Gazeta Si – I dënuari Mihal Mërkuri ka ndërruar jetë mëngjesin e sotëm në Qendrën Spitalore Universitare ‘Nënë Tereza’.

Sipas burimeeve, shkak është bërë gjendja e rëndë shëndetësore si pasojë e arrestit kardiak dhe hemorragjisë në kokë.

Mërkuri ishte i dënuar me 10 vite burg për vrasje të mbetur në tentativë dhe armëmbajtje pa leje. Ai u ekstradua nga Greqia në vitin 2023, ndërsa në vitin 2025 u transferua në burgun e Burrelit.

The post I dënuar për vrasje në tentativë, i burgosuri ndërron jetë në QSUT appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ka zhvilluar një operacion në Elbasan, ku prokurroria ka caktuar masa sigurie ndaj 7 personave, të cilët lejonin dhe organizonin bastet sportive online. Gjashtë prej tyre rezultojnë të jenë punonjës policie në qarqe të ndryshme.

Për dy prej tyre, është caktuar “arrest shtëpie”, ndërsa për 4 të tjerë është caktuar masa e ndalimit të daljes jashtë vendit dhe “detyrim paraqitje”.

Sipas vendimit të gjykatës, masa e sigurimit personal “Arrest në shtëpi” është caktuar për nënkomisarin R.T., specialist për krimet në Stacionin e Policisë Manëz, inspektorin E.K., ndihmës specialist/kontrollor në Stacionin e Policisë Kufitare Morinë, si dhe për shtetasin I.T., banues në Tiranë.

Ndërkohë, për katër punonjës të tjerë të policisë është vendosur masa “Ndalim i daljes jashtë shtetit” dhe “Detyrim për t’u paraqitur në policinë gjyqësore”.

Këta janë komisari D.S., shef i Seksionit për Hetimin e Krimeve në Volum në Komisariatin e Policisë Devoll, nënkomisari A.M. dhe inspektori G.B. në Policinë Kufitare Morinë, si dhe inspektori E.D., trupë shërbimi operacional në njësinë speciale RENEA.

Hetimet kanë zbuluar se të dyshuarit, duke shfrytëzuar funksionet e tyre, në bashkëpunim me njëri-tjetrin, kanë organizuar dhe favorizuar ushtrimin e lojërave të fatit dhe basteve sportive të palejuara.

Ata akuzohen për veprat penale “Organizimi ose ushtrimi i veprimtarisë së lojërave të fatit në kundërshtim me ligjin” dhe “Shpërdorim i detyrës”.

Gjatë veprimeve proceduriale janë sekuestruar 7 telefona celularë, që dyshohet se janë përdorur për aktivitetin kriminal

The post Lejonin baste sportive, masë sigurie për 6 punonjës policie appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një pjesë e Tiranës ka mbetur pa furnizim me energji elektrike mbrëmjen e kësaj të hëne, pas një defekti në një linjë të rëndësishme të OST-së.

Sipas njoftimit të bërë nga OSHEE, avaria ka ndodhur në linjën 110kV që furnizon disa nënstacione kryesore, duke përfshirë zonat rreth Ali Demit, Freskut, ish-Uzina Autotraktorëve dhe Brrylin.

“Është shfaqur një problem në linjën 110kV të OST-së, e cila furnizon me energji disa nënstacione të qytetit, kryesisht zonat e përmendura më lart. Po punojmë ngushtë me stafet e Operatorit të Sistemit të Transmetimit për të gjetur zgjidhje sa më shpejt të jetë e mundur”, njoftoi OSHEE.

Ndërkohë, kompania e shpërndarjes së energjisë elektrike siguron se disa institucione dhe zona kritike po furnizohen nga linja alternative, përmes skemës së quajtur “unazë”, e cila mundëson mbulimin e pjesshëm të nevojave të energjisë për të minimizuar ndërprerjet.

Ndërprerja e energjisë elektrike ndikoi edhe në aktivitete publike, përfshirë futbollin. Ndeshja Dinamo-Vllaznia, që po zhvillohej në stadiumin “Air Albania”, u detyrua të fillonte me 40 minuta vonesë për shkak të mungesës së energjisë, ndërsa organizatorët u përpoqën të menaxhonin situatën.

The post Disa lagje të Tiranës pa energji elektrike për shkak të një defekti appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Të dielën, kryeministrja italiane, Giorgia Meloni deklaroi publikisht se Donald Trump po gabon. Ky fakt në vetvete është mjaft domethënës: është jashtëzakonisht e rrallë që kryeministrja të distancohet nga një vendim i presidentit të SHBA-ve.

Vendimi përfshinte njoftimin e tarifave të rritura kundër tetë shteteve evropiane që në ditët e mëparshme kishin vendosur të dërgonin trupa në Groenlandë.

Italia, e cila kishte refuzuar të angazhonte njerëz dhe pajisje, u përjashtua si pasojë nga kjo hakmarrje tregtare dhe politike nga Shtetet e Bashkuara, por Meloni megjithatë u ndje e detyruar të fliste hapur.

Siç ndodh shpesh, megjithatë, ajo e bëri këtë me njëfarë paqartësie. Ajo e kritikoi vendimin e Trump, por pa e dënuar plotësisht; përkundrazi, ajo u përpoq ta justifikonte atë si një zgjedhje të shkaktuar nga një “gabim në mirëkuptim dhe komunikim” dhe sugjeroi nevojën për të nxitur pajtimin midis Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara.

Meloni ka qenë gjithmonë jashtëzakonisht e kujdesshme në kundërshtimin e vendimeve të Trump, madje edhe atyre më armiqësore ndaj Evropës: kjo pjesërisht, sepse ajo mbështet disa nga këto iniciativa, pjesërisht, sepse po përpiqet të pohojë një rol si ndërmjetëse midis Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, dhe pjesërisht sepse duhet të marrë parasysh qëndrimet e aleatit të saj kryesor qeveritar, Lidhjes së Matteo Salvini-t.

Ky qëndrim ishte qartësisht i dukshëm edhe në Groenlandë, ishullin e madh midis Oqeanit Atlantik të Veriut dhe Oqeanit Arktik që është një pjesë kryesisht autonome e Mbretërisë së Danimarkës.

Më 6 janar, pas kërcënimeve të vazhdueshme të Trump për ta aneksuar atë, Meloni ishte midis udhëheqësve që nënshkruan një deklaratë të përbashkët (asaj iu bashkuan edhe ata të Francës, Gjermanisë, Spanjës, Polonisë, Mbretërisë së Bashkuar dhe Danimarkës) duke përsëritur disa “parime universale” në dukje të dukshme për ta bindur Trumpin të mos kryejë çdo operacion armiqësor, ushtarak apo të ndonjë lloji tjetër, kundër Groenlandës.

Megjithatë, tre ditë më vonë, Meloni minimizoi rreziqet e iniciativave të mundshme të Trump. “Unë ende nuk besoj në mundësinë që Shtetet e Bashkuara të ndërmarrin veprime ushtarake për të marrë kontrollin e Grenlandës, një opsion që unë qartësisht nuk do ta mbështesja”, tha ajo.

Më pas, ajo shpjegoi se, sipas saj, qëndrimi dhe metodat “disi të vendosura” të Trump shërbejnë për ta bërë të qartë se Shtetet e Bashkuara “nuk do të pranojnë ndërhyrje të tepërta nga aktorë të tjerë të huaj në një zonë kaq strategjike për sigurinë dhe interesat e tyre” (ajo në thelb po i referohej Kinës dhe Rusisë).

The post Groenlanda, Meloni bën ndërmjetësen për të shuar tensionet BE-SHBA appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Presidenti bullgar Rumen Radev ka njoftuar dorëheqjen e tij, e cila tani duhet të ratifikohet nga Gjykata Kushtetuese.

Ky veprim, sipas mediave bullgare që e kishin pritur, është një hap përgatitor për një kandidaturë në zgjedhjet parlamentare të këtij viti, me shumë mundësi duke formuar një parti të re, megjithëse Radev më parë ishte mbështetur nga Partia Socialiste Bullgare dhe nuk përjashtohet që ai të bashkohet ose të bashkëpunojë me të.

Data nuk është caktuar ende, por qeveria ra në dhjetor pas javësh protestash, më të mëdhatë në vitet e fundit.

