NjĂ« stuhi e fuqishme bore, e quajtur âFrancisâ, ka mbuluar MoskĂ«n dhe rajonin pĂ«rreth, duke shkaktuar rrugĂ« tĂ« ngrira dhe dĂ«borĂ« deri nĂ« gjunjĂ« pĂ«r kĂ«mbĂ«sorĂ«t, tĂ« premten mĂ« 9 janar.
Meteorologët paralajmërojnë se banorët e kryeqytetit rus mund të përjetojnë shtresën më të madhe të dëborës në historinë e Moskës. Deri në mbrëmje, dëborëprurjet pritet të arrijnë 65 centimetra lartësi.
Autoritetet lokale kanĂ« shpallur alarm tĂ« motit âportokalliâ, niveli i tretĂ« nga katĂ«r, ndĂ«rsa punĂ«torĂ«t e shĂ«rbimeve publike janĂ« mobilizuar pĂ«r tĂ« punuar 24 orĂ« pa pushim pĂ«r pastrimin e rrugĂ«ve dhe sigurimin e energjisĂ«.
Parashikimet e motit tregojnë se reshjet e dëborës do të fillojnë të zbuten./mxh
Shtetet e Bashkuara janë kritikuar për kapacitetet mbrojtëse të Danimarkës në Groenlandë, një gjë që sipas analistëve ushtarakë danezë është e papritur, ndërsa Presidenti Donald Trump ka rinisur përpjekjet për të vendosur kontroll mbi ishullin strategjik.
Groenlanda, e vendosur mes Europës dhe Amerikës së Veriut, ka rëndësi të veçantë për sistemin amerikan të mbrojtjes balistike, ndërsa është një territor autonom i Mbretërisë së Danimarkës, me parlament dhe qeveri të vetën, por ku Kopenhaga mban autoritet mbi çështjet e jashtme dhe mbrojtjen.
Trump argumenton se Danimarka nuk ka bërë mjaft për të mbrojtur ishullin. Megjithatë, profesori asociuar në Kolegjin Mbretëror të Mbrojtjes Daneze, Marc Jacobsen, tha se kritikat janë të habitshme. Ai theksoi se Danimarka ka investuar më shumë se 40 miliardë krona daneze në kapacitete të reja ushtarake për Arktikun dhe Groenlandën, me qëllim kryesor mbrojtjen e sigurisë kombëtare të SHBA.
Forcat ushtarake daneze në ishull janë të kufizuara dhe përfshijnë anije patrulluese dhe patrulla me qentë e tërhequr nga shinat, ndërsa Danimarka ka njoftuar muajin tetor të vitit të kaluar se do të forcojë më tej praninë ushtarake në Arktik dhe do të blejë 16 avionë të rinj F-35.
Jacobsen shtoi se në rast se Shtetet e Bashkuara vendosin të përdorin forcën ushtarake për të marrë Groenlandën, Danimarka nuk do të mund të bënte shumë kundër fuqisë më të madhe ushtarake në botë./mxh
DitĂ«n e djeshme, emisioni âShtyllaâ nĂ« KOSOVAPRESS, transmetoi njĂ« intervistĂ« tĂ« CEO-s sĂ« SIGAL INSURANCE GROUP, z. Avni Ponari.
Z. Avni Ponari u ndal te historiku i themelemit të SIGAL, duke filluar që nga ideja e emrit, që nga ditët e para të themelimit të biznesit e deri te zgjerimi gradual në tre shtete, Shqipëri, Kosovë dhe në Maqedoni të Veriut.
CEO i SIGAL Insurance Group rrĂ«feu qĂ« kalimi nĂ« vitit 1992 nĂ« njĂ« kompani sigurimesh, si drejtues i departamentit tĂ« marinĂ«s nĂ« kompaninĂ« shtetĂ«rore, ishte lidhja e tij e parĂ« me sigurimet, nga ku mĂ« pas, nĂ« vitet 1993-1994 kreu disa kurse profesionale nĂ« kompanitĂ« mĂ« tĂ« mĂ«dha prestigjioze nĂ« EvropĂ«, pĂ«rfshirĂ« edhe Lloydâs nĂ« LondĂ«r, brokerĂ«t mĂ« tĂ« mĂ«dhenj si Marsh, Munich Re dhe Swiss Re.
Z. Avni Ponari rrëfeu se miratimi i ligjit të parë në 1996 për sigurimet private e gjeti brenda tregut të sigurimeve dhe se atëherë pati vendosur të provonte marrjen e një license. Kështu nisi historia e operatorit të parë privat në tregun e sigurimeve në Shqipëri, SIGAL, në vitin 1999. Z. Ponari rrëfeu edhe një detaj tjetër interesant në lidhje me emrin, i cili, siç tregoi ai, ka kuptimin e një pulebardhe të vërtetë, ose nga deti, seagull, tingujt e shqiptimit të së cilës, në një radio marine, i patën mbetur në mendje kur raportohej për një kthim në portin e Durrësit.
Z. Ponari shpreh edhe njĂ« vlerĂ«sim dhe solidaritet me klasĂ«n e biznesmenĂ«ve shqiptarĂ« tĂ« ditĂ«ve tĂ« para. âNdĂ«rtimi i klasĂ«s sĂ« biznesit qĂ« sot anatemohet aq shumĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nĂ« njĂ« luftĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme, me njĂ« punĂ« tĂ« jashtĂ«zakonshme nga kĂ«ta qĂ« janĂ« sotâ, tha z. Ponari.
âShumĂ« veta mendojnĂ« qĂ« biznesi nĂ« ShqipĂ«ri nuk e merr nĂ« konsideratĂ« tĂ« kaluarĂ«n. Biznesi nĂ« ShqipĂ«ri ka nisur pa para, pa makina private, pa banka; ka filluar secili nga hiçi. Kam parasysh tĂ« gjithĂ« atĂ« plejadĂ« biznesmenĂ«sh qĂ« nisĂ«n njĂ«herĂ«. TĂ« them tĂ« drejtĂ«n, nuk jam i kĂ«naqur me ata njerĂ«z qĂ« sot flasin pĂ«r njĂ« qĂ« janĂ« marrĂ« me biznes dhe kanĂ« bĂ«rĂ« biznes, pĂ«rpiqen tâi pĂ«rgojojnĂ«, pĂ«rpiqen tâi pĂ«rgojojnĂ«, denigrojnĂ«, ngacmojnĂ«. NĂ« 1991â1992 ne nĂ« ShqipĂ«ri ishim tĂ« gjithĂ« tĂ« barabartĂ«. TĂ« gjithĂ« kishin njĂ« dhomĂ« e njĂ« kuzhinĂ«, kishin dy divane dhe njĂ« televizor âLuraâ dhe asgjĂ« tjetĂ«r. TĂ« gjithĂ« dolĂ«m tĂ« papunĂ« ose u larguam nga puna. Kishim mundĂ«si qĂ« tĂ« startonim dhe tĂ« krijonim biznesâ, ndau me publikun e KOSOVAPRESS CEO i SIGAL.
Ai shprehu krenari për një pjesë të madhe të biznesmenëve që, në kushte thuajse të pamundura dhe pa banka, industri sigurimesh apo ekonomi private, arritën të ndërtonin një klasë të fortë biznesi brenda 30 viteve, duke theksuar se ata meritojnë më shumë mbështetje e vlerësim dhe jo anatemim, pasi suksesi i tyre nuk është faj i të tjerëve dhe një pjesë e konsiderueshme e asaj që krijojnë kthehet në dobi të shtetit.
âNa ndihmuan kompanitĂ« e huaja ndĂ«rkombĂ«tare, qĂ« na dhanĂ« asistencĂ«n e tyre, na ndihmuan duke filluar nga sigurimet motorike, TPL-ja, qĂ« ishte pĂ«rgjegjĂ«sia e parĂ«, e pastaj te sigurimet e tjera. NĂ« 4â5 vjet, 1992â1996, u bĂ« njĂ« revolucion i tĂ«rĂ« pĂ«r ta kuptuar industrinĂ« dhe pĂ«r ta kuptuar se çfarĂ« janĂ« sigurimet. Dalja nĂ« tregun privat natyrisht ishte e vĂ«shtirĂ«â, vijoi rrĂ«fimi i z. Ponari pĂ«r fillesat e kompanisĂ«.
