂ«r caktimin e masĂ« sĂ« sigurisĂ« ndaj 39 tĂ« pandehurve, Gjyqtari i procedurĂ«s paraprake tĂ« premten nĂ« pĂ«rfundim tĂ« seancĂ«s (ora 22:10), ka konstatuar nĂ« procesverbal se tĂ« pandehurit do tĂ« kthehen nĂ« qendrat e tyre tĂ« ndalimit nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« Gjykata tâi njoftojĂ« lidhur me aktvendimit pĂ«r propozimin/kĂ«rkesĂ«n e ProkurorisĂ« Themelore nĂ« Prizren.
âKy vendim i Gjyqtarit tĂ« procedurĂ«s paraprake Ă«shtĂ« marrĂ« konform neni 162 tĂ« Kodit tĂ« ProcedurĂ«s Penale, paragrafi 8 ku thuhet se âSa mĂ« parĂ« qĂ« tĂ« jetĂ« e mundur, por jo mĂ« vonĂ« se brenda 48 orĂ«ve nga arresti, gjyqtari i procedurĂ«s paraprake mban seancĂ«n dĂ«gjimore pĂ«r tĂ« vendosur nĂ«se i pandehuri duhet tĂ« mbahet nĂ« paraburgim (nĂ« rastin konkret brenda 48 orĂ«sh Ă«shtĂ« mbajtur seanca dĂ«gjimore nĂ« GjykatĂ«n Themelore Prizren), dhe nĂ« vazhdim tĂ« paragrafit thuhet se âNĂ« pritje tĂ« vendimit tĂ« gjykatĂ«s, i pandehuri mund tĂ« mbahet nĂ«n ndalimâ, çka edhe Gjyqtari i procedurĂ«s paraprake ka konstatuar nĂ« procesverbal nĂ« rastin konkretâ, thuhet nĂ« njoftim. /Telegrafi/
Avokati Yll Zekaj ka reaguar sot lidhur me mbajtjen e 35 të ndaluarve në Qendrën e Paraburgimit në Lipjan, në kuadër të rastit që lidhet me Byronë Kosovare të Sigurimeve (BKS).
Zekaj ka deklaruar se gjatë seancës për caktimin e masave të sigurisë ndaj 39 personave të ndaluar, e cila është mbajtur të premten në Gjykatën Themelore në Prizren nga ora 16:00 deri rreth orës 22:30, Prokuroria Themelore në Prizren ka kërkuar që për 35 prej tyre të caktohet masa e paraqitjes në stacion policor, raporton Betimi për Drejtësi.
Sipas tij, pavarësisht kësaj kërkese, Gjykata nuk ka urdhëruar lirimin e menjëhershëm të këtyre të ndaluarve, por ka vendosur që ata të kthehen në ndalim, pa një vendim të veçantë, në pritje të marrjes së aktvendimit për masën e sigurisë jashtë seancës. Ai ka shtuar se gjyqtari, sipas tij, kishte deklaruar gojarisht se vendimi do të merrej sot rreth orës 10:00.
Zekaj ka theksuar se, sipas tij, i vetmi vendim ligjor në fuqi ka qenë ai për ndalim prej 48 orësh, afat i cili ka skaduar sot në ora 10:00.
âI vetmi vendim i ligjshem qe egziston deri tani ne kete rast eshte ai i ndalimit per 48 ore, i cili ka skaduar sot ne ora 10:00. Edhe pse vendimi ka skaduar qe 2 ore, 35 te ndaluarit jane duke u mbajtur ne menyre te kunderligjshme nga Burgu i Lipjanit, pa asnje vendimâ, ka shkruar Zekaj nĂ« reagim.
Ai ka deklaruar se edhe pas skadimit të këtij afati, 35 të ndaluarit po mbahen në Qendrën e Paraburgimit në Lipjan pa asnjë vendim gjyqësor, duke shtuar se institucioni përkatës, sipas tij, po pret veprim nga Gjykata Themelore në Prizren.