Gjatë protestave, Radev i bëri presion qeverisë të jepte dorëheqjen. Të hënën, ai mbajti një fjalim të fuqishëm, duke thënë se donte të luftonte “të korruptuarit dhe bashkëpunëtorët e tyre”.

Kjo me shumë gjasa ishte një përpjekje për të shfrytëzuar protestat, të cilat filluan kundër ligjit të buxhetit, por u përhapën për të adresuar një sërë problemesh sistemike në Bullgari, siç janë korrupsioni dhe inercia politike.

Radev ka qenë në detyrë që nga viti 2017 dhe mandati i tij i dytë dhe i fundit pesëvjeçar do të kishte skaduar vitin e ardhshëm.

Gjatë paqëndrueshmërisë së zgjatur politike të vendit – zgjedhjet e ardhshme do të jenë të tetat në katër vjet – ai kishte rritur kompetencat e tij, të cilat përndryshe ishin kryesisht përfaqësuese.

Për shembull, ai kishte shfrytëzuar boshllëkun institucional për të emëruar aleatë në kompanitë shtetërore. Ai është një ish-gjeneral i forcave ajrore dhe mban pozicione në politikën e jashtme që konsiderohen pro-ruse.

Nëse Gjykata mbështet dorëheqjen e tij, zëvendëspresidentja aktuale, Iliana Iotova do të zërë vendin e tij deri në zgjedhjet presidenciale të nëntorit.

The post Presidenti bullgar njofton dorëheqjen, synon krijimin e një partie të re politike appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Të habitur nga një president autoritar, i cili çdo ditë minon rregullat e demokracisë amerikane dhe po shpërbën rendin ndërkombëtar, arkitekti kryesor i të cilit ishin Shtetet e Bashkuara, i kemi kushtuar pak vëmendje, përveç tarifave, arritjeve ekonomike të Donald Trump.

Pavarësisht një performance të fortë në tregun e aksioneve, ekziston një perceptim i përhapur i një përkeqësimi të përgjithshëm të kushteve të jetesës për një pjesë të madhe të popullsisë: një gjendje e keqe e dukshme në të gjitha sondazhet.

Vetë shifrat janë alarmante, por jo katastrofike: inflacioni mbetet mbi objektivin prej 2%, por megjithatë ka rënë në 2.7%.

PBB-ja po rritet më shpejt se parashikimi, por papunësia po rritet. Problemi i vërtetë është se gjatë fushatës zgjedhore, Donald e kishte gjykuar ekonominë e Bidenit si katastrofike dhe u premtoi amerikanëve “epokën e re të artë”.

Një vit më vonë, nuk ka asnjë shenjë ari, ndërsa inflacioni mbetet pak a shumë në nivelet e vërejtura gjatë fazës së fundit të presidencës së Joe Biden, e cila e la pasardhësin e tij me një normë papunësie rekord të ulët prej 4.2%, tani deri në 4.7%.

Por ka diçka më të keqe se statistikat e thjeshta: sipas analistëve, përfshirë ata konservatorë në “Wall Street Journal”, pasiguria ekonomike e krijuar nga Trump me njoftime të panumërta dhe lojëra tarifash që rriten e ulen sipas logjikës politike dhe të pushtetit, ka bërë që shumë kompani të ofrojnë pothuajse ekskluzivisht pozicione me kohë të pjesshme.

Kjo rezulton në më pak siguri pune dhe vështirësi më të mëdha për të siguruar jetesën: pagat, në fakt, po rriten më pak se çmimet. Dhe gjërat që kanë më shumë rëndësi për njerëzit – strehimi, ushqimi, faturat – po rriten shumë më tepër se inflacioni, të mbajtura statistikisht të ulëta nga rënia e çmimeve të naftës, e cila ul çmimet e benzinës.

Presidenti i largon të dhënat negative me teknikën e tij të zakonshme: ai mohon faktet. Por kriza e përballueshmërisë, të cilën Trump e quan thjesht një slogan demokrat, në fakt është thellësisht shqetësuese për ekipin e tij, veçanërisht për ndikimin e saj të mundshëm në zgjedhjet e nëntorit.

Shpresa është për një përmirësim në muajt në vijim: masat mbështetëse (taksa më të ulëta për bizneset dhe më pak kufizime rregullatore) të përfshira në ligjin e buxhetit (projektligji i famshëm “Big Beautiful”), duhet të nxisin rritjen.

Rritje pa punë

Kjo mund të jetë e vërtetë, por rritja aktuale nuk po krijon vende pune. Dhe stimujt e futur në sistem rrezikojnë të shkaktojnë rritje të mëtejshme të çmimeve (sidomos nëse Trump arrin ta detyrojë Rezervën Federale të ulë në mënyrë drastike normat e interesit).

Një rregull politik dikton që ata që premtojnë shumë dhe japin shumë pak ndëshkohen nga votuesit. Trump ka qenë përjashtim deri më tani: i ndjekur me besnikëri nga njerëz që e shihnin atë si kampionin e të mundurve.

Për një kohë, funksionoi, edhe pa rezultate: mesazhi ishte i mjaftueshëm. Tani sondazhet thonë se kjo nuk është më e vërtetë: shumica e amerikanëve e refuzojnë atë (vetëm 36% e miratojnë atë për ekonominë).

Ndryshimi i drejtimit

Por situata ekonomike, e rëndësishme për zgjedhjet e mesit të mandatit, është vetëm një aspekt: ​​perspektivë më e gjerë, ajo që ka më shumë rëndësi, është se si Trump, besnik ndaj ekonomisë së tregut në mandatin e tij të parë, tani po e përdor ndryshimin e tij autoritar për të injektuar doza masive të drejtimit në liberalizmin ekonomik të SHBA-ve, një markë tregtare konservatore.

Kjo po e tërheq vendin drejt një modeli të kapitalizmit shtetëror që të kujton Kinën e Xi Jinping: nënshtrimi i Rezervës Federale ndaj dëshirave të presidentit në menaxhimin e normave të interesit dhe dollarit, dhe përdorimi i autoriteteve rregullatore për qëllime politike (siç është Autoriteti Rregullator i Komunikimeve, i cili kushtëzon bashkimet e korporatave me ndryshimet në linjën editoriale të rrjeteve kryesore televizive kombëtare).

Drejt përpara

Dhe pastaj, ka ndërhyrje të panumërta të drejtpërdrejta në biznese dhe tregje aksionesh, shpesh duke abuzuar me fuqitë e gjera presidenciale që ai zotëron: nga njoftimi i një limiti mbi interesin e fituar nga bankat në kartat e kreditit të klientëve të tyre (që rezultoi në një rënie të aksioneve bankare në Wall Street), deri te presioni mbi kompanitë e naftës për të investuar 100 miliardë dollarë në Venezuelë, duke kërcënuar të ndëshkojë Exxon për refuzimin e operimit në atë vend.

Ai gjithashtu ndërhyri drejtpërdrejt në Intel, duke e sjellë shtetin në kryeqytetin e gjigantit të elektronikës, duke e bërë dritën jeshile për bashkimin midis industrive japoneze dhe amerikane të çelikut të kushtëzuar nga ndërhyrja e drejtpërdrejtë e qeverisë në US Steel.

Ai gjithashtu kushtëzoi autorizimin për të eksportuar procesorë Nvidia dhe AMD në Kinë me pagesën e një pjese të fitimeve në Thesar.

Dhe shumë më tepër, nga shkatërrimi i “industrisë së erës” duke nxjerrë jashtë ligjit turbinat e erës në det të hapur deri te hapja e derës, pa kufizime, për kriptovalutat.

Kështu, në atë që edhe ekonomistët konservatorë e quajnë transformimi i një ekonomie të tregut të lirë në kapitalizëm të favorizuar nga klientët, bizneset po mësojnë se për të pasur sukses duhet të plotësojnë dëshirat e presidentit, në vend të atyre të tregut.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Gjendja e ekonomisë amerikane 12 muaj pas ‘kurës Trump’ appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një pasuri rekord prej 18.3 trilionë dollarësh është përqendruar në xhepat e pak më shumë se 3,000 njerëzve të pasur në mbarë botën.

