❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

PARIS – Franca bĂ«n thirrje pĂ«r stĂ«rvitje tĂ« NATO-s nĂ« GroenlandĂ«, ndĂ«rsa Trump dyfishon pĂ«rpjekjet pĂ«r ishullin

PARIS, 21 janar /ATSH-AA/ – Franca ka bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r njĂ« stĂ«rvitje ushtarake tĂ« NATO-s nĂ« GrenlandĂ« dhe tha se Ă«shtĂ« “e gatshme tĂ« kontribuojĂ«â€, njoftoi Pallati Elysee, ndĂ«rsa tensionet rriten mes deklaratave tĂ« pĂ«rsĂ«ritura tĂ« presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump pĂ«r marrjen e kontrollit tĂ« ishullit Arktik.

Grenlanda, një territor vetëqeverisës i Mbretërisë së Danimarkës, ka tërhequr interesin e Trumpit për shkak të vendndodhjes strategjike dhe burimeve të mëdha minerale, si dhe shqetësimeve të supozuara në lidhje me rritjen e aktivitetit rus dhe kinez.

Ndërsa Trump refuzoi të përjashtonte përdorimin e forcës për të marrë ishullin dhe postoi imazhe si meme për të mbështetur pretendimin e tij, Danimarka dhe Grenlanda kanë hedhur poshtë propozimet për ta shitur atë, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi territorin.

Franca, Danimarka, Suedia dhe Gjermania po rrisin praninĂ« e tyre ushtarake nĂ« GrenlandĂ« pĂ«rmes ushtrimeve dhe misioneve tĂ« zbulimit, ndĂ«rsa Trump ka kĂ«mbĂ«ngulur qĂ« territori duhet tĂ« jetĂ« “nĂ« duart e SHBA-sĂ«â€ pĂ«r t’iu kundĂ«rvĂ«nĂ« RusisĂ« dhe KinĂ«s.

TĂ« shtunĂ«n, Trump tha se Washingtoni do tĂ« vendoste tarifa prej 10 pĂ«r qind pĂ«r mallrat nga Danimarka, Norvegjia, Suedia, Franca, Gjermania, MbretĂ«ria e Bashkuar, Holanda dhe Finlanda duke filluar nga 1 shkurti dhe duke u rritur nĂ« 25 pĂ«r qind nĂ« qershor derisa tĂ« arrihet njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r “blerjen e plotĂ« dhe totale tĂ« GrenlandĂ«s”.

Në përgjigje, udhëheqësit evropianë hodhën poshtë kërcënimet e Trumpit për tarifa kundër tetë vendeve evropiane dhe përsëritën solidaritetin me Danimarkën.   /os/

The post PARIS – Franca bĂ«n thirrje pĂ«r stĂ«rvitje tĂ« NATO-s nĂ« GroenlandĂ«, ndĂ«rsa Trump dyfishon pĂ«rpjekjet pĂ«r ishullin appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

DAVOS – Negociata tĂ« menjĂ«hershme, Trump pĂ«rsĂ«rit thirrjen pĂ«r blerjen e GrenlandĂ«s

DAVOS, 21 janar /ATSH-AA/ – Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump tha se Washingtoni duhet tĂ« hapĂ« negociata pĂ«r ta blerĂ« GrenlandĂ«n, duke thĂ«nĂ« se vetĂ«m SHBA-ja ka kapacitetin pĂ«r ta mbrojtur dhe zhvilluar kĂ«tĂ« territor arktik me rĂ«ndĂ«si strategjike.

“Kam respekt tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m si pĂ«r popullin e GrenlandĂ«s, ashtu edhe pĂ«r popullin e DanimarkĂ«s, respekt tĂ« madh. Por, çdo aleat i NATO-s ka detyrimin tĂ« jetĂ« nĂ« gjendje tĂ« mbrojĂ« territorin e vet, dhe fakti Ă«shtĂ« se asnjĂ« shtet apo grup shtetesh nuk Ă«shtĂ« nĂ« pozitĂ« ta sigurojĂ« GrenlandĂ«n, pĂ«rveç SHBA-sĂ«â€, tha Trump nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror (WEF) nĂ« Davos tĂ« ZvicrĂ«s.

Trump përsëriti se SHBA-ja ka nevojë për Grenlandën për sigurinë strategjike kombëtare.

“JanĂ« vetĂ«m Shtetet e Bashkuara qĂ« mund ta mbrojnĂ« kĂ«tĂ« masĂ« gjigante toke, kĂ«tĂ« copĂ« gjigante akulli, ta zhvillojnĂ« dhe ta pĂ«rmirĂ«sojnĂ«, duke e bĂ«rĂ« atĂ« tĂ« dobishme pĂ«r EvropĂ«n, tĂ« sigurt pĂ«r EvropĂ«n dhe tĂ« mirĂ« edhe pĂ«r ne”, tha ai.

Presidenti amerikan theksoi se këto konsiderata po e shtyjnë atë të kërkojë bisedime për një blerje të mundshme.

“Dhe kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse po kĂ«rkoj negociata tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r tĂ« diskutuar edhe njĂ« herĂ« blerjen e GrenlandĂ«s nga SHBA-ja”, shtoi Trump.

– “Nuk do tĂ« pĂ«rdor forcĂ«â€

Trump tha se nuk do tĂ« pĂ«rdorĂ« forcĂ« pĂ«r tĂ« siguruar kontrollin e territorit autonom tĂ« DanimarkĂ«s. “NjerĂ«zit menduan se do tĂ« pĂ«rdorja forcĂ«, por nuk kam nevojĂ« tĂ« pĂ«rdor forcĂ«â€, tha ai. “Nuk dua tĂ« pĂ«rdor forcĂ«. Nuk do tĂ« pĂ«rdor forcĂ«â€, theksoi Trump.

Trump tha se SHBA-ja po kĂ«rkon titull dhe pronĂ«si sepse “duhet ta kesh pronĂ«sinĂ« pĂ«r ta mbrojtur atĂ«â€.

“Nuk mund ta mbrosh me qira, sĂ« pari ligjĂ«risht, nuk Ă«shtĂ« e mbrojtshme nĂ« atĂ« mĂ«nyrĂ«, fare”, tha ai duke shtuar se SHBA-ja nuk dĂ«shiron ta marrĂ« territorin me qira.

Trump tha se territori arktik do të jetë qendror në çdo konflikt të ardhshëm dhe thelbësor për planifikimin e mbrojtjes nga raketat.

“NĂ«se ka luftĂ«, shumĂ« nga veprimet do tĂ« zhvillohen mbi atĂ« copĂ« akulli. Mendoni pĂ«r kĂ«tĂ«: Ato raketa do tĂ« fluturonin pikĂ«risht mbi qendrĂ«n e asaj cope akulli”, deklaroi presidenti amerikan.

“Gjithçka qĂ« duam nga Danimarka pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tare dhe ndĂ«rkombĂ«tare dhe pĂ«r t’i mbajtur larg armiqtĂ« tanĂ« shumĂ« energjikĂ« dhe tĂ« rrezikshĂ«m Ă«shtĂ« kjo tokĂ«, mbi tĂ« cilĂ«n do tĂ« ndĂ«rtojmĂ« ‘KupolĂ«n e Artë’ mĂ« tĂ« madhe qĂ« Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar ndonjĂ«herĂ«â€, shtoi ai.

Grenlanda ka tërhequr vëmendjen e Trumpit për shkak të pozitës së saj strategjike në Arktik, burimeve të gjera minerare dhe shqetësimeve të pretenduara për një prani në rritje ruse dhe kineze.

Danimarka dhe Grenlanda kanë refuzuar propozimet për shitjen e territorit, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi ishullin.

The post DAVOS – Negociata tĂ« menjĂ«hershme, Trump pĂ«rsĂ«rit thirrjen pĂ«r blerjen e GrenlandĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FRANCË – Europool shkatĂ«rron njĂ« nga organizatat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« prodhimit tĂ« drogĂ«s

HAGË, 21 janar /ATSH-DPA/ – Agjencia evropiane e policisĂ« Europol thotĂ« se hetuesit kanĂ« shkatĂ«rruar njĂ« nga organizatat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« prodhimit tĂ« drogĂ«s.

