❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Gurët e shtëpisë time/ Italiani nga Mirdita: Shtëpia e shqiptarit është e Zotit dhe e mikut

Jemi në Orosh, në zemër të Mirditës. Kjo është kisha e Shën Lledrit apo e Shën Aleksandrit. Gjin Prenga na tregon se kisha u ndërtua nga Abat Doçi, por u dogj në 1967. Mirdita ka qenë bastion i katolicizmit në Shqipëri, ndërkohë që Republika e Mirditës pati një marrëveshje vasaliteti ndaj sulltanit osman. Padre Michele Leovino ka ardhur nga Bari në Mirditë dhe shërben në kishën e Oroshit.

Shqipja, gjuhĂ« e veçantĂ«, na thotĂ« ai, duke shtuar: “Gjuha shqipe mĂ« tingĂ«llon shumĂ« mirĂ«â€. Padre Michele Leovino thotĂ« se duhet promovuar Abacia, sepse Ă«shtĂ« “mishĂ«rimi i fesĂ« nĂ« jetĂ«n e popullit”. “Zemra jonĂ« Ă«shtĂ« kĂ«tu nĂ« Orosh, ky vend tĂ« vlerĂ«sohet, duhet gjithmonĂ« bashkim dhe bashkĂ«punim”, na thotĂ« ai. NdĂ«rkohĂ«, Gjin Prenga ka provuar emigracionin nĂ« Greqi, ku u detyrua tĂ« ndĂ«rronte edhe emrin, por u rikthye.

“Dua tĂ« vdes kĂ«tu nĂ« Orosh”, na thotĂ« Gjini. Padre Michele Leovino ka mĂ«suar ndĂ«rkohĂ« atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« krenari pĂ«r shqiptarĂ«t. “ShtĂ«pia e shqiptarit Ă«shtĂ« e Zotit dhe e mikut”. Fshati u dogj dy herĂ«, nĂ« kohĂ«n e osmanĂ«ve dhe tĂ« Zogut. MirditorĂ«t morĂ«n pjesĂ« dhe vendosĂ«n fatin e luftĂ«s sĂ« KrimesĂ«, duke u bĂ«rĂ« pjesĂ« e aleancĂ«s franko-turke. Diktatura ishte shumĂ« e ashpĂ«r me Oroshin. Babai i Gjinit u shkollua nĂ« Itali; kur u kthye, i kĂ«rkuan tĂ« bĂ«hej agjent i Sigurimit, por nuk pranoi dhe u persekutua. Oroshi Ă«shtĂ« pjesĂ« e 100 fshatrave turistike. KĂ«tu, kisha dhe kapidani kanĂ« qenĂ« autoritetet e padiskutueshme.

NĂ« Orosh Ă«shtĂ« edhe NanĂ« Mara, e cila na tregon kohĂ«t e vĂ«shtira tĂ« komunizmit. “Tash jemi mirĂ«, veç nuk kemi takat me hanger”, na thotĂ«. Na tregon edhe pĂ«r djalin qĂ« shkoi nĂ« emigracion nĂ« Itali. “I thashĂ« djalit, mos shko, mos shko”, na thotĂ«, duke treguar sa e lumtur ishte kur ai u kthye.

I biri, Marjan Gega, na tregon ushqimet e mrekullueshme tĂ« bujtinĂ«s, pĂ«rpunimin e mishit tĂ« derrit dhe produktet tradicionale. KĂ«tu sheh njĂ« piano tĂ« vjetĂ«r, çifteli, sharki dhe kitarĂ«. Marjani Ă«shtĂ« rikthyer pas 24 vjetĂ«sh. “Paketa e maleve” Ă«shtĂ« Ă«ndrra e tij.

“FalĂ«nderoj personalisht zotin KryeministĂ«r, Ă«shtĂ« njeri me vizion”, na thotĂ«, duke shtuar: “mbaroi punĂ« me detin, tani Ă«shtĂ« kthyer te malet”. E bukura Lugina e Fanit tĂ« shoqĂ«ron kudo nĂ« MirditĂ«, njĂ« nga mrekullitĂ« e veriut qĂ« pret tĂ« rizbulohet.

Mjeshtëri në dru/ Ali Shalla, marangozi mbi tre dekada mes punishtes dhe zanatit

Në fshatin Mirakë të Librazhdit, ndihet aroma e drurit të freskët dhe trokitja ritmike e daltës.

Aty, prej më shumë se tre dekadash, qëndron zdrukthtaria e mjeshtrit Ali Shalla, një emër i njohur për të gjithë zonën, një zanatçi i përkushtuar që e ka ndërtuar jetën mbi mjeshtërinë e drurit.

I lindur në vitin 1948, në një familje punëtore në Mirakë, Ali Shalla e nisi udhën e jetës ashtu si shumë të tjerë të brezit të tij: me punë të palodhur dhe me dëshirën për të mësuar një zanat që do ta çonte përpara.

Rruga e tij profesionale filloi në ndërmarrjen e sharrave në Librazhd. Aty ai jo vetëm u njoh me teknikat e drurit, por edhe fitoi mjeshtërinë e pare. Pas disa vitesh në ndërmarrje, Ali Shalla u transferua në repartin ushtarak të Divizionit Librazhd, ku punoi përsëri si marangoz.

Ishte koha kur zanati kërkonte jo vetëm aftësi, por edhe disiplinë dhe përkushtim, cilësi që e shoqëruan Aliun gjatë gjithë karrierës së tij.

Viti 1990 solli ndryshime të mëdha në jetën e shumë njerëzve, dhe Aliu vendosi ta shfrytëzojë këtë periudhë për të nisur diçka të vetën. Ai ngriti zdrukthtarinë private në fshatin Mirakë.

Brenda pak vitesh, dyert e vogla të punishtes u bënë të njohura në të gjithë zonën, dhe Aliu u kthye në adresë të parë për këdo që kërkonte punime druri të cilësisë së lartë.

Në këtë udhëtim nuk ishte vetëm. Djali i tij, Bujari, u bë bashkëpunëtori i pandashëm, duke e kthyer zdrukthtarinë në një traditë familjare. Së bashku, ata përpunuan porosi nga fshatrat e Librazhdit e deri në zona të tjera të Shqipërisë.

Nga mobiliet e punuara me dorë, tek dyert, dritaret, çardakët dhe çdo strukturë që kërkonte mjeshtëri druri,  gjithçka mbante vulën e punës së tyre të pastër dhe të besueshme.

Ai mbetet një nga mjeshtrit e vjetër të Librazhdit, simbol i punës së ndershme të profesionit të marangozit.

Portreti i artistit shumëdimensional/ Karriera e gjatë e Ruzhdi Kerajt në pikturë, muzikë dhe letërsi

Ruzhdi Keraj është një nga ata artistë që nuk e vendos dot brenda një kornize të vetme. Piktor, kompozitor, këngëtar dhe shkrimtar, ai ka ndërtuar një rrugëtim të gjatë në art, duke lënë gjurmë në shumë fusha të krijimtarisë.

“UnĂ« nuk shkruaj si shkrimtar, nuk shkruaj si poet, nuk kompozoj si kompozitor, nuk pikturoj si piktor
”

Kjo mënyrë e të shprehurit e përkufizon më së miri Ruzhdi Kerajn: një artist shumëdimensional, për të cilin arti nuk është profesion, por domosdoshmëri.