Z. Ponari, ndau me publikun e Kosovapress edhe filozofinĂ« e tij tĂ« punĂ«s: thelbi i industrisĂ« sĂ« sigurimeve Ă«shtĂ« mbajtja e fjalĂ«s dhe pagesa e dĂ«meve, pasi marrĂ«dhĂ«nia mes siguruesit dhe klientit ndĂ«rtohet mbi besimin e ndĂ«rsjellĂ«, tĂ« simbolizuar nga duart e shtrĂ«nguara qĂ« shfaqen nĂ« çdo mesazh tĂ« kĂ«saj industrie. âTi i blen riskun klientit dhe nĂ«se nuk e mban fjalĂ«n, pasojat shumĂ«zohen me mijĂ«ra klientĂ«, ndĂ«rsa kur e mban, besimi pĂ«rhapet vetĂ«â, veçoi ai, duke i vĂ«nĂ« theksin faktit se pagesa nĂ« kohĂ« e dĂ«mit Ă«shtĂ« thelbĂ«sore, sepse njĂ« dĂ«m i vonuar humbet vlerĂ«n e tij dhe Ă«shtĂ« pothuajse njĂ«soj sikur tĂ« mos paguhet fare.
Sipas z. Avni Ponari, CEO i SIGAL Insurance Group, hyrja e Fondit Amerikan nĂ« vitin 2003 shĂ«noi njĂ« kthesĂ« historike pĂ«r kompaninĂ« dhe pĂ«r tregun e sigurimeve nĂ« rajon. Ai kujton se ânĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n ditĂ« ndodhi hyrja e kapitalit amerikan dhe licenca nĂ« KosovĂ«â, njĂ« moment qĂ« solli ndryshime rrĂ«njĂ«sore, rritje tĂ« qĂ«ndrueshme dhe konsolidim tĂ« SIGAL si lider tregu, me praninĂ« e sotme nĂ« ShqipĂ«ri, KosovĂ« dhe MaqedoninĂ« e Veriut.
Z. Ponari thekson se sigurimet janĂ« shtylla e tretĂ« e ekonomisĂ« sĂ« tregut dhe njĂ« element kyç nĂ« kalimin nga mentaliteti shtetĂ«ror te pĂ«rgjegjĂ«sia individuale. âNuk Ă«shtĂ« mĂ« shteti ai qĂ« merr pĂ«rsipĂ«r gjithçka; kontrata e sigurimit i jep qytetarit dinjitet dhe siguriâ, shprehet ai, duke nĂ«nvizuar se mungesa e sigurimit e kthen individin te lutja dhe pasiguria, ndĂ«rsa sigurimi i jep zgjidhje tĂ« drejtpĂ«rdrejtĂ«.
NĂ« mbyllje, drejtori i PĂ«rgjithshĂ«m i SIGAL rrĂ«zoi mitin se kompanitĂ« nuk paguajnĂ« dĂ«me, duke theksuar se â95% e dĂ«mshpĂ«rblimeve paguhen drejtpĂ«rdrejt nga kompanitĂ«â, ndĂ«rsa vetĂ«m njĂ« pakicĂ« pĂ«rfundon nĂ« gjykata. Me mbi 500 milionĂ« euro dĂ«me tĂ« paguara nĂ« tre shtete dhe 30 vite histori, SIGAL, Ă«shtĂ« dĂ«shmi se besimi, kapitali dhe korrektĂ«sia ndĂ«rtojnĂ« njĂ« kompani tĂ« fortĂ« dhe njĂ« treg tĂ« shĂ«ndetshĂ«m.
Në Vatikan, Papa Leoni XIV mbajti një fjalim të fortë vjetor për politikën e jashtme, ku dënoi ashpër përdorimin e forcës ushtarake si mjet për arritjen e qëllimeve diplomatike, duke e cilësuar këtë prirje si një kërcënim serioz për paqen botërore.
Duke folur para ambasadorëve të akredituar në Vatikan, Papa theksoi se ligji humanitar ndërkombëtar duhet të respektohet gjithmonë, edhe në kohë lufte, dhe se shkatërrimi i spitaleve, infrastrukturës energjetike, banesave dhe objekteve jetike përbën shkelje të rëndë të së drejtës ndërkombëtare.
Ai shprehu gjithashtu shqetĂ«sim pĂ«r dobĂ«simin e rolit tĂ« organizatave ndĂ«rkombĂ«tare pĂ«rballĂ« konflikteve globale, duke paralajmĂ«ruar se diplomacia e dialogut po zĂ«vendĂ«sohet nga diplomacia e forcĂ«s, ndĂ«rsa âlufta po kthehet nĂ« modĂ«â.
Në fjalimin e tij, Papa Leo ngriti shqetësime edhe për kufizimin e lirisë së shprehjes, veçanërisht në vendet perëndimore, duke paralajmëruar për përdorimin e një gjuhe përjashtuese që, sipas tij, cenon pluralizmin e mendimit.
Papa u ndal edhe te situata në Amerikën Latine, duke shprehur alarm për tensionet në Detin e Karaibeve dhe përgjatë bregut Paqësor amerikan. Ai bëri thirrje për zgjidhje paqësore politike, duke theksuar se duhet të mbizotërojë interesi i përbashkët i popujve dhe jo interesat partiake.
Në mënyrë të veçantë, Papa Leo iu referua Venezuelës, duke kërkuar që të respektohet vullneti i popullit venezuelas dhe të garantohen të drejtat njerëzore dhe civile, me synimin për një të ardhme stabiliteti dhe pajtimi./mxh
Forcat e Armatosura vijojnë angazhimin në terren për menaxhimin e situatës së shkaktuar nga reshjet intensive të shiut që kanë përfshirë vendin. Në një njoftim të shpërndarë për mediat bëhet e ditur se efektivët e Komandës Mbështetëse dhe Regjimentit të Këmbësorisë së Jugut të Forcës Tokësore, janë të dislokuar në zonat e prekura nga përmbytjet, me fokus mbrojtjen e jetës së qytetarëve.
Aktualisht, mbi 155 efektivë, 37 mjete dhe 7 motopompa janë angazhuar në qarqet Vlorë, Fier, Durrës dhe Gjirokastër, si dhe në çdo zonë ku ka qenë e nevojshme ndërhyrja, me qëllim garantimin e sigurisë së banorëve dhe menaxhimin e situatave emergjente.
Në Vlorë, janë angazhuar 37 efektivë, 4 mjete dhe 3 gomone dhe një ambulancë me 2 efektivë mjekësorë.
Në Durrës janë angazhuar 61 efektivë, 17 mjete, 5 gomone, 7 agregate motopompe, nga të cilat 4 janë me fuqi të lartë thithëse, 1 me fuqi të mesme dhe 2 me fuqi të vogël.
Në Gjirokastër janë angazhuar 27 efektivë me 4 mjete. Në zonën e urës së Mifolit në fshatin Ferras, në Fier po punojnë 23 forca, 34 mjete dhe 1 motovarkë.
Sakaq, në Kurbin u zhvillua një operacion xhenierik për të pastruar rrugët me 3 efektivë dhe 2 mjete.
â Forcat e Armatosura, nĂ«n koordinimin e AgjencisĂ« KombĂ«tare tĂ« Mbrojtjes Civile, vijojnĂ« punĂ«n nĂ« terren pĂ«r garantimin e sigurisĂ« sĂ« banorĂ«ve dhe mbajtjen e situatĂ«s nĂ«n kontroll./e.t
FermerĂ«t nĂ« jug tĂ« BelgjikĂ«s zhvilluan njĂ« protestĂ« tĂ« fortĂ« nĂ« orĂ«t e para tĂ« sĂ« premtes, duke bllokuar disa nga autostradat kryesore pranĂ« zonĂ«s sĂ« Loncin, nĂ« shenjĂ« kundĂ«rshtimi ndaj marrĂ«veshjes tregtare BEâMercosur.
Protesta u realizua me traktorë dhe kamionë, ndërsa fermerët ndezën zjarre në mes të rrugëve, vendosën fuçi dhe hodhën goma të vjetra, duke shkaktuar bllokim të rëndë të trafikut dhe kaos në qarkullim për disa orë.
Fermerët shprehën shqetësimin se marrëveshja tregtare mes Bashkimit Europian dhe vendeve të Amerikës së Jugut do të dëmtojë rëndë bujqësinë vendase, duke rritur konkurrencën nga importet më të lira dhe duke vënë në rrezik mbijetesën e fermave belge.
Pavarësisht kundërshtimeve dhe protestave në disa vende të Bashkimit Europian, më vonë gjatë së premtes, ambasadorët e BE-së dhanë miratimin paraprak për marrëveshjen Mercosur, duke hapur rrugën për nënshkrimin e saj pas 25 vitesh negociata.
