Reshjet e dendura të borës që kanë përfshirë Bosnjë e Hercegovinën gjatë 24 orëve të fundit kanë shkaktuar probleme të mëdha në mbarë vendin ndërsa është shënuar edhe një aksident me pasojë vdekjeprurëse në Sarajevë.
Në lagjen Gërbavica të Sarajevës, një pishë më e lartë se dhjetë metra ka rënë mbi një grua, e cila për shkak të plagëve të rënda ka ndërruar jetë në Klinikën e Mjekësisë Urgjente (KUM).
Bora ka shkaktuar probleme serioze në qarkullim, ku është regjistruar një numër i madh aksidentesh rrugore, si dhe ndërprerje dhe reduktime të transportit publik.
Qytetarët janë ankuar për rrugë dhe trotuare të papastruara dhe të pakalueshme, për shkak të të cilave shumë prej tyre janë detyruar të lëvizin në rrugë, duke rrezikuar edhe më tej sigurinë e këmbësorëve.
Nga ndërmarrja komunale "Rad", e cila vepron në territorin e katër komunave urbane të Sarajevës, u bë e ditur se në terren janë angazhuar 33 automjete të shërbimit dimëror dhe rreth 80 punëtorë për pastrimin manual të rrugëve dhe sipërfaqeve për këmbësorë.
Megjithatë, një numër i madh rrugësh dytësore dhe hyrjesh vazhdojnë të mbeten nën borë.
Edhe pse bora gjatë natës ka pushuar së rëni në Sarajevë, orët e mëngjesit kanë sjellë vështirësi shtesë për shkak të akullit.
Arteria kryesore e qytetit është pastruar, por rrugët përreth dhe kalimet kanë mbetur të mbuluara me borë. Drejtuesve të mjeteve u bëhet thirrje për kujdes maksimal.
Instituti Federal Hidrometeorologjik ka paralajmëruar për sot mot me vranësira dhe shi në Hercegovinë, ndërsa në Bosnjë pritet shi dhe borë.
Në ditët në vijim parashikohen reshje të dendura, veçanërisht në Hercegovinë dhe Bosnjën jugperëndimore, me mundësi rritjeje të nivelit të lumenjve dhe rrezik për përmbytje lokale.
Nga BIHAMK-u kujtohet se pajisjet dimërore janë të detyrueshme për të gjitha automjetet në Bosnjë e Hercegovinë.
Probleme janë shënuar edhe në disa akse rrugore, përfshirë Bradinën dhe rrugën Jabllanicë-Blidinjë ndërsa kolona dhe pritje të gjata janë evidentuar edhe në shumë pika kufitare.
Shërbimet dhe institucionet kompetente u bëjnë thirrje qytetarëve për kujdes të shtuar, ndjekje të parashikimeve të motit dhe respektim të rekomandimeve, duke pasur parasysh reshjet e reja të paralajmëruara dhe mundësinë e komplikimeve të mëtejshme. /AA/
Me ndryshimin e fundit tĂ« politikave tĂ« administratĂ«s Trump nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« dhe me publikimin e StrategjisĂ« sĂ« re tĂ« SigurisĂ« KombĂ«tare mĂ« herĂ«t kĂ«tĂ« muaj, paqartĂ«sia mbi politikĂ«n amerikane ndaj rajonit tĂ« Ballkanit PerĂ«ndimor ka marrĂ« fund. ĂĂ«shtja Ă«shtĂ« nĂ«se Bashkimi Evropian â qendra de facto e gravitetit e botĂ«s demokratike tĂ« mbetur [âŠ]
Udhëtarët në Aeroportin Ndërkombëtar të Sarajevës u përballën me një situatë të pazakontë.
Bëhet fjalë për një ngjarje të ndodhur të hënën, më 22 dhjetor, gjatë kontrollit të sigurisë, kur macja e një pasagjereje u arratis brenda terminalit.
Sipas Aeroportit të Sarajevës, pasagjerja refuzoi fillimisht ta nxirrte kafshën nga kutia e transportit, gjë që është e detyrueshme sipas procedurave të sigurisë.
Duke hequr sanksionet, Shtetet e Bashkuara me shumë gjasa synuan të ulnin paqëndrueshmërinë dhe tensionin në rajon, i cili është ende një pikë e nxehtë - jo të financonin një "shfaqje kukullash".
Kështu shkruan SlobodnaBosnja, sipas të cilit portal, ndërsa zyrtarët e RS teknikisht mund të respektojnë kushtet jozyrtare të SHBA-së për lehtësimin e sanksioneve, do të jetë interesante të shihet se si do të reagojë administrata e Donald Trump kur ata shkelin frymën e këtij rregullimi.
Por, rikujton ky medium, duke cituar një shkrim të revistës amerikane Washington Examiner, presidenti Donald Trump nuk heziton të rivendosë dënime të ashpra kur ndjen se po ndodh manipulim.
âSiç e kemi parĂ« nĂ« negociatat tregtare me KinĂ«n, Trump nuk ka shumĂ« ngurrime pĂ«r rivendosjen e dĂ«nimeve tĂ« ashpra kur ndjen se po ndodh manipulim", Ă«shtĂ« shkruar nĂ« kĂ«tĂ« analizĂ«.
Bëhet fjalë për një analizë të Washington Examiner rreth krizës politike në Bosnjë dhe Hercegovinë, në dritën e zgjedhjeve të fundit për presidentin e Republika Srpska, por edhe heqjen e sanksioneve ndaj Milorad Dodik dhe bashkëpunëtorëve të tij.
Siç thuhet më tej në shkrimin e cituar nga SlobodnaBosnja, Republika Srpska mbajti së fundmi zgjedhje dhe, megjithëse ka një president të ri, shefi mbetet i njëjtë: Milorad Dodik.
Dodik, vazhdon analiza, i cili u shpall i papërshtatshëm për post politik nga Përfaqësuesi i Lartë dhe sistemi gjyqësor në BeH, la presidencën në favor të një pasardhësi të zgjedhur me kujdes.
Ajo gjithashtu beson se Dodik e ka ndërtuar karrierën e tij politike mbi nxitjen e konfliktit dhe mosmarrëveshjeve midis RS dhe qeverisë shtetërore të Bosnjës dhe Hercegovinës duke kujtuar se në disa raste, Dodik ka bërë thirrje për referendume për të mbështetur ose shkëputjen e RS ose refuzimin e institucioneve shtetërore.
Ai ka qenë subjekt i disa hetimeve për korrupsion dhe është përballur me akuza për mbështetje të rrjeteve kriminale.
Dodik gjithashtu mburret se takohet "rregullisht" me presidentin rus Vladimir Putin dhe ka përsëritur qëndrimin e Moskës se lufta e saj në Ukrainë është "shumë e justifikuar".
Siç kujtohet më tej në analizë, pavarësisht situatës aktuale, Donald Trump hoqi sanksionet ndaj Dodikut dhe bashkëpunëtorëve të tij në tetor, dhe afërsisht në të njëjtën kohë, në koordinim me qeverinë, Dodiku dha dorëheqjen si president, duke lejuar mbajtjen e zgjedhjeve të reja, ndërsa autoritetet e entitetit shfuqizuan ligjet e miratuara më parë jokushtetuese.
"Kjo situatë e jashtëzakonshme, me sa duket quid-pro-quo, i dha fund muajve të bllokimit midis Dodikut dhe autoriteteve të larta boshnjake për shkak të pushtimit të tij gjithnjë e më të paligjshëm të pushtetit. Sfida, megjithatë, është se problemet e Bosnjës nuk ndalen me Dodikun. Përveç krimeve financiare, ai dhe nacionalistë të tjerë serbë dhe zyrtarë të RS kanë promovuar një axhendë secesionizmi, përçarjeje dhe aleance me Moskën. Kjo përbën si një kërcënim për sigurinë rajonale ashtu edhe një rrezik zgjerimi për Bashkimin Evropian fqinj", paralajmëron teksti.
"Edhe pse zgjedhjet e fundit nĂ« RS u mbajtĂ«n pa Dodikun, ato u shĂ«nuan nga i njĂ«jti nacionalizĂ«m dhe agjitacion qĂ« ai mbĂ«shtet, si dhe nga pjesĂ«marrja e ulĂ«t e votuesve dhe akuzat pĂ«r 'manipulim masiv tĂ« votave'. Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« vazhdim i status quo-sĂ«. PasardhĂ«si i zgjedhur me kujdes nga Dodiku, Sinisha Karan, zuri vendin e tij. NĂ« fakt, RS ka kryer ânjĂ« transformim rus, nĂ« tĂ« cilin Dmitry Medvedev ia ngrohu karrigen presidenciale Vladimir Putinit nga viti 2008 deri nĂ« vitin 2012 pĂ«r tĂ« shmangur kufizimet e mandatit rusââ.
Dodik madje bëri fushatë me premtimin se kur votuesit të votojnë për Karanin, ata do të 'votojnë për mua dhe politikat që kemi zbatuar deri më tani'", vazhdon analiza e zgjedhjeve të fundit në RS dhe pasojat e tyre të mundshme.
Ajo paralajmëron se pa kontrollet ekonomike të ofruara nga sanksionet e SHBA-së, "disa nacionalistë serbë mund të pritet të intensifikojnë retorikën e tyre të urrejtjes, korrupsionin dhe aktivitetet destabilizuese në të ardhmen". /Telegrafi/
MĂ« 21 dhjetor 2017, gjykata e parĂ« penale ndĂ«rkombĂ«tare ad hoc e themeluar nga Kombet e Bashkuara qĂ« nga gjykatat e Nurembergut dhe Tokios pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore pĂ«rfundoi punĂ«n e saj. Gjykata Penale NdĂ«rkombĂ«tare pĂ«r Ish-JugosllavinĂ«, GJPNJ, e mbajti ceremoninĂ« e saj tĂ« mbylljes nĂ« SallĂ«n historike tĂ« KalorĂ«sve nĂ« HagĂ«, ku morĂ«n [âŠ]
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq, ka ngritur dyshime serioze rreth vdekjes sĂ« Slavko Aleksiqit, njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ i vetĂ«shpallur dhe ish-komandant i njĂ« njĂ«sie paramilitare, ku, sipas tij, kishte shĂ«rbyer si vullnetar edhe presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq.
NĂ« njĂ« deklaratĂ« publike, Margetiq tha se Aleksiqi ishte njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m lidhur me pĂ«rfshirjen e dyshuar tĂ« Vuçiqit nĂ« krime lufte gjatĂ« viteve â90, pĂ«rfshirĂ« atĂ« qĂ« ai e ka quajtur âSarajevo Safariâ nĂ« SarajevĂ«.
Ai shton se Aleksiqi kishte qenë gjallë dhe në gjendje të mirë shëndetësore deri rreth dhjetë ditë më parë dhe kishte dhënë deklarata publike në mbështetje të Vuçiqit.
Megjithatë, sipas Margetiqit, lajmi për vdekjen e Aleksiqit u shpërnda papritur vetëm pak ditë pasi ai ishte shtruar në Spitalin Ushtarak në Beograd.