Por nga ana tjetër, miliarda njerëz përballen me varfëri, uri dhe rrezikun e vdekjes nga sëmundje tërësisht të parandalueshme.

Ndërsa pasuria e miliarderëve globalë pritet të rritet me 2.5 trilionë dollarë në vitin 2025, një shifër pothuajse e barabartë me pasurinë totale të mbajtur nga gjysma më e varfër e njerëzimit, ose 4.1 miliardë njerëz, shkalla e reduktimit të varfërisë globale ka mbetur e pandryshuar gjatë gjashtë viteve të fundit, dhe varfëria ekstreme është përsëri në rritje në Afrikë.

Megjithatë, pasuria totale do të ishte e mjaftueshme për të zhdukur varfërinë ekstreme 26 herë më shumë.

Këto janë pabarazitë globale ekonomike dhe sociale të përshkruara në analizën ndërkombëtare të “Oxfam”, të botuar nga Forumi Ekonomik i Davosit në Zvicër.

Një përqendrim i paparë i pasurisë – Pasuria e super të pasurve u rrit me 16% në terma realë në vitin 2025, tre herë më shpejt se mesatarja e pesë viteve të fundit, duke arritur një rekord prej 18.3 trilionë dollarësh, një rritje prej 81% krahasuar me vitin 2020.

Vetëm 12 miliarderët më të pasur të botës, zotërojnë më shumë pasuri (2.635 trilionë dollarë), sesa gjysma më e varfër e njerëzimit, ose mbi 4.1 miliardë njerëz, sipas organizatës që lufton pabarazinë.

Ky përqendrim i paparë i pasurisë është arritur, ndërsa 1 në 4 persona në botë vuan nga pasiguria ushqimore dhe gati gjysma e popullsisë së botës jeton në varfëri.

Pasuri do të thotë pushtet – Raporti ilustron se si “super të pasurit, jo vetëm që kanë grumbulluar më shumë pasuri sesa mund të shpenzojnë ndonjëherë, por e kanë transformuar edhe këtë pasuri në pushtet politik, të përdorur për të formësuar shoqëritë tona dhe për të ndikuar në rregullat ekonomike globale, në dëm të të drejtave dhe lirive individuale dhe kolektive në të gjithë botën”.

“Oxfam” vlerëson se sot një miliarder ka 4,000 herë më shumë gjasa të mbajë poste politike sesa një qytetar i zakonshëm.

Pabarazia ekonomike luan një rol kyç në erozionin e të drejtave, lirisë politike dhe lirisë së shprehjes, duke krijuar një terren pjellor për autoritarizëm, vëren raporti.

“Rreziku i kthimit prapa të demokracisë është shtatë herë më i mundshëm në vendet me nivele më të larta pabarazie. Përqindja e popullsisë së botës që jeton në autokraci është rritur me gati 50%. Midis viteve 2004 dhe 2024, vetëm 3 në 10 njerëz tani jetojnë në demokraci, krahasuar me 1 në 2 në vitin 2004”, shpjegon “Oxfam”.

Shkurtimet në ndihmën ndërkombëtare të zbatuara nga qeveritë në të gjithë botën vitin e kaluar mund të shkaktojnë mbi 14 milionë vdekje shtesë në vendet më të varfra deri në vitin 2030, thuhet në analizë.

The post Pasuri rekord në duart e 3.000 njerëzve të pasur, pjesa tjetër e botës në varfëri appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Partia Demokratike ka zhvilluar mbrëmjen e kësaj të hëne Foltoren e radhës përpara kryeministrisë, ku Sali Berisha tha se kjo javë do të jetë vendimtare, pasi në 24 janar do të mbahet protesta “më e fuqishme që ka njohur Tirana”, sipas tij.

Berisha theksoi se Shqipëria nuk do të ketë drejtësi, pa pasur kryengritje paqësore. “Ky regjim ka arrestuar politikanë opozitarë. Është jetike t’i përmbysim këta kriminelë dhe t’i çojmë përpara drejtësisë”, deklaroi Berisha.

Berisha u shpreh se vendi drejtohet nga një organizatë kriminale, armike e betuar e Shqipërisë dhe e shqiptarëve.

“Ky regjim po shpërfytyron Shqipërinë. Në 24 janar do jetë protesta më e fuqishme që ka njohur ndonjëherë Tirana. Në Parlament qëndrojnë hajdutët më të mëdhenj, që qëndrojnë aty, për t’ju thënë shqiptarëve se ne ju kemi vjedhur e do ju vjedhim. Shqiptarët po presin fitoren e opozitës. 24 janari është dita e së vërtetës së madhe. Mos ju mungojë guximi në 24 janar. Bota po pret veprimin tonë. Ky regjim ka arrestuar politikanë opozitarë. Është jetike t’i përmbysim këta kriminelë dhe t’i çojmë përpara drejtësisë. Shqipëria nuk do ketë drejtësi pa kryengritje paqësore të shqiptarëve. Ta bëjmë natën ditë këtë javë. Sheshet e Tiranës të shndërrohen në tmerrin e regjimit dhe triumfin e qytetarëve. Rroftë Tirana, rroftë Shqipëria”, u shpreh kreu demokrat.

The post Berisha, nga Foltorja e radhës: Jetike t’i përmbysim këta kriminelë në 24 janar! appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Stilisti italian i modës, Valentino Garavani ka ndërruar jetë në Romë në moshën 93-vjeçare. Fondacioni “Valentino Garavani” dhe “Giancarlo Giammetti” njoftoi lajmin: “Stilisti ndërroi jetë në paqe në rezidencën e tij në Romë, i rrethuar nga dashuria e familjarëve të tij”.

Valentino Clemente Ludovico Garavani, i njohur nga të gjithë si Valentino, lindi më 11 maj 1932, në Voghera, në provincën e Pavias.

Pasioni i tij për modën, i mbështetur nga prindërit e tij Mauro Garavani dhe Teresa de Biaggi, e shtyu atë të studionte modë dhe frëngjisht, përpara se të transferohej në Paris për të ndjekur mundësi të reja.

Ky ishte vetëm fillimi i një karriere të gjatë dhe rekordthyese që e bëri atë të bëhej një nga emrat më legjendarë në modën italiane dhe ndërkombëtare. Ai ishte krijuesi i nuancës më ikonike të së kuqes.

Në Paris, Valentino punoi si praktikant te Jean Dessès dhe Guy Laroche, përpara se të kthehej në Itali për të thelluar përvojën e tij, fillimisht te Emilio Schuberth dhe më pas te Vincenzo Ferdinandi.

Shtëpia e modës “Valentino” u themelua në vitin 1957 dhe në vitin 1959, Valentino hapi atelienë e tij të parë në Via Condotti në Romë.

Fillimi nuk ishte i lehtë: pas një investimi fillestar, partnerët vendosën të tërhiqeshin. Pika e kthesës erdhi me hyrjen në shoqëri të partnerit të tij, Giancarlo Giammetti, një student arkitekture të cilin Valentino e kishte takuar në një bar në kryeqytet në vitin 1960.

Ishte fillimi i një partneriteti që zgjati gjithë jetën. Gjatë karrierës së tij të gjatë, Valentino punoi me shumë gra të setit ndërkombëtar të modës, nga marrëdhënia e tij afatgjatë me Jacqueline Bouvier Kennedy Onassis, e cila filloi në vitin 1964, te Elizabeth Taylor, Sharon Stone dhe Linda Evangelista.

Pas një karriere të gjatë, Valentino Garavani dha dorëheqjen nga drejtimi i shtëpisë së tij të modës në vitin 2007.

Në korrik 2012, shtëpia iu shit firmës katariane, “Mayhoola” për Investments. Në vitin 2023, grupi Kering bleu 30% të aksioneve të Grupit Valentino për 1.7 miliardë euro.

Në vitin 2016, së bashku me Giammetti, ai krijoi Fondacionin Valentino, një fondacion me një qëllim thjesht filantropik.

The post Shuhet në moshën 93-vjeçare stilisti italian i modës, Valentino appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Gjykata Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar, ka caktuar masën e sigurisë “arrest në burg” për tetë të arrestuarit lidhur me aksionin e SPAK-ut ndaj “Call Center”-ave mashtruese në kryeqytet.

