Hulumtuesja e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Nevenka Tromp, vlerëson se dëshmitë e dëshmitarëve të nivelit të lartë të thirrur nga mbrojtja në procesin ndaj Hashim Thaçit dhe të tjerëve në Dhomat e Specializuara në Hagë, kanë pasur një qëllim të qartë: të dëshmojnë mungesën e qëllimit kriminal të të akuzuarve.

Sipas Tromp, zgjedhja e emrave me peshë diplomatike e ushtarake nuk ishte rastësi, por pjesë e një strategjie të mirëllogaritur të mbrojtjes për të goditur elementin kyç të aktakuzës – “mens rea”, pra qëllimin kriminal.

Dëshmitari i parë ishte James Rubin, ish-ndihmës sekretari amerikan i Shtetit. Pas tij ka dëshmuar ish-këshilltari ligjor i delegacionit shqiptar në Rambuje, Paul Williams. Në Dhomat e Specializuara në Hagë ka dëshmuar edhe ish-këshilltari politik i komandantit të lartë të NATO-s, Wesley Clark, John Stewart Duncan.

Më pas, James Peter Covey, i cili ishte zëvendës i përfaqësuesit të OKB-së në Kosovë, Bernard Kouchner. Në mbrojtje të Thaçit dëshmoi edhe ish-diplomati amerikan. Christopher Hill e Michael Durkee në cilësinë e ish-këshilltarit politik të Wesley Clark.

Një nga dëshmitë më kryesore ka qenë edhe ajo e gjeneralit Wesley Clark.

Hulumtuesja e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Nevenka Tromp për KosovaPress flet për rëndësinë e këtyre dëshmive në këtë proces gjyqësor.

“Çfarë mund të them nga numri dhe sfondi i dëshmitarëve të mbrojtjes është se është shumë e qartë që të akuzuarit zgjedhën dy nga të akuzuarit kryesorë, Kadri Veseli dhe Hashim Thaçi, të shkojnë për dëshmitarë të nivelit të lartë, që mund të dëshmonin për qëllimin e tyre, pra mungesën e qëllimit kriminal. Dhe pse është e rëndësishme? Në rastet penale, të dyja palët, duke filluar me prokurorinë, duhet të sjellin prova mbi aktet kriminale, që quhen prova ‘actus reus’, çfarë krimesh ndodhën, janë të provuara, si provohen. Dhe sapo të kesh një krim, duhet të shihet kush e bëri dhe pse. Të akuzuarit e bënë, dhe kjo quhet prova e qëllimit kriminal ose ‘mens rea’”, shprehet Tromp.

Ajo shton se mbrojtja vendosi të mos sfidojë nëse krimet ndodhën apo jo.

“Ata pranuan se krimet ndodhën në Kosovë, por duke zgjedhur dëshmitarët e mbrojtjes, ata theksojnë se nuk kishin qëllim kriminal dhe nuk janë përgjegjës për krimet që mund të kishin ndodhur siç thuhet në aktakuzë. Kjo është një mënyrë shumë e mençur për të prezantuar provat e mbrojtjes”, shton Tromp për KosovaPress.

Ndër tjera, Tromp flet për pritjet nga vendimi që pritet të shqiptohet, ani pse pohon se është vështirë të dihet.

“Sistemi i drejtësisë është interesant sepse vendimi i instancës së parë mund të apelohet nga të dyja palët. Nëse vendimi është lirimi, prokuroria mund të apelojë dhe hyjmë në pjesën e ankimimit të gjyqit. Nëse vendimi i instancës së parë jepet vitin tjetër [vitin 2026], nëse lirohen ose nëse gjenden fajtorë, mund të presim që të paktën disa pjesë të prokurorisë ose mbrojtjes të apelojnë vendimin. Ka disa skenarë: të lirohen të gjithë pa apel, gjë që është e vështirë, të lirohen por prokuroria apelon, ose të gjenden fajtorë dhe të dyja palët apelojnë. Kështu, probabiliteti i lirimit pa apel është rreth 20 për qind, lirimi me apel nga prokuroria rreth 40 për qind, dhe gjykimi me apel nga të dyja palët 40%. Në këtë mënyrë, tregohet se sa e vështirë do të ishte të bëhej një bast për rezultatin”, deklaron ajo.

Derisa flet për rëndësinë e fundit të këtij gjyqi të madh, Tromp përmend edhe Tribunalin Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë. Ajo thotë se TPNJ nuk konstatoi asnjëherë se “shqiptarët kishin themeluar ndërmarrje të përbashkët kriminale me qëllim që të dëmtojnë serbët’

“Pse ky vendim do të kishte rëndësi më të madhe se thjesht rezultati ligjor për këta katër të akuzuar është kjo: Lufta e Kosovës ishte objekt i përcaktimit ligjor në Tribunalin e Jugosllavisë, i quajtur TPNJ, Tribunali Ndërkombëtar Penal për Jugosllavi. Në atë tribunal, ndryshe nga Dhomat Speciale të Kosovës për konfliktin e Kosovës, të dyja palët u akuzuan, pala serbe dhe pala kosovaro-shqiptare, pra udhëheqësit, gjithsej gjashtë prej tyre, u gjykuan në dy procese të ndryshme: rasti Haradinaj et al. dhe rasti Fatmir Limaj. Nga pala serbe, Slobodan Milosheviq u akuzua, po ashtu Vlajko Stojiljkoviq dhe Vlastimir Dordeviq në procese të ndara, ndërsa në rastin Milutinoviq et al. ishin pesë të pandehur. Millosheviq vdiq gjatë gjykimit. Milutinoviq, president i Serbisë në atë kohë, u shpall i pafajshëm. Të gjithë të pandehurit e tjerë serbë, të akuzuar për krime në Kosovë, u shpallën fajtorë dhe u dënuan me dënime shumë të larta me burg, mbi 20 vjet”, shprehet ajo.

Tromp shton se TPNJ nuk konstatoi kurrë se kosovarët shqiptarë kishin formuar një ndërmarrje të përbashkët kriminale me qëllim të përbashkët për t’i dëmtuar serbët.

“Krimi i këtij të pandehuri të vetëm u cilësua si incident i izoluar. Pra, TPNJ në mënyrë absolutisht të qartë tregoi se ishte në gjendje të bënte dallimin ndërmjet agresorit – forcave serbe dhe jugosllave të sigurisë që kryen krime kundër popullsisë civile në Kosovë në periudhën 1998–1999 – dhe faktit se kosovarët shqiptarë u vetë-organizuan për t’u mbrojtur dhe se gjatë këtij procesi individë të caktuar kryen krime”, shprehet ajo ndër tjera.

Ajo flet për pasojat e mëdha që do të kishte shteti dhe historia e pastër e luftës çlirimtare nëse Gjykata Speciale do të mbështeste akuzën e prokurorisë se katërshja e UÇK-së ishin pjesë e një “ndërmarrjeje të përbashkët kriminale”.

“Ajo që Dhomat e Specializuara të Kosovës mund të bëjnë me aktgjykimin e tyre vitin e ardhshëm në rastin Thaçi dhe të tjerët është, për shembull, të përcaktojnë se kosovarët shqiptarë të organizuar në UÇK ishin pjesë e një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale. Kjo do ta barazonte historikisht dhe politikisht rolin e tyre me rolin e forcave serbe të sigurisë. Dhe të gjithë ju në Kosovë, edhe nëse i përkisni brezit të ri të lindur pas vitit 1999, jeni rritur me rrëfime për luftën. Ju vetë e dini se kjo nuk mund të jetë e vërtetë”, tha Tromp.

Tromp ka shtuar se kjo gjykatë mund t’jua imponojë një narrativë të tillë juve dhe pjesës tjetër të botës.

“Kjo do të ketë jehonë në narrativat politike dhe historike, sepse pala serbe nuk do të humbasë kohë për ta përfshirë këtë në versionet e saj të së kaluarës, me qëllim që ta shfajësojë veten dhe t’i relativizojë krimet e saj. Krimet do të relativizohen duke u krahasuar me krimet e forcave kosovaro-shqiptare, si UÇK-ja; por çdo grup i vetë-organizuar i kosovarëve shqiptarë që mbrojti shtëpitë, fshatrat, rrugët dhe familjet e veta, do të futeshin në këtë ekuacion. Pikërisht për këtë arsye, kjo gjykatë – Dhomat e Specializuara të Kosovës – duhet të merret shumë seriozisht përtej fatit dhe asaj që po u ndodh individëve. Ajo do të ndikojë në kualifikimin e luftës suaj çlirimtare dhe të lirisë suaj, ashtu siç e njihni”, përfundon ajo.

Gjatë vitit të kaluar në Prishtinë, Hagë, Tiranë, Strasburg e Shkup, me mijëra shqiptarë protestuan me thirrje “Drejtësi për Çlirimtarët”.

Një tjetër protestë do të organizohet më 17 shkurt në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK). Me moton “Drejtësi, jo politikë” do të protestohet në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë në përvjetorin e 18-të të shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, raporton KosovaPress.

Kjo protestë kësaj radhe organizohet nga organizata “Liria ka emër”, e cila pret që të ketë pjesëmarrje masive.

