❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

KOPENHAGË – LigjvĂ«nĂ«sit kundĂ«r planeve tĂ« Trump pĂ«r GroenlandĂ«n

KOPENHAGË, 17 janar /ATSH-DPA/ – Para protestave tĂ« planifikuara nĂ« DanimarkĂ« dhe GrenlandĂ«, njĂ« delegacion dypartiak i ligjvĂ«nĂ«sve amerikanĂ« riafirmoi sot nĂ« njĂ« konferencĂ« pĂ«r shtyp nĂ« KopenhagĂ« kundĂ«rshtimin e tyre ndaj dĂ«shirĂ«s sĂ« presidentit amerikan Donald Trump pĂ«r tĂ« kontrolluar ishullin arktik.

“Groenlanda Ă«shtĂ« pjesĂ« e DanimarkĂ«s. Danimarka Ă«shtĂ« aleatja jonĂ« nĂ« NATO”, tha senatori demokrat Chris Coons.

“NĂ« mendimin tim, kjo duhet tĂ« mbyllĂ« kĂ«tĂ« diskutim”, shtoi ai.

Presidenti Trump ka argumentuar herë pas here se kontrolli amerikan i Groenlandës është i nevojshëm për të parandaluar zgjerimin e ndikimit të Rusisë dhe Kinës në rajon.

Grenlanda, një territor kryesisht autonom arktik, është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës.

Ai së fundmi ka kërcënuar vendet që kundërshtojnë planet e tij me tarifa ndëshkuese.

Coons e pĂ«rshkroi deklaratĂ«n e Trump si “jokonstruktive,” duke paralajmĂ«ruar se trajtimi aktual ndaj DanimarkĂ«s mund tĂ« shkaktojĂ« dĂ«me tĂ« qĂ«ndrueshme nĂ« marrĂ«dhĂ«niet bilaterale.

Senatori, që përfaqëson shtetin e Delaware, pyeti se si mund të besohet SHBA-ja nëse aleati i NATO-s, Danimarka, lihet në vështirësi?

Njëmbëdhjetë ligjvënësit, që udhëtuan drejt Danimarkës, thanë se planet e Trump do të hasin rezistencë edhe në SHBA, ndërsa vetëm dy prej tyre ishin nga Partia Republikane e Trump.

Disa vende evropiane të NATO-s, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Britaninë e Madhe, po dërgojnë ekipe të vogla ushtarake për të vlerësuar aftësinë e NATO-s për të mbrojtur rajonin Arktik si pjesë e një misioni vëzhgimi të udhëhequr nga Danimarka./ /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post KOPENHAGË – LigjvĂ«nĂ«sit kundĂ«r planeve tĂ« Trump pĂ«r GroenlandĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

IRAN – Khamenei fajĂ«son presidentin Trump pĂ«r protestat dhe viktimat nĂ« vend

TEHERAN, 17 janar /ATSH-DPA/ – UdhĂ«heqĂ«si suprem i Iranit, Ayatollah Ali Khamenei fajĂ«soi sot presidentin amerikan Donald Trump pĂ«r protestat kombĂ«tare qĂ« kanĂ« tronditur Iranin.

Duke iu drejtuar mbĂ«shtetĂ«sve nĂ« Teheran, Khamenei tha se Trump ka ndĂ«rhyrĂ« personalisht nĂ« trazirat dhe ka nxitur “kryengritĂ«sit” qĂ« tĂ« vazhdojnĂ« demonstratat e tyre.

“Irani e shpall Trumpin pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r viktimat, dĂ«met dhe shpifjet qĂ« janĂ« bĂ«rĂ« kundĂ«r popullit iranian,”, shtoi ai sipas rrjetit ”Islamic Republic of Iran Broadcasting” (IRIB).

Protestat nisën më 28 dhjetor në Teheran si demonstrata nga pronarët e dyqaneve për rënien e fortë të vlerës së rialit iranian dhe përkeqësimin e kushteve ekonomike, përpara se të shndërroheshin në një kryengritje kombëtare kundër sistemit autoritar të Republikës Islamike.

Forcat e sigurisë reaguan me dhunë dhe grupet iraniane të të drejtave të njeriut raportojnë mbi 3 400 viktima që nga fillimi i trazirave.

Numrat e saktĂ« janĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r t’u verifikuar pĂ«r shkak tĂ« kufizimeve tĂ« mĂ«dha nĂ« aksesin nĂ« internet.

Në ditët e fundit, demonstratat duket se janë qetësuar, megjithatë situata e saktë mbetet e paqartë për shkak të bllokadës së informacionit./   /Ad.Ab./  a.jor.

The post IRAN – Khamenei fajĂ«son presidentin Trump pĂ«r protestat dhe viktimat nĂ« vend appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Protesta masive nĂ« DanimarkĂ« dhe GroenlandĂ« kundĂ«r planeve amerikane pĂ«r ishullin arktik

KOPENHAGË, 17 janar /ATSH-AFP/ – Demonstrata tĂ« mĂ«dha pritet tĂ« zhvillohen sot nĂ« DanimarkĂ« dhe GroenlandĂ«, nĂ« shenjĂ« proteste kundĂ«r deklaratave tĂ« presidentit amerikan Donald Trump lidhur me marrjen nĂ«n kontroll tĂ« ishullit arktik.

Sipas organizatorëve, protestat synojnë të dërgojnë një mesazh të qartë kundër çdo ideje që cenon sovranitetin e Groenlandës dhe të drejtën e banorëve të saj për vetëvendosje.

Mijëra persona kanë njoftuar në rrjetet sociale se do të marrin pjesë në marshime dhe tubime të organizuara nga shoqata groenlandeze në qytete të ndryshme daneze.

Protestat janë planifikuar të mbahen në Kopenhagë, Aarhus, Aalborg dhe Odense, si dhe në kryeqytetin e Gorenlandës, Nuuk.

Organizatorët theksojnë se qëllimi i tyre është mbrojtja e demokracisë, respektimi i të drejtave të popullit groenlandez dhe kundërshtimi i çdo presioni të jashtëm politik./ /Ad.Ab./  a.jor.

The post FOKUS – Protesta masive nĂ« DanimarkĂ« dhe GroenlandĂ« kundĂ«r planeve amerikane pĂ«r ishullin arktik appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – NjĂ« pikĂ« kritike e trurit pĂ«rshpejton papritur harresĂ«n

LONDËR, 17 janar /ATSH/ – Studime tĂ« reja tregojnĂ« se rĂ«nia e kujtesĂ«s me kalimin e moshĂ«s nuk ndodh gjithmonĂ« gradualisht, sipas “The Times.”

