Shpifja, pse ndryshimet e PS nuk bindin median dhe shoqërinë civile
Sebi Alla â Mes debateve dhe kundĂ«rshtive tĂ« opozitĂ«s dhe grupeve tĂ« interesit, kryesisht organizata nĂ« mbrojtje tĂ« gazetarĂ«ve, Kuvendi i ShqipĂ«risĂ« miratoi nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit tĂ« sĂ« mĂ«rkurĂ«s propozimet e qeverisĂ« pĂ«r ndryshimet nĂ« Kodin Penal pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes, konkretisht nenin 120.
Me 85 vota pro, asnjë abstemin dhe 10 kundër, u miratuan ndryshimet, ndërkohë si pjesë e këtij drafti u rrëzuan propozimet e deputetes së PD-së Jorida Tabaku.
Mazhoranca vendosi me propozim të saj (të pakonsultuar paraprakisht) që të mbajë në Kodin Penal veprën e shpifjes, por të shtojë një përjashtim nga ky penalizim për gazetarët e regjistruar.
MĂ« konkretisht, nĂ« shtojcĂ«n e nenit 120 parashikohet: âNjĂ« gazetar i punĂ«suar ose i vetĂ«punĂ«suar, i regjistruar dhe i njohur si i tillĂ« nĂ« pĂ«rputhje me legjislacionin nĂ« fuqi, pavarĂ«sisht nga shtetĂ«sia apo vendi ku ushtrohet aktiviteti, nuk mban pĂ«rgjegjĂ«si penale pĂ«r veprĂ«n e shpifjes sipas kĂ«tij neni, pĂ«r pĂ«rhapjen me mirĂ«besim tĂ« tĂ« dhĂ«nave /thĂ«nieve ose çdo informacioni tjetĂ«r, pĂ«rmes shtypit, medias audiovizive, medias elektronike ose platformave tĂ« tjera tĂ« komunikimit publikâ.
PĂ«rcaktimi âi regjistruarâ dhe âi njohurâ ndonĂ«se vijon me togfjalĂ«shin âme legjislacionin nĂ« fuqiâ mbetet i pasaktĂ«suar nĂ« legjislacion apo rregullime tĂ« tjera nĂ« sektorin e medias
Shoqëria civile
Me iniciativĂ«n e SCiDEV, nĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« shoqĂ«risĂ« civile (22 janar) pĂ«r dekriminalizimin e shpifjes, thuhet ndĂ«r tĂ« tjera se, âShqipĂ«ria nuk ka njĂ« sistem ligjor pĂ«r regjistrimin e gazetarĂ«ve dhe nuk duhet tĂ« ketĂ« njĂ« tĂ« tillĂ«, pasi krijimi i njĂ« regjistri do tĂ« binte ndesh me standardet evropiane tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes dhe do tĂ« rrezikonte vendosjen e mekanizmave tĂ« kontrollit ose filtrimit tĂ« ushtrimit tĂ« profesionitâ.
Referuar deklaratĂ«s, âekziston rreziku qĂ« kjo dispozitĂ« tĂ« mos mund tĂ« zbatohet nga gjykatat dhe, njĂ«kohĂ«sisht, tâi hapĂ« rrugĂ« pĂ«rpjekjeve pĂ«r krijimin e njĂ« regjistri formal, me pasoja tĂ« rĂ«nda pĂ«r pluralizmin mediatik dhe pavarĂ«sinĂ« e gazetarisĂ«âŠâ
âParakushtet e shumta dhe formulimet e paqarta e bĂ«jnĂ« zbatimin e tij praktikisht tĂ« pamundur, duke sjellĂ« nĂ« praktikĂ« mungesĂ« dekriminalizimi edhe nĂ« formĂ« tĂ« pjesshmeâ, thuhet nĂ« deklaratĂ«.
Edhe Kryetari i KĂ«shillit Shqiptar tĂ« Medias, Koloreto Cukali, thotĂ« pĂ«r Faktoje se pĂ«rpos disa pĂ«rmirĂ«simeve, neni i ndryshuar sjelle edhe absurditete  Â
âKa gjĂ«ra tĂ« cilat janĂ« thjesht produkte tĂ« mediokritetit dhe injorancĂ«s sĂ« atyre qĂ« e kanĂ« propozuar siç Ă«shtĂ« regjistrimi i gazetarĂ«ve qĂ« janĂ« thjesht absurde, tĂ« paaplikueshme nĂ« kundĂ«rshtim me tĂ« drejtat e njeriut, me legjislacionin europian mes asaj qĂ« pret Europa me vullnetin dhe interesin e komunitetit tĂ« gazetareveâ.