“Vendos veten, emocionet e mia. Nuk Ă«shtĂ« tĂ« fitoj simpati. UnĂ« shprehem, shpalos veten dhe emocionet e mia”

Ruzhdiun e gjen çdo ditë në kafen e tij të preferuar, në krah të bashkëshortes së tij, Mjaftore Keraj, një mësuese e njohur në Kurbin. Të dy flasin me pasion për artin, për jetën dhe për rrugëtimin e përbashkët që nis që nga rinia.

“Ky Ă«shtĂ« libri i 13-tĂ«. Jam autor i 13 librave. Nuk jam ndonjĂ« autor i famshĂ«m, por shkruaj pĂ«r pasionin tim”

Jeta e tij artistike lidhet ngushtë me qytete dhe institucione që kanë shënuar formimin e tij.

“NĂ« Rubik kam ndenjur 30 vjet. NĂ« Laç erdha kur isha student. Kam marrĂ« pjesĂ« nĂ« shumĂ« ansamble, kam qĂ«ndruar nĂ« krah tĂ« shumĂ« personaliteteve. NĂ« Laç gjeta njĂ« ambient qĂ« e njihja dhe filluam tĂ« bĂ«nim shumĂ« aktivitete”

Teatri, ansamblet, Pallati i Kulturës, vende ku arti merrte jetë përmes bashkëpunimit dhe përkushtimit.

“Takimet pĂ«r teatrin, pĂ«r ansamblin
 tek Pallati i KulturĂ«s kemi bĂ«rĂ« shumĂ« evente. BashkĂ«punimet kanĂ« qenĂ« shumĂ« tĂ« mira. Drejtori i fundit i Pallatit tĂ« KulturĂ«s kam qenĂ« unĂ«, derisa ika nĂ« Radio Tirana”

Një tjetër kapitull i rëndësishëm i jetës së tij profesionale ishte Radio Tirana, aty ku u përball me arkivën e pasur të muzikës shqiptare.

“NĂ« Radio Tirana kam punuar si pĂ«rgjegjĂ«s arkive. Kam sistemuar tĂ« gjitha punimet e kompozitorĂ«ve. Ka qenĂ« njĂ« punĂ« e bukur”

Piktura, ashtu si muzika dhe letërsia, mbetet një tjetër gjuhë e tij e shprehjes.

“Jam marrĂ« edhe me pikturĂ«. Ishte njĂ« mjedis i bukur, kam qĂ«ndruar krah shumĂ« piktorĂ«ve. UnĂ« jam piktor, por nuk quhem dot piktor. Çdo profesion kĂ«rkon shkollim, pĂ«r mua Ă«shtĂ« nevojĂ«. UnĂ« s’rri dot pa pikturuar, pa shkruar, pa u ulur te pianoja”

Dashuria për muzikën nis herët, që në fëmijëri, dhe e shoqëron gjatë gjithë jetës.

“Kam filluar tĂ« shkruaj muzikĂ« qĂ« nĂ« fillore. BĂ«ra Institutin e Arteve, mora pjesĂ« nĂ« festivale, nĂ« njĂ« periudhĂ« kur festivali nuk transmetohej nĂ« televizion. Kam marrĂ« pjesĂ« nĂ« koncerte tĂ« mĂ«dha dhe kam fituar çmimin e parĂ« me njĂ« kĂ«ngĂ« qĂ« u bĂ« hit asokohe”

Në këtë rrugëtim, një mbështetje e fortë ka qenë gjithmonë bashkëshortja e tij.

“Po ta shikosh titullin e librit ‘TĂ« kam nĂ« lot’, Ă«shtĂ« titull intrigues. Loti Ă«shtĂ« hidhĂ«rim, Ă«shtĂ« gĂ«zim, optimizĂ«m, entuziazĂ«m, Ă«shtĂ« gjithçka. Lidhet me brendĂ«sinĂ« e gjendjes shpirtĂ«rore tĂ« njeriut.

Për Mjaftoren, Ruzhdi Keraj mbetet i njëjtë në çdo formë arti që prek.

“Ruzhdiu Ă«shtĂ« vetvetja si nĂ« kĂ«ngĂ«, nĂ« poezi, ashtu edhe nĂ« pikturĂ«. Ai imiton botĂ«n e tij dhe shprehet. Libri nis me prezantimin e tij, pastaj me poezi qĂ« tĂ« kthejnĂ« te vendlindja. Çdo poezi Ă«shtĂ« njĂ« nĂ«n-temĂ« mĂ« vete”, tha Mjaftore Keraj, mĂ«suese.

Një artist që nuk i shmanget ndryshimeve, por i sheh ato me syrin kritik të krijuesit.

“ËshtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« ballafaqohesh me disa ndryshime. Jo se Ruzhdiu s’e pranon tĂ« renĂ«, por shprehet kritik ndaj asaj qĂ« nuk pĂ«rshtatet”, tha ajo.

I nderuar me titullin “Nderi i Kurbinit” dhe me shumĂ« vlerĂ«sime tĂ« tjera, Ruzhdi Keraj vazhdon tĂ« krijojĂ«, sepse pĂ«r tĂ« arti nuk Ă«shtĂ« zgjedhje, por mĂ«nyrĂ« jetese.

Kulla, shtëpia e malësorit/ Në Arrën të Kukësit, arkitektura e tyre ruhet ende si vlerë etnokulturore

Për malësorët, kulla ishte më shumë se një shtëpi. Ishte strehë e shpirtit, derë e hapur për mikun, betim i besës dhe simbol i qëndresës ndër breza. Në çdo gur të vendosur lexohet historia e një populli, ndërsa arkitektura e kullës mbetet një pasuri e rrallë e etnokulturës sonë.

Arrëni, fshati më i largët i Kukësit, mbetet edhe më i veçanti, aty ku kullat ngrihen si rojtarë të kujtesës.

Edhe pse koha ka lënë gjurmët e saj dhe disa prej tyre janë braktisur, kullat ende flasin. Qëndrojnë të heshtura, por madhështore, duke ruajtur hijeshinë e dikurshme dhe krenarinë e ndërtimit.

Muret e trasha prej guri, qoshet e skalitura me mjeshtëri, janë shenja dalluese që i japin kullës karakter dhe identitet. Misin Doci është një prej banorëve të Arrënit, që rrëfen historinë e dy kullave të familjes së tij, të ngritura në një kohë kur Shqipëria ishte mbretëri.

Janë ndërtuar vetëm me gurë, rërë dhe gëlqere. Me vështirësitë e mëdha të transportit, Misini tregon se gurët janë marrë nga vetë kjo zonë.

Kulla të tilla ndërtoheshin nga vetë të zotët e shtëpisë. Kullat nuk shërbenin vetëm për familjen.

Misini tregon se miqtĂ« nuk mungonin kurrĂ«. Çdo natĂ« kishte derĂ« tĂ« hapur, dhe nga kĂ«to kulla familja e tyre u rrit deri nĂ« 400 anĂ«tarĂ«. Sot, Misini po i rikthen jetĂ« kullĂ«s. Djali i tij ka ardhur nga Franca, pĂ«r tĂ« investuar nĂ« rijetĂ«zimin e saj.

Edhe pse Arrëni është braktisur, për këtë banor fshati mbetet i jetueshëm. Për këtë arsye, edhe djemtë kanë zgjedhur të kthehen, për të kaluar një pjesë të vitit këtu.

Kullat u ndĂ«rtuan tĂ« larta pĂ«r t’u pĂ«rballur me ashpĂ«rsinĂ« e motit, me dimra tĂ« gjatĂ« dhe dĂ«borĂ« qĂ« dikur mbulonte gjithçka, deri mbi dy metra.