Ish-eprorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë prej nëntorit të vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 - gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Zyra e Prokurorit të Specializuar e cila i ngarkon ish-krerët e UÇK-së me përgjegjësi për krime të pretenduara të luftës, pati sjell rreth 125 dëshmitarë, ndërkaq është mbështetur në mbi 100 dëshmi me shkrim. /KP/

Ambasada e Zvicrës ka sqaruar mbështetjen e saj për programin e informimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës (DSK), pas raportimeve se në shkollën “Xhevdet Doda” në Prishtinë është mbajtur një ligjëratë informuese për Dhomat e Specializuara të Kosovës.

Në sqarimin e saj, ambasada bën të ditur se që nga viti 2018, Zvicra ka mbështetur aktivitetet e informimit të DSK-ve, të cilat janë themeluar përmes një marrëveshjeje ndërkombëtare të ratifikuar nga Kuvendi i Kosovës, duke pasqyruar procesin legjislativ dhe mandatin demokratik të këtij institucioni.

Sipas ambasadës, Dhomat e Specializuara të Kosovës janë një organ gjyqësor i pavarur dhe përmes Zyrës së Informimit angazhohen me një gamë të gjerë akterësh për të ndarë informacione publikisht të disponueshme mbi mandatin dhe punën e tyre, për të dëgjuar pikëpamjet e qytetarëve dhe për t’iu përgjigjur pyetjeve, pa promovuar narrativa të caktuara.

Më tej thuhet se Programi i Informimit zbatohet në bashkëpunim të ngushtë me organizatat e shoqërisë civile, të cilat ndihmojnë në lehtësimin e dialogut dhe inkurajimin e një debati publik të informuar mbi çështje me interes publik.

Ambasada e Zvicrës ka theksuar se mbështetja e saj ka për qëllim transparencën, informimin e qytetarëve dhe forcimin e sundimit të ligjit, dhe nuk nënkupton ndikim në përmbajtjen e aktiviteteve apo promovim të qëndrimeve të caktuara. /KP/

Në një deklaratë publike, Gjykata Speciale ka dhënë një sqarim për ligjëratën e bujshme në shkollën “Xhevdet Doda” në Prishtinë të enjten. Një ditë më parë në këtë shkollë të kryeqytetit, Nisma e të Rinjve për të drejtat e njeriut (YIHR), mbajti një aktivitet që sipas organizatës kishte qëllim informimin e qytetarëve për Gjykatën Speciale.

Ngjarja nxiti reagime. Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare e cilësoi si “përpjekje për të kontrolluar dëmin ndaj imazhit të rënduar” të Dhomave të Specializuara. Sipas OVL UÇK-së, aktiviteti ishte i ngjashëm me pushtetin e ish-Jugosllavisë që pas protestave mbante mbledhje për t’i përgatitur qytetarët psikologjikisht që t’i pranojnë dënimet.

“Kjo qasje e njohur e propagandës dhe presionit institucional nuk i shërben drejtësisë, por imponimit të një narrative të parapërgatitur”, është thënë nga OVL-UÇK-ja. Edhe Komuna e Prishtinës reagoi duke paralajmëruar masa. Ajo vlerësoi se ligjërata është mbajtur pa autorizimin e Drejtorisë së Arsimit. Nga shkolla kanë thënë se asnjë zyrtar i gjykatës nuk ka mbajtur ligjëratë, por se ishte e YIHR-së. Edhe kjo organizatë ka thënë se aktiviteti ishte për prezantim të informatave bazike dhe publike mbi Dhomat e Specializuara.

Gjykata Speciale jep sqarime mbi ligjëratën me nxënës në Prishtinë

Ngjashëm ka reaguar edhe Gjykata Speciale të premten pasdite. Ajo ka thënë se që prej vitit 2018 organizohen aktivitete të tilla komunikimi dhe ndërgjegjësimi me audiencat në Kosovë.

“Këto aktivitete të përcjelljes së informacionit kanë për qëllim të sigurojnë praninë në Kosovë, të ofrojnë informacion bazë për mandatin dhe veprimtarinë e Gjykatës, t’u japin njerëzve në Kosovë mundësinë të shprehin pikëpamjet e tyre dhe, mbi të gjitha, t’u përgjigjen pyetjeve të tyre. Janë organizuar aktivitete me studentë, juristë, shoqërinë civile, qytetarë të komuniteteve vendore, dhe me shumë të tjerë. Duke qenë se gjykimet kryhen në Hagë, që në fillim u vlerësua se Gjykata duhet të komunikojë me njerëzit që ndikohen nga proceset gjyqësore, duke u ofruar atyre informacion transparent, asnjanës dhe të qasshëm, sikurse kanë vepruar edhe tribunalë të tjerë”, thuhet në njoftimin e Gjykatës Speciale.

Sipas njoftimit, informacionet që jepen në këto aktivitete janë të njëjta me ato që gjenden online. Aty thuhet po ashtu se prezumimi i pafajësisë së një të akuzuari komunikohet në aktivitete.

“DHKS-ja e vlerëson të rëndësishme të dëgjojë mendimet e njerëzve në Kosovë dhe t’u përgjigjet pyetjeve të tyre përmes Programit për Komunikim dhe Ndërgjegjësim”, thuhet në njoftim.

Një ligjëratë mbi Gjykatën Speciale e cila është mbajtur të enjten në ambientet e Shkollës së Mesme “Xhevdet Doda” në Prishtinë ka shkaktuar reagime të ndryshme nga institucione dhe organizata.

Nga organizata YIHR KS kanë dhënë sqarime se sesioni informues (ligjëratë) i cili është mbajtur para nxënësve të shkollës “Xhevdet Doda” është realizuar me lejen e institucionit arsimor.

Behrami reagon ndaj ligjëratës së Gjykatës Speciale në gjimnazin “Xhevdet Doda”: UÇK-ja organizatë e përbashkët kriminale?

Sipas tyre, sesione të tilla mbahen që nga viti 2018, me mbështetjen e Ambasadës së Zvicrës, në bashkëpunim me përfaqësues të Dhomave të Specializuara të Kosovës.

“Këto sesione janë pjesë e programit tonë për drejtësi tranzicionale dhe ballafaqim me të kaluarën. Gjatë sesionit është prezantuar informacion bazik dhe publik mbi Dhomat e Specializuara të Kosovës, duke përfshirë mandatin dhe kompetencat e tyre, si institucion i Republikës së Kosovës”, thuhet në njoftim.

Ligjërata e Speciales me nxënësit në Prishtinë, Rama: Jam tejet i indinjuar, do të ketë masa ndëshkuese

Po ashtu siç thuhet në njoftim YIHR KS, prej më shumë se 20 vitesh nga themelimi i saj, ka zhvilluar aktivitete të vazhdueshme me fokus në të drejtat e njeriut, ballafaqimin me të kaluarën dhe fuqizimin e të rinjve dhe të rejave në Kosovë.

“Sesione të tilla informuese janë pjesë e misionit afatgjatë të YIHR KS për të kontribuar në promovimin e drejtësisë tranzicionale dhe ne do të vazhdojmë me punën dhe aktivizmin tonë në këtë fushë”, thuhet ndër të tjera në njoftim.

Ndryshe, drejtuesit e shkollës së mesme “Xhevdet Doda” në Prishtinë, kanë reaguar publikisht ndaj, siç thuhet, disa informacioneve të pasakta që po qarkullojnë në opinion, duke sqaruar se në ambientet e shkollës nuk është mbajtur asnjë ligjëratë nga zyrtarë apo gjykatës të Gjykatës Speciale.

Sipas reagimit, ligjërata në fjalë është organizuar nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR), një organizatë e njohur për aktivitetet e saj edukative në shkolla të mesme dhe universitete, me fokus në edukimin juridik dhe qytetar të të rinjve.

Qëllimi i ligjëratës ka qenë informimi i nxënësve mbi sistemin e drejtësisë, llojet e gjykatave dhe mënyrën e funksionimit të tyre, përfshirë edhe gjykatën e Kosovës që funksionon në Hagë, në kuadër të një qasjeje të përgjithshme, neutrale dhe edukative.

Në reagim sqarohet se Drejtoria Komunale e Arsimit nuk ka qenë e përfshirë në dhënien e pëlqimit për mbajtjen e kësaj ligjërate, ndërsa autorizimi është dhënë nga Këshilli Drejtues i Shkollës (KDSH). /Telegrafi/

Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës (SBASHK) ka reaguar lidhur me ligjëratën e mbajtur në Gjimnazin “Xhevdet Doda” në Prishtinë nga përfaqësues të Gjykatës Speciale dhe YIHR.

Siç thuhet në reagim SBASHK ka shprehur shqetësimin e thellë dhe kundërshtimin e fuqishëm ndaj mbajtjes së ligjëratës në Gjimnazin “Xhevdet Doda” në Prishtinë, e realizuar nga përfaqësues të Gjykatës Speciale në bashkëpunim me organizatën Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR).

Tutje thuhet se SBASHK e konsideron të papranueshme që institucionet arsimore të shfrytëzohen për promovimin e një narrative të njëanshme, me synimin që nxënësit të binden se Gjykata Speciale përfaqëson drejtësi.