âAleksandar Vuçiq, sipas zakonit tĂ« vjetĂ«r, po eliminon dĂ«shmitarĂ«t. Tani sapo mora vesh se komandanti i tij nĂ« SarajevĂ« ka vdekur âmagjikishtâ nĂ« njĂ« spital nĂ« Beogradâ, tha Margetiq, duke shtuar se, sipas tij, po zhduken dĂ«shmitarĂ«t e krimeve tĂ« Vuçiqit.
Gazetari pretendon se pas ndĂ«rhyrjes sĂ« shĂ«rbimit sekret serb (BIA), Aleksiqi ishte transferuar pĂ«r trajtim nĂ« AkademinĂ« MjekĂ«sore Ushtarake (VMA) nĂ« Beograd, ku, sipas tij, ka ndĂ«rruar jetĂ« ânĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« papritur dhe tĂ« pashpjegueshmeâ.
Slavko Aleksiq, udhĂ«heqĂ«si çetnik dhe komandant i formacionit paramilitar âDetashmenti çetnik i SarajevĂ«s sĂ« reâ, vdiq sot nĂ« Trebinje nĂ« moshĂ«n 69-vjeçare, sipas raportimeve tĂ« mediave tĂ« BosnjĂ« e HercegovinĂ«s.
Informacioni mbi vdekjen e tij është konfirmuar nga banorët e Trebinjes. /Telegrafi/
Vdes Slavko Aleksiq, i njohur si vojvoda çetnik dhe simbol i terrorit gjatë rrethimit të Sarajevës.
Slavko Aleksiq, një nga figurat më të kontestuara dhe më të njohura që lidhet me luftën në Bosnjë e Hercegovinë dhe me rrethimin 1425-ditor të Sarajevës, ka vdekur sot në Trebinje.
Ai ishte komandant i formacionit paramilitar âNovosarajevski ÄetniÄki odredâ dhe nĂ« opinionin publik tĂ« BosnjĂ«s e HercegovinĂ«s emri i tij lidhet fort me snajperĂ«t dhe terrorin ushtarak ndaj popullsisĂ« civile gjatĂ« rrethimit tĂ« kryeqytetit.
Aleksiq ka lindur më 1956 në fshatin Bogdashiqi dhe ka kaluar një pjesë të madhe të jetës në Sarajevë, ku kishte punuar dhe studiuar, raporton N1.
Që në fund të viteve 1980 ai u përfshi në strukturat nacionaliste, dhe kur shpërtheu lufta mori komandën e njësisë së tij në zonën e Grbavicas.
Forcat nën komandën e tij ishin të vendosura në pozicione nga ku qyteti ishte nën zjarr konstant, dhe shumë dëshmi civilësh dhe raportime i lidhin njësitë e tij me sulmet ndaj popullsisë civile dhe përhapjen e frikës në mesin e banorëve të Sarajevës. Megjithatë, Aleksiq asnjëherë nuk u gjykua para gjykatave vendore apo ndërkombëtare për këto akte.
Pas bombardimeve të NATO-s dhe pas Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit, në vitin 1996 ai udhëhoqi tërheqjen e forcave serbe dhe një pjese të popullsisë nga Grbavica, dhe vazhdoi aktivitetet ideologjike edhe pas luftës.
Emri i tij Ă«shtĂ« rikthyer kohĂ«t e fundit nĂ« debat publik lidhur me hetimin e njohur si âSarajevo Safariâ, qĂ« po zhvillohet nĂ« Milano rreth vrasjes sĂ« civilĂ«ve pĂ«r qejfi gjatĂ« rrethimit tĂ« kryeqytetit boshnjak, ku pjesĂ«marrĂ«s u raportuar se ishte edhe presidenti aktual i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq.
Rrethimi i Sarajevës, që zgjati nga 5 prilli 1992 deri më 29 shkurti 1996, konsiderohet si rrethimi më i gjatë i një kryeqyteti në historinë moderne dhe çoi në vdekjen e mijëra civilëve, përfshirë fëmijë.
Sarajeva edhe këtë mëngjes kryeson listën e kryeqyteteve me ajrin më të ndotur në botë.
Indeksi i cilësisë së ajrit në kryeqtetin e Bosnje-Hercegovinës arrin vlerën 396, raporton klix.ba.
Pas Sarajevës renditet Lahori i Pakistanit, ku indeksi i cilësisë së ajrit është regjistruar 297, ndërsa në Delhin e Indisë 284.
Përqendrimi i grimcave PM2.5 këtë mëngjes në Sarajevë është 53 herë më i lartë se vlera vjetore referuese e përcaktuar nga Organizata Botërore e Shëndetësisë.
Sipas të dhënave të mbledhura nga IQAir, situata më e keqe është regjistruar nga stacioni matës në Saraj Polje, ku është matur vlera 533.
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq ka akuzuar presidentin e Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për organizimin e fshehtë të largimit të një dëshmitari kyç të krimeve të luftës nga Bosnja dhe Hercegovina, duke e bërë atë të paarritshëm për drejtësinë ndërkombëtare.
NĂ« njĂ« video tĂ« publikuar nĂ« Facebook, Margetiq deklaron se Vuçiq po pĂ«rpiqet tĂ« âfshijĂ« gjurmĂ«tâ e pĂ«rfshirjes sĂ« tij tĂ« dyshuar nĂ« krimet e kryera gjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s nĂ« vitet â90.
Sipas gazetarit kroat, Slavko Aleksiq â njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ i vetĂ«shpallur dhe ish-komandant i njĂ«sisĂ« ku presidenti serb dyshohet se kishte shĂ«rbyer si vullnetar â Ă«shtĂ« njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t kryesorĂ« qĂ« mund tĂ« inkriminojĂ« presidentin serb.
âSlavko Aleksiq Ă«shtĂ« njĂ« nga dĂ«shmitarĂ«t kryesorĂ« qĂ« mund tĂ« inkriminojĂ« si Vuçiqin, ashtu edhe pjesĂ«marrĂ«sit e tjerĂ« nĂ« kĂ«to krime,â thekson Margetiq.
Gazetari shpjegon se Aleksiq kishte jetuar për vite të tëra në fshehtësi në Bosnje-Hercegovinë dhe ishte i disponueshëm për autoritetet gjyqësore vendore dhe ndërkombëtare, por situata ndryshoi rreth dhjetë ditë më parë.
âMe urdhĂ«r tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« Aleksandar Vuçiqit, BIA organizoi njĂ« operacion pĂ«r nxjerrjen e fshehtĂ« tĂ« Slavko Aleksiqit nga Bosnja dhe Hercegovinaâ, thotĂ« Margetiq.
Ai shton se Aleksiq është transferuar në Beograd dhe ndodhet në një institucion shëndetësor, me shumë gjasë në Akademinë Mjekësore Ushtarake, për të krijuar një alibi mjekësore që të shmangë ekstradimin dhe marrjen në pyetje.
Margetiq akuzon Vuçiqin se për vite me radhë ka ushtruar ndikim mbi Prokurorinë e Bosnjës dhe Hercegovinës përmes presidentit të Republikës Serbe, Milorad Dodik.
Sipas tij, kryeprokurori Milanko Kajganiq dhe ish-prokurorja e krimeve të luftës, Vedrana Mijoviq, kanë qenë pjesë e këtij mekanizmi.
âVuçiq ka kontrolluar pĂ«r vite me radhĂ« rastet e krimeve tĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje pĂ«rmes njerĂ«zve tĂ« tijâ, thekson Margetiq.
Ai përmend gjithashtu dekorimin e Mijoviqit nga Vuçiq në Beograd në vitin 2022 dhe pasurinë e pajustifikuar të saj, e cila sipas tij nuk mund të shpjegohet me pagën e një prokuroreje. /Telegrafi/
Në vendin ku si dhjetvjeçar u godit nga snajperi, në tetor të vitit 1992, Elvedin Suliq sot qëndron i qetë, duke menduar për fytyrën e panjohur të personit që qëlloi mbi të dhe mbi qindra fëmijë të tjerë gjatë rrethimit të Sarajevës.
Shkëmbinjtë e mprehtë ishin një nga bazat e snajperistëve të Ushtrisë së Republikës 'Sërpska' në atë kohë, shkruan Evropa e Lirë.
Prej aty, snajperistët kishin pamje të qartë mbi rrugën ku banonte Elvedini në lagjen e vjetër Sedrenik.
âIsha kĂ«shtu, me shpinĂ«n kthyer, duke luajtur me fĂ«mijĂ«t. DĂ«gjova njĂ« breshĂ«ri tĂ« shtĂ«nash. TĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«t ikĂ«n, tĂ« shpĂ«rndarĂ«, por unĂ« u qĂ«llovaâ, kujton Elvedini plagosjen e tij nĂ« vitin 1992.
Ai thotĂ« se snajperisti nuk u ndal pas goditjes sĂ« parĂ«: âPĂ«rpiqej tĂ« mĂ« eliminonte, tĂ« mĂ« vriste qĂ«llimishtâ.
Hasan Jusoviq, fqinj i Elvedinit dhe shofer taksie, kujton gjithashtu se snajperisti ishte këmbëngulës në planin e tij për ta vrarë fëmijën.
âE tĂ«ra çfarĂ« dĂ«gjoja, ishte njĂ« rĂ«nkim. ThanĂ«, njĂ« fĂ«mijĂ« i plagosurâ.
Hasani kishte makinë dhe donte ta çonte Elvedinin në spital.
âTĂ« shtĂ«nat filluan pĂ«rsĂ«ri, u ktheva, fĂ«mija ishte nĂ« ulĂ«sen e pasme, i shtrirĂ«, i pĂ«rgjakur... Gjak kishte nĂ« tĂ« gjithĂ« ulĂ«sen. Nisa makinĂ«n me shpejtĂ«si tĂ« plotĂ« drejt spitalit. FĂ«mija ulĂ«rinte, por ishte i vetĂ«dijshĂ«m. Xhami i pasmĂ« shpĂ«rtheu, mĂ« goditi...â, kujton Hasani.
Gjatë pothuajse katër vjetëve të rrethimit të Sarajevës nga Ushtria e Republikës 'Sërpska', çdo i dhjeti fëmijë nga mbi 1.600 që u vranë në qytet, u godit nga snajperi, sipas të dhënave të shoqatave të viktimave dhe vendimeve të gjykatave ndërkombëtare. Mbi 14.000 fëmijë u plagosën.
Elvedini nuk e mori vesh kurrë se kush ishte njeriu që e plagosi.
Asnjë snajperist i Ushtrisë së Republikës Sërpska nuk është ndjekur penalisht, edhe pse, sipas vendimeve të Gjykatës Ndërkombëtare Penale për ish-Jugosllavinë, fushata e snajperëve kishte për qëllim terrorizimin e civilëve në Sarajevë, ku u vranë mbi 11.000 njerëz.
Më shumë se tridhjetë vjet më vonë, mediat në Bosnje dhe Hercegovinë dhe në mbarë botën shkruajnë sërish për vrasjet e qytetarëve të Sarajevës nga snajperët.
KĂ«tĂ« herĂ«, terrori ka marrĂ« edhe njĂ« dimension tĂ« ri, pas nisjes sĂ« hetimeve nga prokuroria nĂ« Milano pĂ«r tĂ« ashtuquajturit âturistĂ« snajperistĂ«â dhe âsafarĂ«t me snajperâ.
