Nga Tel Avivi, Nathalie Hamou, Challenges
Historian i njohur i judaizmit mesjetar dhe sionisti i djathtë, Bension Netanyahu mund të prehet i qetë. I bindur se ekzistenca e popullit hebre vihet në pikëpyetje nga kërcënimet për shfarosje të bëra nga armiqtë e tij, ky profesor ia kishte përcjellë djalit të vet më të vogël misionin për të ndaluar Iranin të ndërtojë armë bërthamore. Të premten, më 13 qershor, rasti më në fund i erdhi në dorë. Kryeministri izraelit, Benyamin Netanyahu, i cili prej tre dekadash e ka shnëruar parandalimin e kërcënimit bërthamor iranian dhe dobësimin e boshtit shiit në gur themeli të strategjisë së tij të sigurisë, vendosi të veprojë.
UdhĂ«heqĂ«si i Likudit e urdhĂ«roi aviacionin izraelit tĂ« godasĂ« âkokĂ«n e oktapoditâ i vetĂ«m, pa asnjĂ« garanci qĂ« Shtetet e Bashkuara do tâi bashkoheshin kĂ«saj ofensive. AgjentĂ«t e Mossadit, tĂ« cilĂ«t kishin arritur tĂ« futnin dronĂ« shpĂ«rthyes nĂ« territorin iranian, synuan objektiva nĂ« tokĂ«, nĂ« koordinim me forcat ajrore tĂ« F-35. NĂ« orĂ«t e para tĂ« operacionit âLuani i ngriturâ, âRibiâ (Bibi) ishte euforik. GjatĂ« njĂ« mbledhjeje me dyer tĂ« mbyllura, siç raportoi Ben Caspit, autor i bestsellerit âVitet Netanyahuâ, ai foli pĂ«r âfundin e epokĂ«s sĂ« luftĂ«raveâ, pĂ«r aderimin e ArabisĂ« Saudite, SirisĂ« dhe Libanit nĂ« marrĂ«veshjet e Abrahamit. Ai pĂ«rmendi pĂ«rfundimin e konfliktit nĂ« Gaza.
Një javë më vonë, Netanyahu publikoi në X një fjalim të vjetër të babait të tij, që ne moshën 100 vjeçare, përshkruante mënyrën se si Izraeli duhet të përballet me një kërcënim ekzistencial:
âShikoni rrezikun pa u stepur, mendoni qartĂ« se çfarĂ« duhet bĂ«rĂ« dhe jini tĂ« gatshĂ«m tĂ« hyni nĂ« kaosin e luftĂ«s sepse shanset pĂ«r sukses janĂ« tĂ« arsyeshmeâ.
Nga data 21 deri mĂ« 22 qershor, Bibi filloi tĂ« shpresojĂ« se e kishte fituar bastin e tij: Donald Trump e pĂ«rgĂ«zoi operacionin âĂekiçi i mesnatĂ«sâ, njĂ« sulm i kryer nga bombarduesit B-2 ndaj tre bazave bĂ«rthamore iraniane nĂ« Fordo, Natanz dhe Isfahan. Pas kĂ«saj, kreu i sĂ« djathtĂ«s izraelite mund tĂ« kthehej krenar nĂ« Murin e lutjeve nĂ« Jeruzalem, pĂ«r tâi uruar jetĂ« tĂ« gjatĂ« popullit tĂ« tij dhe aleatit amerikan.
Momentit i tij âchurchillianâ
UdhĂ«heqĂ«si hebre, laik, 76-vjeçar, nuk do tĂ« kishte nevojĂ« tĂ« prsste qĂ« Uashingtoni tĂ« propozonte njĂ« armĂ«pushim me Teheranin, tĂ« martĂ«n mĂ« 24 qershor nĂ« mĂ«ngjes, pĂ«r tĂ« shijuar momentin e tij âchurchillianâ. âFeniksiâ, âmagjistariâ, âmbreti Bibiâ⊠Kjo luftĂ« dymbĂ«dhjetĂ« ditore i ka rishfaqur tĂ« gjitha lavdwrimet qĂ« janw thwnw gjatw kohwve pwr kampionin e mbijetesĂ«s politike nw Izrael, i cili nĂ« total ka ushtruar funksionin e kryeministrit pĂ«r mĂ« shumĂ« se shtatĂ«mbĂ«dhjetĂ« vjet dhe ka thyer rekordin e qĂ«ndrimit nĂ« pushtet tĂ« mbajtur nga David Ben Gurion.
