❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Zelensky ndryshon edhe ministrin e Mbrojtjes, ia beson ushtrinë një 34-vjeçari!

✇Albeu
By: M C

Presidenti Volodymyr Zelensky ka ndryshuar të gjithë kupolën ushtarake të Ukrainës.

Ai njoftoi sot qëllimin e tij për të zëvendësuar Ministrin e Mbrojtjes Denys Shmyhal, duke ia ofruar këtë pozicion 34-vjeçarit Mykhailo Fedorov, deri më tani Ministër i Transformimit Dixhital.

“Kam vendosur tĂ« ndryshoj strukturĂ«n e MinistrisĂ« sĂ« Mbrojtjes tĂ« UkrainĂ«s. I ofroj Mykhailo Fedorov pozicionin e Ministrit tĂ« Mbrojtjes tĂ« UkrainĂ«s”, tha Zelensky nĂ« njĂ« videomesazh tĂ« publikuar sonte.

Siç tha Zelensky, “Mykhailo Ă«shtĂ« shumĂ« i pĂ«rfshirĂ« nĂ« çështjet qĂ« lidhen me mjetet ajrore pa pilot dhe po punon shumĂ« efektivisht nĂ« dixhitalizimin e shĂ«rbimeve dhe proceseve publike”.

Presidenti ukrainas nuk e justifikoi vendimin e tij për të zëvendësuar Ministrin aktual të Mbrojtjes Denys Shmyhal, një ish-kryeministër që e kishte emëruar në këtë pozicion disa muaj më parë, në korrik 2025.

Mykhailo Fedorov u emërua Ministër i Transformimit Dixhital në vitin 2019. Ai nuk është i njohur gjerësisht dhe ka pak përvojë në pozicione qeveritare.

Më herët gjatë ditës, Zelensky njoftoi gjithashtu emërimin e shefit të inteligjencës ushtarake Kirill Budanov si shef të stafit të tij.

Budanov zëvendëson Andriy Yermak, i cili dha dorëheqjen në nëntor për shkak të një skandali korrupsioni që shkaktoi zemërim publik ndërsa Ukraina lufton për mbijetesë mes pushtimit të vazhdueshëm rus.

The post Zelensky ndryshon edhe ministrin e Mbrojtjes, ia beson ushtrinë një 34-vjeçari! appeared first on Albeu.com.

↗

Aksi rrugor Tropojë–ValbonĂ« hapet pĂ«r qarkullim, policia jep paralajmĂ«rimet pĂ«r drejtuesit e mjeteve

✇Albeu
By: M C

Aksi rrugor Tropojë–ValbonĂ« Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« funksion normal, ndĂ«rsa shĂ«rbimet e PolicisĂ« Rrugore dhe mirĂ«mbajtjes sĂ« rrugĂ«s janĂ« ende tĂ« pranishme nĂ« terren pĂ«r tĂ« garantuar sigurinĂ« e qarkullimit.

Në zonat ku ka prezencë të akullit, po vazhdon kriposja e rrugës, ndërsa disa segmente janë prekur nga reshjet e shiut, gjë që kërkon kujdes të shtuar nga drejtuesit e mjeteve.

Policia Rrugore apelon që shpejtësia të moderohet, vigjilenca gjatë drejtimit të mjetit të rritet, dhe udhëzimet e forcave të rendit të ndiqen me përpikëri për parandalimin e aksidenteve.

The post Aksi rrugor Tropojë–ValbonĂ« hapet pĂ«r qarkullim, policia jep paralajmĂ«rimet pĂ«r drejtuesit e mjeteve appeared first on Albeu.com.

↗

E akuzoi Fjollën se ka ndarë burrin nga familja, Valdrin Sahiti i ashpër me Labin

✇Albeu
By: M C

Një debat i fortë dhe emocional ka shpërthyer së fundmi në studio, ku opinionisti Valdrin Sahiti reagoi ashpër ndaj deklaratave të Labinot Labi, pasi ky i fundit kishte akuzuar këngëtaren Fjolla Morina se kishte ndarë një burrë nga familja e tij.

Sahiti e cilĂ«soi kĂ«tĂ« qasje si tĂ« gabuar dhe tĂ« padrejtĂ«, duke theksuar se nĂ« kohĂ«t moderne askush nuk mund t’ia “marrĂ«â€ dikujt bashkĂ«shortin apo bashkĂ«shorten, pasi vendimet janĂ« personale dhe pĂ«rgjegjĂ«sia bie mbi individĂ«t vetĂ«. Ai u shpreh prerĂ« se gjykime tĂ« tilla nuk i pĂ«rkasin shoqĂ«risĂ« sĂ« sotme.

“UnĂ« nuk e di kush t’i ka mĂ«suar kĂ«to, sepse askush nuk mund tĂ« ndajĂ« apo t’ia marrĂ« gruan apo burrin askujt. Nuk jemi mĂ« nĂ« kohĂ«n e gurit. PavarĂ«sisht lojĂ«s, njerĂ«zit nuk gjykohen kĂ«shtu,” tha Sahiti, duke shtuar se mentalitete tĂ« tilla janĂ« tĂ« vjetruara dhe dĂ«mtojnĂ« figurĂ«n e grave nĂ« shoqĂ«ri.

Opinionisti vijoi më tej, duke theksuar se një burrë nuk duhet të sillet në atë mënyrë ndaj Fjolla Morinës, e cila është nënë e dy vajzave. Sipas tij, përgjegjësia morale dhe respekti ndaj një gruaje dhe nëne duhet të jenë mbi çdo strategji loje apo debat televiziv.

Nga ana tjetër, tensioni emocional u reflektua edhe te vetë Fjolla Morina. Në dhomën e rrëfimeve, ajo u shfaq dukshëm e prekur, duke pranuar se situata e kishte rënduar psikologjikisht. Mes lotësh, këngëtarja theksoi se është një person shumë i ndjeshëm dhe se mënyra se si po zhvillohej loja mes banorëve e kishte lënduar.

“Jo presioni, por mĂ«nyra se si po e bĂ«jnĂ« lojĂ«n mes vete. UnĂ« jam tip emocional, kam emocione, jam me shpirt tĂ« madh dhe shumĂ« e ndjeshme,” u shpreh Fjolla, duke mos i fshehur lotĂ«t.

The post E akuzoi Fjollën se ka ndarë burrin nga familja, Valdrin Sahiti i ashpër me Labin appeared first on Albeu.com.

↗

Prej orësh të bllokura në trafik, rëndohet situata në Prrenjas-Elbasan

✇Albeu
By: M C

Situata në aksin kombëtar Prrenjas-Elbasan vijon të jetë alarmante, pasi prej orësh, automjetet nuk po lëvizin, ndërsa mijëra qytetarë kanë mbetur të izoluar në kushte të vështira dhe temperatura nën zero.

Bëhet me dije se bllokimi shtrihet nga ura e Bushtricës deri në zonën e Labinotit, duke krijuar radhë të gjata dhe kaos të plotë në këtë segment të rëndësishëm rrugor.

Drejtuesit e mjeteve dhe pasagjerët po përballen me vështirësi të mëdha, ndërsa mungesa e lëvizjes po e përkeqëson edhe më tej situatën.

Qarkullimi vijon të jetë i paralizuar, pa shenja përmirësimi, ndërsa qytetarët shprehen të shqetësuar për sigurinë dhe kushtet e qëndrimit në automjete për një kohë të gjatë.

Shkaqet për fluksin e këtij trafiku janë fluksi i lëvizjeve në këtë fillim viti dhe ngricat e si pasojë rënies së ndjeshme të temperaturave.

The post Prej orësh të bllokura në trafik, rëndohet situata në Prrenjas-Elbasan appeared first on Albeu.com.

↗

Megi Pojani do të martohet këtë verë! Këngëtari i zbulon sekretin

✇Albeu
By: M C

Më 1 Janar, u transmetua E Diella e parë, një episod special që solli për publikun një atmosferë festive, plot muzikë, nostalgji dhe surpriza të papritura.

Studioja u kthye në një festë të vërtetë, ku artistë dhe moderatorë kënduan e festuan së bashku, duke krijuar një klimë të ngrohtë dhe pozitive për teleshikuesit.

Por momenti që rrëmbeu vëmendjen dhe u kthye menjëherë në lajmin surprizë të ditës, ishte deklarata e këngëtarit Sinan Hoxha.

Teksa ndodhej në studio dhe bisedonte me moderatoren Megi Pojani, Sinani zbuloi se gjatë një bisede në tavolinë, Megi i kishte kërkuar që ai të ishte pjesë e një momenti shumë të rëndësishëm personal.

Me tone humori, por edhe seriozitet, këngëtari bëri publik lajmin që shkaktoi reagime dhe të qeshura në studio:

“Lajmi i vitit! UnĂ« nuk bĂ«j humor, ti e di qĂ« nuk bĂ«j shaka. Megi Pojani sapo mĂ« ka rezervuar pĂ«r vitin 2026. MĂ« 12 gusht martohet.”

Deklarata e Sinanit u prit me entuziazëm dhe habi nga të pranishmit, ndërsa kamera u fokusua menjëherë te Megi Pojani, e cila, pa hezitim, e konfirmoi lajmin me një përgjigje të shkurtër, por domethënëse:

Kujtojme se Megi Pojani dhe futbollisti Endri Çekiçi janĂ« bashkĂ« prej disa vitesh edhe pse asnjĂ«ri prej tyre nuk ka pranuar asgjĂ« publikisht, fotot dhe videot nĂ« vendet e njĂ«jta e kanĂ« vĂ«rtetuar romancĂ«n e tyre.

The post Megi Pojani do të martohet këtë verë! Këngëtari i zbulon sekretin appeared first on Albeu.com.

↗

Janar i â€œĂ«mbĂ«l”, sulmuesi i VllaznisĂ« e nis vitin me celebrimin e dashurisĂ«

✇Albeu
By: M C

Sulmuesi i VllaznisĂ«, Lirim Kastrati e ka nisur vitin 2026 nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« Ă«mbĂ«l tĂ« mundshme. Kjo pasi futbollisti i cili luan pĂ«r ekipin e ShkodrĂ«s, surprizoi ndjekĂ«sit me foton e postuar nĂ« rrjetin e tij social “Instagram”.

Në foton e hedhur futbollisti ka në krah partneren e tij Sara Hajrullahu, duke treguar disa nga momentet e bukura të celebrimit të tyre. Dyshja mjaft simpatike duken shumë të lumtur krahë njëri tjetrit ku Lirimi ishte i veshur me një kostum mjaft elegant dhe Sara e cila ishte e veshur me të bardha dhe ka një buqetë shumë të bukur me trëndafila të kuq.

Ndërsa sulmuesi e ka shoqëruar postimin dhe me shkrimin: Zoti dhe Zonjusha Kastrati!

The post Janar i â€œĂ«mbĂ«l”, sulmuesi i VllaznisĂ« e nis vitin me celebrimin e dashurisĂ« appeared first on Albeu.com.

↗

Tensionet rreth Tajvanit në Azi/ Xi pret presidentin e Koresë së Jugut në Pekin, ja çfarë kërkon Kina

✇Albeu
By: M C

Presidenti i Kinës Xi Jinping do të presë Presidentin e Koresë së Jugut Lee Jae Myung në një vizitë shtetërore që fillon të dielën, ndërsa Pekini kërkon të forcojë lidhjet me Seulin mes tensioneve në rritje me Japoninë për shkak të Tajvanit.

Marrëdhëniet midis Kinës dhe Japonisë arritën në pikën më të ulët në vite, pasi kryeministri japonez Sanae Takaichi sugjeroi në nëntor se Tokio mund të ndërmerrte veprime ushtarake nëse Pekini sulmonte Tajvanin.

Vizita e Lee do të shënojë takimin e tij të dytë me Xi në vetëm dy muaj, një interval jashtëzakonisht i shkurtër që, thonë analistët, sinjalizon interesin e madh të Kinës për të nxitur bashkëpunimin ekonomik dhe turizmin.

Koha e ftesës për një vizitë shtetërore e para e Lee-së në Kinë që nga marrja e detyrës në qershor është gjithashtu një veprim i llogaritur për të thelluar marrëdhëniet dypalëshe, veçanërisht përpara se udhëheqësi i Koresë së Jugut të vizitojë Japoninë, thonë ata.

“Kina dĂ«shiron ta theksojĂ« rĂ«ndĂ«sinĂ« e KoresĂ« sĂ« Jugut pak mĂ« shumĂ« se mĂ« parĂ«. Duket se Kina ka vendosur strategjikisht se do tĂ« ishte mĂ« mirĂ« qĂ« (Lee) tĂ« vizitonte KinĂ«n pĂ«rpara se Koreja e Jugut tĂ« mbajĂ« pĂ«rsĂ«ri njĂ« samit me JaponinĂ«â€, tha Kang Jun-young, profesor i ekonomisĂ« politike nĂ« Universitetin e Studimeve tĂ« Jashtme Hankuk.

The post Tensionet rreth Tajvanit në Azi/ Xi pret presidentin e Koresë së Jugut në Pekin, ja çfarë kërkon Kina appeared first on Albeu.com.

↗

Zbardhet lista e 56 deputetëve të LVV-së pas numërimit të mbi 97% të votave

✇Java News
By: E S

Pesë ditë pas zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Kosovë, po bëhet gjithnjë e më e qartë përbërja e re e Kuvendit të Kosovës.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka numëruar mbi 97% të votave për kandidatët për deputetë, ndërsa rreth 3% e votave nga vendvotimet dhe votat e diasporës ende pritet të ndikojnë në renditjen përfundimtare dhe numrin e mandateve.