âDo rihapet dhe riqepet sĂ«rish (neni) nisur nga mĂ«nyra se si e kanĂ« ndĂ«rtuarâ, vĂ«ren ai.
Platforma Â
Nisma e miratuar vetëm me votat e PS vjen pas një procesi konsultimi public jo të shkurtër (qysh prej janarit të vitit të shkuar) të disa organizatave të shoqërisë civile, organizata të medias, gazetarë, ekspertë nga Kuvendi dhe përfaqësues të qeverisë për dekriminalizimin e plotë të shpifjes dhe fyerjes.
Referuar deklaratĂ«s sĂ« pĂ«rbashkĂ«t tĂ« shoqĂ«risĂ« civile tĂ« mbajtur mĂ« 22 janar, âqasja e re (e PS) devijonte nga objektivi fillestar i procesit konsultativ dhe nuk ishte nĂ« pĂ«rputhje me rekomandimet e kahershme tĂ« shoqĂ«risĂ« civile dhe komunitetit tĂ« gazetarĂ«ve, tĂ« cilat kanĂ« kĂ«rkuar vazhdimisht mbrojtje tĂ« barabartĂ« tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes pĂ«r tĂ« gjithĂ« individĂ«t, tĂ« lidhur me natyrĂ«n e shprehjes dhe interesin publik qĂ« i shĂ«rben, dhe jo me statusin profesional tĂ« folĂ«sitâ.
Në fund të gjithë këtij procesi, Koloreto Cukali vëren se në Kuvend u miratua një version, që nuk kishte kaluar në asnjë nga proceset e mëparshme të konsultimit.
Besimi i ndërsjelltë, sipas tij, është i humbur.
âDhe ky pĂ«r mua Ă«shtĂ« problemi mĂ« shqetĂ«suesâ, thotĂ« ai pĂ«r Faktoje.
PS
Por pĂ«r PartinĂ« Socialiste procesi konkludoi nĂ« fund me njĂ« nismĂ« nĂ« kuadĂ«r tĂ« detyrave qĂ« BE-ja i ka vĂ«nĂ« ShqipĂ«risĂ«. Â
GjatĂ« prezantimit tĂ« projektligjit nĂ« Kuvend, Ministri i DrejtĂ«sisĂ«, Besfort Lamallari, tha se ndryshimet janĂ« pjesĂ« e procesit tĂ« integrimit europian. âNga gjithçka qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmendur kĂ«tu (parlament), u tha se nuk Ă«shtĂ« konsultuar me Komisionin Evropian apo qĂ« KE e ka kundĂ«rshtuar. ĂshtĂ« komplet e pavĂ«rtetĂ«. Jo shumĂ« larg nga sot ata janĂ« shprehur pĂ«r sa i pĂ«rket dekriminalizimit tĂ« shpifjes pĂ«r gazetarĂ«t qĂ« inkurajojnĂ« qeverinĂ« shqiptareâ, tha ministri Lamallari.
Kryetari i komisionit tĂ« Ligjeve, Ulsi Manja, nĂ«nvizoi gjithashtu se, â shtesat dhe ndryshimet qĂ« paraqesim, nuk janĂ« akt i zakonshĂ«m legjislativ, por hap i domosdoshĂ«m nĂ« procesin e harmonizimit tĂ« legjislacionit shqiptar me BE-nĂ«â
PD
Ndryshe ishte qĂ«ndrimi i deputetes sĂ« PD-sĂ« Jorida Tabaku. âKodi Penal do tĂ« pĂ«rdoret si kĂ«rcĂ«nim ndaj gazetarĂ«ve pĂ«r tĂ« seleksionuar ata gazetarĂ« qĂ« do tâi kĂ«rcĂ«nojĂ« me burg e ata tĂ« tjerĂ« tĂ« cilĂ«t do tâi lejojĂ« qĂ« tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« shpifin, tĂ« fyejnĂ«, tĂ« intimidojnĂ«. Kjo nuk Ă«shtĂ« ShqipĂ«ria europiane. Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« vend normal. E ka Maqedonia, e ka Mali i Zi, e ka Kosova. Komplet tĂ« dekriminalizuar shpifjen. NdĂ«rkohĂ« qĂ« qeveria shqiptare e pĂ«rdor akoma si kĂ«rcĂ«nimâ, tha Tabaku.
Ulsi Manja, nĂ« anĂ«n tjetĂ«r, e justifikoi ruajtjen e nenit 120 nĂ« Kodin Penal si njĂ« masĂ« mbrojtĂ«se nga portalet online. âGazetarĂ«t tĂ« merren me lajmin, me tĂ« vĂ«rtetĂ«n, nuk duhet tĂ« shqetĂ«sohen. ProfesionistĂ«t e shpifjes duhet tĂ« shqetĂ«sohen, nuk ka ligj qĂ« e mbron profesionistin qĂ« shpif. 800 portale, shpifĂ«sish profesionistĂ« duhet tĂ« pĂ«rballen me forcĂ«n e ligjitâ.