NjĂ« test, qĂ« pĂ«rfshiu mbi 10 mijĂ« skanime MRI dhe rreth 13 mijĂ« teste kujtese, ka zbuluar se truri mund tĂ« arrijĂ« njĂ« “pikĂ« kritike”, pas sĂ« cilĂ«s harresa pĂ«rshpejtohet ndjeshĂ«m.

Sipas kĂ«rkimit, tĂ« botuar nĂ« revistĂ«n “Nature Communications”, humbja e kujtesĂ«s nuk lidhet vetĂ«m me dĂ«mtimin e njĂ« zone tĂ« vetme tĂ« trurit, siç mendohej mĂ« parĂ«, por me ndryshime strukturore tĂ« pĂ«rhapura nĂ« shkallĂ« tĂ« gjerĂ«.

Kur atrofia e trurit kalon një nivel të caktuar, performanca e kujtesës bie më shpejt dhe më thellë.

Tradicionalisht, vëmendja ishte përqendruar te hipokampusi, një zonë kyçe për formimin e kujtimeve. Por studimi i ri tregon se, ndonëse lidhja më e fortë mbetet aty, edhe rajone të tjera si amigdala, talamusi, kaudati dhe insula luajnë rol të rëndësishëm në rënien e kujtesës.

Një nga gjetjet më domethënëse është modeli jolinear i kësaj rënieje.

Për shumë individë, kujtesa mbetet relativisht e qëndrueshme për vite me radhë, derisa ndryshimet strukturore të trurit arrijnë një prag kritik.

Pas këtij momenti, përkeqësimi bëhet i shpejtë dhe më i dukshëm.

Mosha rezulton faktor kyç në forcimin e lidhjes mes tkurrjes së trurit dhe humbjes së kujtesës.

Studiuesit vërejnë se pas moshës 60 vjeç, kjo lidhje bëhet shumë më e fortë, ndërsa në të 70-at dhe 80-at edhe ndryshime më të lehta strukturore mund të shoqërohen me rënie të dukshme njohëse.

Sa i përket faktorëve gjenetikë, si aleli APOE Δ4 i lidhur me Alzheimerin, studimi tregon se ai rrit rrezikun për atrofi dhe rënie të kujtesës, por nuk e forcon drejtpërdrejt lidhjen mes dëmtimit strukturor dhe performancës së kujtesës.

Në përfundim, studiuesit theksojnë se humbja e kujtesës është një problem i të gjithë trurit, jo vetëm i një zone të veçantë. Kjo qasje e re hap rrugën për zbulimin më të hershëm të rrezikut dhe për ndërhyrje më të personalizuara, duke e parë shëndetin njohës si rezultat të funksionimit të një rrjeti të tërë strukturash cerebrale./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – NjĂ« pikĂ« kritike e trurit pĂ«rshpejton papritur harresĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – SHBA ftohet tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« manovrat ushtarake nĂ« GroenlandĂ«

OSLO, 16 janar /ATSH-AFP/ – Shtetet e Bashkuara janĂ« ftuar tĂ« marrin pjesĂ« nĂ« manovrat ushtarake nĂ« GroenlandĂ«, tha kreu i KomandĂ«s Daneze tĂ« Arktikut duke specifikuar se kĂ«to manovra lidheshin me RusinĂ«.

“Sigurisht, Shtetet e Bashkuara, si anĂ«tare e NATO-s, janĂ« tĂ« ftuara kĂ«tu”, tha gjenerali Soren Andersen gjatĂ« njĂ« interviste me gazetarĂ«t nĂ« njĂ« anije tĂ« marinĂ«s daneze, e ankoruar nĂ« portin e Nuuk, kryeqytet i GroenlandĂ«s.

Oficeri danez tha se kishte folur po atĂ« ditĂ« me aleatĂ«t e NATO-s, pĂ«rfshirĂ« Shtetet e Bashkuara, dhe i kishte ftuar ata tĂ« “vijnĂ« kĂ«tu”.

Ai i bëri këto komente ndërsa disa vende evropiane të NATO-s, përfshirë Francën dhe Gjermaninë, por jo Shtetet e Bashkuara, dërguan disa dhjetëra ushtarë në Grenlandë për të përgatitur forcat e tyre të armatosura për manovrat e ardhshme në Arktik.
Shumë ekspertë e shohin këtë si një sinjal strategjik për Uashingtonin.

ShtĂ«pia e BardhĂ« ka pohuar se ky vendosje trupash nuk do tĂ« ketĂ« “asnjĂ« ndikim” nĂ« objektivin e Donald Trump pĂ«r “blerjen” e GroenlandĂ«s.
“PĂ«r mua, kjo lidhet me RusinĂ«. Ka tĂ« bĂ«jĂ« me atĂ« qĂ« po ndodh nĂ« UkrainĂ«â€, tha gjenerali danez nĂ« lidhje me manovrat.

“Ne shohim se si Rusia po e zhvillon luftĂ«n nĂ« UkrainĂ« dhe kur lufta nĂ« UkrainĂ« tĂ« mbarojĂ« – shpresojmĂ« me njĂ« rezultat tĂ« favorshĂ«m pĂ«r UkrainĂ«n – ne besojmĂ« se Rusia do t’i rishpĂ«rndajĂ« burimet qĂ« po pĂ«rdor aktualisht nĂ« UkrainĂ« nĂ« zona tĂ« tjera operacionesh, pĂ«rfshirĂ« Arktikun”, shtoi ai.

Donald Trump këmbëngul se Shtetet e Bashkuara kanë nevojë për Groenlandën për sigurinë e tyre kombëtare dhe për të frenuar përparimet e Rusisë dhe Kinës në Arktik./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – SHBA ftohet tĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« manovrat ushtarake nĂ« GroenlandĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

GJERMANI – Merz: Evropa tĂ« jetĂ« mĂ« e pavarur strategjikisht nga SHBA-ja

BERLIN, 16 janar /ATSH-DPA/ – Kancelari gjerman Friedrich Merz tha se Evropa duhet tĂ« bĂ«het mĂ« strategjikisht e pavarur nga Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s duke paralajmĂ«ruar kundĂ«r rrezikut qĂ« kontinenti tĂ« lihet mĂ«njanĂ« nĂ« njĂ« rend botĂ«ror qĂ« po ndryshon.

Duke folur gjatĂ« njĂ« takimi pĂ«r fushatĂ«n zgjedhore lokale nĂ« landin e Baden-WĂŒrttembergut, Merz tha se Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s po largohen nga njĂ« rend ndĂ«rkombĂ«tar i bazuar nĂ« rregulla dhe po lĂ«vizin drejt njĂ« qasjeje mĂ« tĂ« bazuar nĂ« forcĂ«.

“Ne nuk duhet tĂ« fusim kokĂ«n nĂ« rĂ«rĂ« ose tĂ« pĂ«rpiqemi tĂ« mbijetojmĂ« nĂ« ndonjĂ« qoshe”, tha Merz.