Nga rezultatet aktuale, kandidatët më të votuar të Lëvizjes Vetëvendosje që aktualisht sigurojnë mandat deputeti janë:

Albin Kurti – 342,174 vota
Glauk Konjufca – 264,801 vota
Albulena Haxhiu – 139,263 vota
Hekuran Murati – 139,239 vota
Donika GĂ«rvalla-Schwarz – 124,010 vota
Xhelal Sveçla – 110,395 vota
Hajrulla Çeko – 99,587 vota
Avni Dehari – 91,338 vota
Mimoza Kusari Lila – 81,306 vota
Ejup Maqedonci – 77,820 vota
Shqipe Mehmeti Selimi – 64,269 vota
Andin Hoti – 55,411 vota
Arben Vitia – 52,815 vota
Saranda Bogujevci – 41,025 vota
Alban Bajrami – 38,688 vota
Edona Llalloshi – 33,971 vota
Rufki Suma – 33,673 vota
Mefail Bajqinovci – 32,892 vota
Jeta Statovci – 31,621 vota
Nezir Kraki – 31,247 vota
Adriana Matoshi – 30,112 vota
Ardian Gola – 30,062 vota
Armend Muja – 28,450 vota
Haxhi Avdyli – 27,806 vota
Adelina Grainca – 27,018 vota
Albena Reshitaj – 24,188 vota
Blerim Gashi – 23,674 vota
Taulant Kelmendi – 23,256 vota
Artane Rizvanolli Berisha – 22,798 vota
ArbĂ«r Rexhaj – 22,657 vota
Fitore Pacolli Dalipi – 22,639 vota
Agim Bahtiri – 22,626 vota
Hysen Durmishi – 22,524 vota
LabinotĂ« Demi Murtezi – 22,493 vota
Dimal Basha – 22,459 vota
Arjeta Fejza – 22,200 vota
ArbĂ«reshĂ« Kryeziu Hyseni – 22,105 vota
Fatos Geci – 22,016 vota
Artan Abrashi – 21,951 vota
ArbĂ«rie Nagavci – 21,308 vota
Enver Haliti – 21,308 vota
Valon Ramadani – 20,460 vota
Liza Gashi – 19,688 vota
Adnan Rrustemi – 19,279 vota
Jeton Raka – 18,552 vota
Fatmire Kollçaku – 18,270 vota
Arsim Ademi – 18,203 vota
Drita Pajaziti – 18,071 vota
Fitim Haziri – 17,938 vota
Fjolla Ujkani – 17,442 vota
Sylejman Meholli – 17,180 vota
Rozeta Hajdari – 17,177 vota
Valon Hoti – 17,030 vota
Salih Zyba – 16,838 vota

Derisa kater kandidatet e mëposhtëm luftojnë për dy mandatet e fundit, respektivisht atë të 55 dhe 56.

Naim Bardiqi – 16,620 vota
Vigan Qorrolli – 16,542 vota
Ilir KĂ«rçeli – 16,384 vota
Fahrush Rexhepi – 16,180 vota

↗

Labubu, Ozempic dhe mania e “perfektes”, çfarĂ« po lĂ«mĂ« pas nĂ« vitin 2026

✇Java News
By: E S

Viti 2025 shĂ«noi njĂ« kthesĂ« interesante nĂ« mĂ«nyrĂ«n si e jetojmĂ«, e shfaqim dhe e ndajmĂ« jetĂ«n tonĂ«. GjĂ«rat qĂ« dikur konsideroheshin “status”, sot duken tĂ« zakonshme, ndĂ«rsa ajo qĂ« vlerĂ«sohet gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« Ă«shtĂ« qetĂ«sia, privatĂ«sia dhe natyralja. Me hyrjen nĂ« vitin 2026, disa trende duken se e kanĂ« konsumuar ciklin e tyre dhe po mbeten pas.

Modeli i ekspozimit tĂ« vazhdueshĂ«m online po humbet terren. Postimet e pĂ«rditshme, rrĂ«fimet personale dhe jeta “live” pĂ«r publikun nuk duken mĂ« aspiruese, por tĂ« lodhshme. ShumĂ« pĂ«rdorues po zgjedhin tĂ« jenĂ« mĂ« selektivĂ«, ose tĂ« padukshĂ«m.

Fundi i mani-së së shisheve gjigante

Hidratimi mbetet prioritet, por shishet voluminoze tĂ« ujit, dikur simbol i stilit “wellness”, po shihen gjithnjĂ« e mĂ« pak si trend dhe mĂ« shumĂ« si teprim. ChatGPT dhe mjetet e tjera tĂ« AI nuk janĂ« mĂ« surprizĂ«. PĂ«rkundrazi, pĂ«rdorimi i tyre pĂ«r detyra bazike po ngre pyetje mbi kreativitetin dhe pĂ«rpjekjen personale, duke e kthyer autenticitetin nĂ« vlerĂ« tĂ« shtuar.

Rënia e entuziazmit për injeksionet e dobësimit

Pas një viti debatesh, efektesh anësore dhe pritshmërish të paplotësuara, interesi masiv për injeksionet për humbje peshe po zbehet. Diskutimi publik po zhvendoset drejt shëndetit afatgjatë dhe jo zgjidhjeve të shpejta.

Labubu dhe objektet “must-have”

Kukullat që u shndërruan në obsesion koleksionistësh në 2025-ën po humbasin vlerën simbolike. Kur çdo gjë bëhet e aksesueshme, magjia zhduket.

Bukuria pa filtra ekstremë

Standardet e bukurisĂ« po ndryshojnĂ« sĂ«rish. Pamjet e stĂ«rpunuara po zĂ«vendĂ«sohen nga tipare mĂ« reale, ndĂ«rhyrje mĂ« tĂ« lehta – ose aspak – dhe njĂ« qasje mĂ« e sinqertĂ« ndaj trupit. 2026 duket se po nis si njĂ« vit i pastrimit, mĂ« pak trende, mĂ« shumĂ« zgjedhje personale.

↗

Fëmijët shqiptarë, si po rriten me algoritme

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

NjĂ« brez i tĂ«rĂ« po rritet jo me libra, lodra apo programe televizive, por me algoritme. Gen Alpha, fĂ«mijĂ«t qĂ« sot janĂ« nĂ«n 13 vjeç, po mĂ«sojnĂ« botĂ«n pĂ«rmes TikTok-ut, YouTube-it dhe InteligjencĂ«s Artificiale, nĂ« njĂ« mjedis ku “feed”-i vendos çfarĂ« shohin, çfarĂ« konsumojnĂ« dhe shpesh, si mendojnĂ«. Si po formĂ«sohet “ekonomia e vĂ«mendjes”


 

Nga Deada Hyka

NĂ« shtĂ«pitĂ« shqiptare, ekranet janĂ« bĂ«rĂ« shoqĂ«ruesit e pĂ«rhershĂ«m tĂ« fĂ«mijĂ«ve. NjĂ« vajzĂ« 12-vjeçare mund tĂ« mĂ«sojĂ« teknika make-up-i pĂ«rmes videove 30-sekondĂ«she, ndĂ«rsa njĂ« djalĂ« 13-vjeçar mĂ«son pĂ«r “suksesin” nga influencerĂ« qĂ« tregojnĂ« makina luksoze e jetĂ« tĂ« pĂ«rsosur.

Nuk janë më librat, filmat edukativë apo rrëfimet familjare që formojnë shijet dhe ëndrrat e tyre, por përmbajtje të krijuara për të mbajtur vëmendjen sa më gjatë, të projektuara për të krijuar varësi emocionale dhe shpesh për të ushqyer konsum.

Në prapaskenë, funksionon një sistem që nuk fle: algoritmi, që mëson çdo klikim, çdo ndalesë, çdo shikim të përsëritur. Ai përcakton se çfarë video shohim, çfarë muzike dëgjojmë, madje edhe si ndiejmë.

Sa mĂ« shumĂ« kohĂ« kalon njĂ« pĂ«rdorues, aq mĂ« shumĂ« vlerĂ« krijon pĂ«r platformĂ«n. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse çdo pĂ«rmbajtje Ă«shtĂ« e shpejtĂ«, e lehtĂ« pĂ«r t’u konsumuar, e ndĂ«rtuar pĂ«r tĂ« dhĂ«nĂ« kĂ«naqĂ«si tĂ« menjĂ«hershme.

TikTok, pĂ«r shembull, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« “mĂ«suesi i parĂ«â€ pĂ«r miliona tĂ« rinj nĂ« botĂ«, njĂ« mĂ«sues pa fytyrĂ«, pa pĂ«rgjegjĂ«si, por me ndikim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« mĂ«nyrĂ«n si ata e shohin veten dhe botĂ«n.

YouTube, ndĂ«rkohĂ«, Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« univers paralel. Nga videot e animuara pĂ«r mĂ« tĂ« vegjlit, te “vlogjet” e jetĂ«s sĂ« pĂ«rsosur pĂ«r adoleshentĂ«t, ai ofron njĂ« realitet ku gjithçka Ă«shtĂ« e bukur, e shpejtĂ« dhe e arritshme
nĂ« pamje tĂ« parĂ«.

Por, pas ekranit qëndron një kurth i heshtur: çdo klikim ushqen një cikël të pafund reklamash, përmbajtjesh të ngjashme, rekomandimesh që rrallë çojnë në mësim të vërtetë, por gjithmonë në më shumë konsum.

Kjo kulturĂ« e menjĂ«hershme po formĂ«son njĂ« brez qĂ« kĂ«rkon gjithçka “tani”: veshjet mĂ« tĂ« fundit, telefonin e ri, suksesin e shpejtĂ«. NĂ« tregjet shqiptare, kjo reflektohet nĂ« mĂ«nyrĂ«n si fĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t ndikojnĂ« vendimet e blerjes nĂ« familje.

Lodra që bëhen virale në rrjete shiten brenda ditësh. Influencerët po kthehen në forca reale marketingu, duke krijuar valë trendesh që dikur i diktonin reklamat televizive apo modat e huazuara nga jashtë.

Por ndikimi më i thellë është në formimin e identitetit. Në vend që ta ndërtojnë përmes përvojës reale, marrëdhënieve shoqërore apo përpjekjeve personale, fëmijët po e projektojnë veten përmes filtrave, reagimeve dhe pëlqimeve.

“Sa mĂ« pĂ«lqejnĂ«?”, “si dukem?”, “sa ndjekĂ«s kam?” janĂ« pyetje qĂ« pĂ«r shumĂ« prej tyre kanĂ« zĂ«vendĂ«suar pyetjet qĂ« dikur nxisnin mendimin kritik: “çfarĂ« di?”, “çfarĂ« dua tĂ« bĂ«hem?”, “çfarĂ« mĂ« bĂ«n tĂ« lumtur?”.

PsikologĂ«t paralajmĂ«rojnĂ« se kjo zhvendosje po ul durimin, aftĂ«sinĂ« pĂ«r t’u pĂ«rqendruar dhe gatishmĂ«rinĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar dĂ«shtimin, sepse algoritmi nuk njeh dĂ«shtim, vetĂ«m “scroll” tĂ« pafund.

Psikologia Ermela Shllaku thotĂ« pĂ«r “Monitor” se pĂ«r shkak tĂ« moshĂ«s, truri i tyre ende nuk ka arritur pjekurinĂ« mendore, ata janĂ« mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m dhe mĂ« lehtĂ« tĂ« prekshĂ«m ndaj çdo stimuli tĂ« jashtĂ«m.

“NĂ« tĂ« gjitha kĂ«to platforma dhe rrjete sociale, nĂ« qendĂ«r qĂ«ndron algoritmi, i cili nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« frikshme tĂ« rrĂ«mben nĂ« vorbullĂ«n e tij tĂ« shpejtĂ«, duke dhĂ«nĂ« kĂ«naqĂ«si tĂ« menjĂ«hershme (dhe kĂ«shtu truri çliron dopaminĂ«).

Por, duke u dhĂ«nĂ« fĂ«mijĂ«ve kĂ«naqĂ«si tĂ« menjĂ«hershme, nuk u zhvillohet aspak durimi dhe aftĂ«sia pĂ«r t’u pĂ«rqendruar nĂ« aktivitete tĂ« ndryshme. NĂ« zhvillimin e shĂ«ndetshĂ«m tĂ« njĂ« individi – e sidomos tĂ« njĂ« fĂ«mije – ka shumĂ« rĂ«ndĂ«si edhe zhvillimi emocional”, – thekson psikologia.

Në Shqipëri, situata është më komplekse për shkak të mungesës së edukimit digjital.

Shkollat rrallë ofrojnë programe që shpjegojnë se si funksionojnë algoritmet, si të mbrohet privatësia, apo si të menaxhohet koha online. Shumë prindër ndihen të humbur mes teknologjisë që ndryshon çdo muaj dhe sjelljeve që nuk i njohin dot më.

NdĂ«rsa influencuesit, shpesh tĂ« rinj qĂ« vetĂ« janĂ« rritur online, po marrin rolin e “udhĂ«rrĂ«fyesve” tĂ« brezit tĂ« ri, duke ofruar modele jete qĂ« shpesh janĂ« tĂ« shkĂ«putura nga realiteti ekonomik e social shqiptar.

NĂ« kĂ«tĂ« tablo, edhe Inteligjenca Artificiale po hyn me forcĂ«. FĂ«mijĂ«t tashmĂ« flasin me “shokĂ« virtualĂ«â€ qĂ« i kuptojnĂ« dhe u pĂ«rgjigjen, pĂ«rdorin aplikacione qĂ« u mĂ«sojnĂ« mĂ«simet, shkruajnĂ« pĂ«r ta apo u sugjerojnĂ« ide pĂ«r projekte.

Ndërveprimi njerëzor po zëvendësohet me komoditetin e menjëhershëm të një algoritmi që nuk gjykon, por as nuk edukon emocionalisht.

“Nuk di mĂ« ku mbaron argĂ«timi dhe ku fillon varĂ«sia”, thotĂ« J.SH., nĂ«nĂ« e dy fĂ«mijĂ«ve, 9 dhe 13 vjeç. “Fillimisht mĂ« dukej e pafajshme, disa video nĂ« YouTube pas mĂ«simeve, ndonjĂ« TikTok pĂ«r argĂ«tim.

