Dy persona janë arrestuar në një rrugë të ngarkuar në Geelong, pasi një makinë e vjedhur u përplas me një autobus shkolle, duke detyruar fëmijët të strehoheshin pas sediljeve nga frika, gjatë një incidenti dramatik pasdite të enjten.
Ngjarja ndodhi rreth orës 16:00 në Latrobe Terrace, pranë Kolegjit të Mesëm Matthew Flinders, kur një makinë e zezë u përplas me autobusin në një përpjekje për t’i shpëtuar policisë. Dëshmitarët raportuan për fëmijë që bërtisnin dhe dëgjuan të paktën dy të shtëna me armë zjarri, përpara se automjeti të përfshihej në një tjetër aksident në një kryqëzim disa minuta më vonë. Policia e Viktorias konfirmoi se automjeti, një Kia Optima e dyshuar e vjedhur në Uellsin e Ri Jugor, u pikas fillimisht nga Krahu Ajror i Policisë pranë kryqëzimit të Princes Highway dhe Roebuck Street në Newtown. Oficerët tentuan ta ndalonin automjetin, por ai dyshohet se u drejtua drejt tyre dhe më pas u përplas me autobusin e shkollës.
“Oficerët u detyruan të qëllonin me armë zjarri pasi automjeti u drejtua drejt tyre,” tha Policia e Viktorias në një deklaratë, duke shtuar se makina u përplas më pas me një tjetër automjet. Një burrë dhe një grua, të dy 37 vjeç dhe nga Uellsi i Ri Jugor, u larguan në këmbë nga vendngjarja, por u arrestuan pak më vonë. Burri u dërgua në spital me një plagë me armë zjarri në krah, e cila nuk konsiderohet kërcënuese për jetën. Gruaja u shtrua gjithashtu në spital nën mbikëqyrje policore.
Një shoferja e një automjeti tjetër u transportua në spital me lëndime të lehta. Nuk raportohet për të lënduar seriozisht mes fëmijëve në autobusin e shkollës./K.M
Një aksident rrugor ka ndodhur pasditen e djeshme në urën e Spatharit në Vaun e Dejës, ku një automjet përfundoi në liqen. Policia ka bërë me dije ditën e sotme se është arrestuar shoferi i automjetit, shtetasi Z.B., 32 vjeç.
Ai ka humbur kontrollin dhe si pasojë automjeti është përplasur me barrierat metalike të urës së Spatharit dhe ka rënë në liqenin e Vaut të Dejës. Ndërkohë nga aksidenti mbetën të plagosur tre persona, ku njëri prej tyre, është dërguar për mjekim të specializuar në spitalin e Traumës.
Njoftimi i policisë:
Drejtoria Vendore e Policisë Shkodër
Në vijim të informacionit paraprak të dhënë dje, për aksidentin e ndodhur në aksin rrugor “Mjedë-Spathar”, informojmë se specialistët e qarkullimit rrugor arrestuan në flagrancë shtetasin Z. B., 32 vjeç, pasi duke drejtuar automjetin, ka humbur kontrollin dhe si pasojë automjeti është përplasur me barrierat metalike të urës së Spatharit dhe ka rënë në liqenin e Vaut të Dejës.
Drejtuesi i automjetit dhe pasagjeri, shtetasi N. Ç., 24 vjeç, banues në Laç, po marrin mjekim në Spitalin Rajonal Shkodër, ndërsa pasagjeri tjetër, shtetasi A. N., 22 vjeç, banues në Laç, u dërgua për mjekim të specializuar në Spitalin e Traumës./K.M
Mëngjesi është pothuajse vakti më i rëndësishëm i ditës, aq sa ju përcakton më së miri një mbarëvajtje ose jo të ditës. Nëse do konsumoni në këtë vakt ushqime të shëndetshme, që të japin energjinë dhe mirëqenien e nevojshme, patjetër që do të keni siguar një ditë plotë produktivitet.
Por cilat janë këto ushqime:
1. Tost me Avokado dhe Salmon të tymosur – 369 kalori
Kombinimi i avokados kremoze me salmonin e tymosur ofron një mëngjes të pasur me yndyra të shëndetshme dhe proteinë. Shtoni disa feta të trasha domate ose disa gjethe rukola për një shtesë të vlerave ushqyese dhe një porcion perimesh.
Përbërësit:
½ avokado (161 kalori)
1 fetë bukë me grurë të plotë (109 kalori)
3 oz salmon i tymosur (99 kalori)
2. Tërshërë me Luleshtrydhe dhe Gjalpë Kikiriku – 391 kalori
Tërshëra e pasur me fibra, kur kombinohet me fruta shton edhe më shumë fibra e shëndet në pjatë, dhe gjalpi i kikirikut shton yndyra të shëndetshme dhe proteinë. Për një opsion me më shumë proteinë që mbetet rreth 400 kalorive, mund të shtoni edhe një porcion të pluhurit të proteinës që mund të përdorni.
Përbërësit:
½ filxhan tërshërë (154 kalori)
2 lugë gjelle gjalpë kikiriku (188 kalori)
1 filxhan luleshtrydhe, të ndara në gjysmë (49 kalori)
Smoothie – 360 kalori
Smoothiet janë një mënyrë e shkëlqyer për të kombinuar të gjitha përbërësit e mëngjesit në një enë të vetme. Kjo recetë merr proteinat e saj nga pluhuri i proteinës së serumeve të qumështit, por mund të zëvendësohet lehtësisht me çdo lloj tjetër të pluhurit të proteinës.
Një grua nga Canberra të Australisë ka dalë sot para gjykatës pasi u akuzua për sulm ndaj një foshnje të porsalindur gjatë fundjavës. 56-vjeçarja u akuzua për shkaktim të lëndimeve të rënda trupore nga pakujdesia pas sulmit të dyshuar të së shtunës.
Policia e ACT tha se një nënë po ecte me fëmijën e saj katër javësh në një karrocë fëmijësh në rrugën Ijong në Braddon kur iu afrua një grua tjetër. Hetuesit pretendojnë se gruaja bllokoi shtegun përpara se t’i afrohej karrocës dhe më pas kapi fëmijën dhe e hodhi atë në tokë.
