Kryeministri Edi Rama, në një takim me kryebashkiakët e vendit lajmëroi ngritjen e një grupi pune të përbashkët mes qeverisë dhe pushtetin vendor për të trajtuar dhe zgjidhur problematika të natyrave të ndryshme.
âĂshtĂ« koha tĂ« krijojmĂ« njĂ« grup pune tĂ« pĂ«rbashkĂ«t mes qeverisĂ« dhe pushtetin vendor pĂ«r tĂ« trajtuar tĂ« gjitha problemet e pĂ«r tâi futur nĂ« vijĂ« qoftĂ« nĂ« aspektin rregullativ, qoftĂ« nĂ« aspektin e problematikave tĂ« natyrave tĂ« ndryshme qĂ« e shihni tĂ« arsyeshme tĂ« trajtohen. Do tĂ« propozoja qĂ« kĂ«tĂ« grup pune ta drejtoje ministri i Pushtetit Vendos, ndĂ«rsa nĂ« tĂ«, tĂ« jenĂ« edhe ministri i EkonomisĂ«, ministri i KulturĂ«s, dhe ai i mjedisitâ, tha Rama.
Në këtë grup pune, nga pushteti vendor do të jenë kryetari i bashkisë Lezhë, kryetari i bashkisë Maliq, Himarë, Shkodër, Durrës dhe Roskovec.
Ish-Kryeministri dhe kreu i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, ka akuzuar sot qeverinĂ« pĂ«r âdegradimin total tĂ« narko-shtetitâ dhe pĂ«r kontroll tĂ« drejtĂ«sisĂ« nga Kryeministri Edi Rama. NĂ« njĂ« komunikim drejtuar qytetarĂ«ve pĂ«rmes rrjeteve sociale, Berisha tha se Rama ka marrĂ« masa pĂ«r tĂ« bllokuar veprimet e SPAK-ut dhe pĂ«r tĂ« vendosur gjithçka nĂ«n kontroll.
âZhvillimet nĂ« vend faktojnĂ« degradimin total tĂ« narko-shtetit,â tha Berisha, duke shtuar se skandalet e qeverisĂ« nuk kanĂ« tĂ« sosur.
Ai akuzoi Ramën për përdorim të fondeve personale për imazh dhe për ndërhyrje në parlament për të bllokuar opozitën dhe drejtësinë.
âPra, de facto ai ka pushtuar parlamentin dhe po e pĂ«rdor atĂ« nĂ« njĂ« grusht shteti pĂ«r tĂ« marrĂ« pushtetin e drejtĂ«sisĂ«,â tha Berisha.
Ai theksoi se âfjala Ă«shtĂ« vetĂ«m e qytetarĂ«veâ, tĂ« cilĂ«t duhet tĂ« ngrihen pĂ«r tĂ« shpĂ«tuar ShqipĂ«rinĂ« nga regjim qĂ« po vjedh buxhetin dhe pronat publike.
Berisha i bĂ«ri thirrje pĂ«r bashkĂ«punim qytetarĂ«ve dhe opozitĂ«s nĂ« njĂ« betejĂ« pĂ«rfundimtare kundĂ«r âpĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« narko-shtetitâ.
Gazeta âSiâ -Artisti, shpikĂ«si dhe anatomisti Leonardo da Vinçi ishte shembulli i ânjeriut tĂ« Rilindjesâ dhe shkencĂ«tarĂ«t synojnĂ« tĂ« zbulojnĂ« sekretet e gjeniut tĂ« tij nĂ« njĂ« nivel gjenetik. Por ka njĂ« problem: MĂ« shumĂ« se 500 vjet pas vdekjes sĂ« tij nĂ« 1519, ADN-ja e Leonardos ka rezultuar thuajse e pamundur pĂ«r tâu gjetur.Ai nuk pati fĂ«mijĂ«, dhe vendvarrimi i tij nĂ« KapelĂ«n e ShĂ«n Florentit nĂ« Amboise, FrancĂ«, u shkatĂ«rrua gjatĂ« Revolucionit Francez nĂ« fund tĂ« viteve 1700.
Disa kocka thuhet se janë rimarrë nga rrënojat dhe janë varrosur përsëri, por identiteti dhe autenticiteti i tyre ka qenë i debatueshëm.Në mungesë të mbetjeve të verifikuara, shkencëtarët që marrin pjesë në Leonardo da Vinci Project kanë zgjedhur një qasje të zgjuar: marrjen e mostrave nga artefakte të lidhura me polimatikun italian për ADN. Leonardo la pas një pasuri të madhe pikturash, vizatimesh dhe letrash, gjëra që ai ka prekur dhe që mund të përmbajnë gjurmë të materialit gjenetik edhe sot.
Ekipi i projektit mori mostra nga letra tĂ« shkruara nga njĂ« i afĂ«rm i largĂ«t i Leonardos, si dhe nga njĂ« vizatim i quajtur âHoly Childâ, qĂ« mund tĂ« jetĂ« krijuar nga vetĂ« artisti. Tregtari i artit, i ndjeri Fred Kline ia atribuoi veprĂ«n Leonardos, por ekspertĂ« tĂ« tjerĂ« kanĂ« kundĂ«rshtuar autenticitetin e saj. Ekipi gjeti njĂ« sasi tĂ« madhe ADN-je nĂ« vizatim dhe nĂ« njĂ« nga letrat, pĂ«rfshirĂ« bakteret, bimĂ«t dhe njĂ« sekuencĂ« qĂ« pĂ«rputhej me kromozomin Y tĂ« njĂ« mashkulli. Gjetjet u publikuan mĂ« 6 janar nĂ« njĂ« studim qĂ« nuk Ă«shtĂ« rishikuar ende nga kolegĂ«t shkencĂ«tarĂ«.
âKa shumĂ« material biologjik qĂ« vjen nga individi dhe mund tĂ« gjurmohet nĂ« njĂ« copĂ« letre ose kanavacĂ« qĂ« e thith atĂ«,â tha bashkautori i studimit, dr. Norberto Gonzalez-Juarbe, profesor i asistencĂ«s nĂ« departamentin e biologjisĂ« qelizore dhe gjenetikĂ«s molekulare nĂ« Universitetin e Maryland, College Park.
âDhe nĂ«se e mbulon me ngjyrĂ«, ka njĂ« lloj shtrese mbrojtĂ«se mbi tĂ«.â
Marrja e mostrave nga objektet për ADN mund të jetë një proces shkatërrues. Anëtarët e projektit, të vetëdijshëm për vlerën e paprekshme të këtyre objekteve, fillimisht synuan të identifikojnë një teknikë minimale invazive që mund të kapë gjurmë të mbetura gjenetike nga veprat dhe dokumentet. Pas testimeve, ekipi vendosi që swab-i i thatë (copë materiali thithës, shpesh shkop ose shufër, që përdoret në kirurgji dhe mjekësi për pastrimin e plagëve, aplikimin e ilaçeve ose marrjen e mostrave) mund të mblidhte ADN të mjaftueshme pa dëmtuar veprën.
âMateriali gjenetik nga âHoly Childâ ofroi njĂ« pamje tĂ« pĂ«rbĂ«rĂ« tĂ« mjedisit ku u krijua dhe ruajt vepra gjatĂ« 500 viteve tĂ« funditâ tha Gonzalez-Juarbe. Pas pĂ«rjashtimit tĂ« mundĂ«sisĂ« sĂ« kontaminimit mjedisor, si pluhuri, ekipi identifikoi shenja specifike bimĂ«sh, kafshĂ«sh dhe organizmave qĂ« sugjeronin se vepra kishte origjinĂ« nĂ« Itali. Gonzalez-Juarbe dhe bashkĂ«autorĂ«t gjetĂ«n ADN tĂ« pemĂ«s sĂ« portokallit nĂ« vizatimin e shekullit 15, qĂ« ata besojnĂ« se mund tĂ« ketĂ« ardhur nga kopshtet e familjes Medici , tĂ« famshme pĂ«r pemĂ«t e rralla tĂ« agrumeve nĂ« rajonin e ToskanĂ«s nĂ« Itali. Ekipi gjithashtu detektoi ADN tĂ« derrave tĂ« egĂ«r. Furçat e pikturĂ«s tĂ« bĂ«ra nga qimet e kĂ«tyre kafshĂ«ve ishin tĂ« zakonshme gjatĂ« Rilindjes dhe krijonin njĂ« teksturĂ« tĂ« veçantĂ« pĂ«r pikturat me vaj.
âJemi 100% tĂ« sigurt qĂ« kjo ADN e derrit vjen nga furça e pikturĂ«s. PĂ«rputhet me atĂ« qĂ« dimĂ« nga historia e artit,â tha Lee.
Pista e kromozomit Y
Lee dhe ekipi i tij analizuan sekuencat e kromozomit Y nĂ« njĂ« nga letrat dhe vizatimi dhe zbuluan se ato ishin gjenetikisht tĂ« lidhura. Ata krahasuan kĂ«to shenja me njĂ« panel prej rreth 90,000 shenjash tĂ« njohura nĂ« kromozomin Y, qĂ« ndihmoi pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar se ADN-ja i pĂ«rkiste haplogrupit E1b1. Haplogrupet kategorizojnĂ« njerĂ«zit qĂ« kanĂ« njĂ« paraardhĂ«s tĂ« pĂ«rbashkĂ«t, tĂ« identifikuar nga variacionet gjenetike tĂ« gjurmueshme pĂ«rmes linjĂ«s paterne (kromozomi Y) ose linjĂ«s materne (ADN mitokondriale). ADN-ja e kromozomit Y Ă«shtĂ« nga rajoni i ToskanĂ«s, duke u pĂ«rputhur me vendin ku Leonardo lindi dhe jetoi. Para kĂ«tij studimi, Leonardo nuk ishte lidhur me ndonjĂ« haplogrup tĂ« njohur. Identifikimi i tĂ« njĂ«jtit kromozom Y nĂ« objekte tĂ« tjera mund tĂ« pĂ«rdoret gjithashtu pĂ«r tĂ« vendosur nĂ«se âHoly Childâ Ă«shtĂ« vĂ«rtet vizatim i Leonardos pĂ«r tĂ« zgjidhur debatin mbi autenticitetin.
MegjithatĂ«, disa ekspertĂ« dyshojnĂ« pĂ«r materialet qĂ« duhen pĂ«rdorur nĂ« kĂ«rkimin e ADN-sĂ« sĂ« Leonardos. Francesca Fiorani, profesoreshĂ« e historisĂ« sĂ« artit nĂ« Universitetin e VirginisĂ«, tha se materialet e zgjedhura nuk ishin mĂ« tĂ« pĂ«rshtatshmet pĂ«r pĂ«rpjekjen pĂ«r rindĂ«rtimin e ADN-sĂ« sĂ« Leonardos. MegjithatĂ«, metodologjia e pĂ«rdorur mund tĂ« çojĂ« nĂ« marrjen e suksesshme tĂ« ADN-sĂ« sĂ« Leonardos nĂ« tĂ« ardhmen, tha S. Blair Hedges, profesor i biologjisĂ« dhe drejtues i QendrĂ«s pĂ«r Biodiversitetin nĂ« Universitetin Temple. Asamblimi dhe pĂ«rfundimi i gjetjes sĂ« gjenetikĂ«s sĂ« Leonardos do tĂ« kĂ«rkonte verifikimin e ADN-sĂ« nga pasardhĂ«sit dhe ndoshta nga vetĂ« mbetjet e tij, pĂ«r tâu krahasuar me fragmentet gjenetike tĂ« marra nga artefaktet.
KĂ«rkimi i gjeniut
Grupet e ndryshme të kërkimit po vazhdojnë punën për projektin Leonardo da Vinçi. Ekipi i Gonzalez-Juarbe po punon me qeverinë franceze për të marrë mostra nga artefakte të Leonardos të ruajtura në Francë, duke u përqendruar më shumë tek vizatimet dhe shënimet e tij më pak të njohura. Lee dhe Gonzalez-Juarbe shpresojnë që të gjitha studimet e ndara të bashkohen në një pikë.