Por gradualisht, çdo pushim, çdo darkĂ«, çdo moment i lirĂ« u kthye nĂ« ‘vetĂ«m edhe njĂ« video’. Dhe kur pĂ«rpiqem t’ua kufizoj, reagojnĂ« sikur po u heq diçka jetike”.

Ajo tregon se nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m çështje kohe, por çështje ndikimi. “Pas çdo videoje, kanĂ« njĂ« kĂ«rkesĂ« tĂ« re: njĂ« lodĂ«r qĂ« e panĂ«, njĂ« bluzĂ« si e influencueses, njĂ« aplikacion qĂ« ‘duhet patjetĂ«r’.

ËshtĂ« sikur algoritmi e di saktĂ«sisht se çfarĂ« t’u ofrojĂ« pĂ«r t’i mbajtur tĂ« lidhur dhe pĂ«r t’i bĂ«rĂ« tĂ« duan gjithnjĂ« mĂ« shumĂ«â€. Sot, thotĂ« ajo, sfida mĂ« e madhe nuk Ă«shtĂ« ta ndalosh teknologjinĂ«, por ta shpjegosh.

“PĂ«rpiqem t’u flas pĂ«r mĂ«nyrĂ«n si funksionon ‘feed’-i, pse shohin gjithmonĂ« tĂ« njĂ«jtat gjĂ«ra, pse çdo gjĂ« u duket e pĂ«rkryer. NdonjĂ«herĂ« mĂ« dĂ«gjojnĂ«, ndonjĂ«herĂ« jo. Por mĂ« frikĂ«son ideja qĂ« ndoshta po rriten duke menduar se bota Ă«shtĂ« aq e shpejtĂ«, e bukur dhe e pĂ«rsosur sa nĂ« ekran”, – pĂ«rfundon J.SH.

Megjithatë, tabloja nuk është vetëm gri. Disa familje shqiptare po tentojnë të ndërtojnë një ekuilibër: rikthimin e leximit, diskutimeve për përmbajtjen që shohin fëmijët, apo aktivitete të përbashkëta që nuk lidhen me ekranin.

Disa mĂ«sues dhe ekspertĂ« po nxisin pĂ«rfshirjen e edukimit digjital nĂ« kurrikula, pĂ«r tĂ« mĂ«suar fĂ«mijĂ«t si tĂ« kuptojnĂ« dhe sfidojnĂ« algoritmet, jo vetĂ«m t’u nĂ«nshtrohen atyre.

Edhe në ekosistemin e startup-eve shqiptare po lindin nisma që synojnë ta përdorin teknologjinë për të zhvilluar mendimin kritik dhe kreativitetin.

Aplikacione edukative, platforma për lexim interaktiv apo lojëra që nxisin bashkëpunimin real janë shenjat e para të një kundërkulture që synon ta rikthejë fëmijërinë në duart e njeriut, jo të sistemit.

 

 

Ekonomia e vëmendjes

Sipas të dhënave të AKEP, numri i përdoruesve aktivë të rrjeteve sociale në Shqipëri është rritur me mbi 20% vetëm gjatë dy viteve të fundit. TikTok-u, që fillimisht u perceptua si aplikacion argëtimi, është kthyer sot në motor të identitetit kulturor të adoleshentëve.

Në prapaskenë, funksionon një logjikë e thjeshtë: sa më shumë kohë qëndron një përdorues në ekran, aq më shumë vlerë krijon për platformën.

Çdo “scroll”, çdo ndalesĂ« e syrit, çdo klikim – regjistrohet, analizohet dhe pĂ«rdoret pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njĂ« profil emocional e konsumator.

TikTok-u, sipas ekspertĂ«ve tĂ« medias, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« “mĂ«suesi i parĂ«â€ i fĂ«mijĂ«ve, njĂ« mĂ«sues qĂ« nuk mban asnjĂ« pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r pĂ«rmbajtjen qĂ« shpĂ«rndan, por ka ndikim mĂ« tĂ« fortĂ« se shkolla, prindĂ«rit apo shoqĂ«ria.

Në thelb të këtij transformimi qëndron ajo që quhet ekonomia e vëmendjes, një garë e heshtur për sekondat e syrit njerëzor.

YouTube, TikTok-u, Instagram-i dhe aplikacione tĂ« tjera pĂ«rdorin mekanizma tĂ« avancuar tĂ« InteligjencĂ«s Artificiale pĂ«r tĂ« parashikuar çfarĂ« pĂ«rmbajtje do t’i pĂ«lqejĂ« njĂ« pĂ«rdoruesi tĂ« caktuar. Sa herĂ« qĂ« njĂ« video shikohet, sistemi mĂ«son, pĂ«rshtatet dhe e ushqen me diçka tĂ« re, por tĂ« ngjashme.

Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« cikĂ«l konsumimi i menjĂ«hershĂ«m. “Algoritmi nuk tĂ« lĂ« tĂ« mĂ«rzitesh, ai tĂ« njeh mĂ« mirĂ« se vetja”, shpjegon sociologia Marsi Simo, e cila prej vitesh punon me prindĂ«r dhe fĂ«mijĂ« nĂ« TiranĂ«.

“Por ky ritĂ«m i pandĂ«rprerĂ« pĂ«rmbajtjesh tĂ« shpejta po shkatĂ«rron aftĂ«sinĂ« e fĂ«mijĂ«ve pĂ«r tĂ« duruar, pĂ«r tĂ« pĂ«rqendruar mendjen dhe pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar njohuri nĂ« mĂ«nyrĂ« graduale. Gjithçka duhet tĂ« ndodhĂ« tani”.

Ky “tani” Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« filozofia e njĂ« kulture tĂ« re: blerjet “e menjĂ«hershme”, argĂ«timi “i menjĂ«hershĂ«m” shpĂ«rblimi “i menjĂ«hershĂ«m”. Veshjet qĂ« bĂ«hen trend nĂ« TikTok shiten brenda javĂ«sh nĂ« tregjet shqiptare.

Lodra qĂ« promovohen nĂ« video “unboxing” janĂ« gjithnjĂ« mĂ« tĂ« kĂ«rkuara. Rasti mĂ« i fundit ishte i kukullĂ«s Labubu. NĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavetĂ«dijshme, fĂ«mijĂ«t janĂ« kthyer nĂ« hallkĂ«n e parĂ« tĂ« njĂ« zinxhiri ekonomik qĂ« ushqehet nga pĂ«rmbajtja digjitale.

Platformat digjitale janĂ« ndĂ«rtuar pĂ«r tĂ« krijuar varĂ«si, duke ndjekur logjikĂ«n e “ekonomisĂ« sĂ« vĂ«mendjes” dhe kjo nuk Ă«shtĂ« rastĂ«si, thotĂ« eksperti i teknologjisĂ« Besmir Semanaj.

Sipas tij, çdo “ping” i njoftimit, çdo video qĂ« fillon vetĂ«, çdo “like” qĂ« vjen menjĂ«herĂ« – tĂ« gjitha janĂ« si goditje tĂ« vogla me dopaminĂ«. E gjithĂ« kjo Ă«shtĂ« projektuar pĂ«r tĂ« mbajtur fĂ«mijĂ«t (dhe ne tĂ« rriturit) sa mĂ« gjatĂ« aty, sepse koha Ă«shtĂ« para pĂ«r ta.

 

Shkolla dhe familja, pa mburojë digjitale

Në Shqipëri, sistemi arsimor nuk është ende i përgatitur për të përballuar këtë realitet. Kurrikula zyrtare nuk e përfshin edukimin digjital si disiplinë më vete.

Mësuesit kanë pak njohuri mbi mënyrën se si funksionojnë algoritmet apo si mund të ndihmojnë nxënësit të zhvillojnë mendimin kritik ndaj përmbajtjes online.

NdĂ«rkohĂ«, prindĂ«rit janĂ« nĂ« dilemĂ«. “Ne nuk jemi rritur me kĂ«to teknologji, ndaj shpesh ndihemi tĂ« humbur”, thotĂ« njĂ« nĂ«nĂ« 42-vjeçare nĂ« TiranĂ«. “NĂ« fillim e lejon sepse mendon se fĂ«mija po argĂ«tohet, pastaj kupton se nuk di mĂ« si ta ndalosh”.

Për këtë, sociologia Simo thotë se, kufizimi i orëve të ekranit nuk mjafton, sepse fëmijët nuk janë më thjesht konsumatorë, ata janë krijues aktivë të përmbajtjes që më pas rikthehet në sistemin që i formëson.

Edhe psikolgia Shllaku thotĂ« se ndalimi i rreptĂ« nuk Ă«shtĂ« zgjidhja e duhur, pasi kjo mund t’i shtyjĂ« edhe mĂ« shumĂ« fĂ«mijĂ«t drejt pĂ«rdorimit tĂ« teknologjisĂ«.

“NĂ« vend qĂ« t’u themi fĂ«mijĂ«ve ‘mos e pĂ«rdor’, le t’u mĂ«sojmĂ« si ta pĂ«rdorin nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« dobishme. Gjithashtu, Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme edhe koha cilĂ«sore qĂ« kalohet me fĂ«mijĂ«t, pra, tĂ« qenĂ«t pranĂ« tyre jo vetĂ«m fizikisht, por edhe duke biseduar e duke i dĂ«gjuar pĂ«r t’u kuptuar emocionet pa i gjykuar.

NdĂ«rsa shkolla mund tĂ« zhvillojĂ« mĂ«sime ose orĂ« edukative pĂ«r t’i mĂ«suar fĂ«mijĂ«t mbi ndikimin e kĂ«tyre platformave nĂ« jetĂ«n e tyre, si dhe pĂ«r ndikimin e reklamave, algoritmeve dhe manipulimit online”, – thotĂ« ajo.

Z. Semanaj ndërkohë thotë se, ligjet tona ende po i ndjekin zhvillimet dhe shumica e platformave nuk kanë filtra që funksionojnë mirë për gjuhën shqipe.

“PrindĂ«rit shpesh nuk dinĂ« as ku tĂ« shikojnĂ« pĂ«r tĂ« kontrolluar privatĂ«sinĂ«. Fotoja e fĂ«mijĂ«s nĂ« plazh? Vendndodhja e shtĂ«pisĂ«? TĂ« gjitha mund tĂ« pĂ«rfundojnĂ« diku pa e ditur askush”, – shton eksperti.

 

Nga pasqyra digjitale te vetëperceptimi

Ndikimi nuk është vetëm ekonomik. Ai prek mënyrën se si fëmijët e shohin veten dhe botën përreth.

“NĂ« vend qĂ« identiteti tĂ« ndĂ«rtohet nga pĂ«rvoja reale, ai formohet nga reflektimi digjital i vetes: çfarĂ« postoj, sa mĂ« pĂ«lqejnĂ«, si dukem nĂ« kamera”, thotĂ« sociologia Marsida Simo.

“Kjo krijon njĂ« brez qĂ« jeton mes realitetit dhe simulimit, ku vlera personale matet me pĂ«lqime e ndjekĂ«s”.

Ky transformim po ndikon edhe në aftësitë sociale. Studime ndërkombëtare tregojnë se fëmijët që kalojnë më shumë se tri orë në ditë në rrjete sociale kanë më shumë gjasa të raportojnë ndjesi ankthi, vetmie apo pakënaqësie me pamjen e tyre.

NĂ« ShqipĂ«ri, psikologĂ«t flasin pĂ«r rritje tĂ« dukshme tĂ« rasteve tĂ« fĂ«mijĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« “tĂ« jenĂ« influencerĂ«â€, shpesh pa e ditur çfarĂ« nĂ«nkupton kjo.

Në horizont po shfaqet një tjetër faktor ndikues: AI. Chatbot-ët, aplikacionet që krijojnë imazhe apo mësuesit virtualë janë bërë pjesë e jetës digjitale të fëmijëve.

Platforma qĂ« ofrojnĂ« “shokĂ« virtualĂ«â€ po njihen me ritme tĂ« shpejta edhe nĂ« ShqipĂ«ri.

“Kur njĂ« fĂ«mijĂ« mĂ«son se mund tĂ« marrĂ« ngushĂ«llim apo pĂ«rgjigje nga njĂ« sistem artificial, rreziku Ă«shtĂ« qĂ« ai tĂ« mos mĂ«sojĂ« mĂ« si tĂ« ndĂ«rveprojĂ« emocionalisht me njerĂ«z realĂ«â€, paralajmĂ«ron sociologia Simo.

Nga ana tjetër, thekson ajo, përfitimet ekzistojnë. Aplikacionet edukative me bazë Inteligjencën Artificiale mund të ndihmojnë në mësim, gjuhë, programim apo kreativitet.

Por pa udhëzimin e duhur, kufiri midis mjetit ndihmës dhe varësisë është i hollë.

 

Lexoni edhe:

Ermela Shllaku: FĂ«mijĂ«t dhe ekonomia e vĂ«mendjes: kur ‘like’ bĂ«het matĂ«si i vlerĂ«s personale

The post Fëmijët shqiptarë, si po rriten me algoritme appeared first on Revista Monitor.

↗

“FĂ«mijĂ«t dhe ekonomia e vĂ«mendjes: kur ‘like’ bĂ«het matĂ«si i vlerĂ«s personale”

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Flet Ermela Shllaku, psikologe

 

NĂ« njĂ« botĂ« ku videot 15-sekondĂ«she pĂ«rcaktojnĂ« ritmin e pĂ«rditshĂ«m dhe “like”-t po bĂ«hen njĂ«si matĂ«se tĂ« vlerĂ«s personale, fĂ«mijĂ«t janĂ« duke u rritur nĂ« njĂ« realitet ku algoritmet formĂ«sojnĂ« mendimet, emocionet dhe ndjenjĂ«n e vetvetes.