Bibi, qĂ« konsiderohej politikisht i âvdekurâ mĂ« 7 tetor 2023, po luan sĂ«rish skenarin e rikthimit tĂ« pĂ«rjetshĂ«m.
Tashmë duket se janë harruar telashet e lidhura me urdhrin e arrestit të lëshuar kundër tij nga Gjykata Penale Ndërkombëtare, për krime të pretenduara lufte në Gaza; po ashtu edhe mundimet që i shkakton aleanca e tij me partitë ultra-ortodokse dhe krahun mesianik, kërkesat e të cilëve kërcënojnë ta shpërbëjnë koalicionin e tij; aq mw tepwr edhe protestat që nuk reshtin prej disa muajsh; apo peripecitë e procesit gjyqësor për korrupsion, mashtrim dhe abuzim me pushtetin.
Donald Trump ka kĂ«rkuar anulimin e procesit ndaj tij nĂ« dy raste: âLĂ«reni Bibi-n, ai ka njĂ« punĂ« tĂ« madhe pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ«,â â postoi ai mĂ« 28 qershor nĂ« rrjetin e vet Truth Social, duke iu referuar vĂ«shtirĂ«sive gjyqĂ«sore tĂ« Benyamin Netanyahut.
Ky i fundit âpo negocion njĂ« marrĂ«veshje me Hamasin, qĂ« do tĂ« pĂ«rfshijĂ« lirimin e pengjeve. Si Ă«shtĂ« e mundur qĂ« Kryeministri i Izraelit tĂ« detyrohet tĂ« qĂ«ndrojĂ« nĂ« njĂ« sallĂ« gjyqi gjatĂ« gjithĂ« ditĂ«s, pĂ«r asgjĂ«?â, shtoi ai.
Një ndërhyrje e paprecedentë e një presidenti amerikan në procedurat gjyqësore të një aleati demokratik të huaj.
Por në Jeruzalem, gjyqtarët nuk tronditen nga kjo ata vazhdojnw ta marrin nw pyetje Netanyahun i cili u paraqit nw gjyq i shoqwruar nga shefi i spiunazhit tw brendwshwm dhe nga ai i Mosadit.
Preokupimi i tij mw i madh
Por qershia mbi tortw wshtw rritja e kryeministrit nw sondazhe. nwse zgjedhjet do tw mbaheshin sot dhe jo nw ditwn e rregullt nw nwntor 2026 Partia e tij Likud do tw fitonte katwr deputetw mw shumw. Natyrisht kjo wshtw swrish larg arritjes sw njw mazhorancw tw plotw. Partitw e koalicionit aktuar kanw vetwm 49 vende nw njw parlament me 120 vetw, kundrejt 71 pĂ«r opozitĂ«n (sw bashku me partitĂ« arabe).Â
Për Benyamin Netanyahun, më e rëndësishmja është diku tjetër.
âShqetĂ«simi i tij mĂ« i madh mbetet tĂ« dijĂ« se çfarĂ« gjurme do tĂ« lĂ«rĂ« nĂ« histori,â thekson analisti politik Aviv Bushinsky, i cili ishte shef i kabinetit tĂ« tij midis viteve 2003 dhe 2004.
âEmri i Begin lidhet me paqen me Egjiptin. Ai i Rabinit me marrĂ«veshjet e Oslos dhe paqen me JordaninĂ«. NdĂ«rsa Bibi, edhe pse kontribuoi nĂ« shpĂ«timin e ekonomisĂ« izraelite, mbrojti marrĂ«veshjet e Abrahamit, nuk ka lĂ«nĂ« ende njĂ« trashĂ«gimi tĂ« qartĂ«.â
Operacioni spektakolar âLuani i ngriturâ (Rising Lion), i paraprirĂ« muajt e fundit nga goditjet ndaj Hamasit dhe Hezbollahut, mund ta ndryshojĂ« kĂ«tĂ«. VeçanĂ«risht nĂ«se Kryeministri izraelit arrin tâi japĂ« fund konfliktit nĂ« Gaza dhe tĂ« pĂ«rmbyllĂ« njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r tĂ« kthyer nĂ« shtĂ«pi 50 pengjet (pjesa mĂ« e madhe e tĂ« cilĂ«ve besohet se janĂ« ende gjallĂ«). VetĂ«m kjo do tĂ« ishte mĂ«nyra pĂ«r tĂ« mbyllur kapitullin e masakrĂ«s sĂ« kryer nga Hamasi mĂ« 7 tetor tĂ« vitit tĂ« kaluar.