Sot Misini është në pension dhe prej dhjetë vitesh qëndron në Arrën gjatë verës. Merret me çdo punë, ndërsa në duar mban gurët e oxhakut.

Ai thotë se punimi i gurit kërkon durim dhe kujdes, për ta rikthyer kullën ashtu siç ka qenë dikur. Ky fshat dikur numëronte rreth 700 familje, ndërsa sot vetëm rreth 60 prej tyre vazhdojnë të jetojnë këtu.

Qyteti “i fshehur” i Malçanit/ NĂ« brendĂ«si tĂ« tokĂ«s sĂ« Jonit, njĂ« pasuri arkeologjike pak e njohur

NĂ« brendĂ«si tĂ« tokĂ«s sĂ« bregdetit tĂ« Jonit, larg syrit tĂ« zakonshĂ«m tĂ« vizitorĂ«ve dhe pak i pĂ«rmendur nĂ« literaturĂ«n bashkĂ«kohore, ndodhet njĂ« qytet antik me vlera tĂ« jashtĂ«zakonshme historike dhe arkeologjike. BĂ«het fjalĂ« pĂ«r qytetin antik tĂ« vendosur nĂ« zonĂ«n e Malçanit, nĂ« bashkinĂ« Finiq, i njohur deri mĂ« sot thjesht si “qyteti antik i Malçanit”.

Sipas arkeologut Halil Shabani, prej vitesh ekzistojnë mendime dhe hipoteza nga arkeologë dhe historianë që ky vendbanim i lashtë mund të identifikohet me qytetin antik Helikranon, i përmendur në burimet e lashtësisë.

Në literaturën antike, Helikranoni përmendet si një qytet i vendosur në tokat e brendshme, por me lidhje të drejtpërdrejta me ngjarje madhore të kohës. Një nga këto është ardhja në ndihmë e ushtrisë së Etolëve, në periudhën kur qyteti u sulmua nga mbretëresha e Taulantëve, Teuta, me komandant ushtrie Skerdilajdin. Pikërisht këto të dhëna e bëjnë Malçanin një pikë kyçe për studimin e historisë së Epirit.

Nga banorĂ«t e zonĂ«s, ky vend njihet mĂ« tepĂ«r si njĂ« kala, por sipas specialistĂ«ve, e vĂ«rteta Ă«shtĂ« se kemi tĂ« bĂ«jmĂ« me njĂ« qytet antik tĂ« mirĂ«filltĂ«, i ndĂ«rtuar pa akropol, i ngjashĂ«m nĂ« tipologji me qytetin antik tĂ« ÇukĂ«s sĂ« Ajtoit nĂ« Konispol.

Nga zbulimet arkeologjike është përcaktuar se qyteti ka lulëzuar kryesisht në shekullin e tretë para Krishtit.

Struktura urbane e qytetit tregon një organizim të avancuar për kohën, me banesa të ndërtuara në dy sisteme taracimi, çka dëshmon për shfrytëzim të zgjuar të terrenit malor.

PĂ«r banorĂ«t e Malçanit, ky vend mbetet i njohur si “kalaja nĂ« malin e ShĂ«n IlisĂ«â€, “kalaja e mbretit” apo edhe “kalaja e mbretit Pirro tĂ« Epirit”, duke e lidhur nĂ« mĂ«nyrĂ« simbolike me figurĂ«n e njohur historike. Sipas gojĂ«dhĂ«nave, banorĂ«t e qytetit furnizoheshin me ujĂ« nga njĂ« burim qĂ« ndodhej 3–4 kilometra larg, nĂ«pĂ«rmjet njĂ« tubacioni prej qeramike njĂ« tjetĂ«r dĂ«shmi e nivelit tĂ« lartĂ« teknik pĂ«r kohĂ«n.

Qyteti mbrohej nga njĂ« mur i fuqishĂ«m rrethues, i ndĂ«rtuar pĂ«r t’u pĂ«rballur me sulme tĂ« mundshme nga armiqtĂ« dhe pushtuesit. NĂ« kujtesĂ«n popullore ka mbĂ«rritur edhe historia e rĂ«nies sĂ« qytetit: thuhet se ushtria pushtuese, pasi e kishte rrethuar pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«, pĂ«rdori njĂ« kalĂ« tĂ« etur pĂ«r ujĂ« pĂ«r tĂ« zbuluar vendin ku kalonte tubacioni i furnizimit. Me ndĂ«rprerjen e ujit, qyteti u detyrua tĂ« dorĂ«zohej. Koha e saktĂ« e kĂ«saj ngjarjeje mbetet ende e panjohur.

Qyteti antik i Malçanit mbetet sot njĂ« pasuri e madhe historike dhe kulturore, ende e pazbuluar plotĂ«sisht, qĂ« pret vĂ«mendje mĂ« tĂ« madhe shkencore dhe institucionale, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« vendin qĂ« meriton nĂ« hartĂ«n e trashĂ«gimisĂ« sĂ« lashtĂ« tĂ« jugut tĂ« ShqipĂ«risĂ«./abcnews.al

Bashkitë dhe sfidat financiare/ Farrici: 3 elementet kryesore për Reformën Territoriale. Objektivi, zhvillimi ekonomik lokal

Drejtoresha e ShoqatĂ«s KombĂ«tare tĂ« Bashkive, Adelina Farrici, e ftuar nĂ« emisionin “Sheshi i Dollarit” nĂ« ABC News, ka theksuar rĂ«ndĂ«sinĂ« e reformĂ«s territoriale dhe nevojĂ«n urgjente pĂ«r konsensus politik.

Ajo u ndal te tre shtyllat kryesore të reformës, elementi territorial, përmirësimi i shërbimeve dhe efiçenca ekonomike, duke nënvizuar se autonomia financiare e bashkive mbetet thelbësore. Farrici vlerësoi faktin që të dyja krahët e politikës do të ulen në tryezë, duke theksuar se koha është e kufizuar dhe se mosmarrëveshjet politike, si në reformën e vitit 2014, nuk duhet të përsëriten.

Sipas saj, konsultimi politik dhe ekonomik synon arritjen e njĂ« konsensusi qĂ« do t’i hapĂ« rrugĂ« zhvillimit ekonomik lokal, rritjes sĂ« investimeve dhe pĂ«rmirĂ«simit tĂ« tĂ« ardhurave pĂ«r qytetarĂ«t.

“Elementi i parĂ« Ă«shtĂ« elementi territorial, elementi i dytĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rmirĂ«simi i shĂ«rbimi dhe elementi i tretĂ« Ă«shtĂ« efiçenca ekonomike, nuk duhet tĂ« harrojmĂ« dhe autonominĂ« financiare. ËshtĂ« gjĂ« shumĂ« e mirĂ« qĂ« tĂ« dyja krahĂ«t e politikĂ«s do tĂ« jenĂ« nĂ« tavolinĂ«, Nuk duhet qĂ« tĂ« humbasim mĂ« shumĂ« kohĂ«. Koha Ă«shtĂ« shumĂ« e limituara.