Hetimi nis para publikimit të librit
NĂ« fillim tĂ« nĂ«ntorit, mediat italiane raportuan se prokuroria e Milanos kishte hapur njĂ« hetim pĂ«r âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ, tĂ« cilĂ«t, sipas denoncimit tĂ« shkrimtarit dhe gazetarit Ezio Gavazzeni, paguanin shuma tĂ« mĂ«dha pĂ«r tĂ« shkuar nĂ« pozicionet e UshtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s 'SĂ«rpska' rreth SarajevĂ«s dhe pĂ«r tĂ« vrarĂ« civilĂ« me snajperĂ«, kryesisht âpĂ«r kĂ«naqĂ«sinĂ«â e tyre.
Gavazzeni, pas disa përpjekjeve të Radios Evropa e Lirë për ta intervistuar, bëri të ditur se nuk dëshiron të flasë.
NdĂ«rkohĂ«, ai mbajti njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« Milano, ku njoftoi se nĂ« shkurt do tĂ« publikojĂ« njĂ« libĂ«r mbi âsafarĂ«t me snajperâ.
Ai tregoi se pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« kishte lexuar pĂ«r shkuarjen e tĂ« huajve nĂ« luftĂ« nĂ« vitin 1995, nĂ« njĂ« artikull nĂ« gazetĂ«n âCorriere della Seraâ, dhe kishte filluar tĂ« shkruante mbi kĂ«tĂ« temĂ«.
Megjithatë, ai ndaloi pasi kuptoi se informacioni ishte shumë i pakët.
Situata ndryshoi vetĂ«m nĂ« vitin 2022 me dokumentarin âSarajevo Safariâ tĂ« regjisorit slloven, Miran Zhupaniç.
Si në film, ashtu dhe në padinë e këtij viti, figurë qendrore është Edib Subashiq - oficer në pension i Ushtrisë së Bosnje dhe Hercegovinës.
Ai shpjegon se shërbimet e inteligjencës së Ushtrisë së Bosnje dhe Hercegovinës morën informacione rreth ardhjeve nga Italia pas arrestimit në vitin 1993 të një vullnetari serb nga qyteti Paraqin, në lagjen Hrasno Bërdo të Sarajevës.
âAtĂ«herĂ« kuptuam se ekzistonte njĂ« âsafariâ... qĂ« do tĂ« thotĂ« se njerĂ«zit paguanin pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi njerĂ«zit, ndryshe nga mercenarĂ«t e zakonshĂ«m. Ne i njoftuam shĂ«rbimet e inteligjencĂ«s italiane, qĂ« ishin pjesĂ« e UNPROFOR-it nĂ« SarajevĂ« nĂ« atĂ« kohĂ«. Ua dhamĂ« tĂ« dhĂ«nat dhe kĂ«rkuam hetime. ShumĂ« shpejt, rreth fillimit tĂ« vitit 1994, morĂ«m pĂ«rgjigje se ishte gjetur vendi nĂ« Itali nga ku organizohej gjithçka dhe se autoritetet italiane e kishin ndalur kĂ«tĂ« aktivitetâ, pĂ«rsĂ«riti Subashiq disa herĂ« pĂ«r mediat, nĂ« nĂ«ntor dhe dhjetor, pas nisjes sĂ« hetimeve.
Ajo që askush nuk e thotë është përse Italia, menjëherë pas këtyre zbulimeve, nuk nisi hetime dhe nuk i ndëshkoi organizatorët dhe pjesëmarrësit.
Radio Evropa e Lirë kërkoi përgjigje nga agjencitë italiane të inteligjencës, prokuroria në Milano, si dhe nga Ambasada e Italisë në Sarajevë dhe përmes konsullit të përgjithshëm të Bosnje dhe Hercegovinës në Milano, por askush nuk dha koment.
Sipas Gavazzenit, pjesëmarrësit takoheshin në Trieste, përpara se të udhëtonin në Beograd dhe më pas në Sarajevë, drejt pozicioneve të snajperëve, nga ku mund të qëllonin mbi qytetarët.
Nga Aeroporti i Triestes thanĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se nuk kanĂ« tĂ« dhĂ«na pĂ«r fluturimet e viteve â90.
Edhe nëse ka pasur të tilla, ato janë ruajtur vetëm për dy vjet.
âGjithçka qĂ« lidhet me fluturimet e mbi tridhjetĂ« vjetĂ«ve mĂ« parĂ«, nuk ekziston mĂ«, as nĂ« kujtesĂ«. Edhe statistikat e trafikut nga ato vite, qĂ« ruhen sot, janĂ« tĂ« pĂ«rgjithshmeâ, thanĂ« nga Aeroporti i Triestes nĂ« pĂ«rgjigje tĂ« pyetjes mbi tĂ« dhĂ«nat ose dĂ«shmitĂ« pĂ«r udhĂ«timet e âturistĂ«ve snajperistĂ«â.
Ajo qĂ« Gavazzeni nuk e thotĂ«, Ă«shtĂ« nĂ«se dihet identiteti i ndonjĂ«rit prej atyre personave qĂ« po hetohen nga prokuroria nĂ«n dyshimet pĂ«r âvrasje me qĂ«llim tĂ« paramenduarâ dhe âmotive tĂ« ulĂ«taâ.
âSafariâ para Tribunalit nĂ« HagĂ«
Fjala âsafariâ, e pĂ«rdorur pĂ«r tĂ« pĂ«rshkruar tĂ« huajt qĂ« qĂ«llonin mbi qytetin e rrethuar pĂ«r âargĂ«timâ, u pĂ«rmend pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« vitin 2003 nĂ« Tribunalin e HagĂ«s, gjatĂ« dĂ«shmisĂ« sĂ« dĂ«shmitarit tĂ« mbrojtur C-017, nĂ« gjyqin kundĂ«r Sllobodan Millosheviqit, president i atĂ«hershĂ«m i SerbisĂ«, i akuzuar pĂ«r krime lufte.
DĂ«shmitari identifikoi Nicholas Ribiqin, i njohur si âKanadaâ, pasi vinte nga Kanadaja, dhe tha se ai kishte ardhur pĂ«r njĂ« âsafari, pĂ«r tĂ« gjuajtur njerĂ«zâ.
Se kur dhe si mbërriti Ribiq në Sarajevë nuk dihet, por dihet se ishte me origjinë nga Bosnje dhe Hercegovina.
MĂ« vonĂ«, ai iu bashkua NjĂ«sisĂ« Speciale tĂ« UshtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s 'SĂ«rpska' âBeli Vukoviâ (UjqĂ«rit e BardhĂ«), e formuar nĂ« vitin 1993.
âNdoshta e tĂ«rhoqi origjina e tij dhe pĂ«r kĂ«tĂ« iu bashkua ushtrisĂ« serbe... Ai ishte me origjinĂ« nga Bosnje dhe Hercegovinaâ, thotĂ« Janko Sheshllija, ish-pjesĂ«tar i kĂ«saj njĂ«sie, i cili e mohon ekzistencĂ«n e turistĂ«ve qĂ« qĂ«llonin mbi banorĂ«t e SarajevĂ«s pĂ«r para.
Megjithatë, kishte vullnetarë të huaj. Sheshllija thotë se ata kishin ardhur për arsye ideologjike për të luftuar.
âKishte vullnetarĂ« nga Rusia, Ukraina dhe nga vendet e Lindjes. Madje, ishte edhe njĂ« francez, nĂ«se doni shembull konkret, njĂ« francez i vĂ«rtetĂ«, jo me origjinĂ« serbeâ, thotĂ« ai.
Fakti që Ribiq qëndroi më shumë se një fundjavë në Sarajevë, konfirmohet edhe nga pamjet e kapjes së pjesëtarëve të forcave paqeruajtëse të OKB-së si pengje në Pale, si dhe nga një proces gjyqësor që u zhvillua më vonë në Kanada.
Për shkak të lidhjes së paqeruajtësve me shtyllat elektrike, për të parandaluar sulmet e planifikuara të NATO-s mbi pozicionet serbe, Ribiq u dënua në Kanada me tre vjet burg.
Por, nuk ishte vetëm Ribiq me pasaportë kanadeze që ishte në pozicionet serbe mbi Sarajevë.
Emir Ramiq, drejtor i Institutit për Kërkime Gjenocidi në Kanada, thotë për Radion Evropa e Lirë se ka informacione se disa persona ishin të përfshirë.
âKemi informacione se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r fundjava, qĂ« do tĂ« thotĂ« tĂ« premten, tĂ« shtunĂ«n, tĂ« dielĂ«n... Gjithashtu, kemi informacione se qytetarĂ« kanadezĂ« qĂ« aktualisht nuk jetojnĂ« nĂ« Kanada, qĂ« janĂ« diku tjetĂ«r, kanĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ«â, thotĂ« Ramiq.
Ai shton se ka informacione se edhe gjyqësori kanadez do të fillojë veprime përgatitore hetimore, në lidhje me këto udhëtime.
Serbë vendas dhe të huaj në Gërbavica
Personi i vetĂ«m i pĂ«rmendur nĂ« kontekstin e âsafaritâ, Nicholas Ribiq, njihet nga Sllavko Alleksiq, njĂ« âvojvodĂ« çetnikâ dhe figurĂ« qendrore gjatĂ« luftĂ«s nĂ« lagjen e okupuar tĂ« SarajevĂ«s, GĂ«rbavica, mbi tĂ« cilĂ«n ndodhej njĂ« nga bazat snajperike nĂ« Varrezat Hebraike.
Alleksiq drejtonte njĂ« njĂ«sit paraushtarak tĂ« quajtur âNjĂ«siti Ăetnik i SarajevĂ«s sĂ« Reâ, i cili mĂ« vonĂ« u integrua nĂ« UshtrinĂ« e RepublikĂ«s SĂ«rpska.
Kontradiktor edhe pas luftës, ai u dënua për nxitje të urrejtjes kombëtare, racore dhe fetare, për përçarje dhe për jotolerancë.
Alleksiq thotë për Radion Evropa e Lirë se njësia e tij përfshinte të huaj, por jo ata që përmenden sot.
âKishim rusĂ«, rreth pesĂ«dhjetĂ«... Ata ishin vullnetarĂ«, jo vrasĂ«s. Sa u pĂ«rket kĂ«tyre burrave tĂ« pasur qĂ« vinin... ne nuk pamĂ« askĂ«nd, dhe askush nuk kontaktoi komandĂ«n tonĂ« ose mua personalishtâ, thotĂ« ai.
Ndryshe nga Alleksiqi, në Hagë më 2007 foli John Jordan, një zjarrfikës amerikan, i cili gjatë luftës vizitonte pozicionet e forcave serbe mbi Sarajevë.
Ai tha se aty kishte parĂ« âvrasĂ«s safariâ tĂ« huaj dhe kishte dĂ«gjuar se fĂ«mijĂ«t dhe gratĂ« e bukura ishin trofetĂ« mĂ« tĂ« kĂ«rkuar.
Edhe pse nuk e kishte parë asnjërin prej tyre duke qëlluar, ai kishte vëzhguar se si trajtoheshin dhe lëviznin rreth pozicioneve të njohura snajperike.