Europol tha se ishte operacioni më i madh deri më sot kundër trafikimit të drogës sintetike.
‘’NjĂ«zet e katĂ«r laboratorĂ« tĂ« pĂ«rdorur pĂ«r prodhimin e drogĂ«s u mbyllĂ«n dhe 85 tĂ« dyshuar u arrestuan’’, njoftoi Europol.

Ata përfshinin dy udhëheqës të dyshuar në Poloni. Operacioni përfshinte disa bastisje kundër bandave dhe zgjati më shumë se një vit.

Europol mbështet shtetet anëtare të BE-së në hetimet në fusha të tilla si krimi i organizuar dhe terrorizmi.

Sipas autoriteteve doganore gjermane, gjashtë laboratorë të paligjshëm të drogës janë zbuluar në të gjithë vendin.

“NĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, u sekuestruan mbi 800 kilogramĂ« drogĂ« sintetike dhe afĂ«rsisht 160 000 litra mbetje kimike shumĂ« toksike”, tha Tino Igelmann, kreu i ByrosĂ« sĂ« Hetimit Kriminal tĂ« Doganave, nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp.

“Si nĂ« Gjermani ashtu edhe nĂ« EvropĂ«, kĂ«to sasi janĂ« tĂ« paprecedentĂ«â€, shtoi ai.
Europol thotë se u sekuestruan gjithsej afërsisht 1 000 ton kimikate, të cilat mund të jenë përdorur për të prodhuar mbi qindra ton droga të forta si MDMA, amfetamina dhe metamfetamina.

Drogat sintetike të prodhuara nga kimikatet paraqesin një rrezik veçanërisht serioz për shëndetin, tha Igelmann. Ato gjithashtu paraqesin një problem të rëndësishëm mjedisor. /os/

The post FRANCË – Europool shkatĂ«rron njĂ« nga organizatat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« prodhimit tĂ« drogĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KOMENT – Kush Ă«shtĂ« diplomati qĂ« Trump e emĂ«roi pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« lartĂ« pĂ«r GazĂ«n?

UASHINGTON, 20 janar /ATSH/ – Diplomati bullgar dhe ish-ministri i JashtĂ«m, Nikolay Mladenov, do tĂ« udhĂ«heqĂ« administratĂ«n kalimtare nĂ« Rripin e GazĂ«s, konfirmoi ShtĂ«pia e BardhĂ«.

Sipas njoftimit, Mladenov do të mbajë postin e përfaqësuesit të lartë për Gazën.

Lajmi vjen tre muaj pas arritjes sĂ« njĂ« marrĂ«veshjeje armĂ«pushimi nĂ« GazĂ« ndĂ«rmjet Izraelit dhe Hamasit – grupit qĂ« qeveris GazĂ«n dhe konsiderohet terrorist nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian.

MarrĂ«veshja u arrit me ndĂ«rmjetĂ«simin e Shteteve tĂ« Bashkuara dhe ishte hapi i parĂ« i planit tĂ« presidentit amerikan, Donald Trump, pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« GazĂ«.

Emërimi i një administrate kalimtare në enklavë është pjesë e këtij plani.

NĂ« rolin e tij si pĂ«rfaqĂ«sues i lartĂ« pĂ«r GazĂ«n, Nikolay Mladenov “do tĂ« veprojĂ« si lidhje nĂ« terren” ndĂ«rmjet Bordit pĂ«r Paqe – njĂ« strukturĂ« qĂ« SHBA-ja po e krijon pĂ«r tĂ« ushtruar pĂ«rkohĂ«sisht kontroll mbi qeverisjen e GazĂ«s – dhe Komitetit KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s, i cili do tĂ« funksionojĂ« si qeveri e pĂ«rkohshme, nĂ«n mbikĂ«qyrjen e Bordit pĂ«r Paqe, thuhet nĂ« njoftimin e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«.

Ai “do tĂ« mbĂ«shtesĂ« mbikĂ«qyrjen e Bordit nĂ« tĂ« gjitha aspektet e qeverisjes, rindĂ«rtimit dhe zhvillimit tĂ« GazĂ«s”, thuhet nĂ« njoftim.

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyahu, u takua me të, më herët në janar, dhe tha se ai do ta udhëheqë autoritetin kalimtar në Gazë.

Në të kaluarën, Mladenov ka shërbyer si ministër i Mbrojtjes dhe ministër i Punëve të Jashtme i Bullgarisë, ka qenë deputet dhe eurodeputet.

Po ashtu, ka mbajtur poste të larta në Organizatën e Kombeve të Bashkuara dhe ka përvojë në ndërmjetësimin mes Izraelit dhe Hamasit.

Deputet, eurodeputet, ministër


Nikolay Mladenov ka lindur më 5 maj të vitit 1972 në Sofje.

Ai ka përfunduar studimet për Marrëdhënie Ndërkombëtare në Universitetin për Ekonomi Kombëtare dhe Botërore në Sofje dhe ka një diplomë master në Shkenca Ushtarake nga Kolegji Mbretëror në Londër.

Karrierën politike e ka nisur në Bashkimin e Forcave Demokratike (SDS), ku ka shërbyer edhe si zëdhënës i partisë.

Në vitin 2001, ai është zgjedhur deputet në Kuvendin e 39-të të Bullgarisë nga radhët e ODS-së.

Pas përfundimit të mandatit në vitin 2005, ai ka punuar si konsulent për Bankën Botërore dhe për organizata të tjera ndërkombëtare në Evropën Juglindore dhe Lindjen e Mesme, thuhet në biografinë e tij zyrtare.

Para se është emëruar ministër i Jashtëm, Mladenov ka qenë anëtar i Parlamentit Evropian. Ai është zgjedhur në vitin 2007 nga lista e partisë GERB dhe ka qenë ndër eurodeputetët e parë bullgarë pas anëtarësimit të Bullgarisë në Bashkimin Evropian.

Si do të qeveriset Gaza?

Plani 20-pikĂ«sh i Trumpit pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« fund luftĂ«s nĂ« GazĂ« parashikon qĂ« enklava tĂ« administrohet nga njĂ« qeveri e pĂ«rkohshme, e quajtur Komiteti KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s.

Ky komitet do të mbikëqyret nga Bordi për Paqe, përbërja e të cilit u bë publike të premten nga Shtëpia e Bardhë.

Sipas njoftimit, Trump do të jetë kryetar i Bordit, ndërsa pjesë e tij janë gjithashtu: sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, i dërguari special, Steve Witkoff, ish-kryeministri britanik, Tony Blair, dhëndri i Trumpit, Jared Kushner, miliarderi dhe drejtori ekzekutiv i fondit të investimeve Apollo Global Management, Marc Rowan, presidenti i Bankës Botërore, Ajay Banga, dhe këshilltari i Trumpit, Robert Gabriel.

Plani i SHBA-së parashikon, gjithashtu, çarmatosjen e Hamasit dhe vendosjen e forcave ndërkombëtare në Gazë. Komandant i tyre është emëruar gjeneral-major Jasper Jeffers, ish-komandant i operacioneve speciale të SHBA-së, njoftoi Shtëpia e Bardhë.

Plani ka marrë mbështetje të gjerë në OKB, ku është miratuar një rezolutë që autorizon forcat ndërkombëtare të stabilizimit për të garantuar sigurinë në Gazë, aprovon administratën kalimtare nën kontrollin e Trumpit dhe parashikon një mundësi të ardhshme për një shtet të pavarur palestinez.

Plani i SHBA-së hyri në fuqi në tetor, pas arritjes së një armëpushimi ndërmjet Izraelit dhe Hamasit, të cilët luftuan për më shumë se dy vjet, shkruan REL   /os/

The post KOMENT – Kush Ă«shtĂ« diplomati qĂ« Trump e emĂ«roi pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« lartĂ« pĂ«r GazĂ«n? appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TEKNOLOGJI – Google Maps ndihmon shoferĂ«t tĂ« gjejnĂ« makinĂ«n mĂ« shpejt

ROMË, 21 janar /ATSH-ANSA/ – TĂ« harrosh se ku e ke parkuar makinĂ«n u ndodh tĂ« gjithĂ«ve, por mund tĂ« bĂ«het problem nĂ« mjedise tĂ« mbushura me njerĂ«z si aeroportet, stadiumet ose qendrat e mĂ«dha tregtare.

Për vite me radhë, aplikacionet e navigimit u kanë lejuar përdoruesve të ruajnë manualisht vendndodhjen e tyre.