âDhe nĂ«se tĂ« gjitha tregojnĂ« se E1b1 shfaqet vazhdimisht nĂ« kĂ«to rrugĂ« tĂ« ndryshme, atĂ«herĂ« mund tĂ« kontrollojmĂ« ato kocka dhe tĂ« shohim nĂ«se pĂ«rmbajnĂ« E1b1,â tha Lee.
âDhe nĂ«se e bĂ«jnĂ«, atĂ«herĂ« mund tĂ« themi me njĂ« probabilitet tĂ« lartĂ« se Leonardo e mbante kromozomin Y E1b1.âPuna pĂ«r tĂ« kuptuar se cilat shenja gjenetike kishte Leonardo mund tĂ« pĂ«rdoret mĂ« pas pĂ«r tĂ« kuptuar aftĂ«sitĂ« e tij tĂ« vizionit. MegjithatĂ«, objektet e lidhura me Leonardon ruhen shumĂ« nga konservatorĂ«t, dhe bindja e pronarĂ«ve privatĂ« Ă«shtĂ« gjithashtu njĂ« sfidĂ«, tha Lee. PĂ«r momentin, ekipi nuk di se çfarĂ« do tĂ« gjejĂ«, ose nĂ«se do tĂ« çojĂ« nĂ« zbulimin pĂ«rfundimtar tĂ« ADN-sĂ« sĂ« Leonardos.
âĂshtĂ« si tĂ« shikosh njĂ« film. NĂ«se e di fundin, nuk ka kĂ«naqĂ«si. Por kur tĂ« befasohesh, nuk e di çfarĂ« do tĂ« ndodhĂ«. Kjo e bĂ«n udhĂ«timin mĂ« tĂ« kĂ«naqshĂ«m,â tha Lee.
Nga Gazeta Si- Ish-zv.shefi i PolicisĂ« sĂ« Burgut tĂ« DurrĂ«sit, Dezdemon Pazaj dhe 2 prej efektivĂ«ve qĂ« kanĂ« shoqĂ«ruar Altin Ndocin ditĂ«n e arratisjes, do tĂ« qĂ«ndrojnĂ« nĂ« burg. Masat e sigurisĂ« u caktuan sot nga Gjykata e DurrĂ«sit e cila vendosi tĂ« lirojĂ« nga qelia 3 efektivĂ«t e tjerĂ« tĂ« grupit tĂ« shoqĂ«rimit Aranit Ăela, Preng Marvataj dhe Dorjan Saraçi, pĂ«r tĂ« cilĂ«t caktoi masĂ«n detyrim paraqitjeje.
Edhe pse fillimisht u kërkua masa e sigurisë arrest në burg për të gjithë, gjatë seancës prokurori ka ndryshuar kërkesën për dy nga efektivët e policisë së burgut.
NdĂ«rkohĂ« kryeinfermieri Aulon Ăuku dhe specialisja e inofrmacionit nĂ« burg Violeta Uka u lanĂ« arrest nĂ« shtĂ«pi.
Ekipi i shpĂ«timit nĂ« SHBA, Grey Bull, ka publikuar njĂ« video tĂ« shkurtĂ«r qĂ« tregon se si e ndihmuan udhĂ«heqĂ«sen e opozitĂ«s venezueliane, MarĂa Corina Machado, tĂ« arratisej nga vendi muajin e kaluar.
Machado u largua nga Venezuela nĂ« fillim tĂ« dhjetorit pas pothuajse njĂ« viti nĂ« fshehje, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« pranonte Ămimin Nobel pĂ«r Paqen nĂ« Norvegji. Ajo hipi nĂ« njĂ« varkĂ« nga bregu i VenezuelĂ«s dhe lundroi drejt njĂ« pike takimi nĂ« Detin e Karaibeve. Atje, ajo u mor nga themeluesi i Grey Bull dhe veterani i forcave speciale, Bryan Stern, dhe ekipi i tij, tĂ« cilĂ«t po e prisnin nĂ« njĂ« varkĂ« tjetĂ«r.
Videoja e redaktuar dy-minutëshe tregon momentin kur Machado arriti dhe hipi në anijen e dytë në mes të natës.
âJanĂ« ata, janĂ« ata, janĂ« ata,â dĂ«gjohet tĂ« thotĂ« Stern ndĂ«rsa dritat nga varka e Machado shfaqen nĂ« distancĂ« dhe i afrohen anijes sĂ« tij.
Pasi konfirmon identitetin e Machados, dëgjohet Stern duke e ndihmuar të hipë në varkën e tij, megjithëse momenti i saktë i transferimit mezi shihet për shkak të errësirës së natës.
Videoja vazhdon me Machado-n e veshur me njĂ« xhaketĂ« tĂ« errĂ«t dhe kapelĂ«, duke folur drejtpĂ«rdrejt me kamerĂ«n: âUnĂ« jam MarĂa Corina Machado. Jam gjallĂ«. Jam shĂ«ndoshĂ« e mirĂ« dhe shumĂ« mirĂ«njohĂ«se ndaj Grey Bull.â
Videoja përfundon me imazhe të ndryshme të Machados me Sternin dhe ekipin e tij.
Stern tha mĂ« parĂ« se ata arritĂ«n nĂ« breg herĂ«t nĂ« mĂ«ngjes pas njĂ« udhĂ«timi tĂ« gjatĂ«, tĂ« ftohtĂ« dhe tĂ« tensionuar. Nga atje, Machado hipi nĂ« njĂ« aeroplan qĂ« shkonte nĂ« Norvegji, ku do tĂ« merrte Ămimin Nobel dhe do tĂ« shihte familjen e saj.
Grey Bull tha muajin e kaluar se misioni zgjati gati 16 orë dhe u krye kryesisht në mes të natës përmes ujërave të trazuara.
Machado më herët të premten nuk pranoi të komentonte mbi operacionin, duke përmendur shqetësime për sigurinë e atyre që ishin të përfshirë.
Stern tha muajin e kaluar se operacioni u financua nga donatorĂ« anonimĂ« dhe, sipas dijenisĂ« sĂ« tij, nuk u mbĂ«shtetet nga qeveria amerikane, por ai pranoi se ekipi i tij komunikoi me ushtrinĂ« amerikane pĂ«r tâI vĂ«nĂ« ata nĂ« dijeni pĂ«r praninĂ« e tyre nĂ« det.
Nga Gazeta Si- Kryeministri Edi Rama u ka vënë kusht kryebashkiakëve socialistë se rikandidimi për të drejtuar sërish bashkitë në zgjedhjet vendore të 2027-ës do të varet nga targeti që do të vendosë qeveria për paketën e maleve.
Rama tha se deri mĂ« fund tĂ« mandatit tĂ« tretĂ«, duhet tâi hapet rruga 1 mijĂ« investimeve nĂ« 61 bashki pĂ«rmes paketĂ«s sĂ« maleve. Rama tha se secila bashki do tĂ« jetĂ« njĂ« target sipas madhĂ«sisĂ« e potencialeve, psh deri nĂ« 5, 10 apo 15 investime. KryebashkiakĂ«t i kritikoi sĂ«rish pĂ«rse ende nuk kanĂ« pĂ«rcaktuar hartat e zonave prioritare, duke u thĂ«nĂ« se nuk po bĂ«jnĂ« shkencĂ« dhe se Ă«shtĂ« e papranueshme qĂ« ende disa bashki nuk kanĂ« mbyllur fazĂ«n e parĂ«.
âSi ka mundĂ«si qĂ« sâka mbaruar faza e parĂ«. Ca Ă«shtĂ« kjo shkencĂ« e madhe pĂ«r tĂ« pĂ«rcaktuar hartĂ«n ku do bĂ«het ky zhvillim. Ca shkence bĂ«ni se nuk e kuptoj. Target pĂ«r çdo bashki. Ambicia jonĂ« duhet tĂ« jetĂ« 1 mijĂ« investime nga kjo paketĂ«, dhe po tâi ndash nĂ« territor nĂ« 60 bashki nuk janĂ« shumĂ«â, tha Rama, duke shtuar sâdo ketĂ« rikandimin nĂ«se sâdo jetĂ« arritur targeti i kĂ«tij projekti, dikush 10, dikush 5, sikush 7, dikush 15, sipas madhĂ«sisĂ« e potencialeve.
Nga Gazeta Si- Hormonet luajnë një rol jetësor në mbajtjen e trupit tonë në funksionim të duhur. Por ato gjithashtu mund të kenë një efekt të fuqishëm dhe nganjëherë negativ në humorin dhe shëndetin tonë mendor.
Ne tĂ« gjithĂ«ve na pĂ«lqen tĂ« mendojmĂ« se ndjenjat dhe emocionet tona janĂ« nĂ«n kontrollin tonĂ«, por a janĂ«? ShkencĂ«tarĂ«t e dinĂ« prej kohĂ«sh se âlajmĂ«tarĂ«tâ kimikĂ« tĂ« quajtur neurotransmetues ushtrojnĂ« njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« trurin tonĂ«. MegjithatĂ«, ndĂ«rsa shkencĂ«tarĂ«t mĂ«sojnĂ« mĂ« shumĂ«, ata po zbulojnĂ« se edhe hormonet mund tĂ« na ngatĂ«rrojnĂ« mendjet nĂ« mĂ«nyra tĂ« papritura.
Tani, disa po përpiqen ta shfrytëzojnë këtë njohuri për të gjetur trajtime të reja për gjendje si depresioni dhe ankthi.
Hormonet janĂ« lajmĂ«tarĂ« kimikĂ« tĂ« lĂ«shuar nga disa gjĂ«ndra, organe dhe inde. Ato hyjnĂ« nĂ« qarkullimin e gjakut dhe udhĂ«tojnĂ« nĂ«pĂ«r trup, pĂ«rpara se tĂ« lidhen me receptorĂ«t nĂ« njĂ« vend tĂ« caktuar. Lidhja vepron si njĂ« lloj âshtrĂ«ngimi duarshâ biologjik qĂ« i thotĂ« trupit tĂ« bĂ«jĂ« diçka. PĂ«r shembull, hormoni insulinĂ« u thotĂ« qelizave tĂ« mĂ«lçisĂ« dhe muskujve tĂ« thithin glukozĂ«n e tepĂ«rt nga gjaku dhe ta ruajnĂ« atĂ« si glikogjen.
Kontrolli i padukshëm i hormoneve
Shkencëtarët kanë identifikuar më shumë se 50 hormone në trupin e njeriut deri më tani. Së bashku ato menaxhojnë qindra procese trupore, duke përfshirë rritjen dhe zhvillimin e një personi, funksionin seksual, riprodhimin, ciklin gjumë-zgjim dhe, më e rëndësishmja, mirëqenien e tyre mendore.
Prevalenca e çrregullimeve të shëndetit mendor, siç janë depresioni, ankthi dhe çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD) është më e lartë gjatë tranzicioneve të mëdha hormonale. Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë. Shkalla e depresionit është në thelb e barabartë midis djemve dhe vajzave gjatë fëmijërisë, por në adoleshencë, vajzat kanë dy herë më shumë gjasa sesa djemtë të jenë në depresion, një ndryshim që vazhdon gjatë gjithë jetës.
A mund të jenë hormonet fajtore? Mund të mos jetë surprizë të mësosh se, nëse je grua, hormonet seksuale ushtrojnë një ndikim të madh në humor.
 Në ditët dhe javët para ciklit të një gruaje, nivelet e estrogjenit dhe progesteronit bien, duke përkuar me ndjenjat e nervozizmit, lodhjes, trishtimit dhe ankthit për disa, por jo për të gjitha. Disa gra madje mund të përjetojnë çrregullim disforik paramenstrual (PMDD), një çrregullim të rëndë të humorit të lidhur me hormonet, i karakterizuar nga luhatje ekstreme të humorit, ankth, depresion dhe nganjëherë mendime vetëvrasëse gjatë dy javëve para menstruacioneve.
âPĂ«r shumĂ« gra me PMDD Ă«shtĂ« njĂ« problem kronik me tĂ« cilin pĂ«rballen çdo muaj dhe mund tĂ« ketĂ« njĂ« efekt vĂ«rtet tĂ« thellĂ« nĂ« jetĂ«n e njerĂ«zveâ, thotĂ« Lisa Hantsoo, profesoreshĂ« e psikiatrisĂ« dhe shkencave tĂ« sjelljes.