Për dy nga të arrestuarit, është caktuar masa e sigurisë “arrest në burg”, me një afat prej 20 ditësh. Masat e sigurisë janë si më poshtë:

Remir Gjoligaj- arrest me burg

Endri Gjata- arrest me burg

David Qerimi- arrest me burg

Elis Merkaj- arrest me burg

Rentjan Peposhi – arrest me burg me afat 20 ditë

Odeas Kuqi- arrest me burg me afat 20 ditë

Hysen Xhepexhiu- arrest me burg

Klaudio Kaçupi – arrest me burg

Ata akuzohen se në dy ambiente në katin e nëntë dhe të 13 në një ndërtesë në qendër të Tiranës, përballë katedrales ortodokse, kanë mashtruar shtetas italian dhe evropianë për investime në kriptomonedha.

Kanë qenë gazetarët e emisionit investigativ italian “Le Iene” të cilët kanë dorëzuar në SPAK materiale të punës së tyre që ndihmuan në zbulimin e kësaj veprimtarie.

Sipas njoftimit të SPAK, puna ishte e mirë organizuar me poste pune të ndara, role të përcaktuara dhe staf që operonte në gjuhën italiane, franceze, spanjolle dhe gjermane.

Organizatorët e kësaj veprimtarie kriminale kishin ngritur një strukturë të sofistikuar sigurie, duke përdorur jo vetëm kamerat, por edhe personel vëzhgimi, jashtë kësaj qendre.

Për dy ditë me radhë SPAK gjurmoi në qendër të kryeqytetit organizatorët e aktivitetit mashtrues, pasi lëviznin ambientet për të mos u kapur.

Në katin e pestë të objektit tjetër në qendër të Tiranës u zbulua një tjetër call center ne ndërtim e sipër.

Aty u gjetën pajisje kompjuterike, telefona, hard disqe, laptopë, karta SIM, dokumente, dhe blloqe me shënime. Personat e kapur në flagrancë, po transportonin një kosh mbeturinash, brenda së cilit kishte sende nga “Call Center”-i tjetër, të cilat ishin duke i asgjësuar.

The post ‘Call Center‘-at mashtrues në Tiranë, GJKKO lë në burg 8 të arrestuarit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Haas prezantoi njëvendëshen për sezonin e ri në Formula 1.

Ngjyrim mbresëlënës bardhë e kuq, përmes një serie pamjesh dixhitale, një javë përpara “Shakedown Week” në Barcelonë.

Skuadra amerikane i është përmbajtur qasjes tradicionale, duke e bërë prezantimin online përpara se makina të zbulohet fizikisht në pistë.

Haas do të vazhdojë me të njëjtin binom pilotësh, Esteban Ocon dhe Ollie Bearman në sezonin e të 11-të në Formula 1, ndërsa Ayao Komatsu mbetet në krye të ekipit si Drejtor i Përgjithshëm (Team Principal).

Prezantimi ofroi një tjetër vështrim mbi atë që mund të presim nga rregullorja e re për shasinë dhe motorrin në Formula 1. 

Makina më të vogla dhe më të lehta, me motorë që do të kenë një ndarje 50-50 të fuqisë mes karburantit dhe elektricitetit, si dhe do të përdorin karburant të pastër dhe të qëndrueshëm.

Ngjyrat e reja, dominohen nga e bardha dhe përfshijnë një prani më të madhe të markës “Toyota Gazoo Racing” (TGR), që ka zgjeruar bashkëpunimin në një partneritet titullar për sezonin 2026.

Haas do të udhëtojë këtë fundjavë drejt Barcelonës për të nisur përgatitjet e fundit, përpara se makina të dalë për herë të parë në pistë gjatë “Shakedown Week” në “Circuit de Barcelona-Catalunya” më 26 Janar.

Bëhet fjalë për një test privat pesëditor, ku ekipet lejohen të zhvillojnë testime në 3 nga 5 ditët në dispozicion. 

Më pas, ato do të zhvendosen në Bahrein për testet zyrtare para-sezonale më 11–13 Shkurt dhe 18–20 Shkurt.

Ocon, i cili do të garojë në sezonin e dytë me Haas, tha: “Jam shumë i emocionuar për këtë vit. Ky ekip po rritet vërtet dhe po mëson shumë. Që nga momenti kur u bashkova, kanë ndodhur shumë gjëra pozitive.”

Ndërkohë, Bearman, i cili gjithashtu hyn në sezonin e tij të dytë në Formula 1, shtoi: “E ngrita ndjeshëm nivelin tim. Mendoj se në gjysmën e dytë të sezonit fillova të arrij rezultate shumë të mira, me të cilat isha vërtet i kënaqur, dhe kjo ishte vendimtare për mua. Jam i emocionuar ta vazhdoj këtë edhe këtë vit.”

Haas – që do të vazhdojë të përdorë motorrët Ferrari – synon të përmirësojë vendin e 8-të të arritur në Kampionatin e Konstruktorëve sezonin e kaluar.

The post Haas, makina e 3-të që prezantohet në F1 (Foto & Video) appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Sesioni i ri parlamentar ka nisur me tensione pasditen e kësaj të hëne, duke zgjatur vetëm 30 minuta, ku deputetët e opozitës bllokuan foltoren, duke mos lejuar askënd të fliste.

Sali Berisha, Gazment Bardhi, Flamur Noka dhe deputetët e tjerë akuzuan zv.kryeministren Belinda Balluku se nuk duhet të ishte aty, por në burg sipas tyre.

“Të largohet Belinda Balluku nga seanca, nuk duhet të jetë këtu, por në burg së bashku me Edi Ramën”, ishin akuzat e deputetëve të PD.

Berisha nisi fjalim në foltoren e Kuvendit, por pavarësisht se mikrofoni u bllokua, ai përdori rrjetet sociale për të përcjellë fjalën e tij.

Projekt-vendimet e miratuara

Kryetari i Parlamentit, Niko Peleshi, kaloi për miratim disa ligje, që morën vetëm votat e depuetetëve të mazhorancës. Pas kësaj, ai tha se seanca për sot mbyllet.

Me votim elektronik u miratuan dy projektvendime për ndryshime në përbërjen e komisioneve të përhershme, sipas kërkesës së Grupit Parlamentar të PS-së.

Vendimet përfshijnë largime dhe emërime të reja deputetësh si anëtarë të përhershëm dhe zëvendësues në disa komisione.

Në seancë ishin të pranishëm 81 deputetë, ndërsa projektvendimet u miratuan me shumicë votash. Ndryshimet prekin komisionet për Nismat Qytetare, Çështjet Ligjore, si dhe Komisionin për Çështjet e Brendshme dhe Mbrojtjen.

Reagimi i opozitës

Kreu i PD-së, e quajti provokim pjesëmarrjen e Belinda Ballukut në Kuvend, duke kërkuar largimin menjëhershëm të saj. Berisha tha se kryeministri Rama duhet të ishte i pranishëm, por nuk ka guxim të marri pjesë në kuvend.

“Ju mbroni një personazh që është bërë famoz në botë për vjedhje me Edi Ramën. Siç dorëzuar Veliajn do të dorëzoni Ballukun. Mos u bë bunker i korrupsionit. Mos provoko qytetarët! Provokacion i ulët ndaj qytetarëve shqiptarë. Prania e Lubisë në Parlament është provokacioni më i ulët ndaj shqiptarëve. Po të jetë burrë le të vijë ai tjetri, mos të fshihet pas Lubisë”, deklaroi Berisha.

Kryetari i Grupit Parlamentar të PD-së, Gazment Bardhi, menjëherë pas përfundimit të punimeve të Kuvendit, tha se Kuvendi është kthyer në bunker të të korruptuarve. Bardhi shtoi se duhet të mblidhet Këshilli i Mandateve.

“Kuvendi i Shqipërisë është bërë streha e të korruptuarve. Kuvendi duhet t’i shërbejë shqiptarëve, por maxhoranca e ka kthyer në bunkerin e të korruptuarve. Përderisa parlamenti mbron të korruptuarit, opozita do të bllokojë seancat. I bëj thirrje Kuvendit, që mos vonojë mbledhjen e Këshillit të Mandateve dhe të dorëzojnë Ballukun”, u shpreh Bardhi.