Tani, Google Maps ka prezantuar ruajtjen automatike të parkimit. Kjo lehtësi, për përdoruesit e iPhone, i ngjan shumë asaj që ka qenë prej kohësh në dispozicion me Apple Maps, megjithëse me disa ndryshime.

Risia kryesore e prezantuar nga Google është automatizimi.

Nëse telefoni juaj smartphone është i lidhur me makinën tuaj nëpërmjet Bluetooth, kabllit USB, Android Auto ose CarPlay, aplikacioni interpreton fundin e udhëtimit tuaj si një sinjal kyç.

Kur humbet lidhja me automjetin (për shkak se motori është fikur, kablli është shkëputur ose seanca e infotainment mbaron), Google Maps arrin në përfundimin se makina është parkuar dhe ruan automatikisht vendndodhjen.

Një PIN shfaqet në hartë, i cili mund të mbetet i dukshëm deri në 48 orë, përveç nëse fshihet manualisht para kësaj kohe.

Kur sistemi zbulon një nisje të re, i njëjti PIN hiqet automatikisht, duke shmangur ngatërresën me ndalesat e mëparshme.

Kjo eliminon nevojĂ«n pĂ«r tĂ« kujtuar tĂ« prekni pikĂ«n blu dhe tĂ« zgjidhni “Ruaj Parkimin”, siç ndodhte nĂ« tĂ« kaluarĂ«n.

Mekanizmi bazohet në një kombinim të sinjaleve dixhitale. E para është lidhja midis telefonit dhe automjetit: ndërprerja e saj interpretohet si fundi i udhëtimit.

Kësaj i shtohen të dhënat e lëvizjes të ofruara nga sensorët e telefonit, si GPS, akselerometri dhe xhiroskopi, të cilat i lejojnë sistemit të dallojë një ndalesë të vërtetë nga një bllokim i thjeshtë trafiku.

ËshtĂ« i njĂ«jti parim i pĂ«rdorur nga Apple Maps nĂ« iPhone: kur CarPlay fiket ose telefoni humbet lidhjen me makinĂ«n, sistemi ruan pozicionin e fundit si njĂ« vend parkimi.

Dallimi Ă«shtĂ« se Apple tenton ta mbajĂ« atĂ« pozicion derisa tĂ« mbishkruhet nga njĂ« ngjarje e re e ngjashme, ndĂ«rsa Google ka zgjedhur njĂ« menaxhim mĂ« “dinamik”, duke fshirĂ« PIN-in sapo makina tĂ« ndizet pĂ«rsĂ«ri.

Sinjalet GPS mund të dobësohen, duke zvogëluar saktësinë e vendndodhjes së ruajtur. Kjo është arsyeja pse Google Maps kombinon burime të shumta të dhënash, duke u përpjekur të ruajë vendndodhjen e besueshme edhe në mjedise komplekse.

Krahasuar me Apple Maps, Google përqendrohet në automatizim, ndërsa Apple favorizon thjeshtësinë.   /os/

 

The post TEKNOLOGJI – Google Maps ndihmon shoferĂ«t tĂ« gjejnĂ« makinĂ«n mĂ« shpejt appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – OBSH: Proshuta e pĂ«rpunuar konsiderohet kancerogjene pĂ«r njerĂ«zit

ROMË, 20 janar /ATSH/ –  Proshuta e pĂ«rpunuar mbetet njĂ« ushqim normal nĂ« recetĂ«n e pĂ«rditshme, por nuk Ă«shtĂ« mĂ« kĂ«shtu sipas  OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« (OBSH) e cila i ka klasifikuar mishrat e pĂ«rpunuar si Grupi 1: kancerogjene pĂ«r njerĂ«zit, shkruan adnkronos.it.

Klasifikimi i vendos mishrat e përpunuar në Grupin 1 bazuar në prova të mjaftueshme tek njerëzit, me lidhjen më të fortë me kancerin kolorektal.

Përkufizimi përfshin produktet e përpunuara me anë të kriposjes, kurimit, fermentimit, tymosjes ose proceseve të tjera që synojnë ruajtjen dhe shijen: proshuta (e gatuar dhe e gjallë), salçiçe, salçiçe, mish të konservuar dhe përgatitje të ngjashme.

Fusha e zbatimit është e gjerë, nuk kufizohet vetëm në një recetë ose markë të vetme: ka të bëjë me një teknologji ushqimore.

Përcaktimi sasior më i cituar dhe një nga të paktat që ka hyrë në gjuhën e zakonshme, është rritja relative e rrezikut të kancerit kolorektal, e vlerësuar në rreth 18% për çdo porcion prej 50 gramësh të mishit të përpunuar të konsumuar çdo ditë, i nxjerrë nga analizat e studimeve.

Ky numĂ«r shpjegon pse, nĂ« njĂ« popullatĂ« qĂ« konsumon kĂ«to produkte rregullisht, njĂ« rritje “e moderuar” e rrezikut pĂ«r njĂ« individ mund tĂ« bĂ«het njĂ« problem i shĂ«ndetit publik.

OBSH vëren se Grupi 1 përfshin agjentë shumë të ndryshëm, nga tymi i duhanit te azbesti e deri te mishi i përpunuar.  /os/

 

The post FOKUS – OBSH: Proshuta e pĂ«rpunuar konsiderohet kancerogjene pĂ«r njerĂ«zit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MADRID – Hekurudhat spanjolle kufizojnĂ« shpejtĂ«sinĂ« e trenave pas incidentit tĂ« fundit

MADRID, 20 janar /ATSH-ANSA/ –  Adif, kompania qĂ« menaxhon rrjetin hekurudhor spanjoll, ka urdhĂ«ruar njĂ« kufizim shpejtĂ«sie pĂ«r trenat nĂ« linjĂ«n Madrid-Barcelona pas daljes nga shinat nĂ« Adamuz.

Sipas disa raporteve të medias, vetë kompania ua komunikoi këtë makinistëve të trenave, duke specifikuar se një shpejtësi maksimale prej 150-160 kilometrash në orë është vendosur në pika të caktuara përgjatë rrugës.

Kufizimi u dekretua si masë sigurie pasi u raportuan disa probleme kritike në linjë, për shkak të gjendjes së një tuneli dhe pajisjeve të caktuara hekurudhore.

Sindikata e makinistëve të trenave kishte njoftuar dje qëllimin e saj për të kufizuar shpejtësinë e trenave në këtë linjë nga maksimumi i lejuar 300 kilometra në orë në 230 kilometra në orë për një shtrirje prej afërsisht 200 kilometrash, midis Madridit dhe Calatayd, për shkak të problemeve të hasura me infrastrukturën hekurudhore.

Vendimi i Adif u njoftua pas aksidentit në linjën me shpejtësi të lartë Madrid-Andaluzi në qytetin Adamuz (Cordoba), i cili vrau të paktën 41 persona.

Dhe pas muajsh paralajmërimesh dhe kërkesash për këtë qëllim nga sindikata Semaf, e cila përfaqëson numrin më të madh të makinistëve të hekurudhave.   /os/

 

The post MADRID – Hekurudhat spanjolle kufizojnĂ« shpejtĂ«sinĂ« e trenave pas incidentit tĂ« fundit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

ASTANA – Tokayev: Kazakistani ka rezerva qymyri tĂ« mjaftueshme pĂ«r 300 vjet

ASTANA, 20 janar /ATSH-AA/ – Presidenti i Kazakistanit, Kassym-Jomart Tokayev, njoftoi se nĂ« vend gjenden rreth 33 miliardĂ« ton rezerva qymyri, tĂ« cilat, sipas tij, do t’u mjaftonin pĂ«r 300 vjet.

Tokayev i bëri këto deklarata gjatë Takimit të 5-të të Kongresit Kombëtar, të mbajtur në qytetin Kyzylorda, ku foli për ekonominë e vendit.

Ai theksoi se ekonomia e vendit vitin e kaluar u rrit me 6,5 për qind, duke shtuar se Prodhimi i Brendshëm Bruto e kaloi shifrën prej 300 miliardë dollarësh, ndërsa të ardhurat për frymë për herë të parë arritën në 15 mijë dollarë.

Tokayev theksoi gjithashtu nevojën për burime të reja të prodhimit të energjisë, duke vënë në dukje se avantazhet e vendit në këtë fushë nuk janë shfrytëzuar siç duhet.

