Testi i TIBC është një analizë laboratorike që ndihmon në vlerësimin e gjendjes së hekurit në trup, duke treguar nëse ekziston mungesë apo mbingarkesë.

Vlerat e larta zakonisht tregojnë mungesë hekuri, ndërsa ato të ulëta lidhen me tepricë hekuri ose çrregullime të mëlçisë dhe sëmundje inflamatore.

Raporti midis hekurit serik dhe TIBC, i njohur si ngopja e transferinës, është kyç për diagnostikimin e saktë dhe përcaktimin e trajtimit.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ky test tregon nëse keni mungesë apo tepricë hekuri në trup appeared first on Sinjali.

Një studim mbi mbi 400,000 persona tregon se marrja parandaluese e omega-3 te njerëzit pa sëmundje të zemrës mund të rrisë rrezikun për fibrilacion atrial dhe goditje në tru.

Studimi sugjeron se suplementet janë të dobishme vetëm për pacientët me probleme kardiake, ndërsa të shëndetshmit mund të marrin mjaftueshëm omega-3 nga ushqimi i balancuar.

Specialistët këshillojnë konsultim me mjekun para përdorimit rutinë të suplementëve.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Omega-3 mund të mos jetë i domosdoshëm për të shëndetshëm, paralajmëron studimi i ri appeared first on Sinjali.

Çrregullimet hormonale mund të shkaktojnë shtim në peshë dhe simptoma si dhimbje koke, fryrje barku dhe cikël menstrual të parregullt.

Për ta balancuar sistemin hormonal, ekspertët rekomandojnë ushqime si: kosi me probiotikë dhe vitaminë D, peshku me omega-3, perimet me gjethe jeshile, erëzat si kanella dhe xhenxhefili, si dhe avokado me yndyra të shëndetshme dhe fibra.

Këto ushqime ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm dhe të sistemit riprodhues.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ushqimet kyçe që balancojnë hormonet dhe luftojnë mbipeshën appeared first on Sinjali.

Kryeministri spanjoll, Pedro Sanchez, ka njoftuar masa të reja për rregullimin e platformave të rrjeteve sociale dhe forcimin e mbrojtjes së të miturve, duke theksuar se hapësirat digjitale kanë lehtësuar veprimtari kriminale, dezinformim dhe përmbajtje të dëmshme.

Në një video mesazh të shpërndarë mbrëmë vonë në platformën amerikane të rrjeteve sociale X, Sanchez tha se zhvillimet e fundit shënojnë një moment të paprecedentë për demokracinë e Spanjës.

“Këtë javë ka ndodhur diçka e paprecedentë në historinë e demokracive tona. Një oligark teknologjik ka depërtuar në telefonat e miliona qytetarëve spanjoll për t’u thënë se çfarë të mendojnë. Ky është një shembull serioz i abuzimeve të ndërhyrjes që ne po përpiqemi të luftojmë”, tha Sanchez.

Ai i përshkroi rrjetet sociale si “një lloj Perëndimi i Egër në një shtet të dështuar”, duke shtuar se aplikacione si ky ofrojnë strehë për mijëra kanale të përkushtuara ndaj aktiviteteve kriminale që përfshijnë pornografi dhe dhunë.

Sanchez gjithashtu theksoi keqpërdorimin e inteligjencës artificiale.

“Kemi parë se si inteligjenca artificiale po përdoret nga këto aplikacione për të krijuar imazhe të rreme nudo, madje edhe të të miturve, si na përgjojnë, si na vjedhin të dhënat dhe si platformat përfitojnë duke amplifikuar urrejtjen dhe dezinformimin”, tha ai.

Sipas kryeministrit spanjoll, qeveria ka nisur pesë masa “për të mbrojtur të miturit dhe për t’i dhënë fund pandëshkueshmërisë në mjediset digjitale”.

Këto përfshijnë bashkëpunimin me Prokurorinë Publike për hetimin e krimeve në rrjetet sociale, ndjekjen penale të manipulimit të algoritmeve që përdorin të dhëna personale pa pëlqim dhe ngritjen e akuzave penale ndaj kompanive që refuzojnë të heqin përmbajtje të paligjshme.

Hapa të tjerë përfshijnë krijimin e “bazës së parë të të dhënave për urrejtjen dhe polarizimin” dhe kufizimin e qasjes në platformat për personat nën moshën 16-vjeç.

“Ne e dimë se kjo elitë teknologjike ka më shumë para dhe madje më shumë pushtet se shumë shtete, por vendosmëria jonë është më e fortë se xhepat e tyre. Prandaj do të ecim përpara pavarësisht kërcënimeve të tyre”, tha Sanchez.

Tashmë është promovuar gjerësisht se të konsumosh vakte të shëndetshme dhe të ushtrohesh fizikisht është çelësi i suksesit për një trup të shëndetshëm dhe një jetë të gjatë.

Vajtja në palestër dhe kryerja me rigorozitet e 10 mijë hapave në ditë është thuajse e pamundur për të gjithë, por një lajm i mirë vjen nga studiuesi Mark Hamer, profesor i sportit dhe mjekësisë sportive në University College London. Aktiviteti fizik gjatë jetës së përditshme është po aq efektiv sa kryerja e ushtrimeve fizike në palestër apo në aktivitete të ndryshme sportive.

Kush është i dhënë pas sportit, me siguri është i njohur me një term që po përdoret gjerësisht: VILPA (Aktivitet fizik i fuqishëm dhe me ndërprerje i stilit të jetës). Me fjalë të tjera, VILPA është çdo veprim fizik gjatë ditës, i cili mund të përfshijë ngjitjen me shpejtësi të shkallëve, ecjen e shpejtë brenda në shtëpi apo jashtë saj, lojërat e ndryshme me kafshët shtëpiake, pastrimin intensiv, mbajtjen e peshave gjatë ditës e shumë aktivitete të tjera që njeriu mund të kryejë gjatë përditshmërisë së tij.

Në një studim të vitit 2022, duke përdorur të dhëna nga 25 mijë e 241 njerëz në të gjithë Mbretërinë e Bashkuar, Hamer dhe kolegët e tij zbuluan se këto shpërthime të vogla lëvizjeje lidhen me përfitime shëndetësore. Shkencëtarët vunë re se, edhe pse njerëzit nuk kryenin specifikisht aktivitete sportive, ata realizonin lëvizje të konsiderueshme të cilat u sillnin shumë përfitime në shëndet.

Hamer dhe shkencëtarë në Universitetin e Sidneit zbuluan se vetëm tre ose katër seanca një minutëshe të VILPA-s çdo ditë ishin të mjaftueshme për të siguruar një ulje prej 40% të rrezikut të vdekjes së parakohshme nga të gjitha shkaqet dhe një ulje prej 49% të rrezikut të vdekjes nga sëmundjet kardiovaskulare, krahasuar me njerëzit që bënin pak lëvizje gjatë ditës.

Sipas Aleancës NCD, një organizatë që synon të adresojë rritjen e vazhdueshme të sëmundjeve jo-ngjitëse ose kronike në të gjithë botën, deri në pesë milionë vdekje në vit mund të shmangeshin nëse më shumë njerëz do të ishin mjaftueshëm aktivë. “Globalisht, stilet tona të jetesës po bëhen shumë më sedentare”, thotë Katie Dain, drejtoreshë ekzekutive e Aleancës NCD. “Thënë më konkretisht, shumë prej nesh po ulen në zyrë, ndërsa shumë nga qytetet tona janë më të projektuara për makina sesa për njerëz”, shprehet ajo.