“Kjo lloj llogaritjeje nuk funksionon”, theksoi ai.

“PĂ«r t’u respektuar, Gjermania duhet tĂ« mĂ«sojĂ« tĂ« mbrojĂ« interesat e saj”, shtoi Merz./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post GJERMANI – Merz: Evropa tĂ« jetĂ« mĂ« e pavarur strategjikisht nga SHBA-ja appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – FĂ«mijĂ«t amerikanĂ« kalojnĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« ditĂ«s nĂ« shkollĂ« nĂ« telefon

SAN FRANCISKO, 17 janar /ATSH/ – FĂ«mijĂ«t dhe adoleshentĂ«t po kalojnĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r kohĂ« nĂ« telefon gjatĂ« ditĂ«s sĂ« shkollĂ«s sesa mendojnĂ« prindĂ«rit.

NjĂ« studim i ri i publikuar nga revista “JAMA” tregon se adoleshentĂ«t amerikanĂ« nga 13 deri nĂ« 18 vjeç shpenzojnĂ« mesatarisht rreth 70 minuta tĂ« ditĂ«s shkollore nĂ« telefon, kohĂ« qĂ« pĂ«rkon drejtpĂ«rdrejt me orarin e mĂ«simit, sipas CNN.

Sipas autorit kryesor të studimit, Jason Nagata nga Universiteti i Kalifornisë, kjo kohë po merret nga momentet kur nxënësit duhet të jenë të përqendruar në mësim. Dhe kjo është vetëm një pjesë e vogël e përdorimit total të ekraneve, pasi kërkime të tjera tregojnë se adoleshentët kalojnë rreth 8,5 orë në ditë në argëtim digjital.

Ndryshe nga studimet e mëparshme që bazoheshin në vetëraportim, ky studim përdori një aplikacion që regjistroi realisht përdorimin e telefonit. Rezultatet treguan se gjatë shkollës, pjesa më e madhe e kohës shpenzohej në rrjete sociale si TikTok, Instagram dhe Snapchat, si dhe në lojëra dhe video në YouTube.

Edhe pse disa nxĂ«nĂ«s pretendojnĂ« se telefoni u nevojitet pĂ«r detyra shkollore, aplikacionet e pĂ«rdorura rrallĂ« kishin lidhje me mĂ«simin. Studimi sugjeron gjithashtu se, pavarĂ«sisht rregullave kufizuese nĂ« shkolla, nxĂ«nĂ«sit po gjejnĂ« mĂ«nyra pĂ«r t’i anashkaluar ato.

Ekspertët këshillojnë që prindërit të mos i fajësojnë fëmijët, pasi telefonat janë të dizajnuar për të krijuar varësi. Në vend të ndëshkimit, rekomandohet dialogu dhe përfshirja e fëmijëve në vendosjen e rregullave, si dhe zgjidhje praktike si lënia e telefonit në shtëpi ose fikja e njoftimeve gjatë shkollës.

Po ashtu, prindërit duhet të japin shembullin e tyre. Studimet tregojnë se sjellja e prindërve ndaj telefonit ndikon drejtpërdrejt te fëmijët. Kufizimi i përdorimit të telefonit dhe promovimi i kohës pa ekrane mund të ndihmojnë në përmirësimin e përqendrimit, rezultateve shkollore dhe marrëdhënieve sociale të të rinjve./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – FĂ«mijĂ«t amerikanĂ« kalojnĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« madhe tĂ« ditĂ«s nĂ« shkollĂ« nĂ« telefon appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BERLIN – Wadephul: Gjermania synon njĂ« vend nĂ« Bordin e Paqes tĂ« GazĂ«s

BERLIN, 16 janar /ATSH-DPA/ – Gjermania po shpreson tĂ« marrĂ« njĂ« vend nĂ« tĂ« ashtuquajturin Bord i Paqes pĂ«r GazĂ«n, tha sot ministri i JashtĂ«m Johann Wadephul  pas njoftimit tĂ« presidentit amerikan Donald Trump pĂ«r krijimin e kĂ«tij organiymi qĂ« do tĂ« mbikĂ«qyrĂ« administrimin tranzitor tĂ« bregut tĂ« GazĂ«s.

”Gjermania Ă«shtĂ« e gatshme tĂ« marrĂ« pĂ«rgjegjĂ«si nĂ« kĂ«tĂ« institucion tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m”, tha Wadephul pas bisedimeve nĂ« Berlin me homologen e tij austriake Beate Meinl-Reisinger.

“Ne presim qĂ« bisedime konkrete tĂ« zhvillohen shumĂ« shpejt dhe ndoshta edhe njĂ« ftesĂ«â€, shtoi ai.

Wadephul gjithashtu shprehu shpresën që faza e dytë e procesit të paqes në Gazë, e nisur nën ndërmjetësimin amerikan, të fillonte shpejt.

Trump postoi dje në platformën e tij Truth Social se ishte krijuar Bordi i Paqes.

Bordi do tĂ« mbikĂ«qyrĂ« punĂ«n e ashtuquajturit Komitet KombĂ«tar pĂ«r Administrimin e GazĂ«s, njĂ« grup prej 14 palestinezĂ«sh – thuhet se pa lidhje me Hamasin – i cili u takua pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« tĂ« enjten nĂ« Kajro.

Ata do të mbikëqyrin jetën e përditshme dhe shërbimet bazë në Rripin e Gazës, i cili është shkatërruar pjesërisht nga më shumë se dy vjet luftë. /Ad.Ab./ a.jor.

The post BERLIN – Wadephul: Gjermania synon njĂ« vend nĂ« Bordin e Paqes tĂ« GazĂ«s appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

KIEV – Sulmet ruse ndaj infrastrukturĂ«s energjetike detyrojnĂ« mbylljen e shkollave

KIEV, 16 janar /ATSH-AFP/ – Kryebashkiaku i Kievit, Vitali Klitschko njoftoi sot se shkollat e kryeqytetit ukrainas do tĂ« mbyllen deri mĂ« 1 shkurt, nĂ« mes tĂ« krizĂ«s sĂ« shkaktuar nga bombardimet e fundit ruse, tĂ« cilat kanĂ« sjellĂ« ndĂ«rprerje masive tĂ« ngrohjes dhe energjisĂ« elektrike.

”QĂ« nga 19 janari, shkollat e kryeqytetit do tĂ« jenĂ« tĂ« mbyllura deri mĂ« 1 shkurt”, shkroi Klitschko nĂ« llogarinĂ« e tij nĂ« Telegram.

Administrata bashkiake njoftoi gjithashtu vendosjen, që nga sot, të masave të reja për kursimin e energjisë elektrike, ku ndriçimi publik i rrugëve do të reduktohet në 20% të kapacitetit dhe ndriçimet dekorative do të fiken.