Ai njoftoi se Kazakistani zotëron 33 miliardë tonë rezerva qymyri dhe se, me normat aktuale të konsumit, këto rezerva do të mjaftonin për 300 vjet.

Duke theksuar se aktualisht prodhohen rreth 110 milionĂ« ton qymyr nĂ« vit, Tokayev tha: “Qymyri Ă«shtĂ« pasuria jonĂ« strategjike”.  /os/

The post ASTANA – Tokayev: Kazakistani ka rezerva qymyri tĂ« mjaftueshme pĂ«r 300 vjet appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – NjĂ« bakter i rrezikshĂ«m gjendet nĂ« telefonat celularĂ«

ROMË, 20 janar /ATSH/ –  ‘’Pseudomonas aeruginosa’’ Ă«shtĂ« njĂ« bakter shumĂ« agresiv dhe kryeson listĂ«n e atyre qĂ« gjenden nĂ« telefonat celularĂ«, shkruan salute.eu.

Arsyeja është e thjeshtë: patogjeni kërkon shumë pak lëndë ushqyese dhe kështu lulëzon në një gamë të gjerë sipërfaqesh, nga pajisjet spitalore te lavamanët dhe telefonat inteligjentë.

Pseudomonas është gjithashtu ndër bakteret më rezistente ndaj antibiotikëve: një arsye tjetër për të kufizuar përdorimin e telefonave celularë.

Pseudomonas aeruginosa mund të shkaktojë infeksione në gjak, mushkëri (pneumoni), traktin urinar ose pjesë të tjera të trupit pas operacionit.  /os/

 

The post FOKUS – NjĂ« bakter i rrezikshĂ«m gjendet nĂ« telefonat celularĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Danimarka dhe Grenlanda propozojnĂ« mision tĂ« NATO-s nĂ« Arktik

KOPENHAGË, 20 janar /ATSH-AA/ – Ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen tha se Danimarka, sĂ« bashku me GrenlandĂ«n, i propozuan Sekretarit tĂ« PĂ«rgjithshĂ«m tĂ« NATO-s, Mark Rutte njĂ« mision tĂ« AleancĂ«s nĂ« Arktik mes kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« territorin autonom danez.

Poulsen mbajti një konferencë të përbashkët për media me ministren e Jashtme të Grenlandës, Vivian Motzfeldt pasi u takuan me kreun e NATO-s dhe shefen e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas në Bruksel.

“Danimarka dhe Grenlanda i kanĂ« propozuar Ruttes njĂ« mision tĂ« NATO-s nĂ« Arktik. Ne e kemi diskutuar atĂ« dhe gjithashtu e kemi propozuar”, tha Poulsen.

Megjithatë, ai nuk tha se si iu përgjigj Rutte propozimit.

Poulsen riafirmoi se ata do tĂ« vazhdojnĂ« dialogun me zyrtarĂ«t amerikanĂ«, duke shtuar se nuk do tĂ« jetĂ« Danimarka ajo qĂ« “do tĂ« heqĂ« dorĂ« nga kĂ«mbĂ«ngulja pĂ«r dialog”.

“NĂ«se SHBA-ja do tĂ« tĂ«rhiqej nga NATO nesĂ«r, ne do tĂ« pĂ«rballeshim me njĂ« sfidĂ« tĂ« madhe nĂ« menaxhimin tonĂ« vetĂ«â€, tha ai duke nĂ«nvizuar se disa nga deklaratat qĂ« vijnĂ« nga Trumpi “vĂ«rtet lĂ«ndojnĂ«â€.

Motzfeldt pĂ«rsĂ«riti se “tĂ« gjitha dyert mbeten tĂ« hapura” pĂ«rmes bashkĂ«punimit dhe zhvillimit “me fokus nĂ« mbrojtjen e ndĂ«rsjellĂ«â€ midis aleatĂ«ve dhe se mbrojtja e tyre Ă«shtĂ« “e ndĂ«rthurur me mbrojtjen e SHBA-sĂ«â€.

“PĂ«r ne, banorĂ«t e GrenlandĂ«s, aspekti mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i pjesĂ«marrjes sonĂ« Ă«shtĂ« tĂ« jemi nĂ« gjendje tĂ« flasim nĂ« emĂ«r tĂ« popullit tĂ« GrenlandĂ«s, duke kontribuar nĂ« gjetjen e zgjidhjeve tĂ« mira nĂ« interes tĂ« tyre. Ne e kemi kryer kĂ«tĂ« punĂ« nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« mirĂ«â€, shtoi ajo.

Grenlanda, një territor vetëqeverisës brenda Mbretërisë së Danimarkës ka tërhequr interesin e SHBA-së për shkak të vendndodhjes së saj strategjike dhe burimeve të mëdha minerale si dhe shqetësimeve të supozuara në lidhje me rritjen e aktivitetit rus dhe kinez.

Trumpi ka thënë vazhdimisht se SHBA-ja duhet ta blejë Grenlandën për sigurinë kombëtare dhe për të parandaluar Rusinë ose Kinën të fitojnë kontrollin e territorit. Ai ka kërcënuar me tarifa aleatët që kundërshtojnë ofertën.

Si Danimarka ashtu edhe Grenlanda kanë hedhur poshtë çdo propozim për shitjen e territorit, duke riafirmuar sovranitetin danez mbi ishullin.   /os/

The post FOKUS – Danimarka dhe Grenlanda propozojnĂ« mision tĂ« NATO-s nĂ« Arktik appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

TEHERAN -HRANA: Mbi 4 000 të vdekur dhe mijëra të arrestuar nga protestat

TEHERAN, 21 janar /ATSH-AA/ – Agjencia e Lajmeve e AktivistĂ«ve tĂ« tĂ« Drejtave tĂ« Njeriut (HRANA) me seli nĂ« SHBA, tha tĂ« hĂ«nĂ«n se numri i viktimave nga protestat nĂ« Iran Ă«shtĂ« rritur nĂ« 4 029 persona.

Sipas të dhënave të mbledhura nga organizata, thuhet se që nga dita e 23-të e protestave mbarëkombëtare në vend janë arrestuar gjithsej 26.015 persona.

Sipas raportit, gjatë protestave të paktën 5.811 persona kanë pësuar lëndime të rënda.

Irani është tronditur nga valët e protestave që nga muaji i kaluar, të cilat filluan më 28 dhjetor në Pazarin e Madh të Teheranit, për shkak të zhvlerësimit të ndjeshëm të rialit iranian dhe përkeqësimit të kushteve ekonomike. Demonstratat më vonë u përhapën në disa qytete të tjera.

ZyrtarĂ«t iranianĂ« kanĂ« akuzuar SHBA-nĂ« dhe Izraelin pĂ«r mbĂ«shtetjen e atyre qĂ« i pĂ«rshkruajnĂ« si “trazira tĂ« armatosura”, tĂ« cilĂ«t kanĂ« kryer disa sulme nĂ« vende publike nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin.

Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump kĂ«rcĂ«noi vazhdimisht se do tĂ« “godiste fort” nĂ«se protestuesit vriteshin, por mĂ« vonĂ« e pĂ«rgĂ«zoi Teheranin pĂ«r anulimin e qindra ekzekutimeve tĂ« planifikuara, tĂ« cilat thuhet se ka bĂ«rĂ«.

The post TEHERAN -HRANA: Mbi 4 000 të vdekur dhe mijëra të arrestuar nga protestat appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trump: Grenlanda Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ne

UASHINGTON, 20 janar /ATSH-AA/ – Presidenti i SHBA-sĂ«, Donald Trump argumentoi tĂ« hĂ«nĂ«n se Danimarka nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje ta mbrojĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« adekuate GrenlandĂ«n, duke sugjeruar se çështja do tĂ« diskutohet me udhĂ«heqĂ«sit ndĂ«rkombĂ«tarĂ« nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror nĂ« Davos.

“Nuk mendoj se ata do tĂ« kundĂ«rshtojnĂ«â€, u tha Trump gazetarĂ«ve kur u pyet pĂ«r komentet e udhĂ«heqĂ«sve evropianĂ« nĂ« Davos, tĂ« cilĂ«t mund tĂ« kundĂ«rshtojnĂ« planin e tij pĂ«r GrenlandĂ«n.