Si rezultat, kërkuesit janë përpjekur t’i bëjnë objektivat e ushtrimeve më pak frikësuese. Edhe pse shumica e njerëzve janë të njohur me 10 mijë hapa në ditë, gjetjet e reja shkencore po tregojnë se mund të arrihen shumë përfitime shëndetësore edhe me më pak sasi hapash në ditë.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Aktiviteti i përditshëm mund t’ju ndihmojnë të jetoni më gjatë appeared first on Sinjali.

Pas rreth një muajsh kërkime, është gjetur trupi i pajetë i Jurgen Karajt, të riut që ra në lumë së bashku me shokun e tij më 10 janar.

Trupi i 30-vjeçarit u gjet në afërsi të fshatit Urakë, gjatë patrullimit me gomone të forcave të ushtrisë, raporton Top channel.

Ngjarja ka ndodhur më 10 janar rreth orës 01:30, ku konkretisht automjeti që drejtonte 24-vjeçari, Andi Losha dhe ku ishte pasagjer Jurgen Karaj, 30 vjeç ra në përrua.

Sipas policisë Losha u largua nga vendngjarja pa lajmëruar policinë dhe pa i dhënë ndihmë pasagjerit, të cilin dyshohet se e ka marrë rrjedha e përroit.

Losha u arrestua nga policia dhe pas testit të alkoolit u konstatua se 24-vjeçari e kishte drejtuar mjetin në gjendje të dehur.

Ndryshimi i stinëve dhe temperaturave manifestohet edhe në simptoma të ndryshme që prekin shëndetin e lëkurës.

Duart janë të parat që përballen me pasojat e këtyre ndryshimeve.

Ato përthahen dhe rrudhen më shpejt, jo vetëm prej temperaturave të ftohta por edhe prej ekspozimit afatgjatë ndaj ujit, kimikateve të ndryshme, papastërtive dhe diellit.

5 kurat më të mira natyrale kundër tharjes së duarve

Vaji i ullirit

Të dhënat tregojnë se vaji i ullirit përmban acide yndyrore të shëndetshme dhe antioksidantë.

Këta të fundit e ushqejnë, hidratojnë dhe zbusin lëkurën.

Mjafton të lyeni lëkurën me vaj ulliri dhe ta mbani për pak minuta përpara se ta lani.

Mjalti

Mjalti ndihmon për një paraqitje më rinore të lëkurës së duarve.

Ai është i pasur me antioksidantë dhe lufton mikrobet.

Lëkura e duarve është më e ushqyer dhe më e butë.

Ajka e qumështit

Ajka e qumështit përmban acid laktik që ndihmon në eliminimin e qelizave të vdekura.

Sipas të dhënave, ajo ruan ekuilibrin e pH-së në lëkurë dhe e ushqen atë.

Ajka është e pasur me yndyrë ndaj e zbut ndjeshëm lëkurën e duarve.

Mjafton të fërkoni duart me ajkën e freskët dhe ta mbani atë për 10 deri në 15 minuta.

Më pas lajini duart me ujë të vakët.

Këtë kurë mund ta bëni çdo ditë dhe duart tuaja të tjerët do t’i kenë zili.

Kosi

Kosi është aleat i shkëlqyer i lëkurës.

Vetitë e tij janë të ngjashme me ato të ajkës së qumështit.

Acidi laktik largon qelizat e vdekura dhe e hidraton ndjeshëm lëkurën.

Lëngu i limonit

Lëngu i limonit bën mrekulli kundër përtharjes së lëkurës.

Ai është një burim i shkëlqyer i kaliumit që i jep jetë dhe shkëlqim lëkurës së thatë.

Vitamina C nga ana tjetër shmang rrudhat e para që shkaktohen nga tharja afatgjatë e lëkurës.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post 5 mënyra të thjeshta për t’i shpëtuar duart nga tharja appeared first on Sinjali.

Dhimbja, ulja e ndjeshmërisë së prekjes, ndjesia e shpimit, dobësia muskulore dhe dobësimi i reflekseve në gjymtyrë janë ndër ankesat më të shpeshta të pacientëve me radikulopati, një dëmtim i rrënjës nervore që del nga palca kurrizore.

Kur shfaqet dhimbja e shpinës, pacientët shpesh mendojnë për radikulopati dhe përpiqen ta zgjidhin problemin me barna të zakonshme kundër dhimbjes. Mjekët theksojnë se analgjezikët klasikë nuk janë efektivë në radikulopati dhe se dhimbja e shpinës nuk është domosdoshmërisht pasojë e ngjeshjes së nervit. Radikulopatia është gjendje serioze që ndikon ndjeshëm në cilësinë e jetës, dhe për këtë arsye pacientët shpesh kërkojnë lehtësim edhe përmes mënyrave alternative, ndonjëherë të rrezikshme, si kiropraktika.

Dhimbje me përbërës të veçantë

Simptomat e radikulopatisë mund të prekin qafën, kraharorin ose pjesën e poshtme të shpinës. Specialistët theksojnë se shkaku më i shpeshtë i radikulopatisë është hernia e diskut ndërvertebral.

Radikulopatia nënkupton dëmtimin e rrënjës së nervit që del nga palca kurrizore. Shpesh është pasojë e presionit të drejtpërdrejtë mbi nervin, por mund të jetë edhe pjesë e një procesi inflamator. Përveç hernies së diskut, më rrallë shkaktohet nga procese të tjera, si ndryshimet tumorale. Dhimbja që vjen nga radikulopatia është neuropatike, me karakteristika të veçanta që dallojnë nga dhimbjet e indeve të tjera, si lëkura, muskujt, ligamentet ose organet e brendshme jashtë sistemit nervor.

Radikulopatia prek edhe personat e rinj

Specialistët theksojnë se radikulopatia nuk është vetëm gjendje e të moshuarve, por mund të shfaqet edhe te të rinjtë dhe popullata aktive në punë. Dhimbja e shtyllës kurrizore dhe radikulopatia nuk janë e njëjta gjë; jo çdo dhimbje shpine ka origjinë radikulopatike.

Ekzistojnë faktorë rreziku, si punët fizike të rënda, ngritja e peshave, qëndrimi i zgjatur ulur (për shembull, tek shoferët profesionistë ose punonjësit e zyrave) ose qëndrimi i gjatë në këmbë (tek punëtorët e fabrikave). Trupi i njeriut nuk është evolutivisht i përshtatur për qëndrime të gjata të palëvizshme; ai është projektuar për lëvizje të vazhdueshme.

Barnat klasike kundër dhimbjes nuk ndihmojnë

Në rreth tre të katërtat e rasteve, radikulopatia prek pjesën kryqore-sakrale të shpinës. Pjesa tjetër lidhet me dëmtimet e qafës së shtyllës kurrizore, ndërsa më rrallë me pjesën e kraharorit.

Simptoma kryesore është dhimbja neuropatike, e shoqëruar me ndjesi djegieje, shpimi, mpirje dhe ndryshim të ndjeshmërisë së prekjes. Dhimbja ndjek rrugën e rrënjës nervore të dëmtuar (poshtë këmbës ose krahut). Më rrallë shfaqet dobësi e muskujve të caktuar dhe çrregullim i funksionit të urinimit, nëse preken strukturat nervore që e kontrollojnë atë.