Konsensusi politik Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. NjĂ« nga problematikat qĂ« kishte reforma e vitit 2014 ishte fakti qĂ« pati njĂ« braktisje nga njĂ«ra prej palĂ«t politike. Do tĂ« jetĂ« njĂ« konsultim nĂ« nivel politik, ekonomik tĂ« cilat do tĂ« çojnĂ« mĂ« pas nĂ« konsensus. NjĂ« nga objektivat kryesore tĂ« kĂ«saj strategjie Ă«shtĂ« qĂ« bashkitĂ« tĂ« marrin zhvillim ekonomik lokal. Kjo kĂ«rkon burime natyrore dhe njerĂ«zore tĂ« shtuara, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« t’i gjenerosh politika dhe qĂ« çdo investitor tĂ« jetĂ« i garantuar, pĂ«r tĂ« nxitur zhvillimin ekonomik lokal. Zhvillimi ekonomik lokal do tĂ« sjellĂ« mĂ« shumĂ« tĂ« ardhura pĂ«r qytetarĂ«t”, tha Farrici.

Reforma Territoriale/ Farrici: Reforma e 2014 produktive. Problematike, pabarazia rajonale dhe shpërndarja e shërbimeve

Drejtoresha e Shoqatës Kombëtare të Bashkive, Adelina Farrici, ka deklaruar se reforma territoriale e vitit 2014 ka sjellë si përmirësime të ndjeshme, ashtu edhe problematika që kërkojnë rishikim, veçanërisht në drejtim të pabarazive rajonale dhe shpërndarjes së shërbimeve.

E ftuar nĂ« emisionin “Sheshi i Dollarit” nĂ« ABC News, Farrici theksoi se pas 12 vitesh nga zbatimi i reformĂ«s janĂ« evidentuar sfida tĂ« rĂ«ndĂ«sishme, duke nĂ«nvizuar nevojĂ«n pĂ«r njĂ« trajtim mĂ« tĂ« barabartĂ« tĂ« bashkive nĂ« aspektin financiar, tĂ« shĂ«rbimeve dhe tĂ« demokracisĂ« lokale.

“NĂ« vitin 2014 u ballafaquam me njĂ« reformĂ« tĂ« thellĂ« territoriale qĂ« kishte ambiciet e saj. 12 vite ishin tĂ« mjaftueshme pĂ«r tĂ« parĂ« problematikat dhe sfidat. Reforma 2014 nuk duhet tĂ« shihet bardhe e zi, pati shumĂ« gjĂ«ra pozitive. Kemi pĂ«rmasime tĂ« ndjeshme nĂ« shĂ«rbime, nĂ« anĂ«n financiare,  nĂ« burimet njerĂ«zore nĂ« bashki. Por, kemi edhe elemente tĂ« tjera, siç Ă«shtĂ« pabarazia nĂ« rajone tĂ« ndryshme. Kemi bashki qĂ« janĂ« totalosht tĂ« varura nga grandi shoqĂ«ror, kemi bashki qĂ« nuk kanĂ« mundĂ«si, kemi dhe bashki qĂ« kanĂ« njĂ« lloj autonomie.

Problematika kryesore qĂ« duhet tĂ« diskutohet Ă«shtĂ« shpĂ«rndarja e shĂ«rbimeve nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« barabartĂ« nĂ« tĂ« gjithĂ« territorin e vendit. MirĂ«po bashkitĂ« nuk shihen vetĂ«m si institucione shĂ«rbimi. Edhe elementi i demokracisĂ« lokale Ă«shtĂ« njĂ« element shumĂ« pozitiv, ka tĂ« bĂ«jĂ« me pĂ«rfaqĂ«sinĂ«, a janĂ« tĂ« mirĂ«pĂ«rfaqĂ«suar. ËshtĂ« njĂ« element qĂ« duhet tĂ« adresohet”, tha Farrici.

Negociatat Rusi-Ukrainë/ Kamberi: Nuk sjellin asgjë të re. Veliu: Dështim i SHBA, dështim personal i Trump

Zhvillimet e fundit në arenën ndërkombëtare po sinjalizojnë një përshkallëzim të garës së armatimit dhe ripozicionime të rëndësishme gjeopolitike, ndërsa konfliktet ekzistuese duket se kanë hyrë në një fazë ngërçi.

I ftuar nĂ« emisionin “War Report” nĂ« ABC News, eksperti i marrĂ«dhĂ«nieve ndĂ«rkombĂ«tare Geron Kambe theksoi rolin nĂ« rritje tĂ« KinĂ«s, duke e lidhur atĂ« me zhvillime tĂ« pritshme nĂ« GroenlandĂ« dhe VenezuelĂ«, si edhe me njĂ« mundĂ«si pĂ«r zbutje tĂ« regjimit nĂ« Iran.

Ndërkohë, sipas tij, negociatat mes Rusisë dhe Ukrainës nuk po prodhojnë më rezultate konkrete, por po shfaqen më tepër si lëvizje politike pa ndikim real.

Në të njëjtën linjë kritikeri analisti i zhvillimeve ndërkombëtare Lulzim Veliu e cilësoi situatën si një dështim të politikës amerikane, duke argumentuar se ndihma e SHBA dhe BE për Ukrainën ka qenë e pamjaftueshme, ndërsa Rusia ka konsoliduar pozita të favorshme ushtarake dhe politike, duke e shndërruar konfliktin në një sfidë të hapur për ndikimin amerikan në skenën globale.

Geron Kamberi: Zhvillimet e fundit kanë treguar që ka një thellim të garës së armatim. Rolin e Kinës e shikoj edhe në sajë të zhvillimeve që pritet të ndodhin. Mund të jetë në sajë të Groenlandës dhe asaj që pritet të ndodhë në Venezuelë. Mund të ketë një zbutje të regjimit të Iranit. Edhe negociatat e Rusisë dhe Ukrainës, tashmë nuk sjellin më një gjë të re. Më shumë duken si ecejake politike, se sa diçka konkrete.

Lulzim Veliu: Unë mendoj që në këtë rast shikojmë një dështim të SHBA. Këto katër vite Ukraina ka rezistuar ndaj Rusisë, ndihma nga BE dhe SHBA ka qenë e vogël. 30% e territorit të Ukrainës është e pushtuar nga Rusia dhe kjo e fundit është e vendosur për të mos i lëshuar. Ishin disa politika të SHBA që ndihmuar Rusinë që është një pozicion shumë të favorshëm ushtarak, por edhe politik, pasi kanë arritur marrëveshje shumë të mirë në Lindjen e Largët. Pra në tërësi gjithë këtë dështim e shikoj si dështim të SHBA dhe si dështim të Trump.

PD pjesë e reformave/ Minxhozi: Berisha është kalçifikuar në parti, po i jep formë pushtetit të tij

Analisti politik SkĂ«nder Minxhozi, i ftuar nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News, ka analizuar balancat e brendshme nĂ« PartinĂ« Demokratike dhe pozicionin e Sali BerishĂ«s pĂ«rballĂ« sfidantĂ«ve tĂ« tij.

Sipas Minxhozit, mbështetja reale elektorale që pretendohet nga Berisha dhe përkrahësit e tij mbetet dukshëm nën pragun e nevojshëm për marrjen e pushtetit, ndërsa thekson se Berisha, i kalçifikuar tashmë në krye të partisë, po merr vendime afatgjata që ndikojnë jo vetëm në rregullat e lojës politike, por edhe në vështirësimin e garës për kundërshtarët e brendshëm, përfshirë Ervin Salianjin.