“Shikoni, ne duhet ta bĂ«jmĂ«. Ata duhet ta bĂ«jnĂ« kĂ«tĂ«. Ata nuk mund ta mbrojnĂ« atĂ«. Ata janĂ« njerĂ«z tĂ« mrekullueshĂ«m”, shtoi ai.

NdĂ«rsa vlerĂ«soi DanimarkĂ«n dhe udhĂ«heqjen e saj, Trump tha: “E di qĂ« udhĂ«heqĂ«sit janĂ« njerĂ«z shumĂ« tĂ« mirĂ«, por ata as nuk shkojnĂ« atje”.

Ai shtoi se diskutimet mbi GrenlandĂ«n do tĂ« zhvillohen me udhĂ«heqĂ«s tĂ« ndryshĂ«m qĂ« marrin pjesĂ« nĂ« Forumin Ekonomik BotĂ«ror, i cili filloi tĂ« hĂ«nĂ«n. “Do tĂ« flasim pĂ«r kĂ«tĂ« me njerĂ«z tĂ« ndryshĂ«m”, tha Trump, pa specifikuar udhĂ«heqĂ«sit.

“Grenlanda Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pçr ne”, theksoi ai.

Presidenti amerikan theksoi shqetësimet e kahershme të sigurisë, duke thënë se NATO e ka paralajmëruar Danimarkën për dekada të tëra për kërcënimet e mundshme në rajon.

“NATO e ka paralajmĂ«ruar DanimarkĂ«n pĂ«r rreth 20 vjet tani, mĂ« gjatĂ« se kaq, 25 vjet”, tha Trump. Ai pĂ«rmendi RusinĂ« si shqetĂ«sim duke shtuar se Kina gjithashtu pĂ«rbĂ«n sfidĂ« strategjike nĂ« rajonin e Arktikut.

“Pra, do tĂ« shohim se çfarĂ« ndodh. Por, le ta themi kĂ«shtu, do tĂ« jetĂ« njĂ« Davos shumĂ« interesant”, tha ai.

NĂ« njĂ« intervistĂ« tĂ« shkurtĂ«r telefonike me NBC News, Trump u pyet nĂ«se do tĂ« pĂ«rdorte forcĂ«n pĂ«r tĂ« pushtuar GrenlandĂ«n. “S’ka koment”, u pĂ«rgjigj ai.

Trump thotë se SHBA-ja duhet ta blejë Grenlandën për arsye sigurie kombëtare dhe për të penguar rivalët në Arktik. Ai ka kërcënuar me tarifa për aleatët evropianë që kundërshtuan kontrollin e Grenlandës nga SHBA-ja dhe dërguan një numër të vogël trupash në territor.

Si Danimarka ashtu edhe Grenlanda kanë hedhur poshtë çdo propozim për shitjen e territorit.

The post SHBA – Trump: Grenlanda Ă«shtĂ« shumĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r ne appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KOMENT – Dimri si armĂ« lufte: strategjia e RusisĂ« kundĂ«r UkrainĂ«s

KIEV, 20 janar /ATSH/ – Energji elektrike disa orĂ« nĂ« ditĂ«, nĂ« rastin mĂ« tĂ« mirĂ«. Banesa pa ngrohje pĂ«r ditĂ« tĂ« tĂ«ra. GjeneratorĂ« qĂ« punojnĂ« mbi trotuaret e mbuluara me borĂ«. Reduktime tĂ« furnizimit me ujĂ«. Temperaturat mĂ« tĂ« ulĂ«ta ndĂ«r vite.

Durimi po shteron, nervozizmi po rritet dhe Kievi po ngrin pĂ«rderisa ukrainasit pĂ«rpiqen t’i pĂ«rballojnĂ« sulmet e pandĂ«rprera ruse qĂ« kanĂ« shkatĂ«rruar pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« infrastrukturĂ«s energjetike tĂ« vendit. NjĂ« javĂ« pas njĂ« breshĂ«rie tĂ« madhe ruse mĂ« 9 janar, shumĂ« shtĂ«pi nĂ« kryeqytetin ukrainas, Kiev, kanĂ« mbetur pa ngrohje apo shĂ«rbime tĂ« tjera.

Përderisa bombardimet e Rusisë ndaj caqeve të energjisë civile dhe ngrohjes nuk janë një strategji e re, breshëria këtë dimër duket më e pandalshme dhe më shkatërruese sesa vitet e kaluara.

“ËshtĂ« 15 gradĂ« Celsius nĂ« banesĂ«n time”, tha njĂ« grua teksa po ecte nĂ« njĂ« rrugĂ« tĂ« Kievit, jo larg ndĂ«rtesĂ«s ku banon.

“UnĂ« vishem trash dhe i them [kryetarit tĂ« Kievit, Vitali] Klitschko qĂ« tĂ« shpejtojĂ«. Sigurisht, unĂ« vetĂ« nuk mund tĂ« nxitojĂ« pĂ«r shkak tĂ« moshĂ«s. UnĂ« pi shumĂ« çaja tĂ« nxehtĂ«â€.

“ËshtĂ« turp qĂ« nuk ishim mĂ« tĂ« pĂ«rgatitur pĂ«r kĂ«tĂ«â€, tha ajo nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r Current Time.

NjĂ« burrĂ« tjetĂ«r, qĂ« ecte ngadalĂ« nĂ«pĂ«r qendrĂ«n e Kievit, tha se shtĂ«pia e tij Ă«shtĂ« pa ngrohje qĂ« tre ditĂ«, gjatĂ« tĂ« cilave gruaja e tij ka ndezur shporetin me gaz pĂ«r t’u ngrohur. “Shyqyr Zotit qĂ« kemi gaz”.

Ukrainasit janë të lodhur nga pothuajse katër vjet të luftës së plotë që Rusia nisi kundër shtetit të tyre. Për shumë, morali është pësuar ulje-ngritje, teksa fati i ushtrisë ukrainase në fushëbetejë ka ndryshuar vazhdimisht.

Presidenti Volodymyr Zelensky, dhe zyrtarë të tjerë janë përpjekur që të mbajnë lart moralin e ukrainasve, teksa po ashtu kanë siguruar mbështetje të vazhdueshme nga aleatët perëndimorë dhe furnizim të qëndrueshëm me armë perëndimore, gjë që ka fuqizuar luftën e ushtrisë. Kjo përfshin edhe mbrojtje ajrore për të rrëzuar raketat dhe dronët që lëshon Rusia.

Këtë dimër, Rusia nuk e ka fshehur strategjinë e saj për të shënjestruar rrjetin elektrik dhe termocentralet në Ukrainë, që veçse janë dëmtuar rëndë, së bashku me ngrohtoret komunale, të cilat furnizojnë me ngrohje dhe ujë të nxehtë, në mos shumicën, e ndërtesave në Kiev dhe qytete të tjera ukrainase.

“Nuk ka asnjĂ« central energjetik nĂ« UkrainĂ« qĂ« nuk Ă«shtĂ« goditur nga rusĂ«t gjatĂ« luftĂ«s”, tha ministri i EnergjisĂ«, Denys Shmyhal, gjatĂ« njĂ« mbledhje tĂ« Parlamentit ukrainas mĂ« 16 janar.

Por, Ukraina ka vetĂ«m njĂ« numĂ«r tĂ« kufizuar tĂ« sistemeve kundĂ«rajrore pĂ«r rrĂ«zimin e dronĂ«ve dhe raketave. ZyrtarĂ«t kanĂ« vendosur pĂ«r ndĂ«rprerje tĂ« planifikuara tĂ« energjisĂ« elektrike nĂ«pĂ«r qytet dhe rajonet pĂ«rreth – pĂ«r shembull, tri orĂ« me rrymĂ« dhe 12 pa – teksa punĂ«torĂ«t po ngarendin tĂ« riparojnĂ« dĂ«met qĂ« tĂ« ketĂ« rrymĂ« dhe ngrohje.

“Ka shumĂ« dĂ«me”, tha pĂ«rmes njĂ« videoje njĂ« punĂ«tor i DTEK-ut, kompanisĂ« mĂ« tĂ« madhe private nĂ« UkrainĂ« pĂ«r shĂ«rbime. “Tela tĂ« kĂ«putur, izolatorĂ« tĂ« thyer, shtylla tĂ« dĂ«mtuara. Fusha, rrugĂ« tĂ« shkatĂ«rruara, ku asnjĂ« pajisje nuk mund tĂ« arrijĂ« deri te dĂ«mtimet. PĂ«r t’i gjetur vendet ku ka dĂ«me, punĂ«torĂ«t ecin me orĂ« tĂ« tĂ«ra nĂ« tĂ« ftohtĂ«â€.