E tmerruar, nëna e çoi foshnjën në spital për trajtim mjekësor dhe çështja iu raportua autoriteteve. Oficerët e Ekipit të Sulmit Seksual dhe Abuzimit me Fëmijë arrestuan gruan dje, ndërsa policia po heton gjithashtu një incident të dytë pranë Rrugës Ijong në Braddon, ku një grua dyshohet se u sulmua menjëherë para këtij incidenti./K.M
Pa diskutim, Premier League është kampionati më i fortë në botë, ky fakt u vërtetua edhe një herë në këtë edicion të fazës së Ligës në Champions ku 5 nga 8 ekipet e kualifikuar direkt vijnë nga Anglia. Jo vetëm 5 ekipet prezente në “Top8”, por këtij rrugëtimi iu bashkuar edhe Newcastle, me “qymyrxhinjtë” që mbyllën këtë fazë në vendin e 13-të duke siguruar një vend për në “play-off”, shifra këto që tregojnë qartë supermacinë e futbollit britanik.
Me 8 fitore në 8 ndeshje, 24 pikë në total, 23 gola të shënuar vetëm 4 të pësuar, Arsenal mbylli këtë fazë me shifra rekord, si kurrë më parë në historinë e klubit. Edhe pse të kualifikuar një xhiro përpara fundit, Arsenal nuk e uli ritmin as përballë Kairat me ekipin e Artetas që triumfoi me rezultatin 3-2. “Topçinjve” i mjaftoi vetëm një pjesë loje për të mbyllur llogaritë ku Gyokeres, Havertz dhe Martinelli gjetën rrugën e rrjetës.
Ndryshe nga Premier League, në Champions, Liverpool kaloi pa shumë probleme në fazën me eliminim direkt. Të kuqtë “shpërthyen” ndaj Qarabag duke triumfuar me rezultatin e thellë 6-0. Mac Allister dhe Wirtz realizuan në fraksionin e parë. Në pjesën e dytë, ekipi i Slot nuk e uli ritmin ku Salah, Ekitike dhe sërish Wirtz gjetën rrugën e rrjetës. Në fund ishte Chiesa, me sulmuesin “azzurr” që sigloi shifrat në 6-0. Falë këtij suksesi, Liverpool e mbyll këtë fazë në vendin e tretë me 18 pikë, një më shumë se Tottenham.
“Gjelat” triumfuan 0-2 në transfertë përballë Frankfurt. Kolo Muani dhe Solanke ishin autorët e golave. Një fitore të madhe siguroi edhe Chelsea, me londinezët që triumfuan 3-2 në transfertë përballë Napolit. Enzo Fernandez realizoi golin e parë për Chelsea-n, por ekipi i Conte-s reagoi fuqishëm ku brenda pjesës së parë, Vergara dhe Hojlund realizuan dy herë duke përmbysur rezultatin në 2-1. Në fraksionin e dytë stafetën e mori Joao Pedro me brazilianin që realizoi një “dopietë” golash duke përmbysur shifrat në 2-3.
Kalon në “Top8” edhe Man.City me ekipin e Pep Guardiola që fitoi 2-0 përballë Gallatasary. Haaland dhe Cherki ishin autorët e golave./K.M
Në zemër të lagjes historike Sultanahmet të Stambollit, një nga qytetet më magjepsëse të botës, “Four Seasons Hotel Istanbul at Sultanahmet” është shembulli i rrallë ku e kaluara dhe e tashmja bashkohen në një përvojë luksi, që rrjedh nga çfarë dikur ka qenë dhimbje.
Intim dhe elegant, i vendosur vetëm disa hapa larg pikave ikonike si “Hagia Sophia” dhe “Blu Mosque”, ky hotel jo vetëm që ofron qetësinë në mes të gjallërisë së qytetit, por ndryshe nga shumica e hoteleve luksoze, objekti nuk është ndërtuar rishtas – ai është transformuar nga një ndërtesë historike.
Disa dekada më parë, Four Seasons at Sultanahmet, funksiononte si burg i Stambollit, i ndërtuar midis viteve 1918–1919 në stilin neoklasik turk. Në kohën e Perandorisë Osmane, ky burg shërbente si institucioni kryesor i paraburgimit në kryeqytet, duke strehuar njerëz që prisnin gjykim apo ekzekutimin e dënimeve të shkurtra, përfshirë edhe intelektualë.
Pasi shërbeu si burg, ndërtesa u braktis për një kohë, derisa nisma për ta restauruar, në vitin 1996, e ktheu në një nga hotelet më të mira të rrjetit Four Seasons dhe të qytetit. Detajet arkitekturore origjinale, si harqet, kolonat dhe oborri qendror, janë ruajtur me kujdes.
Sot, brenda mureve ku dikur dëgjoheshin hapa të të burgosurve, vizitorët përjetojnë një ambient të rafinuar me vetëm 65 dhoma dhe suita. Për udhëtarët që duan të përjetojnë historinë e Stambollit dhe më pas të kthehen në një ambient që flet për shekuj të tërë, ky hotel është një nga adresat e pashmangshme./KM
Më 29 janar 1980, në kulmin e një prej krizave më të rënda diplomatike të shekullit XX, gjashtë shtetas amerikanë arritën të largoheshin fshehurazi nga Irani revolucionar, duke i shpëtuar një fati të pasigurt falë një operacioni të rrallë inteligjence dhe ndihmës vendimtare të Kanadasë. Ngjarja, e njohur më vonë si “Canadian Caper”, do të mbetej për dekada e mbuluar nga heshtja, për t’u shndërruar më pas në temën e filmit të njohur “Argo”, prodhuar në vitin 2012.
Revolucioni iranian dhe kriza e ambasadës
Në nëntor të vitit 1979, pas rrëzimit të Shahut dhe ardhjes në pushtet të regjimit islamik të Ajatollah Ruhollah Khomeinit, studentë revolucionarë pushtuan ambasadën e Shteteve të Bashkuara në Teheran. Pesëdhjetë e dy diplomatë dhe punonjës amerikanë u morën peng, duke nisur një krizë që do të zgjaste 444 ditë dhe do të trondiste politikën amerikane dhe marrëdhëniet ndërkombëtare.
