Përmbytja e Vlorës në 2024 nuk ishte nga reshjet

MĂ«ngjesi i 4 tetorit 2024 e gjeti VlorĂ«n tĂ« zhytur nĂ«n ujĂ«. Shiu i rrĂ«mbyer mbuloi lagje tĂ« tĂ«ra, aq sa nga dronĂ«t e mediave qyteti i ngjante âVeneziasâ, ku nĂ« vend tĂ« gondolave lundronin makinat.
Vlora u gjunjëzua nga reshjet për disa ditë, duke nxjerrë në pah dobësitë e një sistemi kullimi të amortizuar dhe mungesën e reagimit institucional. Mirëpo, kryeministri Edi Rama kishte një tjetër shpjegim për përmbytjen masive të qytetit bregdetar.
âE kemi parĂ« se çfarĂ« ndodhi nĂ« Austri dhe pamĂ« se çfarĂ« ndodhi nĂ« ditĂ«t kur kĂ«tu u pĂ«rmbyt Vlora, nĂ« BosnjĂ« ku humbĂ«n jetĂ«n shumĂ« njerĂ«z⊠Ka njĂ« shpjegim tĂ« thjeshtĂ« pĂ«rtej analizave popullore dhe tendencioze qĂ« i bĂ«hen pĂ«rmbytjeve, qĂ« ka ndryshuar formacioni i reshjeve,â tha ai.
Kryeministri e vendosi theksin tek intensiteti i reshjeve, duke sugjeruar se edhe njĂ« infrastrukturĂ« âekselenteâ nuk do tĂ« pĂ«rballonte goditjen e parĂ« pa organizim dhe trajnim tĂ« strukturave. Auditimet nxorrĂ«n nĂ« pah tĂ« kundĂ«rtĂ«n.
Përmbytja ishte e parandalueshme
NjĂ« raport i detajuar i Kontrollit tĂ« LartĂ« tĂ« Shtetit mbi pĂ«rmbytjet masive tĂ« vitit 2024 nĂ« VlorĂ«, i publikuar sĂ« fundmi, ka gjetje tĂ« cilat rrĂ«zojnĂ« narrativĂ«n e âformacionit tĂ« reshjeveâ.
Shkaku kryesor i përmbytjeve sipas KLSH-së lidhet me mungesën e pastrimit të kanaleve kulluese prej dekadash, të cilat janë arteriet kryesore të kullimit të reshjeve për relievin e qytetit.
âKanalet kulluese KK2 AkĂ«rni, KK3 AkĂ«rni dhe KUL Orikum, rezultuan mĂ« shumĂ« se 15 vjet tĂ« pa pastruara, ndĂ«rsa segmente brenda qytetit nuk janĂ« pastruar pĂ«r mbi 30 viteâ- KLSH.
Pastrimi i kanaleve dhe rehabilitimi i sistemit kullues është një detyrë urgjente thekson Kontrolli i Lartë i Shtetit, sepse në të kundërt, qyteti është i rrezikuar gjithmonë nga përmbytjet.
Një tjetër problematikë sipas KLSH-së ka qënë mosfunksionimi në kapacitet të plotë të Hidrovorit të Akërnisë. Në ditën e përmbytjes ky hidrovor punoi vetëm me 45% të kapacitetit, pa pompa rezervë, pa gjenerator emergjence dhe me tension elektrik të ulët. KLSH shton se Këshilli i Qarkut nuk e shpalli gjendjen e emergjencës civile, ndërkohë që Bashkia nuk kërkoi kryerjen e vlerësimit të dëmeve për banesat.
âNĂ« pĂ«rfundim, nĂ«se e gjithĂ« infrastruktura dhe sistemi i kanaleve kulluese do tĂ« kishin qenĂ« funksionale dhe do tĂ« operonin me kapacitet tĂ« plotĂ«, rreziku qĂ« qyteti i VlorĂ«s tĂ« pĂ«sonte pĂ«rmbytje, si ajo e datĂ«s 04.10.2024, do tĂ« ishte i ulĂ«tâ, argumenton Kontrolli i LartĂ« i Shtetit.
Si pasojë e përmbytjeve, Bashkia e Vlorës evidentoi 375 familje të dëmtuara, për të cilat ndau një fond dëmshpërblimi prej 54 milionë lekësh.
Përgjegjësia është institucionale
Përmbytjet e Vlorës në tetor 2024 nxorën në pah jo vetëm dobësitë teknike të sistemit të kullimit, por edhe problemet e thella të qeverisjes.
Agron Haxhimali thekson se ato ishin âpasojĂ« e dĂ«shtimeve tĂ« akumuluara nĂ« menaxhimin e infrastrukturĂ«s sĂ« kullimit nĂ«ntoksore dhe mbitokĂ«sore dhe jo thjesht e reshjeve intensiveâ. âPĂ«rmbytja u pĂ«rshkallĂ«zua nga pastrimi i pamjaftueshĂ«m i kanaleve dhe kapaciteti i kufizuar i hidrovoritâ, shton ai.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n linjĂ« kritike, Zef Preçi e sheh konstatimin e KLSH-sĂ« si dĂ«shmi tĂ« mĂ«nyrĂ«s se si qeveriset vendi. âKanalet kulluese kanĂ« mĂ« shumĂ« se 15 vjet qĂ« nuk janĂ« pastruar, njĂ« tregues i paqartĂ«sisĂ« sĂ« kompetencave, korrupsionit dhe klientelizmit nĂ« rritjeâ, thotĂ« ai.
Preçi akuzon qeverinë për mungesë transparence dhe për tendera të dyshimtë.
âQershia mbi tortĂ«â qeveria qĂ« nuk mban asnjĂ« pĂ«rgjegjĂ«si por âe kthen dhimbjen nĂ« forcĂ«â duke kryer tendera tĂ« rinj, edhe kĂ«ta shumica tĂ« dyshuar si korruptivĂ«â, thekson Preçi.
Të dy ekspertët bien dakord se rrënja e problemit është neglizhenca institucionale dhe mungesa e mirëmbajtjes, duke kërkuar një reformë të thellë në menaxhimin e ujërave dhe një ndarje të qartë përgjegjësish mes institucioneve.
Përfundim
Përmbytja e 4 tetorit 2024 në Vlorë ishte e parandalueshme dhe nuk mund të justifikohet me reshje të pazakonta, por sepse sistemi i kullimit mungon. Dhe ky fakt e bën narrativën e qeverisë jo vetëm të pasaktë, por edhe të rrezikshme, sepse fsheh përgjegjësinë dhe vonon zgjidhjet që nevojiten me urgjencë në Vlorë.
Nisur nga tĂ« dhĂ«nat e mbledhura, deklaratĂ«n e kryeministrit Edi Rama se pĂ«rmbytja e VlorĂ«s nĂ« tetor tĂ« 2024 ishte pasojĂ« e âformacionit tĂ« reshjeveâ e kategorizojmĂ« tĂ« pavĂ«rtetĂ«./Faktoje.














