Ukrainasve po u humb durimi dhe kanë nisur të kritikojnë zyrtarët lokalë dhe qendrorë. Veçmas në Kiev.

“Kievi, fatkeqĂ«sisht, ka bĂ«rĂ« shumĂ« mĂ« pak, shumĂ« pak Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« kryeqytet. Dhe edhe kĂ«to ditĂ« nuk shoh shumĂ« intensitet”, tha Zelensky, duke pranuar vĂ«shtirĂ«sitĂ« qĂ« kanĂ« pasur punĂ«torĂ«t pĂ«r t’i mbajtur shtĂ«pitĂ« tĂ« ngrohta dhe tĂ« ndriçuara.

Kjo nxiti një reagim të ashpër nga kryetari i Kievit, i cili edhe më herët ka pasur përplasje me Zelenskyn.

“ÇfarĂ« ‘intensiteti’ nuk sheh presidenti nĂ« punĂ«n qĂ« po bĂ«het nĂ« Kiev, nĂ« kĂ«tĂ« situatĂ« krize, veçmas nĂ« ditĂ«t e fundit, siç tha ai?”, shkroi nĂ« Telegram mĂ« 14 janar kryetari i Kievit, Vitali Klitschko.

“TĂ« paktĂ«n unĂ« po flas sinqerisht dhe po i paralajmĂ«roj njerĂ«zit pĂ«r njĂ« situatĂ« jashtĂ«zakonisht tĂ« vĂ«shtirĂ«. Dhe nuk mĂ« interesojnĂ« asnjĂ« lloj vlerĂ«simesh apo zgjedhjesh fantazmĂ«â€, tha Klitschko, i cili kishte kĂ«shilluar banorĂ«t e Kievit qĂ« tĂ« largoheshin nga qyteti pĂ«r shkak tĂ« krizĂ«s energjetike dhe tĂ« gjenin strehim te tĂ« afĂ«rmit ose miqtĂ« qĂ« gjenden diku tjetĂ«r.

Zyrtarët e emergjencës kanë ngritur tenda ngrohëse në lagjet më të prekura të Kievit, ku njerëzit mund të ngrohen dhe të mbushin bateritë e telefonave dhe kompjuterëve të tyre.

Inna, nënë e tre fëmijëve, përfshirë një foshnjë trejavëshe, tha se familja e saj ia doli natën e parë pasi u ndërpre ngrohja dhe energjia elektrike. Por, natën e dytë, temperatura brenda shtëpisë ranë në 15 gradë dhe ata nisën ta ndjenin të ftohtët.

“E veshĂ«m mĂ« tĂ« voglin me dy palĂ« pizhame dhe njĂ« triko tĂ« trashĂ«. NjĂ« fqinj nga solli njĂ« triko leshi nga vitet ‘40”, tha ajo. “Mora edhe gĂ«zof nga spitali dhe e mbulova edhe me tĂ«â€.

“TashmĂ« kemi 55 orĂ« pa rrymĂ«, ndaj thjesht qesh qĂ« tĂ« mos qaj”, tha Anna, njĂ« grua qĂ« po letra nĂ« njĂ« qendĂ«r tjetĂ«r pĂ«r ngrohje.

“Ne duam negociata. Por, mĂ« duket se Rusia nuk do negociata. Dhe, çfarĂ« mĂ« pas? Nuk e di”, tha njĂ« grua tjetĂ«r nĂ« kĂ«tĂ« qendĂ«r. “Dua tĂ« jetoj nĂ« UkrainĂ«â€.

Ligji për konfliktet e armatosura

Vendimi për të shënjestruar popullatën civile të Ukrainës nisi disa muaj pas fillimit të pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës në shkurt të vitit 2022.

Që atëherë, një numër gjithnjë e në rritje i ekspertëve ndërkombëtarë kanë ardhur në përfundim se kjo përpjekje përbën krim të pastër lufte, një shkelje e ligjit ndërkombëtar humanitar që ndalon shënjestrimin e qëllimshëm të civilëve.

“KĂ«to sulme bĂ«hen nĂ« kohĂ« tĂ« caktuara jo pĂ«r tĂ« pĂ«rkuar me ofensiva ushtarake, por me ardhjen e dimrit. Efekti i parashikueshĂ«m – dhe ndoshta edhe qĂ«llimi – Ă«shtĂ« t’i zhysĂ« civilĂ«t nĂ« errĂ«sirĂ« dhe privim, duke e pĂ«rdorur dimrin si armĂ«â€, shkroi njĂ« grup avokatĂ«sh nĂ« njĂ« dokument tĂ« publikuar nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit tĂ« kaluar.

Shkalla e vuajtjeve civile tĂ« shkaktuara nga kĂ«to goditje tejkalon çdo pĂ«rfitim ushtarak tĂ« mundshĂ«m, duke shkelur parimin e proporcionalitetit”, thanĂ« ata.

“Dhe, pĂ«rdorimi i qĂ«llimshĂ«m i motit tĂ« ftohtĂ« dhe errĂ«sirĂ«s pĂ«r tĂ« thyer moralin tregon njĂ« qĂ«llim pĂ«r tĂ« terrorizuar, gjĂ« qĂ« ndalohet me ligjet e luftĂ«s”, shkruan REL.  /os/

The post KOMENT – Dimri si armĂ« lufte: strategjia e RusisĂ« kundĂ«r UkrainĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Ekspozimi nĂ« mĂ« shumĂ« dritĂ« natyrale pĂ«rmirĂ«son kontrollin e glicemisĂ«

LONDËR, 19 janar /ATSH/ – KalojmĂ« gati 90% tĂ« kohĂ«s sonĂ« brenda por drita natyrale Ă«shtĂ« “ora kryesore” qĂ« sinkronizon ritmet tona biologjike, shkruan salute.eu.

Kur ky sinjal dobësohet, rreziku është një lloj mospozicionimi: truri dhe organet periferike, përfshirë muskujt, përpiqen të qëndrojnë aktive.

Ky është fokusi i një studimi të botuar në Cell Metabolism: 13 persona me diabet të tipit 2, të gjithë mbi 65 vjeç, u vëzhguan në një protokoll shumë të kontrolluar, me dy kushte të krahasuara në rend të rastësishëm dhe të paktën katër javë larg.

Në një seancë, ata punuan nga ora 8:00 e mëngjesit deri në orën 5:00 të pasdites në një dhomë me dritare të mëdha dhe dritë natyrale; në tjetrën, ata ndoqën të njëjtën rutinë por me dritë artificiale të vazhdueshme, ndërsa vaktet, aktiviteti fizik, gjumi dhe madje edhe koha para ekranit u mbajtën sa më identike të ishte e mundur.

Rezultatet, pavarĂ«sisht njĂ« madhĂ«sie tĂ« vogĂ«l tĂ« mostrĂ«s dhe vetĂ«m katĂ«r ditĂ« e gjysmĂ«, ishin konsistente: me dritĂ« natyrale, pjesĂ«marrĂ«sit kaluan mĂ« shumĂ« kohĂ« “brenda diapazonit tĂ« dĂ«shirueshĂ«m tĂ« sheqerit nĂ« gjak”, afĂ«rsisht 59% tĂ« kohĂ«s krahasuar me 51% me dritĂ« artificiale, me mĂ« pak ndryshueshmĂ«ri.

Në të njëjtën kohë, metabolizmi u zhvendos drejt oksidimit më të madh të yndyrës, një shenjë e fleksibilitetit të përmirësuar metabolik, dhe nivelet e melatoninës ishin pak më të larta në mbrëmje, sikur e gjithë dita të ishte planifikuar më me kujdes.  /os/

 

The post FOKUS – Ekspozimi nĂ« mĂ« shumĂ« dritĂ« natyrale pĂ«rmirĂ«son kontrollin e glicemisĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BRUKSEL – Kallas: Nuk kĂ«rkojmĂ« njĂ« pĂ«rplasje me SHBA-nĂ«, por do tĂ« mbrohemi!

BRUKSEL, 19 janar /ATSH-ANSA/ – Danimarka dhe Groenlanda nuk janĂ« vetĂ«m, deklaroi pĂ«rfaqĂ«suesja e LartĂ« Kaja Kallas pas takimit me kolegĂ«t e saj nga Danimarka dhe Groenlanda.