Në kaosin e orëve të para të sulmit, gjashtë diplomatë amerikanë arritën të largoheshin nga godina e ambasadës dhe të zhdukeshin në qytet. Zbulimi i tyre nga autoritetet revolucionare do të kishte qenë fatal.
Streha kanadeze dhe një plan i pamundur
Diplomatët e arratisur gjetën strehë falë guximit të ambasadorit kanadez në Teheran, Ken Tejlor, dhe stafit të tij, të cilët i fshehën në rezidencat diplomatike kanadeze për disa muaj. Kanadaja jo vetëm që u ofroi mbrojtje, por edhe u përfshi drejtpërdrejt në planifikimin e arratisjes.
Me kalimin e kohës, presioni u shtua. Çdo ditë që kalonte rreziku i zbulimit rritej. Në këtë pikë hyri në lojë Agjencia Qendrore e Inteligjencës amerikane (CIA), e cila, përmes një plani sa të guximshëm aq edhe absurd në pamje të parë, vendosi të nxirrte gjashtë amerikanët nga Irani duke i paraqitur si ekip filmik kanadez, që po kërkonte vende xhirimi për një film fantastiko-shkencor me titullin “Argo”.
29 janar 1980, dita e arratisjes
Më 29 janar 1980, të pajisur me pasaporta kanadeze, dokumente të rreme dhe një histori të përgatitur me imtësi, gjashtë amerikanët u nisën drejt aeroportit të Teheranit. Çdo kontroll, çdo pyetje dhe çdo vonesë mund të kishte çuar në zbulimin e mashtrimit.
Operacioni përfundoi me sukses: avioni u ngrit nga Teherani dhe u drejtua për në Zyrih. Vetëm pasi u larguan nga hapësira ajrore iraniane, u kuptua se misioni kishte funksionuar. Një nga operacionet më të guximshme të Luftës së Ftohtë kishte përfunduar pa asnjë të shtënë.
Heshtje zyrtare dhe zbardhje e vonuar
Për vite me radhë, roli i Kanadasë dhe i CIA-s u mbajt sekret për arsye diplomatike dhe sigurie. Vetëm në fund të viteve ’90, detajet e plota të operacionit u deklasifikuan, duke nxjerrë në pah dimensionin e vërtetë të kësaj ngjarjeje dhe rolin kyç të diplomacisë kanadeze.
Ambasadori Ken Tejlor u nderua më pas si hero kombëtar në Kanada, ndërsa operacioni u studiua në akademitë e inteligjencës si shembull i kreativitetit ekstrem në situata krize.
Nga historia në kinematografi, “Argo”
Ngjarja u bë e njohur për publikun e gjerë me filmin “Argo”, me regji të Ben Aflek dhe me Xhorxh Klun si producent dhe aktor. Filmi, i vlerësuar me çmimin Oscar për filmin më të mirë, solli në ekran tensionin, absurditetin dhe rrezikun e një operacioni që dukej i pamundur.
Edhe pse filmi merr disa liri artistike, thelbi historik mbetet i saktë: shpëtimi i gjashtë amerikanëve ishte rezultat i një bashkëpunimi të jashtëzakonshëm mes shërbimeve sekrete dhe diplomacisë, në një moment kur çdo gabim mund të kishte pasoja tragjike.
Një datë që simbolizon guximin diplomatik
29 janari 1980 nuk është thjesht një episod i fshehtë i Luftës së Ftohtë. Ai përfaqëson një çast ku zgjuarsia, solidariteti ndërkombëtar dhe guximi personal triumfuan mbi frikën dhe kaosin. Një histori reale që, për një kohë të gjatë, dukej më e pabesueshme se vetë kinemaja – derisa u tregua.
Bashkimi Evropian (BE) ka shumë gjasa ta përfshijë Gardën Revolucionare Islamike të Iranit në listën e organizatave terroriste, tha të enjten shefja e politikës së jashtme të bllokut, Kaja Kallas, në prag të mbledhjes së Këshillit të Ministrave të Punëve të Jashtme.
“Po vendosim sanksione të reja ndaj Iranit dhe gjithashtu pres që ta fusim Gardën Revolucionare Islamike në listën e organizatave terroriste”, tha Kallas.
“Nëse vepron si terrorist, duhet të trajtohesh si terrorist”, u tha diplomatja e lartë Kaja Kallas gazetarëve para takimit të ministrave në Bruksel.
Ajo tha se ky hap e vendos Gardën Revolucionare në të njëjtin nivel me grupet xhihadiste si Al-Kaeda dhe Shteti Islamik.
Ky veprim nga BE-ja do t’i dërgonte Iranit mesazh të fortë dënimi, pasi raportohet se mijëra njerëz janë vrarë gjatë protestave që tronditën vendin.
Blloku prej 27 shtetesh pritet gjithashtu të vendosë regjim vizash dhe t’i ngrijë asetet për 21 entitete shtetërore dhe zyrtarë iranianë – përfshirë edhe për ministrin e Brendshëm të vendit – për shkak të shtypjes vdekjeprurëse të protestave.
Autoritetet iraniane e pranojnë se mijëra njerëz janë vrarë gjatë protestave, duke dhënë një shifër prej mbi 3.000 viktimash, por thonë se shumica ishin pjesëtarë të forcave të sigurisë ose kalimtarë të vrarë nga “protestuesit trazues”.
Organizatat për të drejtat e njeriut e kundërshtojnë këtë, duke thënë se numri i viktimave është shumë më i lartë dhe me gjasë kap shifrën e dhjetëra mijërave. Sipas tyre, protestuesit u vranë nga forcat e sigurisë, përfshirë Gardën Revolucionare, të cilat qëlluan drejtpërdrejt mbi protestues.
Garda Revolucionare Islamike e Iranit, apo IRGC, është krahu ideologjik i ushtrisë së Teheranit dhe u krijua pas revolucionit të vitit 1979 për ta mbrojtur udhëheqjen klerikale.
Garda kontrollon ose zotëron kompani në gjithë ekonominë iraniane, përfshirë sektorë strategjikë kryesorë.