ÇfarĂ« ndodh me zhvillimin emocional kur dopamina vjen nga njĂ« ekran dhe jo nga njĂ« pĂ«rqafim?

Psikologia Ermela Shllaku shpjegon se si ekspozimi i hershëm ndaj platformave si TikTok dhe YouTube po ndikon në mënyrën si fëmijët mësojnë të përqendrohen, të vetërregullohen emocionalisht dhe të ndërtojnë marrëdhënie reale.

 

Si po ndikon ekspozimi i hershëm ndaj TikTok-ut, YouTube-it dhe algoritmeve te zhvillimi emocional dhe mendor i fëmijëve?

Ekspozimi i hershëm ndaj platformave të tilla si YouTube, TikTok apo të tjera ndikon drejtpërdrejt në mënyrën se si një fëmijë zhvillon përqendrimin, vetëkontrollin apo zhvillimin emocional.

Nuk duhet të harrojmë faktin që, për shkak të moshës, truri i tyre ende nuk ka arritur pjekurinë mendore, duke i bërë ata më të ndjeshëm dhe më lehtë të prekshëm ndaj çdo stimuli të jashtëm.

Në të gjitha këto platforma dhe rrjete sociale, në qendër qëndron algoritmi, i cili në mënyrë të frikshme të rrëmben në vorbullën e tij të shpejtë, duke dhënë kënaqësi të menjëhershme (dhe kështu truri çliron dopaminë).

Por, duke u dhĂ«nĂ« fĂ«mijĂ«ve kĂ«naqĂ«si tĂ« menjĂ«hershme, nuk u zhvillohet aspak durimi dhe aftĂ«sia pĂ«r t’u pĂ«rqendruar nĂ« aktivitete tĂ« ndryshme. NĂ« zhvillimin e shĂ«ndetshĂ«m tĂ« njĂ« individi – e sidomos tĂ« njĂ« fĂ«mije – ka shumĂ« rĂ«ndĂ«si edhe zhvillimi emocional.

Duke qenĂ« pranĂ« kĂ«tyre platformave, u mĂ«sojmĂ« fĂ«mijĂ«ve stimuj tĂ« gatshĂ«m pĂ«r t’u ndier mirĂ«, nĂ« vend qĂ« tĂ« mĂ«sojnĂ« mekanizma pĂ«r vetĂ«rregullim emocional (shumĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m).

 

A po krijohet një brez që e mat vlerën e vet me pëlqime dhe ndjekës dhe çfarë pasojash ka kjo për vetëvlerësimin dhe identitetin e tyre?

Për fat të keq, shumë fëmijë e adoleshentë po testojnë se sa vlejnë vetëm nga pëlqimet apo shikimet që marrin nga platformat. Sa më shumë pëlqime, aq më të pëlqyer dhe të dëshiruar mendojnë se janë.

NĂ« momentin qĂ« kĂ«to pĂ«lqime mungojnĂ«, shfaqet ankthi social, krahasimi i vazhdueshĂ«m dhe vetĂ«vlerĂ«simi i ulĂ«t. Duke u rritur, çdo fĂ«mijĂ« mĂ«sohet tĂ« tregojĂ« dhe tĂ« bĂ«jĂ« atĂ« qĂ« tĂ« tjerĂ«t duan e pĂ«lqejnĂ«, pĂ«r t’u ndier i pranuar nga tĂ« gjithĂ«, duke ndrydhur mendimet, ndjenjat dhe emocionet e veta reale.

 

Duke qenĂ« se fĂ«mijĂ«t po shndĂ«rrohen nĂ« konsumatorĂ« aktivĂ« pĂ«rmes pĂ«rmbajtjes digjitale, sa e kuptojnĂ« ata logjikĂ«n ekonomike qĂ« qĂ«ndron pas “ekonomisĂ« sĂ« vĂ«mendjes”? Dhe si ndikon kjo nĂ« mĂ«nyrĂ«n si e perceptojnĂ« vlerĂ«n, paranĂ« dhe suksesin?

Në fakt, ndonjëherë, edhe vetë bota e të rriturve e ka të vështirë ta kuptojë që pas çdo videoje apo shikimi në këto platforma qëndron një biznes, pra një tregti.

E si mund ta kuptojë bota e fëmijëve, kur çdo gjë paraqitet e përsosur, me ngjyra e drita që tërheqin në mënyrë të frikshme këdo, duke u përkthyer në të ardhura për krijuesit? Duket se koncepti i të ardhurave dhe i parasë ka ndryshuar shumë vitet e fundit, sidomos te fëmijët.

Tashmë ata mendojnë se je i suksesshëm nëse je viral dhe i pëlqyer, dhe kjo, sipas tyre, të sjell më shumë të ardhura.

 

Si mund të veprojnë prindërit dhe shkolla për të krijuar ekuilibër mes jetës digjitale dhe asaj reale, pa demonizuar teknologjinë?

Duhet tĂ« kuptojmĂ« qĂ« ndalimi i rreptĂ« nuk Ă«shtĂ« zgjidhja e duhur, pasi kjo mund t’i shtyjĂ« edhe mĂ« shumĂ« fĂ«mijĂ«t drejt pĂ«rdorimit tĂ« teknologjisĂ«.

Pra, nĂ« vend qĂ« t’u themi fĂ«mijĂ«ve “mos e pĂ«rdor”, le t’u mĂ«sojmĂ« si ta pĂ«rdorin nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« dobishme. Gjithashtu, Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme edhe koha cilĂ«sore qĂ« kalohet me fĂ«mijĂ«t – pra, tĂ« qenĂ«t pranĂ« tyre jo vetĂ«m fizikisht, por edhe duke biseduar e duke i dĂ«gjuar pĂ«r t’u kuptuar emocionet pa i gjykuar.

NdĂ«rsa shkolla mund tĂ« zhvillojĂ« mĂ«sime ose orĂ« edukative pĂ«r t’i mĂ«suar fĂ«mijĂ«t mbi ndikimin e kĂ«tyre platformave nĂ« jetĂ«n e tyre, si dhe pĂ«r ndikimin e reklamave, algoritmeve dhe manipulimit online.

 

ÇfarĂ« ndikimi ka ndĂ«rveprimi me “shokĂ« virtualĂ«â€ apo aplikacione me InteligjencĂ« Artificiale nĂ« aftĂ«sinĂ« pĂ«r empati dhe marrĂ«dhĂ«nie reale?

Empatia është një element shumë i rëndësishëm që duhet të zhvillohet te fëmijët për ta bërë botën e tyre më me ngjyra. Empatia nuk mund të zhvillohet nga ekrani, nga figurat apo pamjet virtuale e virale.

Ajo zhvillohet pĂ«rmes shqisave – tĂ« prekjes, tĂ« shikimit, tĂ« ndjenjĂ«s fizike – tĂ« lidhura me botĂ«n reale, jo atĂ« virtuale. NdĂ«rveprimi me “shokĂ«â€ virtualĂ« mund tĂ« çojĂ« nĂ« izolim social dhe vĂ«shtirĂ«si nĂ« ndĂ«rtimin e marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« vĂ«rteta njerĂ«zore.

 

Duke parĂ« kĂ«tĂ« realitet, si e shihni ju tĂ« ardhmen e brezit qĂ« po rritet me algoritme – mĂ« tĂ« aftĂ« apo mĂ« tĂ« brishtĂ« emocionalisht?

Brezi i ri po rritet i rrethuar nga teknologjia dhe informacioni, ndaj është padyshim më i aftë në përdorimin e mjeteve digjitale dhe në gjetjen e zgjidhjeve të shpejta. Por nga ana emocionale, rrezikon të jetë më i ndjeshëm, më pak i duruar dhe më i varur nga stimujt e jashtëm.

E ardhmja do t’u pĂ«rkasĂ« atyre qĂ« arrijnĂ« tĂ« ruajnĂ« ekuilibrin midis botĂ«s virtuale dhe asaj reale, atyre qĂ« dinĂ« ta pĂ«rdorin teknologjinĂ« pa humbur kontaktin me ndjenjat, me empatinĂ« dhe me marrĂ«dhĂ«niet e vĂ«rteta njerĂ«zore.

Prandaj, sfida më e madhe sot nuk është të mësojmë fëmijët si ta përdorin teknologjinë, por si të mos humbasin veten brenda saj.

 

Lexoni edhe:

Fëmijët shqiptarë, si po rriten me algoritme

The post “FĂ«mijĂ«t dhe ekonomia e vĂ«mendjes: kur ‘like’ bĂ«het matĂ«si i vlerĂ«s personale” appeared first on Revista Monitor.

↗

“AI, algoritmet dhe fĂ«mijĂ«t: si ndĂ«rtohet varĂ«sia digjitale qĂ« nga klikimi i parĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Flet Besmir Semanaj, ekspert teknologjie

 

Në çdo klikim, çdo video që ndalojmë për disa sekonda, çdo pëlqim apo kërkim që bëjmë, dikush po mëson më shumë për ne.

E pĂ«r fĂ«mijĂ«t, kjo ndodh nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« shumĂ« mĂ« tĂ« thellĂ«: platformat ndĂ«rtojnĂ« njĂ« “profil digjital” qĂ« di çfarĂ« i bĂ«n tĂ« qeshin, çfarĂ« i mĂ«rzit dhe çfarĂ« i bĂ«n tĂ« qĂ«ndrojnĂ« mĂ« gjatĂ« nĂ« ekran.

Eksperti i teknologjisë Besmir Semanaj shpjegon se si ndërtohet profili online i një fëmije, pse platformat janë krijuar për të krijuar varësi, si përfshihet Inteligjenca Artificiale në manipulimin emocional dhe çfarë mund të bëjnë prindërit për të ruajtur privatësinë dhe ekuilibrin e jetës digjitale të fëmijëve të tyre.

 

Si funksionojnë algoritmet që vendosin çfarë shohim online, veçanërisht për fëmijët, çfarë të dhënash mbledhin dhe si e ndërtojnë profilin e tyre?

Çdo herĂ« qĂ« klikon diçka, bĂ«n njĂ« kĂ«rkim ose ndalon pak mĂ« gjatĂ« te njĂ« video, algoritmi e regjistron. KĂ«shtu ndĂ«rton njĂ« lloj “dosjeje” pĂ«r ty: çfarĂ« tĂ« pĂ«lqen, çfarĂ« tĂ« bĂ«n tĂ« qeshĂ«sh, çfarĂ« tĂ« zemĂ«ron.

PĂ«r fĂ«mijĂ«t, kjo Ă«shtĂ« si njĂ« pasqyrĂ« qĂ« zmadhohet çdo ditĂ« – pa e ditur prindi, platforma di mĂ« shumĂ« pĂ«r ta sesa vetĂ« shkolla.

 

A janĂ« platformat digjitale tĂ« ndĂ«rtuara pĂ«r tĂ« krijuar varĂ«si, duke ndjekur logjikĂ«n e “ekonomisĂ« sĂ« vĂ«mendjes”?

Po, dhe nuk Ă«shtĂ« rastĂ«si. Çdo “ping” i njoftimit, çdo video qĂ« fillon vetĂ«, çdo “like” qĂ« vjen menjĂ«herĂ« – tĂ« gjitha janĂ« si goditje tĂ« vogla me dopaminĂ«.

E gjithë kjo është projektuar për të mbajtur fëmijët (dhe ne të rriturit) sa më gjatë aty, sepse koha është para për ta.

 

Sa të mbrojtur janë fëmijët shqiptarë në rrjete sociale dhe çfarë ndodh me të dhënat e tyre personale?

Jo aq sa duhet. Ligjet tona ende po i ndjekin zhvillimet, dhe shumica e platformave nuk kanë filtra që funksionojnë mirë për gjuhën shqipe.

Prindërit shpesh nuk dinë as ku të shikojnë për të kontrolluar privatësinë. Fotoja e fëmijës në plazh? Vendndodhja e shtëpisë? Të gjitha mund të përfundojnë diku pa e ditur askush.

 

ÇfarĂ« roli ka Inteligjenca Artificiale nĂ« pĂ«rmbajtjen qĂ« u shfaqet tĂ« rinjve, a po bĂ«het gjithnjĂ« e mĂ« e personalizuar dhe manipuluese?

AI e bĂ«n gjithçka personale – por jo gjithmonĂ« pĂ«r tĂ« mirĂ«. NĂ«se fĂ«mija Ă«shtĂ« i mĂ«rzitur, algoritmi e kupton nga koha qĂ« kalon te video tĂ« caktuara dhe i shfaq pĂ«rmbajtje qĂ« e mban aty.

Nuk është informim, është mbajtje nën vëzhgim emocional.

 

ÇfarĂ« mund tĂ« bĂ«jnĂ« prindĂ«rit nga ana teknike pĂ«r tĂ« kufizuar ekspozimin apo pĂ«r tĂ« ruajtur privatĂ«sinĂ« e fĂ«mijĂ«ve?

– Futuni nĂ« cilĂ«simet e telefonit dhe aktivizoni kontrollet prindĂ«rore (nĂ« iPhone: Screen Time; nĂ« Android: Family Link).

– Vendosni orare: jo TikTok pas orĂ«s 21:00.

– Aktivizoni “Safe Search” nĂ« Google dhe YouTube.

– Çaktivizoni ndjekjen e vendndodhjes nĂ« çdo app.

– Çdo muaj, fshini “profilin e reklamave” nĂ« Google dhe Meta.

Por mĂ« e rĂ«ndĂ«sishmja: uluni me fĂ«mijĂ«n dhe i tregoni: “Kjo video nuk Ă«shtĂ« aty sepse Ă«shtĂ« e mirĂ« pĂ«r ty, por sepse tĂ« mban tĂ« shikosh mĂ« gjatĂ«â€.

 

Sa ndikojnë algoritmet në sjelljen konsumatore të fëmijëve, pra në mënyrën si formohen dëshirat për blerje apo markat që duan?