Paralajmërimi i shumicës

Më herët, demokratët dhe socialistët nuk gjetën gjuhën e përbashkët. Të majtët në Konferencën e Kryetarëve, nëpërmjet kreut të grupit Taulant Balla ia bënë të qartë opozitës që ligjet e integrimit dhe dy reformat, zgjedhorja dhe territorialja do të kalojnë me apo pa dakordësinë e opozitës.

Në fjalën e tij, ai ftoi PD që të ulet në tryezën e dialogut dhe të lërë revolucionet, që sipas tij nuk do të ndodhin.

Ndërsa nënkryetari i kuvendit, Agron Gjekmarkaj dhe deputetja Ina Zhupa akuzuan Kuvendin dhe PS që janë kthyer në noter të Edi Ramës, duke mos mbledhur Këshillin e Mandateve, duke mos lejuar interpelancat dhe duke i cënuar fjalën opozitës në Parlament.

The post Kuvendi rinis me tensione, vetëm 30 minuta seancë/ PD bllokon foltoren, mazhoranca miraton projektligjet appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Jani Aliaj, i dënuar përjetë në Shqipëri për vrasjen e Elton Çiços në Tiranë në 1 maj 2016, është vrarë me thikë në burgun e Koridhalosit në Greqi këtë të hënë, 19 janar, si pasojë e një sulmi me thikë nga një i burgosur tjetër.

Sipas mediave greke, ngjarja ndodhi në ambientet e brendshme të burgut, kur autori, me origjinë greke, sulmoi shqiptarin me një objekt të mprehtë të improvizuar si thikë. Mësohet se Aliaj nuk arriti t’u mbijetonte plagëve.

Sipas in.gr, viktima ishte akuzuar për vrasje në Shqipëri. Ai kishte arritur të arratisej nga burgjet greke dhe kishte gjetur strehim në Shqipëri. Kur u kthye në Greqi, u gjet dhe u dërgua përsëri në burg.

Dyshohet se vrasja është pjesë e luftës që ka shpërthyer midis grupeve rivale të mafies shqiptare dhe se ndoshta ka pasur një “kontratë vdekjeje” kundër viktimës.

Sipas mediave greke, autori i vrasjes së 49-vjeçarit Jani Aliaj rezulton të jetë një 28-vjeçar grek, vrasës me pagesë, i cili në 18 gusht 2025 ekzekutoi 47-vjeçarin nga Gjirokastra, Artur Bashimi.

Artur Bashimi është vëllai i Marsel Bashimit, i përfshirë në ngjarje të rënda në Greqi, në një rast në bashkëpunimi me Bledar Jambellin dhe Kristaq Lecin, të kërkuar në Shqipëri për vrasjen e Komisar Artan Cukut.

Aliaj, 48-vjeç nga Tepelena, i njohur me pseudonimin “Xheku i tmerrshëm”,  u arrestua në 31 dhjetor të vitit 2024 në Athinë.

Aty, me një identitet tjetër, i fshihej drejtësisë shqiptare prej 9 vitesh. Në 2016-ën, në një lokal në zonën e ish-bllokut, ai vrau me një pistoletë mulli, Elton Çiçon, po nga Tepelena për hakmarrje, ngjarje kjo e ndodhur më 1 maj të vitit 2016 në zonën pranë stadiumit “Selman Stërmasi” në një lokal.

Nuk dihet ende përse ekstradimi i Jani Aliajt në Shqipëri, i arrestuar në ditën e fundit të 2024-ës, deri në janar 2026 nuk është kryer, por me gjasë lidhet me faktin se edhe në Greqi 48-vjeçari kishte probleme me drejtësinë. Ai ishte arratisur nga burgu i Korfuzit ku vuante dënim për vepra të rënda, përfshirë vrasje

Jani Aliaj, i cili ka lindur dhe është rritur në Tepelenë, konsiderohej si një nga individët më të rrezikshëm të krimit shqiptar dhe drejtues i një organizate të strukturuar, e cila përveç të tjerave, si veprimtari kryesore ka kultivimin dhe trafikimin e drogës.

Në vitin 2022, emri i Jani Alisë ishte mes 5 emrave më të kërkuar nga autoritetet shqiptare. Një vit më vonë, Gjykata e Posaçme vendosi të konfiskojë pasurinë e tij pasi nuk justifikoheshin nga të ardhurat e ligjshme të deklaruara prej familjarëve dhe dyshoheshin se burimin e kishin nga aktiviteti kriminal i Alisë.

Vrasja në vitin 2016 tronditi opinionin në atë kohë, sepse ndodhi në një lokal mjaft të frekuentuar nga qytetarët pranë zonës te stadiumi “Selman Stërmasi”, teksa Elton Çiço ishte duke pirë kafe me një oficer policie dhe disa të tjerë.

Pavarësisht nga njerëzit e shumtë, prania e oficerit të policisë, Jani Aliaj është futur në lokal dhe ka qëlluar drejt Çiços me gjakftohtësi. Ai vdiq në vend, me dy plumba në kokë.

Në atë kohë, ngjarja u zbulua nga hetuesit nga bishti i cigares që Aliaj e kishte hedhur në një kosh shumë prane vendit të ngjarjes.

Historia e konfliktit mes dy grupeve kriminale me bazë në Tepelenë është shumë më e hershme dhe ka lënë pas, shumë viktima.

Si fillesë e kësaj sage hakmarrjeje mes dy bandave, dyshohet të ketë qenë vrasja e shokut të fëmijërisë së Elton Çiços nga Jani Aliaj.

Por, përveç kësaj, policia ka ndjekur edhe pistën e një prishjes së pazareve në trafikun e drogës në Greqi, ku të 2 grupet nga Tepelena kanë ushtruar aktivitetin kriminal prej gati dy dekadash.

The post Vritet me thikë në burgun e Koridhalosit Jani Aliaj, i dënuar përjetë për vrasjen e Elton Çiços appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Kryeministri Edi Rama është përfshirë në replika me Rrjetin SafeJournalists lidhur me deklaratat e tij për RTSH-në.

Ai e thekson se komentet e tij nuk kanë absolutisht lidhje me kushtëzimin e financimit apo të ekzistencës së RTSH-së nga miratimi politik.

Sipas tij, disa deklarata të shpërndara kohët e fundit pasqyrojnë një kuptim të shtrembëruar të fjalimit të tij.

“Po bëhet një model për të ardhur keq i kësaj epoke të re të përtacisë së shfrenuar ndaj dëgjimit të asaj që të tjerët realisht thonë, që të përballemi me deklarata si ajo e bashkëngjitura, të cilat pasqyrojnë një keqkuptim thellësisht të shtrembëruar të qëndrimit tim lidhur me Transmetuesin Publik Shqiptar”, shkruan Rama.

Rama thekson se vërejtjet e tij nuk kanë lidhje me “financimin apo ekzistencën e RTSH-së me miratimin politik”.

Ai i ftoi autorët e deklaratave të pasakta të lexojnë ose të dëgjojnë me kujdes fjalimin e tij dhe të kuptojnë qëllimin e vërtetë të mesazhit.

“Kjo është një kohë kur mbrojtja e informacionit fillon me mosshpërndarjen e dezinformatave”, – shkruan Rama në statusin e tij, duke e ripërsëritur këtë mesazh dy herë për të nënvizuar rëndësinë e tij.

Tre ditë më parë, Rama tha se Televizioni Publik Shqiptar ka dështuar. Ai u shpreh se “bilanci i televizionit publik është dështim i suksesshëm”.

The post Debati për RTSH, Rama: Qëndrimi im u keqinterpretua dhe shtrembërua appeared first on Gazeta Si.

Gazeta “SI”- Më 19 janar 1732, Kisha Arbëreshe në Kalabri çeli dyert e Kolegjit të Shën Adrianit, një institucion me rëndësi të jashtëzakonshme për ruajtjen e identitetit dhe kultivimin e vlerave shpirtërore, kulturore dhe etnike të arbëreshëve. Ky kolegj u themelua me mbështetjen e drejtpërdrejtë të Papa Klementit XII dhe pati si mision përgatitjen e klerit shqiptar të ritit lindor bizantin, që do të shërbente në kishat arbëreshe dhe, në mënyrë ideale, edhe në Shqipëri.