Marrëveshja mbetet një çështje e debatueshme në të gjithë bllokun europian, veçanërisht mes fermerëve, të cilët paralajmërojnë se do të vijojnë protestat nëse shqetësimet e tyre nuk merren parasysh./mxh
Presidentja nĂ« detyrĂ« e VenezuelĂ«s, Delcy RodrĂguez, zhvilloi tĂ« enjten njĂ« ceremoni pĂ«rkujtimore nĂ« nder tĂ« ushtarakĂ«ve tĂ« vrarĂ« gjatĂ« njĂ« operacioni ushtarak tĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara, tĂ« ndodhur mĂ« 3 janar, operacion qĂ« çoi nĂ« kapjen e Presidentit Nicolas Maduro dhe bashkĂ«shortes sĂ« tij, Cilia Flores.
GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« saj, RodrĂguez deklaroi se Venezuela do tĂ« kĂ«rkojĂ« drejtĂ«si pĂ«rmes mjeteve diplomatike dhe jo hakmarrje, duke iu drejtuar drejtpĂ«rdrejt popullit amerikan me mesazhin se venezuelasit nuk e meritojnĂ« agresionin nga njĂ« fuqi bĂ«rthamore.
Ceremonia u mbajt nĂ« AkademinĂ« Ushtarake tĂ« VenezuelĂ«s, ku ishin tĂ« pranishĂ«m pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« lartĂ« tĂ« shtetit dhe autoritete tĂ« huaja, mes tyre edhe ministri i JashtĂ«m i KubĂ«s, Bruno RodrĂguez. GjatĂ« aktivitetit, familjarĂ«ve tĂ« tĂ« rĂ«nĂ«ve iu dorĂ«zuan flamuj kombĂ«tarĂ«, ndĂ«rsa u shpallĂ«n promovime dhe dekorata pas vdekjes pĂ«r ushtarakĂ«t e vrarĂ«.
Sipas ministrit tĂ« BrendshĂ«m tĂ« VenezuelĂ«s, Diosdado Cabello, tĂ« paktĂ«n 100 persona humbĂ«n jetĂ«n si pasojĂ« e sulmeve amerikane. NdĂ«rkohĂ«, presidenti i KubĂ«s, Miguel DĂaz-Canel, bĂ«ri tĂ« ditur se mes viktimave janĂ« edhe 32 shtetas kubanĂ«, tĂ« cilĂ«t ishin pjesĂ« e trupĂ«s sĂ« sigurisĂ« sĂ« presidentit Maduro./mxh
Për shkak të reshjeve masive dhe prurjeve të mëdha në kaskadën e Drinit, është rritur ndjeshëm prodhimi i energjisë elektrike, për pasojë KESH ka kryer ankandin e parë të shitjes.
KESH njofton se ka shitur 18,944 megavat energji me çmim mesatar 57.64 euro megavati.
Shitja është bërë e ndarë në 4 lote, çmimi më i ulët për megavat ishte 38.69 euro dhe më i larti 73.39 euro. Ne total vlera e energjisë se shitur arriti në rreth 1.1 milionë euro./e.t
Kryeministrja e Italisë, Giorgia Meloni, deklaroi sot se nuk beson se Shtetet e Bashkuara do të ndërmarrin një veprim ushtarak për të marrë kontrollin e Groenlandës, duke paralajmëruar se një skenar i tillë do të kishte pasoja shumë të rënda për të ardhmen e NATO-s.
GjatĂ« konferencĂ«s sĂ« saj tradicionale tĂ« Vitit tĂ« Ri, Meloni tha se njĂ« ndĂ«rhyrje e tillĂ« nuk do tĂ« ishte realiste dhe se ajo personalisht nuk do ta mbĂ«shteste kurrĂ«. Sipas saj, njĂ« veprim ushtarak nĂ« GroenlandĂ« nuk do tâi sillte pĂ«rfitime askujt, madje as vetĂ« Shteteve tĂ« Bashkuara.
Meloni theksoi se debati mbi Groenlandën nuk është vetëm çështje europiane, por duhet të përfshijë edhe NATO-n, pasi çdo vendim i tillë do të ndikonte drejtpërdrejt në ekuilibrat e Aleancës Atlantike. Ajo shtoi se administrata Trump, me qasjen e saj të ashpër, po synon kryesisht të tërheqë vëmendjen mbi rëndësinë strategjike të Groenlandës dhe të rajonit Arktik për sigurinë amerikane, duke dërguar një mesazh të qartë se SHBA nuk do të tolerojë ndërhyrje të tepërta nga aktorë të tjerë të huaj.
NĂ« lidhje me çështjet ndĂ«rkombĂ«tare, kryeministrja italiane e cilĂ«soi âabsolutisht tĂ« parakohshmeâ çdo diskutim pĂ«r rikthimin e RusisĂ« nĂ« grupin e vendeve mĂ« tĂ« industrializuara, G7, duke theksuar se kjo do tĂ« varet nga mĂ«nyra dhe kushtet nĂ« tĂ« cilat mund tĂ« arrihet paqja.
Meloni komentoi edhe tragjedinĂ« e ndodhur nĂ« resortin zviceran tĂ« Crans-Montana, ku njĂ« zjarr nĂ« njĂ« lokal nate i mori jetĂ«n 40 personave, shumica tĂ« rinj. Ajo deklaroi se ngjarja nuk ishte njĂ« fatkeqĂ«si e rastĂ«sishme, por pasojĂ« e papĂ«rgjegjshmĂ«risĂ« dhe lakmisĂ« pĂ«r fitim. Kryeministrja kĂ«rkoi ndĂ«shkime tĂ« ashpra pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«sit dhe u shpreh se autoritetet duhet tĂ« tregohen âtĂ« pamĂ«shirshmeâ nĂ«se vĂ«rtetohet se pronari Ă«shtĂ« larguar me arkĂ«n e parave.
Giorgia Meloni premtoi mbështetje për familjet e gjashtë viktimave italiane dhe bëri të ditur se po shqyrton mundësinë e ndalimit të përdorimit të fishekzjarreve dhe shkëndijave në ambiente të mbyllura në Itali, për të shmangur tragjedi të ngjashme në të ardhmen./mxh
NĂ« vitin e largĂ«t 1951, Mehmet Shehu bĂ«ri njĂ« inspektim nĂ« Burgun e Burrelit (ishte MinistĂ«r i BrendshĂ«m atĂ«herĂ«). NjĂ« i burgosur (ish-oficer xhandarmĂ«rie) i bĂ«ri njĂ« lutje tĂ« çuditshme Mehmetit â aman priteni pemĂ«n e qershisĂ« nĂ« oborrin e burgut! I çuditur, Mehmeti pyeti pĂ«rse duhej prerĂ« pema e pafajshme e qershisĂ«. âSepse mâu kĂ«put qafa duke pritur tĂ« çelĂ« qershiaâ â iu pĂ«rgjigj ish-oficeri i xhandarmĂ«risĂ«. Dhe mĂ« tej, ai e sqaroi se âfilozofĂ«tâ e qelive tĂ« Burrelit kishin disa vitet qĂ« e mbanin me gajret, se sapo tĂ« çelte qershia, do tĂ« zbarkonin anglo-amerikanĂ«tâŠ
Nga viti 1951 deri në vitin 1991, anglo-amerikanët jo vetëm që nuk zbarkuan, por Mehmeti dhe të burgosurit që ai inspektoi në Burgun e Burrelit ndërruan jetë pothuajse të gjithë.
VijmĂ« nĂ« ditĂ«t e sotmeâŠ
Pas inkursionit tĂ« fortĂ« amerikan tĂ« Delta Force pĂ«r mbĂ«rthimin e Maduros nĂ« vilĂ«n e tij tĂ« fortifikuar nĂ« VenezuelĂ«, shpĂ«rthyen parashikimet e âfilozofĂ«veâ tĂ« kĂ«tushĂ«m kafenetorĂ« dhe tĂ« banaqeve nĂ«pĂ«r televizorĂ«: âRamaduro i ka ditĂ«t e numĂ«ruara, Delta Force do ta mbĂ«rthejĂ« nĂ« Surrelâ.
Madje, Berisha mblodhi sot nĂ« njĂ« tavolinĂ« persona tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m publikĂ«, pĂ«r tĂ« krijuar njĂ« qeveri teknike. Ku nuk mungonin Nard Ndoka, Kujtim Gjuzi, Selami Jenisheri, Kostaq Papa, Ekrem Spahiu, etj. Sipas parashikimeve tĂ« âfilozofĂ«veâ tĂ« kĂ«tushĂ«m kafenetorĂ« dhe tĂ« banaqeve nĂ«pĂ«r televizorĂ«, rĂ«nia e âRamadurosâ dhe krijimi i qeverisĂ« teknike Ă«shtĂ« çështje javĂ«sh, nĂ« mos ditĂ«sh.
Reshjet intensive të shiut dhe dëborës, të shoqëruara me temperatura të ulëta kanë krijuar problematika të shumta në disa qarqe të vendit, duke ndikuar në qarkullimin rrugor, furnizimin me energji elektrike dhe sigurinë e banorëve, kryesisht në zonat malore dhe pranë lumenjve.