Fëmijët nuk blejnë vetëm lodra, ata fillojnë të duan të jenë si personazhet që shohin.

NjĂ« video me sneaker tĂ« shtrenjtĂ«, pastaj njĂ« tjetĂ«r, pastaj njĂ« tjetĂ«r
 dhe papritur “dua ato” bĂ«het “unĂ« jam ai qĂ« i ka ato”. Platformat nuk shesin produkt, shesin identitet. Dhe fĂ«mijĂ«t e blejnĂ« pa e kuptuar pagesĂ«n.

 

The post “AI, algoritmet dhe fĂ«mijĂ«t: si ndĂ«rtohet varĂ«sia digjitale qĂ« nga klikimi i parĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

↗

Veshjet, shqiptarët vishen bukur e me stil, por me marka të lira

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Sektori i veshjeve në Shqipëri po përjeton ndryshime të rëndësishme, të nxitura jo vetëm nga tendencat e modës, por edhe nga zhvillimi i turizmit. Konsumatorët shqiptarë kërkojnë cilësi dhe stil duke zgjedhur markat e modës me çmime të përballueshme, ndërsa dyqanet tradicionale pohojnë se kanë rënie të shitjeve deri në 40% nga konkurrenca e lartë e qendrave tregtare dhe shitjeve online. Deri tani, qendrat tregtare kanë marrë 50% të tregut të dyqaneve në rrugët tregtare nga kërkesa e lartë për veshje të modës me çmime të lira

 

Dorina Azo

Shqiptarët vazhdojnë  të vishen bukur dhe me stil duke zgjedhur kryesisht marka të modës me çmime të përballueshme, të cilat gjenden zakonisht në qendrat tregtare.

Blerjet e veshjeve në dyqanet e rrugëve tregtare rezultojnë se kanë humbur popullaritetin e dikurshëm.

Në vitin 2024, sipas të dhënave të Doganave, në total u importuan rreth 650 tonë veshje. Krahasuar me periudhën paraardhëse, sasia e importeve ra me 3,3%.

Tendenca rënëse ka vijuar edhe gjatë 2025-s. Në periudhën janar-gusht, sasia e importit arriti 338,3 tonë. Në raport me të njëjtën periudhë të 2024-s, importet ranë me 4%. Për 2024, tregu i veshjeve gjeneroi importe me vlerë rreth 16 milionë euro, apo 10% më pak se në vitin 2023.

(Të dhënat e Doganave për veshjet janë të kufizuara në katër grup-kapituj që përfshijnë veshje për burra dhe gra, si: xhupa, xhaketa, pallto, veshmbathje, robdishamër etj.)

Në 5 vitet e fundit, sasia më e ulët e importeve ishte në 2020. Operatorët e tregut pohojnë se rënia u ndikua nga kufizimet ekonomike të pandemisë së Covid-19.

Në vitin 2021, pati rritje mbi 60%, që tregon rikthim të kërkesës. Pas kësaj, në 2022, importet ranë ndjeshëm me rreth 17%, për shkak të pasojave ekonomike globale si rritja e inflacionit dhe kostot e transportit.

Në vitin 2023, tregu u përmirësua dhe importet u rritën përsëri 13%, duke treguar rikuperim të qëndrueshëm.

Sipas operatorëve kryesorë të tregut të markave të modës me çmime të lira, kërkesa është në rritje, ndërsa kategoria që shpenzon më shumë për veshje mbeten gratë duke përfshirë edhe blerjet për fëmijë.

Në të njëjtën kohë, vihet re rënie e kërkesës në dyqanet e vogla, të cilat po përballen me konkurrencë të shtuar nga rrjetet më të mëdha tregtare.

Linda, drejtuese e njĂ« dyqani veshjesh pĂ«r gra nĂ« rrugĂ«n “Bardhyl”, e pranishme nĂ« treg prej vitit 1995 me veshje tĂ« modĂ«s me origjinĂ« importi nga Turqia, pohon se nĂ« tĂ«rĂ«si, qendrat tregtare kanĂ« marrĂ« 50% tĂ« tregut.

Ajo pohon se aktualisht, kërkesa, e përqendruar kryesisht te klientela besnike, është tkurrur me 30 deri në 40% krahasuar me vjet. Përveç konkurrencës së qendrave tregtare, faktorë pengues të rënies së shitjeve janë edhe emigracioni, rritja e çmimeve dhe rënia e fuqisë blerëse.

 

Burimi: Doganat

 

Stela Dhami, partnere drejtuese e “Colliers International” pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« dhe KosovĂ«n, njĂ«kohĂ«sisht dhe analizuese e tregut retail, shpjegon se rĂ«nia e importeve nuk tregon tkurrje tĂ« tregut tĂ« veshjeve nĂ« tĂ«rĂ«si, por shpĂ«rndarje gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« tĂ« kĂ«rkesĂ«s pĂ«rmes strukturave mĂ« tĂ« mĂ«dha dhe jo mĂ« pĂ«rmes dyqaneve tradicionale.

“ZinxhirĂ«t kryesorĂ« tregtarĂ« tĂ« markave tĂ« veshjeve tĂ« gjithĂ« raportojnĂ« rritje nĂ« shitje, qĂ« do tĂ« thotĂ« se konsumatori shqiptar nĂ« masĂ« Ă«shtĂ« i orientuar drejt produktit tĂ« pozicionuar me raport tĂ« drejtĂ« çmim e cilĂ«si.

Këto marka vazhdojnë të udhëheqin në tregje globale me këtë politikë të drejtë komerciale çmimesh.

Pra ka një zhvendosje të dukshme nga dyqanet e vogla drejt qendrave tregtare dhe shitjeve online. Qendrat ofrojnë më shumë komoditet, marka dhe oferta, ndërsa dyqanet e vogla po përballen me konkurrencë të fortë, kosto të larta dhe rënie të klientëve.

Pra kur një retail shqiptar blen veshje në Turqi dhe më pas i shet në tregun vendas me trefishin e çmimit, është e kuptueshme pse konsumatori heziton të blejë.

Sot, blerĂ«si shqiptar Ă«shtĂ« mĂ« i informuar, krahason çmimet online dhe ka mĂ« shumĂ« alternativa, pĂ«rfshirĂ« porositĂ« direkte nga jashtĂ« apo blerjet nĂ« outlet-e”.

 

Burimi: Doganat

 

Moda dhe prakticiteti, preferencat e konsumatorëve shqiptarë në tregun e veshjeve

Sipas operatorëve të tregtimit të veshjeve, stili casual, komod dhe sportiv mbetet ndër më të kërkuarit nga konsumatori vendas duke ofruar prakticitet dhe rehati në jetën e përditshme.

Disa vite më parë, në Tiranë u hap për herë të parë dyqani i veshjeve të markës H&M, të dizenjuara nga kompania e modës suedeze me filiale në shumë shtete të botës, e vlerësuar një nga prodhuesit e veshjeve të modës me çmime të lira.

“Monitor” kontaktoi pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« stafit tĂ« H&M, tĂ« cilĂ«t pohuan se konsumatori vendas ka mĂ« shumĂ« interes pĂ«r blerje veshjesh tĂ« brendshme dhe praktike.

“NĂ« dyqanin tonĂ« nĂ« TiranĂ«, konsumatorĂ«t shqiptarĂ« tregojnĂ« interes tĂ« lartĂ« pĂ«r veshjet bazĂ« si çorape, tĂ« brendshme, bluza, pantallona dhe hoodies pa logo, produkte tĂ« thjeshta, praktike dhe tĂ« pĂ«rdorshme çdo ditĂ«â€.

Sipas tyre, shitjet ndryshojnĂ« nĂ« varĂ«si tĂ« sezonit. “GjatĂ« vjeshtĂ«s dhe dimrit vihet re rritje e kĂ«rkesĂ«s pĂ«r veshjet e fĂ«mijĂ«ve, pĂ«r shkak tĂ« fillimit tĂ« shkollĂ«s, si dhe pĂ«r segmentin e femrave, me nisjen e vitit universitar.

PĂ«rveç produkteve bazĂ«, njĂ« pĂ«rqindje e konsiderueshme pĂ«rbĂ«het edhe nga artikuj fashion”.

Veshjet e markĂ«s “Waikiki” vijojnĂ« tĂ« mbeten gjithashtu tĂ« kĂ«rkuara nĂ« vend. Mehmet Memo, menaxher pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« i kompanisĂ« “LC WAIKIKI Retail AL Sh.p.k”, pohoi se kĂ«rkesa pĂ«r veshjet nĂ« dyqanet e “Waikiki Albania” ka shĂ«nuar  rritje tĂ« lehtĂ« nĂ« 2025-n, krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«.

Përveç përmirësimit të ekonomisë dhe turizmit, faktorë të tjerë ndikues pozitiv vlerësohen shtimi i koleksioneve të reja dhe ofertat speciale gjatë vitit, të cilat kanë tërhequr një numër të madh konsumatorësh.

“Aktualisht, artikujt mĂ« tĂ« kĂ«rkuar pĂ«rfshijnĂ« veshjet e verĂ«s si fustanet, kĂ«mishĂ«t dhe pantallonat e shkurtra.

TĂ« rinjtĂ« dhe gratĂ« janĂ« grupet qĂ« blejnĂ« mĂ« shumĂ«, por edhe familjet po tregojnĂ« njĂ« interes tĂ« shtuar. Veshjet pĂ«r fĂ«mijĂ« dhe aksesorĂ«t gjithashtu janĂ« shumĂ« tĂ« kĂ«rkuara duke reflektuar njĂ« trend tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« rritjes sĂ« konsumit familjar”.

Ai thekson se konsumatorët shqiptarë po preferojnë trende të modës me ngjyra të gjalla dhe dizajne të rehatshme.

“Veshjet casual dhe sportive janĂ« gjithashtu shumĂ« tĂ« kĂ«rkuara. Kemi vĂ«rejtur njĂ« interes tĂ« shtuar pĂ«r veshjet e qĂ«ndrueshme dhe ekologjike, si dhe pĂ«r aksesorĂ«t qĂ« plotĂ«sojnĂ« pamjen e pĂ«rgjithshme.

KonsumatorĂ«t po kĂ«rkojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« veshje qĂ« janĂ« tĂ« pĂ«rshtatshme pĂ«r aktivitete tĂ« ndryshme duke pĂ«rfshirĂ« punĂ«n, argĂ«timin dhe aktivitetet sportive”.

“Sport Vision Group” vijon tĂ« shĂ«nojĂ« ecuri tĂ« qĂ«ndrueshme dhe pozitive nĂ« tregun shqiptar, duke konsoliduar pozicionin si lider nĂ« segmentin e artikujve sportivĂ«.

Semi Gjyli, menaxhere ekzekutive e kompanisë, tha se ky është rezultat i angazhimit të vazhdueshëm për të qenë pranë konsumatorëve me produkte cilësore, inovative dhe në përputhje me trendet globale.

“Sport Vision Group” Ă«shtĂ« pĂ«rfaqĂ«sues zyrtar nĂ« ShqipĂ«ri i markĂ«s ndĂ«rkombĂ«tare “Nike”. NĂ« portofolin e saj pĂ«rfshihen edhe marka tĂ« njohura, si: “The North Face”, “New Balance”, “On Cloud”, “Hoka”, “Asics”, “Champion”, si dhe zotĂ«ron tĂ« drejtĂ«n e shitjes me pakicĂ« pĂ«r markĂ«n “Adidas”.

Këto marka shpërndahen përmes katër koncepteve të konsoliduara: Nike Shop, Sport Vision, Buzz Sneakers Station dhe Sport Reality, përfshirë edhe formatin Nike Outlet dhe Sport Vision Outlet.

Zonja Gjyli thekson se kjo shumëllojshmëri markash dhe formatesh pritet të ndikojë ndjeshëm në rritjen e kërkesës.

“Investimet strategjike nĂ« teknologji, pĂ«rmirĂ«simi i pĂ«rvojĂ«s sĂ« konsumatorit dhe rritja e efikasitetit operacional kanĂ« qenĂ« nĂ« fokus edhe nĂ« gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« 2025-s, duke konfirmuar njĂ« trend rritĂ«s dhe njĂ« aftĂ«si tĂ« qartĂ« pĂ«r t’u pĂ«rshtatur me dinamikĂ«n e tregut”.

Ajo shton se edhe rritja e ndërgjegjësimit për rëndësinë e aktivitetit fizik ka ndikuar ndjeshëm në ecurinë e kërkesës së artikujve sportivë në Shqipëri.

“Rritja e ndĂ«rgjegjĂ«simit tĂ« konsumatorĂ«ve pĂ«r rĂ«ndĂ«sinĂ« e njĂ« jete aktive dhe sportive nuk pĂ«rbĂ«n vetĂ«m njĂ« tendencĂ« globale, por edhe njĂ« pasqyrim tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« qasjes proaktive qĂ« ‘Sport Vision’ ka ndjekur nĂ« tregun vendas.

Nëpërmjet një strategjie marketingu krijuese, fushatave të vazhdueshme dhe bashkëpunimeve të ngushta me komunitetin, kompania ka arritur të ndërtojë një lidhje autentike mes stilit të jetesës së shëndetshme dhe veshjes sportive si simbol i energjisë, stilit personal dhe vetëbesimit.

Ky vizion ka pasur ndikim të dukshëm veçanërisht te të rinjtë, të cilët priren gjithnjë e më shumë të investojnë në atlete dhe veshje sportive që i shërbejnë jo vetëm aktivitetit fizik, por edhe përditshmërisë urbane.

Nga ana tjetër, rritja e ndjeshme e turizmit ka sjellë edhe ndikim pozitiv në kërkesën për produkte të përshtatshme për udhëtime dhe aktivitete në natyrë.

NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, ‘Sport Vision Group’ jo vetĂ«m qĂ« ka ndjekur me kujdes ndryshimet nĂ« sjelljen e konsumatorĂ«ve, por Ă«shtĂ« shndĂ«rruar vetĂ« nĂ« njĂ« katalizator tĂ« kĂ«tyre ndryshimeve duke ndikuar drejtpĂ«rdrejt nĂ« zhvillimin, zgjerimin dhe diversifikimin e tregut tĂ« artikujve sportivĂ« nĂ« ShqipĂ«ri”.

Kompania “Koan”, nĂ«n drejtimin e administratorit Ardian Davidhi, operon nĂ« tregun shqiptar si njĂ« markĂ« e specializuar nĂ« veshje pĂ«r gjueti dhe ngjitje nĂ« mal. Sipas tij, artikujt mĂ« tĂ« kĂ«rkuar aktualisht janĂ« veshjet pĂ«r hiking, tĂ« cilat po pĂ«lqehen gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga tĂ« rinjtĂ«.

Tendenca është në rritje edhe mes turistëve, të cilët tregojnë interes të veçantë për veshje funksionale gjatë eksplorimeve në destinacionet malore më të njohura të vendit, si Thethi dhe Valbona.

Zoti Davidhi pohon se kërkesa në rritje reflekton jo vetëm zhvillimin e turizmit aktiv, por edhe ndërgjegjësimin më të madh për cilësinë dhe funksionalitetin e veshjeve në natyrë.

 

Si kanë ndryshuar çmimet e veshjeve?

Çmimet e veshjeve kanĂ« shĂ«nuar rritje tĂ« lehtĂ« gjatĂ« vitit 2025, tĂ« ndikuara kryesisht nga inflacioni. PĂ«r tĂ« pĂ«rballuar kĂ«tĂ« situatĂ« dhe pĂ«r tĂ« ruajtur interesin e konsumatorĂ«ve, kompania ka ndĂ«rmarrĂ« njĂ« sĂ«rĂ« masash lehtĂ«suese me oferta dhe zbritje tĂ« posaçme.

“Çmimet e veshjeve kanĂ« shĂ«nuar rritje tĂ« lehtĂ« krahasuar me 2024-n, kryesisht pĂ«r shkak tĂ« inflacionit. Kjo ka ndikuar nĂ« mĂ«nyrĂ«n si blejnĂ« njerĂ«zit, duke i bĂ«rĂ« ata mĂ« tĂ« kujdesshĂ«m nĂ« zgjedhjet e tyre.

MegjithatĂ«, ne kemi ofruar njĂ« sĂ«rĂ« zbritjesh dhe ofertash speciale pĂ«r tĂ« ndihmuar konsumatorĂ«t tĂ« pĂ«rballojnĂ« kĂ«to ndryshime dhe tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« blejnĂ« produktet tona”, nĂ«nvizon Mehmet Memo nga “Waikiki Albania”.

 

Tendenca e kërkesës së turistëve

Rritja e turizmit, sidomos në zonat bregdetare dhe malore, ka ndikuar pozitivisht në kërkesën për veshje të përshtatshme për aktivitetet turistike dhe stilin e përditshëm të jetesës.

Në këtë kuadër, sektori vazhdon të përshtatet dhe të zhvillohet duke reflektuar një konsum më të ndërgjegjshëm dhe kërkesa të ndryshuara nga klientela lokale dhe turistët e huaj.

Nëse viziton dyqanet e qendrave tregtare në qendër të Tiranës, përballesh me turistë të huaj veçanërisht nga Italia, që blejnë veshje përditshmërie me çmime ekonomike dhe veshje për fëmijë, përfshirë çorape apo tuta sportive.

Në dyqanet e markës OVS, që përfaqëson stilin italian, stafi i shitjeve pohoi se markat PIOMBO janë mjaft të kërkuara nga turistët italianë për shkak të familjarizimit me dizajnin dhe ngjyrat që eksperimentohen për stilin cusual. Në këtë dyqan kërkesë në rritje nga turistët ka edhe për veshjet e fëmijëve.

Edhe stafi i dyqanit tĂ« veshjeve tĂ« markĂ«s “De Facto” thekson se kĂ«rkesa nga turistĂ«t Ă«shtĂ« nĂ« rritje krahasuar me vjet, veçanĂ«risht pĂ«r veshjet e grave dhe fĂ«mijĂ«ve.

Mehmet Memo, menaxher pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« i kompanisĂ« “LC Waikiki Retail AL Sh.p.k” pohon se turistĂ«t kanĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« shitje gjatĂ« sezonit veror, veçanĂ«risht nĂ« dyqanet nĂ« qendrĂ«n e TiranĂ«s dhe qytetet bregdetare.

“Ka njĂ« rritje tĂ« dukshme tĂ« kĂ«rkesĂ«s pĂ«r veshje nga turistĂ«t, veçanĂ«risht nĂ« qytetet bregdetare si DurrĂ«si dhe Vlora, ku volumi i shitjeve Ă«shtĂ« mĂ« i lartĂ«.

KĂ«to qytete janĂ« destinacione tĂ« njohura turistike dhe prania e njĂ« numri tĂ« madh turistĂ«sh ka kontribuar nĂ« rritjen e shitjeve. Gjithashtu, kemi vĂ«rejtur  rritje tĂ« kĂ«rkesĂ«s nĂ« qytetet e tjera si Tirana dhe Shkodra, tĂ« cilat gjithashtu kanĂ« pĂ«rjetuar rritje tĂ« numrit tĂ« vizitorĂ«ve”.

MegjithĂ«se fluksi i turistĂ«ve rritet ndjeshĂ«m nĂ« verĂ«, kjo nuk pĂ«rbĂ«n njĂ« faktor pĂ«rcaktues nĂ« shitjet totale tĂ« dyqaneve tĂ« veshjeve luksoze, sipas Era Xhabaftit, zĂ«vendĂ«smenaxhere e pĂ«rgjithshme e kompanisĂ« “Mini Invest Albania” qĂ« tregton markĂ«n “Boggi Milano”.

Znj. Xhabafti thekson se kjo vjen për shkak të çmimeve, të cilat nuk janë konkurruese, çka do të joshte turistët për të kryer më tepër blerje.

“Blerjet nĂ« sektorin e veshjeve vijojnĂ« tĂ« dominohen kryesisht nga konsumatorĂ«t vendas. GjatĂ« sezonit veror vĂ«rehet rritje interesi nga turistĂ«t, por gjatĂ« pjesĂ«s tjetĂ«r tĂ« vitit, kĂ«rkesa nga tĂ« huajt Ă«shtĂ« mĂ« e kufizuar dhe lidhet kryesisht me ata qĂ« ndodhen nĂ« ShqipĂ«ri pĂ«r arsye punĂ«simi.

Megjithëse turizmi në vend po njeh zhvillim të vazhdueshëm, ai ende nuk shoqërohet me zakone konsumi të ngjashme me ato në vendet e Bashkimit Europian, ku shopping-u është pjesë e rëndësishme e përvojës turistike.

Në Shqipëri, shumica e turistëve të huaj vijnë për natyrën, bregdetin dhe malet, jo për ofertën e qendrave tregtare, edhe për shkak të mungesës së shumë markave ndërkombëtare të njohura. Ndërkohë, markat e pranishme në treg nuk ofrojnë ndonjë përparësi çmimi krahasuar me vendet e origjinës së turistëve.

Si rezultat, edhe pse gjatĂ« verĂ«s dyqanet pĂ«rjetojnĂ« fluks mĂ« tĂ« lartĂ« vizitorĂ«sh, shopping-u nga turistĂ«t nuk pĂ«rbĂ«n ende njĂ« faktor vendimtar nĂ« ecurinĂ« e pĂ«rgjithshme tĂ« shitjeve nĂ« retail-in e veshjeve”.

 

 

Të dhënat e operatorëve

Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« QKB-sĂ«, tĂ« ardhurat e kompanisĂ« ”ITX Albania” nĂ« 2024 u rritĂ«n me 10.4% krahasuar me 2023. Fitimet nĂ« 2024 u rritĂ«n me 25.5% nĂ« raport me periudhĂ«n paraardhĂ«se.

PĂ«r “LC Waikiki Retail Al” tĂ« ardhurat nĂ« 2024 u rritĂ«n me 12% krahasuar me 2023. Fitimet e kompanisĂ« u rritĂ«n me 84% nĂ« 2024 nĂ« raport me periudhĂ«n paraardhĂ«se.

TĂ« ardhurat e “In Sport” nĂ« 2024 ranĂ« me 3.8% krahasuar me 2023. Kompania shĂ«noi edhe rĂ«nie tĂ« fitimeve me 16.2% krahasuar me 2023.

TĂ« ardhurat e “Balkan Sport” nĂ« 2024 u ulĂ«n me 6.2% krahasuar me 2023. Fitimet u ulĂ«n 21%.

NĂ« vitin 2024, tĂ« ardhurat e kompanisĂ« “New Yorker Albania” u zgjeruan me 11.5% dhe 50.4% krahasuar me vitin 2023.

NĂ« vitin 2024, tĂ« ardhurat e “Defacto Retail” u rritĂ«n me 6% krahasuar me 2023, ndĂ«rsa fitimet e operatorit u rritĂ«n me 55.5%.

TĂ« ardhurat e operatorit “KOAN sh.p.k.” nĂ« 2024 u rritĂ«n me 44%, kurse fitimet ranĂ« 26.7% krahasuar me 2023.

 

 

 

Lexoni edhe:

Mehmet Memo: Turizmi po rrit kërkesën për veshjet e modës së lirë

“Dren Abazi”, markĂ« dhe njĂ« cikĂ«l i mbyllur prodhimi, nĂ« bashkĂ«punim me Felice Emanuels

Nga “Lulu te “Mevlani”, si kanĂ« hyrĂ« vajzat e showbizit nĂ« tregun e veshjeve

The post Veshjet, shqiptarët vishen bukur e me stil, por me marka të lira appeared first on Revista Monitor.

↗

“Turizmi po rrit kĂ«rkesĂ«n pĂ«r veshjet e modĂ«s sĂ« lirĂ«â€

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Flet Mehmet Memo, menaxher pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« i kompanisĂ« “LC WAIKIKI Retail AL Sh.p.k”

 

Tregu i veshjes së markave me çmime ekonomike po përjeton ndryshime të dukshme, të nxitura jo vetëm nga konsumi vendas, por edhe nga rritja e turizmit.

Turistët që vizitojnë vendin, sidomos gjatë sezonit veror, kanë kontribuar në një kërkesë në rritje për veshje duke nxitur zhvillimin e tregut dhe përmirësimin e ofertës.

Mehmet Memo, menaxher pĂ«r ShqipĂ«rinĂ« nĂ« kompaninĂ« “LC Waikiki Retail AL Sh.p.k.” thekson se veçanĂ«risht gjatĂ« muajve tĂ« verĂ«s, nĂ« zonat afĂ«r qendrĂ«s dhe qytetet bregdetare, Ă«shtĂ« rritur ndjeshĂ«m kĂ«rkesa pĂ«r veshje nga turistĂ«t.

 

Si ka ndryshuar kĂ«rkesa pĂ«r veshjet nĂ« dyqanet e “Waikiki Albania” kĂ«tĂ« vit krahasuar me njĂ« vit mĂ« parĂ«?

Kërkesa për veshjet në dyqanet e Waikiki Albania ka shënuar rritje të lehtë këtë vit krahasuar me një vit më parë.

Kjo rritje mund të lidhet me disa faktorë, përfshirë përmirësimin e ekonomisë dhe rritjen e turizmit. Gjithashtu, kemi vërejtur një interes të shtuar për koleksionet e reja dhe ofertat speciale që kemi prezantuar këtë vit, të cilat kanë tërhequr një numër të madh konsumatorësh.

 

Cilët janë artikujt më të kërkuar dhe kush blen më shumë, të rinjtë, gratë apo familjet?

Aktualisht, artikujt më të kërkuar përfshijnë veshjet e verës si fustanet, këmishët dhe pantallonat e shkurtra.

Të rinjtë dhe gratë janë grupet që blejnë më shumë, por edhe familjet po tregojnë një interes të shtuar. Veshjet për fëmijë dhe aksesorët gjithashtu janë shumë të kërkuara, duke reflektuar një trend të përgjithshëm të rritjes së konsumit familjar.

 

Sipas të dhënave tuaja, sa po ndikojnë turistët në shitjet gjatë sezonit veror, pra a rezulton se ka kërkesë në rritje të tyre për blerje veshjesh? Cilat janë zonat dhe qytetet me volumet më të mëdha të rritjes së shitjeve?

Turistët kanë  ndikim të madh në shitjet gjatë sezonit veror. Ka një rritje të dukshme të kërkesës për veshje nga turistët, veçanërisht në qytetet bregdetare si Durrësi dhe Vlora, ku volumi i shitjeve është më i lartë.

Këto qytete janë destinacione të njohura turistike dhe prania e një numri të madh turistësh ka kontribuar në rritjen e shitjeve. Gjithashtu, kemi vërejtur një rritje të kërkesës në qytetet e tjera si Tirana dhe Shkodra, të cilat gjithashtu kanë përjetuar  rritje të numrit të vizitorëve.

 

 

ÇfarĂ« trendesh mode parapĂ«lqejnĂ« konsumatorĂ«t shqiptarĂ«?

Konsumatorët shqiptarë parapëlqejnë trende të modës që përfshijnë ngjyra të gjalla dhe dizajne të rehatshme. Veshjet casual dhe sportive janë gjithashtu shumë të kërkuara. Kemi vërejtur një interes të shtuar për veshjet e qëndrueshme dhe ekologjike, si dhe për aksesorët që plotësojnë pamjen e përgjithshme.

Gjithashtu, konsumatorët po kërkojnë gjithnjë e më shumë veshje të përshtatshme për aktivitete të ndryshme, duke përfshirë punën, argëtimin dhe aktivitetet sportive.