Pas pushimeve të fundvitit, mësimi në shkollat e Kievit kishte rifilluar më 12 janar, si me praninë fizike ashtu edhe përmes mësimeve online, sipas autoriteteve lokale.

Por, bombardimet e fundit ruse ndaj infrastrukturës energjetike të vendit kanë shkaktuar dëme të tilla, sa presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka shpallur gjendje emergjence në sektor.

Më 9 janar, sulmet ruse ndaj sistemit energjetik të Kievit shkaktuan ndërprerje të energjisë dhe ngrohjes ndër më të rëndat që nga fillimi i pushtimit të gjerë në shkurt 2022.

Në mes të të ftohtit të acartë, rreth 6 000 ndërtesa banimi, afërsisht gjysma e qytetit, mbetën pa ngrohje.

Autoritetet lokale vijojnë punën për të riparuar dëmet.

”Situata lidhur me furnizimin me energji, nga e cila varen shĂ«rbimet publike, mbetet shumĂ« e vĂ«shtirĂ«â€, deklaroi Klitschko./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post KIEV – Sulmet ruse ndaj infrastrukturĂ«s energjetike detyrojnĂ« mbylljen e shkollave appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – LigjvĂ«nĂ«s amerikanĂ« vizitojnĂ« DanimarkĂ«n pĂ«r tĂ« ulur tensionet mbi GroenlandĂ«n

KOPENHAGË, 16 janar /ATSH/ – NjĂ« delegacion dypartiak i Kongresit tĂ« SHBA-sĂ« vizitoi sot DanimarkĂ«n pĂ«r tĂ« shprehur mbĂ«shtetje ndaj KopenhagenĂ«s  dhe GroenlandĂ«s, nĂ« njĂ« moment kur presidenti Donald Trump po rrit presionin pĂ«r aneksimin e ishullit arktik.

Vizita synoi tĂ« dĂ«gjojĂ« shqetĂ«simet lokale dhe t’i pĂ«rcjellĂ« ato nĂ« Uashington, me qĂ«llim uljen e tensioneve, sipas BBC.

Delegacioni prej 11 anĂ«tarĂ«sh u takua me kryeministren daneze Mette Frederiksen dhe kryeministrin e GroenlandĂ«s, Jens-Frederik Nielsen. Senatori Chris Coons tha se qĂ«llimi ishte “tĂ« ulet temperatura” pĂ«rmes dialogut dhe tĂ« kuptohet pozicioni i vendeve tĂ« pĂ«rfshira.

Presidenti Trump ka deklaruar se Groenlanda Ă«shtĂ« jetike pĂ«r sigurinĂ« e SHBA-sĂ« dhe se ajo mund tĂ« merret “lehtĂ«â€ ose “vĂ«shtirĂ«â€, duke pĂ«rmendur ide pĂ«r blerje ose pĂ«rdorim force. Danimarka dhe Groenlanda e kanĂ« refuzuar kategorikisht çdo ide tĂ« tillĂ«, duke theksuar sovranitetin e tyre.

MegjithĂ«se Groenlanda ka popullsi tĂ« vogĂ«l, ajo Ă«shtĂ« e pasur me burime natyrore dhe ka rĂ«ndĂ«si strategjike pĂ«r mbrojtjen, veçanĂ«risht pĂ«r sistemet e paralajmĂ«rimit tĂ« hershĂ«m dhe kontrollin e lĂ«vizjeve nĂ« Arktik. SHB-ja  tashmĂ« operon bazĂ«n ushtarake “Pituffik” dhe ka tĂ« drejtĂ« tĂ« rrisĂ« praninĂ« ushtarake sipas marrĂ«veshjeve ekzistuese.

Trump, megjithatë, ka këmbëngulur se SHBA-ja duhet ta zotërojë Groenlandën për ta mbrojtur nga kërcënime të mundshme ruse apo kineze. Danimarka ka paralajmëruar se një veprim i tillë do të minonte NATO-n, pasi aleanca nuk ka parashikuar kurrë përdorimin e forcës nga një anëtar kundër një tjetri.

Vendet evropiane janë rreshtuar në mbështetje të Danimarkës, duke theksuar se siguria e Arktikut është përgjegjësi e përbashkët e NATO-s. Disa prej tyre kanë dërguar trupa në Groenlandë për një mision të kufizuar zbulimi, ndërsa Franca ka njoftuar dërgimin e mjeteve tokësore, ajrore dhe detare.

Në SHBA, disa ligjvënës po përpiqen të bllokojnë aneksimin përmes projektligjeve, duke përmendur rolin e Kongresit në miratimin e fondeve ushtarake./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – LigjvĂ«nĂ«s amerikanĂ« vizitojnĂ« DanimarkĂ«n pĂ«r tĂ« ulur tensionet mbi GroenlandĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trump: Tarifa ndaj vendeve qĂ« kundĂ«rshtojnĂ« planet pĂ«r GroenlandĂ«n

UASHINGTON, 16 janar /ATSH-DPA/ – Presidenti amerikan Donald Trump sugjeroi sot se Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s mund tĂ« vendosin tarifa ndaj vendeve qĂ« kundĂ«rshtojnĂ« pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r tĂ« marrĂ« kontrollin e GroenlandĂ«s, duke pĂ«rsĂ«ritur pretendimin se ishulli Ă«shtĂ« thelbĂ«sor pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tare amerikane.

Duke folur nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«, Trump tha se “tarifat mund tĂ« pĂ«rdoren si mjet presioni ndaj vendeve qĂ« rezistojnĂ« planeve tĂ« tij, pa dhĂ«nĂ« detaje konkrete se cilat shtete mund tĂ« preken apo se kur mund tĂ« merren masa tĂ« tilla”.

Presidenti amerikan ka përdorur edhe më parë kërcënimin e tarifave kundër vendeve evropiane, përfshirë Gjermaninë dhe Francën, në përpjekje për të avancuar interesat e SHBA-së në mosmarrëveshje të ndryshme tregtare dhe politike.

Deklaratat e përsëritura të Trump për marrjen e kontrollit mbi ishullin e madh arktik kanë shkaktuar shqetësim të konsiderueshëm brenda NATO-s. Aleatët evropianë i kanë hedhur poshtë kategorikisht këto ide, duke theksuar se Groenlanda nuk është në shitje dhe se çdo ndryshim statusi duhet të vendoset nga populli i saj.

Në këtë kontekst, vendet evropiane po kërkojnë të forcojnë sigurinë rreth Groenlandës, e cila gëzon autonomi të gjerë, por është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës. Bisedimet e fundit të krizës mes Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe autoriteteve groenlandeze nuk kanë arritur të afrojnë qëndrimet e palëve.

