Eksportet kanë hyrë në një krizë të thellë, nga e cila nuk duket se po dalin. Të dhënat e INSTAT bënë të ditur se shitjet jashtë vendit kanë shënuar rënie në vitin 2025, për të tretin vit radhazi, ndonëse ritmet janë ngadalësuar në krahasim me 2024-n.
INSTAT raportoi se gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %. Në 2024-n, eksportet kishin rënë me 16.2% dhe në 2023-n ishin tkurrur me 9.5%.
Të dhënat historike tregojnë se gjatë dekadës së fundit ecuria e eksporteve ka qenë e paqëndrueshme. Që nga viti 2015, shitjet jashtë vendit kanë rënë për 7 vite (2015, 2016, 2019, 2020, 2023, 2024, 2025) dhe janë rritur vetëm në 2017-2018 dhe 2021-2022, kur ishte rikuperimi nga pandemia.
Tendenca e eksporteve përkon dhe më rënien e euros, që ka nisur që nga viti 2015, kur monedha e përbashkët këmbehej me gati 140 lekë, duke rënë gradualisht çdo vit, për të zbritur për herë të parë në histori poshtë 100 lekëve në gusht 2024 dhe duke ndenjur poshtë këtij niveli dhe në 2025-n, duke u mbyllur me një mesatare vjetore prej 97.8 lekë, me një nënçmim prej gati 30% (shiko grafikun e kursit).
Rënia në 2025-n
Vetëm dy grupe kanë pasur tendencë pozitive në 2025-n. Sipas INSTAT, Eksportet, gjatë vitit 2025 janë ulur me 6,1 %, krahasuar me një vit më parë. Grupet që kanë ndikuar në uljen vjetore të eksporteve, janë: “Materiale ndërtimi dhe metale” me -4,5 pikë përqindje, “Minerale, lëndë djegëse dhe energji elektrike” me -1,3 pikë përqindje, etj. Ndërsa pozitivisht kanë ndikuar grupet: “Ushqime, pije, duhan” me +0,7 pikë përqindje dhe “Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi” me +0,6 pikë përqindje.
Në dhjetor, gjithsesi, u shënua një përmirësim i lehtë. Sipas INSTAT, Gjatë muajit Dhjetor 2025, në rritjen e eksporteve prej 5,6 %, pozitivisht kanë ndikuar grupet: “Minerale, lëndë djegëse, energji elektrike” me +3,0 pikë përqindje , “Materiale ndërtimi dhe metale” me nga +2,4 pikë përqindje dhe “Makineri, pajisje dhe pjesë këmbimi” me +1,2 pikë përqindje. Negativisht kanë ndikuar grupet: Ushqim, pije, duhan” dhe “Produkte kimike dhe plastike” me -0,5 pikë përqindje.
Eksporte e tekstile e këpucë në rënie të lehtë, shpresë për rikuperim
Eksportet e tekstile e këpucë kanë shënuar luhatje të shumta përgjatë 2025-n, me rënie e rritje të lehta. Ky sektor e mbylli vitin me shitje prej 104 miliardë lekësh, me një rënie prej 1.1% në krahasim me vitin e mëparshëm, duke ngadalësuar ritmet e tkurrjes.
“Viti 2025 shihet si momenti kur fillojmë të kthehemi drejt fitimit, ndërsa në 2026 parashikojmë vijimin e përmirësimit të performancës financiare dhe operacionale”, – shprehet Eva Laro, e cila drejton “Prodyn”, një nga fabrikat më të mëdha të këpucëve në vendin tonë.
Pas tre viteve të vështira, ku aktiviteti u orientua kryesisht drejt mbijetesës dhe jo fitimit, industria e prodhimit të veshjeve dhe këpucëve po hyn në vitin 2026 me pritshmëri më pozitive, por ende jo të sigurta. Rënia e vazhdueshme e Euros, rritja e mëtejshme e pagës minimale, tkurrja e kërkesës nga tregjet europiane dhe kostot shtesë që priten nga procesi i anëtarësimit në Bashkimin Europian po e vendosin fasonin shqiptar nën presion të dyfishtë. Në të njëjtën kohë, konkurrenca nga platformat kineze të tregtisë online si “Temu” dhe “Shein” po godet prodhuesit europianë, duke reflektuar drejtpërdrejt edhe te porositë për Shqipërinë.
Eksportet e tekstilet vijojnë të tjenë grupi më i madh eksportues në vend me 3% të totalit.
Minerale, lëndë djegëse, energji, me rënie
Grupi “Minerale. Lëndë djegëse, energji” ka eksportuar 62.8 miliardë lekë në 2025-n, me një tkurrje prej 6.7% me bazë vjetore, e ndikuar kryesisht nga aktiviteti i dobët i një prej eksportuesve më të mëdhenj në vend “Bankers Petroleum”, që shfrytëzon me koncesion fushën naftëmbajtëse të Patos Marinzës. Kjo kompani, krahas konjukturës së pafavorshme të çmimeve në tregjet ndërkombëtare ka qenë në konflikte të vazhdueshme me qeverinë shqiptare për detyrimet fiskale.
Ky grup është i dyti më i madh në vend, me 18.2% të totalit.