“Vlerësimi është se kanalet diplomatike do të mbeten ende të hapura edhe pas përfshirjes së Gardës Revolucionare në listë”, tha Kallas.
IRGC-ja pritet të përfshihet në listën e zezë pasi Franca njoftoi të mërkurën se po e mbështeste këtë hap, dhe pasi edhe Italia e kishte ndryshuar qëndrimin paraprakisht.
Parisi ngurronte ta mbështeste shpalljen e IRGC-së organizatë terroriste për shkak të frikës nga ndikimi mbi evropianët e ndaluar në Iran dhe dëshirës për t’i mbajtur të hapura lidhjet diplomatike.
“Nuk mund të ketë pandëshkueshmëri për krimet e kryera”, u tha gazetarëve kur mbërriti në Bruksel ministri i Jashtëm francez, Jean-Noel Barrot.
BE-ja i ka sanksionuar tashmë disa qindra zyrtarë dhe entitete iraniane për shtypjen e lëvizjeve të mëparshme protestuese dhe për mbështetjen e Teheranit për luftën e Rusisë në Ukrainë.
IRGC-ja si e tërë dhe komandantët e saj të lartë janë tashmë nën sanksione të BE-së, që do të thotë se përfshirja e saj në listën e organizatave terroriste pritet të ketë pak ndikim praktik mbi këtë organizatë./K.M
Këtë të enjte në Gjykatën Themelore të Prishtinës, pritet të mbahet seanca gjyqësore ndaj Naim Murselit, Granit Plavës dhe Kushtrim Kokallës, të akuzuar për përfshirje në vrasjen e Liridona Ademajt.
Kjo është seanca parë e vitit 2026 që i prin seancave ku u paraqitën video-incizime që, sipas prokurorisë, tregojnë takimet dhe lëvizjet e të akuzuarve para ngjarjes.
Mes pamjeve të prezantuara ishin edhe momente nga darka e Liridonës me familjen, si dhe lëvizje që ndërlidhen me të akuzuarin Granit Plava.
Sipas aktakuzës, vrasja dyshohet të ketë qenë e planifikuar. Prokuroria tha se ekzistonte marrëveshje që krimi të kryhej nga Granit Plava në këmbim të 30 mijë eurove, ndërsa arma dyshohet se ishte siguruar nga Naim Murseli përmes Kushtrim Kokallës.
Gjatë procesit gjyqësor, organi i akuzës ka paraqitur prova materiale dhe pamje filmike nga momentet para dhe gjatë ngjarjes, të cilat janë përfshirë në dosjen e rastit./K.M
Njëqind vjet më parë, kinemaja imagjinonte se si do të ishte bota në vitin 2026. Mes robotëve humanoidë, krizave të punës dhe qyteteve vertikale, zbulojmë se sa shumë nga kjo botë distopike është shndërruar sot në realitetin tonë të përditshëm.
Chiara Guzzonato
Metropolis është një film fantastiko-shkencor gjerman i vitit 1927, i frymëzuar nga romani me të njëjtin emër i Thea von Harbou, botuar në vitin 1925. Ngjarjet zhvillohen në vitin 2026 dhe përshkruajnë një realitet distopik, ku klasat e ulëta jetojnë dhe punojnë nën tokë, duke mbajtur në funksion “makinën e zemrës”, një gjenerator gjigant që furnizon me energji Metropolisin – qytetin mbi tokë, ku jeton elita e pasur.
Revolta: Maria dhe mashtrimi i androidit
Historia nis kur Frederi, djali i njërit prej sipërmarrësve më të fuqishëm të Metropolisit, sheh Marian, një vajzë të re nga klasa punëtore. I magjepsur nga bukuria dhe shikimi i saj, ai vendos të zbresë në nëntokë, ku përballet drejtpërdrejt me kushtet çnjerëzore në të cilat jetojnë punëtorët dhe dëshmon një aksident shkatërrues makinerish, që shkakton vdekjen e disa burrave.
Këtu ai dëgjon Marian teksa u flet punëtorëve të trazuar, duke i qetësuar dhe duke u predikuar ardhjen e një ndërmjetësi, si dhe një paqe të ardhshme.
Pasi mëson për pakënaqësinë e punëtorëve dhe fuqinë bindëse të Marias, babai i Frederit urdhëron Rotwangun, një shkencëtar të çmendur, dikur i dashuruar me gruan e tij të ndjerë (nënën e Frederit), ta rrëmbejë Marian dhe ta zëvendësojë me një android identik.
Ky “robot Maria” stërvitet për të manipuluar punëtorët dhe për të shmangur një rebelim të vërtetë. Por Rotwangu, i shtyrë nga etja për hakmarrje ndaj rivalit të tij të vjetër romantik, e programon fshehurazi androidin për të nxitur revoltën e klasës punëtore, duke çuar drejt shkatërrimit të rendit të qytetit.
Fillimisht shkatërrimi, pastaj paqja
Të nxitur nga fjalimet nxitëse të androidit, punëtorët shkatërrojnë makinën e zemrës, duke shkaktuar përmbytje që rrezikojnë të mbytin familjet e tyre në nëntokë. Kur arrijnë të shpëtojnë dhe kuptojnë natyrën e ligë të robotit, ata e djegin atë në turrën e druve. Në fund, falë ndërmjetësimit të Frederit, babai i tij dhe përfaqësuesit e punëtorëve arrijnë një marrëveshje paqeje.
Filmi u pëlqye shumë nga Adolf Hitleri, por në kohën e vet u përbuz nga kritika. New York Times e përshkroi si “një mrekulli teknike me këmbë prej balte”. Sot, Metropolis konsiderohet një kryevepër kinematografike dhe, në vitin 2001, pas publikimit të një versioni të restauruar me skena të panjohura më parë, iu dha njohja “Kujtesa e Botës” nga UNESCO.
Nga skllavëria e makinerive te lodhja dixhitale
Ashtu si në Metropolis, edhe në botën e sotme makinat kontrollojnë njerëzit – dhe shoqërinë në tërësi – megjithëse ne shpesh kemi iluzionin e së kundërtës. Telefonat inteligjentë, televizorët, tabletët, inteligjenca artificiale: të gjitha janë krijime që kanë dalë pjesërisht nga kontrolli ynë dhe nga të cilat jemi, në një masë më të madhe ose më të vogël, të varur.