Trump argumenton se kontrolli amerikan mbi Groenlandën është i domosdoshëm për të frenuar zgjerimin e ndikimit rus dhe kinez në rajonin Arktik, i cili po fiton rëndësi gjithnjë e më të madhe strategjike për shkak të burimeve natyrore dhe rrugëve të reja detare.

Ndërkohë, disa vende evropiane anëtare të NATO-s, përfshirë Gjermaninë, Francën dhe Mbretërinë e Bashkuar, kanë dërguar ekipe të vogla ushtarake në Grenlandë për të vlerësuar aftësinë e Aleancës për të mbrojtur Arktikun, në kuadër të një misioni zbulues të udhëhequr nga Danimarka.

Administrata amerikane fillimisht e minimizoi këtë lëvizje. Zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt, deklaroi dje se dislokimi i trupave evropiane nuk do të ndikojë në vendimmarrjen e presidentit apo në objektivin e tij për të siguruar kontrollin mbi Groenlandën. /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post SHBA – Trump: Tarifa ndaj vendeve qĂ« kundĂ«rshtojnĂ« planet pĂ«r GroenlandĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

ROMË – Italia refuzon misionin e vĂ«zhgimit nĂ« GroenlandĂ«

ROMË, 16 janar /ATSH-DPA/ – Italia ka refuzuar tĂ« bashkohet me njĂ« mision evropian tĂ« vĂ«zhgimit nĂ« Grenland, ndĂ«rsa ministri i Mbrojtjes, Guido Crosetto e ka qartĂ«suar ironikisht kĂ«tĂ« iniciativĂ«, teksa tensionet rriten midis EvropĂ«s dhe Shteteve tĂ« Bashkuara pĂ«r pĂ«rpjekjet e presidentit Donald Trump pĂ«r tĂ« blerĂ« ishullin arktik.

”Groenlanda. Pyes veten pĂ«r çfarĂ«? NjĂ« udhĂ«tim?”, tha sot ai nĂ« RomĂ«.

”PesĂ«mbĂ«dhjetĂ« italianĂ«, 15 francezĂ«, 15 gjermanĂ«, duket si fillimi i njĂ« shenje”, tha Crosetto pĂ«r misionin e udhĂ«hequr nga Danimarka.

Ministri i Mbrojtjes, i cili i pĂ«rket partisĂ« sĂ« djathtĂ« ”VĂ«llezĂ«rit e ItalisĂ«â€ tĂ« kryeministres Giorgia Meloni, shtoi se ”unĂ« jam pĂ«r zgjerimin, jo pĂ«r ndarjen e njĂ« bote qĂ« Ă«shtĂ« tashmĂ« shumĂ« e fragmentuar”.

Ai theksoi se NATO dhe Kombet e Bashkuara duhet të mbeten kornizat kryesore për menaxhimin e sigurisë ndërkombëtare.

Disa vende evropiane anëtare të NATO-s po dërgojnë ekipe të vogla ushtarake në Grenland, një territor kryesisht autonom që i përket Mbretërisë së Danimarkës, për të vlerësuar aftësinë e NATO-s për të mbrojtur rajonin arktik pas kërcënimeve të rinovuara nga presidenti amerikan për të marrë kontrollin e ishullit.

Trump ka thënë se SHBA-ja duhet të marrë në dorë ishullin e pasur me burime për arsye sigurie, pavarësisht kundërshtimit nga Kopenhaga dhe aleatët evropianë të Uashingtonit.

Gjermania po dërgon një ekip prej 15 anëtarësh për vlerësim ushtarak në Groenlandë, ndërsa Franca, Britania e Madhe, Holanda, Norvegjia, Suedia dhe Finlanda gjithashtu po marrin pjesë.

Bisedimet e fundit të krizës midis Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe Grenlandës nuk kanë arritur të ngushtojnë dallimet./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post ROMË – Italia refuzon misionin e vĂ«zhgimit nĂ« GroenlandĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trump: Mund tĂ« pĂ«rdorim trupat ushtarake pĂ«r tĂ« ndaluar protestat nĂ« Mineapolis

UASHINGTON, 16 janar /ATSH-DPA/ – Presidenti amerikan Donald Trump po kĂ«rcĂ«non tĂ« pĂ«rdorĂ« ushtrinĂ« kundĂ«r protestuesve nĂ« qytetin amerikan tĂ« Mineapolis pas pĂ«rleshjeve atje.

Media amerikane raportoi sot për përleshje midis protestuesve dhe officerëve  të zbatimit të ligjit që zgjatën me orë të tëra.

”AgjitatorĂ« profesionistĂ« dhe kryengritĂ«s ndodhen pas trazirave nĂ« qytet, nĂ« shtetin qendror tĂ« MinesotĂ«s”, tha presidenti Trump.

“UnĂ« do tĂ« miratoj aktin e kryengritjes, tĂ« cilin shumĂ« presidentĂ« e kanĂ« bĂ«rĂ« para meje, dhe do t’i jap shpejt fund absurditetit qĂ« po ndodh nĂ« atĂ« shtet dikur tĂ« madh”, shkroi ai nĂ« platformĂ«n e tij Truth Social.

Ai mbrojti përsëri zyrtarët e imigracionit, të cilët janë përballur me rezistencë në shumë qytete të kontrolluara nga demokratët për shkak të kontrolleve të tyre kundër migrantëve.

Ligji i kryengritjes autorizon presidentin të vendosë ushtrinë brenda vendit në rrethana të jashtëzakonshme për të shtypur trazirat dhe për të marrë pjesë në masat e zbatimit të ligjit.

Tensionet janë ende të larta në Minesota.

Një javë pas të shtënave fatale të një gruaje nga një oficer i zbatimit të ligjit për imigracionin dhe doganat (ICE), një tjetër oficer federal kohët e fundit qëlloi me armë dhe plagosi një burrë në qytet.

Departamenti i SigurisĂ« KombĂ«tare raportoi nĂ« X se incidenti ndodhi gjatĂ« njĂ« “kontrolli tĂ« synuar tĂ« trafikut”, tĂ« mĂ«rkurĂ«n nĂ« mbrĂ«mje./ /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post SHBA – Trump: Mund tĂ« pĂ«rdorim trupat ushtarake pĂ«r tĂ« ndaluar protestat nĂ« Mineapolis appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BERLIN – Pistorius: Marrja e GroenlandĂ«s nga SHBA do tĂ« sillte pasoja pĂ«r NATO-n

BERLIN, 15 janar /ATSH-DPA/ – Ministri gjerman i Mbrojtjes, Boris Pistorius deklaroi sot se nĂ«se presidenti amerikan Donald Trump realizon kĂ«rcĂ«nimin pĂ«r tĂ« marrĂ« nĂ«n kontroll GroenlandĂ«n, kjo do tĂ« kishte ”pasoja pĂ«r aleancĂ«n”, ndonĂ«se ai nuk shkoi deri aty sa tĂ« thoshte se njĂ« veprim i tillĂ« do ta shkatĂ«rronte NATO-n.