Qarku Gjirokastër paraqet situatën më problematike.
NĂ« BashkinĂ« GjirokastĂ«r ka prezencĂ« dĂ«bore nĂ« njĂ«sinĂ« administrative Picar, ndĂ«rsa lumi Drino nĂ« aksin GjirokastĂ«râTepelenĂ« i Ă«shtĂ« afruar trupit tĂ« rrugĂ«s, gjĂ« qĂ« ka kĂ«rkuar ndĂ«rhyrje tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r forcimin e argjinaturĂ«s. NĂ« disa fshatra: Odrie, LunxhĂ«ri dhe Zagori po ndĂ«rhyhet nĂ« disa akse rrugore tĂ« bllokuara dhe nĂ« njĂ« urĂ« tĂ« vogĂ«l nĂ« aksin KrinĂ«âTranoshishtâSaraqinishtĂ«.
NĂ« BashkinĂ« Dropull, ura e GlinĂ«s mbetet problematike, ndĂ«rsa po punohet pĂ«r lirimin e akseve: PogonâDropull, Zagori-LibohovĂ« tĂ« bllokuar nga dĂ«bora.
Puna e forcave nĂ« terren po vijon edhe nĂ« aksin PĂ«rmetâDogana e Tre Urave Ă«shtĂ« i bllokuar si dhe nĂ« njĂ«sinĂ« administrative FrashĂ«r dhe disa fshatra pĂ«rreth, ku ka problematika pĂ«r shkak tĂ« reshjeve tĂ« dĂ«borĂ«s.
NĂ« BashkinĂ« Memaliaj ka problematika tĂ« shkaktuar nga lumi VjosĂ« nĂ« tokat bujqĂ«sore, ndĂ«rsa nĂ« TepelenĂ« qarkullimi nĂ« aksin TepelenĂ«âGjirokastĂ«r realizohet vetĂ«m me njĂ« korsi nĂ« zonĂ«n âShkalla e ZezĂ«â.
Qarku LezhĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« nga reshje dĂ«bore edhe nĂ« zona tĂ« ulĂ«ta, pĂ«rfshirĂ« qytetin e LezhĂ«s. Strukturat pĂ«rgjegjĂ«se janĂ« nĂ« gatishmĂ«ri pĂ«r mbajtjen hapur tĂ« akseve rrugore. ĂshtĂ« pĂ«rfunduar riparimi i argjinaturĂ«s sĂ« dĂ«mtuar nĂ« lumin DrojĂ«.
Qarku Vlorë paraqet një përmirësim sa i përket rënies së prurjeve në lumin Vjosë. Nënkalimi në fshatin Bishan është i bllokuar, por nuk raportohen banesa të përmbytura, vetëm prezencë uji në oborre.
Qarku Elbasan po përballet me dëborë dhe ngrica në zonat malore të bashkive Elbasan dhe Peqin, ku disa akse rurale janë bllokuar nga dëbora dhe rrëshqitjet e dherave. Mjetet dhe punonjësit janë në terren për normalizimin e situatës.
Qarku Dibër mbetet një nga zonat më të prekura gjithashtu. Forcat e emergjencave civile po punojnë në disa akse me prezencë të akullit apo rrëshqitje dherash. Ekipet e OSHEE po punojnë për rikthimin e energjisë në njësitë administrative Bulqizë, Klos, Dibër dhe Lurë. Disa segmente rrugore janë aktualisht të pakalueshme, por forcat e policisë janë në terren për të orientuar qarkullimin.
Forcat e Armatosura, strukturat e mbrojtjes civile, policia e shtetit, shërbimet bashkiake, nën koordinimin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile dhe Ministrisë së Mbrojtjes janë të angazhuara në terren me mjete dhe personel për përballimin e situatës dhe rikthimin e normalitetit.
U bëhet thirrje banorëve të zonave të prekura të shmangin lëvizjet e panevojshme, të respektojnë udhëzimet e autoriteteve dhe të raportojnë çdo emergjencë pranë strukturave përkatëse/kb
Reshjet intensive të shiut dhe dëborës, të shoqëruara me temperatura të ulëta kanë krijuar problematika të shumta në disa qarqe të vendit, duke ndikuar në qarkullimin rrugor, furnizimin me energji elektrike dhe sigurinë e banorëve, kryesisht në zonat malore dhe pranë lumenjve.
Qarku Gjirokastër paraqet situatën më problematike.
NĂ« BashkinĂ« GjirokastĂ«r ka prezencĂ« dĂ«bore nĂ« njĂ«sinĂ« administrative Picar, ndĂ«rsa lumi Drino nĂ« aksin GjirokastĂ«râTepelenĂ« i Ă«shtĂ« afruar trupit tĂ« rrugĂ«s, gjĂ« qĂ« ka kĂ«rkuar ndĂ«rhyrje tĂ« menjĂ«hershme pĂ«r forcimin e argjinaturĂ«s. NĂ« disa fshatra: Odrie, LunxhĂ«ri dhe Zagori po ndĂ«rhyhet nĂ« disa akse rrugore tĂ« bllokuara dhe nĂ« njĂ« urĂ« tĂ« vogĂ«l nĂ« aksin KrinĂ«âTranoshishtâSaraqinishtĂ«.
NĂ« BashkinĂ« Dropull, ura e GlinĂ«s mbetet problematike, ndĂ«rsa po punohet pĂ«r lirimin e akseve: PogonâDropull, Zagori-LibohovĂ« tĂ« bllokuar nga dĂ«bora.
Puna e forcave nĂ« terren po vijon edhe nĂ« aksin PĂ«rmetâDogana e Tre Urave Ă«shtĂ« i bllokuar si dhe nĂ« njĂ«sinĂ« administrative FrashĂ«r dhe disa fshatra pĂ«rreth, ku ka problematika pĂ«r shkak tĂ« reshjeve tĂ« dĂ«borĂ«s.
NĂ« BashkinĂ« Memaliaj ka problematika tĂ« shkaktuar nga lumi VjosĂ« nĂ« tokat bujqĂ«sore, ndĂ«rsa nĂ« TepelenĂ« qarkullimi nĂ« aksin TepelenĂ«âGjirokastĂ«r realizohet vetĂ«m me njĂ« korsi nĂ« zonĂ«n âShkalla e ZezĂ«â.
Qarku LezhĂ« Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« nga reshje dĂ«bore edhe nĂ« zona tĂ« ulĂ«ta, pĂ«rfshirĂ« qytetin e LezhĂ«s. Strukturat pĂ«rgjegjĂ«se janĂ« nĂ« gatishmĂ«ri pĂ«r mbajtjen hapur tĂ« akseve rrugore. ĂshtĂ« pĂ«rfunduar riparimi i argjinaturĂ«s sĂ« dĂ«mtuar nĂ« lumin DrojĂ«.
Qarku Vlorë paraqet një përmirësim sa i përket rënies së prurjeve në lumin Vjosë. Nënkalimi në fshatin Bishan është i bllokuar, por nuk raportohen banesa të përmbytura, vetëm prezencë uji në oborre.
Qarku Elbasan po përballet me dëborë dhe ngrica në zonat malore të bashkive Elbasan dhe Peqin, ku disa akse rurale janë bllokuar nga dëbora dhe rrëshqitjet e dherave. Mjetet dhe punonjësit janë në terren për normalizimin e situatës.
Qarku Dibër mbetet një nga zonat më të prekura gjithashtu. Forcat e emergjencave civile po punojnë në disa akse me prezencë të akullit apo rrëshqitje dherash. Ekipet e OSHEE po punojnë për rikthimin e energjisë në njësitë administrative Bulqizë, Klos, Dibër dhe Lurë. Disa segmente rrugore janë aktualisht të pakalueshme, por forcat e policisë janë në terren për të orientuar qarkullimin.
Forcat e Armatosura, strukturat e mbrojtjes civile, policia e shtetit, shërbimet bashkiake, nën koordinimin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile dhe Ministrisë së Mbrojtjes janë të angazhuara në terren me mjete dhe personel për përballimin e situatës dhe rikthimin e normalitetit.
U bëhet thirrje banorëve të zonave të prekura të shmangin lëvizjet e panevojshme, të respektojnë udhëzimet e autoriteteve dhe të raportojnë çdo emergjencë pranë strukturave përkatëse. /e.t
Nga Fejzo Subashi.