Dhimbjet e tipit radikulopatik zakonisht janë të forta dhe nuk reagojnë ndaj barnave klasike kundër dhimbjes. Vetëm një pjesë e pacientëve me dhimbje të shtyllës kurrizore kanë edhe dhimbje radikulopatike; mund të ketë dhimbje të forta nga nyjet, muskujt ose ligamentet, pa komponent radikulopatik. Prandaj, diagnostikimi i saktë është thelbësor për përcaktimin e terapisë së duhur.

Nëse radikulopatia bëhet kronike, është i domosdoshëm trajtim multidisiplinar, me përfshirjen e mjekësisë fizikale, anesteziologjisë dhe psikiatrisë.

Shpesh nevojiten edhe ekzaminime më komplekse

Pacienti duhet të ekzaminohet me kujdes, dhe sipas nevojës të kryhen teste shtesë diagnostikuese, si pyetësorë për dhimbjen neuropatike, ekzaminim klinik, imazheri e zonës së prekur dhe ekzaminim elektromioneurografik.

Në fillim mjaftojnë të dhënat dhe ekzaminimi klinik, ndërsa diagnostika shtesë vlerësohet rast pas rasti. Imazheria është e domosdoshme kur konfirmohet radikulopatia; zakonisht fillohet me radiografi, por shpesh nevojiten metoda më të avancuara, si CT ose MR. Në prani të simptomave të tjera, si dobësia ose çrregullimet e urinimit, rekomandohet urgjentisht CT ose MR, për të orientuar terapinë drejt zgjidhjes së duhur.

A mund të shërohet radikulopatia?

Radikulopatia mund të shërohet nëse eliminohet shkaku që dëmton rrënjën nervore, por disa simptoma mund të vazhdojnë edhe pas trajtimit të shkakut. Dhimbjet e tipit radikulopatik trajtohen me koanalgjetikë, përfshirë disa antidepresivë dhe antikonvulsivë, si dhe preparate të tjera. Analgjezikët e zakonshëm zakonisht nuk janë efektivë. Terapia fizikale dhe suplementimi me vitamina, antioksidantë dhe analgjetikë natyralë janë të rëndësishme. Gjithmonë duhet vlerësuar trajtimi i shkakut, dhe në disa raste mund të nevojitet trajtim kirurgjikal, veçanërisht për ndryshime tumorale, hernie të theksuar të diskut ose mungesë përgjigjeje ndaj terapisë standarde.

Trajtimi kirurgjikal dhe alternativ

Trajtimi kirurgjikal është i nevojshëm në një numër të vogël rastesh të përcaktuara qartë. Suksesi i tij është i konsiderueshëm, por jo i plotë. Për këtë arsye, disa pacientë zgjedhin edhe metoda alternative të pranuara mjekësore, si kiropraktika, osteopatia dhe akupunktura, shpesh të aplikuara nga mjekë të specializuar.

Këto terapi mund të jenë të dobishme vetëm nëse kryhen nga personel i kualifikuar. Pacientët që dëshirojnë t’i provojnë duhet të jenë të kujdesshëm në përzgjedhjen e praktikuesit, për të shmangur keqpërdorimin e profesionit dhe përkeqësimin e simptomave për shkak të manipulimeve të kryera gjatë kiropraktikës.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ju dhemb shpina prej javësh? Ja kur duhet të shqetësoheni appeared first on Sinjali.

Tensioni i lartë i gjakut, i njohur si “vrasësi i heshtur”, prek gati gjysmën e të rriturve dhe shpesh nuk jep asnjë shenjë. Ai rrit ndjeshëm rrezikun për infarkt, sulm në tru, dështim të zemrës dhe lidhet edhe me rënien e funksioneve të trurit dhe demencën.

“Hipertensioni është faktori më i ndryshueshëm i rrezikut për sëmundjet e zemrës, sulmin në tru dhe, sipas provave të reja, edhe për rënien e aftësive njohëse”, ka thënë doktori Eduardo Sanchez nga Shoqata Amerikane e Zemrës, ka shkruar The New York Times.

Ja disa hapa të thjeshtë që ndihmojnë realisht:

Njihni vlerat tuaja

Shumë njerëz me tension të lartë nuk e dinë që e kanë atë. Tensioni normal është nën 120/80 mm Hg. Mbi këtë nivel fillon dëmtimi i enëve të gjakut, zemrës, veshkave dhe trurit.

“Matja duhet bërë siç duhet: ulur, me këmbët në tokë, krahun në nivelin e zemrës dhe pa folur”, ka shpjeguar doktoresha Jennifer Cluett. 

Ajo këshillon edhe matjen në shtëpi, pasi disa persona kanë tension më të lartë vetëm te mjeku.

Kuptoni rrezikun personal

Tensioni i lartë zhvillohet me kalimin e kohës dhe ndikohet nga gjenetika, pesha e tepërt, duhani, mungesa e gjumit dhe stresi.

“Nëse në familje ka pasur persona që kanë pësuar infarkt apo sulme në tru, rreziku është më i lartë të familjarët e tjerë”, ka thënë doktoresha Fatima Coronado nga CDC. 

Mosha, gjinia dhe shtatzënia janë faktorë shtesë që duhen marrë seriozisht.

Ndiqni një dietë me ushqime miqësore për zemrën

Dieta DASH konsiderohet më efektivja për uljen e tensionit. Ajo përfshin ushqime të pasura me kalium, i cili ndihmon trupin të largojë natriumin dhe relakson enët e gjakut.

“Kaliumi ndihmon në uljen e presionit në enët e gjakut”, shpjegojnë mjekët. 

Ai gjendet te avokadoja, pjepri, agrumet, spinaqi dhe perimet me gjethe të gjelbra.

Ulja e konsumimit të kripës është po ashtu thelbësore. 

Shoqata Amerikane e Zemrës rekomandon jo më shumë se 2,300 mg natrium në ditë, ideale edhe më pak. 

Alkooli gjithashtu rrit tensionin, ndaj rekomandohet kufizimi i fortë ose shmangia.

Lëvizni dhe menaxhoni stresin

Aktiviteti fizik, sidomos ecja e shpejtë, ushtrimet aerobike dhe ushtrimet statike si “plank” apo mbajtja në mur, ndihmojnë në uljen e tensionit.

Sipas specialistëve, ushtrimet e bëjnë zemrën të punojë me më pak përpjekje. Edhe ushtrimet joga dhe meditimi ndihmojnë në uljen e stresit.

Mos kini frikë nga ilaçet

Objektivi është tensioni nën 130/80 mm Hg, ndërsa nën 120/80 është edhe më mirë. Shpesh kjo arrihet vetëm me ilaçe.

“Edhe nëse merrni ilaçe, ndryshimet në stilin e jetës mbeten shumë të rëndësishme dhe ndikojnë pozitivisht në shëndetin e përgjithshëm”, ka theksuar Cluett.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ja si të mbani nën kontroll tensionin e lartë të gjakut çdo ditë appeared first on Sinjali.

Me siguri e njihni dikë në familje a shoqëri që gjithmonë virozat i kalon me simptoma më të lehta e të tjerë që kalojnë ditë të tëra duke u trajtuar në shtëpi. Duket se ka një shpjegim për këtë.