Duke folur nĂ« edicionin e mbrĂ«mjes tĂ« njĂ« televizioni publik, Pistorius shtoi se koha e dislokimit tĂ« GjermanisĂ« dhe vendeve tĂ« tjera nĂ« ishullin arktik, nĂ« kĂ«to ditĂ« tensionesh tĂ« shtuara lidhur me fatin e tij, Ă«shtĂ« ”thjesht njĂ« rastĂ«si kohore”.

”ËshtĂ« njĂ« rastĂ«si nĂ« vetvete, sepse kur po e planifikonim, nuk kishim asnjĂ« mĂ«nyrĂ« ta dinim, sĂ« pari, qĂ« biseda do tĂ« zhvillohej dje dhe as se si do tĂ« pĂ«rfundonte”, tha ai.

Bisedimet  e zhvilluara dje në Uashington me ministrat e Jashtëm të SHBA-së, Danimarkës dhe Groenlandës, si edhe me zëvendëspresidentin amerikan JD Vance, nuk çuan në një zgjidhje.

”Tani”, sipas Pistorius, â€Ă§Ă«shtja Ă«shtĂ« se si tĂ« zhvillohen stĂ«rvitjet tokĂ«sore sĂ« bashku me forcat e tjera tĂ« NATO-s”.

Ai theksoi se pjesĂ«marrja e GjermanisĂ« nĂ« stĂ«rvitjen nĂ« ishullin e kontestuar synon t’u tregojĂ« anĂ«tarĂ«ve evropianĂ« tĂ« NATO-s se vendi i tij qĂ«ndron ”besnik ndaj detyrimeve tona, diçka qĂ«, deri para disa vitesh, nuk e shprehĂ«m mjaftueshĂ«m qartĂ«â€./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post BERLIN – Pistorius: Marrja e GroenlandĂ«s nga SHBA do tĂ« sillte pasoja pĂ«r NATO-n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

BRUKSEL – Von der Leyen: MĂ« shumĂ« mbĂ«shtetje e BE-sĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n

BRUKSEL, 15 janar /ATSH-DPA/ – Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen premtoi sot mbĂ«shtetje tĂ« mĂ«tejshme tĂ« Bashkimit Evropian pĂ«r GroenlandĂ«n, pas bisedimeve tĂ« pasuksesshme amerikano-daneze nĂ« Uashington.

”Groenlanda mund tĂ« mbĂ«shtetet te ne politikisht, ekonomikisht dhe financiarisht”, tha politikania gjermane gjatĂ« njĂ« konference pĂ«r shtyp nĂ« Limassol, Qipro, nĂ« kuadĂ«r tĂ« bisedimeve.

Ajo shtoi se siguria në Arktik është kryesisht çështje e NATO-s, por rajoni dhe siguria e tij janë gjithashtu një çështje qendrore dhe jashtëzakonisht e rëndësishme për Bashkimin Evropian.

”Kjo Ă«shtĂ«, ndĂ«r tĂ« tjera, arsyeja pse ne po dyfishojmĂ« investimet dhe mbĂ«shtetjen pĂ«r GroenlandĂ«n”, tha Von der Leyen, duke u referuar planeve buxhetore qĂ« do tĂ« dyfishojnĂ« ndihmĂ«n financiare tĂ« BE-sĂ« pĂ«r ishullin.

Ajo gjithashtu përmendi hapjen e një zyre të BE-së në Groenlandë në vitin 2024.

Zyra synon të forcojë më tej bashkëpunimin me qeverinë dhe popullsinë e Groenlandës.

”Bashkimi Evropian ka njĂ« reputacion shumĂ« tĂ« mirĂ« nĂ« Groenlandë , punĂ«t mbi sigurinĂ« e Arktikut do tĂ« vazhdojnĂ« me aleatĂ«t dhe partnerĂ«t, pĂ«rfshirĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s”, shtoi ajo.

Komentet e Von der Leyen ishin hera e parë që ajo foli publikisht për Groenlandën që nga përfundimi i bisedimeve dje në Uashington, të cilat përfunduan pa rezultate./ /Ad.Ab./ a.jor.

 

The post BRUKSEL – Von der Leyen: MĂ« shumĂ« mbĂ«shtetje e BE-sĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

MUZIKË – Harry Styles, ish-ylli i “One Direction” album solo pas katĂ«r vitesh

LONDËR, 15 janar /ATSH-DPA/ – Ish-ylli i ”One Direction”, Harry Styles, ka njoftuar se do tĂ« publikojĂ« albumin e tij tĂ« parĂ« pas katĂ«r vitesh.

KĂ«ngĂ«tari 31-vjeçar do tĂ« nxjerrĂ« regjistrimin e tij tĂ« katĂ«rt me titull  “Kiss all the time. Disco, Occasionally” mĂ« 6 mars.

Albumi, i cili është prodhuar ekskluzivisht nga Kid Harpoon, tashmë është në dispozicion  në faqen e internetit të këngëtarit.

ZĂ«rat pĂ«r njĂ« album tĂ« ri filluan kur u vendosĂ«n postera nĂ« qytete si Nju Jork dhe Manchester, qĂ« mbanin shprehjen ”We belong together”.

Përveç postimit të njoftimit në Instagram, Styles gjithashtu ndryshoi foton e profilit të tij me një imazh ku shfaqej duke veshur një këmishë të verdhë, kravatë të kuqe dhe syze dielli portokalli.

Ylli i lindur nĂ« Worcestershire ka mbajtur njĂ« profil tĂ« ulĂ«t qĂ« nga pĂ«rfundimi i turneut ”Love On Tour” nĂ« 2023, duke u raportuar se kishte pĂ«rfunduar MaratonĂ«n e Berlinit me pseudonimin Sted Sarandos nĂ« mĂ« pak se tre orĂ« vitin e kaluar.

Së fundmi, këngëtari është pare gjithashtu duke shijuar Festivalin Glastonbury dhe në fjalimin e parë të papa Leones XIV në Romë në maj 2025.

Karriera solo e Styles filloi pas pauzĂ«s sĂ« ”One Direction”, ku edhe anĂ«tarĂ«t e tjerĂ« Niall Horan, Liam Payne dhe Louis Tomlinson u ndalĂ«n pĂ«rkohĂ«sisht nĂ« vitin 2016, pothuajse njĂ« vit pas largimit tĂ« Zayn Malik nga grupi.

Payne vdiq në moshën 31-vjeçare në tetor 2024  pas rënies nga ballkoni i një hoteli në Argjentinë, dhe anëtarët e mbetur të grupit u ribashkuan në funeralin e tij së bashku me ish-menaxherin Simon Cowell, në nëntor të atij viti.