Reagimi i Zekajt vjen pas deklarimeve të një dite më parë të avokatit Driton Muharremi, i cili kishte thënë se, ndonëse Gjykata kishte pranuar kërkesën e Prokurorisë për masa alternative ndaj 35 të pandehurve, ata ishin dërguar dhe mbajtur në Qendrën e Paraburgimit në Lipjan.
âBetimi pĂ«r DrejtĂ«siâ ka raportuar sot se Prokuroria Themelore nĂ« Prizren ka dorĂ«zuar kĂ«rkesĂ« pĂ«r caktimin e masĂ«s sĂ« paraburgimit ndaj ish-drejtorit tĂ« ByrosĂ« Kosovare tĂ« Sigurimeve (BKS), Sami Mazrekut, dhe ish-drejtorit tĂ« Departamentit tĂ« Financave dhe Kontabilitetit, Valon Berisha, si dhe Florent Sylejmanit e Yll Ăollakut. Kurse ndaj 35 tĂ« tjerĂ«ve ka kĂ«rkuar masĂ«n e paraqitjes nĂ« Polici.
Mazreku dhe Berisha bashkë me të dyshuarit tjerë u arrestuan mëngjesin e 8 janarit në një aksion të Prokurorisë Themelore të Prizrenit që ishte udhëhequr nga kryeprokurori Petrit Kryeziu. Dëmi pretendohet të jetë mbi 1 milion euro.
Byroja Kosovare e Sigurimeve (BKS) kishte njoftuar se se rasti i cili po trajtohet nga Prokuroria Themelore në Prizren është iniciuar nga vetë BKS-ja në cilësinë e palës së dëmtuar.
Ish-drejtori i Financave në Byronë Kosovare të Sigurimit, Valon Berisha, dyshohet të ketë përfituar kundërligjshëm para nga qytetarë të cilët ishin rimbursuar në emër të sigurimeve me shuma dhjetëra mijë euro.
Sipas kĂ«rkesĂ«s sĂ« ProkurorisĂ« tĂ« siguruar nga âBetimi pĂ«r DrejtĂ«siâ, mes tĂ« dyshuarve kryesorĂ« janĂ« Sami Mazreku dhe Valon Berisha, tĂ« cilĂ«t gjatĂ« periudhĂ«s 22 korrik 2022 â 9 tetor 2023, nĂ« pozitat drejtuese nĂ« BKS, dyshohen se kanĂ« kryer njĂ« sĂ«rĂ« transaksionesh bankare tĂ« paautorizuara, duke shkaktuar dĂ«me materiale tĂ« konsiderueshme. Transaksionet e dyshuara pĂ«rfshijnĂ« shumĂ«n prej 4,641 euro deri mbi 8,500 euro pĂ«r kompensim tĂ« supozuar tĂ« dĂ«meve nga aksidentet e trafikut pĂ«r persona qĂ« paraprakisht kishin marrĂ« kompensim, duke shkaktuar kĂ«shtu dĂ«m tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« pĂ«r BKS-nĂ«.
Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore në Prizren, Petrit Kryeziu, ka bërë të ditur se 39 persona janë arrestuar në aksionin për keqpërdorimet në Byronë Kosovare të Sigurimeve (BKS).
Ai nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r medie kishte deklaruar se dĂ«mi vlerĂ«sohet tĂ« jetĂ« 1 milion e 43 mijĂ« euro, derisa shtoi se cak i hetimeve ishin edhe ish-drejtori i BKS-sĂ«, Sami Mazreku dhe ish-drejtori i Financave, Valon Berisha, tĂ« cilĂ«t po ashtu janĂ« nĂ« mesin e tĂ« arrestuarve, raporton âBetimi pĂ«r DrejtĂ«siâ.
Gjykata Themelore e Prishtinës ia ka vazhduar edhe për dy muaj paraburgimin Fatmir Shehollit, i arrestuar për spiunazh.