"Nuk ka padrejtësi më të madhe sesa fakti që për më shumë se pesë vite mbahen në paraburgim luftëtarët e lirisë, bashkëpunëtorë të NATO-s, të cilët luftuan për të drejtat elementare të popullit të Kosovës – për lirinë, dinjitetin dhe të drejtën për arsimim. Është e pamohueshme se gjatë viteve të represionit serb, Serbia kishte mbyllur të gjitha shkollat shqipe në Kosovë, përfshirë edhe Gjimnazin 'Xhevdet Doda'. Pikërisht në atë periudhë të errët, mësimdhënësit dhe punëtorët e arsimit, të organizuar edhe përmes SBASHK-ut, mbajtën gjallë arsimin shqip me sakrifica të jashtëzakonshme. Prandaj, është paradoksale, e padrejtë dhe moralisht e papranueshme që sot, në po ato ambiente shkollore, të promovohet një gjykatë që po gjykon njëanshëm luftën çlirimtare të popullit të Kosovës, duke e barazuar viktimën me agresorin", thuhet në reagim.

SBASHK reagon gjithashtu edhe ndaj përfshirjes së organizatës Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR), e cila përmes këtij aktiviteti ka kontribuar në futjen e një agjende politike dhe ideologjike në institucionet arsimore, pa respektuar ndjeshmërinë historike, kombëtare dhe arsimore të shoqërisë sonë. U bëjmë thirrje organeve përgjegjëse – Ministrisë së Arsimit, Drejtorisë Komunale të Arsimit në Prishtinë dhe menaxhmentit të Gjimnazit “Xhevdet Doda” – që të marrin masa konkrete lidhur me këtë rast dhe të mos lejojnë që shkollat të shndërrohen në hapësira për promovimin e mekanizmave që cenojnë të vërtetën historike dhe dinjitetin e luftës sonë çlirimtare.

"Njëkohësisht, SBASHK apelon te të gjithë anëtarët tanë, punëtorët e arsimit në Kosovë, që të tregojnë vigjilencë dhe përgjegjësi profesionale e kombëtare, duke mos lejuar organizimin e aktiviteteve të tilla në institucionet tona arsimore. Sindikata e Bashkuar e Arsimit, Shkencës dhe Kulturës riafirmon qëndrimin e saj të palëkundur në mbrojtje të vlerave të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe në përkrahje të drejtuesve institucionalë të asaj lufte – Hashim Thaçi, Jakup Krasniqi, Kadri Veseli dhe Rexhep Selimi – të cilët po mbahen padrejtësisht në Hagë, vetëm pse ishin në anën e drejtë të historisë. Liria e Kosovës nuk është krim. Lufta për arsim, liri dhe dinjitet nuk gjykohet", thuhet ndër të tjera në reagim.

Ndryshe, Dhomat e Specializuara të Kosovës (KSC) konfirmuan për Telegrafin se zhvillojnë aktivitete informuese në Kosovë që nga viti 2018, si pjesë e Programit të Shtrirjes së Informacionit, duke përfshirë nxënës, komunitetin lokal, gazetarë dhe avokatë.

Zëdhënësja Angela Griep tha se këto takime diskutojnë mbi mandatin dhe procedurat e gjykatës, duke ofruar informacion publik të ngjashëm me atë që gjendet në faqen zyrtare të KSC-së. /Telegrafi/

Një ligjëratë mbi Gjykatën Speciale në ambientet e Shkollës së Mesme “Xhevdet Doda” në Prishtinë ka shkaktuar reagime të ndryshme nga institucione dhe organizata.

Dhomat e Specializuara të Kosovës (KSC) kanë konfirmuar për Telegrafin se zhvillojnë aktivitete informuese në Kosovë që nga viti 2018, si pjesë e Programit të Shtrirjes së Informacionit, duke përfshirë nxënës, komunitetin lokal, gazetarë dhe avokatë.

Zëdhënësja Angela Griep tha se këto takime diskutojnë mbi mandatin dhe procedurat e gjykatës, duke ofruar informacion publik të ngjashëm me atë që gjendet në faqen zyrtare të KSC-së.

"Ekipi i informimit i Dhomave të Specializuara këtë javë po zhvillon aktivitete për të informuar grupet studentore në Prishtinë rreth mandatit dhe procedurave të gjykatës, si dhe për të dëgjuar pikëpamjet e tyre dhe për t'iu përgjigjur pyetjeve të tyre”, thuhet në përgjigje. Siç e dini, që nga viti 2018 ne kemi zhvilluar rregullisht aktivitete me qytetarë në të gjithë Kosovën si pjesë e programit të informimit, duke dëgjuar komentet e njerëzve dhe duke u përgjigjur pyetjeve të tyre”, thuhet në përgjigje me shkrim për Telegrafin.

Megjithatë, Drejtoria e Arsimit e Komunës së Prishtinës ka reaguar, duke paralajmëruar masa ndaj organizatorëve të ligjëratës.

Sipas Drejtorisë, aktiviteti është organizuar nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR) dhe është miratuar nga Këshilli Drejtues i Shkollës, pa autorizimin e Drejtorisë.

Drejtoria e Arsimit ka theksuar se do të trajtojë përgjegjësitë institucionale dhe rolin e organizatës në aktivitet, duke e konsideruar transparencën dhe llogaridhënien parime të panegociueshme.

Nga ana e shkollës, është sqaruar se asnjë zyrtar apo gjykatës i Dhomave të Specializuara nuk ka mbajtur ligjëratë.

Sipas “Xhevdet Doda”, ligjërata ka qenë një aktivitet edukativ i YIHR-së mbi sistemin e drejtësisë dhe funksionimin e gjykatave, duke përfshirë edhe Gjykatën Speciale në Hagë.

Shkolla thekson se YIHR ka realizuar mbi 100 ligjërata të ngjashme në shkolla dhe fakultete në të gjithë Kosovën.

Reagim ka pasur edhe nga Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së (OVL-UÇK), e cila ka kritikuar aktivitetin si përpjekje për kontroll të imazhit të Gjykatës Speciale dhe ka krahasuar qasjen me praktikën e propagandës në ish-Jugosllavi gjatë viteve 1980.

OVL-UÇK ka theksuar se gjykata duhet të respektojë Kushtetutën, ligjet e Kosovës dhe standardet ndërkombëtare të drejtësisë./Telegrafi.

Organizata e Veteranëve të Luftës së UÇK-së (OVL-UÇK) ka reaguar ndaj ligjëratës së mbajtur nga Dhomat e Specializuara, duke e konsideruar atë jo si një aktivitet edukativ, por si një përpjekje të qartë për të menaxhuar imazhin e gjykatës pas shkeljeve të vazhdueshme ndaj të drejtave themelore të të akuzuarve dhe rendit kushtetues të Republikës së Kosovës.

Sipas OVL-UÇK-së, në vend që të merret me fushata propagandistike, Gjykata Speciale duhet të përmirësojë besueshmërinë e saj duke respektuar Kushtetutën, ligjet e vendit dhe standardet ndërkombëtare të drejtësisë.

Organizata paralajmëron se ligjërata e fundit është e ngjashme me taktikat e përdorura nga organet e pushtetit në ish-Jugosllavi pas demonstratave studentore të vitit 1981, kur mbledhje të ngjashme organizoheshin për të stigmatizuar dhe përgatitur popullin për dënime drakonike ndaj rinisë shqiptare.

Në reagimin e saj, OVL-UÇK identifikon disa shkelje kryesore të Gjykatës Speciale që kanë dëmtuar rëndë besueshmërinë e saj:

Shkelja e parimit të barazisë para ligjit, duke ndjekur penalisht vetëm një palë dhe lënë krimet serbe të pandëshkuara.

Mohimi i lirimit të përkohshëm, edhe në kushte humanitare, në kundërshtim me praktikën evropiane.

Zgjatja e pajustifikueshme e paraburgimit pa vendime përfundimtare, duke e kthyer atë në dënim paraprak.

Cenimi i dinjitetit njerëzor të të paraburgosurve, përmes kushteve kufizuese që nuk përputhen me standardet e Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

Mungesa e transparencës dhe llogaridhënies publike, duke refuzuar të adresojë shqetësimet e institucioneve dhe organizatave të veteranëve.

Ndërhyrje indirekte në fusha të ndjeshme, si arsimi, pa autorizim institucional dhe pa debat publik, duke ngritur dyshime për ndikim dhe propagandë.

OVL-UÇK thekson se veprime të tilla nuk i shërbejnë drejtësisë, por vetëm imponimit të një narrative të parapërgatitur, duke dëmtuar rëndë imazhin dhe besueshmërinë e gjykatës./Telegrafi.

Drejtori i Arsimit në Komunën e Prishtinës, Samir Shahini, ka reaguar publikisht pas mbajtjes së një ligjërate mbi Gjykatën Speciale në Shkollën e Mesme “Xhevdet Doda”, duke sqaruar se Drejtoria e Arsimit nuk ka qenë e përfshirë në vendimmarrje për organizimin e këtij aktiviteti.

Sipas Shahinit, bazuar në informatat zyrtare të pranuara nga shkolla, aktiviteti është organizuar nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR), ndërsa pëlqimi për mbajtjen e tij është dhënë nga Këshilli Drejtues i Shkollës (KDSH), pa përfshirjen dhe pa autorizimin e tij personal, si dhe pa miratimin e Drejtorisë së Arsimit në Kryeqytet.

Reagon shkolla “Xhevdet Doda”: Nuk kishte ligjëratë nga zyrtarë të Speciales, por nga YIHR

“Shpreh indinjatën time për mënyrën se si është vepruar dhe njoftoj se do të merren masa konkrete ndaj të gjithë personave që mbajnë përgjegjësi për këtë veprim, në përputhje me kompetencat dhe procedurat ligjore në fuqi,” ka deklaruar Shahini.