âIshte krejt e qartĂ« se personi qĂ« udhĂ«hiqej nga njerĂ«zit qĂ« e njihnin terrenin, ishte plotĂ«sisht i panjohur me vendin, dhe mĂ«nyra se si ishte i veshur dhe armĂ«t qĂ« mbante, mĂ« bĂ«nĂ« tĂ« mendoj se bĂ«hej fjalĂ« pĂ«r âturist gjahuâ. Ky Ă«shtĂ« njĂ« term qĂ« e dĂ«gjova pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« Bejrut, ku pamĂ« se e njĂ«jta gjĂ« ndodhte rreth linjĂ«s sĂ« gjelbĂ«râ, tha Jordan atĂ«kohĂ«.
Ish-zëdhënësja e Tribunalit të Hagës, Florence Hartmann, thotë për Radion Evropa e Lirë se ata dinin për këtë fenomen, por jo për mënyrën se si organizohej.
âĂshtĂ« jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme qĂ« tĂ« fillojĂ« njĂ« hetim gjyqĂ«sor dhe tĂ« zbulohet se kush ishin organizatorĂ«tâ, thotĂ« ajo.
Vuçiq në fushën e betejës rreth Sarajevës?
NĂ« nĂ«ntor, gazetari kroat, Domagoj Margetiq, i pĂ«rcolli prokurorisĂ« nĂ« Milano - e cila po kryen hetime pĂ«r âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ - informacione se presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq, ka marrĂ« pjesĂ« ose ndihmuar nĂ« âturizmin e snajperistĂ«veâ.
Margetiq publikoi fotografi, në të cilat Vuçiq ishte i pranishëm në një nga pozicionet serbe në Sarajevë, prej ku, sipas dëshmitarëve, shtetas të huaj dhe forcat serbe qëllonin dhe vrisnin civilë.
Vuçiq i hodhi poshtë akuzat dhe paralajmëroi padi kundër medias që i publikoi këto informacione.
Duke folur pĂ«r Televizionin Informer, Vuçiq tha se nuk kishte dĂ«gjuar kurrĂ« pĂ«r njĂ« âsafariâ tĂ« tillĂ«.
â... por kjo nuk Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme. UnĂ« nuk kisha pushkĂ«. Madje, edhe kur shkova aty dhe pyeta nĂ«se mund tĂ« qĂ«ndroja me ta, mĂ« thanĂ« âvogĂ«lush, kthehu, na duhet njĂ« gazetar qĂ« di anglishtââ, tha Vuçiq.
âA do tĂ« qĂ«lloj dikĂ« dhe ta xhirosh?â
Gazetarët dhe fotoreporterët e huaj, gjatë pothuajse gjithë kohës së luftës në Bosnje dhe Hercegovinë, nga viti 1992 deri në fund të vitit 1995, kishin mundësi të qëndronin herë pas here në pozicionet e forcave serbe rreth Sarajevës.
Radio Evropa e Lirë kontaktoi disa prej tyre, por askush nuk dëshmoi se kishte parë ndonjë të huaj që kishte paguar për të shkuar në Sarajevë dhe për të qëlluar.
Peter Kullmann shkoi për herë të parë në Bosnje dhe Hercegovinë në vitin 1992 si fotograf i agjencisë Reuters.
Ai kujton se në dimrin e atij viti, diku rreth Krishtlindjeve, ishte vetë shënjestër e një snajperisti, teksa bashkë me gazetarin e Reutersit, Kurt Schork, po përpiqeshin të largoheshin nga baza e OKB-së në Sarajevë.
âPo ecnim nĂ«pĂ«r njĂ« parking, kur plumbi i snajperit kaloi mes meje dhe Kurtit, mes kokave tona. Ishte i destinuar pĂ«r njĂ«rin prej nesh, por patĂ«m fatâ, kujton ai pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Më vonë, bashkë me gazetarin e gazetës New York Times, John Burns, Kullmann vizitoi për herë të parë një nga pozicionet snajperike të forcave serbe në Varrezat Hebraike.
Aty, krejt papritur, dëgjoi gjermanishten e tij amtare. Ishin njerëz me prejardhje nga Ballkani, që jetonin dhe punonin në qytete të Gjermanisë.
Ai kujton sidomos ata që vinin nga Shtutgarti - vendlindja e tij - të cilët pas përfundimit të punës të premten, niseshin drejt rrethimit të Sarajevës.
âVinin nĂ« grupe, direkt pas punĂ«s. Autobusi i sillte gjatĂ« natĂ«s nĂ« SarajevĂ«. QĂ«ndronin dy ditĂ« nĂ« vijĂ«n e frontit dhe pastaj ktheheshin natĂ«n, pĂ«r tĂ« qenĂ« nĂ« vendet e punĂ«s tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mĂ«ngjes. Njiheshin si çetnikĂ«t e fundjavĂ«sâ, thotĂ« Kullmann pĂ«r Radion Evropa e LirĂ«.
Ai kujton se ata mbanin armë dhe ishin të gatshëm të qëllonin.
âNdodhte qĂ« dikush prej tyre mĂ« pyeste nĂ«se doja tĂ« qĂ«llonte, dhe nĂ«se mund tĂ« xhiroja me pajisjet e mia. Sigurisht, u thosha jo, mos e bĂ«ni... Nuk duhej tâi zemĂ«roje ata njerĂ«z, por duhej tĂ« shpikje gjithmonĂ« njĂ« arsye pse nuk duhej ta bĂ«ninâ, kujton Kullmann.
Snajperist i Ushtrisë së Republikës Sërpska në Varrezat Hebraike në Sarajevë. Autori i fotografisë, Peter Kullmann, ia siguroi atë Radios Evropa e Lirë ekskluzivisht për qëllimet e artikullit në lidhje me aktivitetin e snajperistëve në Sarajevë.
Kullmann thotë për Radion Evropa e Lirë se ndaj tij dhe Burnsit qëlluan kur zbritën nga Varrezat Hebraike dhe hynë në Sarajevë.
Kur u kthyen mĂ« vonĂ«, pyetĂ«n pĂ«rse automjeti i tyre, i shĂ«nuar qartĂ« me âNew York Timesâ, ishte qĂ«lluar menjĂ«herĂ« pas largimit nga pozicionet e snajperistĂ«ve.
Ata u pĂ«rgjigjĂ«n: âQĂ«lluam sepse na dukej argĂ«tueseâ.
Fotografi italian, Mario Boccia, qĂ« ka vizituar pothuajse tĂ« gjitha zonat e luftĂ«s nĂ« ish-Jugosllavi, pĂ«rfshirĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ«n, tregon se nuk ka hasur turistĂ« lufte nga Italia, sepse do tâi kishte raportuar menjĂ«herĂ«. Por, ka takuar tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« nĂ« Bosnje.
âNĂ« GrbavicĂ« kam takuar dhe fotografuar njĂ« grek dhe njĂ« person qĂ« ka thĂ«nĂ« se vjen nga SHBA-ja. TĂ« dy ishin tĂ« motivuar ideologjikisht dhe nuk e kishin problem tĂ« prezantoheshin si luftĂ«tarĂ« tĂ« huaj. Amerikani tha se ishte nip i çetnikĂ«ve qĂ« ishin larguar nga Jugosllavia pas LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore. Greku e quante veten ânazistâ dhe thoshte se luftonte kundĂ«r myslimanĂ«ve dhe hebrenjveâ, thotĂ« Boccia.
âĂfarĂ« lloj njerĂ«zish janĂ« kĂ«ta?â
âĂfarĂ« lloj njeriu Ă«shtĂ« ai qĂ« qĂ«lloi vajzĂ«n time 3-vjeçare?â, pyeste mĂ« 7 maj, 1992, Rifat Bajroviq, babai i SenidĂ«s, e cila u plagos nga njĂ« snajper nĂ« lagjen Hrasno-BĂ«rdo tĂ« SarajevĂ«s, ku njĂ« vit mĂ« vonĂ« u arrestua njĂ« vullnetar serb nga Paraqini.
Sipas deklaratĂ«s sĂ« tij, âtĂ« huajt vinin nĂ« SarajevĂ« pĂ«r tĂ« vrarĂ« njerĂ«zâ.
Sikurse Rifati atëkohë, edhe Elvedini sot vazhdon të përballet me pyetje dhe pasojat e këtij akti monstruoz.
âVij thjesht pĂ«r ta kuptuar atĂ« ndjenjĂ« qĂ« ai e kishte nĂ« atĂ« moment. MĂ« sĂ« shumti do tĂ« doja ta shihja kĂ«tu. Do ta pyesja se çfarĂ« po mendonte ndĂ«rsa po qĂ«llonte drejt meje... Nuk e di a i vjen keq apo Ă«shtĂ« i kĂ«naqur qĂ« unĂ« mbeta gjallĂ«, qĂ« shpĂ«tovaâ.
Prokuroria në Milano pritet të njoftojë publikun për rezultatet e hetimit në mars të vitit 2026. Nëse ngre aktakuzë dhe vërteton fajësinë, kjo do të ishte hera e parë në Evropë që dikush gjykohet për vrasjet e civilëve me snajperë në Sarajevë.
Ndërkohë, drejtësia në Bosnje e Hercegovinë është duke verifikuar pretendimet, por, deri më tani, asnjë snajperist nuk është gjykuar për vrasjet e civilëve, veçanërisht të fëmijëve në Sarajevë.
Rrethimi i Sarajevës zgjati 1.425 ditë. Sulmet ndaj civilëve nga pozicionet e Ushtrisë së Republikës Sërpska ndodhnin kudo dhe në çdo kohë të ditës apo natës, sipas vendimeve të Gjykatës në Hagë.
Stanisllav Galliq, ish-komandant i Korpusit Sarajevë-Romanija, u dënua me burgim të përjetshëm, ndërsa kolegu i tij, Dragomir Millosheviq, mori 29 vjet burg për rolet e tyre në rrethimin e qytetit për 44 muaj.
Dënimet me burgim të përjetshëm të Radovan Karaxhiqit dhe Ratko Mlladiqit lidhen gjithashtu me terrorizimin e civilëve të Sarajevës gjatë luftës.
Në drejtësinë vendase, deri tani janë gjykuar disa persona për krime të kryera në zonat e rrethuara të qytetit.
Pas kthimit nga fronti i luftës në Sarajevë - viti 1994 deri në 1997 - Aleksandar Vuçiq dha shumë deklarata rreth pjesëmarrjes në luftë dhe në rrethimin e Sarajevës.
KĂ«to deklarata shpesh ribotoheshin dhe pĂ«rcilleshin nĂ« revistĂ«n zyrtare tĂ« radikalĂ«ve tĂ« Vojislav Sheshelit, âSerbia e Madheâ.
Gazetari kroat Domagoj Margetiq, personi i parĂ« qĂ« zbuloi vrasjet pĂ«r qejf tĂ« civilĂ«ve nĂ« SarajevĂ«, tĂ« njohura si âSarajevo Safariâ, publikoi njĂ« tjetĂ«r deklaratĂ« tĂ« presidentit aktual serb nga viti 1994.
Sipas gazetarit kroat, Vuçiq konfirmon se ka qenë vullnetar ushtarak në Sarajevë, se ka marrë pjesë në përleshje dhe ka luftuar si vullnetar në Grbavica e në varrezat hebraike.