Një tjetër ngjashmëri befasuese lidhet me skllavërinë ndaj punës. Turnet rraskapitëse të punëtorëve të Metropolisit, të dënuar të kryejnë veprime të përsëritura për të mbajtur në funksion makinën e zemrës, ngjajnë me rutinën e shumë njerëzve sot, të mbyllur në zyra apo fabrika, me synimin e vetëm për të mbërritur në fund të ditës – dhe në fund të muajit – shpesh duke përfunduar në lodhje ekstreme nga stresi i vazhdueshëm.
Politika, populizmi dhe “zemra” si ndërmjetës
Androidi Maria i nxit punëtorët me fjalime të zjarrta, duke i shtyrë ata të rebelohen kundër shefave të tyre, por pa ofruar asnjë vizion për ditën pas revoltës. Kjo mënyrë instrumentalizimi e zemërimit kolektiv i ngjan dukshëm retorikës së disa politikanëve bashkëkohorë, në të dyja anët e oqeanit.
Gati një shekull pas publikimit të tij, Metropolis vazhdon të na flasë sepse nxjerr në pah pabarazi sociale, tensione politike dhe shpresa që mbeten aktuale edhe sot. Makineritë janë më moderne, puna ka ndryshuar, por rreziku i humbjes së njerëzores, duke u gëlltitur nga krijimet tona, mbetet i njëjtë.
SPAK ka mbyllur hetimet dhe ka dërguar për gjykim dy ish-prokurorët e Sarandës, Kledian Llaho dhe Çlirim Shahini.
Dy ish-prokurorët akuzohen se i morën para një biznesmeni për t’i hequr masën e sigurisë. Biznesmeni i cili kishte kryer ndërtim pa leje, u dha rryshfet prej 55 mijë euro prokurorëve Llaho dhe Shahini./K.M
Sir Keir Starmer thotë se marrëdhënia mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Kinës është në një “gjendje të mirë dhe të fortë” pas bisedimeve “produktive” me udhëheqësin kinez Xi Jinping në Pekin.
Kryeministri britanik u shpreh pas takimit se ka përparime në çështje që përfshijnë tarifat për uiskin dhe udhëtimin pa viza drejt Kinës, pasi më herët kishte deklaruar se dy vendet duhet të ndërtojnë një “marrëdhënie më të sofistikuar”.
“Jam këtu sot me interesat e popullit britanik në mendje. Bëra një premtim 18 muaj më parë, kur u zgjodhëm në qeveri, se do ta bëja Britaninë të shikonte sërish nga jashtë. Sepse, siç e dimë të gjithë, ngjarjet jashtë vendit ndikojnë në gjithçka që ndodh në vendet tona nga çmimet në raftet e supermarketeve deri te sa të sigurt ndihemi”, tha ai gjatë konferencës.
Kurse Xi tha se marrëdhëniet Kinë–Mbretëri e Bashkuar kanë pasur “kthesa dhe lëkundje”, por se angazhimi është “i pashmangshëm”.
Duke e përshkruar gjendjen e botës si “të trazuar dhe të ndryshueshme”, Xi tha se më shumë dialog mes Mbretërisë së Bashkuar dhe Kinës ishte “i domosdoshëm”, qoftë “për hir të paqes dhe stabilitetit botëror, apo për ekonomitë dhe popujt e dy vendeve tona”.
“Në të kaluarën, qeveritë laburiste kanë dhënë kontribute të rëndësishme në rritjen e marrëdhënieve Kinë-Mbretëri e Bashkuar. Kina është e gatshme të zhvillojë me Mbretërinë e Bashkuar një partneritet strategjik afatgjatë dhe të qëndrueshëm. Kjo do t’u sjellë përfitime dy popujve tanë. Angazhimi me Kinën është një çështje e pashmangshme dhe unë shpreh vlerësimin tim për këtë. Gjërat e mira shpesh kërkojnë kohë dhe përpjekje. Për sa kohë që diçka është gjëja e duhur për t’u bërë dhe u shërben interesave themelore të vendeve dhe popujve tanë… ne duhet të kemi një perspektivë afatgjatë,” tha Xi, duke shtuar se të dy vendet duhet të “ngrihen mbi dallimet dhe të ruajnë respektin e ndërsjellë”.
Presidenti citoi gjithashtu një proverb kinez: “Hidhe shikimin larg, në distanca të gjata.”
Starmer tha pas takimit se “vepron gjithmonë në interes kombëtar”. Ai shtoi se shfrytëzimi i mundësive që sjellin lidhjet më të ngushta me Kinën do të ndihmojë në lehtësimin e kostos së jetesës në Mbretërinë e Bashkuar.
I pyetur se sa me forcë e ngriti çështjen e Jimmy Lai dhe trajtimin e ujgurëve, Starmer tha: “Ne i ngritëm këto çështje, siç do të prisnit. Një pjesë e arsyes për angazhimin është të sigurohemi që mund të shfrytëzojmë mundësitë që janë të disponueshme, gjë që e kemi bërë, por edhe të kemi një diskutim të pjekur për çështjet për të cilat nuk biem dakord.”
Kina është akuzuar për kryerjen e krimeve kundër njerëzimit ndaj popullsisë ujgure dhe grupeve të tjera etnike kryesisht myslimane në rajonin veriperëndimor të Xinjiangut.
Starmer tani po viziton Qytetin e Ndaluar dhe më pas do të jetë dëshmitar i nënshkrimit të marrëveshjeve me kryeministrin kinez Li Qiang.
Xi dhe Starmer pritet gjithashtu të japin miratimin për një “pakt sigurie kufitare” me synimin për të ndërprerë furnizimin me motorë për varkat e vogla.
Hera e fundit që dy udhëheqësit u takuan ishte në nëntor 2024, në kuadër të Samitit të G20-s në Brazil./K.M
Në shenjë proteste kundër pasojave të sistemit të ri digjital të BE-së për hyrje-daljet e kamionëve në hapësirën Shengen, shoferët e kamionëve në disa vende të Ballkanit sërish kanë bllokuar kalimet kufitare.