Ai ka bërë të ditur se do të trajtohet edhe roli i organizatës që ka mbajtur ligjëratën, lidhur me mënyrën se si është trajtuar kjo temë me nxënësit e shkollës së mesme.

Në fund, Shahini ka theksuar se transparenca, llogaridhënia dhe përgjegjësia institucionale janë parime të panegociueshme, veçanërisht kur bëhet fjalë për nxënësit dhe ambientet shkollore./Telegrafi/

Drejtuesit e shkollës së mesme “Xhevdet Doda” në Prishtinë, kanë reaguar publikisht ndaj, siç thuhet, disa informacioneve të pasakta që po qarkullojnë në opinion, duke sqaruar se në ambientet e shkollës nuk është mbajtur asnjë ligjëratë nga zyrtarë apo gjykatës të Gjykatës Speciale.

Sipas reagimit, ligjërata në fjalë është organizuar nga Nisma e të Rinjve për të Drejtat e Njeriut në Kosovë (YIHR), një organizatë e njohur për aktivitetet e saj edukative në shkolla të mesme dhe universitete, me fokus në edukimin juridik dhe qytetar të të rinjve.

Qëllimi i ligjëratës ka qenë informimi i nxënësve mbi sistemin e drejtësisë, llojet e gjykatave dhe mënyrën e funksionimit të tyre, përfshirë edhe gjykatën e Kosovës që funksionon në Hagë, në kuadër të një qasjeje të përgjithshme, neutrale dhe edukative.

Gjatë ligjëratës, procedurat dhe funksionimi i gjykatave janë trajtuar në mënyrë informative, pa përmbajtje politike apo qëndrime të njëanshme.

Behrami reagon ndaj ligjëratës së Gjykatës Speciale në gjimnazin “Xhevdet Doda”: UÇK-ja organizatë e përbashkët kriminale?

Shkolla thekson se çdo interpretim apo pretendim tjetër që sugjeron ndryshe është i pavërtetë dhe i pabazuar.

Po ashtu, bëhet e ditur se YIHR ka realizuar mbi 100 ligjërata të ngjashme në shkolla të mesme dhe fakultete në mbarë Kosovën, duke kontribuar në rritjen e njohurive juridike dhe qytetare të të rinjve.

Në reagim sqarohet se Drejtoria Komunale e Arsimit nuk ka qenë e përfshirë në dhënien e pëlqimit për mbajtjen e kësaj ligjërate, ndërsa autorizimi është dhënë nga Këshilli Drejtues i Shkollës (KDSH).

Në fund, drejtuesit e shkollës riafirmojnë përkushtimin ndaj transparencës, edukimit cilësor dhe informimit korrekt të nxënësve dhe opinionit publik, duke bërë thirrje që për informacione shtesë palët e interesuara t’i drejtohen drejtpërdrejt organizatës përkatëse./Telegrafi.

Në reagim ndaj ligjëratave që kanë nisur nga Dhomat e Specializuara të Kosovës (Gjykata Speciale) në shkollat e mesme në Kosovë, Ismail Tasholli, themelues i platformës Liria ka Emër, ka ngritur shqetësime të forta duke i cilësuar këto veprime si përpjekje për deformim të historisë dhe instrumentalizim politik të drejtësisë.

Në një postim publik, Ismail Tasholli shkruan:

“Gjykata Speciale po e sulmon Kosovën nën brez. A guxoni k’shtu në vendet e ju’ja prej kah vini????”

Ai ironizon më tej pasojat e një qasjeje të tillë, duke paralajmëruar për rrezikun e normalizimit të narrativave që, sipas tij, e përmbysin të vërtetën historike:

“Tash ka mbetë veç edhe ni hap ‘logjik’, të vendoset fotografia e Millosheviçit nëpër shkolla ‘për edukim historik’ dhe të organizohet ni ekskursion për nxënës nëpër Serbi, ku ligjëratën për luftën ua mban Shesheli.”

Sipas Tashollit, problemi thelbësor qëndron te mënyra se si po prezantohet drejtësia dhe historia:

“Kur narrativat shtramohen deri n’këtë nivel, kufini i absurditetit zhduket.”
“Kështu doket ‘drejtësia’ kur shndërrohet në projekt politik. Kur historia rishkruhet ‘me ftesa zyrtare’ dhe PowerPoint.”

Në fund, ai thekson se përgjigjja nuk do të mungojë dhe se do të vijë nga vetë qytetarët:

“Kismet ni përgjigje ua jep qytetaria me 17 Shkurt.”

Platforma Liria ka Emër ka për mision mbrojtjen e luftës çlirimtare dhe të ish-krerëve të UÇK-së që po gjykohen në Hagë, duke kundërshtuar çdo përpjekje që, sipas saj, e shndërron drejtësinë në projekt politik dhe e rishkruan historinë e Kosovës.

Në shkollën e mesme “Xhevdet Doda” në Prishtinë, sot është mbajtur një ligjëratë nga zyrtarë të Gjykatës Speciale, e organizuar për nxënësit e kësaj shkolle.

Kjo ngjarje ka nxitur reagime të shumta në opinionin publik, veçanërisht në rrafshin politik.

Në lidhje me këtë ligjëratë ka reaguar deputeti i zgjedhur, Artan Behrami, i cili ka shprehur shqetësimin e tij për përmbajtjen e prezantimit të mbajtur para nxënësve.

Sipas Behramit, gjatë ligjëratës Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) është cilësuar si “organizatë e përbashkët kriminale”, pretendim që ai e ka quajtur të papranueshëm dhe tejet shqetësues.

Mirëpo, në lidhje me këtë ligjëratë ka reaguar deputeti i zgjedhur, Artan Behrami duke thënë se në këtë ligjëratë Ushtria Çlirimtare e Kosovës (UÇK) është quajtur si ‘organizatë e përbashkët kriminale”.

“Zyrtarë të Gjykatës Speciale me aprovimin e menaxhmentit të Gjimnazit ‘Xhevdet Doda’, shkojnë dhe u mbajnë ligjërata nxënësve të kryeqytetit. E pabesueshme! Ligjëratë qysh UÇK-ja qenka organizatë e përbashkët kriminale a? Qysh, UÇK-ja ka bërë spastrim etnik në Kosovë a? E frikshme! Ftoj të gjithë prindërit që të mos lejojnë pjesëmarrjen e fëmijëve të tyre në këto ligjërata! Ftoj të gjitha institucionet e Arsimit të Ulët dhe të Lartë që të refuzojnë çfarëdo bashkëpunimi me këtë gjykatë”, ka shkruar Behrami. /Telegrafi/

Një tjetër protestë do të organizohet në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK).

Me moton “Drejtësi, jo politikë” do të protestohet në sheshin “Skënderbeu” në Prishtinë në përvjetorin e 18-të të shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, raporton KosovaPress.

Kjo protestë kësaj radhe organizohet nga organizata “Liria ka emër”, e cila pret që të ketë pjesëmarrje masive.

Në konferencë për media, Ismail Tasholli nga kjo organizatë tha se procesi gjyqësor në Hagë është përcjell me “procedura të ndërlikuara e informacione kontradiktore”.

“Në ditën kur Kosova shpalli pavarësinë e saj më 17 shkurt, nën udhëheqjen e shpallësit të saj Hashim Thaçi, ne paralajmërojmë një protestë paqësore për drejtësi në Prishtinë. Sepse pikërisht tani kur pas më shumë se 5 vitesh, procesi në Hagë ka hyrë në fazën përmbyllëse, është momenti që të ngrihet zëri i qytetarëve në mbrojtje të çlirimtarëve dhe të vet parimit të drejtësisë. Prandaj, sot jemi këtu për të njoftuar rreth kësaj proteste dhe për të shpjeguar shkurtazi pse ajo është bërë e domosdoshme. Procesi në Hagë është krijuar për të sjell drejtësi, siç e dini, por me kalimin e viteve në opinionin publik është krijuar përceptimi i mjegullt. Proces i gjatë, i zvarritur, procedura të ndërlikuara, informacione kontradiktore, ndikim i diskursit politik dhe një ndjenjë që drejtësia po humb fokusin e saj juridik”, deklaroi ai.

Tasholli ndër tjera përmendi edhe pranimin nga ana e Gjykatës Speciale të dokumenteve prej autoriteteve të Serbisë, në cilësinë e provave materiale.

“Vet origjina e saj [Gjykatës Speciale] ka prodhuar debat publik, a është kjo drejtësi e pastër apo drejtësi e ndikuar nga rrethana politike. Kjo pyetje sot nuk është propagandë e as retorikë është shqetësim real qytetar. Qytetarët kanë pa ndër vitet rrjedhje dokumentesh që vijnë nga Serbia, ankesa për të drejtat e mbrojtjes, zvarritje të proceseve, mungesë komunikimit të qartë me opinionin publik dhe një diskurs ku politika shpesh flet më shumë se ligji”, theksoi ai.

Edhe Eliza Hoxha nga kjo organizatë tha se në këtë protestë do të kërkohet drejtësi për çlirimtarët.