Lajmin e konfirmoi për Telegrafin, Mirlinda Gashi, zëdhënëse e Gjykatës Themelore të Prishtinës.
âJu njoftojmĂ« se pas kĂ«rkesĂ«s sĂ« ProkurorisĂ« Speciale tĂ« RepublikĂ«s sĂ« KosovĂ«s pĂ«r vazhdimin e masĂ«s sĂ« paraburgimit nĂ« çështjen penale ndaj tĂ« pandehurit F.SH. pĂ«r shkak tĂ« dyshimit tĂ« bazuar se ka kryer veprĂ«n penale tĂ« Spiunazhit nĂ« vazhdimĂ«si, gjyqtari i procedurĂ«s paraprake pas shqyrtimit tĂ« kĂ«rkesĂ«s, me datĂ« 09.01.2026 pĂ«rmes Aktvendimit ka aprovuar kĂ«rkesĂ«n e PSRK-sĂ«, ashtu qĂ« tĂ« njĂ«jtit iu Ă«shtĂ« vazhduar masa e paraburgimit nĂ« kohĂ«zgjatje prej 2 muajâ, tha Gashi pĂ«r Telegrafi.com.
Ndryshe, Fatmir Sheholli u arrestua më 09 tetor 2025. Ai dyshohet se ka vepruar sipas udhëzimeve të zyrtarit të lartë të BIA-s serbe, Bojan Dimiq, duke mbledhur dhe shpërndarë informacion rreth pronave, aktiviteteve biznesore dhe funksionimit të institucioneve në Kosovë.
Në dosjen e Prokurorisë Speciale thuhet se Sheholli ishte i rekrutuar nga BIA dhe kishte ofruar ndihmë të vazhdueshme për këtë shërbim të huaj, duke marrë informacione që më pas i shpërndante edhe në media online në Kosovë. Ai ishte nën hetime nga gushti i vitit 2024 dhe ishte edhe në përgjim fizik.
Gjatë bastisjeve të Policisë së Kosovës më 9 tetor 2025 në banesën e Shehollit janë sekuestruar një numër i pajisjeve elektronike, dokumentacion dhe sende të tjera. /Telegrafi/
Agjencia e Menaxhimit Emergjent ka dhënë raportin e fundit lidhur me situatën pas vërshimeve në vend.
AME thekson situata është e menaxhueshme dhe nuk ka indikacione për përshkallëzim.
Periudha e raportimit është nga ora 22:00 e së premtes deri në orët e mëngjesit të së shtunës.
Lexoni të plotë njoftimin:
Sipas informatave të pranuara nga Qendrat Operative Emergjente 112, NJPZSH-të, DSHPE-të dhe raportimeve të qytetarëve, situata e vërshimeve në nivel vendi gjatë intervalit kohor të raportimit paraqitet kryesisht stabile dhe e menaxhueshme.
Pas rënies së intensitetit me të reshura të shiut dhe fillimit të reshjeve të borës, në shumicën e rajoneve është vërejtur përmirësim i dukshëm i gjendjes, me rënie graduale të nivelit të ujit në lumenj dhe përrenj.
Nuk raportohet për humbje jete.
GJENDJA SIPAS RAJONEVE
Rajoni i Prishtinës
- PrishtinĂ«: vĂ«rshime nĂ« rrugĂ«n âRifat Berishaâ (Kodra e Diellit) dhe nĂ« fshatin Hajvali â rruga âBrigada 153â.
- Lipjan: vĂ«rshime nĂ« fshatin Smallush â rruga â11 Qershoriâ.
- Shtime: vĂ«rshime nĂ« rrugĂ«n ShtimeâReçak.
- GraçanicĂ«: vĂ«rshime nĂ« Motel âVilla Hiltonâ dhe rrugĂ«n te Prishtina Mall.
- Fushë Kosovë, Obiliq, Drenas, - Podujevë: situata e qetë, pa raste për ndërhyrje.
Të gjitha intervenimet janë realizuar nga NJPZSH, DSHPE dhe kompani të kontraktuara nga Komunat.