Të mërkurën (28.01.2026) në ditën e tretë të protestës u bllokuan dhjetëra pikëkalime kufitare në Bosnje, Mal të Zi dhe në Maqedoninë e Veriut. Edhe shoferët serbë bllokuan pikakalimet kufitare për në hapësirën Shengen – duke krijuar radhë të gjata me kamionë.
Në pikëkalimin kufitar Bajakovo, kalimi më i rëndësishëm kufitar ndërmjet Kroacisë dhe Serbisë, të mërkurën kamionët krijuan një kolonë të gjatë prej reth dy km, sikurse i konfirmoi policia kufitare agjencisë së lajmeve AFP. Dhoma serbe e tregtisë CCIS u ankua, se ekonomitë e Ballkanit Perëndimor çdo ditë po humbasin rreth 100 milionë euro nga vlera e eksporteve.
Arrestime të shoferëve shkak për bllokadat në kufi
Shoqatat e spedicionit i koordinuan aksionet e protestës kundër sistemit digjital të aplikuar që nga tetori për hyrje-daljet e personave nga vendet jo anëtare të BE-së. Sistemi Entry/Exit-System (EES) synon të shmangë vulat në pasaporta duke regjistruar në mënyrë digjitale në një regjistër qendror për të gjithë hapësirën Shengen informacionet për udhëtimin dhe të dhënat biometrike – qëllimi kryesor me aplikimin e këtij sistemi është mbrojtja e kufijve të jashtëm të BE-së.
Sfondi i protestës ka të bëjë me faktin, se sipas CCIS së fundi janë arrestuar në mënyrë të përsëritur shoferët, që kanë shkelur rregulloren e qendrimit 90 ditë brenda harkut kohor të 180 ditëve në BE. Kjo rregullore nuk është e re, por përmes sistemit elektronik EES mundësohet një kontroll më i rreptë i shetetasve jashtë BE-së.
Si kusht për shfuqizimin e bllokadës organizatorët kërkojnë të negociohet për rregulla përjashtuese që të paktën të garantohet, se nuk do të ketë arrestime të shoferëve.
BE partneri kryesor tregtar për Ballkanin Perëndimor
Të hënën (26.01.2026) zëdhënësi i Komisionit të BE-së komunikoi, se autoritetet e Brukselit janë të vetëdijshëm për shqetësimet e shprehura, dhe po e ndjekin me vëmendje situatën. Sipas të dhënave të BE-së, partneri kryesor i tregtisë për vendet e Ballkanit Perëndimor është BE-ja me 60 përqind të të gjithë volumit të tregtisë në rajon. Më 2024 tregtia e mallrave ndërmjet BE-së dhe Ballkanit Perëndimor arriti një volum prej mbi 83 miliardë euro./K.M
Autoritetet meksikane njoftuan të mërkurën arrestimin e tre personave të dyshuar për përfshirje në të shtënat që lanë 11 të vdekur dhe rreth dhjetë të plagosur në një stadium futbolli në pjesën qendrore të vendit.
Të dielën, persona të armatosur sulmuan një stadium lagjeje dhe hapën zjarr ndaj spektatorëve në Salamanca , një qytet me rreth 160,000 banorë në shtetin qendror të Guanajuato, i cili është ndër ato që janë goditur më rëndë nga dhuna në Meksikë.
Autoritetet besojnë se ishte një rast larjeje hesapesh i lidhur me krimin e organizuar.
Sekretariati Shtetëror (Ministria) e Sigurisë raportoi se tre të dyshuar u arrestuan, pas një serie “operacionesh të koordinuara dhe të synuara”. Ai nuk dha detaje mbi identitetin e të dyshuarve, as akuzat me të cilat përballen në hetim, për të mbrojtur konfidencialitetin e tij.
Midis të vdekurve ishin të paktën pesë punonjës të një kompanie private sigurie.
Sipas raporteve fillestare, ata u vunë në shënjestër sepse kompania për të cilën punonin kishte lidhje me Kartelin e fuqishëm të Gjeneratës së Re Jalisco (JNGC). Besohej se autorët e krimit ishin anëtarë të Kartelit Santa Rosa de Lima (SRL), një rival i të parit. Dy bandat po luftojnë për kontrollin e trafikimit të karburantit të vjedhur, trafikimit të drogës dhe zhvatjes.
Presidentja meksikane Claudia Sheinbaum shprehu kënaqësi javën e kaluar që shkalla e vrasjeve në vend kishte rënë në nivelin më të ulët në një dekadë, në 17.5 për 100,000 banorë, në vitin 2025.
Por në Guanajuato, i cili mbetet një nga shtetet më të prekura nga dhuna, shkalla ishte 38.8 për 100,000 banorë.
Vala e pafundme e dhunës që i atribuohet karteleve në Meksikë ka marrë jetën e më shumë se 450,000 njerëzve që nga viti 2006, pa llogaritur më shumë se 100,000 që janë zhdukur, sipas të dhënave zyrtare./K.M
Më 29 janar 1595, në Londrën elizabetiane, publiku anglez u përball për herë të parë me një nga historitë më të fuqishme të dashurisë që kultura perëndimore ka njohur ndonjëherë: tragjedinë “Romeo dhe Zhuljeta” të Uilliam Shekspirit. Vënia e saj e parë në skenë nuk ishte thjesht një ngjarje teatrale, por fillimi i një udhëtimi kulturor që do të kapërcente shekuj, gjuhë dhe kufij, duke e shndërruar dramën në një mit universal të dashurisë së pamundur.
Londra e Shekspirit dhe teatri si argëtim popullor
Në fund të shekullit XVI, Londra ishte një qytet në zgjerim të shpejtë, i trazuar nga sëmundjet, varfëria, por edhe nga një etje e madhe për argëtim dhe tregim historie. Teatri ishte forma më e gjallë e kulturës urbane: i lirë, i drejtpërdrejtë dhe emocionalisht i fuqishëm. Në këtë kontekst, Shekspiri – ende një dramaturg relativisht i ri – po eksperimentonte me forma dramatike që ndërthurnin poezinë, dhunën, humorin dhe ndjenjën.