“Ne as nuk marshojmë as nuk protestojmë kundër drejtësisë, thjesht ne protestojmë dhe kërkojmë drejtësi reale. Protestojmë sepse nuk duam standarde të dyfishta. Nuk duam procese pafund, nuk duam gjykime që duken të porositura, nuk duam drejtësi selektive. Ne kërkojmë verdikt juridik dhe jo verdikt politik. Kërkojmë vendime të bazuara në prova dhe jo në agjenda. Prandaj, mesazhi ynë është i qartë sepse kërkojmë drejtësi pa presion, drejtësi pa ndikim, drejtësi pa skenar. Drejtësi për të gjithë. Ne kërkojmë që procesi në fund të mbyllet me vendim ligjor të respektojë parimin e gjykimit të drejtë dhe mos mbetet peng i politikës. Prandaj me 17 shkurt, ju ftojmë të gjithëve të na bashkoheni me marshim e protestë paqësore dhe dinjitoze me mesazhin tonë të qartë”, tha Hoxha.

Pesë protesta në mbrojtje të ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës janë organizuar nga kategoritë e dala nga lufta. Megjithatë, KosovaPress mëson se OVL-UÇK është tërhequr kësaj radhe dhe nuk do të jetë pjesë e bashkëorganizimit.

Tasholli tha se e kanë ftesën për pjesëmarrje, ashtu si partitë politike.

“Edhe ata do të jenë, sepse ftesa është për të gjithë, për të gjitha ata që janë pjesë e qëllimit dhe vullnetit për mbrojtjen e vlerave. Pjesa e OVL-së është pjesa më e dinjitetshme e kohërave të zorshme të kësaj shoqërie, dhe gjithsesi kanë marrë organizimin e shumë protestave të suksesshme siç e dini. Ftesa është e hapur për të gjithë, madje ne nuk kemi kursyer nga ftesat të gjitha partitë politike, që të qojmë mesazh të përbashkimit sepse mendojmë që edhe Haga edhe tema e UÇK-së nuk është tema e ndarjes, por është tema e unifikimit”, u përgjigj Tasholli.

Vitin e kaluar janë organizuar pesë protesta me thirrjet "Drejtësi për Çlirimtarët".

Protesta e parë është mbajtur në Prishtinë, më pas në Hagë, Tiranë, Strasburg e në Shkup.

Gjyqi i madh për katërshen e UÇK-së është para fazës përfundimtare. Nga data 9 deri më 18 shkurt, do të dëgjohen deklarimet përmbyllëse, e me përfundimin e kësaj faze, procesi gjyqësor konsiderohet zyrtarisht i mbyllur.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, po përballen me akuza të ngritura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, të cilat ata i kanë cilësuar si të pabazuara. Edhe mbrojtja i ka hedhur poshtë këto akuza dhe ka argumentuar se UÇK-ja nuk kishte strukturë të organizuar komanduese.

Ish-eprorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë prej nëntorit të vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 - gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Sot, ka qenë dita e fundit që Gjykata Speciale ka pranuar prova nga Prokuroria apo palët mbrojtëse në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit e Jakup Krasniqit.

Kjo tregon se gjyqi i madh për katërshen e UÇK-së është para fazës përfundimtare.

Në një intervistë për KosovaPress, profesori i të Drejtës Kushtetuese, Arsim Bajrami thotë ky proces ka qenë i komplikuar dhe i shoqëruar me “shumë shkelje të standardeve evropiane për të drejtat e njeriut”.

“Gjykata Speciale: mes të vërtetës dhe mashtrimeve”, është libri i botuar vitin e kaluar nga profesor Bajrami, i cili ofron një analizë kritike mbi funksionimin, legjitimitetin dhe ndikimin e Gjykatës Speciale në shoqërinë kosovare.

“Praktikisht sot përfundon koha kur edhe prokuroria por edhe palët mbrojtëse do të mund të dorëzojnë prova të shkruara apo prova video-incizime apo prova të tjera dhe pas ditës së sotit nuk ka prova të reja. Çka kjo tregon se procesi po konkludohet, po finalizohet dhe mbetet vetëm fjala përfundimtare. Tani është në trupin gjykues, në panelin gjykues që të vlerësojë secilën provë, të peshojë kredibilitetin e secilës provë, ta shohë relevancën, ta shohë lidhjen kauzale të provave, dhe duke besuar se këta janë gjyqtarët janë nën betim, që do të, janë betuar që do të respektojnë ligjin, jam thellësisht i bindur që në fund nuk ka epilog tjetër përpos një aktgjykimi lirues, sepse në fakt nuk është vërtetuar asnjë element i aktakuzës, një aktakuze e cila bazohet në një fiksion të një ndërmarrje të përbashkët kriminale”, deklaron Bajrami për KosovaPress.

Ndër tjera, akademik Bajrami thotë se trupi gjykues duhet të marrë parasysh provat bindëse të dëshmitarëve të mbrojtjes, të cilët gjatë dëshmisë së tyre kanë mohuar se UÇK-ja ka pasur strukturë organizative.

“Fatkeqësisht nga fillimi gjykata është shoqëruar me shkelje të njëpasnjëshme, me shkelje materiale, procedurale. Nuk ka respektuar standardet ndërkombëtare për një gjykim të drejtë. Nuk ka respektuar fare institucionet e Kosovës, asnjë prej institucioneve të Kosovës nuk ka qenë partner i kësaj gjykate, derisa kjo gjykatë publikisht ka deklaruar se ka bashkëpunuar vazhdimisht me Serbinë, në radhë të parë me Prokurorinë e Serbisë, por edhe me Shërbimin Sekret Serb i cili gjithmonë ka dhënë prova të fabrikuara. Dua të besoj që të gjitha këto prova duhet të vlerësohen si prova të një shteti armiqësor, të një shteti armik dhe gjykata do t'i hudhë komplet domethënë, komplet do t'i hudh. Nuk do të marrë për bazë as provat e dëshmitarëve të Serbisë, as dëshmitarëve të cilët janë përgatitur apo i kanë paguar, por do të bazohet në prova autoktone edhe do t'i marrë parasysh ato prova të cilat vijnë nga personalitete shumë kredibile botërore”, shprehet ai.

Doktori i shkencave juridike Bajrami thekson se pas dorëzimit të këtyre dosjeve, procesi hyn në fazën e fjalëve përfundimtare, të cilat pritet të mbahen nga 9 deri më 18 shkurt. Me përfundimin e kësaj faze, procesi gjyqësor konsiderohet zyrtarisht i mbyllur.

“Fjala përfundimtare është faza finale e një procesi të procedurës penale. Janë shumë të rëndësishme, sepse ne do të dëgjojmë rrëfimin përfundimtar të prokurorisë, e cila sigurisht që do të mbetet pranë aktakuzës dhe do të kërkojë dënime, dhe pastaj të gjithë të akuzuarit, përfshirë edhe avokatët e tyre, do të deklarojnë pafajësinë e vet dhe kjo do të jetë një momentum i konkludimit të këtij gjykimi, i cili ka shumë peshë sepse gjatë kësaj fjale, në fakt, mbrojtja me siguri do të ofrojë përsëri prova që prokuroria nuk arriti këto pesë vite absolutisht të dëshmojë apo të konfirmojë asnjë prej pikave të aktakuzës. Dhe secila pikë e aktakuzës mund të rrëzohet lehtësisht në qoftë se gjykata do të jetë plotësisht e përkushtuar në parimet e drejtësisë dhe jo në motive të tjera”, shprehet ai.

Pas përfundimit të fjalëve përfundimtare, gjykatësit do të kenë një afat prej tre muajsh për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë, me mundësi shtyrjeje edhe për dy muaj të tjerë.

Akademik Arsim Bajrami thotë se “cilido verdikt tjetër që nuk është aktgjykim lirues, do të ishte një skandal ndërkombëtar”.

“Duke qenë se kam qenë shumë kritik ndaj kësaj gjykate, e kam përcjellë profesionalisht, madje kam bërë edhe botime, kam bërë studime, kam vizituar disa herë edhe Gjykatën Speciale, mund të themi se është një prej gjykimeve më të vështira dhe më të padrejta pas Luftës së Dytë Botërore. Madje këto gjykime kanë qenë shumë larg standardeve të Tribunalit për ish-Jugosllavi, i cili ka gjykuar krimet në Kroaci, në Bosnjë, por edhe në Kosovë. Dhe cilido verdikt tjetër që nuk është aktgjykim lirues, do të ishte një precedent apo një skandal ndërkombëtar, sepse në këto pesë vite ne nuk kemi parë asnjë provë e cila vërteton apo konfirmon akuzat se Ushtria Çlirimtare e Kosovës ka qenë një ndërmarrje e përbashkët kriminale. Përkundrazi, ajo ka zhvilluar një luftë mbrojtëse, ajo ka luftuar në territorin e Kosovës, jo jashtë territorit, dhe ka qenë një luftë çlirimtare, politikisht e orientuar drejt mbrojtjes së popullsisë nga një gjenocid i organizuar, por edhe me qëllim të çlirimit të Kosovës dhe pavarësimit të saj”, përfundon Bajrami.

Në Gjykatën Speciale deri më tani janë gjashtë persona të akuzuar për krime të pretenduara lufte, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi, Pjetër Shala dhe Salih Mustafa. Shala është i dënuar me 13 vjet burgim, ndërkaq Mustafa me 15 vjet.

Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës por veprojnë me personel ndërkombëtar në Hagë të Holandës.