Ushqime pije e duhan me rritje
“Ushqime pije e duhan”, një nga grupet me ecurinë më të mirë vitet e fundit është një nga dy sektorët që ka shënuar rritje në 2025-n. Eksportet arritën në 55.9 miliardë lekë, me një zgjerim prej 5%, duke kaluar si grupi i tretë më i madh në vend, me 16.2% të totalit. Rritja e këtij grupi ka qenë më e lartë në sasi, por është ndikuar nga çmimet e ulëta në tregjet e huaja.
Ky grup pritet të ndikohet negativisht në 2026-n nga përmbytjet e janarit dhe ngricat.
Rritja e eksporteve bujqësore si në sasi dhe në vlerë dhe në anën tjetër rënia e prodhimit po tregon se sektori po shkon drejt konsolidimit.
Fermat e vogla dhe mesme në zonat e rurale të vendit po falimentojnë nga tkurrja dhe plakja e popullsisë, teksa po rriten dhe po zgjerohen fermat e mëdha blegtorale dhe ato në sera në zonat me bujqësi intensive si Fieri, Lushnja etj. me destinacion eksportin.
Të dhënat e periudhës 2021–2025 tregojnë një rritje të qëndrueshme dhe të fortë të eksporteve të zarzavateve dhe frutave, ku totali është zgjeruar me rreth 70 për qind. Vlera e e tyre arriti në mbi
17.1 miliardë lekë në 10-mujorin e 2025, nga 10.1 miliardë lekë në të njëjtën periudhë të vitit 2021. Të krahasuara me 10-mujorin e 2024 eksportet e frutave dhe zarzavateve u rriten me 22 % në vlerë.
Fermerët që operojnë në sektorin e prodhimit në fushë në zonën e Samaticës Berat, thotë se prodhimi nuk është se po zgjerohet, por po manovrohet me disa kultura që besohet se rrisin vlerën. Për shembull vitet e fundit është rritur ndjeshëm eksporti i shalqinjve dhe lakrave.
Materiale ndërtimi e metale në rënie nga efekti i Kurum
“Materialet e ndërtimit dhe metalet” e mbyllën vitin me një rënie prej 25.4%, më e thella nga të gjitha grupmallrat, duke zbritur në grupin e katërt më të eksportuar në vend, me 14% të totalit. Kjo tkurrje u ndikua nga mbyllja e aktivitetit të Kurum, prodhuesit të çelikut dhe një prej eksportuesve më të mëdhenj në vend, i cili nuk pritet të rifillojë aktivitetin për përpunimin e metaleve edhe për dy vjet deri sa të përfundojë investimi 150 milionë euro për prodhim çeliku të gjelbër në Zonën Industriale të Metalurgjikut në Elbasan, në bashkëpunim me Danieli Officine Meccaniche S.p.A. Burime nga kompania thanë se për momentin po vazhdohet vetëm me shitjen e energjisë nga HEC që Kurum zotëron.
Makineritë e pajisjet me rritje
“Makineri, pajisje, pjesë këmbimi” është grupi tjetër me rritje në 2025-n. Shitjet e tij arritën në 39.7 miliardë lekë, me një rritje prej gati 6%
Pesha e këtij grupi ka arritur në 11.5% të totalit.
Ky grup, ku peshën kryesore e mban industria mbështetëse automotive ka vijuar të ketë një rritje edhe pse të moderuar. Ky grup deri në mes të vitit kishte pritshmëri jo dhe aq optimiste nisur nga paqartësia që përkufizon industrinë e automobilave globalisht por 3 mujori i fundit i vitit të shkuar duket se shënoi edhe kthesën kur porositë erdhën në rritje. Një pjesë e kompanive prodhojnë pjesë të thjeshta për makineri pune dhe mjete të mëdha transporti një segment që ka qenë në ecuri të qëndrueshme. Ndërkohë vendimi i KE për të lënë mjetet me djegie të brendshme pritej 2035 ne formë hibride ndryshoi panoramën edhe për këtë vit ku porositë pritet të jenë në rritje. Presionet kryesore që kjo industri e vendosur në vendin tonë po kalon lidhen me fuqinë punëtore, zhvlerësimin e vazhdueshëm të euros pasi kontratat e tyre janë fikse disavjeçare dhe së treti rritja e beftë e pagës minimale në 50 mijë lekë.
Deficiti tregtare përkeqësohet
Gjatë vitit 2025, eksportet e mallrave arritën vlerën 346 mld lekë, duke u ulur me 6,1 %, ndërkohë importet e mallrave arritën vlerën 887 mld lekë, duke u ulur me 0,8 %, krahasuar me një vit më parë. Deficiti tregtar arriti vlerën 541 mld lekë, duke u rritur me 3,0 %, krahasuar me të njëjtën periudhë të 2024.

Burimi: INSTAT

Burimi: BSH

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT

Burimi: INSTAT
The post Kriza e eksporteve, në rënie për të tretin vit radhazi, si i dëmtoi kursi në një dekadë appeared first on Revista Monitor.