 

A kanë ndryshuar çmimet e veshjeve krahasuar me vjet, a ka pasur rritje apo ulje? A ka ndikuar inflacioni në mënyrën si blejnë njerëzit?

Çmimet e veshjeve kanĂ« shĂ«nuar rritje tĂ« lehtĂ« krahasuar me vitin e kaluar, kryesisht pĂ«r shkak tĂ« inflacionit.

Kjo ka ndikuar në mënyrën si blejnë njerëzit, duke i bërë ata më të kujdesshëm në zgjedhjet e tyre. Megjithatë, ne kemi ofruar një sërë zbritjesh dhe ofertash speciale për të ndihmuar konsumatorët të përballojnë këto ndryshime dhe të vazhdojnë të blejnë produktet tona.

 

A po ndihet konkurrenca për blerje veshjesh nga platformat online si Temu etj.?

Konkurrenca nga platformat online Ă«shtĂ« ndier, por dyqanet fizike tĂ« “Waikiki Albania” vazhdojnĂ« tĂ« kenĂ« njĂ« avantazh pĂ«r shkak tĂ« pĂ«rvojĂ«s sĂ« blerjes qĂ« ofrojnĂ« dhe mundĂ«sisĂ« pĂ«r tĂ« provuar veshjet para blerjes.

Ne gjithashtu kemi investuar në përmirësimin e shërbimit ndaj klientit dhe në ofrimin e një game të gjerë produktesh që nuk janë gjithmonë të disponueshme online.

 

Cilat janë planet e kompanisë për investime të reja, a keni plane për zgjerim me dyqane të reja në Shqipëri?

Këtë vit hapëm një dyqan të ri në qytetin e Lezhës dhe kemi plan një dyqan tjetër brenda këtij viti në Tiranë.

Kompania ka plane ambicioze për zgjerim në Shqipëri. Në vitet e ardhshme, ne synojmë të hapim disa dyqane të reja në qytete të ndryshme për të përmbushur kërkesën në rritje dhe për të ofruar një gamë më të gjerë produktesh për konsumatorët tanë.

Kemi identifikuar disa lokacione strategjike dhe po punojmë për të siguruar që këto dyqane të jenë të suksesshme dhe të ofrojnë një përvojë të shkëlqyer blerjeje për klientët tanë.

 

The post “Turizmi po rrit kĂ«rkesĂ«n pĂ«r veshjet e modĂ«s sĂ« lirĂ«â€ appeared first on Revista Monitor.

↗

“Dren Abazi”, markĂ« dhe njĂ« cikĂ«l i mbyllur prodhimi, nĂ« bashkĂ«punim me Felice Emanuels

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Ajo që filloi si një eksperiment krijues mes Felice Emanuels, një inxhiniere e dizajnit industrial, dhe Dren Abazit, një artist i afirmuar në muzikë, është shndërruar sot në një model unik biznesi në industrinë e modës.

Dren Abazi është më shumë se një markë veshjesh, është një cikël i mbyllur prodhimi dhe krijimi, ku çdo element që nga ideimi i modeleve të veshjeve të modës deri te përgatitja e tyre zhvillohen brenda një strukture të vetme, me veprimtari 30 vjeçare në tregun e veshjeve, siç është kompania SAM.

“Marka lindi disi nĂ« mĂ«nyrĂ« spontane, pas njĂ« takimi tĂ« parĂ« gjatĂ« festimit tĂ« 30-vjetorit tĂ« kompanisĂ« sĂ« prodhimit tĂ« veshjeve SAM.

Fillimisht ideja ishte të krijonim disa produkte si një lloj produkti i personalizuar për fansat e Dren-it, por pas disa bisedash, u kuptua që mundësia shkonte përtej kësaj.

VendosĂ«m tĂ« krijojmĂ« njĂ« markĂ«, duke filluar ne fillim veshje pĂ«r meshkuj dhe mĂ« pas pĂ«r femra, qĂ« reflektonte estetikĂ«n dhe personalitetin e tij brenda dhe jashtĂ« skenĂ«s nĂ« njĂ« formĂ« te re dhe tĂ« qĂ«ndrueshme biznesi”, nĂ«nvizon Felice Emanuels bashkĂ«themeluese me Dren Abazin pĂ«r krijimin e markĂ«s sĂ« veshjeve.

Emanuels nĂ«nvizon se nĂ« qendĂ«r tĂ« kĂ«tij cikli tĂ« mbyllur prodhimi pĂ«r veshje mode qĂ«ndron filozofia “made to order”, pra çdo produkt prodhohet vetĂ«m pasi klienti e porosit.

Ky model biznesi jo vetëm që shmang mbiprodhimin, por krijon një ekuilibër midis kërkesës reale dhe resurseve të përdorura, duke përkthyer qëndrueshmërinë nga koncept në veprim konkret.

Edhe lëndët e para janë pjesë e këtij modeli të kontrolluar, ku pëlhurat dhe materialet janë 100% prodhim europian, të përzgjedhura nga Francë, Itali dhe Spanjë, prej kompanive me traditë e standarde të certifikuara.

“Çdo artikull prodhohet vetĂ«m pas momentit tĂ« blerjes, gjĂ« qĂ« sjell optimizim tĂ« prodhimit, qĂ«ndrueshmĂ«ri financiare dhe, mbi tĂ« gjitha, pĂ«rfitime tĂ« dukshme mjedisore falĂ« mungesĂ«s sĂ« stokut dhe mbiprodhimit (mbiprodhimi Ă«shtĂ« njĂ« nga ndotĂ«sit kryesorĂ« nĂ« botĂ«n e modĂ«s).

Prodhimi realizohet nĂ« TiranĂ«, nĂ« mĂ«nyrĂ« industriale, pĂ«rmes sistemit ekzistues tĂ« kompanisĂ« SAM, duke mundĂ«suar pĂ«rgatitjen dhe dĂ«rgimin e çdo artikulli brenda 24–48 orĂ«ve (maksimumi dy ditĂ« pune).

Bashkëpunimi dhe infrastruktura që kam ndërtuar bashke me Drenin krijon një model unik, ku çdo fazë, nga dizajnimi i printimeve, ndërtimi i mostrave, e deri te krijimi i faqes online është bërë nga ne vetë. Kjo gjë jep fleksibilitet dhe kontroll të plotë mbi cilësinë.

Lënda e parë që përdorim është gjithashtu 100% prodhim europian, me burime të përzgjedhura nga Franca, Italia dhe Spanja; me kompani me traditë shumëvjeçare dhe reputacion të konsoliduar në industrinë e modës, gjë që i jep markës legjitimitet dhe autenticitet.

Gjithashtu nëpërmjet këtij zinxhiri të shkurtër brenda Europës ne sigurojmë standarde të larta gjatë prodhimit, qëndrueshmëri dhe transparencë në çdo hap të zinxhirit të furnizimit.

Produktet tona shiten online, duke ofruar akses pĂ«r klientĂ« shqiptarĂ« dhe tĂ« huaj, brenda dhe jashtĂ« ShqipĂ«risĂ« e KosovĂ«s, duke e bĂ«rĂ« modelin tonĂ« plotĂ«sisht tĂ« mbyllur dhe tĂ« vetĂ«qĂ«ndrueshĂ«m , duke filluar nga dizajni deri tek momenti i shpĂ«rndarjes”, nĂ«nvizon ajo.

Çmimet e veshjeve pĂ«r gra, kryesisht fustanet variojnĂ« nga 75 deri 112 euro. KĂ«mishĂ«t pĂ«r burra, variojnĂ« me çmime nga 79 deri 84 euro apo ato me pĂ«rmbajtje materiali saten ofrohen me çmim 126 euro. Kostumet pĂ«r burra ofrohen me çmimet 370 -390 euro.

Felice Emanuels pohon se çmimet e veshjeve si për burra dhe gra, përcaktohen përmes një formule të brendshme të krijuar prej tyre vetë, e cila bazohet në konsumin real të lëndës së parë dhe kompleksitetin e punimit për secilin artikull.

“Po ashtu pĂ«r pĂ«rcaktimin e çmimeve merren nĂ« konsideratĂ« edhe çmimet e tregut, kryesisht pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« veshjet tona tĂ« mbeten tĂ« arritshme pĂ«r klientĂ«t qĂ« na ndjekin, pa bĂ«rĂ« kompromis me cilĂ«sinĂ« apo mĂ«nyrĂ«n se si punojmĂ«â€.

NĂ« qershor 2025, marka e  “Dren Abazi” nisi njĂ« bashkĂ«punim me “Cleanhub”, njĂ« organizatĂ« qĂ« ndihmon nĂ« reduktimin e ndotjes plastike nĂ« oqeane.

“PĂ«r çdo blerje qĂ« bĂ«het online, ne kontribuojmĂ« nĂ« heqjen e njĂ« paundi plastikĂ« nga oqeanet. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, çdo produkt qĂ« shitet bĂ«het pjesĂ« e njĂ« zinxhiri pozitiv ndikimi”, shpjegon Felice.

Në të ardhmen, marka planifikon të zgjerojë ciklin e mbyllur edhe më tej, përmes integrimit të fibrave natyrale në linjën e prodhimit, për ta bërë këtë qasje edhe më të plotë.

 

The post “Dren Abazi”, markĂ« dhe njĂ« cikĂ«l i mbyllur prodhimi, nĂ« bashkĂ«punim me Felice Emanuels appeared first on Revista Monitor.

↗

Nga “Lulu te “Mevlani”, si kanĂ« hyrĂ« vajzat e showbizit nĂ« tregun e veshjeve

✇Revista Monitor
By: Mira Leka

Shumë vajza të njohura të showbizit shqiptar kanë nisur të zhvillojnë linjat e tyre të veshjeve, përfshirë ato sportive dhe klasike, duke përdorur markën personale si një mjet për të ndërtuar identitetin e tyre në treg.

Kjo Ă«shtĂ« njĂ« tendencĂ« qĂ« ka marrĂ« hov edhe nĂ« vendet mĂ« tĂ« zhvilluara, veçanĂ«risht nĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s, ku figura tĂ« njohura publike si Kim Kardashian, Rihanna (nĂ« linja kozmetike dhe veshje tĂ« brendshme – tĂ« pĂ«rditshme), Beyonce (veshje sportive) apo supermodelja Hailey Bieber (nĂ« produkte pĂ«r kujdesin e fytyrĂ«s) kanĂ« kthyer emrin e tyre nĂ« marka tĂ« fuqishme mode.

Një nga shembujt më të spikatur në nivel global është Kim Kardashian me linjën e saj të veshjeve SKIMS, e cila përfshin produkte si të brendshme, rroba sportive, korse dhe veshje të përditshme. E njëjta qasje po shfaqet gjithnjë e më shumë edhe në Shqipëri.

NĂ«se i hedh njĂ« sy faqes zyrtare tĂ« moderatores Luana Vjollca, gjen veshje sportive me markĂ«n “Lulu”, pĂ«rfshirĂ« bluza me mĂ«ngĂ« tĂ« gjata me çmim 59 euro, jumpsuit me çmim 85 euro, komplete streçe dhe kanatiere, 77 euro, korse pĂ«r trupin nga 55 deri nĂ« 108 euro, si dhe veshje pĂ«r tenis me çmim 62 euro.

Bora Zemani, e njohur pĂ«r stilin sportiv nĂ« pĂ«rditshmĂ«rinĂ« e saj, ka prezantuar linjĂ«n e saj tĂ« veshjeve me markĂ«n “BZZZ”, ku njĂ« bluzĂ« “hoodie” sportive kushton 77 euro dhe tutat 57 euro.

Për linjën me material lino, çmimet variojnë nga 26 euro për pantallonat e shkurtra, 46 euro për ato të gjata, deri në 47 euro për këmishët.

NdĂ«rkohĂ« Armina Mevlani ka nisur linjĂ«n e saj tĂ« veshjeve pĂ«r gra, kryesisht fustane me frymĂ«zim vintage, nĂ«n markĂ«n “Mevlani”. Çmimet pĂ«r kĂ«to krijime elegante variojnĂ« nga 160 deri nĂ« 550 euro, duke synuar tregun e modĂ«s sĂ« klasit tĂ« lartĂ«.

Kjo prirje e re e vajzave të njohura për të hyrë në industrinë e modës është një sinjal i qartë se tregu shqiptar po ndjek hapat e tregjeve ndërkombëtare.

Përdorimi i influencës në rrjete sociale për të promovuar produkte me markën e vet po kthehet në një strategji të fuqishme marketingu dhe biznesi, që jo vetëm ndihmon në ndërtimin e një imazhi personal, por edhe krijon burime të qëndrueshme të ardhurash jashtë botës së medias apo televizionit.

 

Sfidat e markave të luksit për zgjerim tregu

Konsumatori vendas po tregohet gjithnjë e më shumë i interesuar për blerjen e veshjeve të markave të luksit brenda Shqipërisë duke mos kërkuar më vetëm të blejë jashtë vendit.

Era Xhabafti, zĂ«vendĂ«smenaxhere e pĂ«rgjithshme e “Mini Invest Albania”, kompania qĂ« pĂ«rfaqĂ«son markĂ«n “Boggi Milano” nĂ« ShqipĂ«ri, shpjegon se kĂ«rkesa pĂ«r veshje Ă«shtĂ« rritur krahasuar me vjet.

Sipas saj, kjo rritje nuk Ă«shtĂ« rastĂ«sore, por lidhet me forcimin e markĂ«s, cilĂ«sinĂ« e produkteve, dizajnet moderne dhe kulturĂ«n e re tĂ« konsumatorit shqiptar, i cili “e do tĂ« bukurĂ«n, e do luksin dhe Ă«shtĂ« i gatshĂ«m tĂ« paguajĂ« pĂ«r tĂ«.”