Bashkimi Evropian është financuesi kryesor i Gjykatës Speciale e cila u themelua në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, pas kërkesës së bashkësisë ndërkombëtare.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, po përballen me akuza të ngritura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, të cilat ata i kanë cilësuar si të pabazuara. Edhe mbrojtja i ka hedhur poshtë këto akuza dhe ka argumentuar se UÇK-ja nuk kishte strukturë të organizuar komanduese.

Ish-eprorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë prej nëntorit të vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 - gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë.

Sot, në Gjykatën Speciale në Hagë do të dorëzohen dosjet përfundimtare në rastin gjyqësor ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Dosjet përkatëse do t’i paraqiten trupit gjykues nga prokuroria, përfaqësuesi i viktimave, si dhe ekipet mbrojtëse të Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit.

Pas dorëzimit të këtyre dosjeve, procesi hyn në fazën e fjalëve përfundimtare, të cilat pritet të mbahen nga 9 deri më 18 shkurt. Me përfundimin e kësaj faze, procesi gjyqësor konsiderohet zyrtarisht i mbyllur.

Ish-krerët e UÇK-së ndodhen në paraburgim që nga nëntori i vitit 2020, pa mundësi lirimi nga paraburgimi deri në këtë fazë të procedurës.

Pas përfundimit të fjalëve përfundimtare, gjykatësit do të kenë një afat prej tre muajsh për shpalljen e aktgjykimit të shkallës së parë, me mundësi shtyrjeje edhe për dy muaj të tjerë.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, në nëntor të vitit 2020, u arrestuan pas konfirmimit të aktakuzës dhe lëshimit të fletarrestimeve nga një gjykatës. Prokuroria pretendon se të akuzuarit mbajnë përgjegjësi individuale për rrëmbimin, keqtrajtimin dhe vrasjen e civilëve dhe personave që nuk merrnin pjesë në luftime.

Gjatë fazës paraprake, Prokuroria i ka dorëzuar Mbrojtjes mijëra faqe prova. Mbrojtja ka zhvilluar hetimet e veta dhe ka ngritur kundërshtime ligjore ndaj aktakuzës dhe juridiksionit të gjykatës. Ndërkohë, viktimat kanë aplikuar për të marrë pjesë në proces, ku aktualisht marrin pjesë 155 viktima.

Midis prillit 2023 dhe prillit 2025, Prokuroria ka thirrur 125 dëshmitarë. Ndërsa, nga shtatori deri në nëntor 2025, ekipet e Mbrojtjes kanë thirrur shtatë dëshmitarë. Secila palë ka pasur mundësinë të bëjë pyetje dhe të kundërshtojë dëshmitë e dëshmitarëve të palës tjetër.

Sipas ligjit, një i akuzuar mund të mbahet në paraburgim vetëm nëse gjykatësit konstatojnë ekzistencën e rreziqeve që e arsyetojnë atë. Deri më tani, në më shumë se 25 rishikime të paraburgimit, gjykatësit kanë vlerësuar se Thaçi dhe bashkëakuzuarit e tjerë paraqesin rrezik për kryerjen e veprave të tjera penale, konkretisht ndaj personave që kanë dhënë ose pritej të japin dëshmi para Dhomave të Specializuara.

Gjykatësit kanë theksuar gjithashtu se paraburgimi synon parandalimin e rrezikut të hakmarrjes ndaj dëshmitarëve apo përpjekjeve për t’i nxitur ata të tërheqin dëshmitë e tyre. Vlerësimi i nevojës për vazhdimin e paraburgimit bëhet çdo dy muaj.

Sa i përket parimit të procesit publik, nga 134 dëshmitarë që kanë dhënë dëshmi në sallën e gjyqit gjatë gjykimit, 61 kanë dëshmuar pa asnjë masë mbrojtëse. Kjo, pavarësisht kritikave të shumta lidhur me nivelin e transparencës së procesit./KP/

Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, do të qëndrojnë në paraburgim edhe për dy muaj të tjerë, të paktën.

Vendimin për zgjatjen e kësaj mase ndaj tre ish-eprorëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës që gjykohen bashkë me Hashim Thaçin, e mori Trupi Gjykues i Gjykatës Speciale në çështjen Thaçi.

Përmes një njoftimi kjo gjykatë bën me dije se në rastin në fjalë trupi gjykues ”konstatoi se vazhdojnë të ekzistojnë rreziqet që të akuzuarit mund ta pengojnë ecurinë e procesit ose të kryejnë krime të tjera”.

Gjithashtu, bëhet me dije se vendimi i fundit i rishikimit të paraburgimit të Thaçit u lëshua në dhjetor 2025, dhe rishikimi i ardhshëm pritet në shkurt..

Ky vendim erdhi një ditë pasi, Specialja njoftoi se nga 9 deri më 18 shkurt do të zhvillohen deklaratat përmbyllëse në procesin gjyqësor ndaj ish-katërshes së UÇK-së, të cilët ndodhen në paraburgim për më shumë se pesë vjet.

Pas njoftimit të Gjykatës Speciale se nga 9 deri më 18 shkurt do të zhvillohen deklaratat përmbyllëse në procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, të cilët ndodhen në paraburgim në Hagë që mbi pesë vjet, Partia Demokratike e Kosovës thekson edhe një herë nevojën që ky proces, i shoqëruar me problematika serioze, të përmbyllet me drejtësi.

PDK thekson se ky proces është karakterizuar me zvarritje të panevojshme, paqartësi procedurale dhe vendime që kanë ngritur shqetësime të vazhdueshme mbi standardet e drejtësisë dhe respektimin e të drejtave themelore të njeriut.

“Këto rrethana kanë cenuar perceptimin e drejtësisë së barabartë dhe kanë rënduar padrejtësisht mbi çlirimtarët dhe ish-udhëheqësit e shtetit tonë, të cilët tashmë kanë kaluar një periudhë të gjatë në paraburgim”, thuhet në njoftim.

PDK thekson tutje se në këtë fazë përmbyllëse është thelbësore që gjykimi të përqendrohet ekskluzivisht te drejtësia e paanshme, te faktet dhe te provat, duke u larguar nga çdo qasje politike, interpretuese apo spekulative që e ka shoqëruar këtë proces gjatë këtyre pesë viteve.

“Dëshmitarët kyç në këtë proces gjyqësor kanë hedhur poshtë në mënyrë të qartë pretendimet kryesore të aktakuzës, duke rrëzuar çdo dyshim mbi fajësi individuale, grupore apo komanduese. Këto dëshmi kanë kontribuar ndjeshëm në sqarimin e rrethanave faktike dhe kanë rrëzuar bazën e akuzave të prokurorisë.

Partia Demokratike e Kosovës mbetet e përkushtuar ndaj sundimit të ligjit, paqes dhe drejtësisë, duke besuar se vetëm një vendim i drejtë dhe profesional mund të kontribuojë në mbylljen e këtij kapitulli të rëndësishëm për Kosovën, drejtësinë ndërkombëtare dhe të ardhmen e rajonit tonë”, thuhet tutje në reagimin e PDK-së. /Telegrafi/

Nga 9 deri më 13 shkurt, si dhe më 16 dhe 18 shkurt 2026 në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë do të zhvillohen deklaratat përmbyllëse në gjykimin ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit, të akuzuar për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Sipas njoftimit zyrtar të DHSK-së, seancat janë planifikuar të mbahen nga ora 09:00 deri në orën 16:30 dhe mund të ndiqen përmes transmetimit në faqen zyrtare të gjykatës me 45 minuta vonesë, në tri gjuhët zyrtare: shqip, serbisht dhe anglisht, si dhe nga galeria publike në ndërtesën e gjykatës në Hagë.

DHSK njofton se për shkak të interesimit të madh, pjesëmarrja fizike në seanca kërkon regjistrim paraprak.

“Për të përcjellë seancat nga galeria publike në ndërtesën e gjykatës në Hagë, regjistrimi paraprak është i domosdoshëm”, thuhet në njoftim. Afati për regjistrim është deri më 30 janar në orën 17:30.

Sipas rendit të ditës, deklaratat përmbyllëse do të nisin me Prokurorinë më 9 shkurt, ndërsa mbrojtja e të akuzuarve do të paraqesë qëndrimet e saj në ditët pasuese. Më 18 shkurt janë paraparë përgjigje nga palët dhe deklarata nga të akuzuarit.

Në njoftim rikujtohet se aktakuza në këtë çështje u konfirmua fillimisht më 26 tetor 2020 dhe u ndryshua disa herë, ndërsa versioni aktual është dorëzuar më 27 shkurt 2023.

“Secili prej të akuzuarve akuzohet mbi bazën e përgjegjësisë penale individuale për gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit dhe katër akuza për krime lufte”, thuhet më tej.

Sipas aktakuzës, krimet dyshohet se janë kryer nga marsi deri në shtator 1999 në disa lokacione në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë. Prokuroria pretendon se këto vepra janë kryer nga pjesëtarë të UÇK-së kundër civilëve dhe personave që nuk merrnin pjesë në luftime.

Gjykimi ka filluar më 3 prill 2023, ndërsa Trupi Gjykues mbylli procedurën e paraqitjes së provave më 19 dhjetor 2025. Në total, në këtë proces kanë dëshmuar 134 dëshmitarë, ndërsa janë pranuar edhe 164 deklarata vetëm në formë të shkruar.

Pas përfundimit të deklaratave përmbyllëse, Trupi Gjykues do të nisë kuvendimet për aktgjykimin.