Kolegji u bë shpejt vatër shpirtërore dhe kulturore, ku ruhej dhe kultivohej gjuha, feja dhe identiteti arbëresh. Ai luajti një rol vendimtar në përgatitjen e intelektualëve që më vonë do të lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë, letërsinë dhe kulturën shqiptare. Midis emrave më të shquar që studiuan dhe u formuan aty janë Jeronim De Rada, Jul Variboba, Zef Serembe, Domenico Mauro, si dhe Markianò, Luigj Gurakuqi, Aleksandër Xhuvani, Kolë Kamsi dhe shumë të tjerë.

Një moment i rëndësishëm në jetën akademike të kolegjit ishte krijimi i katedrës së parë të gjuhës shqipe më 1849, nën drejtimin e Jeronim De Radës, që shënoi institucionalizimin e studimit të shqipes jashtë Shqipërisë dhe thellimin e lidhjeve kulturore midis arbëreshëve dhe atdheut të tyre. Kjo katedër bëri që gjuha shqipe të trajtohej me seriozitet akademik dhe të kultivohej ndër breza, duke ruajtur trashëgiminë gjuhësore të komunitetit.

Biblioteka e pasur e kolegjit dhe aktiviteti pedagogjik i vazhdueshëm e bënë këtë institucion një urë lidhëse mes kulturës shqiptare dhe italiane. Për më shumë se dy shekuj, deri në mbylljen e tij përfundimtare në vitin 1919, Kolegji i Shën Adrianit përgatiti mbi 100 intelektualë dhe klerikë shqiptarë, duke u konfirmuar si një nga institucionet më të rëndësishme për emancipimin kulturor dhe arsimor të diasporës shqiptare.

Rëndësia e këtij kolegji nuk qëndron vetëm tek edukimi i brezave të rinj, por edhe tek roli i tij në ruajtjen e një identiteti të veçantë, në promovimin e arsimit dhe kulturës, dhe në mbajtjen gjallë të frymës arbëreshe në shekuj. Ai përfaqëson një shembull të shkëlqyer të lidhjes së edukimit me kulturën dhe me dashurinë për atdheun, duke mbetur një pikë referimi për të gjithë historinë e arbëreshëve në Itali.

The post 294 vjet nga hapja e ‘Shën Adriani’ në Kalabri/ Kolegji arbëresh ku u formuan Serembe, De Rada e Variboba appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si- Debati mes Eliona Pitarkës dhe mjekut pediatër Edi Tushe ka kaluar nga një debat publik në dyert e gjykatës.

Ishte mjeku Edi Tushe, i cili me anë të një reagimi zyrtar tha se “Po sqaroj publikisht se emri im po përdoret pa autorizimin tim në përmbajtje që lidhen me dieta për fëmijë, me qëllime që nuk kanë asnjë lidhje me qëndrimin tim profesional dhe që nuk i kam miratuar apo mbështetur. Nuk kam autorizuar Eliona Pitarkën apo asnjë person tjetër të përdorë emrin tim për të promovuar dieta për fëmijë, këshilla ushqimore apo përfitime personale të çfarëdo forme”, tha Tushe, referuar disa videove ku Pitarka përmend emrin e doktorin në këshillat që jep për kujdesin e fëmijëve.

Pas kësaj ka reaguar Pitarka, duke thënë se postimet e saj ishin vetëm informacion i përgjithshëm për ndihmën e prindërve që nuk përballojnë dot klinikat private.

“Asnjëherë nuk kam publikuar regjimin ushqimor të fëmijëve të mi, as nuk e kam lidhur emrin e Dr. Edit me produkte apo përfitime. Në komunikime private, ai më ka mbështetur të ndaj këshilla të përgjithshme për nënat”.

Pitarka mohon çdo promovim personal, duke thënë se synimi ishte vetëm ndërgjegjësimi dhe jo shkelja etike.

Por, ky reagim nuk ka bindur doktor Edi Tushen, i cili në një tjetër reagim ka deklaruar se cështjen do e dërgojë në gjyq.

“Në vitin 2023 e kam këshilluar personalisht që të mos publikonte informacione dezinformuese dhe të pasakta mbi shëndetin e fëmijëve, përfshirë temperaturat febrile dhe dietat pediatrike, të cilat kërkojnë kompetencë profesionale dhe përgjegjësi ligjore. Pavarësisht kësaj, ajo ka vijuar të publikojë përmbajtje që krijon konfuzion te prindërit dhe dëmton seriozitetin e profesionit tonë”, shkruan në deklaratë mjeku, duke shtuar se si person publik dhe influencer, Pitarka ka përdorur faqen e saj në Instagram për të publikuar “deklarata shpifëse dhe të pavërteta kundër meje personalisht dhe stafit të Klinikës Vera–VIRHOV, duke cenuar rëndë imazhin profesional të institucionit dhe duke dëmtuar besimin e publikut ndaj mjekëve tanë”.

Për më tepër, Tushe thotë se Pitarka ka dërguar mesazhe kërcënuese në numrin e tij personal të telefonit, të cilat janë të dokumentuara dhe përbëjnë element shtesë në vlerësimin penal të kësaj çështjeje.

Për të gjitha sa më sipër, Klinika Vera–VIRHOV ka nisur procedurat ligjore për: shpifje, fyerje, dëmtim imazhi, cënim të reputacionit profesional dhe shkelje të pronës intelektuale.

Ky proces ligjor bazohet në dispozitat e Kodit Penal të Republikës së Shqipërisë, të cilat parashikojnë për veprat penale përkatëse dënime që shkojnë deri në 3 (tre) vite burg, sipas rasteve dhe rrethanave konkrete të faktit.

The post Debati/ Pediatri Edi Tushe padit Eliona Pitarkën për shpifje dhe dëmtim imazhi appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’-Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha u pyet lidhur me paralajmërimin e kreut të grupit të PS-së, Taulant Balla, për marrëveshjet PS-PD për reformat, duke deklaruar se nëse opozita do të prishë dakordësinë e arritur, maxhoranca do të vijojnë punën edhe pa ta.

Teksa e cilësoi Taulant Ballën si “Tao i krimit dhe Edi Ramës”, Berisha tha se atij përgjigjen do t’ia japin shqiptarët më 24 janar, në protestën e thirrur nga PD.

“Asnjë përgjigje përveç asaj që do i japin shqiptarët më 24 janar Taos së famshëm të krimit dhe Edi Ramës. Ata kanë aneksuar parlamentin dhe qytetarët shqiptarë do të thonë fjalën e tyre, kjo është përgjigja ime.

Berisha gjithashtu denoncoi projektin “Smart City” të qeverisë socialiste.

“Ky përbën asgjësimin e plotë të privacisë së tyre, pasi ky sistem regjistron jo vetëm individin, por dhe fytyrën me të gjithë emotivitetin e saj të individit. Lëvizjet e tij në çdo destinacion. Vizitat e tij tek miqtë, tek të afërmit, tek shokët. Privacinë e tij në lokale dhe kudo që shkon. Kjo është vendosja e qytetarëve shqiptarë në kontroll të plotë, automjeteve të tyre, lëvizjeve të tyre. Dhe në këtë aspekt, aq sa të dhënat e një individi janë private, ato bëhen shtetërore.

Aq sa të dhënat e një shoqërie janë shtetërore, ato eksportohen në duart e kujtdo. Tani çdo organizatë kriminale nuk ka më nevojë përveçse të fusë kthetrat në kamera dhe të marrë vesh se ku e ka gjahun e vet për ta marrë peng, për ta vrarë, për ta ekzekutuar, etj, etj”, deklaroi Berisha.

Ish-kryeministri shtoi se përpos shqetësimeve për shkeljen e privatësisë së qytetarëve, ky projekt ishte sipas tij gjithashtu korruptiv.

Pasi sipas tij, kostot që janë parashikuar për blerjen e pajisjeve janë të fryra deri në 30-fishin e çmimeve të tregut.

The post Paralajmërimi i Ballës për reformat, Berisha: Taos ia japim përgjigjen me 24 janar appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Vendimi i fundit i qeverisë për zgjerimin e mbështetjes ndaj startup-eve dhe scaleup-eve, duke përfshirë edhe investimin e drejtpërdrejtë të shtetit në kapitalin e kompanive, paraqitet si hap drejt inovacionit. Në praktikë, megjithatë, ky model ngre shqetësime serioze për mënyrën se si shteti po zgjeron rolin e tij në treg.