âPra, se ka qenĂ« pjesĂ«tar i armatosur i njĂ«sisĂ« sĂ« Aleksiqit pikĂ«risht nĂ« pozicionet, nĂ« mikrolokacionet ku organizoheshin dhe kryheshin âsafarĂ«t njerĂ«zorĂ«â, shtoi Margetiq.
Zbulimet e Margetiqit kanë shkaktuar reagime të shumta në rajon, duke rikthyer vëmendjen te aktivitetet paraushtarake gjatë rrethimit të Sarajevës dhe rolin e zyrtarëve të sotëm në ngjarjet e luftës.
Termi âSarajevo Safariâ i referohet pretendimeve se gjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s (1992â1996) disa tĂ« ashtuquajtur âturistĂ« snajperistĂ«â, kryesisht tĂ« huaj dhe sipas akuzave me pagesĂ«, merrnin pozicione snajperĂ«sh nĂ« zonat e kontrolluara nga Ushtria e RepublikĂ«s Serbe (VRS) dhe qĂ«llonin mbi civilĂ«.
Historia u bĂ« e njohur gjerĂ«sisht pas publikimit tĂ« dokumentarit Sarajevo Safari (2022) tĂ« regjisorit Miran ZupaniÄ, i cili sjell dĂ«shmi qĂ« sugjerojnĂ« se pas kĂ«tij fenomeni tĂ« supozuar qĂ«ndronte edhe logjistika e ushtrisĂ« sĂ« RepublikĂ«s Serbe.
Pas daljes sĂ« filmit dhe rishfaqjes sĂ« dĂ«shmive, nĂ« nĂ«ntor 2025 Prokuroria Publike e Milanos nĂ« Itali hapi njĂ« hetim pĂ«r tĂ« zbuluar nĂ«se disa shtetas italianĂ« mund tĂ« kenĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« kĂ«tĂ« formĂ« tĂ« pretenduar âsniper-turizmi" dhe nĂ« vrasje tĂ« kryera gjatĂ« luftĂ«s. /Telegrafi/
Pjesëtarët e Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës nga radhët e popullit serb nuk kanë marrë pjesë të martën në akademinë ceremoniale me rastin e 20-vjetorit të Ditës së Forcave të Armatosura të Bosnjës dhe Hercegovinës, e cila u mbajt në Shtëpinë e Forcave të Armatosura në Sarajevë.
Dhe siç është konfirmuar për Klix.ba, përcjell Telegrafi, arsyeja e mungesës së tyre ishte prania e delegacioneve nga konferenca A-5, konkretisht përfaqësuesve të Kosovës.
Sipas mediumit në fjalë, Shefi i Shtabit të Përbashkët Gojko Knezheviq, si dhe zëvendësministri i Mbrojtjes, Aleksandar Goganoviq, nuk morën pjesë në ceremoni.
NĂ« pjesĂ«n zyrtare tĂ« programit, ministri i Mbrojtjes i BosnjĂ« e HercegovinĂ«s, Zukan Helez ka thĂ«nĂ« se â20 vitet e ekzistencĂ«s sĂ« Forcave tĂ« Armatosura tĂ« BosnjĂ«s dhe HercegovinĂ«s pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« shembullin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« reformave tĂ« suksesshme pas Dejtonit dhe provĂ«n se njĂ« shtet i pĂ«rbashkĂ«t mund tĂ« funksionojĂ« kur forcimi i institucioneve Ă«shtĂ« njĂ« qĂ«llim i pĂ«rbashkĂ«tâ.
âKjo Ă«shtĂ« njĂ« histori pĂ«r guximin, pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« dhe besimin nĂ« njĂ« tĂ« ardhme tĂ« pĂ«rbashkĂ«tâ, ka thĂ«nĂ« Helez, duke falĂ«nderuar selinĂ« e NATO-s nĂ« SarajevĂ«, EUFOR-in dhe partnerĂ«t ndĂ«rkombĂ«tarĂ« pĂ«r mbĂ«shtetjen e tyre nĂ« modernizimin dhe zhvillimin e Forcave tĂ« Armatosura tĂ« BosnjĂ«s dhe HercegovinĂ«s.
Ndërsa Denis Beçiroviq, anëtar i Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës, iu drejtua të pranishmëve dhe theksoi se zhvillimi dy-dekadësh i Forcave të Armatosura ndërtoi besueshmërinë e tyre si brenda vendit ashtu edhe në skenën ndërkombëtare. /Telegrafi/
Novak Stjepanoviq, një serb i Bosnjës i dënuar për krime lufte në vitin 1992, ka shmangur vuajtjen e dënimit me burg në Serbi duke iu bashkuar forcave ruse në Ukrainë, zbulon një hetim i BIRN.
Stjepanoviq, 59 vjeç, u dënua me 13 vjet burg në qershor 2025 për krime kundër civilëve pranë Bratunacit, Bosnjë, duke përfshirë vrasje, tortura, përdhunim, trajtim çnjerëzor dhe vjedhje, përcjell Telegrafi.
Megjithatë, ai ishte larguar tashmë nga Serbia dhe kishte postuar disa foto në internet që e tregonin veten me uniformë ushtarake ruse në Donetskun e pushtuar midis prillit dhe qershorit 2025, duke e deklaruar veten "të destinuar nga Zoti për të luftuar për drejtësi".
Gjykata e Lartë në Beograd konfirmoi se Stjepanoviq nuk ishte i ndaluar të largohej nga vendi gjatë gjyqit të tij.
Ekspertët ligjorë vërejnë se Serbia rrallë vendos paraburgim të menjëhershëm për qytetarët e saj të dënuar për krime lufte, një boshllëk i shfrytëzuar nga Stjepanoviq, i cili ka shtetësi të dyfishtë serbe dhe boshnjake.
Dhe viktimat e krimeve të Stjepanoviq, si Edina Kariq, kanë shprehur dëshpërim për mundësinë e tij për t'iu shmangur drejtësisë.
Kariq dëshmoi gjatë gjyqit se ishte dëshmitare e Stjepanoviq duke përdhunuar një grua 19-vjeçare në vitin 1992.
Stjepanovic u padit për herë të parë për krime lufte nga Bosnja në vitin 2009, gati dy dekada pas veprave të tij penale.
Paditë pasuese, përfshirë ato për dhunë seksuale, u bashkuan dhe u transferuan në Serbi.
Pavarësisht dënimit të shkallës së parë në dhjetor 2024 dhe dënimit të apelit prej 13 vitesh në qershor 2025, Stjepanoviq ishte zhdukur tashmë nga Serbia.
Ai dokumentoi publikisht praninë e tij në Ukrainë, duke ndarë imazhe dhe duke postuar rreth pjesëmarrjes së tij në luftimet rreth Pokrovske, rajoni i Donetskut.
Raportet tregojnë se mercenarët nga Ballkani janë bashkuar prej kohësh me forcat ruse, pavarësisht ndalimeve ligjore të miratuara në Serbi dhe Bosnje në vitin 2014, të cilat kriminalizojnë pjesëmarrjen në konflikte të huaja me dënime deri në 10 vjet në Serbi dhe 8 në Bosnje.
Ky rast nxjerr në pah dështimin sistematik të Serbisë për t'i mbajtur kriminelët e luftës përgjegjës.
Siç thuhet më tej, prokurorët në Bosnjë janë përpjekur të ndjekin hetime të mëtejshme ndaj Stjepanoviq, duke përfshirë vrasjet e gjashtë civilëve në Bratunac, por vonesat administrative dhe bashkëpunimi i paplotë nga autoritetet serbe kanë penguar drejtësinë. /Telegrafi/
Tre dekada pas rrethimit tĂ« SarajevĂ«s, prokuroria italiane ka hapur njĂ« hetim qĂ« mĂ« nĂ« fund mund tĂ« hedhĂ« dritĂ« mbi njĂ« nga segmentet mĂ« tĂ« errĂ«ta tĂ« luftĂ«s nĂ« BosnjĂ« dhe HercegovinĂ« âsnajperistĂ«t e fundjavĂ«sâ qĂ«, sipas dĂ«shmitarĂ«ve, paguheshin pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«.
Një nga të parët që e zbuloi këtë histori ishte Edin Subashiq, ish-oficer i inteligjencës së Ushtrisë së Bosnjë dhe Hercegovinës.
Subashiq për TRT Balkan tregon detajet e rrëfimit - nga momenti kur e zbuloi deri te informacionet e fundit që lidhen me hetimin e prokurorisë italiane.
GjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s, pĂ«rveç pozicioneve tĂ« zakonshme nga ku vepronin snajperistĂ«t serbĂ«, hetimet zbulojnĂ« se zona kodrinore qĂ« e rrethonte qytetin ishte shndĂ«rruar edhe nĂ« terren pĂ«r njĂ« fenomen makabĂ«r: tĂ« ashtuquajturit âsnajperistĂ« tĂ« fundjavĂ«sâ, transmeton Telegrafi.
Sipas dĂ«shmive tĂ« mbledhura, kĂ«ta individĂ« nuk kishin asnjĂ« lidhje me konfliktin nĂ« BosnjĂ«. âAta vinin nga vende tĂ« ndryshme tĂ« EvropĂ«s â kryesisht nga Italia â vetĂ«m pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi qytetarĂ«t e SarajevĂ«s, duke e kthyer vrasjen nĂ« argĂ«tim. BĂ«hej fjalĂ« pĂ«r persona tĂ« pasur, gjuetarĂ« profesionistĂ« nĂ« vendet e tyre, tĂ« cilĂ«t kĂ«rkonin âpĂ«rjetime adrenalineâ nĂ« zonĂ«n e luftĂ«s, duke pĂ«rfaqĂ«suar njĂ« sistem tĂ« deformuar vlerashâ.
Sipas deklaratĂ«s sĂ« Edin Subashiqit, prania e tyre u konfirmua pasi njĂ« vullnetar serb nga Paracini i SerbisĂ«, i kapur nĂ« fund tĂ« vitit 1993 nĂ« Hrastno Brdo, pranoi se mes vullnetarĂ«ve dhe mercenarĂ«ve kishte parĂ« edhe italianĂ« tĂ« veshur me pajisje tĂ« shtrenjta gjuetie dhe tĂ« armatosur me snajperĂ« tĂ« avancuar. Sipas dĂ«shmisĂ« sĂ« tij, njĂ« gjuetar nga Milano paguante pĂ«r tĂ« ardhur nĂ« Grbavica me qĂ«llim qĂ« tĂ« qĂ«llonte mbi SarajevĂ«, duke e cilĂ«suar kĂ«tĂ« si âhobiâ.
âHetimet e UNPROFOR-it dhe bashkĂ«punimi me inteligjencĂ«n italiane çuan nĂ« identifikimin, nĂ« fillim tĂ« vitit 1994, tĂ« linjave tĂ« organizuara tĂ« transportit qĂ« sillnin kĂ«ta individĂ« nĂ« BosnjĂ« â pĂ«rmes furgonĂ«ve, autobusĂ«ve, fluturimeve drejt HungarisĂ« e mĂ« pas nĂ« Serbi, madje edhe me helikopterĂ« ushtarakĂ« deri nĂ« Pale. Autoritetet italiane njoftuan se kĂ«to rrugĂ« ishin ndĂ«rprerĂ«, duke e konsideruar çështjen tĂ« mbyllur, ndĂ«rsa vĂ«mendja ndĂ«rkombĂ«tare mbetej e fokusuar nĂ« shumĂ« aspekte tĂ« tjera urgjente tĂ« luftĂ«sâ, deklaroi ai.