Anasjelltas, nivelet e larta të estrogjenit menjëherë para ovulimit janë lidhur me ndjenjat e mirëqenies dhe lumturisë. Ndërkohë, allopregnanoloni, një produkt i zbërthimit të progesteronit, është i njohur edhe për efektet e tij qetësuese.
âNĂ«se i jepni dikujt njĂ« injeksion me allopregnanolon, ai do ta relaksojĂ« atĂ«,â thotĂ« Hantsoo.
Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m âkoha e muajitâ me tĂ« cilĂ«n gratĂ« duhet tĂ« pĂ«rballen. Luhatjet hormonale nĂ« shtatzĂ«ni, perimenopauza dhe menopauza gjithashtu mund tĂ« shkaktojnĂ« kaos nĂ« shĂ«ndetin mendor. Deri nĂ« 13% tĂ« grave qĂ« sapo kanĂ« lindur pĂ«rjetojnĂ« depresion.
Por pse ndodh kjo? Menjëherë pas lindjes, gratë përjetojnë një rënie të ndjeshme të hormoneve progesteron dhe estrogjen. Në perimenopauzë, gratë gjithashtu mund të përjetojnë luhatje dramatike në hormonet ovariane.
âNdoshta nuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me nivelin e saktĂ« tĂ« hormoneve qĂ« dikush ka, por me shumĂ« mundĂ«si kĂ«to tranzicione ku njĂ« person kalon nga nivele tĂ« ulĂ«ta nĂ« tĂ« larta, ose nga nivele tĂ« larta nĂ« tĂ« ulĂ«taâ, thotĂ« Lisa Galea, profesoreshĂ« e psikiatrisĂ« nĂ« Universitetin e Torontos, Kanada.
âDisa njerĂ«z janĂ« mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m ndaj kĂ«tyre lloj luhatjeve. NdĂ«rsa tĂ« tjerĂ«t do tĂ« kalojnĂ« nĂ«pĂ«r menopauzĂ« dhe nuk do tĂ« kenĂ« asnjĂ« simptomĂ«.â
Nuk ndodh vetëm me gratë. Burrat gjithashtu përjetojnë një ulje të niveleve të testosteronit kur plaken, megjithëse ndryshimi është gradual dhe jo aq i theksuar sa tek gratë. Megjithatë, ka disa prova që sugjerojnë se edhe ky ndryshim i vogël është i mjaftueshëm për të shkaktuar ndryshime të humorit tek disa burra, por jo tek të gjithë.
âNe shohim ndryshime nĂ« humorin e disa burrave, ndĂ«rsa nivelet e testosteronit ndryshojnĂ« gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«gjatĂ«sisĂ«, dhe kjo Ă«shtĂ« padyshim njĂ« temĂ« qĂ« nuk merr vĂ«mendje tĂ« mjaftueshmeâ, thotĂ« Ismail.
NjĂ« mĂ«nyrĂ« se si hormonet seksuale mund tĂ« ndikojnĂ« nĂ« humor Ă«shtĂ« pĂ«rmes rritjes sĂ« niveleve tĂ« neurotransmetuesve serotonin dhe dopaminĂ« nĂ« tru. Nivelet e ulĂ«ta tĂ« serotoninĂ«s janĂ« reklamuar prej kohĂ«sh si njĂ« shkak i depresionit, me shumicĂ«n e antidepresantĂ«ve modernĂ« qĂ« rrisin nivelet e kĂ«tij kimikati nĂ« tru. Ka prova se disa estrogjene mund tâi bĂ«jnĂ« receptorĂ«t e serotoninĂ«s mĂ« tĂ« ndjeshĂ«m dhe tĂ« rrisin numrin e receptorĂ«ve tĂ« dopaminĂ«s nĂ« tru.
Një teori tjetër është se estrogjeni mbron neuronet nga dëmtimi dhe madje mund të stimulojë rritjen e neuroneve të reja në një rajon të trurit të njohur si hipokampus, i njohur për të luajtur një rol në kujtesë dhe emocione. Njerëzit me depresion dhe sëmundjen e Alzheimerit dihet se vuajnë nga humbja e neuroneve në hipokampus. Ndërkohë, antidepresivët dhe ilaçet psikedelike që rrisin humorin si psilocibina shkaktojnë rritjen e neuroneve të reja në këtë rajon.
âEstrogjeni Ă«shtĂ« neuro-mbrojtĂ«s, kĂ«shtu qĂ« do tĂ« nxisĂ« neurogjenezĂ«nâ, thotĂ« Ismail. âKjo Ă«shtĂ« arsyeja pse, kur gratĂ« hyjnĂ« nĂ« menopauzĂ«, shohim njĂ« lloj tĂ«rheqjeje tĂ« dendriteve (degĂ« qĂ« mbijnĂ« nga qelizat nervore), projeksionet dendritike qĂ« i kishim mĂ« herĂ«t nĂ« jetĂ«.â Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse gratĂ« qĂ« kalojnĂ« menopauzĂ«n shpesh duhet tĂ« pĂ«rballen me mjegullim tĂ« trurit dhe probleme me kujtesĂ«n.
Shpresa është që kjo njohuri e re e hormoneve dhe efektet e tyre në ndryshimin e humorit, do të rrjedhë në trajtime të reja. Ka shenja se kjo po fillon të ndodhë, me një ilaç të quajtur Brexanolone, i cili imiton hormonin allopregnanolone, që rezulton shumë efektiv në trajtimin e depresionit pas lindjes.
EkzistojnĂ« gjithashtu disa prova se nĂ«se keni nivele mĂ« tĂ« ulĂ«ta tĂ« testosteronit, atĂ«herĂ« marrja e suplementeve tĂ« testosteronit sĂ« bashku me disa antidepresivĂ« mund tâi bĂ«jĂ« ato mĂ« efektive. Studimet tregojnĂ« se terapia me estrogjen, duke pĂ«rfshirĂ« terapinĂ« zĂ«vendĂ«suese tĂ« hormoneve (HRT), gjithashtu mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« pĂ«rmirĂ«simin e humorit tĂ« disa grave, por jo tĂ« gjitha grave qĂ« kalojnĂ« nĂ«pĂ«r perimenopauzĂ« dhe menopauzĂ«.
NdĂ«rkohĂ«, kontrolli hormonal i lindjeve mund tĂ« bĂ«jĂ« mrekulli pĂ«r disa gra me PMDD, megjithatĂ« mund tâi pĂ«rkeqĂ«sojĂ« simptomat pĂ«r tĂ« tjerat, duke nxjerrĂ« nĂ« pah se si kĂ«rkimi pĂ«r trajtime tĂ« reja pengohet nga fakti se ende nuk e kuptojmĂ« saktĂ«sisht pse disa njerĂ«z janĂ« kaq tĂ« ndjeshĂ«m ndaj luhatjeve hormonale, ndĂ«rsa tĂ« tjerĂ«t jo.
âE dimĂ« qĂ« hormonet ndikojnĂ« nĂ« humor dhe shĂ«ndetin mendor, por duhet tĂ« kuptojmĂ« se si e bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« pĂ«rpara se tĂ« gjejmĂ« trajtimet e duhuraâ, thotĂ« Ismail, duke shtuar se siç e dimĂ«, antidepresivĂ«t aktualĂ« qĂ« rregullojnĂ« nivelet e serotoninĂ«s nuk janĂ« efektivĂ« nĂ« tĂ« gjitha rastet, me disa studime qĂ« sugjerojnĂ« se janĂ« mĂ« pak efektivĂ« veçanĂ«risht tek adoleshentĂ«t, kĂ«shtu qĂ« duhet tĂ« mĂ«sojmĂ« se çfarĂ« ka nĂ« atĂ« grupmoshĂ«, nĂ« tru dhe nĂ« zhvillimin e tij nĂ« atĂ« fazĂ« qĂ« mund tâi bĂ«jĂ« ata mĂ« rezistentĂ« ndaj trajtimit.
Duke buzëqeshur, duke rrudhur vetullat, duke shfaqur dhëmbët në një kërcënim, primatët, përfshirë njerëzit, përdorin vazhdimisht fytyrat e tyre për të komunikuar por deri më tani, mënyra se si truri koordinon muskujt e fytyrës për të prodhuar këto gjeste ishte e panjohur.
Një studim i ri i botuar në revistën Science tregon se shprehjet e fytyrës nuk janë thjesht shpërthime automatike emocionale, por më tepër produkt i një rrjeti të shpërndarë kortikal që vepron me një hierarki kohore, disa rajone përpunojnë informacion të shpejtë dhe dinamik për të kontrolluar lëvizjen moment pas momenti, ndërsa të tjerët mbajnë përfaqësime të qëndrueshme, të cilat mund të pasqyrojnë kontekstin shoqëror.
Studimi, i udhëhequr nga Geena Ianni e Universitetit të Pensilvanisë, regjistroi aktivitetin e qindra neuroneve në katër rajone të trurit të dy makakëve, ndërsa kafshët prodhuan spontanisht tre lloje gjestesh: lëvizje buzësh (si një buzëqeshje), kërcënim dhe përtypje. Rezultatet përmbysin idenë klasike se ekziston një ndarje e rreptë midis qarqeve të trurit: një lateral për lëvizjet vullnetare dhe një medial, i cili kalon vijën e mesit të trurit, për shprehjet emocionale.
âAjo qĂ« kemi zbuluar Ă«shtĂ« se tĂ« gjitha rajonet motorike kortikale tĂ« fytyrĂ«s janĂ« tĂ« pĂ«rfshira nĂ« tĂ« gjitha llojet e gjesteveâ, shpjegon Ianni. Me fjalĂ« tĂ« tjera, tĂ« gjitha zonat qĂ« mĂ« parĂ« mendoheshin tĂ« ishin tĂ« ndara pĂ«r lloje tĂ« ndryshme gjestesh pĂ«rmbajnĂ« neurone qĂ« i pĂ«rgjigjen si gjesteve socio-emocionale ashtu edhe lĂ«vizjeve vullnetare.
PĂ«r tĂ« zbuluar se si funksionojnĂ« kĂ«to rajone sĂ« bashku, studiuesit pĂ«rdorĂ«n teknika tĂ« imazherisĂ« me rezonancĂ« magnetike tĂ« kombinuara me implante mikroelektrode. ĂelĂ«si ishte tĂ« regjistrohej aktiviteti i trurit njĂ«kohĂ«sisht nĂ« tĂ« katĂ«r zonat, ndĂ«rsa kafshĂ«t bashkĂ«vepronin me stimuj socialĂ«, video tĂ« personave tĂ« ngjashĂ«m, avatarĂ« interaktivĂ« ose takime ballĂ« pĂ«r ballĂ«, qĂ« nxisnin gjeste natyrore pa trajnim paraprak.
Zbulimi më i habitshëm ishte se rajonet e trurit nuk janë të organizuara sipas një hierarkie klasike hapësinore, nga zonat më të ulëta në ato më të larta, por sipas një hierarkie kohore.
Rezultatet gjithashtu sfidojnë idenë se shprehjet e fytyrës janë thjesht reflekse. Aktiviteti nervor i ndau llojet e ndryshme të gjesteve shumë kohë para se të fillonte lëvizja, deri në një sekondë më parë, duke treguar përgatitje dhe qëllimshmëri. Për më tepër, rrugët nervore për secilin gjest nuk mbivendoseshin kurrë, madje as gjatë periudhave të pushimit të fytyrës, duke sugjeruar që truri tashmë po përgatit gjestin specifik që do të pasojë.
âGjetjet e Ianni-t dhe kolegĂ«ve tĂ« saj kanĂ« implikime tĂ« jashtĂ«zakonshme pĂ«r tĂ« kuptuar evolucionin dhe funksionin e shprehjeve tĂ« fytyrĂ«sâ, shkruajnĂ« Bridget Ăaller dhe Jamie Ăhitehouse, studiues nĂ« Departamentin e PsikologjisĂ« nĂ« Universitetin e Nottingham-it (MbretĂ«ria e Bashkuar), nĂ« njĂ« koment nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n revistĂ«.