“Aktgjykimi duhet të shpallet brenda 90 ditësh nga mbyllja e paraqitjes së provave”, bën të ditur DHSK, me mundësi zgjatjeje edhe për 60 ditë të tjera nëse rrethanat e kërkojnë këtë. /Telegrafi/

Gjykata Speciale ka reaguar pas pranimit të letrës së Avokatit të Popullit, Naim Qelajt, lidhur me pranimin e dokumenteve që burojnë nga autoritetet serbe në rastet ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Në reagimin e saj, Gjykata Speciale thekson se vendimi për pranimin e provave nuk nënkupton automatikisht peshën apo besueshmërinë që do t’u jepet atyre gjatë vendimmarrjes finale, raporton Insajderi.

Sipas Gjykatës, gjatë hartimit të aktgjykimit, Trupi Gjykues vlerëson secilën provë individualisht, duke e shqyrtuar atë në kontekst të tërësisë së provave të administruara gjatë gjykimit.

“Gjatë shqyrtimit nëse janë vërtetuar pretendimet faktike, trupi gjykues bën një vlerësim dhe peshim tërësor duke i marrë provat në tërësi. Rregullorja nuk lejon që verdikti i fajësisë të bazohet vetëm në provat e një dëshmitari që Mbrojtja nuk ka pasur mundësinë ta marrë në pyetje”, thuhet në reagim.

Po ashtu, Gjykata Speciale thekson se pranimi i një prove nuk do të thotë domosdoshmërisht se ajo do të përdoret si bazë për aktgjykimin përfundimtar.

“Në fund të gjykimit, gjykatësit vlerësojnë secilën provë në kontekst të provave të pranuara dhe përcaktojnë peshën dhe besueshmërinë që do t’u jepet atyre”, thuhet më tej.

Ky reagim vjen pasi Avokati i Popullit ka shprehur shqetësime serioze lidhur me pranimin e dokumenteve zyrtare që, sipas tij, pretendohet se burojnë nga autoritetet serbe, të cilat kanë ushtruar juridiksion mbi territorin e Kosovës pas qershorit të vitit 1999.

Në letrën e tij, Qelaj ka theksuar se kjo periudhë përkon me vendosjen e administratës së përkohshme ndërkombëtare të autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së, gjatë së cilës funksionimi i institucioneve gjyqësore serbe në Kosovë ka qenë i paligjshëm sipas së drejtës ndërkombëtare.

“Rrjedhimisht, pranimi i këtyre dokumenteve ngre shqetësime serioze si për ligjshmërinë e tyre, përfshirë sipas së drejtës ndërkombëtare publike, ashtu edhe për besueshmërinë e tyre provuese”, thuhet në letrën e Avokatit të Popullit.

Instituti i Avokatit të Popullit ka publikuar letrën, të cilën i ka drejtuar kryetares së Dhomave të Specializuara të Kosovës, Ekaterina Trendafilova.

Në letrën e Avokatit të Popullit të Kosovës, Naim Qelaj drejtuar Trendafilovas thuhet se Dhomat e Specializuara nuk i nënshtrohen asnjë mekanizmi monitorues apo llogaridhënieje nga institucionet vendore të Republikës së Kosovës.

Tutje në letrën e Qelajt paraqiten disa shqetësime që kanë të bëjnë siç thuhet ndaj disa mangësive themelore procedurale të vërejtura në zhvillimin e procedurave, mënyra se si janë pranuar disa prova dhe pranimi i dokumenteve zyrtare që pretendohet se burojnë nga autoritetet serbe.

Letra e plotë:

E nderuara znj. Trendafilova,

Më lejoni fillimisht t’ju falënderoj për bashkëpunimin e vazhdueshëm ndërmjet institucioneve tona. Këtë e bëj duke qenë i vetëdijshëm plotësisht se ky bashkëpunim zhvillohet në një kontekst sfidues dhe jo gjithmonë në kushte të mirëkuptimit të plotë reciprok. Megjithatë, e vlerësoj komunikimin tonë të vazhdueshëm si dëshmi të një përkushtimi të përbashkët ndaj angazhimit, transparencës dhe dialogut institucional.

Po ju drejtohem për t’ju paraqitur shqetësimet e mia fillestare dhe parimore lidhur me përputhshmërinë e procedurave para Dhomave të Specializuara me të drejtat themelore të garantuara me Kushtetutën e Republikës së Kosovës, instrumentet përkatëse ndërkombëtare për të drejtat e njeriut dhe, kur është e aplikueshme, jurisprudencën e Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, e cila përbën burim të brendshëm të së drejtës në përputhje me nenin 53 të Kushtetutës. Kjo letër është qëllimisht e kufizuar në fushëveprim dhe trajton çështje parimore, pa ofruar një vlerësim të detajuar apo shterues, e të cilin Zyra ime vazhdon ta bëjë ndaras.

Fillimisht, më duhet të ritheksoj konkluzionin tim paraprak se Dhomat e Specializuara nuk i nënshtrohen asnjë mekanizmi monitorues apo llogaridhënieje nga institucionet vendore të Republikës së Kosovës. Në këtë kontekst, është e rëndësishme të theksohet se procedurat e zhvilluara para Dhomave të Specializuara shfaqin mangësi të theksuara në respektimin e të drejtave themelore, në veçanti të së drejtës për gjykim të drejtë. Këto mangësi janë të dukshme në disa dimensione. Në veçanti, Zyra ime ka vërejtur se të dy grupet e personave të akuzuar duket se janë monoetnike në përbërje. Kjo rrethanë, së bashku me mënyrën se si është ushtruar deri më tani juridiksioni, ngre shqetësime serioze lidhur me barazinë para ligjit dhe perceptimin e drejtësisë së paanshme. Është veçanërisht shqetësuese që juridiksioni duket se është zbatuar pothuajse ekskluzivisht në mënyrë monoetnike, pa ndonjë shpjegim të mjaftueshëm për opinionin publik vendor apo ndërkombëtar lidhur me bazën faktike, ligjore dhe juridiksionale që e arsyetojnë një selektim të tillë.

Kjo situatë bëhet edhe më befasuese kur marrim parasysh se financimi i Dhomave të Specializuara buron nga një Veprim i Përbashkët i Këshillit të Bashkimit Evropian, një institucion i cili, në bazë të traktateve themeluese dhe jurisprudencës së Gjykatës së Drejtësisë së Bashkimit Evropian, është i detyruar t’i japë përparësi mbrojtjes së të drejtave themelore, përfshirë edhe në kuadër të veprimit të tij të jashtëm.

Gjithashtu dëshiroj të tërheq vëmendjen ndaj disa mangësive themelore procedurale të vërejtura në zhvillimin e procedurave para Dhomave. Me mbi njëzet vite përvojë profesionale si avokat mbrojtës, them se është jashtëzakonisht e pazakontë, dhe thellësisht shqetësuese, të shohësh një gjykatë duke i refuzuar pothuajse të gjitha kërkesat procedurale dhe provuese të paraqitura nga mbrojtja. Një model kaq i qëndrueshëm ngrit shqetësime legjitime për çekuilibër procedural dhe paragjykim të mundshëm, të cilat mund të minojnë seriozisht besueshmërinë e procedurave gjyqësore dhe të vënë në pikëpyetje trajtimin e paanshëm të të akuzuarve.

Po aq shqetësuese është edhe mënyra se si janë pranuar disa prova. Për ilustrim, po përmend dy shembuj. Së pari, kam vërejtur pranimin e dokumenteve zyrtare që pretendohet se burojnë nga autoritetet serbe, të cilat pretendojnë ushtrim juridiksioni mbi territorin e Kosovës pas qershorit të vitit 1999.

Kjo periudhë përkon me vendosjen e administratës së përkohshme ndërkombëtare të autorizuar nga Këshilli i Sigurimit i Kombeve të Bashkuara, gjatë së cilës funksionimi i institucioneve gjyqësore serbe në Kosovë ishte i paligjshëm sipas së drejtës ndërkombëtare, siç është përcaktuar qartë edhe në vendimet e Përfaqësuesit Special të Sekretarit të Përgjithshëm. Rrjedhimisht, pranimi i këtyre dokumenteve ngre shqetësime serioze si për ligjshmërinë e tyre (përfshirë sipas së drejtës ndërkombëtare publike, dhe jo vetëm sipas Kushtetutës), ashtu edhe për besueshmërinë e tyre provuese.

Së dyti, kam vërejtur mbështetje të gjerë në materiale të paraqitura si “libra të botuar” që trajtojnë situatën në Kosovë. Sipas vlerësimit tim, këto botime kanë një prag të ulët kredibiliteti dhe nuk do të duhej të pranoheshin si burime të besueshme prove në procedura gjyqësore. Trajtimi i tyre si materiale provuese është ne kundërshtim me standardet themelore të neutralitetit dhe integritetit provues.