Profesoresha e asociuar e mjekësisë laboratorike dhe imunobiologjisë në Shkollën e Mjekësisë në Yale, Elle Foxman dhe kolegët e saj zbuluan se një faktor kyç pse disa njerëz mund të përjetojnë të njëjtin virus ndryshe, është se sa shpejt qelizat në hundët e tyre, të quajtura qeliza të hundës, reagojnë ndaj virusit dhe e mbajnë atë, shkruan CNN.

Përgjigjja e shpejtë e trupit mund të ndryshojë nga personi në person dhe kur bllokohet, mund të shkaktojë një reagim të ndryshëm që çon në prodhim të tepërt të mukusit dhe inflamacionit, sipas studimit të tyre, të publikuar në janar në revistën Cell Press Blue.

“Është reagimi i trupit ai që me të vërtetë përcakton atë që shkakton virusi”, tha Foxman, autore kryesore e studimit.

“Ato janë qeliza reale dhe nëse i rritni në sipërfaqen e ekspozuar ndaj ajrit për katër javë, ato diferencohen në një ind që duket pikërisht si shtresa e hundës ose e rrugëve të frymëmarrjes të mushkërive,” tha Foxman.

Pastaj kërkuesit infektuan këto qeliza me rinovirus, qeliza të cilat shkaktojnë ftohjen dhe vëzhguan reagimet e tyre, duke përdorur teknika që iu lejoi të shikonin mijëra qeliza njëherësh dhe analizuar veçanërisht se cilat mbrojtje aktivizoheshin te qelizat e infektuara dhe te qelizat e painfektuara.

Ata gjetën se nëse qeliza e cila e lëshon trupi ynë për të luftuar viruset aktivizohet shpejt, ajo kufizon infeksionin e rinovirusit në më pak se 2% të qelizave të hundës. Te një person, kur kjo qelizë aktivizohet shpejtë mund të rezultojë në mungesë simptomash ose vetëm pak teshtima.

E kur studiuesit manovruan me qeliza për të imituar një mjedis ku përgjigjja fillestare e interferonit bllokohet, atëherë, “në vend që të infektoheshin vetëm 1% e qelizave, u infektuan rreth 30%,”. Në atë skenar, studiuesit gjithashtu vëzhguan se qelizat prodhonin shumë mukus dhe inflamacion.

“Kështu që praktikisht arritëm të kapnim të dy skenarët: kur virusi përmbahet, nuk shkakton shumë dëme, dhe kur virusi shkakton prodhim të madh të mukusit dhe inflamacion, që është ajo që ndodh gjatë një ftohjeje të keqe”, tha ajo.

Për momentin, ajo e përshkroi studimin e ri si një hap të parë në kuptimin më të mirë të asaj që ndodh në hundë kur ndodh një infeksion me rinovirus.

Studimi i ri është shumë informues, por gjetjet duhet të konfirmohen te njerëzit me infeksione rinovirusi për të kuptuar më mirë ndryshimet në përgjigjet e interferonit, tha Dr. Dan Barouch, drejtori i Qendrës për Virologji dhe Hulumtime mbi Vaksinat në Qendrën Mjekësore Beth Israel Deaconess në Boston, i cili nuk ishte i përfshirë në hulumtim.

“Njerëzit mund të kenë nivele të ndryshme të përgjigjes së interferonit, dhe ata që kanë një përgjigje fillestare më të lartë mund të kenë vetëm teshtima dhe të shërohen shpejt, ndërsa ata që nuk kanë një përgjigje të fortë të interferonit do të kenë një infeksion më të gjerë”, tha Barouch.

Edhe pse reagimi i interferonit mund të japë indikacione, faktorë të tjerë që mund të ndikojnë se sa rëndë reagon një rinovirus te një person përfshijnë: praninë e disa baktereve të caktuara, ndryshimet gjenetike, sëmundjet kronike dhe nëse personi ka imunitet të mëparshëm ndaj virusit.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Pse i njëjti virus i ftohjes ndikon më rëndë te disa njerëz? Duket se hunda juaj e vendos appeared first on Sinjali.

Policia e Kosovës ka njoftuar se më 4 shkurt 2026, rreth orës 08:35, në Rahovec është raportuar një rast i hetimit të vdekjes.

Sipas njoftimit 24-orësh të Policisë, një mashkull kosovar është gjetur pa shenja jete në shtëpinë e tij.

Në vendin e ngjarjes kanë dalë njësitë kompetente policore, ndërsa me vendim të prokurorit të shtetit, trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion.

Rasti është duke u trajtuar nga organet e hetuesisë për sqarimin e plotë të rrethanave të vdekjes. /Telegrafi/

Një ngjarje e rëndë ka ndodhur në Belsh, ku një 65-vjeçare ka ndërruar jetë pasi është kafshuar nga një qen. Emine Agolli nga fshati Çërragë nuk mundi të mbijetojë pas plagëve të marra në këmbë nga kafshimi i qenit të fqinjëve. Policia ka nisur veprimet hetimore ndaj pronarit të qenit.

The post E rëndë në Belsh/ E kafshoi qeni i fqinjit, vdes gruaja appeared first on BoldNews.al.

Agjencia e Regjistrimit Civil (ARC) e Ministrisë së Punëve të Brendshme ka mbajtur sot në Prishtinë një sesion informues me përfaqësuesit e zyrave të gjendjes civile nga 38 komunat e Republikës së Kosovës, lidhur me zbatimin e Ligjit për të Huajt dhe Ligjit për Automjete.

Sipas njoftimit të MPB-së, takimi kishte për qëllim informimin dhe koordinimin ndërinstitucional, si dhe diskutimin e çështjeve praktike që ndërlidhen me kompetencat e gjendjes civile, veçanërisht procedurat për shtetasit e huaj dhe zbatimin e dispozitave ligjore në praktikë.

Gjatë sesionit, Shefja e Kabinetit në MPB, Jeta Tela, theksoi se përputhja e kornizës ligjore dhe institucionale të Kosovës me standardet e Bashkimit Evropian, përfshirë Ligjin për të Huajt dhe Ligjin për Automjete, lidhet drejtpërdrejt me përmbushjen e obligimeve që rrjedhin nga Marrëveshja për Stabilizim-Asociim dhe proceset e tjera integruese. Ajo vlerësoi se zbatimi i ligjeve në mënyrë transparente dhe pa diskriminim është thelbësor për përmbushjen e pritshmërive pas liberalizimit të vizave dhe për avancimin e Kosovës drejt anëtarësimit në BE.

Po ashtu, u theksua roli i rëndësishëm që kanë zyrat e gjendjes civile në të gjitha komunat për zbatimin korrekt të obligimeve ligjore që burojnë nga këto dy ligje. Në këtë kontekst, u nënvizua nevoja për bashkëpunim të vazhdueshëm me Ministrinë e Punëve të Brendshme dhe institucionet e tjera relevante, për shkëmbim të informatave dhe adresim të sfidave që mund të paraqiten gjatë punës në terren.

Nga MPB u bë e ditur se ky sesion informues është pjesë e një fushate intensive, përmes së cilës synohet përfshirja e të gjithë akterëve relevantë dhe sigurimi që informacionet të arrijnë te qytetarët, shtetasit e huaj dhe vizitorët, përmes formave të ndryshme të komunikimit.