âPikĂ«pamja klasike, se shprehjet e fytyrĂ«s sinjalizojnĂ« njĂ« gjendje tĂ« brendshme emocionale, sugjeron qĂ« ndarja e emocioneve tĂ« ndjera Ă«shtĂ« adaptive evolucionare dhe Ă«shtĂ« pĂ«rzgjedhur pĂ«r tĂ« lehtĂ«suar ndĂ«rveprimet shoqĂ«rore me tĂ« tjerĂ«t. Kjo mund tĂ« jetĂ« e vĂ«rtetĂ« deri diku, por nĂ«se shprehjet e fytyrĂ«s janĂ« tĂ« planifikuara, atĂ«herĂ« vĂ« nĂ« pikĂ«pyetje se sa saktĂ« ato pĂ«rfaqĂ«sojnĂ« gjithmonĂ« lexime tĂ« ndershme tĂ« gjendjes sĂ« brendshmeâ, shtojnĂ« ata.
Me fjalë të tjera, kur buzëqeshim ose kërcënojmë, truri ynë po kryen një simfoni nervore komplekse në të cilën pjesë të ndryshme të orkestrës, të shpejta dhe të ngadalta, dinamike dhe të qëndrueshme, bashkëpunojnë për të prodhuar gjestin e saktë në momentin e saktë shoqëror.
Ignacio Morgado, profesor i PsikobiologjisĂ« nĂ« Institutin e Neuroshkencave tĂ« Universitetit tĂ« BarcelonĂ«s, i cili nuk mori pjesĂ« nĂ« studim, vĂ«ren se ârisia kryesore qĂ«ndron nĂ« faktin se rajonet e korteksit frontal tĂ« trurit qĂ« kontrollojnĂ« muskujt e shprehjeve vullnetare tĂ« fytyrĂ«s dhe ato qĂ« kontrollojnĂ« shprehjet emocionale tĂ« fytyrĂ«s kodojnĂ« tĂ« dy llojet e shprehjeveâ.
MegjithatĂ«, ai shton njĂ« shĂ«nim kujdesi nĂ« lidhje me implikimet: âHulumtimi Ă«shtĂ« me interes mĂ« neurologjik sesa psikologjik, pasi nuk ka informacion tĂ« ri nĂ« lidhje me rolin shoqĂ«ror tĂ« shprehjeve tĂ« fytyrĂ«sâ.
Sipas autorëve të tij, puna ka implikime të mundshme klinike. Të kuptuarit se si funksionon truri ynë kur gjeneron shprehjet tona mund të përdoret në hartimin e ndërfaqeve tru-kompjuter për të rivendosur këto funksione tek pacientët me dëmtime në tru.
Gazeta Si â ĂshtĂ« njĂ« mbrĂ«mje prilli e vitit 2015. Mesazhi shfaqet papritur ndĂ«rsa po shikoj njĂ« film. Aeroplani po udhĂ«ton nĂ« 40,000 metra lartĂ«si, mbi Oqeanin Atlantik, me destinacion EuropĂ«n.
ĂshtĂ« errĂ«sirĂ« âânĂ« bordin e avionit. Pothuajse tĂ« gjithĂ« janĂ« nĂ« gjumĂ«: shumica e fluturimeve nga SHBA-ja pĂ«r nĂ« EvropĂ« nisin fluturimet nĂ« fund tĂ« pasdites dhe ulen nĂ« mengjes.
Ekuipazhi i kabinĂ«s ka pak kohĂ« qĂ« nuk ka dalĂ« mes pasagjerĂ«ve. âPĂ«rshĂ«ndetje, çfarĂ« po bĂ«ni?â, â shkruhet nĂ« mesazhin nĂ« monitorin e Tv personal nĂ« fluturim.
Personi qĂ« shkruan Ă«shtĂ« âAâ, pĂ«r tĂ« cilin nuk dihet asgjĂ« pĂ«rveçse Ă«shtĂ« pasagjer nĂ« bord dhe Ă«shtĂ« ulur nĂ« vendin 45K. Jemi tĂ« dy nĂ« klasin ekonomik, por midis nesh janĂ« banjot, disa mure dhe kuzhina e vogĂ«l. âPo shikoj njĂ« film. Kush je ti?â i pĂ«rgjigjem unĂ«. âTĂ« kam parĂ« mĂ« parĂ«; je shumĂ« i bukur,â pĂ«rgjigjet ai.
Gjuha e përdorur, anglishtja, fillimisht nuk ndihmon të duket menjëherë ngatërresa e gjinisë dhe identitetit.
âUnĂ« jam ai qĂ« tĂ« bĂ«ri tĂ« qeshĂ«sh te porta kur thashĂ« se grave tĂ« bukura si ty duhet tâu jepet njĂ« pĂ«rparĂ«si falas nĂ« Businessâ. â vazhdon ai, duke sqaruar ngatĂ«rresĂ«n e identitetit.
âPo mendoja nĂ«se do tĂ« doje tĂ« mĂ« takoje nĂ« banjo nĂ« gjysmĂ« tĂ« aeroplanit: askush nuk po shikon; nĂ«se do, mund tĂ« tĂ« tregoj edhe si ta hapĂ«sh derĂ«n nga jashtĂ«, edhe nĂ«se Ă«shtĂ« e kyçurâ.
Pak para nisjes, i kisha sugjeruar një gruaje 30-vjeçare që të ndërronte vendin në mënyrë që të ulej pranë shoqes së saj.
Por 45K nuk e dinte kĂ«tĂ«. Sigurisht qĂ« nuk ishte hera e parĂ« qĂ« ai e dĂ«rgonte atĂ« kĂ«rkesĂ« duke pĂ«rdorur sistemin e mesazheve tĂ« aeroplanit (tĂ« cilin disa linja ajrore e kanĂ« çaktivizuar nĂ« vitet e fundit pĂ«r shkak tĂ« disa rasteve tĂ« pĂ«rdorimit âtĂ« papĂ«rshtatshĂ«mâ), siç e konfirmoi edhe vetĂ«.
Ai Ă«shtĂ« anĂ«tar i âMile High Clubâ famĂ«keq, epiteti qĂ« i jepet kujtdo qĂ« ka kryer marrĂ«dhĂ«nie seksuale nĂ« bordin e njĂ« aeroplani gjatĂ« fluturimit, nĂ« banjo apo diku tjetĂ«r.
Madje edhe nĂ« krevatet e pĂ«rdorura nga asistentĂ«t e fluturimit pĂ«r tâu çlodhur gjatĂ« fluturimeve ndĂ«rkontinentale, siç ka qenĂ« nĂ« gjendje ta rindĂ«rtojĂ« âCorriere della Seraâ gjatĂ« investigimit tĂ« saj 10-vjeçar mbi kĂ«tĂ« fenomen.
NĂ FLUTURIM PĂR NJĂ MILION KILOMETRA
PĂ«r tĂ« mbledhur dĂ«shmi dhe sa mĂ« shumĂ« prova tĂ« ishte e mundur, fluturimet me afĂ«rsisht 500 avionĂ« â me njĂ« dhe dy korridore, me njĂ« dhe dy kate â u pĂ«rdorĂ«n nĂ« 250 rrugĂ« vendase, ndĂ«rkombĂ«tare dhe ndĂ«rkontinentale.
Fluturimet zgjatën pak më pak se 1,500 orë dhe mbuluan një milion kilometra (rreth 26 orbita të Tokës), me 61 linja ajrore (tradicionale, me kosto të ulët dhe hibride), në 42 vende nga Zelanda e Re, në Kanadanë Perëndimore, nëpërmjet Azisë, Lindjes së Mesme, Europës dhe Amerikës së Jugut.
Rreth dyzet âanĂ«tarĂ«â tĂ« klubit ndanĂ« historitĂ« dhe truket e tyre; tridhjetĂ« tĂ« tjerĂ«, pĂ«rfshirĂ« asistentĂ« fluturimi dhe pilotĂ«, ofruan versionet e atyre qĂ« shpesh (dhe me ngurrim) e gjejnĂ« veten tĂ« detyruar tĂ« ndĂ«rhyjnĂ«. Ose tĂ« mbyllin sytĂ« pĂ«r tĂ« shmangur pasojat e paparashikuara. Fenomeni ka ndryshuar (dhe Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« mĂ« i pĂ«rhapur) me kalimin e kohĂ«s, pjesĂ«risht falĂ« teknologjisĂ«.
Një rol kyç, thonë disa anëtarë, ka luajtur si rritja e disponueshmërisë së Wi-Fi (gjithnjë e më të lirë dhe të shpejtë) në bordin e aeroplanëve, ashtu edhe përhapja e aplikacioneve të takimeve. Takimet virtuale në telefonat celularë tani kalojnë në qasjen praktike të jetës reale menjëherë pas ngritjes.
ShumĂ« anĂ«tarĂ« aktivĂ« thonĂ« se pothuajse gjithmonĂ« pĂ«rfshijnĂ« kodin e fluturimit dhe ndonjĂ«herĂ« portĂ«n e hipjes nĂ« bord nĂ« profilet e tyre tĂ« aplikacioneve tĂ« takimeve. NĂ«se ju pĂ«lqen njĂ«ri-tjetri dhe jeni nĂ« tĂ« njĂ«jtin aeroplan, âatĂ«herĂ« keni fituar shumĂ«â.
E gjithĂ« kjo Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar me dy zhvillime tĂ« reja vitet e fundit, siç vunĂ« nĂ« dukje disa asistentĂ« fluturimi: nga njĂ«ra anĂ«, njĂ« brez i ri udhĂ«tarĂ«sh âmĂ« tĂ« lirĂ«â, dhe nga ana tjetĂ«r, ekzistenca e âOnlyFansâ, platforma ku shumĂ« profile postojnĂ« video dhe foto pĂ«r tĂ« rritur, pjesĂ«risht pĂ«r tĂ« fituar pak para mĂ« shumĂ«.
âNe kapim shumĂ« pasagjerĂ« duke filmuar veten duke bĂ«rĂ« seks nĂ« fluturimâ, konfirmoi ekuipazhi i kabinĂ«s.
âDhe kur i pyesim se çfarĂ« po bĂ«jnĂ«, pĂ«rgjigjja nĂ« ato raste Ă«shtĂ« pothuajse gjithmonĂ« âne prodhojmĂ« pĂ«rmbajtje'â.
âJashtĂ« kĂ«saj bote, nuk ka njĂ« kuptim tĂ« vĂ«rtetĂ« se sa njerĂ«z po bĂ«jnĂ« seks nĂ« bord, shpesh edhe pranĂ« udhĂ«tarĂ«ve tĂ« tjerĂ« tĂ« pavetĂ«dijshĂ«m qĂ« mund tĂ« jenĂ« duke fjeturâ, konfirmuan pothuajse tĂ« gjithĂ«.
STATISTIKAT (E PAKTA)
Sidoqoftë, është një fenomen i kufizuar në krahasim me 5 miliardë pasagjerët që udhëtojnë me aeroplanë.
ĂshtĂ« i kufizuar gjeografikisht, me njĂ« âprirjeâ mĂ« tĂ« madhe nĂ« fluturimet evropiane, midis EvropĂ«s dhe SHBA-ve dhe mes SHBA-ve dhe OqeanisĂ«.
ĂshtĂ« gjithashtu i kufizuar nga lloji i udhĂ«timit dhe aeroplanĂ«t: me shumicĂ«n e akteve seksuale â sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« mbledhura â qĂ« ndodhin nĂ« fluturimet e natĂ«s dhe nĂ« aeroplanĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dhenj (si Airbus A330, A350, A380, Boeing 767, 777 dhe 787), veçanĂ«risht nĂ« transportuesit perĂ«ndimorĂ«, por edhe nĂ« disa avionĂ« tĂ« nivelit tĂ« lartĂ« tĂ« Lindjes sĂ« Mesme, pavarĂ«sisht rregulloreve tĂ« rrepta tĂ« vendeve tĂ« tyre tĂ« origjinĂ«s.