‘’ËshtĂ« mirĂ« tĂ« shoh kolegĂ«t e mi Troels Lund Poulsen dhe Vivian Motzfeldt. Siguria e Arktikut Ă«shtĂ« njĂ« interes i pĂ«rbashkĂ«t transatlantik, tĂ« cilin mund ta diskutojmĂ« me aleatĂ«t tanĂ« amerikanĂ«. Por kĂ«rcĂ«nimet me tarifa nuk janĂ« rruga e duhur’’, shtoi ajo.

‘’Sovraniteti i DanimarkĂ«s Ă«shtĂ« i panegociueshĂ«m. Ne nuk kemi interes tĂ« kĂ«rkojmĂ« konfrontim, por do ta mbrojmĂ« qĂ«ndrimin tonĂ«. Evropa ka njĂ« gamĂ« mjetesh pĂ«r tĂ« mbrojtur interesat e saj’’, theksoi Kallas.  /os/

The post BRUKSEL – Kallas: Nuk kĂ«rkojmĂ« njĂ« pĂ«rplasje me SHBA-nĂ«, por do tĂ« mbrohemi! appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

PORTRET – Valentino, perandori i fundit i modĂ«s dhe mjeshtri i Ă«ndrrave

ROMË, 19 janar /ATSH/ – Emri i tij i vĂ«rtetĂ« ishte Valentino Clemente Ludovico Garavani. PĂ«r botĂ«n, ai ishte thjesht Valentino, perandori i fundit i modes, ose ‘’The Chic’’ pĂ«r amerikanĂ«t shkruan Vanityfair.it.

Valentino ndërroi jetë sot, në qetësinë e shtëpisë së tij romake. Ai ishte 93 vjeç, tërësisht i përkushtuar ndaj modës, luksit dhe një vizioni të rrallë.

Mjafton të shikoni rrobat që ai vetë i dizenjoi për koleksionet e tij, mund të admironi atë thjeshtësi: një fjongo, një dekolte, një detaj dhe do të kuptoni madhësinë e tij.

Ai ishte një mjeshtër i ëndrrave, i përkushtuar ndaj bukurisë, magjepsjes.

Bukuria ka qenë gjithmonë një mit për të cilin Valentino aspironte pa pushim, një pasion pa të cilin nuk mund të jetonte.

Dhe nuk po flasim vetëm për tapetin e kuq ose fustanet e princeshave. Po flasim për një bukuri 360 gradë që përshkonte çdo moment të jetës së tij, që shpërthente nga gjithçka që bënte.

Valentino lindi më 11 maj 1932, në Voghera, në provincën e Milanos.

Babai i tij, Mauro Garavani, u martua me Teresën, hapi një berberhane dhe më pas iu përkushtua shitjes me shumicë të materialeve elektrike, duke i siguruar familjes të ardhura të kënaqshme.

Valentino ndoqi shkollën, por ishte i shpërqendruar duke mbushur faqet e librave me vizatime të panumërta.

Ai gjithmonë e donte vizatimin: e bënte vazhdimisht. Nga ato male skicash dolën idetë e tij të mrekullueshme.

Në vitet 1950, pasi fitoi njohje duke marrë pjesë në një konkurs të rëndësishëm dizajni, ai u transferua në Paris dhe filloi të punonte në shtëpinë e Jean DessÚs dhe në atelienë e Guy Laroche.

Ai u kthye në Itali dhe në fund të viteve 1950 ishte në Romë, duke studiuar nën drejtimin e Emilio Schuberth, përpara se të punonte në atelienë e Vincenzo Ferdinandit përpara se të hapte shtëpinë e tij të modës.

Në vitin 1957, ai themeloi Valentino-n, së bashku me disa partnerë, përfshirë babanë e tij.

Megjithatë, kostot e larta operative, të kombinuara me shijen e stilistit për luks, i çuan partnerët të tërhiqeshin nga biznesi, duke shkaktuar pothuajse falimentimin e shtëpisë së modës.

Ardhja e partnerit të tij Giancarlo Giammetti, një student i arkitekturës, rezultoi vendimtare. Me Giammetti-n, Garavani filloi një shtëpi të re mode, duke u përqendruar ekskluzivisht në anën krijuese dhe duke ia lënë anën financiare partnerit të tij.

Në vitin 1959 ai hapi atelienë e tij në Romë në Via dei Condotti dhe në vitin 1960 filloi bashkëpunimin me Giancarlo Giammetti, i cili do të mbikëqyrte zhvillimin e markës së tij.

Në vitin 1962, pas triumfit të koleksionit të tij të parë në Pitti Moda në Firence, Valentino u bë shpejt një nga stilistët më të vlerësuar dhe më të njohur në botë.

Dy faqet që botimi francez Vogue i kushtoi atij ishin shenjë e shenjtërimit të tij midis të mëdhenjve të modës.

NĂ« vitin 1967 ai u vlerĂ«sua me Çmimin Neiman Marcus nĂ« Dallas, ekuivalenti, nĂ« botĂ«n e modĂ«s, i Oscarit pĂ«r kinemanĂ«.

Në të njëjtin vit ai dizenjoi uniformat për asistentët e fluturimit TWA dhe prezantoi koleksionin e parë Valentino Uomo.

NĂ« vitin 1968 ai filloi tĂ« pĂ«rdorte “V”-nĂ« e famshme si nĂ«nshkrimin e tij ai krijoi fustanin e nusĂ«risĂ« pĂ«r dasmĂ«n e Jacqueline Bouvier me Onassis.

Ndërkombëtarizimi i markës fillon zyrtarisht, falë një politike inteligjente bashkëpunimesh me kompani të reja prodhimi.

Në dekadën e re, vitet 1970, stilisti italian hap atelie të reja në qytetet më të rëndësishme ndërkombëtare të modës, duke përfshirë Parisin, Tokion, Gjenevën, Nju Jorkun dhe Lozanën.

Në vitin 1969 ai hapi dyqanin e tij të parë të veshjeve të gatshme në Milano.

Ai hapi dyqane në New York City dhe Romë vitin pasardhës. Stilisti vazhdoi të gëzonte një karrierë jashtëzakonisht të suksesshme dhe të shkëlqyer, duke i shërbyer shoqërisë së lartë dhe botës së argëtimit.

Ai dhe Giametti e shitën kompaninë në vitin 1998, megjithëse Valentino mbeti stilisti.

Në vitin 2006 ai mori medaljen e Legjionit të Nderit Francez dhe doli në pension në vitin 2008.

Valentino vdiq sot në shtëpinë e tij në Romë.

Giorgia Meloni, kryeministrja e ItalisĂ«, i bĂ«ri homazh atij nĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale ku e quajti atĂ« njĂ« “mjeshtĂ«r tĂ« padiskutueshĂ«m tĂ« stilit dhe elegancĂ«s dhe simbol tĂ« pĂ«rjetshĂ«m tĂ« modĂ«s sĂ« lartĂ« italiane”.   /os/

The post PORTRET – Valentino, perandori i fundit i modĂ«s dhe mjeshtri i Ă«ndrrave appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KOPENHAGË – Danimarka rrit praninĂ« ushtarake nĂ« GroenlandĂ«

KOPENHAGË, 19 janar /ATSH-AA/ – Danimarka po vendos mĂ« shumĂ« ushtarĂ« nĂ« GrenlandĂ«, njoftuan sot mediat lokale.

Forcat e Armatosura Daneze konfirmuan vendosjen për transmetuesin danez TV 2.

NjĂ« numĂ«r mĂ« i madh ushtarĂ«sh luftarakĂ« danezĂ« pritet tĂ« mbĂ«rrijnĂ« nĂ« Kangerlussuaq tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, nĂ« atĂ« qĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rshkruar si “njĂ« kontribut i konsiderueshĂ«m”.

MbĂ«rritja do t’i shtohet njĂ« grumbullimi tĂ« vazhdueshĂ«m tĂ« personelit ushtarak danez nĂ« GrenlandĂ«.

Sipas raportit, rreth 100 ushtarë danezë kanë mbërritur tashmë në Nuuk, kryeqytetin e Grenlandës, me një numër të ngjashëm të vendosur në Kangerlussuaq.