“NĂ«se pyet sot, hidhtarĂ«t, pĂ«rkrahĂ«sit e BerishĂ«s se si shpjegohet qĂ« doktori u rikthye dhe ju jeni sĂ«rish kaq tĂ« bindur qĂ« do tĂ« jeni sĂ«rish numri njĂ« i partisĂ«, ata tĂ« japin vetĂ«m njĂ« shifĂ«r qĂ« Berisha ka 500 mijĂ« vota. Kjo Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rgjigje qĂ« aty pĂ«r aty Ă«shtĂ« sugjestionuese, por nĂ«se futesh pak mĂ« thellĂ« dalin pastaj firot e para dhe firot e dyta, firot e treta dhe tĂ« katĂ«rta, pĂ«r tĂ« arritur tek ajo shifra magjike prej 750-800 mijĂ« votash qĂ« duhen pĂ«r tĂ« fituar pushtetin nĂ« ShqipĂ«ri, nga e cila shifra qĂ« ofron Berisha dhe mbĂ«shtetĂ«sit e vet janĂ« tĂ« paktĂ«n 300 mijĂ« vota rregullisht pas. E thĂ«nĂ« kjo, ky raport shifrash na nxjerr tek ajo qartĂ«sia qĂ« me tĂ« drejtĂ« vĂ« nĂ« dukje Bejko, qĂ« secili Ă«shtĂ« i qartĂ« Salianji si sfidant dhe Berisha si kryetar nĂ« detyrĂ« i partisĂ« realisht janĂ«. Doktori e di qĂ« me 50 mandate minimumi, qĂ« ai do i marrĂ« kurdoherĂ«, edhe 40 po mori ndjehet mirĂ«, ai thotĂ« qĂ« ule sa tĂ« duash se unĂ« disa dhjetĂ«ra do i kem tĂ« mitĂ«. E kthejmĂ« me 99 dhe pastaj del ndryshe, 40 del mĂ« e madhe se 50.

Ideja Ă«shtĂ« kĂ«tu, qĂ« Berisha Ă«shtĂ« kalçifikuar kaq shumĂ« nĂ« parti, saqĂ« ai realisht nĂ« orĂ«t qĂ« ne flasim ai po merr disa vendime, qĂ« nuk janĂ« pĂ«r javĂ«n apo muajin e ardhshĂ«m, por futet nĂ« disa komisione reformash qĂ« pĂ«rcaktojnĂ« se si do jetĂ« politika shqiptare, jo pas 3 muajsh, por pas 3 vitesh, sepse reformat territoriale e bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ«. Reformat elektorale e bĂ«jnĂ« gjithashtu kĂ«tĂ«. Ai po i jep formĂ« ndĂ«r tĂ« tjera edhe pushtetit tĂ« vet, ndĂ«r tĂ« tjera 50 mandateve qĂ« ka dhe ua bĂ«n mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« sfidantĂ«ve luftĂ«n, sepse ua pĂ«rcakton rregullat e lojĂ«n nĂ« tavolinĂ« pa qenĂ« ata vetĂ«. Salianji tani i mbush sallat dhe realisht ka 30%, por nĂ«se ai nuk mendon njĂ« strategji, afatshkurtĂ«r mundĂ«sisht, qĂ« tĂ« rrisĂ« mbĂ«shtetjen dhe tĂ« jetĂ« sa mĂ« prezent mediatikisht, unĂ« mendoj se do tĂ« kalojĂ« dhe ky tren i orĂ«ve tĂ« vona dhe unĂ« mendoj se lufta e tij do tĂ« relativizohet, sepse do ketĂ« marrĂ« mĂ« shumĂ« fortĂ« sistemi dhe do jetĂ« kalçifikuar partia”, tha Minxhozi.

 

Bejko krahason Salianjin me Berishën: Të dy të qartë! Njëri kërkon parti të hapur e moderne, tjetri parti personale

Analisti politik Roland Bejko, i ftuar nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News analizoi zhvillimet e fundit brenda PartisĂ« Demokratike, duke i cilĂ«suar tĂ« qarta dhe tĂ« kundĂ«rta qĂ«ndrimet e Sali BerishĂ«s dhe Ervin Salianjit.

Sipas Bejkos, Salianji përfaqëson një vizion për një PD të hapur, të bashkuar dhe moderne, të ndërtuar mbi meritokracinë dhe me një agjendë të qartë drejt pushtetit, ndërsa Berisha synon mbajtjen e kontrollit personal mbi partinë, përmes mekanizmave të dominimit dhe përjashtimit të rivalëve.

Bejko theksoi se reagimet dhe sulmet e Berishës ndaj lëvizjeve të Salianjit kanë prodhuar këtë herë efekt të kundërt, duke rritur mbështetjen për këtë të fundit, ndërsa paralajmëroi se përpjekjet për ta penguar Salianjin të kandidojë pritet të vazhdojnë.

“UnĂ« them qĂ« tĂ« dy janĂ« tĂ« qartĂ«, si Saliu ashtu edhe Salianji. JanĂ« tĂ« qartĂ« sepse Salianji Ă«shtĂ« i qartĂ« sepse kĂ«rkon njĂ« PD tĂ« hapur, tĂ« bashkuar, moderne, tĂ« mbĂ«shtetur te meritokracia dhe tĂ« ketĂ« njĂ« agjendĂ« tĂ« qartĂ« politike drejt pushtetit. Kurse Sali Berisha, kĂ«rkon tĂ« kundĂ«rtĂ«n e kĂ«saj, kĂ«rkon njĂ« parti personale dhe e ka bĂ«rĂ«, kĂ«rkon njĂ« parti qĂ« ta kontrollojĂ« dhe ta dominojĂ«, edhe kĂ«tĂ« e ka arritur, sepse me vendosjen e deputetĂ«ve nĂ« listĂ«n e mbyllur tĂ« atyre qĂ« ka mĂ« besnikĂ« dhe mĂ« protagonistĂ« sot nĂ« aktivitetin publik dhe politik, janĂ« pikĂ«risht njerĂ«zit e tij.

Me daljen e Salianjit nëpër takime ne e shikojmë Sali Berishën vërtet në pasqyrë, doli Berisha që njerëzit mendonin se e kishte kapërcyer dhe nuk ekzistonte më si i tillë, si një pulist i vjetër, që nuk heq dorë nga kurthet, planet dhe shpallja e armiqve të brendshëm. Për këtë arsye, sapo u pi kafja, ai hodhi menjëherë në lojë taktikat e tij, të rekrutimit. Rekrutoi ata të cilët mund të largonte nga linja e Salianjit, nëpërmjet joshjes. Në taktikën e dytë, kur nuk ecën joshja, nëpërmjet mesazherëve, që jam i bindur që edhe Salianji duhen të kenë shkuar. Dhe kur nuk i funksionojnë mesazherët, hedh furtuna me shpifje, gjë që e pamë.  Dhe kur pa që hasi rezistencë dhe që ky e kishte seriozisht këtë punë, atëherë lëshoi sulmet, duke i quajtur si aktivitete që organizohen në mbështetje të grupeve kriminale. Demokratët që ishin në sallë, nuk i quajti demokratë dhe Saliu menjëherë kërkoi që ta mbyllte këtë derë, ta mbyllte diskutimin dhe kjo histori të mbyllej këtu.