Nuk ka statistika të vërteta. Një anketë online e vitit 2018 me mbi 11,000 përdorues të aplikacioneve të takimeve, llogariti se 5% kishin bërë seks në aeroplan.
GjatĂ« dekadĂ«s, gazeta âCorriere della Seraâ, â duke kryqĂ«zuar dĂ«shmitĂ« dhe vlerĂ«simet e asistentĂ«ve tĂ« fluturimit â vlerĂ«son se kjo shifĂ«r Ă«shtĂ« rreth 0.05% e tĂ« gjithĂ« pasagjerĂ«ve, ose afĂ«rsisht 2.5 milionĂ« pasagjerĂ« nĂ« bord.
Ose, për ta thënë edhe më thjesht, dhe duke marrë parasysh se keni nevojë për dy persona, kjo do të thotë që një në çdo 30 fluturime, përfshin një çift që kryen seks.
Pa llogaritur ato raste jashtĂ«zakonisht tĂ« rralla, ku tre persona futen nĂ« banjo: si ai fluturim Madrid-Miami pak para se tĂ« shpĂ«rthente pandemia, sipas njĂ« asistente fluturimi qĂ« e pa skenĂ«n nga afĂ«r, por nuk ndĂ«rhyri, âpĂ«r tĂ« shmangur shkaktimin e njĂ« trazireâ. âObjektivisht duhet tĂ« jesh njĂ« kontorcionistâ, bĂ«n shaka ajo.
âNuk shoh asgjĂ« tĂ« keqe kĂ«tu, sinqerisht: nuk po shqetĂ«sojmĂ« askĂ«nd, jemi nĂ« njĂ« banjoâ, thotĂ« âAâ pas uljes.
âĂshtĂ« si tĂ« bĂ«sh seks nĂ« tualetin e njĂ« klubi nate ose nĂ« njĂ« pub; ndodh çdo ditĂ« dhe askush nuk Ă«shtĂ« i tronditurâ.
Problemi â theksojnĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« stjuardesĂ« â Ă«shtĂ« se tualetet nuk lihen gjithmonĂ« tĂ« pastra dhe Ă«shtĂ« gjithashtu njĂ« problem i shĂ«ndetit publik.
âNdonjĂ«herĂ« pasagjerĂ«t qĂ« hyjnĂ« mĂ« vonĂ«, raportojnĂ« praninĂ« e prezervativĂ«ve ose spermĂ«s edhe nĂ« lavaman. Dhe gjurmĂ« gjenden madje edhe nĂ« sediljeâ.
DĂ«shmi tĂ« shumta fotografike dhe video kanĂ« qarkulluar nĂ« dhomat e bisedave tĂ« asistentĂ«ve tĂ« fluturimit dhe ka qenĂ« e mundur tâi shikosh ato gjatĂ« viteve.
Disa janĂ« aq tĂ« neveritshme, saqĂ« nĂ« mĂ« shumĂ« se njĂ« rast, stjuardesave iu desh ta mbyllnin banjĂ«n me çelĂ«s gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«zgjatjes sĂ« fluturimit: kushtet â nĂ« tualet, lavaman, madje edhe nĂ« mure â ishin kritike.
Kjo, veçanërisht në aeroplanët e mbushur me njerëz dhe më të vegjël, mund të çojë në devijim të fluturimit.
NĂ« njĂ« rast, pĂ«r shembull, seksi nĂ« lartĂ«si tĂ« madhe, shkaktoi madje thyerjen e njĂ« pasqyrĂ« nĂ« tualet. âCorriereâ kontaktoi linjat ajrore tĂ« pĂ«rfshira pĂ«r njĂ« version tĂ« fenomenit, por askush nuk do tĂ« komentonte zyrtarisht, veçanĂ«risht nga frika se mos bĂ«hej linja ajrore âe preferuarâ pĂ«r kĂ«ta tĂ« dashuruar nĂ« 40,000 kĂ«mbĂ« lartĂ«si.
NjĂ« çift filmohet nga pasagjerĂ«t, duke dalĂ« nga tualeti i aeroplanit âŠ.
APLIKACIONE, WI-FI, EKRANE NĂ BORD
âAnĂ«tarĂ«tâ e klubit tĂ« seksit nĂ« lartĂ«si tĂ« madhe, mund tĂ« ndahen nĂ« dy kategori tĂ« gjera. E para: çifte tĂ« fejuara ose bashkĂ«shortĂ«. E dyta: ata qĂ« guxojnĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« takime rastĂ«sore.
NĂ« rastin e parĂ« â sipas dĂ«shmive tĂ« mbledhura â ata janĂ« kryesisht shkelĂ«s tĂ« pĂ«rsĂ«ritur. NĂ« rastin e dytĂ«, Ă«shtĂ« pothuajse njĂ« dukuri e rregullt. Dhe kĂ«tu hyjnĂ« nĂ« lojĂ« aplikacionet e takimeve dhe prania e Wi-Fi nĂ« bord.
Qasja pothuajse gjithmonë ndodh në aeroport, midis sallonit (për ata që fluturojnë në Biznes Klas) dhe portës së imbarkimit.
âJe atje duke pritur pĂ«r fluturimin tĂ«nd, ndoshta ke mbĂ«rritur dy ose tre orĂ« mĂ« herĂ«t dhe pĂ«r tĂ« vrarĂ« kohĂ«n, hap Tinder-inâ, â thotĂ« njĂ« 25-vjeçar.
âZakonisht pĂ«rfshij numrin e fluturimit dhe vendin nĂ« pĂ«rshkrimâ, â thekson ai. Nga njĂ«ra anĂ«, kjo tĂ«rheq vajza tĂ« reja potenciale.
Nga ana tjetër, pasi hipën në bord, ndihmon të bisedosh duke përdorur telefonin tënd celular ose edhe ekranin e argëtimit në sedilje.
âNĂ« seksionin e lojĂ«rave, ekziston mundĂ«sia pĂ«r tĂ« sfiduar dikĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtin fluturim me ju, me hapĂ«sirĂ« ââpĂ«r tâi shkruar atijâ, â tregon njĂ« tjetĂ«r anĂ«tar i klubit.
Por, me kompanitĂ« ajrore qĂ« po e ndĂ«rpresin kĂ«tĂ« funksion â ka pasur disa ankesa nga udhĂ«tarĂ« me fĂ«mijĂ« nĂ« bord â dhe me disponueshmĂ«rinĂ« e lidhjes me internetin, vitet e fundit gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« njerĂ«z kanĂ« kaluar nĂ« pĂ«rdorimin e aplikacioneve pĂ«r tâu lidhur me njĂ«ri-tjetrin edhe gjatĂ« fluturimeve.
âFunksionon nĂ«se ka dikĂ« tjetĂ«r nĂ« aeroplan, kur fluturon mbi det, sepse nuk ka askĂ«nd tjetĂ«r afĂ«râ, theksojnĂ« disa njerĂ«z.
âPor kur avioni Ă«shtĂ« mbi tokĂ«, Ă«shtĂ« pak problematike, sepse gjeolokacioni âpeshkonâ edhe ata qĂ« janĂ« poshtĂ« dhe Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« identifikosh ata nĂ« qĂ« ndoddhen mbi avionâ, â shpjegon njĂ« i ri.
Pa pĂ«rmendur gabimet nĂ« pozicionimin e Wi-Fi. âCorriereâ arriti ta verifikonte kĂ«tĂ« nĂ« njĂ« fluturim midis Las Vegas-it dhe Seattle-it.
âShikoni kĂ«tu, sipas GPS-it tĂ« telefonit, ne jemi nĂ« Aeroportin âBushâ tĂ« Hjustonit, por as nuk fluturuam mbi tĂ«â, thotĂ« njĂ« i ri i ulur pranĂ« nesh nĂ« njĂ« Boeing 717 â jo pikĂ«risht njĂ« aeroplan i madh â duke pĂ«rdorur Grindr, njĂ« aplikacion takimesh pĂ«r homoseksualĂ«t.
Rrjeti i profileve, nĂ« fakt, tregon pĂ«rdoruesit qĂ« ndodhen nĂ« ose afĂ«r aeroportit tĂ« Hjustonit. âKĂ«tĂ« herĂ« po shkon keq, do tĂ« duhet tĂ« presim pĂ«r uljenâ, komenton ai.
âLOGJISTIKAâ E MARRĂDHĂNIES
Alkooli (falas nĂ« fluturimet me distanca tĂ« gjata me linjat ajrore tradicionale), sigurisht qĂ« ndihmon. Ai ul frenimet, ndryshon gjykimin dhe âlargon disa bllokime moraleâ, konfirmojnĂ« shumĂ«.
Disa gjithashtu argumentojnë se zhurma e vazhdueshme e motorëve dhe dridhjet në kabinë mund të luajnë një rol në kërkimin e momenteve të intimitetit.
âZhurma nĂ« bord gjithashtu ndihmon nĂ« maskimin e disa tingujve tĂ« pagabueshĂ«mâ, shtojnĂ« stjuardesat. KĂ«to gjithashtu tregojnĂ« momentin kur manovrat e âveçimitâ aktivizohen nĂ« fluturimet ndĂ«rkontinentale: disa orĂ« pas ngritjes, kur vaktet janĂ« shĂ«rbyer tashmĂ«, njerĂ«zit fillojnĂ« tĂ« flenĂ«, dritat e kabinĂ«s fiken dhe Ă«shtĂ« errĂ«sirĂ« ââpĂ«rreth.
Zgjedhja e vendit të duhur për të bërë seks, kërkon një kuptim të plotë të dinamikës së brendshme të aeroplanit.
Vendi mĂ« i mirĂ« Ă«shtĂ«, sigurisht, banjo, ku do tĂ« gjeni privatĂ«si maksimale (jo pikĂ«risht higjienĂ« maksimale) kur udhĂ«toni nĂ« klasin ekonomik. Vendet e klasit biznes ose tĂ« parĂ« âmbrohenâ gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« nga muret dhe dyert rrĂ«shqitĂ«se.
Vendimi se cila banjo është më e mira për seks kërkon ende strategji, konfirmojnë ata që praktikojnë marrëdhëniet seksuale në lartësi të madhe.
âDo tĂ« ishte mĂ« mirĂ« tĂ« zgjidhnit njĂ« sa mĂ« larg tĂ« jetĂ« e mundur nga vendet e shoqĂ«ruara tĂ« asistentĂ«ve tĂ« fluturimitâ, â thonĂ« ata.
âDhe ndoshta nĂ« njĂ« zonĂ« ku ka disa banjo tĂ« grupuara sĂ« bashkuâ. Kjo Ă«shtĂ« e lehtĂ« nĂ« aeroplanĂ«t me dy korridore, si Airbus A330 ose A350 (pĂ«r tĂ« mos pĂ«rmendur A380 me dy kate) ose Boeing 777 dhe 787; aq mĂ« pak nĂ« avionĂ«t me njĂ« korridor (si Airbus A320 ose Boeing 737).
Megjithëse, mediat sociale janë plot me video çiftesh të kapur duke bërë seks në fluturime evropiane me kosto të ulët.
Por si takohen nĂ« banjo? Dhe kĂ«tu, thonĂ« shumĂ«, kĂ«rkohen disa hapa. I pari: âNjĂ«ri prej jush duhet tĂ« shkojĂ« nĂ« banjo, tĂ« hyjĂ« dhe tĂ« mbyllet brendaâ. I dyti: âTjetri, pasi vlerĂ«son situatĂ«n pĂ«rreth jush, hap derĂ«n e banjĂ«s nga jashtĂ« dhe hyn menjĂ«herĂ«â.
Lidhur me kĂ«tĂ« pikĂ« â gjithashtu me kĂ«rkesĂ« tĂ« linjave ajrore, âpĂ«r arsye sigurieâ â âCorriereâ shmang shpjegimin se si mund tĂ« bĂ«het teknikisht kjo.
Tualetet e aeroplanĂ«ve janĂ« tĂ« njohura pĂ«r faktin se nuk janĂ« hapĂ«sira tĂ« mĂ«dha. âAto janĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« pakĂ«ndshme dhe jashtĂ«zakonisht tĂ« ngushta: njĂ« lĂ«vizje gjysmĂ« e gabuar dhe pĂ«rplasesh me diçkaâ, konfirmojnĂ« ata qĂ« kanĂ« pasur pĂ«rvojĂ« tĂ« tillĂ«.