Trupat do tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« stĂ«rvitjen “Arctic Endurance”, tĂ« cilĂ«n autoritetet daneze thonĂ« se Ă«shtĂ« pĂ«rshpejtuar dhe intensifikuar pas deklaratave tĂ« fundit tĂ« presidentit tĂ« SHBA-sĂ«, Donald Trump.

Trump tha se dĂ«shiron “blerjen e plotĂ« dhe totale” tĂ« territorit danez, duke argumentuar se Ă«shtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r sigurinĂ« e SHBA-sĂ« dhe atĂ« globale.

Shtëpia e Bardhë ka thënë se Grenlanda mund të merret edhe ushtarakisht.

Të shtunën, presidenti Trump tha se do të vendoste tarifa prej 10 për qind për Mbretërinë e Bashkuar, Danimarkën, Norvegjinë, Suedinë, Francën, Gjermaninë, Holandën dhe Finlandën deri më 1 shkurt, me tarifat që do të rriten në 25 për qind deri më 1 qershor, për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj kontrollit amerikan të Grenlandës.

Pas njoftimit, tetë vendet evropiane lëshuan deklaratë të përbashkët të dielën, duke denoncuar kërcënimin amerikan dhe duke riafirmuar angazhimin e tyre për sigurinë e Arktikut.   /os/

The post KOPENHAGË – Danimarka rrit praninĂ« ushtarake nĂ« GroenlandĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MODË – Vdes nĂ« moshĂ«n 93 vjeçare stilisti italian Valentino Garavani

ROMË, 19 janar /ATSH-ANSA/ – Gjigandi i modĂ«s Valentino Garavani ka vdekur sot nĂ« moshĂ«n 93 vjeçare.

“Ai ndĂ«rroi jetĂ« nĂ« paqe nĂ« rezidencĂ«n e tij romake, i rrethuar nga dashuria e tĂ« dashurve tĂ« tij”, njoftoi Fondacioni Valentino Garavani dhe Giancarlo Giammetti nĂ« njĂ« deklaratĂ«.

I lindur Valentino Clemente Ludovico Garavani, i njohur nga të gjithë si Valentino, stilisti lindi më 11 maj 1932, në Voghera, në provincën e Pavias.

Pasioni i tij për modën, i mbështetur nga prindërit e tij Mauro Garavani dhe Teresa de Biaggi, e shtyu atë të studionte modë dhe frëngjisht, përpara se të transferohej në Paris për të eksploruar mundësi të reja.

Ky ishte vetëm fillimi i një karriere të gjatë dhe rekordthyese që e çoi atë të bëhej një nga emrat më legjendarë në modën italiane dhe ndërkombëtare.

The post MODË – Vdes nĂ« moshĂ«n 93 vjeçare stilisti italian Valentino Garavani appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

DAVOS – Fillon Samiti i Forumit Ekonomik BotĂ«ror me temĂ«n “Fryma e Dialogut”

DAVOS, 19 janar /ATSH-AA/ – Takimi i 56-tĂ« Vjetor i Forumit Ekonomik BotĂ«ror (WEF) ka filluar nĂ« Davos me temĂ«n “Fryma e Dialogut”.

Samiti, i cili mbahet në qytetin zviceran të Davosit dhe që zgjat deri më 23 janar, pritet të tërheqë gati 3.000 pjesëmarrës nga 130 vende.

Pritet të marrin pjesë afërsisht 400 zyrtarë të nivelit të lartë dhe udhëheqës politikë, përfshirë 65 krerë shtetesh dhe qeverish, 55 ministra ekonomie dhe financash, 33 ministra të jashtëm, 34 ministra tregtie dhe industrie dhe 11 guvernatorë të bankave qendrore.

NĂ« samitin e kĂ«tij viti, me temĂ« “Fryma e Dialogut”, do tĂ« marrin pjesĂ« edhe organizata ndĂ«rkombĂ«tare joqeveritare, akademikĂ« tĂ« shumtĂ« dhe pĂ«rfaqĂ«sues kryesorĂ« tĂ« botĂ«s globale tĂ« biznesit.

Udhëheqësit politikë dhe përfaqësuesit kryesorë të biznesit do të mblidhen në samit për të marrë pjesë në seanca të hartuara për të filluar diskutime produktive mbi problemet më urgjente të botës dhe në fund të fundit për të krijuar ndikim.

Në këtë periudhë të rritjes së rreziqeve gjeopolitike dhe gjeoekonomike, pjesëmarrësit do të diskutojnë çështje sfiduese si ekonomia globale, transformimi teknologjik, inteligjenca artificiale dhe qëndrueshmëria.

Midis pjesëmarrësve të rëndësishëm në samit, pritet të jenë të pranishëm shumë liderë politikë, përfshirë presidentin e SHBA-së Donald Trump, zëvendëskryeministrin kinez He Faiang, presidentin francez Emmanuel Macron, kancelarin gjerman Friedrich Merz, kryeministrin palestinez Mohammed Mustafa, presidentin sirian Ahmed al-Shara, kryeministrin spanjoll Pedro Sanchez dhe presidentin argjentinas Javier Milei.

ËshtĂ« planifikuar Trump tĂ« mbajĂ« fjalimin e tij pasditen e 21 janarit dhe pritet tĂ« shoqĂ«rohet nga sekretari i Shtetit Marco Rubio, sekretari i Thesarit Scott Bessent dhe PĂ«rfaqĂ«suesi i TregtisĂ« Jamieson Greer.

– Masa tĂ« rrepta sigurie nĂ« Davos

Samiti i këtij viti, i cili pritet të shohë një numër rekord përfaqësuesish të qeverisë së nivelit të lartë në historinë e Takimeve Vjetore të WEF, po mbahet nën masa të rrepta sigurie.

Policia dhe ushtria zvicerane po pĂ«rdorin “inteligjencĂ«n artificiale” pĂ«r tĂ« monitoruar nĂ« mĂ«nyrĂ« strikte tĂ« gjitha rrugĂ«t dhe rrugĂ«t hekurudhore tĂ« lidhura me Davosin. CivilĂ«t qĂ« mbĂ«rrijnĂ« nĂ« Davos i nĂ«nshtrohen skanimeve me anĂ« tĂ« njohjes sĂ« fytyrĂ«s dhe kontrolleve nga forcat e sigurisĂ«.

Në samit, kryhen kontrolle sigurie të ngjashme me ato në aeroporte për të hyrë në qendrën mediatike, sallat e konferencave dhe ndërtesat e tjera të ngjarjeve. Laptopët dhe çantat e pjesëmarrësve skanohen gjithashtu nga makinat me rreze X.   /os/

The post DAVOS – Fillon Samiti i Forumit Ekonomik BotĂ«ror me temĂ«n “Fryma e Dialogut” appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Kievi ngre alarmin: Moska planifikon tĂ« lĂ«shojĂ« deri nĂ« 1 000 dronĂ« nĂ« ditĂ« kĂ«tĂ« vit

MOSKE, 18 janar /ATSH-ANSA/ – Federata Ruse planifikon tĂ« rrisĂ« ndjeshĂ«m prodhimin duke parashikuar tĂ« lĂ«sojĂ« deri nĂ« 1 000 dronĂ« nĂ« ditĂ« mbi UkrainĂ« deri nĂ« vitin 2026, deklaroi komandanti i PĂ«rgjithshĂ«m i Forcave tĂ« Armatosura tĂ« UkrainĂ«s, Oleksandr Syrsky.

Sipas Syrsky, ”nuk ka shenja se rusĂ«t po pĂ«rgatiten pĂ«r bisedime paqeje”.

“PĂ«rkundrazi, po dĂ«shmojmĂ« njĂ« rritje tĂ« armiqĂ«sive, tĂ« numrit tĂ« grupeve sulmuese armike dhe njĂ« rritje tĂ« prodhimit tĂ« armĂ«ve, raketave dhe dronĂ«ve” shton ai.

Aktualisht, armiku prodhon 404 Shaheed tĂ« llojeve tĂ« ndryshme çdo ditĂ«. Dhe planet e tij pĂ«rfshijnĂ« njĂ« rritje” tĂ« lĂ«shimeve tĂ« dronĂ«ve, specifikoi ai. /os/

The post FOKUS – Kievi ngre alarmin: Moska planifikon tĂ« lĂ«shojĂ« deri nĂ« 1 000 dronĂ« nĂ« ditĂ« kĂ«tĂ« vit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