“Romeo dhe Zhuljeta” u shfaq me shumë gjasë në një nga teatrot e hapura të Londrës, si The Theatre ose më pas The Curtain, përpara se Shekspiri të lidhej përfundimisht me Globe Theatre. Publiku ishte i përzier: nga aristokratë dhe oborrtarë, deri te zejtarë, tregtarë dhe punëtorë të thjeshtë. Dhe pikërisht kjo dramë, me gjuhën e saj poetike por të kuptueshme, arriti t’i prekte të gjithë.
Një histori e vjetër, një zë krejtësisht i ri
Historia e Romeos dhe Zhuljetës nuk ishte krejtësisht origjinale. Ajo kishte rrënjë në traditën italiane, sidomos në tregimin e Mateo Bandelos dhe në versionin anglez të Artur Brukut (The Tragical History of Romeus and Juliet, 1562). Por ajo që bëri Shekspiri ishte revolucionare: ai e shndërroi një rrëfim moralizues në një tragjedi të gjallë rinore, ku dashuria, pasioni dhe rebelimi përplasen me urrejtjen e trashëguar dhe rendin shoqëror.
Shekspiri i dha dramës një ritëm të shpejtë, dialogë të mbushur me poezi dhe humor, dhe personazhe dytësore që e pasurojnë botën dramatike – nga Merkutio ironik te dadoja e Zhuljetës, një figurë e rrallë për realizmin e saj emocional.
Popullariteti i menjëhershëm dhe suksesi gjatë jetës së autorit
Krahas “Hamletit”, “Romeo dhe Zhuljeta” ishte drama më e shfaqur e Shekspirit gjatë kohës kur ai ishte ende gjallë. Publiku e adhuronte intensitetin emocional, tragjedinë e dy të rinjve që vdesin jo për shkak të fajit personal, por për shkak të një bote të verbër nga urrejtja dhe kodi i nderit.
Në një epokë ku martesat shpesh ishin të rregulluara dhe dashuria individuale kishte pak peshë shoqërore, historia e Romeos dhe Zhuljetës ishte një akt i heshtur rebelimi kulturor. Ajo fliste për zgjedhjen personale, për fuqinë e ndjenjës dhe për çmimin e rëndë që paguhet kur shoqëria refuzon të dëgjojë brezin e ri.
Dalja jashtë Anglisë, Shekspiri bëhet evropian
Një fakt domethënës për ndikimin e hershëm të kësaj drame është se “Romeo dhe Zhuljeta” ishte ndër veprat e para shekspiriane të shfaqura jashtë Anglisë. Në vitin 1604, vetëm nëntë vjet pas vënies së parë në skenë në Londër, një version i shkurtuar dhe i thjeshtëzuar i saj u shfaq në Bavari, në Gjermani.
Ky version, i përshtatur për publikun kontinental dhe për trupat shëtitëse angleze, dëshmon se Shekspiri kishte nisur tashmë të shndërrohej në një autor evropian, shumë përpara se të kthehej në “klasik botëror”. Drama e dy dashnorëve nga Verona i fliste po aq fuqishëm publikut gjerman sa atij londinez.
Trashëgimia kulturore, nga skena te miti universal
Që nga ajo ditë e janarit 1595, “Romeo dhe Zhuljeta” nuk ka reshtur së jetuari. Ajo është vënë në skenë mijëra herë, është përshtatur në opera, balete, filma, muzikale dhe romane, duke u bërë një nga tekstet më të njohura të qytetërimit perëndimor.
Historia e dy të rinjve që duan më shumë se sa u lejohet, dhe vdesin sepse bota e të rriturve nuk di të falë, vazhdon të mbetet aktuale. Në këtë kuptim, 29 janari 1595 nuk shënon vetëm premierën e një drame, por lindjen e një miti kulturor, që edhe sot, pas më shumë se katër shekujsh, vazhdon të flasë me të njëjtën forcë.
Në skenën londineze të asaj dite dimri, Shekspiri nuk vuri thjesht në skenë një tragjedi. Ai i dhuroi botës një histori që nuk i përket më as Anglisë, as shekullit XVI – por njerëzimit.
Tre “fshatra” tutje meje, në Boston, jeton një djalë nga fshatrat e Leskovikut. Takohemi rrallë, por na hahet muhabeti. Djaloshi, që ka ardhur mjaft i ri nga Jugu i Shqipërisë, mbaroi shkollën në Boston. Punoi ku mundi, por sot është jo vetëm me një diplomë të shkëlqyer, por ka ngjitur majat e karrierës në fushën e tij, duke drejtuar një ndërmarrje të rëndësishme shtetërore me 700 punonjës. Jo keq për një djalë që e kishte parë Tiranën vetëm dy herë në periudhën e tij “shqiptare”.
Para se të vija në Tiranë e ftova për kafe. Erdhi menjëherë dhe, pasi u përshëndetëm, i thashë që po iki në Shqipëri. Do dal edhe nga Leskoviku, i thashë. Qeshi.
“Je i marrë,” më tha. “Andej nuk ka mbetur më njeri. Kot që vete.”
“Po ti,” i thashë, “sa ke që nuk shkon?”
“Po nja 10 vjet,” më thotë.
“Pse?” e pyes.
“Po ç’të bëj. Herën e fundit që isha, ata pak komshinj që kanë mbetur në fshat akoma ziheshin për gardhet. Babai ankohet se nuk shet dot mollët. Nëna vjen vërdallë. Spital nuk ka me. Ilacet ja u dergoj une. Sa herë i merr malli, i sjell këtu. Rrinë ca, pastaj mërziten dhe ikin.”
“Po mirë,” i them, “punët të kanë ecur. Pse nuk bën ndonjë gjë andej nga fshati? Ja, unë do iki në Leskovik, po mund të iki edhe në Konicë, të shikoj nëse e shtyj atë idenë e rregullimit të shtëpisë së Faikut.
Fshati i tij sheh Konicën dhe vetë ai vjen nga një shtëpi me tradita.
“Eeee,” qeshi.
“Po ç’dua unë andej, o Auron?” më thotë. “Kush punoi për Shqipërinë dhe ia pa hajrin?”