Fushata informuese, sipas njoftimit, do të vazhdojë deri më 15 mars 2026, me qëllim të lehtësimit të qasjes në informata dhe sigurimit të respektimit të legjislacionit në fuqi. /Telegrafi/

Viti 2025 shënoi një rikonfigurim të rëndësishëm të tregut të sigurimeve të Jetës në Shqipëri, ku Albsig Jetë, e licencuar në shtator 2019, arriti të pozicionohet lider i tregut, vetëm në vitin e saj të gjashtë të operimit. Të dhënat zyrtare tregojnë se kompania ka përfituar nga një rritje e fortë dhe e qëndrueshme, e udhëhequr kryesisht nga zgjerimi i ndjeshëm i portofolit të Sigurimit të Jetës së Debitorit.

Tregu i sigurimeve të jetës në rritje, por me ndryshime të forta strukturore

Në total, primet e shkruara bruto në sigurimet e Jetës u rritën me 17.6% në vitin 2025, duke arritur në rreth 2.44 miliardë lekë, nga 2.07 miliardë lekë një vit më parë. Megjithatë, kjo rritje nuk ishte lineare për të gjitha shoqëritë, pasi tregu u karakterizua nga zhvendosje të dukshme të peshave të tregut dhe nga rritje të diferencuara sipas produkteve.

Në këtë kontekst, Albsig Jetë rezulton performuesja më e spikatur e vitit, duke regjistruar një rritje vjetore të primeve të shkruara bruto prej 87.8%, nga 500 milionë lekë në 2024 në rreth 939 milionë lekë në 2025. Si rezultat, pjesa e saj në treg u zgjerua ndjeshëm, duke arritur në 38.6%, nga 24.1% një vit më parë.

Dyfishimi i Jetës së Debitorit, motori kryesor i rritjes

Performanca e Albsig Jetë është e lidhur ngushtë me ecurinë e Sigurimit të Jetës së Debitorit, segmenti dominues i tregut. Në vitin 2025, primet e shkruara bruto në këtë produkt u rrit me 15.3% në nivel tregu, duke arritur në 1.89 miliardë lekë.

Brenda këtij segmenti, Albsig Jetë shënoi një rritje mbi dyfish, me prime që u rritën nga 437 milionë lekë në 2024 në rreth 881 milionë lekë në 2025, ose 101.5% më shumë. Si pasojë, kompania rriti ndjeshëm peshën e saj në këtë treg, duke zotëruar 46.7% të totalit të primeve të Jetës së Debitorit, nga 26.7% një vit më parë.

Ky zgjerim reflekton jo vetëm rritjen e kreditimit dhe bashkëpunimin me sektorin bankar, por edhe kapacitetin e kompanisë për të menaxhuar volum të lartë kontratash, pasi numri i përgjithshëm i kontratave të sigurimit të Jetës në treg u rrit me 21.7%, ndërsa Jeta e Debitorit vijon të mbajë mbi 72% të totalit të kontratave aktive.

Menaxhim i kontrolluar i dëmeve dhe stabilitet financiar

Paralelisht me rritjen e shpejtë të primeve, Albsig Jetë ka ruajtur një profil të kontrolluar dëmesh. Në totalin e tregut, dëmet e paguara bruto në sigurimet e Jetës ranë me 4.2%, në rreth 320 milionë lekë.

Për Albsig Jetë, dëmet e paguara bruto u rritën në 41 milionë lekë, por pjesa e saj në total mbetet e përballueshme dhe në përputhje me zgjerimin e portofolit.

Spahiu: Rritje e ndërtuar mbi besimin e klientëve dhe mbështetjen e Grupit Kastrati

Drejtori i Përgjithshëm i Albsig Jetë, Ervin Spahiu, vlerëson se performanca e vitit 2025 është rezultat i një strategjie të ndërtuar mbi baza afatgjata:

“Viti 2025 konfirmoi pjekurinë e modelit tonë të biznesit. Rritja e fortë e Albsig Jetë është ndërtuar mbi partneritete të qëndrueshme, fokus te nevojat reale të klientëve, si edhe mbështetjen e madhe të Grupit Kastrati. Objektivi ynë për vitin 2026 është konsolidimi i mëtejshëm në tregun e Jetës dhe zgjerimi me produkte inovative.”

Me një ritëm rritjeje që e ka çuar nga një kompani e re në lider tregu brenda gjashtë vitesh, Albsig Jetë hyn në vitin 2026 me ambicien për të thelluar pozicionin dominues, duke u shndërruar në një nga aktorët kyç të zhvillimit të sigurimeve të Jetës në Shqipëri.

Në zorrë, çdo ditë zhvillohet një proces kompleks – nuk shihet, nuk dëgjohet gjithmonë, por ndonjëherë ndihet. Gazrat, të cilat janë nënprodukte të tretjes, shërbejnë si lajmëtarë të rëndësishëm të sistemit tretës.

Në një moment të rritjes, gazrat ndahen në dy kategori: ose bëhen temë e sikletshme për të cilën heshtet, ose burim i pashtershëm shakash. Në moshën e rritur, humori shpesh zbehet, por ndjenja e parehatshme mbetet, veçanërisht kur gazrat janë të shpeshtë, të zhurmshëm ose me erë të pakëndshme.

Megjithatë, lirimi i gazrave është një dukuri fiziologjike universale. Pothuajse çdo njeri e përjeton çdo ditë. Për më tepër, gazrat nuk janë vetëm një nënprodukt i padëmshëm i tretjes, por edhe tregues potencial i shëndetit të sistemit tretës.

Çfarë tregon aroma e gazrave për shëndetin e zorrëve

Arsyeja pse disa gazra kalojnë pa u vënë re, ndërsa të tjerë ndihen shumë pakëndshëm, qëndron në përbërjen kimike.

– Shumica e gazrave janë pa erë, ndërsa aromat e pakëndshme vijnë nga sasi të vogla përbërësish që përmbajnë squfur dhe krijohen gjatë procesit të tretjes, shpjegon dr. Shaj Vishnumohan, doktor i shkencave të ushqyerjes dhe nutricionist në Perth, Australi.

Gjatë shpërbërjes së ushqimit, bakteret e zorrëve fermentojnë përbërësit e patretur dhe, si nënprodukt, lirojnë gazra. Aroma e gazrave mund të ndryshojë në varësi të ushqimit, por shumica e gazrave, si azoti, janë pa erë.

Ushqimet e pasura me squfur (mishi i kuq, peshku, vezët, lakra, brokoli, lakra e Brukselit dhe lulelakra) mund të shkaktojnë aroma që disa i përshkruajnë si “vezë të prishura”, për shkak të lirimit të hidrogjen-sulfidit.

– Ndryshimet e herëpashershme të erës konsiderohen normale. Por aromat e forta dhe të pazakonshme, veçanërisht kur shoqërohen me fryrje, kapsllëk ose diarre, mund të tregojnë çrregullime të tretjes ose çekuilibër të mikrobiomës, thotë Ava Safir, magjistre e shkencave dhe dietologe e licencuar në Nju Jork, SHBA.

Sipas saj, aromat e forta dhe afatgjata të gazrave mund të jenë shenjë e:

keqthithjes së karbohidrateve,

rritjes së tepërt të baktereve në zorrën e hollë (SIBO),

ose çrregullimeve të tjera të tretjes që kërkojnë vlerësim mjekësor.

Çfarë tregon zëri i gazrave për shëndetin e zorrëve

Fatkeqësisht, nuk është e mundur të parashikohet nëse gazrat do të kalojnë në heshtje apo do të jenë të zhurmshëm. Pavarësisht nga zëri, ai nuk lidhet drejtpërdrejt me shëndetin e zorrëve.