Rreziku kryesor është korrupsioni dhe kapja e vendimmarrjes. Kur fondet publike përdoren për të hyrë drejtpërdrejt në kapitalin e bizneseve private, pa struktura të pavarura investimi dhe pa filtra realë tregu, rritet ndjeshëm mundësia e favorizimeve, klientelizmit dhe ndarjes selektive të fondeve. Përvoja shqiptare me fondet publike tregon se deklaratat formale të konfliktit të interesit nuk mjaftojnë për të garantuar integritetin e procesit.

Një tjetër problem i rëndësishëm është mungesa e një strategjie të qartë daljeje të shtetit nga kapitali. Pa afate të përcaktuara dhe pa rregulla për shitjen e aksioneve, shteti rrezikon të mbetet për një kohë të pacaktuar brenda kompanive, duke ndikuar drejtpërdrejt në vendimmarrjen e tyre dhe duke dekurajuar investitorët privatë.

Po aq problematik është fakti se ky model mund të zëvendësojë kapitalin privat, në vend që ta plotësojë atë. Bizneset orientohen drejt fondeve publike, ndërsa investitorët e tregut tërhiqen përballë një shteti që ofron kushte më të buta dhe merr rrezik që normalisht i takon tregut. Rezultati është deformim i konkurrencës dhe varësi nga buxheti publik.

Edhe monitorimi i projekteve mbetet i kufizuar dhe formal. Vlerësimi i ndikimit për një periudhë të shkurtër pas përfundimit të projekteve nuk pasqyron suksesin real të inovacionit, por vetëm përmbushjen administrative të kritereve, një praktikë e njohur në shumë skema publike shqiptare.

Europa: shteti si lehtësues, jo si shpërndarës pushteti

Në vendet e Bashkimit Europian, mbështetja për startup-et dhe scale-up-et ndjek një logjikë tjetër. Shteti rrallë vepron si investitor i drejtpërdrejtë. Fondet publike kanalizohen përmes strukturave të pavarura profesionale, shpesh në bashkë-investim me kapital privat dhe me rregulla të qarta daljeje.

Në Francë, Gjermani apo Mbretërinë e Bashkuar, investimet publike synojnë të mbushin boshllëqet e tregut, jo të zgjedhin fituesit. Vendimmarrja është teknike, jo administrative, dhe ndikimi politik minimizohet përmes transparencës dhe përgjegjshmërisë së lartë.

Dallimi thelbësor

Ndryshe nga modeli europian, qasja e ndjekur nga qeveria shqiptare rrezikon të kthejë mbështetjen për inovacionin në një instrument pushteti dhe korrupsioni, jo në një mekanizëm zhvillimi. Kur shteti merr rolin e investitorit pa garanci reale pavarësie dhe kontrolli, inovacioni humbet dhe rreziku paguhet nga taksapaguesit.

Pa korrigjime thelbësore, ky model rrezikon të prodhojë pak inovacion dhe shumë favore.

The post Financimi shtetëror i startup-eve: Rrezik korrupsioni dhe një model larg Europës appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Sa herë që bie shi intensiv, Shqipëria përjeton një cikël të njohur: rrugë të përmbytura, banesa nën ujë dhe kryeministri që rikthen ide të vjetra për kanalet kulluese.

Edhe pse çdo ide për menaxhimin e tyre paraqitet si diçka e re, në fakt është gjithmonë një masë e rikthyer nga e shkuara.

Njëjtë është dhe masa e fundit që Rama njoftoi, e prezantuar si ‘task forcë’ – një strukturë koordinuese qeveri-bashki që do të hartojë një plan me tre faza për menaxhimin e kanaleve dhe mbetjeve.

Rama tha se kjo flotë do të realizohet përmes një fondi prej 20 mln eurosh që vendit tonë i është vënë në dispozicion nga Emiratet e Bashkuara Arabe.

Sipas tij kjo flotë mund të përqendrojë më shumë forca diku ku ka një situatë emergjence dhe bashkitë do ndihen më të gatshme për të përballuar emergjencën.

Plane të ngjashme, me piketa gati të njëjta janë prezantuar edhe më herët nga Rama dhe rastet e zbatimit në terren tipikisht kanë qenë sporadike.

Historia na e dëshmon këtë.

Në nëntor të vitit 2015, teksa falenderonte Bashkimin Europian për një fond të dhënë për shmangien e përmbytjeve, kryeministri Edi Rama tha se qeveria kishte gati një reformë që sipas tij do transformonte rrënjësisht kanalet kulluese: bordet e kullimit.

Masa ishte pak a shumë e njëjtë më task-forcën e njoftuar së fundmi: bashkitë do të merrnin kompetencat dhe përgjegjësitë për kanalizimet.

Qëllimi ishte që deri në 2017-n, të bëhej e mundur ujitja e tokave për rreth 100.000 fermerë dhe të parandaloheshin përmbytjet duke pastruar të gjithë kanalet kulluese dhe ato ujitëse.

Sistemi sipas Ramës do të monitorohej me teknologji moderne si GPS për të parandaluar abuzimet dhe raportimet false të punëve të kryera.

Por reforma nuk arriti objektivin e saj kryesor.

Zonat e Nënshkodrës, Myzeqesë dhe Lezhës vijuan të përmbyteshin, bashkitë nuk morën buxhet të mjaftueshëm dhe bordet shpesh u mbushën me emërime politike, jo teknike.

Pas dështimit të kësaj reforme, dy vite më vonë, Ministria e Bujqësisë publikoi një strategji të re të ujitjes dhe kullimit në Shqipëri.

Ky dokument përfshinte masa të reja për të parandaluar përmbytjet në vend. Një nga shtyllat e strategjisë ishte kalimi i përgjegjësive po te bashkitë, pas reformës territoriale.

Në teori, pushteti vendor do të ishte më afër territorit dhe do të reagonte më shpejt.

Sa i takon masave që do ndërmerreshin, në dokument shkruhej se rreth 300 km argjinatura do riparoheshin, rikonstruktoheshin apo ri-dimensionoheshin për shkak të ndryshimeve që kanë ndodhur dekadave të fundit.

Ministria theksoi se do bëhej një vlerësim për veprat shtesë që nevojiteshin për rastet e përmbytjeve për zonat me shkallë të mesme e të lartë rreziku, për veprat ekzistuese dhe gjendjen e tyre, si dhe për standardet që duhen arritur.

Edhe pse në letër dukej si zgjidhje përfundimtare, në realitet dështoi. Strategjia supozonte se bashkitë do ta përballonin barrën, por kjo gjë në shumë raste rezultoi e pamundur.

Kanalet pastroheshin një vit dhe vitin tjetër mbesnin pa ndërhyrje gjë që çoi sërish në përmbytje në Kutallë, Fier dhe Myzeqe.

Nga 2017-a e këtej, Rama ka premtuar vazhdimisht pastrim të kanaleve kulluese dhe ka publikuar tek-tuk punë të kryera, kryesisht në aksin Shkodër-Velipojë apo në Fier.

Por kjo nuk ka mjaftuar. Shqipëria vazhdon të përballet me përmbytje.

Ndonëse planet u rishkruan dhe strukturat u riformatuan, masat ndryshuan formë por jo përmbajtje.

Qeveria vazhdon të ripaketojë të njëjtat masa të vjetra, nën etiketa të reja reformash të cilat deri tani nuk kanë kaluar as vijat…e kullimit.

The post Kur Shqipëria mbytet, Rama riciklon planet e vjetra appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Durana është i vetmi, unik, park teknologjik që ekziston në botë pa taksa dhe pa kërkesë llogarie, që i ka shkaktuar shtetit dëme të mëdha financiare pa sjellë asnjë përfitim. Përkundrazi Durana u bë streha e kompanive që figuronin virualisht aty vetëm të përfituar nga shmangia e taksave, duke e kthyer në një “parajsë fiskale”. Disa nga këto kompani rezultojnë të lidhura ngushtë me me kontigjentë në kërkim si Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri, protagonistë të skandalit në AKSHI.