âKy episod i errĂ«t i rrethimit tĂ« SarajevĂ«s mbetet njĂ« dĂ«shmi e dhimbshme e degradimit moral qĂ« shoqĂ«roi konfliktin, duke ngritur sĂ«rish pyetje mbi pĂ«rmasat e krimeve tĂ« kryera ndaj popullsisĂ« civileâ, pĂ«rfundoi ai.
Rasti âSarajevo Safariâ i referohet praktikĂ«s sĂ« tmerrshme ku qytetarĂ« tĂ« pasur tĂ« huaj paguanin pĂ«r mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ« â pĂ«rfshirĂ« gra dhe fĂ«mijĂ« â gjatĂ« rrethimit tĂ« qytetit
TĂ« kujtojmĂ« se Prokuroria nĂ« Milano hapi njĂ« hetim pasi gazetari lokal, Ezio Gavazzeni dorĂ«zoi njĂ« padi ligjore lidhur me akuzat se italianĂ« dhe tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« paguanin anĂ«tarĂ«t e forcave serbo-boshnjake pĂ«r tĂ« vizituar qytetin dhe pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«t, nĂ« atĂ« qĂ« disa e quanin âturizĂ«m snajperĂ«shâ.
Numri i pĂ«rgjithshĂ«m i tĂ« vrarĂ«ve gjatĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« (1992â1995) Ă«shtĂ« rreth 100 mijĂ« tĂ« vrarĂ«. /Telegrafi/
Kandidati i SNSD-së, Sinisha Karan shpalli fitoren në zgjedhjet për president të entitetit Republika Srpska, duke iu referuar rezultateve paraprake të partisë.
Sipas të dhënave të publikuara nga SNSD pas përpunimit të 95.61 përqind të qendrave të votimit, Karan kryeson me rreth 8,500 vota në krahasim me kundërshtarin e tij Branko Blanusha nga SDS.
Megjithatë, bëhet fjalë për rezultatet e brendshme të partisë dhe jo për të dhënat zyrtare të Komisionit Qendror Zgjedhor të Bosnjës dhe Hercegovinës.
Karan u bë kandidati i SNSD-së pasi udhëheqësi dhe presidenti i RS-së, Milorad Dodik, u ndalua të kandidonte për poste dhe të mbante poste publike për shkelje të vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë, Christian Schmidt.
Sinisha Karan, ish-ministër i Brendshëm, është aleat i ngushtë dhe zgjedhja personale e Dodikut, i cili mbetet kreu i partisë së tij, Aleanca e Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD).
Dodiku u largua nga posti i presidentit tĂ« RepublikĂ«s SĂ«rpska nĂ« gusht, pasi u dĂ«nua pĂ«r mosrespektim tĂ« vendimeve tĂ« pĂ«rfaqĂ«suesit ndĂ«rkombĂ«tar, Christian Schmidt, qĂ« e mbikĂ«qyr marrĂ«veshjen e paqes, e cila e ka mbajtur BosnjĂ«n tĂ« bashkuar qĂ« nga pĂ«rfundimi i luftĂ«s ndĂ«retnike tĂ« viteve â90.
Zgjedhjet e parakohshme nĂ« RepublikĂ«n SĂ«rpska (RS) - njĂ« nga dy entitetet gjysmautonome tĂ« BosnjĂ«s, pĂ«rkrah federatĂ«s boshnjakokroate â nĂ«nkuptojnĂ« se fituesi do tĂ« shĂ«rbejĂ« pĂ«r mĂ« pak se njĂ« vit, deri nĂ« zgjedhjet e pĂ«rgjithshme nĂ« tetor 2026. /Telegrafi/
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq, ka paraqitur njĂ« ankesĂ« nĂ« ProkurorinĂ« italiane ndaj presidentit tĂ« SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq, lidhur me rastin âSarajevo Safariâ.
Ai kërkon që në Itali të hapet një hetim mbi pretendimet se qytetarë të huaj kanë paguar për të qëlluar mbi civilët gjatë rrethimit të Sarajevës para tre dekadash.
Sonja Biserko, themeluese dhe presidente e Komitetit të Helsinkit për të Drejtat e Njeriut në Serbi, deklaroi për Antena M se roli i Vuçiqit në këtë çështje është i qartë dhe i pakontestueshëm.
âĂshtĂ« e padiskutueshme qĂ« Aleksandar Vuçiq, gjatĂ« âsafarive njerĂ«zoreâ nĂ« SarajevĂ«, qĂ«ndroi nĂ« varrezat hebraike â njĂ« prej pikave mĂ« tĂ« rrezikshme dhe mĂ« tĂ« kĂ«rkuara nĂ« qytet. Ai vetĂ« ka deklaruar se ishte vullnetar dhe se ka kaluar njĂ« periudhĂ« kohore atjeâ, tha Biserko.
Ajo shtoi se kĂ«tĂ« e ka konfirmuar edhe Vojislav Sheshel gjatĂ« gjykimit nĂ« HagĂ« dhe se çështja Ă«shtĂ« pĂ«rmendur disa herĂ« mĂ« parĂ«, âpor asnjĂ«herĂ« nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« pyetja drejtpĂ«rdrejt â a mund tĂ« bĂ«het president i vendit dikush qĂ« mbante pushkĂ« nĂ« kodrat e SarajevĂ«s?â
Sipas Biserkos, kjo situatë flet shumë për gjendjen e shoqërisë serbe.
âBĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« shoqĂ«ri qĂ« ende nuk Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« pĂ«rballet me pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e vet pĂ«r luftĂ«rat e viteve â90 dhe tĂ« distancohet qartĂ« nga aktorĂ«t e asaj politike tĂ« dĂ«mshme. Sot, njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e opinionit publik e sheh Millosheviqin si njĂ« mbrojtĂ«s tĂ« madh tĂ« interesave kombĂ«tare serbeâ, pĂ«rfundoi ajo.
âBĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« shoqĂ«ri qĂ« ende nuk Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« pĂ«rballet me pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« e vet pĂ«r luftĂ«rat e viteve â90 dhe tĂ« distancohet qartĂ« nga aktorĂ«t e asaj politike tĂ« dĂ«mshme. Sot, njĂ« pjesĂ« e konsiderueshme e opinionit publik e sheh Millosheviqin si njĂ« mbrojtĂ«s tĂ« madh tĂ« interesave kombĂ«tare serbeâ, pĂ«rfundoi ajo.
Rasti âSarajevo Safariâ i referohet praktikĂ«s sĂ« tmerrshme ku qytetarĂ« tĂ« pasur tĂ« huaj paguanin pĂ«r mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ« â pĂ«rfshirĂ« gra dhe fĂ«mijĂ« â gjatĂ« rrethimit tĂ« qytetit
TĂ« kujtojmĂ« se Prokuroria nĂ« Milano hapi njĂ« hetim pasi gazetari lokal, Ezio Gavazzeni dorĂ«zoi njĂ« padi ligjore lidhur me akuzat se italianĂ« dhe tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« paguanin anĂ«tarĂ«t e forcave serbo-boshnjake pĂ«r tĂ« vizituar qytetin dhe pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«t, nĂ« atĂ« qĂ« disa e quanin âturizĂ«m snajperĂ«shâ, pĂ«r çka ka raportuar edhe reuters.
Numri i pĂ«rgjithshĂ«m i tĂ« vrarĂ«ve gjatĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« (1992â1995) Ă«shtĂ« rreth 100 mijĂ« tĂ« vrarĂ«. /Telegrafi/
Rreth temĂ«s nĂ«se presidenti i SerbisĂ«, Aleksandar Vuçiq ishte i pĂ«rfshirĂ« nĂ« âsafari snajperĂ«shâ nĂ« SarajevĂ« gjatĂ« LuftĂ«s sĂ« BosnjĂ«s, ku tĂ« huaj tĂ« pasur dyshohet se paguan shuma tĂ« mĂ«dha parash pĂ«r tĂ« qĂ«lluar civilĂ«t, njĂ« shkrim tĂ« veçantĂ« e ka bĂ«rĂ« edhe mediumi prestigjioz britanik, The Telegraph.
Siç vë në pah ky medium, Vuçiq dyshohet se ka qenë i pranishëm në një nga pozicionet ushtarake mbi qytet nga ku thuhet se të huajt kanë paguar për të qëlluar banorët e tij gjatë rrethimit nga viti 1992 deri në vitin 1996.
Po sipas tij, janë shfaqur gjithashtu video pamje që duket se e tregojnë atë si një të ri duke udhëtuar në një automjet.
Mediumi britanik thotë se pretendimet kundër Vuçiqit - të cilat ai i mohon me forcë - janë bërë nga Domagoj Margetiq, gazetar investigativ kroat, përcjell Telegrafi.
Ai ka paraqitur një ankesë kundër presidentit serb, te prokurorët italianë, të cilët tashmë po hetojnë akuzat se italianët, rusët dhe amerikanët morën pjesë në "safari snajperësh njerëzorë" gjatë konfliktit.
Margetiq tha se âe kam informuar zyrĂ«n e prokurorit publik pĂ«r tĂ« gjitha njohuritĂ« e mia nĂ« lidhje me lidhjen e Aleksandar Vuçiq me safarit njerĂ«zor nĂ« SarajevĂ«n e kohĂ«s sĂ« luftĂ«sâ.
âKam bashkĂ«ngjitur tĂ« gjitha provat, materialet video, dokumentacionin fotografik, dokumentacionin audio dhe video, si dhe dokumentacionin mediatik tĂ« asaj koheâ, shtoi ai.
NĂ« parashtresĂ«n e tij, Margetiq theksoi se Vuçiq ishte âanĂ«tar i njĂ« njĂ«sie paraushtarake, nĂ«n kontrollin e PartisĂ« Radikale Serbe nga Serbia, gjatĂ« luftĂ«s nĂ« vitet 1992 dhe 1993â.
NjĂ«sia ishte âe stacionuar nĂ« njĂ« pozicion lufte... nĂ« varrezat hebraike nĂ« SarajevĂ«â, pohoi Margetiq, shkruan mĂ« tej The Telegraph â duke shtuar se varrezat u pĂ«rdorĂ«n si pozicion snajperi nga forcat serbe.
Po sipas tij, më shumë se 10 mijë njerëz u vranë nga bombardimet dhe zjarri i snajperëve gjatë rrethimit të qytetit.
Margetiq pohoi mĂ« tej se informacioni âe vendos atĂ« pa asnjĂ« dyshim nĂ« kohĂ«n dhe vendin e kĂ«tyre krimeveâ.
Ai iu referuar video pamjeve nga viti 1993 të cilat, sipas tij, tregonin Vuçiq duke mbajtur një pushkë në dorë.
Mbështetësit e udhëheqësit serb i kanë hedhur poshtë pretendimet dhe thanë se objekti në pamje ishte një 'tripod' kamerash televizive, të cilin Vuçiq e mbante sepse punonte si gazetar në atë kohë.