Dështimi i tij i hidhur
âKy ishte momenti mĂ« i tmerrshĂ«m nĂ« historinĂ« e Izraelit dhe kjo, nĂ«n mbikĂ«qyrjen e Zotit Siguri. Nuk ishte njĂ« skandal; ishte arsyeja e tij pĂ«r tĂ« ekzistuar. Sot, pas rĂ«nies sĂ« Hezbollahut nĂ« Liban, tĂ« Assadit nĂ« Siri dhe shkatĂ«rrimit tĂ« programit bĂ«rthamor iranian, 7 tetori i ngjan mĂ« shumĂ« Pearl Harbor-it: njĂ« dĂ«shtim i rĂ«ndĂ« qĂ« mund tĂ« pĂ«rfundojĂ« disa kohĂ« mĂ« pas me njĂ« fitore totaleâ, vlerĂ«son gazetari i djathtĂ« Amit Segal.
âPas pesĂ«dhjetĂ« vitesh, besoj se historia do ta shohĂ« 7 tetorin nĂ« kontekstin e luftĂ«s izraelito-iraniane.â
Mbetet pĂ«r tâu parĂ« nĂ«se izraelitĂ«t do tĂ« mund tĂ« falin Benyamin Netanyahun pĂ«r katastrofĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« popullit hebre qĂ« nga Holokausti, nĂ« tĂ« cilĂ«n 1.200 civilĂ« u vranĂ« ditĂ«n e 7 tetorit dhe 880 ushtarĂ« humbwn jetwn qĂ« nga fillimi i luftĂ«s.
âZgjedhjet e ardhshme do tĂ« sillen rreth kĂ«saj çështjeje,â thekson Barak Seri, ish-kĂ«shilltar komunikimi i ish-kryeministrit.
Â
Rivalët dhe mbështetësit e tij
Nëse sondazhet janë të favorshme për të, Benyamin Netanyahu mund të shqyrtojë zgjedhje të parakohshme. Por për këtë, ai duhet të kthejë pengjet, të mbyllë luftën dhe të rrezikojë të humbasë mbështetjen e ministrave të tij ultranacionalistë, Bezalel Smotrich dhe Itamar Ben-Gvir. Ndërkohë, rivalët e tij politikë janë në pritje, si ish-kryeministri Naftali Bennett, i cili përsëriti para disa ditësh se Netanyahu duhet të largohet.
Ndërsa Donald Trump, i paduruar për të vënë në veprim planin e tij të paqes, e pret gjithashtu. Banori i Shtëpisë së Bardhë kishte marrë në qershor një miratim paraprak për një marrëveshje historike që synon normalizimin e marrëdhënieve midis Izraelit dhe Arabisë Saudite, në këmbim të disa lehtësimeve për Gazën dhe një zgjerimi të aksesit të palestinezëve në hapësirat fetare në Jeruzalem.
NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, disa opsione janĂ« duke u shqyrtuar pĂ«r tĂ« pĂ«rmbushur nevojĂ«n saudite pĂ«r njĂ« âperspektivĂ« palestinezeâ. NjĂ« çështje qĂ« Benyamin Netanyahu ka vazhduar ta anashkalojĂ«.
âPĂ«r konfliktin izraelito-palestinez, ai Ă«shtĂ« plotĂ«sisht i bllokuar dhe kundĂ«rshton çdo lĂ«shim,â vlerĂ«son Marc LefĂšvre, ekspert pĂ«r sigurinĂ« bĂ«rthamore dhe bashkĂ«themelues i lĂ«vizjes âPaqja taniâ.
âAi nuk ndihmohet nga palestinezĂ«t, tĂ« cilĂ«t janĂ« tĂ« paaftĂ« tĂ« paraqesin propozime konkrete dhe qetĂ«suese.â
Por nĂ«n presionin e Trumpit, âmbrojtĂ«si i Izraelitâ mund tĂ« detyrohet tĂ« shpikĂ« veten nga e para.
Nathalie Hamou, Challenges, pergatiti T. Ăela, Lapsi.al
The post Profil / Benyamin Netanyahu, luani që është ngritur sërish appeared first on Lapsi.al.