Precedenti Durana nuk gjendet në asnjë vend të Europës perëndimore, ku nuk ekzistojnë parqet teknologjike pa taksa dhe mbi të gjitha pa prezencë fizike por vetëm aktivitet virtual. Legjislacioni europian, kërkon që bizneset të jenë të regjistruar fizikisht në kuadër të strategjisë së tyre “anti-guaskë”, pra kompanitë fantazmë, me aktivitet të dyshimtë. Edhe në rastet e regjistrimit si nomadë digjitalë (rasti i Lituanisë që njeh residencën digjitale) është i detyruar të ketë sërish një adresë fizike aktiviteti dhe person kontakti. Specifikisht, direktiva “Unshell” (ATAD 3) e BE-së thekson se “nëse një kompani nuk provon se ka aktivitet brenda zonës së lirë ekonomike, ajo humbet të drejtën e lehtësirave tatimore”.

Europës nuk i pëlqen as idea “no tax”, dhe asnjë park teknologjik në Perëndim nuk operon nën një regjim të lirë fiskal. Vendet e zhvilluara të kontinentit mund të ofrojnë lehtësime si norma fikse tatimi apo rimbursim të pjesshëm në raste humbjeje (rasti i Danimarkës dhe Gjermanisë) apo grante për kompanitë e teknologjisë (Suedia).

Raste të ngjashme me atë Durana park në Durrës vijnë nga Bjellorusia dhe Moldavia.

Parku HTP i Bjellorusisë, që është quajtur “Silicon Valley” i Europës, ofron incentiva fiskale për bizneset rezidente të parkut si p.sh 0% tatim mbi fitim, TVSH dhe taksë prone. Për tatimin mbi pagën e punonjësve, bizneset paguajnë një normë fikse prej 9%, pavarësisht pagave të larta.  Parku teknologjik i Moldavisë është subjekt i vetëm një takse. Bizneset që shtrijnë aktivitetin e tyre pjesë e MITP, taksohen 7% vetëm mbi të ardhurat totale.

Por, këto dy parqe të inovacionit dhe shkencës, ia kthejnë “borxhin” ekonomive vendase. Në rastin e HTP-së në Bjellorusi, parku kontribuon në 3% të PBB-së së ekonomisë atje dhe i shton vendit një qarkullim prej 667.6 milionë rublash ose rreth 240 mln euro në vit nëpërmjet shërbimeve dytësore dhe taksave jo direkte. Parku i Moldavisë, sipas shifrave nga institucionet moldave, në vitin 2024 kreu 770 mln euro shitje dhe nga tatimi 7%, i dha mbrapsht shtetit 54 mln euro.

Turqia, mëmë e 90 parqeve teknologjike në vend, ashtu si Shqipëria ofron një regjim “no tax” për kompanitë aty. Sipas legjislacionit turk, kompanitë në zonat e lira fiskale nuk do të paguajnë për një periudhë të caktuar asnjë taksë mbi tatim-fitimin, as TVSH, as tatim mbi pagat.

Por parku turk nuk është “fushe me lule”.

Kompanitë që operojnë aty janë të detyruara të ndjekin detyrat e caktuara nga shteti. Detyra kryesore është që çdo muaj të raportojnë përparimin e bërë në inovacion dhe kërkim-zhvillim, si dhe të raportojnë shpenzimet e të ardhurat.

Një detyrim tjetër i madh për kompanitë në Turqi, kur të ardhurat e tyre të përjashtuara nga taksat tejkalojnë 1 mln lira në vit, rreth 20 mijë euro, është të investojnë 2% të këtyre të ardhurave në një fond kapitali sipërmarrës (venture capital) të krijuar në Turqi ose në një startup të themeluar në një nga qendrat e zhvillimit në Turqi.  Stafi duhet të regjistrojë të paktën 90 orë pune në muaj në park. Nëse këto kritere nuk plotësohen, kompanitë e humbin privilegjin e përjashtimit nga taksat.

Dobishmëria e këtyre parqeve në ekonominë e një vendi do kohë për t’u provuar dhe përjashtimet fiskale nuk mbështeten nga organizatat kombëtare.

No Tax Zone: Pro dhe Kundër

Sipas një analize nga Organizata e Kombeve të Bashkuara, ndonëse mbështetja nga qeveria është e rëndësishme për zhvillimin e parqeve teknologjike, ajo nuk është e domosdoshme.

OKB ngre dy pyetje kur të vendoset financimi i parqeve apo lehtësimi fiskal i tyre (të dyja nuk mund të ndodhin).

Cili është qëllimi kryesor i krijimit të parkut?

A është parku mënya më efektive për ta arritur qëllimin e vendosur?

Organizata argumenton se qeveritë mund të incentivojnë këto parqe kur janë ato kthene në kontribuues me rëndësi të insutrisë së shkencës dhe inovacionit në vend, apo kur sjellin përfitime reale në ekonominë kombëtare apo lokale.

“Do të ishte gabim që fondet publike të përdoren vetëm për të përfituar pak kompani brenda parkut ose për të mbrojtur interesa të ngushta”, theksojnë ekspertët e OKB-së.

Madje, organizata argumeton se hapja e parqeve teknologjike nuk është gjithmonë e dobishme ë krijimin e inovacionit, sepse inovacioni nuk është linear, siç e krijojnë bizneset në park, por ai nxitet nga nevojat e tregut dhe klientëve.

Rasti Durana

Durana Park është parku i parë teknologjik në Shqipëri, që ka nisur punën në fillim të vitit 2025. Ndonëse adresa e parkut është në Xhafzotaj të Durrësit, atje nuk ka një godinë dhe kompanitë që janë bërë “rezidente” të saj, punojnë nga zyrat e tyre, por përfitojnë të gjitha benefitet e parashikuara nga ligji.

Një vit nga krijimi, 53 kompani janë bërë pjesë e parkut Durana, duke jetuar praktikisht në një “parajsë fiskale” ku nuk i paguajnë shtetit shqiptar asnjë taksë, nga tatimi mbi fitimin, TVSH-ja, taksat doganore, taksat e infrastrukturës dhe pronën, pagat e personelit dhe madje përfitojnë rimbursim nga shteti për trajnimin e punonjësve. Kjo do të zgjasë 15 vite.

Lista e kompanive pjesë e Durana Park

Në thelb, detyra e Duranës është zhvillimi i kërkim-zhvillimit, krijimi i rrjeteve të bashkëpunimit dhe kthimi i Shqipërisë në një qendër rajonale të inovacionit dhe më vonë dhe krijimi i qendrave të të dhënave (Big Data) e robotika.

Deri tani, nuk është i qartë progresi që këto kompani kanë bërë, por janë të qarta se çfarë ka humbur shqipëria.

Sa para kanë humbur shqiptarët nga parku Durana

Në një përllogaritje, bazuar në parashikimet e qeverisë, deri më tani buxheti i shtetit ka humbur

Fillimisht, Këshilli Shqiptar i Investimeve, përgjegjëse për operimin e Durana, parashikon 30 mln lekë për promovimin e projektit,për 3 vitet e para, mesatarisht 10 mln lekë, për vitin e parë. shpenzimet operative për vitin e parë, parashikohen 65.118 lekë, në mungesë të godinës dhe faturave të lidhura me të.

Durana parashikon që vitin e parë ka 350 të punësuar me një pagë mestare 250 mijë lekë në muaj dhe duke qenë se për këto paga nuk mbahet tatim dhe kontributet i paguan shteti, ky i fundit humb rreth 394 mln lekë të tjera.

Në projeksionet e ministrisë së Ekonomisë, pas 15 vitesh përjashtimi, Durana do të paguajë 471 mln lekë tatim-fitimi për 5 vite dhe sipas përllogaritjeve, vitin e parë shteti ka humbur 94.2 mln lek. Për 14 vitet e ardhshme këto humbje do të katërmbëdhjetëfishohen. Bazuar në të dhënat për taksën e pronës dhe pastrimit, arka e shtetit humb përafërsisht 540 mln lekë në vit.

Në total arka e shtetit ka humbur rreth 1 mld lekë vetëm vitin e parë të Durana park, nga përjashtimet fiskale.

The post Rasti ‘Durana’/ Si funksionojnë parqet teknologjike në botë dhe miliardat e humbura për shqiptarët appeared first on Gazeta Si.