Rep. Lunaâs pursuit of this matter is heartening. Ideally, it should be coupled w/ a reconsideration of recent US decision to lift sanctions vs Bosnian Serb secessionist Dodik, esp as his regime still glorifies the VRS forces which facilitated these alleged âhuman safarisâ. https://t.co/L259rKYhIX â Jasmin MujanoviÄ (@JasminMuj) November 13, 2025
E Vuçiq ka thënë se objekti ishte një çadër.
Ndryshe, prokurorët në Milano hapën hetimin e tyre pasi morën informacione që pretendonin se italianë të pasur ishin midis të huajve të pasur që paguanin për të qëlluar civilët boshnjakë, me një shpërblim të vendosur për gratë, fëmijët dhe burrat me uniformë.
âTuristĂ«t e luftĂ«sâ dyshohet se u lejuan tĂ« qĂ«llonin civilĂ«t nga milicitĂ« serbe tĂ« BosnjĂ«s nĂ«n komandĂ«n e Radovan Karaxhiqit.
Mediumi britanik mĂ« tej citon Suzana Vasiljeviq, njĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«se tĂ« presidentit serb, qĂ« i tha The Telegraph se âpretendimet e paraqitura nga gazetari kroat Domagoj Margetiq pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« njĂ« rast tipik tĂ« dezinformimit dashakeq, tĂ« ndĂ«rtuar me qĂ«llim pĂ«r tĂ« gĂ«rryer besueshmĂ«rinĂ« institucionale tĂ« RepublikĂ«s sĂ« SerbisĂ« dhe presidentit tĂ« sajâ.
Siç pretendon ajo, âpresidenti Vuçiq nuk mori pjesĂ« nĂ« aktivitete luftarake, nuk pĂ«rdori armĂ« dhe nuk pati asnjĂ« rol nĂ« asnjĂ« operacion lufteâ.
Ajo shtoi se akuzat ishin âtĂ« motivuara politikishtâ dhe njĂ« pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« âminuar reputacionin ndĂ«rkombĂ«tar tĂ« SerbisĂ«â.
The Telegraph shton se njĂ« dokumentar i quajtur âSarajevo Safariâ, i publikuar nĂ« vitin 2022 nga njĂ« regjisor slloven, bĂ«ri akuza tĂ« ngjashme pĂ«r tĂ« huajt nĂ« âsafarit e luftĂ«sâ.
Por i pyetur nĂ« lidhje me videon e postuar sĂ« fundmi qĂ« duket se tregon Vuçiq me automjetin, njĂ« burim serb tha se vetura nuk i pĂ«rkiste atij dhe, nĂ« çdo rast, âautomjete tĂ« tilla ishin kudo nĂ« zonĂ«n e luftĂ«sâ.
SidoqoftĂ«, pretendimet se tĂ« huajt e pasur udhĂ«tuan nĂ« SarajevĂ« pĂ«r âsafari snajperĂ«shâ janĂ« mbĂ«shtetur edhe nga njĂ« ish-diplomat italian.
Michael Giffoni, i cili ishte zëvendëskryetar i misionit diplomatik të Italisë në Sarajevë, pohoi se sapo mbërriti në qytet në vitin 1994, iu tha: "E dini, po organizohen safari. Shumë njerëz të pasur po vijnë këtu - disa janë gjuetarë, të tjerë janë biznesmenë. Ushtria dhe paraushtarakët i çojnë në kodrat [mbi Sarajevë] dhe për këtë paguajnë".
Ndërsa SISMI, një agjenci italiane e inteligjencës, u informua për turizmin e luftës dhe, në bashkëpunim me inteligjencën boshnjake, arriti të ndalonte mbërritjen e italianëve, i tha ai gazetës La Repubblica.
Sipas tij, "agjencia identifikoi se kush po e organizonte të gjithë këtë gjë dhe e mbylli atë".
Megjithatë, autoritetet italiane nuk ishin në gjendje të identifikonin asnjë nga qytetarët e saj që dyshohet se morën pjesë në të shtënat e civilëve.
"Nëse do të kishim pasur një emër, do t'i kishim ndjekur penalisht", citohet të ketë thënë Giffoni.
Ndërkohë, ekspertët e Ballkanit i kanë thënë The Telegraph se akuzat mund të jenë të vërteta, por duhen trajtuar me kujdes.
Dr. Helena Ivanov, nga grupi i ekspertĂ«ve Henry Jackson Society, tha se âshumĂ« gjĂ«ra tĂ« tmerrshme ndodhĂ«n gjatĂ« luftĂ«s, por pati edhe histori tĂ« tmerrshme qĂ« rezultuan tĂ« mos ishin tĂ« vĂ«rteta â pĂ«r shembull, pretendime se ekstremistĂ«t myslimanĂ« hodhĂ«n foshnje serbe te luanĂ«t nĂ« njĂ« kopsht zoologjik,...â.
âHistoritĂ« e rreme mund tĂ« qĂ«ndrojnĂ« pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ«. Sa herĂ« qĂ« ka njĂ« pretendim qĂ« Ă«shtĂ« vĂ«rtet shpĂ«rthyes, si ai pĂ«r safaritĂ« me snajperĂ«, ai duhet t'i nĂ«nshtrohet njĂ« hetimi tĂ« plotĂ« dhe transparentâ.
âNĂ«se ka akuza tĂ« besueshme, atĂ«herĂ« ato duhet tĂ« hetohenâ.
The Telegraph gjithashtu vë në pah faktin se videoja që duket se tregon zotin Vuçiq me automjetin ku gjendej edhe një kafkë u postua nga Prof. Jasmin Mujanoviq, një ekspert dhe autor i Ballkanit.
And here are stills (full footage in link) of Serbia's now President Vucic visiting the VRS positions around Sarajevo, while driving around in a SUV which has a human skull in a UN helmet mounted on the hood. https://t.co/RcIDnTbY3mpic.twitter.com/MbYKAbOp8A â Jasmin MujanoviÄ (@JasminMuj) November 13, 2025
Ai tha se kishte âprova nĂ« rritje⊠duke pĂ«rfshirĂ« dĂ«shmi nga Gjykata NdĂ«rkombĂ«tare Penale pĂ«r ish-JugosllavinĂ«, pĂ«r ekzistencĂ«n e âsafarive njerĂ«zoreâ tĂ« kryera nga forcat nacionaliste serbe nĂ« emĂ«r tĂ« turistĂ«ve tĂ« pasur tĂ« huajâ.
Provat duhet tĂ« çojnĂ« nĂ« hetime ânĂ« katĂ«r ose pesĂ« vende tĂ« ndryshmeâ, shtoi ai.
Prof. Mujanoviq vlerĂ«son se akuzat ishin âtĂ« besueshmeâ, por paralajmĂ«roi: âNe gjithmonĂ« duhet tĂ« kĂ«rkojmĂ« qĂ« pretendimet e jashtĂ«zakonshme tĂ« kenĂ« prova tĂ« jashtĂ«zakonshmeâ.
âAto meritojnĂ« tĂ« shqyrtohen mĂ« tej nga agjencitĂ« policore italiane dhe tĂ« tjera ndĂ«rkombĂ«tare... Por nĂ«se janĂ« tĂ« vĂ«rteta, atĂ«herĂ« duhet tĂ« ngrihen akuza tĂ« forta penale kundĂ«r tĂ« gjithĂ« atyre qĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rfshirĂ«â, shtoi ai. /Telegrafi/
Një video e publikuar së fundmi në rrjetet sociale ka shkaktuar tronditje në opinionin publik të Bosnjë-Hercegovinës.
NĂ« pamje shihet Vlado Gjajiq - drejtor i QendrĂ«s Klinike Universitare tĂ« RepublikĂ«s Serbe, deputet i AsamblesĂ« KombĂ«tare dhe kryetar i degĂ«s sĂ« SNSD nĂ« Banja LlukĂ« â duke biseduar me njĂ« person tĂ« panjohur, i cili mban nĂ« dorĂ« njĂ« qese me njĂ« substancĂ« tĂ« bardhĂ« qĂ« ngjan me drogĂ«.
Në video përmenden shuma prej 30 deri në 40 mijë euro, ndërsa dëgjohen edhe referenca ndaj policisë dhe personave të tjerë të përfshirë. Publikimi i videos shkaktoi reagime të menjëhershme politike, raporton klix.ba.
Gjajiq mohon kategorikisht çdo lidhje me narkotikĂ«t, duke deklaruar se bĂ«het fjalĂ« pĂ«r njĂ« âmontazh tĂ« pastĂ«râ dhe njĂ« tentativĂ« shantazhi. Ai pretendon se personi nĂ« video Ă«shtĂ« ânjĂ« kriminel i dĂ«nuar mĂ« parĂ«, qĂ« e ka provokuar me qĂ«llimâ dhe thotĂ« se Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« nĂ«nshtrohet edhe testit tĂ« poligrafit.
NĂ« anĂ«n tjetĂ«r, kryetari i Banja LlukĂ«s, Drashko Stanivukoviq, deklaroi se personi qĂ« shfaqet me qesen e pluhurit Ă«shtĂ« Nenad Radinkoviq, tĂ« cilin ai e pĂ«rshkroi si âkriminel tĂ« rrezikshĂ«m dhe recidivistâ. Stanivukoviq kĂ«rkoi hetim tĂ« plotĂ« dhe transparencĂ« nga institucionet.
Reagimi më i ashpër erdhi nga lideri i SNSD, Milorad Dodik, i cili brenda pak orësh e shkarkoi Gjajiqin nga të gjitha funksionet partiake, shkruan klix..ba.
Dodik tha se sjellja e tij nĂ« video Ă«shtĂ« âe papranueshme dhe e dĂ«mshme pĂ«r imazhin e partisĂ«â, duke nĂ«nvizuar se SNSD nuk do tĂ« tolerojĂ« afĂ«rsi me krimin dhe drogĂ«n.
Ndërkohë, organet kompetente pritet të shqyrtojnë rrethanat e incidentit dhe të vlerësojnë nëse videoja përbën provë për veprimtari të paligjshme ose për tentim shantazhi. /Telegrafi/
Gazetari hulumtues kroat, Domagoj Margetiq i ka dĂ«rguar njĂ« kallĂ«zim ZyrĂ«s sĂ« Prokurorit Publik nĂ« Milano lidhur me âSarajevo safarinâ, pĂ«rkatĂ«sisht nĂ« lidhje me nisjen e hetimeve nĂ« Itali pĂ«r akuzat se tĂ« huajt paguanin pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«t gjatĂ« rrethimit tĂ« SarajevĂ«s, para tri dekadash.
âPresidenti i sotĂ«m i SerbisĂ«, nĂ« vitet 1992 dhe 1993, ndodhej nĂ« SarajevĂ« si njĂ« vullnetar i paligjshĂ«m i luftĂ«s. Vuçiq ka qenĂ«, pa dyshim, gjatĂ« viteve 1992 dhe 1993, si vullnetar nga njĂ« shtet tjetĂ«r (Serbia), pjesĂ«tar i njĂ« njĂ«sie famĂ«keqe dhe kriminale vullnetare e paramilitare, nĂ«n kontrollin e PartisĂ« Radikale Serbe. MĂ« saktĂ«, ai ishte pjesĂ«tar i njĂ«sisĂ« qĂ« komandohej nga Slavko AleksiÄâ, thuhet nĂ« njoftim.