– Zëri që prodhojnë gazrat është kryesisht mekanik dhe varet nga sasia e gazit, shpejtësia e lëvizjes nëpër zorrë dhe tonusi i muskujve, shpjegon Ava Safir.

Gazrat e zhurmshëm nuk nënkuptojnë domosdoshmërisht problem; ato janë rezultat i kalimit të shpejtë dhe presionit, më shumë fizikë sesa biologji. Gazrat e qetë, por të vazhdueshëm, tregojnë fermentim më të ngadaltë. Vetëm kur zëri shoqërohet me dhimbje ose ngërçe, mund të jetë shenjë e një problemi.

Disa faktorë anatomikë mund ta bëjnë zërin më të theksuar: kapsllëku, tensioni i muskujve të dyshemesë pelvike dhe hemorroidet mund të ndryshojnë tonusin e muskujve rektalë dhe mënyrën e lirimit të gazrave.

Çfarë tregon shpeshtësia e gazrave për shëndetin e zorrëve

Mesatarisht, një i rritur prodhon rreth dy litra gazra në ditë, dhe është normale të lirohen gazra 15–25 herë në ditë. Lirimi shumë i shpeshtë mund të jetë arsye për vëmendje, ndërsa frenimi i gazrave çon në grumbullim më të madh në zorrë, gjë që mund të shkaktojë probleme serioze të tretjes.

– Lirimi i gazrave nga disa herë në ditë deri rreth 20 herë konsiderohet normal. Por nëse disa ditë mezi i vëreni, ndërsa ditë të tjera nuk mund t’i kontrolloni, kjo lidhet me ushqimin, thekson Ava Safir, duke iu referuar Everyday Health.

Gazrat e shpeshtë zakonisht shoqërojnë ushqimet e pasura me karbohidrate fermentuese, si fasulet, bishtajoret, alkoolët e sheqerit, ushqimet me FODMAP të larta, ose intoleranca ndaj laktozës ose fruktozës.

– Nëse rritni marrjen e fibrave, mos u shqetësoni; gazrat shtesë zakonisht janë të përkohshëm. Fryrja kthehet në normale brenda dy deri në gjashtë javësh pas rritjes së fibrave, shpjegon dr. Vishnumohan. Gazrat e vazhdueshëm, veçanërisht me diarre dhe humbje të pavullnetshme peshe, janë sinjal për konsultë mjekësore.

Si ndihen gazrat në bark

Simptomat ndryshojnë në varësi të dietës dhe gjendjes shëndetësore. Më të shpeshtat janë:

Gromësitja: lirimi i gazrave nga stomaku përmes gojës

Fryrja: ndjesi mbushjeje ose tensioni në bark

Flatulenca: lirimi i gazrave përmes anusit

Dhimbja: gazi i grumbulluar ose “i bllokuar” mund të shkaktojë dhimbje

Ndjesia në bark para dhe pas lirimit të gazrave mund të tregojë shumë për shëndetin e sistemit tretës. Pak parehati është normale, por dhimbja e fortë ose e zgjatur nuk duhet injoruar.

Ngërçet, dhimbja e fortë ose ndjesia e “bllokimit” mund të tregojnë:

tretje të ngadaltë,

kapsllëk,

ndjeshmëri të shtuar të zorrëve (hipersensitivitet visceral),

ose probleme me tretjen e disa karbohidrateve.

Kur gazrat janë arsye për shqetësim

Ekspertët paralajmërojnë për disa shenja që kërkojnë vlerësim mjekësor:

Gjak në jashtëqitje: i kuq ose i errët, kërkon kontroll urgjent

Simptoma që përkeqësohen vazhdimisht: fryrja, ngërçet ose gazrat që nuk zhduken mund të tregojnë çrregullime të rënda të tretjes

Dhimbje barku: gazrat nuk duhet të shkaktojnë dhimbje të forta; nëse ndodh, mund të jetë shenjë e SIBO-s ose intolerancave ushqimore

Humbje peshe pa arsye ose mungesë oreksi: mund të tregojë thithje të pamjaftueshme të lëndëve ushqyese

Ndryshime të pashpjeguara dhe të qëndrueshme: nëse nuk normalizohen pavarësisht rutinave të qëndrueshme, kërkojnë vlerësim mjekësor

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Gazrat: Çfarë tregojnë për shëndetin e sistemit tretës appeared first on Sinjali.

Ushqimet shumë të përpunuara duhet të trajtohen më shumë si duhan sesa si ushqim, sugjeron një studim i ri.

Sipas një raporti të publikuar në revistën shkencore “Milbank Quarterly”, ushqimet ultra të përpunuara (UPF) kanë më shumë ngjashmëri me cigaret sesa me frutat apo perimet dhe kërkojnë rregullim shumë më të rreptë, ka raportuar “The Guardian”.

Studiues nga Harvard, Universiteti i Michiganit dhe Duke kanë theksuar se këto produkte janë krijuar qëllimisht për të nxitur varësi dhe konsum të tepruar, ashtu si duhani.

Në këtë kategori përfshihen pijet e gazuara, patatinat, biskotat dhe ushqimet e paketuara industrialisht, shpesh me ngjyrues dhe aromë artificiale.

Sipas studimit, si cigaret ashtu edhe ushqimet ultra të përpunuara janë dizajnuar për të vepruar shpejt në mekanizmat në tru dhe për ta rritur dëshirën për konsum të vazhdueshëm.

“Shumë ushqime ultra të përpunuara kanë më shumë karakteristika të përbashkëta me cigaret sesa me ushqimet minimale të përpunuara dhe për këtë arsye duhet të rregullohen në përputhje me rreziqet serioze që paraqesin për shëndetin publik”, thuhet në raport.

Profesoresha, Ashley Gearhardt, psikologe klinike dhe një nga autoret e studimit, ka thënë se pacientët e saj shpesh i krahasojnë këto ushqime me varësinë nga duhani.

“Ata më thonë: ‘Ndihem i varur nga këto ushqime. Dikur pija cigare, tani e kam të njëjtin zakon me pijet e gazuara dhe ëmbëlsirat. E di që po më dëmtojnë, dua të ndalem, por nuk mundem’”, ka shpjeguar ajo.

Autorët kritikojnë edhe mënyrën e marketingut të këtyre produkteve, duke thënë se etiketime si “pa sheqer” apo “me pak yndyrë” janë forma të marketingut, të ngjashme me filtrat e cigareve në vitet ‘50, që reklamohej se mbronin shëndetin, por në praktikë nuk kishin përfitime reale.

Studiuesit theksojnë se ndryshe nga duhani, ushqimi është i domosdoshëm për jetesë, gjë që e bën edhe më të vështirë shmangien e këtyre produkteve në mjedisin modern ushqimor.

Ata sugjerojnë që masat kundër ushqimeve shumë të përpunuara të ndjekin shembullin e rregullimit të duhanit, përfshirë kufizimin e marketingut, ndërhyrjet ligjore dhe rritjen e përgjegjësisë së industrisë ushqimore.

“Duhet të kalojmë nga fajësimi i individit, duhet ta mbajmë përgjegjëse industrinë”, thuhet në studim.

Megjithatë, disa ekspertë paralajmërojnë për krahasime të tepruara. 