Dyshimi ndaj akuzave tĂ« Arben Ahmetajt nuk buron nga besimi te Rama apo te qeveria e tij. PĂ«r korrupsionin, tenderat apo abuzimet, drejtĂ«sia duhet tĂ« flasĂ« mbi baza faktike. Por ajo qĂ« nuk mund tĂ« pranohet Ă«shtĂ« njĂ« logjikĂ« e tipit âmĂ« besoni mua, sepse unĂ« po e themâ.
Ahmetaj pretendon se Kryeministri ka dashur ta vrasë. Kjo nuk është thjesht një akuzë politike; është pretendim për krim kapital, për tentativë vrasjeje. Në çdo shtet serioz, një deklaratë e tillë nuk shkon në studio televizive, por drejt e në prokurori.
KĂ«tu lind paradoksi logjik:
nëse rreziku ka qenë real, heshtja përballë SPAK-ut është e pajustifikueshme;
nëse nuk ka rrezik real, atëherë deklarata është manipulim i frikës publike.
Nuk ekziston variant i tretë.
Ahmetaj nuk është qytetar i thjeshtë, i pambrojtur apo i painformuar. Ai ka qenë në majë të pushtetit, ka njohur mekanizmat e shtetit, ka pasur akses te dokumente, te struktura dhe te institucionet. Një njeri në këtë pozitë që nuk depoziton kallëzim penal, por zgjedh rrëfimin emocional publik, minon vetë besueshmërinë e tij.
Akuzat për korrupsion kërkojnë prova financiare.
Akuzat për abuzim pushteti kërkojnë dokumente.
Akuzat për tentativë vrasjeje kërkojnë denoncim penal.
Pa këtë hap, çdo fjalë tjetër është retorikë mbrojtëse personale.
Prandaj problemi nuk është Rama si figurë politike, por modeli i ri i akuzës pa përgjegjësi, ku drejtësia anashkalohet dhe publiku përdoret si gjykatë emocionale. Kjo nuk është guxim, as denoncim është strategji mbijetese.
Në një shtet që pretendon të ndërtojë drejtësi, logjika alla Ahmetaj nuk mund të pranohet: Ose flet drejtësia, se hesht politika.
Problemi nuk është mbrojtja e Ramës, por besueshmëria e akuzave të Arben Ahmetajt. Personalisht, nuk i besoj këtyre akuzave jo sepse Rama është i pastër, por sepse nuk përputhen me profilin, karakterin dhe mënyrën e funksionimit të tij.
Ahmetaj tenton tĂ« ndĂ«rtojĂ« figurĂ«n e RamĂ«s si njĂ« njeri âtrimâ, i rrezikshĂ«m, deri nĂ« kufijtĂ« e eliminimit fizik. Por kjo figurĂ« nuk pĂ«rkon me realitetin politik qĂ« njohim. Rama nuk ka treguar kurrĂ« tipare tĂ« njĂ« njeriu qĂ« merr rreziqe ekstreme personale. PĂ«rkundrazi, ai ka ndĂ«rtuar pushtetin e tij pĂ«rmes kontrollit institucional, manovrĂ«s politike dhe shmangies sĂ« pĂ«rplasjes direkte, jo pĂ«rmes akteve tĂ« dĂ«shpĂ«ruara apo tĂ« dhunshme.
Nëse Ahmetaj pretendon se Rama ka dashur ta vrasë, atëherë lind një pyetje themelore, që nuk mund të shmanget me retorikë:
Përse nuk e denoncon këtë fakt në SPAK?
SPAK është institucioni që vetë qeveria e Ramës e ka promovuar si simbol të drejtësisë së re. Nëse një ish, zëvendëskryeministër ka prova për një kërcënim ndaj jetës së tij nga Kryeministri, atëherë heshtja përballë SPAK-ut nuk është akt guximi, por shenjë e mungesës së provave ose e përdorimit politik të frikës.
Akuzat e rënda kërkojnë përgjegjësi po aq të rënda. Nëse ato nuk shoqërohen me kallëzim penal, dokumente apo fakte konkrete, atëherë rrezikojnë të mbeten rrëfime emocionale për konsum publik, jo denoncime serioze.
Prandaj, dyshimi im nuk është selektiv, por racional:
ose kemi të bëjmë me të vërteta që duhet të shkojnë urgjentisht në drejtësi,
ose me një narrativë të ndërtuar për të shpëtuar veten politikisht dhe penalisht.
Tiranë më 09.01.2025./kb
Presidenti Donald Trump sĂ«rish ka formuluar pretendimin e SHBA-sĂ« pĂ«r tĂ« pasur kontrollin ndaj GroenlandĂ«s. âNe na duhet Groenlanda pĂ«r arsye tĂ« sigurisĂ« kombĂ«tare, Danimarka nuk Ă«shtĂ« nĂ« gjendje ta bĂ«jĂ« kĂ«tĂ«. NjĂ« postim nĂ« rrjetet sociale nga Katie Miller, tregonte njĂ« hartĂ« tĂ« GroenlandĂ«s me flamurin e SHBA-sĂ«. Dhe bashkĂ«shorti i saj Stephen Miller, zĂ«vendĂ«sshef i shtabit, nĂ« njĂ« intervistĂ« pĂ«r CNN vuri nĂ« pikĂ«pyetje, nĂ«se ligjĂ«risht Groenlanda i pĂ«rket partneres sĂ« NATO-s, DanimarkĂ«s. âCila Ă«shtĂ« baza ligjore e kĂ«tij pretendimi territorial?â
Danimarka dhe shumĂ« shtete europiane kanĂ« reaguar sĂ«rish me refuzim tĂ« prerĂ« dhe me nisma tĂ« reja: âE kam bĂ«rĂ« shumĂ« tĂ« qartĂ«, se ku ndodhet mbretĂ«ria e DanimarkĂ«s, dhe Groenlanda e ka deklaruar sĂ«rish, qĂ« nuk do tĂ« bĂ«het pjesĂ« e SHBA-sĂ«â, deklaroi kĂ«tĂ« tĂ« hĂ«nĂ« (05.01.2026) kryeministrja daneze Mette Frederiksen. âPĂ«r fat tĂ« keq druaj, se duhet ta marrim seriozisht presidentin amerikan, kur thotĂ«, se do GroenlandĂ«n.â
ĂfarĂ« e bĂ«n kaq tĂ« lakmueshme GroenlandĂ«n?
Groenlanda është ishulli më i madh i botës me një sipërfaqe pothuajse sa Meksika, Arabia Saudite apo Republika Demokratike e Kongos dhe sa gjysma e BE-së. Në territorin prej rreth 2 milion kilometrash katrorë jetojnë vetëm rreth 60.000 banorë. Popullsia i përket kryesisht etnisë së Kalaallit-Inuit dhe ata jetojnë në rajone të vogla bregdetare, gati një e treta e tyre në kryeqytetin Nuuk.
Groenlanda politikisht i përket Danimakërs, vend anëtar në BE dhe në NATO, por që nga viti 2009 ishulli gëzon autonomi të zgjeruar. Vetëm politika e jashtme dhe e sigurisë përcaktohen nga Kopenhaga.
Gjeografikisht ishulli shtrihet nga Atlantiku i Veriut deri në akullnajën e përhershme të Oeqanit Akrtik. 80 përqind e sipërfaqes së Groenlandës është e mbuluar nga shtresa e akullit. Vetëm pjesa pranë bregdetit, afërsisht me një sipërfaqe sa Gjermania, është e çliruar në verë prej akullit.
Ngrohja e Tokës po bën që masa e akullit në Detin e polit të Veriut të tkurret gjithnjë e më shumë: Brendësia e Groenlandës po bëhet e aksesueshme, rrugët detare përmes Arktikut po bëhen përkohësisht të lundrueshme.
Si rrjedhojë rajoni në tërësi po vendoset gjithnjë e më shumë në fokusin e interesave gjeostrategjike: Nga njëra anë shfrytëzimi i rezervave të lëndëve të para që ndodhen atje shumë shpejt mund të jetë me ineteres ekonomik. Nga ana tjetër hapen itinerare të reja lundrimi për tregtinë dhe anijet e luftës.
ĂfarĂ« do SHBA me GroenlandĂ«n?
NdĂ«r aasuritĂ« nĂ«ntokĂ«sore tĂ« GroenlandĂ«s bĂ«jnĂ« pjesĂ«Â lĂ«ndĂ« tĂ« para me rĂ«ndĂ«si kritike strategjike si uranium, naftĂ« dhe gaz si dhe dy depozitat mĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« njohura nĂ« botĂ« pĂ«r metalet e rralla. KĂ«tyre u shtohen edhe nikeli, bakri, ari dhe grafiti. Nxjerrjen e mineraleve tĂ« rralla, uranium, naftĂ« dhe gaz qeveria e GroenlandĂ«s nĂ« kuadĂ«r tĂ« vetadministrimit i ka ndaluar nĂ« pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe pĂ«r arsye ekologjike. Por deri nĂ« çfarĂ« mase vlen kjo Ă«shtĂ« e diskutueshme, nĂ«se Groenlanda shkĂ«putet nga Danimarka â nĂ« çfarĂ«do mĂ«nyre qoftĂ« â dhe kthehet nĂ« njĂ« zonĂ« tĂ« inlufencĂ«s sĂ« SHBA-sĂ«.