MĂ« tej shkruhet se âkjo njĂ«si ishte e stacionuar nĂ« Varrezat Hebreje nĂ« SarajevĂ«, ku gjatĂ« viteve 1992 dhe 1993 ndodhej si vullnetar edhe Vuçiq, gjĂ« qĂ« Ă«shtĂ« konfirmuar nĂ« HagĂ« nga Vojislav Sheshel dhe shefi i ekipit tĂ« tij juridik, Zoran Krasiqâ.
âPikĂ«risht Varrezat Hebreje nĂ« SarajevĂ« ishin njĂ« pozicion brenda âofertĂ«s turistikeâ tĂ« tmerrshme tĂ« njĂ« safarije njerĂ«zore pĂ«r njerĂ«z tĂ« pasur dhe me ndikim nga Italia; dhe njiheshin si njĂ« nga lokacionet mĂ« luksoze, mĂ« tĂ« kĂ«rkuara dhe mĂ« tĂ« shtrenjta pĂ«r âgjueti njerĂ«zishâ nĂ« SarajevĂ«, veçanĂ«risht pĂ«r safari tĂ« vrasjes sĂ« fĂ«mijĂ«ve nĂ« krahĂ«t e nĂ«nave tĂ« tyreâ, thuhet nĂ« kallĂ«zim.
TĂ« kujtojmĂ« se Prokuroria nĂ« Milano hapi njĂ« hetim pasi gazetari lokal, Ezio Gavazzeni dorĂ«zoi njĂ« padi ligjore lidhur me akuzat se italianĂ« dhe tĂ« huaj tĂ« tjerĂ« paguanin anĂ«tarĂ«t e forcave serbo-boshnjake pĂ«r tĂ« vizituar qytetin dhe pĂ«r tĂ« qĂ«lluar mbi civilĂ«t, nĂ« atĂ« qĂ« disa e quanin âturizĂ«m snajperĂ«shâ, pĂ«r çka ka raportuar edhe reuters.
Numri i pĂ«rgjithshĂ«m i tĂ« vrarĂ«ve gjatĂ« luftĂ«s nĂ« Bosnje dhe HercegovinĂ« (1992â1995) Ă«shtĂ« rreth 100 mijĂ« tĂ« vrarĂ«. /Telegrafi/
Qytetarët e Sarajevës, të cilët humbën fëmijët, nënat, baballarët, vëllezërit e motrat dhe të afërmit e tyre nga zjarri i snajperëve gjatë luftës së viteve 1992-1995 në Bosnjë e Hercegovinë (BeH) e shkaktuar nga sulmet serbe ndaj boshnjakëve, kërkojnë gjetjen e autorëve.
Edhe pse kanë kaluar 30 vjet që nga lufta e Bosnjës, dhimbja e humbjeve të familjeve boshnjake mbetet e freskët.
Banorët e Sarajevës, veçanërisht ata që u vunë në shënjestër nga zjarri i mortajave dhe snajperëve gjatë rrethimit gati tre vjet e gjysmë të kryeqytetit, Sarajevë, u përballën me rrezik vdekjeprurës në çdo hap ndërsa përpiqeshin të vazhdonin jetën e tyre të përditshme.
Nisja e një hetimi në Milano ndaj individëve që udhëtuan nga Italia në Sarajevë gjatë fundjavave duke u paguar shuma të mëdha parash snajperëve serbë për qëllime "argëtimi" dhe më pas qëlluan mbi civilët boshnjakë gjatë luftës së Bosnjës, i ka sjellë përsëri në qendër të vëmendjes këto akuza të tmerrshme, të cilat janë shprehur prej vitesh por që nuk janë ndërmarrë veprime konkrete si dhe ka shkaktuar rritjen e pritshmërive që përgjegjësit të nxirren para drejtësisë.
Rrethimi i Sarajevës, një periudhë me momente të shpeshta dhe të dhimbshme për shkak të terrorit të shkaktuar nga snajperët gjatë luftës së Bosnjës 1992-1995, është rikthyer në qendër të vëmendjes ndërkombëtare 30 vjet pas përfundimit të luftës, falë një hetimi të nisur nga Zyra e prokurorit publik të Milanos.
Qytetarët e Sarajevës kërkojnë etiketimin si "vrasës" dhe "terroristë" të atyre që janë përfshirë në incidentin i cili ka tërhequr vëmendjen ndërkombëtare me tituj si "tur snajperësh në fundjavë" dhe "turizëm lufte".
Fakti që të huajt qëllonin civilë për para gjatë luftës së Bosnjës u paraqit në titullin "Safari snajperësh në Sarajevë" në gazetën boshnjake "Oslobodjenje" më 1 prill 1995.
"Të vrasësh fëmijën e dikujt për argëtim, nuk mund ta kuptoj fare këtë"
Shënjestrimi veçanërisht i fëmijëve të pambrojtur gjatë rrethimit të Sarajevës dhe vrasja e afërsisht 2.000 fëmijëve gjatë rrethimit, ka ekspozuar fytyrën më të errët dhe më çnjerëzore të luftës dhe ka thelluar vënien në pikëpyetje të ndërgjegjes së komunitetit ndërkombëtar prej shumë vitesh.
Fatima Popovac, nëna e Adnan Popovacit, i cili u vra në moshën 6-vjeç nga zjarri i snajperit gjatë luftës, kërkon që vrasësi i djalit të saj të gjendet.
Duke përshkruar vrasjen e djalit të saj Adnanit mes lotësh, Fatima thotë se në atë kohë nuk e dinte se ishte një e shtënë nga snajperi.
Duke shpjeguar se ka qëndruar e fortë pavarësisht gjithçkaje, Fatima tha: "Zoti më ka shpërblyer me një djalë tjetër. Kam një djalë, një vajzë dhe dy nipër e mbesa. Shpresoj për mëshirën e Zotit. Shpresoj që Adnani im të pushojë në parajsë duke pritur nënën e tij".
Ajo tha se dëshiron që vrasësit të gjenden.
"Nuk e di kush i lejoi ta bĂ«nin kĂ«tĂ«. Si personi qĂ« i lejoi ta bĂ«nin ashtu edhe personi qĂ« e bĂ«ri duhet tĂ« ndĂ«shkohen. Motra ime mbante dorĂ«n e Adnanit dhe mbante vajzĂ«n e vogĂ«l nĂ« krahĂ«. Pra, djali ishte shĂ«njestra. E mendoj, por nuk mund ta kuptoj dot. As nuk mund ta imagjinoj qĂ« kjo tĂ« jetĂ« nĂ« formĂ« njerĂ«zore. Do tĂ« doja ta shihja atĂ« pĂ«rbindĂ«sh; si duket, me çfarĂ« ngjason? A nuk ka fare njerĂ«zillĂ«k? TĂ« vrasĂ« fĂ«mijĂ«n e dikujt. NjĂ« person nĂ« pĂ«rgjithĂ«si, por veçanĂ«risht njĂ« fĂ«mijĂ«. ĂfarĂ« mund t'i bĂ«nte njĂ« fĂ«mijĂ« 6-vjeçar dikujt? PĂ«r argĂ«tim. TĂ« vrasĂ«sh fĂ«mijĂ«n e dikujt pĂ«r argĂ«tim, nuk mund ta kuptoj fare kĂ«tĂ«", tha Fatima.
Duke shprehur dëshirën e saj që e vërteta të zbulohej, ajo thekson: "Nuk do t'i dëshiroja të keqen askujt, as personit që vrau fëmijën tim. Unë nuk kam atë lloj shpirti, nuk mendoj ashtu. Mesazhi im i vetëm është ky: Zoti na krijoi dhe ne do të kthehemi tek ai. Me vullnetin e Zotit, Adnani im do të më presë në parajsë".
Fatima kërkoi gjithashtu që Turqia të mbrojë më shumë të drejtat e boshnjakëve në arenën ndërkombëtare.
"Për sa kohë që jam gjallë, do të luftoj për të vërtetën"
Xhemil Hoxhiq, i cili drejton projektin "SniperAlley" që dokumenton krimet e luftës duke mbledhur fotografi të bëra gjatë luftës në Sarajevë, ishte 16-vjeç kur vëllai i tij më i madh, Amel Hoxhiq, u vra nga snajperët.
Ai tha se në media, të gjithë i quajnë ata që qëlluan mbi civilët për para gjatë rrethimit të Sarajevës "turistë" dhe incidentin "safari", por ata duhet të quhen "vrasës" dhe incidenti "terrorizëm".
Hoxhiq thotë se në Itali ka nisur një hetim, por se ata kanë edhe informacione për rusët dhe grekët.
"Shpresoj që, meqenëse kjo çështje është në Itali dhe brenda Bashkimit Evropian, ndoshta diçka do të ndodhë vërtet, diçka do të dalë në dritë. Sepse në gjithë këtë kaos të krijuar gjatë tre ose katër ditëve të fundit, askush nuk po flet për Serbinë. Këta njerëz erdhën në Beograd me ndihmën e qeverisë serbe. Pas tyre është shërbimi sekret, policia dhe aeroporti ushtarak. Pastaj ata transferohen në Bosnjë, ku ka një qeveri tjetër, Republika Sërpska (një nga dy entitetet në Bosnjë e Hercegovinë)", shton ai.
Hoxhiq tha se Evropa praktikon demokracinë brenda vetes, por nuk e sheh Bosnjë e Hercegovinën (BeH) në të njëjtën dritë.
"Realiteti është se presidenti serb (Aleksandar) Vuçiq erdhi në Sarajevë gjatë luftës. Ne kemi fotografi dhe deklarata; e dimë që ai erdhi vërtet. Por, BE-ja e pranon shumë mirë, por ata i shesin armë, mbajnë takime dhe nuk shohin asnjë problem", deklaroi ai.
Më tej Hoxhiq shprehu shpresën e tij se diçka do të dalë nga hetimi në Itali, duke thënë se qytetarët e zakonshëm nuk dinë si t'i kërkojnë të drejtat e tyre. Ai tha se do të vazhdojë luftën e tij dhe nuk do të dorëzohet.
"Për sa kohë që jetoj, për sa kohë që marr frymë, do të luftoj për këtë vend, për të vërtetën. Nuk do të dorëzohem kurrë. Kjo është arsyeja pse ata nuk do të jenë në gjendje të flenë të qetë", u shpreh Hoxhiq.
Snajperët që vrasin njerëz në rrethimin e Sarajevës
Imazhe të reja dolën në vitin 2021 të snajperëve serbë që shënjestronin civilët në Sarajevë gjatë luftës së viteve 1992-1995 në BeH. Imazhet në fjalë u kujtuan boshnjakëve ditët e dhimbshme të së kaluarës.
Sarajeva u sulmua më 6 prill 1992. Gjatë rrethimit 3.5-vjeçar të qytetit, i cili ishte i rrethuar nga trupat serbe dhe bombardohej çdo ditë, u vranë 11.541 civilë, përfshirë 1.601 fëmijë ndërsa objektet historike, kulturore dhe infrastruktura e qytetit u dëmtuan rëndë. /AA/
Login