MirĂ«po kjo krijoi efekt tĂ« kundĂ«rt, ndryshe nga herĂ«t e tjera, ku shantazhi, sulmet dhe denigrimet Saliut i kanĂ« shkuar, kanĂ« bĂ«rĂ« efekt dhe kanĂ« krijuar atĂ« braktisjen e atij qĂ« ka marrĂ« iniciativa politike, kĂ«saj here nuk i eci dhe pamĂ« qĂ« tĂ« gjitha kĂ«to sulme qĂ« ka lĂ«shuar Saliu, kanĂ« mbushur sallat gjithnjĂ« dhe mĂ« shumĂ«. PĂ«r mendimin tim tĂ« dy janĂ« tĂ« qartĂ«, Salianji nĂ« objektivat e tij dhe Saliu nĂ« objektivat e tij, qĂ« ta mbajĂ« partinĂ« pa rival. Jam i bindur qĂ« nuk do e mbyllĂ« lojĂ«n me kaq, por do tĂ« bĂ«jĂ« tĂ« pamundurĂ«n qĂ« Salianji tĂ« mos kandidojĂ«â€, tha Bejko.

“TĂ« Gjitha RrugĂ«t tĂ« ÇojnĂ« nĂ« RomĂ«â€/ Rruga e MĂ«ndafshit sjell ide nga Italia nĂ« ShqipĂ«ri

Rruga e Mëndafshit ka qenë gjithmonë më shumë sesa një rrugë tregtie. Ajo ishte një hapësirë lëvizjeje për ide, filozofi dhe mënyra të reja të të jetuarit, që nga Azia drejt Italisë e më tej, deri në brigjet e Shqipërisë. Në këtë rrjedhë shekullore, njerëzit kanë qenë gjithmonë bartësit më të rëndësishëm të kësaj trashëgimie të padukshme.

Emisioni i sotĂ«m lindi pikĂ«risht si vazhdim modern i RrugĂ«s sĂ« MĂ«ndafshit, i mishĂ«ruar nĂ« historinĂ« e njĂ« çifti italo-shqiptar. UdhĂ«timi i tyre nĂ« Azi nuk ishte thjesht njĂ« pĂ«rvojĂ« gjeografike, por njĂ« proces transformimi personal. Aty ata u pĂ«rballĂ«n me filozofi qĂ« vĂ«nĂ« nĂ« qendĂ«r ekuilibrin, kohĂ«n e ngadaltĂ«, respektin pĂ«r natyrĂ«n dhe pĂ«r komunitetin – vlera qĂ« shpesh humbasin nĂ« ritmin perĂ«ndimor tĂ« jetĂ«s.

Pas kthimit të tyre në Itali dhe Shqipëri, ky projekt bëhet forma konkrete për të ndarë atë përvojë. Ai shndërrohet në një hapësirë kulturore dhe krijuese ku Lindja dhe Perëndimi takohen përmes rrëfimit personal, artit, dialogut dhe praktikave të përditshme. Ashtu si dikur mëndafshi kalonte nga duart e tregtarëve në qytete të ndryshme, sot idetë kalojnë nga përvoja e këtij çifti tek komunitetet lokale, duke krijuar ura të reja kuptimi mes kulturave.

ShqipĂ«ria, me historinĂ« e saj si vend kalimtar dhe mikpritĂ«s, bĂ«het terreni ideal pĂ«r kĂ«tĂ« projekt. KĂ«tu, pĂ«rmes historisĂ« sĂ« çiftit, Rruga e MĂ«ndafshit merr njĂ« dimension intim dhe bashkĂ«kohor: njĂ« projekt qĂ« nuk synon tĂ« importojĂ« kultura, por tĂ« krijojĂ« dialog, reflektim dhe bashkĂ«jetesĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, projekti nuk Ă«shtĂ« thjesht njĂ« homazh ndaj sĂ« kaluarĂ«s, por njĂ« akt i gjallĂ« qĂ« dĂ«shmon se udhĂ«timi i ideve vazhdon edhe sot – pĂ«rmes njerĂ«zve qĂ« zgjedhin ta jetojnĂ« dhe ta ndajnĂ« atĂ« rrugĂ«.

Çifti italo-shqiptar, udhĂ«timi si filozofi jete!/ Nga pĂ«rvoja personale nĂ« hapĂ«sirĂ« dialogu kulturor

Të nderuar teleshikues të ABC News, në emisionin e sotëm ju sjellim një histori të veçantë: historinë e një çifti italo-shqiptar, të cilët deri tani jua kemi prezantuar veç e veç, jo rastësisht, për të kuptuar më mirë interpretimin e eksperiencave të tyre për të njëjtën praktikë.

Sot jemi me Sonila Qesarakun dhe Fabian, bashkëshortë në jetë dhe në mision.

Ata nuk jetojnë më në Azi, por kanë zgjedhur të përqafojnë dhe të sjellin në Itali dhe në Shqipëri një filozofi që vjen nga kulturat aziatike, përmes asaj rruge të famshme të Mëndafshit, që nuk ka sjellë vetëm mallra, por edhe ide, praktika dhe filozofi jetese.

Një nga këto filozofi e ushtrojnë sot Sonila dhe Fabian në Torino dhe në Tiranë.

Artur Nura : Sonila, si mund ta prezantojmë këtë filozofi që ju tashmë e ushtroni në Shqipëri dhe në Itali?

Sonila Qesaraku :  NĂ«pĂ«rmjet disa mjeteve dhe teknikave, disa prej tĂ« cilave i kemi mĂ«suar nĂ« Azi — si pĂ«r shembull terapia me tinguj me mĂ«sues tibetanĂ« — ne ndihmojmĂ« personat qĂ« ta sjellin trupin nĂ« harmoni dhe nĂ« ekuilibĂ«r. Sipas mjekĂ«sisĂ« kineze, trupi dhe mendja janĂ« gjithmonĂ« tĂ« lidhura. Harmonia pĂ«rfshin ekuilibrin trup-mendje-shpirt. Ne nuk i shohim kĂ«to tĂ« ndara.NĂ«se ka diçka qĂ« nuk shkon nĂ« trup, shpesh lidhet me njĂ« mendim limitues, me njĂ« emocion tĂ« papĂ«rpunuar, me njĂ« traumĂ«, ose me faktin qĂ« shpirti nuk po bĂ«n atĂ« qĂ« vĂ«rtet dĂ«shiron.

Pra e shohim individin në çdo nivel. Kur diçka nuk shkon në jetën tonë, do të thotë që kemi dalë nga ekuilibri.

Artur Nura : Si quhet kjo në mënyrë më precize?

Sonila Qesaraku :  Ne aktivizojmë vetëshërimin në trupin e personit. E ndihmojmë që, me burimet e veta të brendshme, të rikthehet në ekuilibër.

Ne flasim shumë në terma energjie.

Kur kam filluar të interesohem për këto praktika, kam pyetur një mjek se si e perceptonte ai këtë koncept.

Ai mĂ« tha: “Qeliza vetĂ« Ă«shtĂ« energji. Qeliza nuk mund tĂ« ekzistojĂ« pa energji.”

Artur Nura : Këtë filozofi e mësuat gjatë udhëtimeve në Azi apo e kishit nisur më herët?

Sonila Qesaraku :  Ne e kishim nisur nĂ« Itali me disa teknika. Kishim marrĂ« pjesĂ« nĂ« disa trajnime qĂ« na pĂ«lqyen shumĂ« dhe donim t’i thellonim.

Disa i kishim mĂ«suar, por donim t’i perfeksiononim dhe sidomos tĂ« mĂ«sonim nĂ« vendet ku kĂ«to praktika kanĂ« lindur, me mĂ«sues, mentorĂ« dhe trajnerĂ« vendas.

Kjo ishte një nga shtyllat kryesore të udhëtimit tonë në Azi.

Artur Nura : Kjo filozofi u mirëprit më shumë në Itali apo në Shqipëri?

