PARIS, 15 janar /ATSH-AFP/ â NdĂ«rsa Rusia dhe Kina janĂ« tĂ« gatshme tĂ« mbĂ«shtesin Iranin e tronditur nga protestat pĂ«rballĂ« kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« presidentit amerikan Donald Trump, kjo mbĂ«shtetje do tĂ« zbehej ndjeshĂ«m nĂ« rast tĂ« njĂ« veprimi ushtarak amerikan, thanĂ« sot ekspertĂ«t.
Irani është një aleat i rëndësishëm për dy fuqitë bërthamore, duke e furnizuar Rusinë me dronë dhe Kinën me naftë.
Por, analistët thane se këto dy superfuqi do të kufizoheshin në ndihmë diplomatike dhe ekonomike për Teheranin, për të shmangur një përballje të drejtpërdrejtë me Uashingtonin.
âKina dhe Rusia nuk duan tĂ« shkojnĂ« kokĂ« mĂ« kokĂ« me SHBA-nĂ« pĂ«r Iraninâ, tha Ellie Geranmayeh, eksperte e lartĂ« e politikave nĂ« KĂ«shillin Evropian pĂ«r MarrĂ«dhĂ«nie me JashtĂ« (ECFR).
âTeherani, pavarĂ«sisht pĂ«rpjekjeve tĂ« tij prej dekadash, nuk ka arritur tĂ« krijojĂ« njĂ« aleancĂ« formale me MoskĂ«n dhe Pekininâ, theksoi ajo.
âNĂ«se Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s do tĂ« kryenin sulme ndaj Iranit, si kinezĂ«t ashtu edhe rusĂ«t do tâi japin pĂ«rparĂ«si marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« tyre dypalĂ«she me Uashingtoninâ, shtoi Geranmayeh.
Sipas saj, Kina duhet të ruajë një afrimitet delikat me administratën Trump, ndërsa Rusia dëshiron të mbajë SHBA-në të përfshirë në bisedimet për përfundimin e luftës në Ukrainë.
âTĂ« dyja kanĂ« prioritete shumĂ« mĂ« tĂ« larta sesa Iraniâ, tha ajo.
Ukraina para Iranit
âPavarĂ«sisht lidhjeve tĂ« ngushta, marrĂ«veshjet Rusi-Iran nuk pĂ«rfshijnĂ« mbĂ«shtetje ushtarake, vetĂ«m ndihmĂ« politike, diplomatike dhe ekonomikeâ, tha analisti rus Sergei Markov.
Alexander Gabuev, drejtor i QendrĂ«s Carnegie pĂ«r RusinĂ« dhe EuroazinĂ«, tha se Moska do tĂ« bĂ«nte gjithçka qĂ« mundet âpĂ«r ta mbajtur regjimin nĂ« kĂ«mbĂ«â.
Por âopsionet e RusisĂ« janĂ« shumĂ« tĂ« kufizuaraâ, shtoi ai.
E pĂ«rballur me krizĂ«n e saj ekonomike, âRusia nuk mund tĂ« bĂ«het njĂ« treg gjigant pĂ«r produktet iranianeâ dhe as tĂ« ofrojĂ« ânjĂ« kredi bujareâ, tha Gabuev.
Nikita Smagin, specialist i marrĂ«dhĂ«nieve Rusi-Iran, tha se nĂ« rast sulmesh amerikane, Rusia mund tĂ« bĂ«jĂ« âpothuajse asgjĂ«â.
âAta nuk duan tĂ« rrezikojnĂ« njĂ« pĂ«rballje ushtarake me fuqi tĂ« mĂ«dha si SHBA-ja â por, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, janĂ« tĂ« gatshĂ«m tâi dĂ«rgojnĂ« armĂ« Iranitâ, tha ai.
âPĂ«rdorimi i Iranit si aset Ă«shtĂ« diçka normale pĂ«r RusinĂ«â, shtoi Smagin, nĂ« njĂ« kohĂ« kur Moska po negocion gjithashtu me Uashingtonin pĂ«r UkrainĂ«n.
Vetëpërmbajtje kineze
Kina Ă«shtĂ« gjithashtu e gatshme ta ndihmojĂ« Teheranin âekonomikisht, teknologjikisht, ushtarakisht dhe politikishtâ pĂ«rballĂ« veprimeve joushtarake tĂ« SHBA-sĂ«, si presioni tregtar dhe sulmet kibernetike, tha Hua Po, vĂ«zhgues i pavarur politik me qendĂ«r nĂ« Pekin.
NĂ«se Shtetet e Bashkuara do tĂ« ndĂ«rmerrnin sulme, Kina âdo tĂ« forconte lidhjet e saj ekonomike me Iranin dhe do ta ndihmonte atĂ« tĂ« militarizohej pĂ«r tĂ« kontribuar nĂ« zhytjen e SHBA-sĂ« nĂ« njĂ« luftĂ« nĂ« Lindjen e Mesmeâ, shtoi ai.
Deri tani, Kina ka qenĂ« e kujdesshme dhe Ă«shtĂ« shprehur âme vetĂ«pĂ«rmbajtjeâ, duke peshuar interesat e naftĂ«s dhe stabilitetin rajonal, tha studiuesi i marrĂ«dhĂ«nieve Iran-KinĂ«, Theo Nencini nga âSciences Po Grenobleâ.
âKina po pĂ«rfiton nga njĂ« Iran i dobĂ«suar, gjĂ« qĂ« i lejon tĂ« sigurojĂ« naftĂ« me kosto tĂ« ulĂ«t⊠dhe tĂ« fitojĂ« njĂ« partner tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m gjeopolitikâ, tha ai.
Sipas tij, Pekini ka të ngjarë të lëshojë dënime verbale, por jo të ndërmarrë kundërpërgjigje.
âKriza iraniane nuk ka gjasa tĂ« ndikojĂ« ndjeshĂ«m nĂ« marrĂ«dhĂ«niet KinĂ«-SHBAâ, tha Hua.
âĂĂ«shtja iraniane nuk Ă«shtĂ« nĂ« zemĂ«r tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve mes dy vendeveâ, argumentoi ai.
âAsnjĂ«ra palĂ« nuk do tâi prishĂ« lidhjet me tjetrĂ«n pĂ«r shkak tĂ« Iranitâ, theksoi Hua./ /Ad.Ab./ a.jor.
The post ANALIZĂ â Rusia dhe Kina nuk duan njĂ« pĂ«rballje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me SHBA pĂ«r shkak tĂ« Iranit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.