âPor pastaj Ă«shtĂ« çështje zakoni dhe shpejt mĂ«son si tĂ« silleshâ. GjithnjĂ« nĂ«se turbulenca i lejon⊠Pjesa vĂ«rtet e ndĂ«rlikuar vjen nĂ« fund. âShpesh nuk ka askush qĂ« pret jashtĂ« banjĂ«sâ, â thonĂ« ata.
âKur ka, ose shkon direkt nĂ« vendin tĂ«nd pa thĂ«nĂ« asgjĂ«, ose bĂ«n sikur ke njĂ« lloj urgjence mjekĂ«sore qĂ« kĂ«rkon qĂ« dikush tjetĂ«r tĂ« tĂ« bĂ«jĂ« njĂ« injeksion ose njĂ« dozĂ«â.
Dhe pastaj ka nga ata që, duke marrë parasysh gjithçka, nuk u intereson se çfarë mund të mendojnë të tjerët jashtë.
âNĂ« fund tĂ« fundit, problemi Ă«shtĂ« i atyre qĂ« kĂ«rkon tĂ« hyjĂ« nĂ« tualet mĂ« pasâ, â komenton me sarkazĂ«m mĂ« shumĂ« se njĂ« asistente fluturimi.
ROLI I âONLYFANSâ
Sipas asistentĂ«ve tĂ« fluturimit dhe pilotĂ«ve, mund tĂ« krijosh edhe njĂ« lloj âtavolineâ. Sjellja intime ndodh kryesisht nĂ« zonat mĂ« private tĂ« aeroplanit (duke filluar me banjot, natyrisht).
Në Business klas, privatësia më e madhe e bën atë më të shpeshtë, ndërsa në Economy klas, ata përpiqen ta fshehin atë me batanije ose pajisje të tjera.
âPo punoja nĂ« njĂ« fluturim nga Dubai nĂ« MoskĂ«, kur njĂ« grua po bĂ«nte seks oral me njĂ« vajzĂ«â, â tha njĂ« asistent fluturimi i cili, si tĂ« gjithĂ« tĂ« tjerĂ«t e intervistuar, nuk pranoi tĂ« jepte emrin e tij, sepse nuk ishte i autorizuar nga linja ajrore ku punon.
Ai nuk bĂ«ri asgjĂ«. Gjithashtu, sepse pasagjerĂ«t ishin nĂ« Business klas. TĂ« tjerĂ« raportojnĂ« se âduke ecur nĂ«pĂ«r kabinĂ«n e Klasit tĂ« ParĂ«, sheh çifte qĂ« flinin sĂ« bashku nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n suitĂ«, gjĂ« qĂ« nuk lejohetâ.
Pastaj ka raste nĂ« tĂ« cilat ekuipazhi i kabinĂ«s Ă«shtĂ« protagonist. âNjĂ« stjuardesĂ« dhe njĂ« supervisor, u kapĂ«n duke bĂ«rĂ« seks nĂ« banjo, â thotĂ« njĂ« pilot.  â TĂ« dy u pushuan nga punaâ.
NĂ« disa raste â por edhe atĂ«herĂ«, me rrezik tĂ« lartĂ« pushimi nga puna â disa mbyllen nĂ« ndarjet e pushimit tĂ« ekuipazhit, zonat qĂ« zakonisht gjenden nĂ« pjesĂ«n e pasme tĂ« avionĂ«ve me distanca tĂ« gjata.
ShumĂ« veta e kujtojnĂ« rastin e ekuipazhit tĂ« kabinĂ«s tĂ« pushuar nga puna pas âizolimit me njĂ« aktor pornografieâ.
Ata nuk e vunë re menjëherë, por kur aktori i pornografisë postoi videon dhe punëdhënësit e tyre e njohën uniformën, ata e vunë re.
Dhe kĂ«tu prekim ata qĂ« e bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« pĂ«r tĂ« jetuar: prodhimin e pĂ«rmbajtjes video pĂ«r platforma pĂ«r tĂ« rritur, si âOnlyFansâ. âRastet po rriten ndjeshĂ«m dhe kur zbulohen, nuk turpĂ«rohenâ, pohojnĂ« asistentĂ«t e fluturimit.
âMjafton tĂ« shkosh nĂ« faqet e videove pĂ«r tĂ« rritur pĂ«r ta vĂ«nĂ« reâ. âCorriereâ e bĂ«ri kĂ«tĂ«, duke pĂ«rfshirĂ« disa fjalĂ« kyçe, madje edhe misterioze, tĂ« sugjeruara nga vetĂ« asistentĂ«t e fluturimit.
NĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, Ă«shtĂ« plot. Dhe ndoshta gjĂ«ja mĂ« e veçantĂ« â dhe delikate â Ă«shtĂ« se kur njerĂ«zit filmojnĂ« veten, pasagjerĂ« tĂ« tjerĂ« mund tĂ« shihen tĂ« ulur nĂ« sfond, tĂ« pavetĂ«dijshĂ«m pĂ«r gjithçka. NĂ« disa raste, fytyrat e tyre janĂ« tĂ« fshehura, nĂ« tĂ« tjera jo.
âNJĂ FENOMEN NĂ RRITJEâ
AnĂ«tarĂ«t e ekuipazhit tĂ« fluturimit, pranojnĂ« se shpesh nuk ndĂ«rhyjnĂ« pĂ«r tĂ« zgjidhur gjĂ«rat âpĂ«r tĂ« parandaluar qĂ« situata tĂ« pĂ«rshkallĂ«zohet nĂ« njĂ« sherr. Nuk jemi gjithmonĂ« tĂ« sigurt nĂ«se njerĂ«zit janĂ« vĂ«rtet mirĂ«: herĂ« pas here duket sikur dikush Ă«shtĂ« nĂ«n ndikimin e alkoolit ose drogĂ«sâ.
Pastaj Ă«shtĂ« problemi i pĂ«rballjes sĂ« çështjes me policinĂ«, pasi ata zbarkojnĂ«, gjĂ« qĂ« humb kohĂ«. âEkziston edhe fakti qĂ« ekuipazhi nuk i kontrollon tualetetâ, thonĂ« disa kapitenĂ« dhe oficerĂ« tĂ« parĂ«.
âAta nuk kalojnĂ« shumĂ« kohĂ« nĂ« korridore pas vakteve, kĂ«shtu qĂ« Ă«shtĂ« paksa e lirĂ« kur fiken dritatâ. ShumĂ« nga linjat ajrore tĂ« intervistuara nĂ« muajt e fundit, konfirmojnĂ« trendin nĂ« rritje.
Ato gjithashtu pranojnë vështirësitë në menaxhimin e rasteve, veçanërisht për ato që operojnë fluturime ndërkontinentale dhe prekin vende, ku seksi, veçanërisht midis personave të pamartuar, mund të çojë në dënime dhe madje edhe në burg.
Konventa e Ăikagos pĂ«rcakton se ligjet e vendit tĂ« regjistrimit tĂ« avionit, zbatohen pĂ«r aktet e kryera nĂ« bord.
Disa nga rastet e raportuara kanë ndodhur në avionë të regjistruar në vendet myslimane. Nuk ka ligj specifik në Perëndim që ndalon marrëdhëniet seksuale në një fluturim të planifikuar.
Megjithatë, mund të zbatohen rregullore në lidhje me seksin dhe lakuriqësinë publike. Rreziku kryesor, sipas linjave ajrore, është gjobitja ose ndalimi nga linja ajrore.
Antidroga e Tiranës arrestoi në flagrancë teksa ndodhej në një parkim në afërsi të Rrethrrotullimit të Tegut, një 45-vjeçar, të cilit iu gjet 1 pako me 1 kg e 39.4 gramë kokainë. Sektori i Antidrogës kishte disa muaj që e mbante në përgjim dhe ishte vënë në ndjekje të E. K., i cili përfundoi në pranga.
Atij iu gjet kokaina të cilën e shiste në zona të ndryshme në Tiranë. Gjatë kontrolleve që iu ushtruan në banesë, 45-vjeçarit iu gjet 1 armë gjahu dhe 1 armë sportive, të cilat u sekuestruan bashkë me motorin që lëvizte dhe celularin e tij.
Nga Gazeta Si- Kur dëgjuat për herë të parë për Shqipërinë? Shteti ballkanik ka të gjitha pasuritë natyrore të fqinjëve, madje duke rivalizuar Greqinë dhe Malin e Zi me pastërtinë e ujit dhe pjesët e bregdetit me diell. Në fakt, është në një pozicion ideal për të përfituar nga sezoni i jahteve në Mesdhe, megjithatë mbetet plotësisht jashtë radarit të industrisë.
âĂshtĂ« ende shumĂ« i veçantĂ« si destinacion me qira,â shpjegon Irini Sarantis, drejtoresha dixhitale e IYC, me firmĂ«n e ndĂ«rmjetĂ«simit qĂ« rezervon vetĂ«m 30 javĂ« charter nĂ« vit pĂ«r ShqipĂ«rinĂ«, qĂ« pĂ«rbĂ«n vetĂ«m 0.27% tĂ« aktivitetit tĂ« saj nĂ« Mesdhe, njĂ« statistikĂ« tronditĂ«se qĂ« i atribuohet kryesisht âinfrastrukturĂ«s sĂ« dobĂ«tâ dhe mungesĂ«s sĂ« zhvillimeve luksoze, sipas partnerit menaxhues Filip Jerolimov.
Por kjo do të ndryshojë së shpejti.
Marina dhe resorti luksoz synon të zgjidhë problemin e infrastrukturës së Shqipërisë.
Vitin e kaluar, zyrtarët shqiptarë zbuluan planet e tyre për ta transformuar Shqipërinë në qendrën e ardhshme të madhe të superjahteve. Strategjia e tyre detare, e mbështetur nga investitorë privatë, do të shohë një rrjet marinash të ndërlidhura përgjatë bregdetit, duke krijuar një ndalesë tërheqëse për jahtet gjatë sezonit të Mesdheut.
Dizajneri italian i jahteve Luca Dini Ă«shtĂ« ngarkuar me projektin monumental, tĂ« cilin ai e tha se ishte âshumĂ« emocionues, por me shumĂ« pĂ«rgjegjĂ«siâ nĂ« intervistĂ«n tonĂ«.
âShqipĂ«ria Ă«shtĂ« i vetmi vend nĂ« EuropĂ« ku ende mund tĂ« zhvillohet nĂ« njĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«â, shpjegoi projektuesi.
âĂshtĂ« njĂ« fletĂ« e bardhĂ«. Sa njerĂ«z mund tĂ« thonĂ« se ndihmuan nĂ« ndĂ«rtimin e njĂ« vendi?â
Dini nuk gabon. Zhvillimi i infrastrukturës publike të Shqipërisë është gati 70% më i ulët se mesatarja e Bashkimit Europian, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, ndërsa financuesi privat Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim i renditi përmirësimet e infrastrukturës si një fokus jetësor në strategjinë e saj 2025-30 për vendin.
Projekti ambicioz do tĂ« shohĂ« disa kilometra vijĂ« bregdetare tĂ« shndĂ«rruara nĂ« njĂ« marinĂ« dhe kompleks turistik, duke ofruar fusha sportive, meditim, yoga dhe mundĂ«si pĂ«r lutje dhe adhurim, ndĂ«rsa u ofron vizitorĂ«ve mundĂ«sinĂ« tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« âkulturĂ«n tradicionale dhe ushqimin vendasâ.
Dini është një projektues jahtesh, i njohur për bashkëpunimet e tij me kompanitë më të njohura të jahteve.
ĂshtĂ« njĂ« nga pesĂ« zhvillimet nĂ« tĂ« cilat Dini po punon nĂ« ShqipĂ«ri, duke pĂ«rfshirĂ« njĂ« vendbanim rezidencial nĂ« kryeqytetin e TiranĂ«s, tĂ« frymĂ«zuar nga Kopshtet e BabilonisĂ«, dhe njĂ« ândĂ«rtesĂ« shumĂ«funksionaleâ nĂ« DĂŒrres tĂ« kompletuar me hotel luksoz.