Sonila Qesaraku : Në Itali ishte më e njohur, sepse për meditimin dhe këto praktika flitet prej kohësh. Njerëzit janë më të familjarizuar me konceptin e përgjegjësisë personale për mendimet dhe emocionet dhe me ndikimin që ato kanë në shëndet.

Por, për surprizën tonë, në Shqipëri u mirëprit shumë, me kuriozitet të madh dhe me përqafim të menjëhershëm.

Artur Nura : Si reagoi familja juaj kur vendosët të ndiqnit këtë filozofi, fillimisht në Itali e më pas edhe në Shqipëri?

Fabio Ive : Në fillim u habitën pak, sepse janë mësuar me punën klasike në kompani.

Por na mbështetën, sepse e kuptuan që ishte diçka që ne donim ta bënim me zemër për të ndihmuar njerëzit.

Artur Nura :Tani ju mbështesin vetëm, apo marrin pjesë edhe në aktivitetet tuaja?

Fabio Ive : Po, absolutisht. Si familja ime, ashtu edhe familja e Sonilës marrin pjesë në aktivitetet tona, si në Itali, ashtu edhe në Shqipëri.

Artur Nura: Tani të mbështesin, por a vijnë edhe për seanca?

Fabio Ive: Absolutisht, si familja ime ashtu edhe familja e Sonilës marrin pjesë në eventet tona. Pra, në Itali dhe gjithashtu në Shqipëri, meqenëse përmende Sonilën.

Artur Nura: A eshte e perpahur kjo kulture ne Itali?

Fabio Ive: Po, po, absolutisht. Por ekziston kjo, siç tha me të drejtë Sonila, që meditimi është një kulturë shumë e përhapur atje; për fat të mirë, mund të themi se kohët e fundit është përhapur edhe në Shqipëri.

Artur Nura : Sonila, në një vend si Shqipëria me një kulturë tolerance fetare, si është raporti yt personal me besimin?

Sonila Qesaraku : Nga familja jam Bektashie, por babai im ka qenë pilot ushtarak dhe, siç dihet, në ushtri zakonisht mbizotëronte ateizmi.

Jam rritur pa një praktikë fetare.

MĂ« vonĂ«, rrugĂ«timi im mĂ« ndihmoi tĂ« rindĂ«rtoj marrĂ«dhĂ«nien me atĂ« qĂ« ne e quajmĂ« Zot — qĂ« pĂ«r dikĂ« mund tĂ« jetĂ« fusha kuantike, pĂ«r dikĂ« energjia universale.

Diçka më e madhe se ne.

Në jetën e përditshme shohim sinkronicitete, siç thoshte Jung. Edhe takimi im me Fabian ishte një sinkronicitet.

Nëse atë ditë nuk do të isha vonuar në punë, ndoshta sot, pas 18 vitesh, nuk do të ishim bashkë.

Artur Nura : Keni 18 vite bashkë. Fëmijë, keni në plan?

Përgjigje Fabio Ive: Kur Zoti ta ketë thënë.

Ky është një çift jo si të gjithë të tjerët. Një çift që zgjodhi një rrugë jete të veçantë dhe sot po sjell rezultatet e kësaj rruge si në Itali, ashtu edhe në Shqipëri.

 

A meritojnĂ« gjyqtarĂ«t rritje rroge?/ Debati nĂ« “Real Story”, Çoçoli: Shkelet morali publik. Kthupi: PunojnĂ« nĂ« kushte tĂ« vĂ«shtira

Gazetari Fatos Çoçoli, i ftuar nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News, komentoi debatin mbi rritjen e pagave pĂ«r gjyqtarĂ«t, duke theksuar se raporti mes pagĂ«s sĂ« magjistratĂ«ve dhe pagĂ«s mesatare nĂ« ShqipĂ«ri Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i lartĂ« krahasuar me vendet e rajonit.

Sipas tij, kjo krijon një hendek të madh social dhe prek moralin publik, veçanërisht nëse Gjykata Kushtetuese vonon marrjen e një vendimi.

Në të njëjtën linjë, avokati Rezart Kthupi vuri në dukje problematikat serioze infrastrukturore të sistemit gjyqësor, duke theksuar mungesën e hapësirave të përshtatshme për zhvillimin e gjyqeve në disa prej gjykatave kryesore të vendit.

Fatos Çoçoli: Raporti mes pagĂ«s mesatare tĂ« magjistratĂ«ve dhe pagĂ«s mesatare nĂ« shtetin tonĂ«, po tĂ« shikojmĂ« vendet e rajonit niveli Ă«shtĂ« shumĂ« mĂ« i ulĂ«t. Raporti tek ne Ă«shtĂ« shumĂ« i lartĂ«, kĂ«tu mbaron edhe morali. NĂ«se Gjykata Kushtetuese vonon pro, ky hendek do tĂ« thellohet, ky kas magjistratĂ«sh do tĂ« konsiderohet si njĂ« klasĂ« shumĂ« e privilegjuar. Morali publik mendoj qĂ« do tĂ« preket dhe njerĂ«zit do tĂ« ndjehen jo mirĂ« me kĂ«tĂ« vendim tĂ« GjykatĂ«s Kushtetuese. Ne kemi strukturĂ« vĂ«rtetĂ« emergjente tĂ« magjistratĂ«ve qĂ« punojnĂ« nĂ« kushte tĂ« papĂ«rshtatshme. Di qĂ« tani Ă«shtĂ« njĂ« projekt pĂ«r ndĂ«rtimin e njĂ« gjykate tĂ« vendit tonĂ«. Do tĂ« jetĂ« njĂ« ndĂ«rtesĂ« pĂ«r GjykatĂ«n e LartĂ«.

Rezart Kthupi: Gjykata e Apelit sot që flasim nuk ka ku të bëjë gjyqe. Të mos flasim për Gjykatën Administrative është si labirint, kurse në Gjykatën Kushtetuese është shumë e vogël, gjyqtarët nuk rrinë as dy metër larg njëri-tjetrit.

PĂ«rplasja ekzekutiv-gjyqĂ«sor/ Çoçoli: MagjistratĂ«t tanĂ« me paga mĂ« tĂ« larta se mesatarja nĂ« Ballkan. U ndjeva i fyer nga kĂ«rkesa e tyre

Gazetari dhe analisti ekonomik Fatos Çoçoli komentoi nivelin e pagave tĂ« magjistratĂ«ve nĂ« ShqipĂ«ri, duke theksuar se ato janĂ« aktualisht mĂ« tĂ« larta se mesatarja e vendeve tĂ« Ballkanit dhe tĂ« krahasueshme me njĂ« vend anĂ«tar tĂ« Bashkimit Europian si Greqia.

I ftuar nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News, Çoçoli u shpreh se pagat e magjistratĂ«ve shqiptarĂ« janĂ« rreth 25% mĂ« tĂ« larta se ato tĂ« homologĂ«ve bullgarĂ« dhe mbi nivelin e magjistratĂ«ve rumunĂ«, pavarĂ«sisht diferencĂ«s sĂ« madhe nĂ« tĂ« ardhurat pĂ«r frymĂ« mes ShqipĂ«risĂ« dhe vendeve tĂ« BE-sĂ«.

Sipas tij, megjithëse rritja e pagave lidhet me garantimin e pavarësisë së sistemit të drejtësisë, ky nivel pagesash shkon përtej mundësive reale të buxhetit të vendit, duke pasur parasysh se Shqipëria ka të ardhura për frymë rreth tre herë më të ulëta se Greqia.