Profesori Martin Warren nga Quadram Institute ka thënë se mbetet e paqartë nëse ushqimet ultra të përpunuara krijojnë vërtetë varësi në mënyrë biologjike si nikotina, apo nëse ato thjesht shfrytëzojnë zakonet, shijet dhe komoditetin.

Ndërkohë, doktori Githinji Gitahi nga Amref Health Africa paralajmëron se mungesa e rregullimit shtetëror, sidomos në vendet në zhvillim, po ushtron presion të madh mbi sistemet shëndetësore.

“Pa ndërhyrje publike kundër sëmundjeve kronike, rrezikojmë kolapsin e sistemeve shëndetësore”, ka thënë ai.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Studimi sugjeron: Ushqimet e përpunuara duhet të trajtohen më shumë si cigare sesa si ushqim appeared first on Sinjali.

Përfitimet fizike dhe kognitive të kreatinës janë të njohura mirë. Si një nga suplementet më të studiuara, studimet kanë treguar aftësinë e kreatinës për të zbutur efektet e privimit nga gjumi, për të përmirësuar performancën fizike dhe për të ndihmuar në ndërtimin e muskujve.

Por sa masë muskulore mund të fitoni realisht duke marrë kreatinë? Një studim i ri krahasoi ndikimet që ky suplement ka te individët e trajnuar dhe ata të patrajnuar për të evidentuar ndonjë ndryshim, njofotn Men’sHealth, transmeton Sinjali.

Studimi

Meta-analiza, e publikuar në Journal of the International Society of Sports Nutrition, synonte të përcaktonte efektin e suplementimit me kreatinë mbi ndryshimet në përbërjen e trupit në varësi të përvojës së individit me ushtrime rezistence. “Qëllimi i kësaj meta-analize është të vlerësojë në mënyrë sasiore ndikimin e përvojës paraprake të rezistencës mbi efektivitetin e suplementimit me kreatinë në ndryshimin e përbërjes trupore,” shkruajnë studiuesit. Në total, u përfshinë 61 prova që përfshinin 1,457 pjesëmarrës.

Rezultatet

Studiuesit arritën në përfundimin se suplementimi me kreatinë, i kombinuar me stërvitje rezistence, rrit në mënyrë të konsiderueshme masën trupore dhe masën pa yndyrë (fat-free mass) te individët e trajnuar dhe të patrajnuar. Pjesëmarrësit e trajnuar panë një rritje mesatare prej 1.82 kg masë muskulore, ndërsa ata të patrajnuar fituan 1.23 kg – megjithëse mesatarja e kohëzgjatjes së studimeve për grupin e trajnuar ishte 6.1 javë, krahasuar me 13.3 javë për grupin e patrajnuar.

Studimi arriti në përfundimin se diferenca prej 0.59 kg mes dy grupeve është statistikisht jo e rëndësishme, duke sugjeruar se, edhe pse nuk ka studime që kanë matur drejtpërdrejt kontributet relative të ujit dhe masës muskulore, individët e trajnuar mund të përdorin kreatinën më efikas për ndërtimin e muskujve, prandaj fitimet më të mëdha.

Rritjet në masën pa yndyrë te individët e patrajnuar, nga ana tjetër, pasqyrohen kryesisht nga retentimi i ujit, jo nga hipertrofia e vërtetë e muskujve. Kjo sepse kreatina nuk mund të ndërtojë masë të konsiderueshme muskulore pa stimulin e stërvitjes rezistente. Megjithatë, studiuesit nuk e theksuan faktin se individët e trajnuar kanë tashmë më shumë muskuj, të cilët mund të thithin dhe ruajnë më shumë ujë përmes suplementimit me kreatinë. Për pasojë, diferenca prej 0.59 kg në rritjen e masës pa yndyrë mund të mos vijë vetëm nga muskujt ekstra.

Megjithatë, efektet e suplementimit me kreatinë janë pozitive për të dy grupet. “Këto fitime janë të rëndësishme për përmirësimin e forcës muskulore, fuqisë dhe shëndetit metabolik, veçanërisht te sportistët dhe individët që synojnë përmirësimin e përbërjes trupore,” thanë studiuesit.

Çfarë do të thotë kjo për ne?

Nëse dëshironi të bëheni më të fortë dhe të rrisni masën muskulore, kreatina është suplementi më i lehtë dhe efektiv për t’ju ndihmuar të arrini qëllimet tuaja. Suplementimi me 5 g në ditë – ose, idealisht, më shumë – do të sjellë përfitime të prekshme.

Nëse jeni të patrajnuar por doni të bëheni më të fortë përmes stërvitjes rezistente, kreatina do t’ju ndihmojë të përparoni më shpejt. Ndërsa nëse jeni një atlet me përvojë që nuk ka përdorur kreatinë më parë, suplementimi mund t’ju ndihmojë të tejkaloni një platë ose të përmirësoni më tej fizikun tuaj.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Kreatina ndihmon atletët e trajnuar të fitojnë 1.8 kg masë muskulore në vetëm 6 javë – çfarë do të thotë? appeared first on Sinjali.

Ajo çfarë pini në mëngjesi mund të ketë ndikim të madh në nivelin e sheqerit në gjak. 

Sipas dietologëve, zgjedhja më e mirë për mëngjes është një smoothie i balancuar mirë, sepse ndihmon në shmangien e rritjeve dhe rënieve të papritura të sheqerit në gjak, ka shkruar EatingWell.

Shumë njerëz e nisin ditën me kafe të ëmbla ose lëngje frutash, të cilat përmbajnë shumë sheqer të shtuar dhe mund të shkaktojnë rritje të menjëhershme të sheqerit në gjak. 

Ndryshe nga këto, një pije e përgatitur në shtëpi apo ‘smoothie’ me proteina, fibra dhe yndyra të shëndetshme tretet më ngadalë dhe siguron energji më të qëndrueshme gjatë paradites. 

“Një ‘smoothie’ ofron shumë lëngje, sidomos kur përgatitet me ujë ose qumësht bimor pa sheqer, dhe ndihmon në parandalimin e dehidratimit”, ka shpjeguar dietologia Lindsay Cohen.

Pas gjumit, trupi shpesh është pak i dehidratuar, gjë që mund ta bëjë sheqerin në gjak të duket më i lartë.

Hidratimi nuk e ul drejtpërdrejt sheqerin, por ndihmon në mbajtjen e oreksit, përqendrimit dhe zakoneve të qëndrueshme ushqimore.

Një tjetër arsye pse “smoothiet” rekomandohen është përmbajtja e lartë e fibrave. 

Fruta si boronicat, dredhëzat dhe manaferrat, si dhe perime si spinaqi apo lakra, ofrojnë fibra që ndihmojnë në kontrollin e sheqerit në gjak.

“Fibra ngadalëson tretjen dhe thithjen e sheqerit në gjak, duke shmangur rritjet e forta pas ushqimit”, ka thënë dietologia Kimberly Gomer.

Yndyrat e shëndetshme janë gjithashtu të rëndësishme. Meqë “smoothiet” pihen shpejt dhe nuk përtypen, ato mund të mos japin ndjesinë e ngopjes nëse nuk përmbajnë përbërësit e duhur.

“Shtimi i yndyrave të shëndetshme, si gjalpi i arrave, farat chia ose liri, avokado apo kosi i trashë, ndihmojnë në ngopje dhe në një rritje më të qëndrueshme të sheqerit në gjak”, ka shpjeguar dietologia Serena Pratt.