Së fundi, dua të ritheksoj shqetësimet e mia të thella lidhur me mënyrën se si Dhomat trajtojnë paraburgimin. Praktika e vazhdueshme e mbajtjes së të gjithë të akuzuarve në paraburgim të zgjatur dhe të pandërprerë, pa shqyrtim kuptimplotë të masave alternative, duket në papajtueshmëri si me kornizën e zbatueshme ligjore, ashtu edhe me standardet e konsoliduara që rrjedhin nga jurisprudenca e gjykatave ndërkombëtare dhe vendore. Vlerësimit të rrezikut të ikjes si uniformisht “i lartë”, siç parashtrohet nga Prokuroria dhe miratohet vazhdimisht nga Dhomat, i mungon një arsyetim bindës, veçanërisht duke pasur parasysh se të gjithë të akuzuarit janë vetëdorëzuar dhe se nuk ka prova të besueshme që sugjerojnë rrezik për ndërhyrje ndaj dëshmitarëve (duke marrë parasysh gjithashtu praninë e konsiderueshme të Misionit të EULEX-it në Kosovë). Për më tepër, monitorimi i komunikimeve dhe vizitave familjare, kufizimi i vizitave familjare dhe kufizimet tjera të lidhura me paraburgimin e zgjatur ngritin shqetësime serioze për shkelje të të drejtave themelore. E kam të vështirë të gjej ndonjë përputhje ndërmjet një regjimi kaq të ashpër të paraburgimit me parimet që rregullojnë privimin nga liria sipas standardeve të drejtësisë penale ndërkombëtare.

Ky vëzhgim paraqitet në frymën e përgjegjësisë institucionale dhe angazhimit konstruktiv. Nga këndvështrimi im, është plotësisht në përputhje me parimin e mbështetjes së ndërsjellë dhe synojnë të plotësojnë, e jo të dyfishojnë, përpjekjet e ndërmarra nga Ombudsman-i i institucionit tuaj. Prandaj, kërkoj që kjo letër të kuptohet si një nismë monitoruese që synon mbrojtjen e të drejtave themelore, të cilat përbëjnë garanci bazike dhe të pa-nënshtrueshme sipas Kushtetutës së Republikës së Kosovës.

Zyra ime mbetet e përkushtuar për t’i shqyrtuar më tej këto çështje në mënyrë gjithëpërfshirëse, parimore dhe objektive. Ne shprehim besimin tonë të vazhdueshëm se Gjykata do të sigurojë respektim të plotë të standardeve të të drejtave të njeriut dhe do të garantojë të drejtën për një gjykim të drejtë dhe të paanshëm në mënyrë të besueshme. /Telegrafi/

Gjyqi i madh është para fazës më të rëndësishme të tij, ku në pranverë pritet të shqiptohet vendimi për Hashim Thaçin, Kadri Veselin, Rexhep Selimin e Jakup Krasniqin.

Ky pritet të jetë viti vendimtar për katërshen e UÇK-së, të cilët ndodhën në paraburgim në Hagë tash e pesë vjet.

Hulumtuesja e Tribunalit të Hagës për ish-Jugosllavi, Nevenka Tromp flet për rëndësinë që ka vendimi ndaj Thaçit, Veselit, Selimit e Krasniqit, derisa kritikon Specialen për punën gjatë këtyre viteve.

Se cili do të jetë epilogu, sipas saj është vështirë të dihet, megjithatë përmend pasojat e mëdha që do të kishte shteti në rast se Gjykata Speciale do të mbështeste akuzat e prokurorisë.

Në Gjykatën Speciale deri më tani janë gjashtë persona të akuzuar për krime të pretenduara lufte, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi, Rexhep Selimi, Pjetër Shala dhe Salih Mustafa. Shala është i dënuar me 13 vjet burgim, ndërkaq Mustafa me 15 vjet.

Nevenka Tromp

Nevenka Tromp, e cila punoi për shumë vite në Tribunalin e Hagës për ish-Jugosllavinë, në intervistën për KosovaPress flet për zhvillimet kryesore gjatë vitit 2025 – vit që shënoi edhe dhjetë-vjetorin e themelimit të Gjykatës Speciale.

“Janë gjashtë të akuzuar që u akuzuan për krimet e supozuara gjatë periudhës që kjo gjykatë kishte mandat. Ishte kryesisht periudha 1998-1999 deri në vitin 2000. Një rast, rasti Salih Mustafa, është përfunduar plotësisht. Rasti i Shalës është në proces për t’u finalizuar. Por më i rëndësishmi, Rasti Thaçi dhe të tjerët që përfshin katër udhëheqës të lartë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, nuk është finalizuar ende. Këta njerëz janë në gjykatë në Hagë që nga viti 2020. Rasti pritet të përfundojë diku në vitin 2026, por vetëm instanca e parë. Pra, vlerësimi i parë i rëndësishëm i efikasitetit të kësaj gjykate është se nuk ka qenë shumë efikase. Ka vetëm gjashtë të akuzuar. Nga këta gjashtë, për katër personat kryesorë, ende nuk kemi as një vendim të instancës së parë, lëre më të përfunduar”, deklaron ajo.

Gjatë gjithë këtij procesi, Specialja është kritikuar në vazhdimësi për redaktime të shumta dhe mbyllje për publikun.

Edhe Avokati i Popullit i Kosovës, Naim Qelaj ka shprehur shqetësime rreth punës së Gjykatës Speciale. Qelaj ka ngritur dyshimet e tij nëse në Speciale po respektohen parimet e gjykimit të drejtë dhe të paanshëm.

Për këtë çështje flet edhe Tromp, e cila përmend rastet kur të akuzuarve nuk u është lejuar të lirohen përkohësisht, duke e konsideruar si “trajtim të rreptë nga gjykata ndaj të akuzuarve”.

“Asnjëri nga katër të akuzuarit në rastin Thaçi dhe të tjerët nuk lejohej të lirohej përkohësisht, as për leje humanitare siç quhet. Leja humanitare është kur një i akuzuar që është në proces penal dhe gjyq lejohet të vizitojë anëtarët e familjes së tij në probleme, sidomos prindërit e sëmurë ose funeralet e anëtarëve më të afërt të familjes. Pra, ka qenë trajtim mjaft i rreptë nga gjykata ndaj të akuzuarve. Dhe kështu, kjo leje humanitare duket mjaft e përshtatshme për njerëzit në nivelin udhëheqës. Këta katër të akuzuar patën, dhe po flas qartë për Hashim Thaçin, refuzimin e tij për të marrë pjesë në disa raste shumë të rëndësishme familjare. Kështu, kjo leje humanitare është gjithashtu pjesë e asaj që quajmë gjyq të drejtë, që çdo person që gjykohet penalisht nuk është fajtor derisa të provohet pa dyshim. Dhe ata nuk u trajtuan me këtë dhembshuri të merituar sepse prokuroria gjithmonë mund të përdorte argumentin se ata janë një rrezik për procesin dhe drejtësinë e gjyqit për shkak të mundësisë së tyre për të trembur dëshmitarët. Kjo narrativë e intimidimit të dëshmitarëve mbizotëroi mbi të gjitha komponentët e tjerë që një i akuzuar sipas ligjit modern të të drejtave të njeriut duhet të gëzojë. Një nga këta ka të bëjë me kur dhe në cilat rrethana do t’i lejohej lirimi nga burgu gjatë pritjes së vendimit”, shprehet Tromp për KosovaPress.

Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës por veprojnë me personel ndërkombëtar në Hagë të Holandës.

Bashkimi Evropian është financuesi kryesor i Gjykatës Speciale e cila u themelua në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, pas kërkesës së bashkësisë ndërkombëtare.

Shqetësim i madh është ngritur edhe për pranimin nga ana e Gjykatës Speciale të dokumenteve prej autoriteteve të Serbisë, në cilësinë e provave materiale.

Ligjëruesja në Universitetin e Amsterdamit, Nevenka Tromp deklaron se Serbia nuk është palë neutrale në këtë proces dhe për këtë Prokuroria do të duhej të ishte e kujdesshme.

“Një çështje tjetër e rëndësishme është trajtimi dhe qasja në prova në gjykatë, që kryesisht vinin nga arkivat e shtetit të Serbisë. Kjo është një qasje interesante nga prokuroria, sepse Serbia nuk është një palë neutrale në këto procese dhe prokuroria duhej të ishte shumë e kujdesshme duke u mbështetur në provat që vijnë nga arkivat e shtetit serb, duke përfshirë arkivat e sigurisë shtetërore, arkivat e policisë, Ministrinë e Brendshme dhe arkivat ushtarake. Këto ishin çështjet që ndikuan shumë në mënyrën se si prokuroria u përball me këtë gjyq. Por deri sa të kemi vendimin e parë, nuk mund të themi se si u zhvillua. Nëse të katër të akuzuarit do të liroheshin, atëherë këto çështje procedurale do të harroheshin shpejt. Nëse ndonjëri nga katër të akuzuarit gjendet fajtor bazuar në provat e dorëzuara nga Serbia, ato do të ishin nën shqyrtim, por shpresojmë se atëherë do të kemi edhe ankimim për të parë vendimin përfundimtar”, shprehet ajo.

Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, po përballen me akuza të ngritura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, të cilat ata i kanë cilësuar si të pabazuara. Edhe mbrojtja i ka hedhur poshtë këto akuza dhe ka argumentuar se UÇK-ja nuk kishte strukturë të organizuar komanduese.

Gjatë vitit të kaluar në Prishtinë, Hagë, Tiranë, Strasburg e Shkup, me mijëra shqiptarë protestuan me thirrje “Drejtësi për Çlirimtarët”.

Ish-eprorët e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi e Rexhep Selimi ndodhen në paraburgim në Hagë prej nëntorit të vitit 2020. Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023 - gati tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës prej kur ish-krerët e UÇK-së mbahen në qendrën e paraburgimit në Hagë./KosovaPress