Zonja Xhabafti thekson se kërkesa për momentin dominohet nga konsumatori vendas, ndërsa blerjet nga turistët e huaj shtohen kryesisht gjatë sezonit veror. Edhe pse fluksi i turistëve rritet në verë, ai nuk përbën një faktor përcaktues në shitjet totale të dyqaneve të veshjeve.

Në lidhje me përpjekjet për të sjellë më shumë marka ndërkombëtare luksoze në Shqipëri, ajo pranon se ekzistojnë sfida të shumta. Mungesa e një tregu të madh, pakësimi i popullsisë dhe fuqia e ulët blerëse janë pengesat kryesore.

“Ne po punojmĂ« pĂ«r tĂ« sjellĂ« partnerĂ« me marka tĂ« huaja luksoze, me qĂ«llim qĂ« shqiptarĂ«t tĂ« blejnĂ« kĂ«to marka nĂ« vendin e tyre, duke krijuar njĂ« kulturĂ« ‘street shopping’. MegjithatĂ«, shumĂ« marka bĂ«jnĂ« kĂ«rkime tĂ« hollĂ«sishme tĂ« tregut dhe, nĂ«se ky treg rezulton i vogĂ«l, kjo pengon hapjen e dyqaneve tĂ« reja.

PakĂ«simi i popullsisĂ« dhe niveli i ulĂ«t i tĂ« ardhurave ndikojnĂ« negativisht nĂ« kĂ«tĂ« proces. NĂ«se kĂ«ta tregues nuk pĂ«rmirĂ«sohen, do tĂ« jetĂ« shumĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« kemi mĂ« shumĂ« marka tĂ« huaja nĂ« ShqipĂ«ri”, – shprehet ajo.

Ekspertët e tregtimit të veshjeve theksojnë gjithashtu se informaliteti dhe prania e madhe e produkteve të falsifikuara përbëjnë pengesa serioze për hyrjen e markave ndërkombëtare.

Gjithashtu, një pjesë e konsumatorëve shqiptarë vazhdojnë të  blejnë veshje firmato jashtë vendit, për shkak të garancisë dhe larmisë më të madhe të produkteve.

 

The post Nga “Lulu te “Mevlani”, si kanĂ« hyrĂ« vajzat e showbizit nĂ« tregun e veshjeve appeared first on Revista Monitor.

↗

Dëborë dhe akull në veri, thirrje për kujdes ndaj drejtuesve të mjeteve në këto akse

✇Opinion.al
By: e xh

Prefekti i Qarkut Shkodër informon se gjatë orëve të fundit janë marrë një numër i konsiderueshëm telefonatash nga qytetarë në sallën operative të Komisariatit të Policisë Shkodër, ku raportohet se disa familje, përfshirë edhe fëmijë, ndodhen të bllokuara në segmente të ndryshme rrugore.

Bllokimet janë evidentuar në akse të ndryshme rrugore, nga zona e Bunit të Bajraktarit deri në zbritje në drejtim të qytetit të Koplikut.

Aktualisht, në këtë aks rrugor po bien reshje breshëri të alternuara me dëborë dhe ka filluar formimi i ngricave, duke e vështirësuar ndjeshëm qarkullimin rrugor, shkruan A2 CNN.

Sipas raportimeve, mbi 200 mjete tentojnë të lëvizin në drejtim të Koplikut. Lëvizja është rivendosur në sajë të ndërhyrjes në terren, ku ndodhen shërbimet e Policisë Rrugore dhe mjetet borëpastruese, të cilat janë në koordinim të vazhdueshëm për menaxhimin e situatës dhe garantimin e sigurisë së qarkullimit rrugor.

Prefekti i Qarkut është në ndjekje të vazhdueshme të situatës dhe ka kërkuar koordinim të menjëhershëm mes strukturave përgjegjëse për normalizimin e qarkullimit dhe garantimin e sigurisë së qytetarëve.

Në këtë kuadër, apelohet për të gjithë drejtuesit e mjeteve që të respektojnë rregullat e qarkullimit rrugor, të shmangin lëvizjet e panevojshme në akset problematike dhe të ndjekin udhëzimet e Policisë. Në rast nevoje ose problematikash, qytetarët ftohen të komunikojnë menjëherë me Policinë e Shtetit ose shërbimet e emergjencave.

↗

22:47 Donald Trump ul ndjeshëm tarifat për makaronat italiane

✇Gazeta Fjala
By: Monika

Administrata e presidentit amerikan Donald Trump ka vendosur të ulë ndjeshëm tarifat e propozuara për importet e makaronave italiane, duke tërhequr një plan që rrezikonte të çonte në rritje të forta çmimesh për konsumatorët në SHBA.

Fillimisht, Departamenti Amerikan i TregtisĂ« kishte paralajmĂ«ruar tarifa deri nĂ« 91.74% pĂ«r makaronat e prodhuara nga 13 kompani italiane, duke i akuzuar ato pĂ«r shitje me çmime nĂ«n vlerĂ«n normale tĂ« tregut, praktikĂ« e njohur si “dumping”. Duke qenĂ« se mbi produktet nga Bashkimi Evropian tashmĂ« aplikohet njĂ« tarifĂ« bazĂ« prej 15%, taksimi total do tĂ« kishte kaluar 100% tĂ« vlerĂ«s sĂ« produktit.

Megjithatë, Ministria e Jashtme e Italisë njoftoi se SHBA ka rishikuar qëndrimin, duke e cilësuar këtë si një njohje të bashkëpunimit konstruktiv të kompanive italiane./mxh

↗

22:35 Rreth 100 mijë pacientë në Emergjencë, Kosova rrezikon mungesë specialistësh

✇Gazeta Fjala
By: Monika

Viti 2025 ka qenë jashtëzakonisht i ngarkuar për Klinikën Emergjente të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës, ku janë trajtuar rreth 100 mijë pacientë, me një rritje të dukshme krahasuar me 2024.

Drejtori i kësaj Klinike, Naser Syla në një intervistë për KosovaPress thekson se ngarkesa e madhe vjen jo vetëm nga numri i lartë i pacientëve, por edhe nga natyra e ndryshme e sëmundjeve, duke përfshirë rastet e rënda emergjente.

Sfidë për këtë klinikë mbetet numri i vogël i specialistëve të mjekësisë emergjente dhe interesimi i ulët i mjekëve për këtë specializim.

Syla nënvizon domosdoshmërinë e ndërtimit të një objekti të ri për Klinikën Emergjente, me qëllim të përmirësimit të kapaciteteve dhe ofrimin e trajtimit adekuat për pacientët emergjentë.

“Ky vit pĂ«r QendrĂ«n Emergjente ka qenĂ« njĂ« vit si kur krejt tĂ« tjerĂ«t, domethĂ«nĂ« i stĂ«rngarkuar pĂ«r stafin qĂ« Ă«shtĂ« aktualisht nĂ« QendrĂ«n Emergjente, si ata tĂ« lartĂ«, domethĂ«nĂ« pĂ«r specialistĂ«t e mjekĂ«sisĂ« emergjente, pĂ«r specializantĂ«t dhe stafin e mesĂ«m dhe atĂ« tjetrin shoqĂ«rues ndihmĂ«s. DomethĂ«nĂ« ka qenĂ« njĂ« vit tejet, tejet i ngarkuar me numĂ«r tĂ« madh tĂ« pacientĂ«ve. ËshtĂ« shumĂ« interesant se qendra emergjente domethĂ«nĂ« bĂ«n pjesĂ« nĂ« atĂ«, bĂ«n pjesĂ« nĂ« grupin apo nivelin e trajtimit terciar nĂ« shĂ«ndetĂ«sinĂ« e KosovĂ«s. Dhe nĂ«se, nĂ«se bĂ«hen krahasimet pĂ«r shembull me qendra tĂ« tjera tĂ« EvropĂ«s, ku atje de-fakto vazhdimisht bie numri i pacientĂ«ve, te ne pĂ«rkundrazi kemi ngritje tĂ« numrit tĂ« pacientĂ«ve”, thotĂ« ai.

Nga janari deri në mesin e dhjetorit 2025, rreth 100 mijë pacientë kanë marrë trajtim në Klinikën Emergjente, duke shënuar një rritje të numrit krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit 2024.

“Deri nĂ« kĂ«tĂ« moment janĂ« 99 mijĂ« e 17 pacientĂ«. DomethĂ«nĂ« Ă«shtĂ« numĂ«r jashtĂ«zakonisht i madh. Krahasim me vitin e kaluar ku kanĂ« qenĂ« 96 mijĂ« e 294 pacientĂ«. DomethĂ«nĂ« 4 mijĂ« pacientĂ« mĂ« shumĂ«. DomethĂ«nĂ« njĂ« numĂ«r jashtĂ«zakonisht i madh i pacientĂ«ve qĂ« kanĂ« kĂ«rkuar trajtim nĂ« QendrĂ«n Emergjente
 Natyrat e sĂ«mundjeve tĂ« pacientĂ«ve qĂ« kĂ«rkojnĂ« trajtim, janĂ« prej mĂ« tĂ« ndryshmeve, prej atyre mĂ« tĂ« rĂ«nda, deri te komunikacioni, lĂ«ndimet e ndryshme si suicidale, si me armĂ« tĂ« ndryshme tĂ« zjarrit, me mjete tĂ« mprehta, sĂ«mundjet internistike tĂ« llojeve tĂ« ndryshme, prej atyre kardiovaskulare, cerebrovaskulare, domethĂ«nĂ«, tĂ« gjitha llojet e sĂ«mundjeve tĂ« mundshme qĂ« ekzistojnĂ« trajtohen nĂ« QendrĂ«n Emergjente”, deklaron Syla.

Specialisti i mjekimit emergjent, Naser Syla në një intervistë për KosovaPress ngreh alarmin se në të ardhmen vendi të mbetet pa specialist të mjekimit emergjent.

Kjo njësi shëndetësore aktualisht ka 23 specialistë të mjekësisë familjare dhe 68 infermierë.

Syla thotë se një numër i madh i pacientëve që kërkojnë trajtim mjekësor mund të trajtohen në nivelet tjera shëndetësore qoftë sekondar apo primar, por që Emergjenca po vazhdon të jetë referencë nga spitalet regjionale dhe qendrat e mjekësisë familjare.

Ai potencon se nga 330 pacientë që kërkojnë trajtim brenda 24 orëve në këtë njësi, një e treta e tyre nuk janë për nivelin terciar.

“NjĂ« numĂ«r i madh i kĂ«tyre pacientĂ«ve vijnĂ« pa pasur nevojĂ« pĂ«r trajtim nĂ« njĂ« qendĂ«r terciare. ËshtĂ« pĂ«r t’u çuditur se numĂ«r shumĂ« i madh i pacientĂ«ve vijnĂ« edhe pa udhĂ«zime nga mjekĂ«sia primare dhe ajo sekondare
 Mund tĂ« them se njĂ« numĂ«r i madh prej numrit tĂ« pĂ«rgjithshĂ«m tĂ« kĂ«tyre pacientĂ«ve, nuk kanĂ« nevojĂ« tĂ« sillen ose tĂ« dĂ«rgohen pĂ«r trajtim nĂ« QendrĂ«n Emergjente dhe nĂ« QendrĂ«n Klinike Universitare tĂ« KosovĂ«s. Prej kĂ«tyre pacientĂ«ve, nĂ«se e marrim njĂ« mesatare kĂ«tĂ« vit, domethĂ«nĂ« diku 330 pacientĂ« brenda 24 orĂ«ve, lirisht mund tĂ« themi se njĂ« e treta e tyre nuk janĂ« pĂ«r QendrĂ«n Emergjente dhe pĂ«r nivelin terciar”, deklaron ai.

Nënvizon se ndërtimi i një objekti të ri për Klinikën Emergjente është domosdoshmëri dhe i nevojshëm për trajtimin e pacientëve emergjentë.

I pari i Klinikës Emergjente pranë QKUK-së, thotë se të gjitha barnat kruciale për mjekësinë emergjente janë në dispozicion, ndërsa problemet shfaqen vetëm në rastet kur pacientët qëndrojnë më gjatë se sa parashihet, për shkak të mungesës së shtretërve në njësitë e kujdesit intensiv./mxh

↗

22:27 Rusët me raketa balistike sulmojnë vendbanimet civile në Ukrainë

✇Gazeta Fjala
By: Monika

Dy raketa ruse goditën qytetin Kharkiv, duke qëlluar një zonë të banuar dhe duke shkaktuar dëme të rënda materiale si dhe të plagosur në mesin e civilëve.

Sipas autoriteteve lokale, nga sulmi u plagosĂ«n 13 persona, mes tyre edhe njĂ« grua nĂ« gjendje kritike. NjĂ« ndĂ«rtesĂ« banimi u shkatĂ«rrua plotĂ«sisht, ndĂ«rsa ndĂ«rtesat pĂ«rreth pĂ«suan dĂ«mtime tĂ« mĂ«dha – u thyen dritaret dhe u dĂ«mtuan fasadat.

Autoritetet konfirmuan se në zonën e banuar ranë dy raketa balistike. Përveç ndërtesës së banimit, u shkatërrua edhe një qendër tregtare, ndërsa gjysma e një pallati tjetër u shemb. Dëme të konsiderueshme pësuan edhe ndërtesa të tjera përreth, si dhe një spital që ndodhej në afërsi të vendit të goditjes.

Presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky deklaroi se Rusia vazhdon të vrasë civilë, pavarësisht çdo bisede për paqe apo përpjekjeve diplomatike të Shteteve të Bashkuara.

“VetĂ«m Rusia nuk dĂ«shiron qĂ« kjo luftĂ« tĂ« pĂ«rfundojĂ« dhe po bĂ«n gjithçka pĂ«r ta vazhduar atĂ«,” theksoi Zelensky.

Ekipet e emergjencës po vazhdojnë kërkimet në rrënoja, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se bilanci i viktimave mund të rritet./mxh

❌