Ç’ti thoja.
foto 1. Shtepia ne Korce ku ka jetuar dy vjet poeti i njohur Grek Jorgo Seferi. Restauruaar nga Shteti Grek ne shenje kujtimi, mirnjohje dhe politike sigurisht.
foto 2. Shtepia ku ka lindur Faik Bej Konica dhe i vellai diplomati i shquar Mehmet Konica ne qytezen e Konices. E lene ne fatin e saj pa asnje interesim nga Institucionet shqiptare per ta restauruar.
Rezerva Federale e SHBA-së ka votuar për të mbajtur normat e interesit, ndërsa kryetari i saj, Jerome Powell, mbrojti rëndësinë e pavarësisë së bankës qendrore. Rezerva Federale tha se do ta mbajë normën e saj kryesore të kreditimit midis 3.5% dhe 3.75%, duke deklaruar se aktiviteti ekonomik në SHBA “është zgjeruar me një ritëm të qëndrueshëm”.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, e ka kritikuar shpesh Powellin për mosuljen e normave të interesit mjaftueshëm shpejt. Prokurorët federalë kohët e fundit hapën një hetim penal mbi dëshminë që Powell dha në Senat në lidhje me rinovimet e ndërtesave të Rezervës Federale. Të mërkurën, Powell nuk pranoi të komentonte mbi hetimin, por tha se nëse një bankë qendrore humbiste pavarësinë e saj “do të ishte e vështirë të rivendosej besueshmëria e institucionit”. Powell më parë tha se besonte që hetimi federal buronte nga zemërimi i Trump ndaj ritmit të uljes së normave të interesit.
Të mërkurën, në konferencën e tij të parë për shtyp që nga dënimi i hetimit të Departamentit të Drejtësisë (DoJ), ai theksoi rëndësinë e pavarësisë së bankës qendrore për të siguruar që politika monetare të mos përdoret për përfitime politike.
“Është thjesht një rregullim institucional që i ka shërbyer mirë popullit – të mos ketë kontroll të drejtpërdrejtë të zyrtarëve të zgjedhur mbi përcaktimin e politikës monetare. Nëse e humbni këtë, para së gjithash do të jetë e vështirë të rivendosni besueshmërinë e institucionit”, tha Powell, duke shtuar se ai është “fortësisht i përkushtuar” për të ruajtur pavarësinë e Rezervës Federale.
Së shpejti pritet që Trump të njoftojë një zëvendësues për Powell, i cili largohet nga posti i kryetarit në maj. Ish-krerë të bankës qendrore të SHBA-së gjithashtu kritikuan ashpër hetimin e Departamentit të Drejtësisë , duke e përshkruar atë si një përpjekje për të minuar autonominë e Rezervës Federale.
Duke komentuar vendimin për të mbajtur normat e interesit në vend, Powell tha: “Ekonomia na ka befasuar edhe një herë me forcën e saj.” Ka shenja se tregu i punësimit po stabilizohet – krijimi i vendeve të punës është i ngadaltë, por shkalla e papunësisë ka rënë. Politikëbërësit po vazhdojnë të monitorojnë efektin në ekonomi të tre uljeve të interesave vitin e kaluar.
Powell tha: “Ende kemi njëfarë tensioni midis punësimit dhe inflacionit, por është më i vogël se sa ishte. Perspektiva për aktivitetin ekonomik është përmirësuar qartë që nga takimi i fundit”./K.M
Rusia sulmoi Ukrainën me 105 dronë gjatë natës, 84 prej të cilëve u rrëzuan ose u shtypën, raportoi të enjten Forca Ajrore e Forcave të Armatosura të Ukrainës.
Sipas Forcave Ajrore të Forcave të Armatosura të Ukrainës, natën e 29 janarit (nga ora 18:00 e 28 janarit), armiku sulmoi me 105 UAV sulmues të tipit Shahed, Gerbera, Italmas dhe lloje të tjera dronësh nga drejtimet: Bryansk, Oryol, Millerovo, Primorsko-Akhtarsk – Rusia, TOT Donetsk, Gvardiyske – TOT AR Krimea, rreth 70 prej tyre ishin “Shahedë”.
Sulmi ajror u zmbraps nga aviacioni, trupat e raketave kundërajrore, njësitë e luftës elektronike dhe sistemeve pa pilot, si dhe grupet mobile të zjarrit të Forcave të Mbrojtjes së Ukrainës./K.M
Kina ka ekzekutuar 11 anëtarë të një familjeje famëkeqe që drejtonte qendra mashtrimi në Myanmar, raportojnë mediat shtetërore.
Një gjykatë në provincën Zhejiang dënoi anëtarët e familjes Ming për krime që përfshinin vrasje, ndalim të paligjshëm, mashtrim dhe drejtim kazinosh shtatorin e kaluar.
Familja Ming ishte një nga disa klane që drejtonin qytetin e qetë Laukkaing të Myanmarit, afër kufirit me Kinën. Nën sundimin e tyre, ky vend i varfër u transformua në një qendër të shndritshme kazinosh.
Perandoritë e tyre mashtruese u shembën në vitin 2023, kur ata u arrestuan dhe iu dorëzuan Kinës nga milicitë etnike që kishin marrë kontrollin e Laukkaing gjatë luftës civile që vazhdonte.
Operacionet mashtruese në Mianmar kanë zënë në grackë mijëra punëtorë kinezë gjatë viteve – ata janë ndër qindra mijëra që janë trafikuar në këto komplekse, ku detyrohen të mashtrojnë njerëz jashtë shtetit.
Vitin e kaluar, në internet u bë viral historia e një aktori të vogël kinez i cili kishte fluturuar për në Tajlandë për një punë aktrimi, por në vend të kësaj ishte dërguar në një qendër mashtrimi në Mianmar. Histori të tilla shtuan zhgënjimin në Pekin, i cili prej kohësh kërkonte që junta e Mianmarit të frenonte mafian mashtruese.
Në fund, ishte një përshkallëzim i konfliktit të juntës me ushtritë etnike që çoi në rrëzimin e mafies në Laukkaing. Krimet e tyre rezultuan në vdekjen e 14 qytetarëve kinezë dhe plagosjen e shumë të tjerëve, tha gjykata./K.M
Login