Sipas Dinit, çelësi për të zhbllokuar bregdetin e Shqipërisë është logjistika e tij.
âKy vend Ă«shtĂ« njĂ« vrimĂ« e zezĂ« pranĂ« GreqisĂ«. PronarĂ«t e jahteve nuk kanĂ« njĂ« vend ku tĂ« vendosin njĂ« spirancĂ«, kĂ«shtu qĂ« refuzojnĂ« tĂ« shkojnĂ«â, shpjegoi ai. âĂshtĂ« njĂ« keqardhje e madhe, sepse Ă«shtĂ« vĂ«rtet bukur atje. Pra, kjo Ă«shtĂ« njĂ« gjĂ« e madhe qĂ« po pĂ«rpiqemi ta ndryshojmĂ«.â
Rrjeti i marinave do të ndajë burimet për të përmirësuar efikasitetin logjistik, me përfitimin shtesë të shpërndarjes së ndikimit mjedisor dhe rritjes ekonomike përgjatë gjithë vijës bregdetare. Ka pasur gjithashtu bisedime për të zhvilluar objekte të reja shërbimi që synojnë industrinë e jahteve, siç janë kantierët e riparimit, furnizuesit e jahteve, stacionet e riparimit dhe zonat e furnizimit me karburant me cilësi të lartë.
MegjithĂ« kĂ«tĂ« investim, Dini kĂ«mbĂ«ngul se zhvillimi do tâu sjellĂ« dobi vendasve dhe vizitorĂ«ve tĂ« pasur njĂ«soj.
âNe nuk po krijojmĂ« Porto Cervo ose CotĂȘ dâAzur. Ky projekt Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar duke pasur parasysh popullsinĂ« shqiptare, kĂ«shtu qĂ« do tĂ« ketĂ« hostele me dy yje pranĂ« hoteleve me pesĂ« yjeâ, shpjegoi ai.
Dini synon qĂ« resorti tĂ« jetĂ« âi padukshĂ«mâ nga deti, i nxitur nga njĂ« ârespekt pĂ«r topografinĂ« e venditâ, si dhe nga dĂ«shira e tij estetike si projektues.
âKur pronarĂ«t afrohen me tender, nuk dua qĂ« ata tĂ« shohin njĂ« ndĂ«rtesĂ« tĂ« madhe tĂ« bardhĂ«â, tha ai.
Sipërfaqja katrore ishte një tjetër pikë bisede dhe debate midis Dinit dhe investitorëve.
âNe kemi luftuar pĂ«r tĂ« ruajtur njĂ« dendĂ«si shumĂ« tĂ« ulĂ«t,â tha ai. âPlani Ă«shtĂ« qĂ« gjithçka tĂ« jetĂ« diskrete dhe me shumĂ« hapĂ«sirĂ«.â
Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« koleksion ndĂ«rtesash i harlisur, i mbledhur lirshĂ«m; shumĂ« larg zhvillimeve tĂ« grumbulluara qĂ« shihen nĂ« Port Hercule ose Bahia Mar. Studioja ka zgjedhur çati tĂ« mbuluara me bimĂ« qĂ« ndjekin kthesat e maleve tĂ« ShqipĂ«risĂ« â mbi 75% e vendit Ă«shtĂ« malore â dhe shkrihen nĂ« kodrat pas, tĂ« cilat janĂ« tĂ« mbushura me ullinj dhe bimĂ«si tĂ« ndryshme tĂ« tjera.
Shumica e projekteve të Dinit janë planifikuar të nisin brenda pak më shumë se pesë vjetësh. Pasi të ndodhë kjo, projektuesi është i bindur se Shqipëria do të jetë fort në hartën e Mesdheut.
âPronarĂ«t vazhdojnĂ« tĂ« mĂ« pyesin se kur do tĂ« jenĂ« gati marinat. Ka shumĂ« kuriozitet pĂ«r vendin,â tha ai. âAi hap itinerare dhe rrugĂ« tĂ« reja, ku ShqipĂ«ria mund tĂ« kombinohet me Malin e Zi, KroacinĂ« dhe madje edhe Venedikun. MundĂ«sitĂ« janĂ« emocionuese.â
âShqipĂ«ria e reâ, siç e quan Dini, thuhet se do tĂ« jetĂ« gati nĂ« vitet e ardhshme. NĂ«se ka sukses, kush e di? Vendi mund tĂ« zĂ«vendĂ«sojĂ« Detin e Kuq Saudit si gjĂ«ja e madhe e radhĂ«s e jahteve.
Nga Gazeta Si- Në një takim me kryebashkiakët e vendit, Kryeministri Edi Rama i kritikoi ato për mosmarrjen e masave kundër hedhjes së plehrave në rrugë nga qytetarët.
âKjo Ă«shtĂ« punĂ« shqiptare, krim shqiptar, sâmund tĂ« vĂ«mĂ« gishtin te turistĂ«t e huaj dhe pĂ«r kĂ«tĂ« duhet tĂ« marrim masa tĂ« shpejta. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse i kam kĂ«rkuar ministrit tĂ« pushtetit vendor pĂ«r ngritjen e njĂ« taskforce, pĂ«r tĂ« konceptuar njĂ« plan me tre faza tĂ« pĂ«rbashkĂ«tâ, tha Rama, duke shtuar se veç reshjeve intensive dhe ngritjes sĂ« nivelit tĂ« ujit, faktor qĂ« ndikoi nĂ« pĂ«rmbytje ishin mbeturinat dhe problemet nĂ« infrastrukturĂ«s mbrojtĂ«se, si kanalet kulluese dhe argjinaturat.
Rama kërkoi ndërhyrje të menjëhershme nga bashkitë për ndërgjegjësimin qytetar për hedhjen e mbetjeve, si dhe planit për mirëmbajtjen e infrastrukturës, duke thënë se është Ministri i qeverisjes vendore që do çojë para projektin për blerjen e mjeteve që do të bëjnë pastrimin e kanaleve kulluese.
âAnaliza e bĂ«rĂ« edhe nga kjo emergjencĂ« tregon se ka pika ku rezistenca Ă«shtĂ« mĂ« e dobĂ«t, dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye duhet tĂ« vendosim piketat pĂ«r tĂ« forcuar mĂ« tej infrastrukturĂ«n mbrojtĂ«se dhe pĂ«r tĂ« adresuar aspektet qĂ« kanĂ« tĂ« bĂ«jnĂ« me fuqizimin e ndĂ«rveprimit mes pushteti vendos dhe institucionet qendroreâ, tha Rama.
Gazeta âSIâ-Live Science raporton se studiuesit kanĂ« pĂ«rfunduar analizĂ«n e fosileve dy milionĂ« vjeçare tĂ« Homo habilis, tĂ« zbuluara nĂ« vitin 2012 nĂ« brigjet e Liqenit Turkana nĂ« Kenian veriore. Fosilet, tĂ« njohura si KNM-ER 64061, pĂ«rfshijnĂ« njĂ« komplet tĂ« plotĂ« tĂ« dhĂ«mbĂ«ve tĂ« poshtĂ«m, klavikula, pjesĂ« tĂ« shpatullave, tĂ« gjitha kockat e krahĂ«ve tĂ« sipĂ«rm dhe tĂ« poshtĂ«m, si dhe fragmente tĂ« njĂ« vertebre, njĂ« brinje, njĂ« kocke tĂ« kofshĂ«s dhe legenit.
âEkzistojnĂ« vetĂ«m tre skelete tĂ« tjera pjesĂ«risht tĂ« ruajtura, shumĂ« fragmentare dhe jo tĂ« plota, pĂ«r kĂ«tĂ« specie tĂ« rĂ«ndĂ«sishme,â tha Fred Grine nga Universiteti Stony Brook.
Grine dhe kolegët e tij sugjerojnë se ky individ ishte një i rritur i ri, rreth 1.60 metra i gjatë dhe me peshë afërsisht 31 kilogramë.
Ata gjithashtu përcaktuan se kockat e krahëve të këtij individi të Homo habilis ishin të rënda dhe të trasha, të ngjashme me ato të australopitecinëve më të hershëm, dhe se parakrahu ishte më i gjatë sesa te Homo erectus i mëvonshëm. Kjo sugjeron se Homo habilis mund të ketë lëvizur më lehtë nëpër pemë sesa Homo erectus, megjithëse kjo mbetet e paqartë.
Ndërkohë, fragmentet e legenit sugjerojnë se ky individ mund të ketë ecur në mënyrë më të ngjashme me Homo erectus.
âNĂ« vijim, na duhen fosile tĂ« gjymtyrĂ«ve tĂ« poshtme tĂ« Homo habilis, tĂ« cilat mund tĂ« ndryshojnĂ« mĂ« tej perspektivĂ«n tonĂ« mbi kĂ«tĂ« specie kyçe,â tha anĂ«tarja e ekipit Ashley Hammond nga Instituti Katalanas i PaleontologjisĂ« Miquel Crusafont.
Nga Gazeta âSiâ â Bayern udhĂ«ton drejt RB Leipzig nĂ« raundin e 18-tĂ«, ndĂ«rsa tĂ« dyja skuadrat nisin fazĂ«n e dytĂ« tĂ« sezonit nĂ« Bundesliga.
Bayern vështirë se mund të kishte bërë më mirë në 17 ndeshjet e para.
Në fakt, 47 pikët dhe golavarazhi +53 përbëjnë gjysmën e parë më të mirë të një sezoni në historinë e elitës së futbollit gjerman, duke e lënë pas sezonin 2013/14 të Pep Guardiola-s me plot 18 gola.
Fitorja 8-1 ndaj Wolfsburg-ut në javën e 16-të ishte shembulli më i fundit i efikasitetit bavarez përpara portës.
Vetëm 2 herë nuk kanë arritur të marrin pikët e plota, kur barazuan 2-2 me Union Berlin dhe Mainz 05.
Kjo do të thotë se mbeten në rrugën e duhur për të barazuar sezonin pa humbje dhe me titull kampion të Bayer Leverkusen në edicionin 2023/24.
Kjo ecuri e jashtĂ«zakonshme nisi me njĂ« fitore 6-0 ndaj Leipzig-ut nĂ« raundin e 1-rĂ«, nĂ« debutimin Ole Werner-it si trajner me humbjen mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« âDie Roten Bullenâ nĂ« elitĂ«.
Ajo humbje ndaj bavarezëve u pasua nga një seri prej 8 ndeshjesh pozitive, 7 prej të cilave fitore.
Edhe pse e mbyllën vitin 2025 me 2 humbje rradhazi ndaj Union-it dhe Leverkusen, renditen të 3-ët në klasifikim, përpara VfB Stuttgartit falë golavarazhit, por me një ndeshje më pak.
Pas largimeve tĂ« Benjamin Ć eĆĄko, Xavi Simons dhe LoĂŻs Openda-s, tĂ« tjerĂ«t duhej tĂ« merrnin pĂ«rgjegjĂ«si nĂ« skuadĂ«r.
Dhe duket se këtë e ka bërë mesfushori Christoph Baumgartner, duke zhvilluar ndoshta sezonin më të mirë të karrierës së tij deri tani.
Me njĂ« rekord sezonal prej 7 golash pĂ«rpara kĂ«tij edicioni, austriaku ka shĂ«nuar 6 nĂ« 17 ndeshje kĂ«tĂ« sezon, ndĂ«rsa vetĂ«m Michael Olise i Bayernit (10) dhe Luis DĂaz (9) kanĂ« mĂ« shumĂ« asist se 6 tĂ« tijat.
NĂ« sezonin e tretĂ« nĂ« âRed Bull Arenaâ, ai po shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« lojtar kyç, tek i cili skuadra mund tĂ« mbĂ«shtetet pĂ«r tĂ« bĂ«rĂ« diferencĂ«n.
Leipzig ka shfrytëzuar sërish tregun e transferimeve duke afruar një sërë talentesh të rinj dhe Yan Diomande spikat deri tani.