Edhe proteinat janë thelbësore për një “smoothie” të mirë në mëngjes.

“Proteinat treten më ngadalë se karbohidratet dhe kur konsumohen bashkë me to, ngadalësojnë rritjen e sheqerit në gjak”, ka thënë Cohen. 

Ajo ka shtuar se proteinat përmirësojnë edhe reagimin e trupit ndaj insulinës.

Opsione të mira proteinash për smoothie janë jogurti grek, qumështi i zakonshëm ose ai i sojës, si dhe pluhurat proteinike.

Përveç “smoothieve”, dietologët rekomandojnë edhe disa pije të tjera të mira për sheqerin në gjak, si ujë të thjeshtë, çaj të gjelbër pa sheqer, kafe pa sheqer (mundësisht e shoqëruar me ushqim), kafe me proteinë dhe çaje bimore.

Në përfundim, ekspertët theksojnë se nuk ka nevojë të shmangni pijet e mëngjesit, por të zgjidhni me kujdes përbërjen e tyre. Sipas dietologëve, do të keni energji më të qëndrueshme dhe kontroll më të mirë të sheqerit në gjak.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Pija që duhet të pini në mëngjes për të shmangur rritjet e sheqerit appeared first on Sinjali.

Të shikosh një telefon pranë një fëmije natën nuk është vetëm një “zakon i vogël”.

Drita e kaltër e emetuar nga ekranet e telefonave pengon sekretimin e melatoninës.

Melatonina nuk është vetëm një hormon gjumi; është gjithashtu një parakusht për çlirimin e shëndetshëm të hormoneve të rritjes.

Nëse një fëmijë nuk mund të hyjë në gjumë të thellë, hormoni i rritjes – i cili duhet të sekretohet intensivisht gjatë 2-3 orëve të para të gjumit – nuk mund të çlirohet mjaftueshëm.

Me kalimin e kohës, kjo pengon potencialin e rritjes së fëmijës. Ky efekt nuk shfaqet brenda natës; bëhet klinikisht i rëndësishëm kur përsëritet çdo natë gjatë muajve dhe viteve.

Mendimi, “Po shikoj telefonin tim ndërsa fëmija fle”, është i pasaktë.

Një ekran që vepron në errësirë është një stimul i perceptuar edhe përmes qepallave të mbyllura. Për trurin, është ende “gjatë ditës”.

Grupet me Rrezik më të Lartë:

Fëmijët e moshës 0-6 vjeç

Adoleshentët

Kjo nuk është një kritikë ndaj prindërimit; janë të dhëna nga fiziologjia e gjumit dhe endokrinologjia pediatrike.

Rritja e gjatësisë varet nga modelet e gjumit aq sa edhe nga gjenetika. Si t’i mbroni:

Mos përdorni telefon në errësirë pranë fëmijës.

Hiqni dorë nga zakoni i fikjes së dritave dhe pastaj “thjesht kontrollit” të telefonit tuaj.

Në vend që të pyesni “A po rrinë të qetë?”, pyetni “A po flenë thellë”.

Rritja nuk ndodh vetëm në kocka; ajo ndodh në errësirën e natës dhe gjatë gjumit të thellë. Gjumi i sotëm i ndërprerë nga një ekran do t’u kushtojë centimetra nesër.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Çka i ndodhë fëmijës tuaj derisa është duke fjetur nëse pranë tij mbani të ndezur telefonin? appeared first on Sinjali.

Shumë mjekëve nuk u pëlqejnë dietat me pak karbohidrate, të njohura si “low-carb”, edhe pse ato shpesh çojnë në humbje të shpejtë të peshës. Ekspertët paralajmërojnë se heqja e plotë e karbohidrateve është një gabim.

Reduktimi i ushqimeve me shumë karbohidrate, si frutat, perimet që përmbajnë niseshte natyrore dhe drithërat, dhe fokusimi te proteinat dhe yndyrat, është një strategji e njohur për dobësim të shpejtë. Por mjekët thonë se kjo qasje ka edhe pasoja, ka raportuar The New York Times.

“Nuk ia kam rekomanduar kurrë një dietë ‘low-carb’ një pacienti dhe nuk planifikoj ta bëj”, ka thënë doktori Nate Wood, internist dhe ekspert për çështjet e obezitetit në Yale School of Medicine.

Sipas tij dhe mjekëve të tjerë, problemi nuk është sasia e karbohidrateve, por lloji i tyre. Ata këshillojnë që njerëzit të përqendrohen te karbohidratet cilësore, jo t’i eliminojnë të gjitha.

Studimet tregojnë se dietat “low-carb” mund të ndihmojnë në humbjen e peshës. Një rishikim i studimeve në vitin 2024 zbuloi se personat që ndoqën këtë dietë humbën mesatarisht rreth 2.5 kilogramë më shumë se ata që ndoqën dietën mesdhetare.

Përveç humbjes së peshës, dieta mund të ndihmojë edhe në kontrollin e sheqerit në gjak te personat me diabet të tipit 2 dhe rekomandohet nga Shoqata Amerikane e Diabetit në raste të caktuara.

Megjithatë, mjekët paralajmërojnë se ndjekja afatgjatë e kësaj diete është e vështirë dhe shpesh jo e shëndetshme.

“Është e arsyeshme të ndiqet një dietë ‘low-carb’ për tre deri në gjashtë muaj për të humbur peshë shpejt, por shmangia e karbohidrateve për më gjatë mund të çojë në një dietë të varfër ushqyese”, ka thënë doktori Dariush Mozaffarian nga Universiteti Tufts.

Sipas tij dhe studimeve të tjera, kufizimi i karbohidrateve shpesh zëvendësohet me konsum të lartë të mishit të kuq dhe yndyrave të ngopura. “Dietat tradicionale ‘low-carb’ janë të mbushura me mish të kuq”, ka theksuar doktori Frank B. Hu nga Harvard, duke shtuar se yndyrat e ngopura rrisin rrezikun për diabet të tipit 2 dhe sëmundje të zemrës.

Ekspertët theksojnë se jo të gjitha karbohidratet janë të këqija. Ushqimet natyrale ose pak të përpunuara, si frutat, perimet, drithërat e plota dhe bishtajoret, treten më ngadalë dhe nuk shkaktojnë rritje të menjëhershme të sheqerit në gjak.

“Problemi me termin ‘dietë low-carb’ është se i fut të gjitha karbohidratet në një thes”, ka thënë Mozaffarian. Karbohidratet e rafinuara, si sheqeri, buka e bardhë dhe pijet e ëmbla, duhet të kufizohen, ndërsa karbohidratet e pasura me fibra janë të domosdoshme për shëndetin e zorrëve, zemrës dhe ndjesinë e ngopjes.

Në vend që t’i eliminojnë, mjekët këshillojnë zgjedhje më të zgjuara. “Nëse doni të humbni peshë dhe ta mbani atë, përqendrohuni te cilësia e karbohidrateve, jo te sasia”, ka këshilluar Wood.

Mozaffarian ka shtuar se ushqimet që treten më ngadalë janë më të mira për trupin dhe për sheqerin në gjak: “Do të humbni peshë pak më ngadalë, por do të jeni më të shëndetshëm”, ka përfunduar ai.

Sinjali – aty ku e vërteta flet para lajmit!

/GazetaSinjali/

The post Ekspertët: Eliminimi i karbohidrateve nga dieta s’është zgjidhje afatgjate appeared first on Sinjali.