Styles publikoi albumin e parĂ« solo nĂ« 2017, mĂ« pas “Fine Line”  nĂ« 2019 dhe “Harry’s House”  nĂ« 2022, ku albumi i tij debutues dhe i tretĂ« arritĂ«n numrin njĂ« nĂ« UK Albums Chart.

”One Direction” u formua nĂ« vitin 2010, kur u bashkuan nga Simon Cowell nĂ« programin talent-show tĂ« ITV, ”The X Factor”./   /Ad.Ab./ a.jor.

The post MUZIKË – Harry Styles, ish-ylli i “One Direction” album solo pas katĂ«r vitesh appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

FOKUS – Rusia tregon interes pĂ«r Arktikun, ndĂ«rsa SHBA synon GroenlandĂ«n

MOSKË, 15 janar /ATSH-DPA/ – Duke marrĂ« parasysh pretendimet e presidentit amerikan Donald Trump pĂ«r GroenlandĂ«n, Rusia ka paralajmĂ«ruar se interesat e saj nĂ« Arktik nuk duhet tĂ« injorohen.

ӂdo pĂ«rpjekje pĂ«r tĂ« shpĂ«rfillur interesat e RusisĂ« nĂ« rajonin polar, mbi tĂ« gjitha nĂ« fushĂ«n e sigurisĂ«, nuk do tĂ« mbetet pa pĂ«rgjigje dhe do tĂ« ketĂ« pasoja shumĂ« tĂ« gjera”, tha nĂ« MoskĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«sja e MinistrisĂ« sĂ« Jashtme ruse, Maria Zakharova.

Trump shpesh përmend aktivitetet ruse dhe kineze pranë ishullit arktik si justifikim për kërkesën e tij për kontroll mbi Grenlandën, duke argumentuar se prania e tyre e bën këtë masë tokësore thelbësore për nevojat e sigurisë së SHBA-së.

Zakharova kritikoi misionin e zbulimit ushtarak të disa shteteve evropiane të NATO-s për të mbrojtur më mirë ishullin autonom që i përket Danimarkës, duke e quajtur atë provokimin e radhës nga vendet perëndimore, të cilat, sipas saj, synojnë të imponojnë rendin e tyre edhe në këtë rajon të botës.

Ajo tha se shtetet evropiane duhet të jenë të vetëdijshme se veprime të tilla rrezikojnë sigurinë e Rusisë si një shtet arktik bregdetar i barabartë.

Rusia, e cila ka një vijë bregdetare shumë të gjatë në oqeanin Arktik, e konsideron Arktikun si sferë të interesit të saj.

Ajo po rrit përdorimin e rrugëve detare në këtë rajon dhe po zgjeron praninë e saj ushtarake./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post FOKUS – Rusia tregon interes pĂ«r Arktikun, ndĂ«rsa SHBA synon GroenlandĂ«n appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

SHBA – Trupat amerikane marrin kontrollin e njĂ« tjetĂ«r tankeri venezuelian me naftĂ«

UASHINGTON, 15 janar /ATSH-DPA/ – Forcat amerikane kanĂ« marrĂ« sĂ«rish kontrollin e njĂ« tankeri nafte nĂ« Karaibe, njoftoi sot ushtria.

”Trupat kĂ«mbĂ«sore dhe detare morĂ«n kontrollin e tankerit ‘Veronica’ nĂ« orĂ«t e para tĂ« mĂ«ngjesit”, tha Komanda Jugore e SHBA-sĂ« nĂ« njĂ« postim nĂ« X.

Operacioni u krye pa incidente.

Sekretarja e Sigurisë së Brendshme të SHBA-së, Kristi Noem shkroi në X se anija ishte një tanker i sanksionuar që më parë kishte kaluar në ujërat venezueliane dhe kishte shkelur një bllokadë të vendosur nga presidenti Donald Trump.

Ndalimi i tankerit është pjesë e një seri veprimesh të ngjashme në javët e fundit, pas njoftimit të presidentit Trump për një bllokadë totale dhe të plotë të të gjitha tankerave të sanksionuar që udhëtojnë drejt dhe nga Venezuela.

Ai akuzoi vendin e Amerikës së Jugut se po vidhte naftë, toka dhe pasuri të tjera nga Shtetet e Bashkuara dhe tha se këto pasuri duhet të ktheheshin.

”E vetmja naftĂ« qĂ« del nga Venezuela do tĂ« jetĂ« ajo qĂ« koordinohet nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« duhur dhe ligjore”, tha Komanda Jugore e SHBA-sĂ« nĂ« postimin pĂ«r operacionin e saj tĂ« fundit./ /Ad.Ab./ a.jor.

The post SHBA – Trupat amerikane marrin kontrollin e njĂ« tjetĂ«r tankeri venezuelian me naftĂ« appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

HOLANDË – Disa tĂ« plagosur pas njĂ« zjarri tĂ« madh dhe shpĂ«rthimeve nĂ« qytetin e Utrechtit

AMSTERDAM, 15 janar /ATSH/ – NjĂ« zjarr i madh ka shpĂ«rthyer dhe janĂ« raportuar shpĂ«rthime nĂ« njĂ« ndĂ«rtesĂ« nĂ« qytetin holandez Utrecht, sipas BBC.

Ngjarja ndodhi pranë Visscherssteeg, një rrugice në qendër të qytetit. Mediet lokale raportojnë se ndërtesat përreth kanë pësuar dëme të mëdha.

”Mendohet se tĂ« paktĂ«n katĂ«r persona janĂ« plagosur”, i tha kryebashkiaku i qytetit  transmetuesit publik NOS.

Mendohet se shumë njerëz të jenë ende nën rrënoja.

Shkaku i zjarrit ende nuk dihet.

NjĂ« dĂ«shmitar pĂ«r “RTL News” tha se kishte dĂ«gjuar njĂ« shpĂ«rthim tmerrues se gjithçka nĂ« rrugicĂ« ishte shkatĂ«rruar.

Persona tĂ« tjerĂ« i thanĂ« gazetĂ«s “Volksrant” se muret dhe dritaret e disa ndĂ«rtesave u shkatĂ«rruan dhe shumĂ« dyqane pranĂ« u dĂ«mtuan.

Banorëve lokalë u është thënë të largohen.