Lojtari nga Bregu i Fildishtë mbushi 19 vjeç në Nëntor, ndërsa ka shënuar 6 gola në 15 ndeshjet e para, përfshirë një 3-golëshpletë në fitoren 6-0 ndaj Eintracht Frankfurt në javën e 13-të.
Ndërkohë edhe Bayern ka yllin e vet që po shpërthen këtë sezon. Lennart Karl është vetëm 17 vjeç, por tashmë një pjesë kyçe e mbrojtjes së titullit kampion në fuqi, duke nisur si titullar në 9 nga 11 ndeshjet e fundit zyrtare.
Ai ka thyer rekorde, duke u bërë golashënuesi më i ri i Bayern-it në Champions League, pasi u bë i 3-ti më i ri që shënon në Bundesligë.
Goli i tij nga stoli ndaj Këlnit e futi në një listë elitare 17-vjeçarësh me 4 gola në Bundesligë, krahas Youssoufa Moukoko, Timo Werner, Kai Havertz, Florian Wirtz dhe Mathys Tel.
Harry Kane vazhdon tĂ« rritet nga ndeshja nĂ« ndeshje, duke arritur tashmĂ« 20 gola dhe duke u bĂ«rĂ« lojtari i parĂ« qĂ« e prek kĂ«tĂ« shifĂ«r nĂ« tre sezonet e tij tĂ« para nĂ« BundesligĂ« qĂ« nga Friedhelm âTinoâ Konietzka nĂ« vitin 1966.
Pas integrimit perfekt sezonin e kaluar pas ardhjes në verën e 2024-s, Olise ka arritur nivele të reja këtë sezon; vetëm Kane dhe Deniz Undav (10) kanë shënuar më shumë se 9 golat e tij në Bundesligë, ndërsa ai kryeson tabelën e asistëve me 10.
NdĂ«rkohĂ«, transferimi i DĂaz nga Liverpooli i ka dhĂ«nĂ« Bayern-it njĂ« dimension shtesĂ«.
Edhe ai ka 9 gola dhe po aq asist kĂ«tĂ« sezon. PĂ«rveç humbjes ndaj Bayern-it, Leipzig ka qenĂ« pĂ«rgjithĂ«sisht skuadĂ«r e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu thyer, duke pĂ«suar vetĂ«m 13 gola nĂ« 16 ndeshjet e tjera.
NĂ« total, vetĂ«m dy skuadra kanĂ« pĂ«suar mĂ« pak gola nĂ« BundesligĂ« kĂ«tĂ« sezon â njĂ«ra prej tyre, sigurisht, Ă«shtĂ« Bayerni (13, pjesĂ«risht falĂ« Manuel Neuer-it ende autoritar nĂ« portĂ«).
Edhe kur portieri legjendar ka munguar, Jonas Urbig ka treguar se ka potencialin pĂ«r tâu bĂ«rĂ« pasardhĂ«si i Neuer, duke ruajtur portĂ«n e paprekur nĂ« tĂ« 3 ndeshjet e tij nĂ« BundesligĂ« kĂ«tĂ« sezon.
Neuer Ă«shtĂ« ndihmuar nga Dayot Upamecano dhe Jonathan Tah â ky i fundit nĂ« njĂ« seri rekord prej 38 ndeshjesh nĂ« transfertĂ« pa humbje nĂ« BundesligĂ«.
Formacionet e mundshme
Leipzig: GulĂĄcsi â Baku, OrbĂĄn, Castello, Raum (c) â Baumgartner, Seiwald, Schlager â Diomande, RĂŽmulo, Nusa Trainer: Ole Werner
Bayern: Neuer (c) â Guerreiro, Upamecano, Tah, Ito â Kimmich, PavloviÄ â Olise, Gnabry, DĂaz â Kane Trainer: Vincent Kompany
Nga Gazeta Si- Vikena Greku, 18-vjeçarja që humbi jetën në aksidentin e rëndë të ndodhur natën e së enjtes te Ura e dajlanit, përcillet sot në mesditë për në banesën e fundit, në fshatin Dyshnik të Beratit.
NdĂ«rkohĂ«, drejtuesi i automjetit qĂ« shkaktoi aksidentin fatal, ArbĂ«r Xhaxhaj nga Fieri, doli sot para gjykatĂ«s pĂ«r vlerĂ«simin e arrestit dhe caktimin e masĂ«s sĂ« sigurisĂ«. Gjykata dha masĂ«s âarrest me burgâ.
Ai ishte i dehur dhe me shpejtësi të lartë teksa drejtonte automjetin tip BMà X5 në drejtimin Tiranë-Durrës. Pak para mesnate, automjeti ku udhëtonin dy të rinjtë theu barrierat mbrojtëse në Urën e Dajlanit dhe përfundoi disa metra më tutje, në një dyqan lulesh.
Si pasojë e aksidentit humbi jetën 18-vjeçarja Greku, ndërsa u dëmtuan Xhaxhaj dhe dy këmbësorët që ndodheshin pranë dyqanit.
Nga Gazeta âSiâ â McLaren do tĂ« hyjĂ« nĂ« BotĂ«rorin e kĂ«tij viti pasi ka fituar titullin e dytĂ« rradhazi tĂ« Kampionatit tĂ« KonstruktorĂ«ve, njĂ« sukses qĂ« e siguroi me njĂ« epĂ«rsi tĂ« jashtĂ«zakonshme prej 364 pikĂ«sh ndaj Mercedes-it tĂ« vendit tĂ« dytĂ«.
Sa i përket titullit të pilotëve, Lando Norris rrëzoi Max Verstappen, duke i dhënë fund sundimit 4-vjeçar të holandezit si Kampion Bote.
Por a do të arrijë ndonjë kombinim tjetër skuadër-pilot ta ndalë ngjitjen e McLaren-it në sezonin e ri?
Ata qĂ« shpresojnĂ« ta bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ« mund tĂ« marrin frymĂ«zim nga rastet e mĂ«poshtme nĂ« historinĂ« e F1, ku njĂ« kampion i ri ndali nĂ« vend njĂ« dinasti tĂ« mĂ«parshmeâŠ
â Andretti dhe Lotus, 1978 â Mansell dhe Williams, 1992 â HĂ€kkinen dhe McLaren, 1998 â Alonso dhe Renault, 2005 â Hamilton dhe Mercedes, 2014 â Verstappen dhe Red Bull, 2021 â Norris dhe McLaren, 2025
Nga Gazeta Si- Një nxënës i klasës së 9-të në Cërrik ka arritur të bëjë krenarë gjithë vendin duke fituar vendin e parë në Olimpiadën Ndërkombëtare të Matematikës.
Nxënësi Loris Qosja është renditur i pari në botë në Olimpiadën Ndërkombëtare të Matematikës për klasat e 9-ta, ndërsa ka fituar edhe vendin e tretë në Olimpiadën e Kimisë, duke shënuar një sukses të rrallë në arenën ndërkombëtare.
NĂ« OlimpiadĂ«n BotĂ«rore âNeo Scienceâ, e zhvilluar nĂ« Orlando, SHBA, nĂ« periudhĂ«n 9â16 janar 2026, nxĂ«nĂ«si nga qyteti i CĂ«rrikut, Loris Qosja, nga juria e kĂ«saj olimpiade u shpall fitues i vendit tĂ« parĂ« nĂ« MatematikĂ« duke marrĂ« Medalje Ari dhe fitues nĂ« Kimi duke marrĂ« Medalje Bronzi.
Një 33-vjeçar është arrestuar në Shkodër pasi ishte shpallur në kërkim.
B. B., banues nĂ« Premal ishte shpallur nĂ« kĂ«rkim pasi gjykata e ShkodrĂ«s i kishte caktuar masĂ«n e sigurisĂ« âArrest nĂ« burgâ, me qĂ«llim ekstradimin nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar.
Gjykata nĂ« Westminster tĂ« MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar ka lĂ«shuar ndaj tij urdhĂ«r arresti pĂ«r veprĂ«n penale âShkelja e ligjit pĂ«r lĂ«ndĂ«t narkotikeâ, kryer nĂ« bashkĂ«punim.
Nga Gazeta Si- Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) ka njoftuar bllokimin dhe tërheqjen nga tregu të disa produkteve të formulës për fëmijë, pas një alarmi të ardhur nga Sistemi Evropian i Njoftimit të Shpejtë për Ushqimin dhe Ushqimin për Kafshët (RASFF).
Sipas njoftimit, Shqipëria është informuar nga RASFF se pas kontrolleve të kryera nga autoritetet italiane, është konstatuar prania e substancës Cereulide në qumështin formulë BEBA për fëmijë me origjinë nga Holanda, e cila përbën një rrezik potencial për shëndetin e njeriut.
Produktet e identifikuara janë:
BEBA PRE 800G â Lot nr. 51250346AA, skadencĂ« 05.2027
BEBA PRE 800G â Lot nr. 51720346AA, skadencĂ« 06.2027
BEBA PRE 800G â Lot nr. 51660346AC, skadencĂ« 06.2027
BEBA 1 800G â Lot nr. 51180346AB, skadencĂ« 04.2027
BEBA 1 800G â Lot nr. 51450346AA, skadencĂ« 05.2027
BEBA 1 800G â Lot nr. 51660346AB, skadencĂ« 06.2027
BEBA SUPREME PRE 800G â Lot nr. 51720742F3, skadencĂ« 06.2027
BEBA SUPREME 2 800G â Lot nr. 51550742F1, skadencĂ« 06.2027
BEBA SUPREME 2 800G â Lot nr. 51550742F2, skadencĂ« 06.2027
AKU bën me dije se sasia e produktit është bllokuar dhe do të asgjësohet.
Drejtoria e PĂ«rgjithshme e Tatimeve ka njoftuar se duke nisur nga 16 janari kanĂ« filluar kontrollet nĂ« terren pĂ«r nĂ«ndeklarimin e pagave, me qĂ«llim âpikasjenâ e ndĂ«rtuesve tĂ« cilĂ«t nuk deklarojnĂ« pagat reale tĂ« punonjĂ«sve tĂ« tyre.
Kontrollet do të përfshijnë vetëm tek ato subjekte që nuk kanë respektuar pagat dysheme të caktuara nga tatimet prej 1 dhjetorit 2025. Për shkak të deklarimit të pagave më të ulëta sesa realisht janë, Tatimet muajin e kaluar publikuan listën e pagave për sektorin e ndërtimit, në varësi të çdo profesioni.
Me pĂ«rjashtim tĂ« sanitarĂ«ve qĂ« do tĂ« kenĂ« si dysheme pagĂ«n 60 mijĂ« lekĂ«, tĂ« gjithĂ« tĂ« punĂ«suarave e tjerĂ« nuk duhet tu deklarohet rrogĂ« nĂ«n 80 mijĂ« lekĂ«. Me kĂ«tĂ« listĂ« tĂ« tatimeve pagat dysheme nĂ« ndĂ«rtim e rritin automatikisht rrogĂ«n mesatare tĂ« sektorit nga 68 mijĂ« lekĂ« nĂ« 85 mijĂ« lekĂ«. Ădo biznes qĂ« nuk e respekton kĂ«tĂ« vendim tĂ« tatimeve, do tĂ« konsiderohet me risk pĂ«r nĂ«ndeklarim dhe do tĂ« jetĂ« subjekt kontrollesh.
âMosdeklarimi i punonjĂ«sve dhe nĂ«ndeklarimi i pagave tĂ« tyre konsiderohet njĂ« shkelje e rĂ«ndĂ« pasi cĂ«non garantimin e sigurimeve shoqĂ«rore dhe pensioneve. PĂ«r kĂ«tĂ« qĂ«llim ndaj çdo tatimpaguesi tĂ« vlerĂ«suar me kĂ«tĂ« risk do ndĂ«rmerren hetime dhe kontrolle tĂ« thelluara pĂ«r çdo proces tĂ« aktivitetit tĂ« tyre, duke pĂ«rfshirĂ« edhe transaksionet me burime tĂ« ardhurash tĂ« dyshimta nĂ« bashkĂ«punim edhe me agjenci tĂ« tjera ligjzbatueseâ, njofton Drejtoria e Tatimeve.
Login