Rajoni i Prizrenit
- Prizren, Suharekë, Rahovec, Mamushë: pa thirrje dhe pa intervenime; rrugët të kalueshme.
- Malishevë: dy intervenime për rrugë të bllokuara nga uji.
- Dragash: një intervenim teknik në fshatin Rapçë (pusetë e bllokuar).
Rajoni i Mitrovicës
- MitrovicĂ«: nĂ« kompleksin âAminaâ Ă«shtĂ« evakuuar njĂ« familje nga NJPZSH;
-aktualisht gjendja është më e qetë dhe pa rrezik të menjëhershëm për vërshime të reja.
- Skenderaj & Vushtrri: pa raste që kërkojnë ndërhyrje.
- KEK â Termocentrali Kosova A: nĂ« orĂ«n 07:05 Ă«shtĂ« kĂ«rkuar intervenim urgjent pĂ«r pompĂ« thithĂ«se me kapacitet tĂ« madh; kĂ«rkesa Ă«shtĂ« adresuar dhe NJPZSH ka intervenuar.
Rajoni i Pejës
- Pejë, Deçan, Klinë, Istog, Junik: situata stabile, pa kërkesa për intervenim.
Trafiku:
PejĂ«âRugovĂ«: segmente me ujĂ« nĂ« rrugĂ« â kĂ«rkohet kujdes i shtuar.
PejĂ«âKullĂ«: e kalueshme, me kujdes.
Rajoni i Gjakovës
Situata e qetë dhe stabile.
Niveli i ujit në lumenj ka filluar të bie.
Raportohet një bllokim rruge nga shembja e dheut.
Rajoni i Gjilanit
- Gjilan: vërshim në rrugën e Kufcës.
- Komunat tjera (Ferizaj, Kamenicë, Viti, Kaçanik, Hani i Elezit, Shtërpcë, Artanë/Novobërdë, Kllokot, Partesh, Ranillug): pa vërshime, situata e qetë.
KĂRKESA DHE NDĂRHYRJE SPECIFIKE
KĂ«rkesĂ« urgjente nga KEK pĂ«r pompĂ« thithĂ«se me kapacitet tĂ« madh nĂ« KosovĂ«n A â e adresuar dhe e realizuar nga kapaciteti i Agjencise Menaxhimit Emergjent.
Nuk janĂ« pranuar kĂ«rkesa shtesĂ« pĂ«r ndihmĂ« apo koordinim nga komunat gjatĂ« intervalit 22:00â08:00.
VLERĂSIMI I SITUATĂS
Situata paraqitet stabile dhe e menaxhueshme.
Rreziku kryesor aktual lidhet me: reshjet e borës, ngricat në rrugë, vështirësitë në qarkullim.
Nuk ka indikacione për përshkallëzim të situatës.
GATISHMĂRIA INSTITUCIONALE
Qendra Operative e AME-së dhe strukturat përgjegjëse për Mbrojtje Shpëtim dhe Ndihmë mbesin në gatishmëri të plotë 24/7, për monitorim dhe reagim të menjëhershëm sipas nevojës.
Policia e KosovĂ«s ka bĂ«rĂ« tĂ« ditur se pĂ«r shkak tĂ« sasisĂ« sĂ« madhe tĂ« ujit nĂ« rrugĂ«n nacionale FerizajâPrishtinĂ«, konkretisht nĂ« segmentin qĂ« kalon nĂ«pĂ«r fshatin LlapnasellĂ«, segmenti nga rrethi i âPrishtina Mallâ nĂ« drejtim tĂ« PrishtinĂ«s dhe segmenti nga rrethi i âMarigonaâ nĂ« drejtim tĂ« Ferizajt Ă«shtĂ« bllokuar plotĂ«sisht qarkullimi i automjeteve nĂ« kĂ«tĂ« segment rrugor pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« caktuar.
Policia njofton se qarkullimi i automjeteve do të devijohet dhe orientohet përmes autostradës.