Çoçoli theksoi se mbetet e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« kjo pagesĂ« tĂ« justifikohet nga profesionalizmi dhe cilĂ«sia e punĂ«s sĂ« magjistratĂ«ve, ndĂ«rsa shtoi se nuk mund tĂ« japĂ« njĂ« vlerĂ«sim mbi aspektin juridik tĂ« performancĂ«s sĂ« tyre.

“PĂ«r momentin qĂ« flasim ky nivel i pagĂ«s sĂ« magjistratĂ«ve, paga mesatare e tyre sot qĂ« flasim Ă«shtĂ« mĂ« e lartĂ« se paga mesatare e vende tĂ« Ballkanit. ËshtĂ« mĂ« e lartĂ« se niveli i magjistratĂ«ve rumunĂ«, 25% mĂ« shumĂ« se e magjistratĂ«ve bullgarĂ«ve, Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« nivel tĂ« ngjashĂ«m me njĂ« vend tĂ« zhvilluar tĂ« njĂ« vendi anĂ«tarĂ« tĂ« BE, GreqisĂ«. Gjykoj si ekonomist, qĂ« morali, qĂ« pĂ«rkundĂ«r sakrificave tĂ« buxhetit duke vlerĂ«suar pavarĂ«sinĂ« e tyre, do tĂ« ishte mirĂ« qĂ« sot vlerĂ«sohen me paga barabartĂ« me vendet e BE do tĂ« ishte njĂ« moral publik i plotĂ«suar.

TĂ« mos harrojmĂ« qĂ« Greqia i ka tĂ« ardhurat pĂ«r frymĂ« 27 mijĂ« euro, ne i kemi nĂ« nivelin e 9 mijĂ« eurove pĂ«r frymĂ«, tani qĂ« flasim. E kemi tre herĂ« mĂ« pak se Greqia, po magjistratĂ«t i paguajmĂ« njĂ«soj. Uroj qĂ« tĂ« jenĂ« realisht profesionistĂ« tĂ« punĂ«s qĂ« ta meritojnĂ« kĂ«tĂ« pagĂ«. ÇfarĂ« kĂ«rkohet?! ËshtĂ« diçka mĂ« tej  nga sa janĂ« mundĂ«sitĂ« reale tĂ« buxhetit tonĂ«. Nuk mund tĂ« diskutoj pĂ«r cilĂ«sinĂ« e magjistratĂ«ve, sepse nuk kam jurist. UnĂ« si qytetar jamĂ« ndjerĂ« shumĂ« i fyer nga kĂ«rkesa e tyre”, tha Çoçoli./abcnews.al

Qeveri VS gjyqĂ«sor/ ‘Beteja’ pĂ«r rritjen e pagave, Hoxha: KĂ«rkesĂ« e padrejtĂ«! Ballanca: Rama e ka cilĂ«suar skandaloze

Kryeministri Edi Rama ka reaguar sërish me tone të ashpra ndaj gjyqtarëve në lidhje me çështjen e rritjes së pagave, duke shprehur habinë për qëndrimin e Shoqatës së Gjyqtarëve dhe duke e cilësuar kërkesën e saj si të paprecedentë. Në një komunikim për mediat, kreu i qeverisë vuri në pikëpyetje momentin dhe bazën ligjore të kësaj kërkese, duke e konsideruar të papërshtatshme në kontekstin aktual.

Debati Ă«shtĂ« kthyer nĂ« temĂ«n e ditĂ«s dhe po diskutohet gjerĂ«sisht nĂ« emisionin “Real Story” nĂ« ABC News, ku juristĂ« dhe ekspertĂ« tĂ« fushĂ«s ofrojnĂ« kĂ«ndvĂ«shtrime tĂ« ndryshme mbi pĂ«rplasjen mes pushtetit ekzekutiv dhe sistemit tĂ« drejtĂ«sisĂ«, si dhe mbi aspektet ligjore dhe institucionale tĂ« kĂ«rkesĂ«s pĂ«r rritjen e pagave tĂ« gjyqtarĂ«ve.

Avokati, Arbër Hoxha: Deklarata ishte e drejtpërdrejtë dhe gjuha e përdorur ishte e papërshtatshme. Në thelb kërkesa më duket e padrejtë, e paligjshme e papërshtatshme në këtë kohë.

Ish-avokatja e Popullit, Erinda Ballanca: Unë e dëgjova të gjithë seancën dhe aty kishte një përballje mendimesh dhe idesh që kishin të bënin vetëm me anën juridike të procesit. Në 4 orë e 50 minuta u diskutuar të gjitha aspektet juridike. Në orën e parë u tha që gjetën një oportunitet, një kohë të përshtatshme për të depozituar kërkesën. Gjykata, ata nuk duhet të shkelin ligjin. Kjo është e dënueshme, paraqitja e argumenteve nuk është diçka që shkel ligjin. Ishte një kërkesë e vazhdueshme, e përllogaritjes së pagave të gjyqtarëve. Edhe pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese Rama e ka shkrehur mendimin e tij për pagat,e ka cilësuar gjithmonë skandaloze, ky lloj presioni ka ekzistuar.

Lufta Rusi-UkrainĂ«/ Shala: Evropa duhet tĂ« ulet nĂ« tryezĂ«n e bisedimeve. Elezi: Rusia s’do iu shmanget negociatave

Profesori i Shkencave tĂ« SigurisĂ«, Xhavit Shala, dhe eksperti i sigurisĂ«, Bedri Elezi, ishin tĂ« ftuar nĂ« emisionin “War Report” nĂ« ABC News, ku analizuan zhvillimet e fundit nĂ« luftĂ«n Rusi–UkrainĂ« dhe rolin e EvropĂ«s nĂ« kĂ«tĂ« konflikt.

Ata theksuan domosdoshmërinë e përfshirjes së drejtpërdrejtë të Evropës në proceset negociuese, rëndësinë e parandalimit të hershëm dhe angazhimin e BE-së dhe NATO-s si faktorë kyç për ruajtjen e paqes dhe stabilitetit, duke vlerësuar se, pavarësisht tensioneve, një përplasje e drejtpërdrejtë mes Rusisë dhe NATO-s mbetet e pamundur dhe se negociatat mbeten rruga më e mundshme drejt zgjidhjes së konfliktit.

Xhavit Shala: Evropa duhet të jetë në tavolinën e bisedimeve, ose përndryshe do të përfundojë në një menu. Prandaj francezët të cilët që kanë lënë gjithnjë hapur procesin e bisedimeve, por edhe të arrijnë me forcë ato që duan të arrijnë. Evropa duhet të mendojë për parandalimin e hershëm. Nuk po mendohet jo vetëm për Ukrainën, por edhe për post-Ukrainën.

Bedri Elezi: Në disa raste Rusia është ballafaquar me probleme vendit. Këto veprime ushtarake të Ukrainës kanë qenë sinjale të qarta se ka forcë të bëjë më shumë. Të jesh i bindur që angazhimi i BE dhe NATO është një dëshmi e qartë, që tashmë Evropa është e qartë që mund të sigurojë paqen në atë pjesë. Unë e kuptoj deklaratën e Zelenskyt, por në asnjë rrethanë nuk presim që të ketë një përplasje të Moskës me NATO-n. Sepse do të kishte një situatë ndryshe me Groenlandën dhe me konfliktet në Lindjen e Mesme. Nuk mendoj që Rusia do iu shmanget marrëveshjeve dhe negociatave.

❌