NdĂ«rsa shumĂ« analistĂ« burimet natyrore i pĂ«rmendin si njĂ« motiv tĂ« rĂ«ndĂ«sisihĂ«m pĂ«r interesin nĂ« rritje tĂ« SHBA-sĂ« ndaj GroenlandĂ«s, presidenti i SHBA-sĂ« i hedh poshtĂ« kĂ«to duke nxjerrĂ« nĂ« pah vlerĂ«n gjeostrategjike tĂ« ishullit.Pak para Krishtlindjeve Trump emĂ«roi njĂ« tĂ« ngarkuar tĂ« posaçëm pĂ«r GroenlandĂ«n duke deklaruar nĂ« konferencĂ« shtypi: âNe na duhet Groenlanda pĂ«r sigurinĂ« kombĂ«tare, jo pĂ«r pasuritĂ« nĂ«ntokĂ«sore.â
Uashingtoni e sheh ishullin si një portë strategjike në hapësirën arktike, veçanërisht në sfondin e rritjes se aktiviteteve të Kinës dhe të Rusisë në rajon. Por kjo duhet të ketë të bëjë edhe me kufizimin e aksesit dhe kontrollit të fuqive të tjera të mëdha ndaj rrugëve të reja detare.
Edhe aspektet e strategjisĂ« ushtarake luajnĂ« njĂ« rol. MĂ« 1951, pra me fillimin e LuftĂ«s sĂ« FtohtĂ«, SHBA dhe Danimarka vendosĂ«n njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r mbrojtjen, qĂ« mundĂ«soi ndĂ«rtimin e bazĂ«s ajrore Thule. NdĂ«rkohĂ« kjo bazĂ« shĂ«rben edhe pĂ«r vrojtimin e hapĂ«sirĂ«s ajrore dhe qĂ« nga viti 2023 mban emrin Pituffik Space Base. Ajo konsiderohet si shtylla qendrore e sistemit paralajmĂ«rues amerikan pĂ«r nissjen e raketave. Arktiku ndodhet nĂ« perĂ«ndim mĂ« afĂ«r â me KinĂ«n, RusinĂ« dhe KorenĂ« e Veriut â se sa me vendin bĂ«rthamĂ«Â SHBA-nĂ«.
A është i ri interesi i SHBA-së?
Interesi i SHBA-sĂ« pĂ«r GroenlandĂ«n nuk Ă«shtĂ« i ri. NĂ« vitin 1867 â viti, kur SHBA blenĂ« AlaskĂ«n nga Rusia â politikanĂ«t synuan tĂ« aneksojnĂ« GroenlandĂ«n dhe IslandĂ«n. MĂ« 1 korrik 1868 gazetat e SHBA-sĂ« njoftuan, se ministri i JashtĂ«m William Henry Seward ishte nĂ« prag tĂ« mbylljes sĂ« kontratĂ«s pĂ«r blerjen e GroenlandĂ«s nĂ« vlerĂ«n e 5, 5 milionĂ« dollarĂ« nĂ« ar. MarrĂ«veshja dĂ«shtoi, por ideja nuk u zbeh pĂ«r dekada. GjatĂ« LuftĂ«s sĂ« DytĂ« BotĂ«rore, kur Gjermania mbajti tĂ« pushtuar DanimarkĂ«n, SHBA faktikisht morĂ«n kontrollin ndaj GroenlandĂ«s â por pas luftĂ«s ia kaluan atĂ« sĂ«rish DanimarkĂ«s.
Më 1955 këshilltarët e sigurisë të ish-presidentit atëherë Dwight D. Eisenhower u përpoqën ta bindin atë për blerjen e ishullit. Por me Marrëveshjen e Mbrojtjes më 1951 Danimarka i kishte garantuar aq shumë hapësirë veprimi, sa kabineti i presidentit e konsideroi si një risk të madh një avancim të tillë.
SidoqoftĂ« ideja nuk u fshi ndonjĂ«herĂ« nga radari, por vazhdoi tĂ« diskutohej pas dyerve tĂ« mbyllura. VetĂ«m Donald Trump gjatĂ« presidencĂ«s sĂ« tij tĂ« parĂ« (2017 â 2021) e rihapi kĂ«tĂ« diskutim. NjĂ« vizitĂ« shtetĂ«rore tĂ« planifikuar me kryeministren daneze nĂ« KopenhagĂ« nĂ« gusht 2019 Trump e anuloi, sepse Frederiksen e pati cilĂ«suar si âabsurdeâ idenĂ« e shitjes sĂ« GroenlandĂ«s SHBA-sĂ«. NĂ« fillim tĂ« mandatit tĂ« tij tĂ« dytĂ« nĂ« janar 2025 Trump e pĂ«rsĂ«riti idenĂ« e tij madje me insisitim duke mos e pĂ«rjashtuar edhe njĂ« opcion tĂ« ankesimit me dhunĂ«.
Zanafilla e pretendimit të Danimarkës për Groenlandën?
Danimarka e ka kolonizuar 300 vjet më parë ishullin e banuar nga inuitët. Më 1721 Danimarkë-Norvegjia dërgoi ekspeditën e parë të misionarëve. Periudha koloniale në ishull përfundoi më 1953, kur Groenlanda u bë pjesë e Mbretërisë së Danimarkës. Më 1979 Kopenhaga i garantoi vetadministrim Groenlandës dhe një ligj më 2009 e forcoi autonominë e ishullit.
Sovraniteti i Danimarkës ndaj Groenlandës është i njohur ndërkombëtarisht, ndër të tjera përmes gjykimit të Gjykatës Ndërkombëtare më 1933. Edhe ekonomikisht ishulli është i varur fort prej Danimarkës.
Megjithatë bazuar në parimet e së drejtës ndërkombëtare Groenlanda ka të drejtë për vetëvendosje. Ligji i autonomisë më 2009 përfshin edhe të drejtën e Groenlandës, që përmes referendumit të vendosë për pavarësinë e plotë të saj. Diskutimet për këtë janë intensifikuar vitet e fundit.
NĂ« sfondin e deklaratave tĂ« fundit tĂ« SHBA-sĂ« kryeministri i GroenlandĂ«s Jens-Frederik Nielsen thekson: âGroenlanda Ă«shtĂ« vendi ynĂ«. KĂ«tu merren vendimet tona. UnĂ« do tĂ« luftoj nĂ« çdo kohĂ« pĂ«r lirinĂ« dhe tĂ« drejtĂ«n tonĂ« pĂ«r vetĂ«vendosje dhe pĂ«r formĂ«simin e sĂ« ardhmes sonĂ«.â/DW/kb
40 të vdekur, mbi 100 të lënduar rëndë. Ky është bilanci i zjarrit që shpërtheu në Crans-Montana, një fshat turistik në alpet e Zvicrës. Sot është ditë zie në Zvicër. Shtypi zviceran ishte i rezervuar në ditët e para të tragjedisë. Nuk është në traditën e vendit që kritika të ushtrohet në mënyrë ofensive dhe me tone të larta. Por dalëngadalë toni ka filluar të ashpërsohet.
NjĂ« gazetĂ« e madhe e ZĂŒrichut (âTages Anzeigerâ) i sugjeron kryetarit tĂ« Crans-Montanas tĂ« jap dorĂ«heqje. NjĂ« gazetĂ« tjetĂ«r po nga ZĂŒrichu (âNeue ZĂŒrcher Zeitungâ) nuk i kritikon direkt viktimat (kjo Ă«shtĂ« e pamundur), por nĂ«nvizon se jemi shndĂ«rruar nĂ« shoqĂ«ri tĂ« dĂ«frimit qĂ« pĂ«rgjegjĂ«sinĂ« pĂ«r jetĂ«n tonĂ« e delegojmĂ« gjetiu. NĂ« kĂ«tĂ« kontekst komentatori shtron pyetjen: si Ă«shtĂ« e mundur qĂ« njerĂ«zit tĂ« regjistrojnĂ« me telefon shpĂ«rthimin e zjarrit, madje tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« vallĂ«zojnĂ« dhe mos tĂ« ikin sa mĂ« shpejt nga ky ferr? Ai shkruan: âAs nuk ishte ndonjĂ« gjeneratĂ« e shastisur nga telefonĂ«t e mençur dhe mediat sociale qĂ« u argĂ«tua deri nĂ« vdekje, siç pretendojnĂ« disa mĂ« tĂ« moshuar pĂ«r tĂ« shpjeguar tĂ« pashpjegueshmen. TĂ« rinjtĂ« vetĂ«m marrin pĂ«rsipĂ«r vlerat qĂ« u servir shoqĂ«ria. KĂ«to vlera janĂ« hedoniste. ArgĂ«timi dhe konsumi qĂ«ndrojnĂ« nĂ« vendin e parĂ«â.