MĂ« poshtĂ« mund tâi shiheni pamjet nga droni tĂ« rrugĂ«s nacionale Ferizaj-PrishtinĂ«.
Policia e Shtetit ka bërë të ditur se në Kamëz, magazinoheshin veshje të kontrabanduara, të cilave iu viheshin logo false të markave të njohura ndërkombëtare.
Policia në një njoftim për media thekson se lidhur me këtë kanë arrestuar një shtetas turk, një tjetër është në kërkim, ndërkaq po ashtu kanë sekuestruar sasi të mëdha veshjesh, stampa/logo të markave të njohura ndërkombëtare.
Lexoni të plotë njoftimin e Policisë së Shqipërisë:
Finalizohet nga Sektori pĂ«r Hetimin e Krimit Ekonomik dhe Financiar nĂ« DrejtorinĂ« pĂ«r Hetimin e Krimit Ekonomik dhe Financiar nĂ« DPPSh, nĂ« drejtimin e ProkurorisĂ« pranĂ« GjykatĂ«s sĂ« ShkallĂ«s sĂ« ParĂ« tĂ« Juridiksionit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m TiranĂ«, operacioni policor i koduar âBrands 2â.
Zbulohet në Kamëz, 1 magazinë ku stampoheshin veshje të kontrabanduara, me logo false.
Arrestohet 1 shtetas turk, shpallet në kërkim 1 tjetër shtetas turk si dhe procedohen në gjendje të lirë 3 punonjëse.
Sekuestrohen sasi tĂ« mĂ«dha veshjesh/kĂ«pucĂ«sh, makineri lazeri, printimi ose stampimi, stampa/logo tĂ« markave tĂ« njohura ndĂ«rkombĂ«tare, 1 celular, si dhe sende/dokumente tĂ« tjera qĂ« do tâi shĂ«rbejnĂ« hetimit.
Si rezultat i administrimit tĂ« informacionit tĂ« siguruar se nĂ« KamĂ«z, magazinoheshin veshje tĂ« kontrabanduara, tĂ« cilave iu viheshin logo false tĂ« markave tĂ« njohura ndĂ«rkombĂ«tare, Sektori pĂ«r Hetimin e Krimit Ekonomik dhe Financiar, me mbĂ«shtetjen e Komisariatit tĂ« PolicisĂ« Nr. 5 dhe ForcĂ«s sĂ« Posaçme âShqiponjaâ, organizoi dhe finalizoi operacionin âBrands 2â.
Gjatë operacionit u arrestua shtetasi turk O. S., 46 vjeç, u shpall në kërkim shtetasi turk M. K., 50 vjeç, si dhe u referuan materialet në Prokurori, ku nisi procedimi në gjendje të lirë, për shtetaset L. M, Sh. M dhe Sh. B, punonjëse në këtë magazinë.
Gjatë ndërhyrjes, shërbimet e Policisë konstatuan se në magazinë kishte mallra që dyshohet se kishin shmangur detyrimin doganor, si dhe makineri për falsifikimin dhe stampimin e logove që vendoseshin në veshje dhe këpucë të ndryshme.
Punohet për lokalizimin dhe kapjen e 50-vjeçarit të shpallur në kërkim.
Materialet procedurale iu referuan ProkurorisĂ« sĂ« TiranĂ«s, pĂ«r veprime tĂ« mĂ«tejshme, pĂ«r veprat penale âShkelja e tĂ« drejtave tĂ« pronĂ«sisĂ« industrialeâ, âPunĂ«simi i paligjshĂ«mâ, âKontrabanda me mallra tĂ« tjeraâ, âTregtimi dhe transportimi i mallrave qĂ« janĂ« kontrabandĂ«â, âRuajtja ose depozitimi i mallrave kontrabandĂ«â, âFshehja e tĂ« ardhuraveâ, âFalsifikimi i vulave, i stampave ose i formularĂ«veâ. /Telegrafi/
Login