OSBE
Pak orĂ« pas miratimit, prezenca e OSBE-sĂ« nĂ« TiranĂ« vlerĂ«soi ndryshimet nĂ« Kodin Penal qĂ« sipas saj janĂ« hap i parĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m drejt forcimit tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes, por sugjeroi se: â⊠vijojmĂ« tĂ« inkurajojmĂ« dekriminalizimin e plotĂ« tĂ« shpifjes dhe pĂ«rdorimin e masave civile proporcionaleâ
Problemi mbetet
Të dyja pretendimet, si për dekriminalizimin e shpifjes ashtu edhe se janë bërë ndryshimet sipas udhëzimeve nga BE, shihen me skepticizëm nga përfaqësues të medias.
Drejtori i Akademisë së Studimeve Politike, Erjon Tase, në një qëndrim për Faktoje.al, këtë ndryshim në Kodin Penal e konsideron të paplotë, jo në frymën e rekomandimeve të KE dhe që lë sërish hapësirë për vijimin e padive penale ndaj gazetarëve.
 âKy variant i votuar i ndryshimit tĂ« nenit 120, pĂ«r veprĂ«n e Shpifjes, nuk plotĂ«son kĂ«rkesĂ«n disa vjeçare tĂ« organizatave vendase dhe institucioneve ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«r dekriminalizimin e shpifjesâ, thotĂ« Tase.
Sipas tij, âautoritetet shqiptare âplotĂ«suan kuadratinâ e njĂ« kĂ«rkese ndaj Komisionit Evropian, por nĂ« praktikĂ« do tĂ« vijojmĂ« tĂ« kemi padi penale ndaj gazetarĂ«ve derisa tĂ« pĂ«rcaktohet standarti pĂ«r tâu quajtur i tillĂ«â.
Precedenti
E parë në këtë frymë, Tase ngre shqetësimin se në vijim edhe rekomandime të tjera që mbërrijnë si kusht për procesin e integrimit të vendit tonë në BE, mund të bëhen pa prekur thelbin.
âKjo Ă«shtĂ« njĂ« shenjĂ« e keqe qĂ« nĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ« fiktive mund tĂ« plotĂ«sohen dhe standartet e tjera qĂ« kĂ«rkohen nĂ« procesin e integrimit evropian nĂ« fushĂ«n e mjedisit, sigurisĂ« ushqimore e çdo sektor tjetĂ«r tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«mâ, thekson Tase.
Aktivistët dhe qytetarët
Gjithashtu një tjetër shqetësim që ngrihet nga ekspertë të komunikimit është se ky ligj nuk përjashton nga dekriminalizimi aktivistë apo qytetarë që veprojnë në interes publik.
âJurisprudenca e GjykatĂ«s Evropiane tĂ« tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut dhe praktika nĂ« Bashkimin Evropian kanĂ« pĂ«rcaktuar nevojĂ«n pĂ«r sigurimin e lirisĂ« sĂ« shprehjes jo vetĂ«m pĂ«r gazetarĂ«t profesionistĂ«, por pĂ«r çdo aktivist apo qytetar qĂ« vepron nĂ« interes tĂ« publikutâ, thotĂ« Tase.
Ai sjell në vëmendje se ky nen do të vijojë të jetë një kërcënim penal për çdo aktivist të shoqërisë civile apo qytetar që merr guximin të publikojë me identitetin e tij në një media tradicionale apo edhe në rrjetet sociale një denoncim publik ndaj zyrtarëve të lartë.
âMbetet ende e paqartĂ« se cilat janĂ« argumentet e ligjvĂ«nĂ«sve pĂ«r tĂ« mos hequr dorĂ« nga mbajtja nĂ« Kodin Penal e kĂ«tij neni, ashtu si dhe nenit tĂ« fyerjes. TĂ« dyja kĂ«to vepra, rekomandohet prej vitesh tĂ« kalohen nĂ« Kodin Civil. Praktikat aktuale garantojnĂ« se mjetet civile janĂ« tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« mbrojtur reputacionin e çdo individi, aq mĂ« tepĂ«r tĂ« politikanĂ«ve apo zyrtarĂ«ve tĂ« lartĂ«â, thekson Tase.
The post Shpifja, pse ndryshimet e PS nuk bindin median dhe shoqërinë civile appeared first on Faktoje.al.















