”ShĂ«rbimi lokal i zjarrfikĂ«sve tha se nuk ishte i aftĂ« tĂ« hynte nĂ« ndĂ«rtesĂ« pĂ«r shkak tĂ« rrezikut tĂ« shembjes”, raportoi transmetuesi holandez NOS./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post HOLANDË – Disa tĂ« plagosur pas njĂ« zjarri tĂ« madh dhe shpĂ«rthimeve nĂ« qytetin e Utrechtit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

ANALIZË – Rusia dhe Kina nuk duan njĂ« pĂ«rballje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me SHBA pĂ«r shkak tĂ« Iranit

PARIS, 15 janar /ATSH-AFP/ – NdĂ«rsa Rusia dhe Kina janĂ« tĂ« gatshme tĂ« mbĂ«shtesin Iranin e tronditur nga protestat pĂ«rballĂ« kĂ«rcĂ«nimeve tĂ« presidentit amerikan Donald Trump, kjo mbĂ«shtetje do tĂ« zbehej ndjeshĂ«m nĂ« rast tĂ« njĂ« veprimi ushtarak amerikan, thanĂ« sot ekspertĂ«t.

Irani është një aleat i rëndësishëm për dy fuqitë bërthamore, duke e furnizuar Rusinë me dronë dhe Kinën me naftë.

Por, analistët thane se këto dy superfuqi do të kufizoheshin në ndihmë diplomatike dhe ekonomike për Teheranin, për të shmangur një përballje të drejtpërdrejtë me Uashingtonin.

”Kina dhe Rusia nuk duan tĂ« shkojnĂ« kokĂ« mĂ« kokĂ« me SHBA-nĂ« pĂ«r Iranin”, tha Ellie Geranmayeh, eksperte e lartĂ« e politikave nĂ« KĂ«shillin Evropian pĂ«r MarrĂ«dhĂ«nie me JashtĂ« (ECFR).

”Teherani, pavarĂ«sisht pĂ«rpjekjeve tĂ« tij prej dekadash, nuk ka arritur tĂ« krijojĂ« njĂ« aleancĂ« formale me MoskĂ«n dhe Pekinin”, theksoi ajo.

”NĂ«se Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s do tĂ« kryenin sulme ndaj Iranit, si kinezĂ«t ashtu edhe rusĂ«t do t’i japin pĂ«rparĂ«si marrĂ«dhĂ«nieve tĂ« tyre dypalĂ«she me Uashingtonin”, shtoi Geranmayeh.

Sipas saj, Kina duhet të ruajë një afrimitet delikat me administratën Trump, ndërsa Rusia dëshiron të mbajë SHBA-në të përfshirë në bisedimet për përfundimin e luftës në Ukrainë.

”TĂ« dyja kanĂ« prioritete shumĂ« mĂ« tĂ« larta sesa Irani”, tha ajo.

Ukraina para Iranit

”PavarĂ«sisht lidhjeve tĂ« ngushta, marrĂ«veshjet Rusi-Iran nuk pĂ«rfshijnĂ« mbĂ«shtetje ushtarake, vetĂ«m ndihmĂ« politike, diplomatike dhe ekonomike”, tha analisti rus Sergei Markov.

Alexander Gabuev, drejtor i QendrĂ«s Carnegie pĂ«r RusinĂ« dhe EuroazinĂ«, tha se Moska do tĂ« bĂ«nte gjithçka qĂ« mundet ”pĂ«r ta mbajtur regjimin nĂ« kĂ«mbĂ«â€.

Por ”opsionet e RusisĂ« janĂ« shumĂ« tĂ« kufizuara”, shtoi ai.

E pĂ«rballur me krizĂ«n e saj ekonomike, ”Rusia nuk mund tĂ« bĂ«het njĂ« treg gjigant pĂ«r produktet iraniane” dhe as tĂ« ofrojĂ« ”njĂ« kredi bujare”, tha Gabuev.

Nikita Smagin, specialist i marrĂ«dhĂ«nieve Rusi-Iran, tha se nĂ« rast sulmesh amerikane, Rusia mund tĂ« bĂ«jĂ« ”pothuajse asgjĂ«â€.

”Ata nuk duan tĂ« rrezikojnĂ« njĂ« pĂ«rballje ushtarake me fuqi tĂ« mĂ«dha si SHBA-ja – por, nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, janĂ« tĂ« gatshĂ«m t’i dĂ«rgojnĂ« armĂ« Iranit”, tha ai.

”PĂ«rdorimi i Iranit si aset Ă«shtĂ« diçka normale pĂ«r RusinĂ«â€, shtoi Smagin, nĂ« njĂ« kohĂ« kur Moska po negocion gjithashtu me Uashingtonin pĂ«r UkrainĂ«n.

Vetëpërmbajtje kineze

Kina Ă«shtĂ« gjithashtu e gatshme ta ndihmojĂ« Teheranin ”ekonomikisht, teknologjikisht, ushtarakisht dhe politikisht” pĂ«rballĂ« veprimeve joushtarake tĂ« SHBA-sĂ«, si presioni tregtar dhe sulmet kibernetike, tha Hua Po, vĂ«zhgues i pavarur politik me qendĂ«r nĂ« Pekin.

NĂ«se Shtetet e Bashkuara do tĂ« ndĂ«rmerrnin sulme, Kina ”do tĂ« forconte lidhjet e saj ekonomike me Iranin dhe do ta ndihmonte atĂ« tĂ« militarizohej pĂ«r tĂ« kontribuar nĂ« zhytjen e SHBA-sĂ« nĂ« njĂ« luftĂ« nĂ« Lindjen e Mesme”, shtoi ai.

Deri tani, Kina ka qenĂ« e kujdesshme dhe Ă«shtĂ« shprehur ”me vetĂ«pĂ«rmbajtje”, duke peshuar interesat e naftĂ«s dhe stabilitetin rajonal, tha studiuesi i marrĂ«dhĂ«nieve Iran-KinĂ«, Theo Nencini nga ”Sciences Po Grenoble”.

”Kina po pĂ«rfiton nga njĂ« Iran i dobĂ«suar, gjĂ« qĂ« i lejon tĂ« sigurojĂ« naftĂ« me kosto tĂ« ulĂ«t
 dhe tĂ« fitojĂ« njĂ« partner tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m gjeopolitik”, tha ai.

Sipas tij, Pekini ka të ngjarë të lëshojë dënime verbale, por jo të ndërmarrë kundërpërgjigje.

”Kriza iraniane nuk ka gjasa tĂ« ndikojĂ« ndjeshĂ«m nĂ« marrĂ«dhĂ«niet KinĂ«-SHBA”, tha Hua.

â€Ă‡Ă«shtja iraniane nuk Ă«shtĂ« nĂ« zemĂ«r tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve mes dy vendeve”, argumentoi ai.

”AsnjĂ«ra palĂ« nuk do t’i prishĂ« lidhjet me tjetrĂ«n pĂ«r shkak tĂ« Iranit”, theksoi Hua./  /Ad.Ab./ a.jor.

The post ANALIZË – Rusia dhe Kina nuk duan njĂ« pĂ«rballje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ« me SHBA pĂ«r shkak tĂ« Iranit appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.

❌