Edhe mĂ« kritike janĂ« mediat gjermane. NĂ« numrin e ri âDer Spiegelâ nga Hamburgu Ă«shtĂ« i pamĂ«shirshĂ«m. Kantoni i Wallisit â aty ku ndodhi tragjedia â pĂ«rshkruhet si famĂ«keq pĂ«r korrupsion e nepotizĂ«m.
NĂ« vijim disa detaje nga teksti i âDer Spiegelâ tĂ« cilin e kanĂ« shkruar 6 gazetarĂ«. Sipas kĂ«saj reviste jo vetĂ«m nĂ« Crans-Montana, por nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin njerĂ«zit pyesin veten: Si mund tĂ« ndodhte kjo, pikĂ«risht kĂ«tu? NĂ« vendin e orĂ«ve, rregullave dhe rendit? Ky rast ngre pikĂ«pyetje edhe pĂ«r industrinĂ« e turizmit, nga e cila varen shumĂ« vendbanime malore. Kush i mbyll sytĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« mund tĂ« ndĂ«rtohet gjithnjĂ« e mĂ« lart, mĂ« tej dhe mĂ« shpejt? A kĂ«rcĂ«nojnĂ« katastrofa tĂ« ngjashme nĂ« vende tĂ« tjera?
FatkeqĂ«sia ndodhi nĂ« njĂ« rajon tĂ« veçantĂ« tĂ« ZvicrĂ«s, nĂ« kantonin (Wallis). NjĂ« rajon i izoluar, i cili ka reputacionin se Ă«shtĂ« veçanĂ«risht i prirur ndaj rrjeteve tĂ« nepotizmit dhe korrupsionit, shkruan âDer Spiegelâ.
Ndaj pronarëve të lokalit që u dogj është hapur një hetim penal. Por edhe komuna ndodhet nën kritikë. Kryetari i komunës, pas fatkeqësisë, u përfshi në kundërthënie lidhur me mbrojtjen nga zjarri.
Pothuajse një milion njerëz bujnë çdo vit në Crans-Montana. Nga një fshat malor, Crans-Montana është shndërruar në një stacion të skive për turistët e luksit, të cilët janë të gatshëm të paguajnë mijëra euro për një natë për një pamje të papenguar të Mont Blancut dhe Matterhornit. Crans-Montana renditet krahas qendrave ekskluzive të sporteve dimërore si St. Moritz, Gstaad dhe Zermatt.
Një pjesë e madhe e banorëve të Crans-Montanas punojnë në turizëm. Ata menaxhojnë bare dhe kioskë, gatuajnë në hotele ose u mësojnë turistëve skijimin. Nëse flet me ta, krijohet përshtypja se ishte vetëm çështje kohe derisa të ndodhte diçka.
Askush nuk pranon tĂ« citohet drejtpĂ«rdrejt. Por nĂ« mĂ«nyrĂ« anonime, gastronomet raportojnĂ« pĂ«r âstruktura mafiozeâ, pĂ«r faktin se pjesĂ« tĂ« mĂ«dha tĂ« qytetit i pĂ«rkasin njĂ« grupi tĂ« vogĂ«l pronarĂ«sh, ku pĂ«rfshihen jo vetĂ«m zviceranĂ« apo francezĂ«, por ka edhe pronarĂ« tĂ« lokaleve tĂ« ndryshme qĂ« vijnĂ« nga Kina, shkruan âDer Spiegelâ. TeleferikĂ«t nĂ« Crans-Montana, ndryshe pĂ«r shembull nga kantoni GraubĂŒnden, i pĂ«rkasin njĂ« investitori amerikan. NjĂ« burrĂ« thotĂ« se bizneset e pronarĂ«ve me emĂ«r ânuk duhet tĂ« kenĂ« frikĂ« nga autoritetet pĂ«r asgjĂ«â.
Kantoni i Wallisi Ă«shtĂ« konsideruar gjithmonĂ« si njĂ« vend me rregulla tĂ« veta. Wallisi perceptohet aq ndryshe brenda ZvicrĂ«s, saqĂ« njĂ« seri televizive merret me veçoritĂ« e tij. Komedia kriminalistike âTschuggerâ luan me klishetĂ« e Wallisit: policĂ« tĂ« korruptuar bĂ«jnĂ« pazare me shpĂ«rndarĂ«s droge, dhe konspiracionet ndĂ«rkombĂ«tare arrijnĂ« deri nĂ« fshatin mĂ« tĂ« largĂ«t malor.
(Mes aktorĂ«ve tĂ« serisĂ« televizive Ă«shtĂ« edhe Valmira, njĂ« kosovare qĂ« dĂ«shiron tĂ« bĂ«het repere. ĂshtĂ« shumĂ« e qartĂ« se kjo figurĂ« fiktive aludon te reperja Loredana, e cila u fajĂ«sua se paskĂ«sh mashtruar pĂ«r mijĂ«ra franga njĂ« grua zvicerane nga Wallisi. NdĂ«rkohĂ« çështja Ă«shtĂ« mbyllur, ato janĂ« pajtuar dhe marrĂ« vesh jashtĂ« gjyqit pĂ«r tĂ« zhdukur problemin mes tyre. PĂ«r kĂ«tĂ« Loredana Ă«shtĂ« duartrokitur nga shumĂ« fansa.
Pamje nga prapaskenat e serialit të vëllezërve Duffer në Netflix, që publikohet më 12 janar.
Për fansat e Stranger Things vjen së shpejti një surprizë e re: Netflix ka caktuar datën e publikimit dhe ka publikuar trailerin e një dokumentari të panjoftuar më parë, i cili ofron një vështrim ekskluziv pas skenave të realizimit të sezonit të fundit të serialit jashtëzakonisht të suksesshëm, të krijuar nga vëllezërit Matt dhe Ross Duffer.
I titulluar One Last Adventure: The Making of Stranger Things 5, dokumentari do tĂ« debutojĂ« mĂ« 12 janar dhe, sipas Netflix, do tĂ« ofrojĂ« ânjĂ« vĂ«shtrim nga brenda nĂ« vitet e punĂ«s dhe mjeshtĂ«risĂ« krijuese qĂ« u deshĂ«n pĂ«r tĂ« realizuar kapitullin e fundit tĂ« serisĂ« ikonike tĂ« vĂ«llezĂ«rve Dufferâ.
Finalja e madhe e serialit, e drejtuar nga Martina Radwan, u publikua nga Netflix natĂ«n e Vitit tĂ« Ri, njĂ«kohĂ«sisht nĂ« platformĂ« dhe nĂ« mbi 600 kinema nĂ« AmerikĂ«n e Veriut. âJam pafundĂ«sisht mirĂ«njohĂ«se ndaj vĂ«llezĂ«rve Duffer qĂ« mĂ« besuan dhe mĂ« dhanĂ« njĂ« vend nĂ« rreshtin e parĂ« tĂ« kĂ«tij udhĂ«timi tĂ« pabesueshĂ«m,â tha regjisorja. âTĂ« kaloja njĂ« vit tĂ« tĂ«rĂ« nĂ« sheshxhirim me ta ishte njĂ« privilegj i vĂ«rtetĂ«. Do tĂ« doja vetĂ«m tĂ« kthehesha pas nĂ« kohĂ« dhe tĂ« dokumentoja edhe sezonet e para deri tek i katĂ«rti. Nga kasti te bashkĂ«punĂ«torĂ«t e hershĂ«m, tĂ« gjithĂ« mĂ« pritĂ«n me bujari tĂ« jashtĂ«zakonshme, duke ndarĂ« hapur pĂ«rvojat e tyre personale dhe kolektive tĂ« fituara gjatĂ« njĂ« dekade krijimi.â
Traileri hapet me pamje nga leximi pĂ«rfundimtar i skenarit tĂ« Stranger Things, ndĂ«rsa Ross Duffer dĂ«gjohet tĂ« thotĂ«: âTĂ« shkruaje rreshtat e fundit qĂ« kĂ«ta personazhe do tĂ« thoshin ndonjĂ«herĂ« ishte vĂ«rtet e vĂ«shtirĂ«.â
Gjatë leximit, Noah Schnapp (Will Byers) dhe Millie Bobby Brown (Eleven) shpërthejnë në lot, teksa janë ulur në një divan, ndërsa Schnapp përqafohet me Cara Buono, e cila interpreton Karen Wheeler.
MĂ« pas, traileri sjell pamje arkivore nga fillimet e serialit, kur aktorĂ«t ishin ende fĂ«mijĂ«. NĂ« sfond dĂ«gjohet kĂ«nga ikonike âHeroesâ e David Bowie, e pĂ«rdorur disa herĂ« nĂ« Stranger Things, pĂ«rfshirĂ« edhe gjatĂ« titrave pĂ«rmbyllĂ«s tĂ« finales sĂ« serialit.
Dokumentari ndalet gjithashtu nĂ« dhomĂ«n e shkrimtarĂ«ve, ku vĂ«llezĂ«rit Duffer diskutojnĂ« fatin e personazhit Eleven. NĂ« njĂ« nga momentet mĂ« emocionale, Millie Bobby Brown dĂ«gjohet tĂ« thotĂ«: âNuk jam gati ta lĂ«.â
Prokurori Arqile Koça është zgjedhur zëvendësprokuror i Përgjithshëm.
EmĂ«rimi e tij nĂ« kĂ«tĂ« pozicion Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nga kryeprokurori, Ăela, pas miratimit nga mbledhja e trupĂ«s sĂ« prokurorĂ«ve nĂ« ProkurorinĂ« e PĂ«rgjithshme./e.t
Muaji dhjetor zakonisht dallohet për çmimet e larta të ushqimeve për shkak të konsumit në festa, por këtë vit ka një zhvendosje në çmime më të larta të qirave, të cilat ishin përbërësi kryesor i inflacionit, sipas të dhënave të sotshme të INSTAT.
Ndryshimi vjetor i indeksit të çmimeve të konsumit në muajin dhjetor 2025 është 2,3%, një vit më parë ky ndryshim ishte 2,1%.
Ndryshimi mujor i indeksit të çmimeve të konsumit në muajin dhjetor 2025, krahasuar me nëntor 2025 është 0,7%. Rritja mesatare vjetore e çmimeve të konsumit në vitin 2025 është 2,2%, njësoj si një vit më parë.
Ndikimi i grupeve kryesore nĂ« ndryshimin vjetor tĂ« indeksit tĂ« çmimeve tĂ« konsumit. Rritja vjetore e çmimeve nĂ« muajin Dhjetor Ă«shtĂ« ndikuar kryesisht nga grupi âQira, ujĂ«, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energjiâ me +0,96 pikĂ« pĂ«rqindje, pasuar nga grupi âUshqime dhe pije joalkoolikeâ me +0,56 pikĂ« pĂ«rqindje.
Gjithashtu, çmimet e grupit âMobilje, pajisje shtĂ«pie dhe mirĂ«mbajtje e shtĂ«pisĂ«â ndikuan me +0,16 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âHotele, kafene dhe restoranteâ me +0,15 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âPije alkoolike dhe duhanâ me +0,11 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âMallra dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshmeâ me +0,10 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âArgĂ«tim dhe kulturĂ«â me +0,08 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âShĂ«rbimi arsimorâ me +0,06 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupit âKomunikimiâ me +0,03 pikĂ« pĂ«rqindje, çmimet e grupeve âVeshje dhe kĂ«pucĂ«â, âShĂ«ndetiâ dhe âTransportiâ me +0,02 pikĂ« pĂ«rqindje secili.
Krahasuar me muajin dhjetor 2024, rritja mĂ« e madhe e çmimeve vĂ«rehet nĂ« grupin âQira, ujĂ«, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energjiâ me 4,8%, pasuar nga grupet âArgĂ«tim dhe kulturĂ«â me 3,6%, âHotele, kafene dhe restoranteâ me 2,6%, âPije alkoolike dhe duhanâ me 2,2%, âMobilje, pajisje shtĂ«pie dhe mirĂ«mbajtje e shtĂ«pisĂ«â me 2,1%, âShĂ«rbimi arsimorâ dhe âMallra dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshmeâ me 1,9% secili, âUshqime dhe pije joalkoolikeâ me 1,6%, âKomunikimiâ me 0,9%, âShĂ«ndetiâ me 0,5%, âVeshje dhe kĂ«pucĂ«â me 0,4% dhe âTransportiâ me 0,3%.
Brenda grupit tĂ« ushqimeve çmimet e nĂ«ngrupit âQumĂ«sht, djathĂ« dhe vezĂ«â patĂ«n njĂ« rritje me 4,4%, pasuar nga nĂ«ngrupet âPeshkâ dhe âVajra dhe yndyrnaâ me 3,8% secili, âMishâ me 2,3%, âFrutaâ me 0,4%, etj.
Ndryshimet mujore tĂ« grupeve kryesore: Krahasuar me muajin NĂ«ntor 2025, çmimet e grupit âUshqime dhe pije joalkoolikeâ me 1,1%, pasuar nga grupet âQira, ujĂ«, lĂ«ndĂ« djegĂ«se dhe energjiâ me 0,9%, âArgĂ«tim dhe kulturĂ«â me 0,8%, âPije alkoolike dhe duhanâ, âHotele, kafene dhe restoranteâ dhe âMallra dhe shĂ«rbime tĂ« ndryshmeâ me 0,4% secili, âMobilje, pajisje shtĂ«pie dhe mirĂ«mbajtje e shtĂ«pisĂ«â me 0,3%, âVeshje dhe kĂ«pucĂ«â dhe âTransportiâ me 0,1% secili./ Monitor/kb
Zjarri nĂ« rrugĂ«n â5 Majiâ, i cili ra mbrĂ«mjen e djeshme nĂ« ish-tregun e UzinĂ«s sĂ« Dinamos, ka shkaktuar dĂ«me tĂ« mĂ«dha pĂ«r tregĂ«tarĂ«t, tĂ« cilĂ«t brenda magazinĂ«s kishin mallrat e tyre.
Në një raportim të drejtëpërdrejtë gazetarja, Sara Demushi, përcolli pamjet se çfarë dëmesh ka shkaktuar zjarri dhe çfarë masash po vijonë të merren nga forcat zjarrëfikëse, të cilët janë mobilizuar edhe këtë të premte për shuarjen e tij.
Sipas gazetares, zjarri në ish-tregun e Uzinës së Dinamos vijon të jetë ende aktiv dhe se tre orë ju është dashur forcve të zjarrëfikësve që ta neutralizojnë mbrëmjen e djeshme.
â200 biznese ishin tĂ« vendosura nĂ« kĂ«tĂ« magazinĂ« dhe ajo çfarĂ« dyshohet pĂ«r shjkakun e zjarrit Ă«shtĂ« harresa e njĂ« ngrohĂ«se nga tregĂ«tarĂ«t. Zjarri Ă«shtĂ« ende aktiv pĂ«r shkak tĂ« materialeve qĂ« ishin nĂ« kĂ«tĂ« treg. Problematike ka qenĂ« situata edhe pĂ«r banorĂ«t qĂ« ishin pranĂ« kĂ«tij tregut pĂ«r shkak tĂ« flakĂ«ve qĂ« kanĂ« qenĂ« pranĂ« banesave tĂ« tyreâ, tha gazetarja.
Ndërkohë, një tregtarë që kishte mallrart e tij brenda magazinës shfaqet me lotë në sy, i cili thotë:
âMĂ« iku e gjithĂ« jeta ime, kisha çdo gjĂ« atyâ.
Sakaq, gazetarja theksoi se çdo gjë tashmë është e shkatërruar dhe e djegur dhe se tregëtarëve nuk u është lejuar të futen brenda për të marrë gjerat e mbetura që u kanë shpëtuar zjarrit, për shkak se rreziku ende vijonë./kb
Kryeministri Edi Rama reagoi sot ndaj deklaratave tĂ« gazetarit Blendi Fevziu, i cili nĂ« njĂ« emision live nĂ« televizion kishte pohuar se âtĂ« paktĂ«n 7 ministra janĂ« nĂ« udhĂ«time private jashtĂ« shtetit tĂ« shtunave e tĂ« dielave, duke lĂ«nĂ« kasetat me inspektime nĂ«pĂ«r TV sikur janĂ« nĂ« punĂ«â.
Në një status në rrjetet sociale, Rama e cilësoi këtë si një praktikë e paprecedent dhe jashtë çdo standardi demokratik, duke sqaruar se nuk ka asnjë mbështetje faktike për këto akuza në regjistrin zyrtar të udhëtimeve të ministrave. Ai theksoi se ministrat, edhe kur kryejnë udhëtime personale jashtë vendit, veprojnë gjithmonë me kërkesë për leje dhe vetëm me miratim.
Kryeministri shtoi me humor se vetĂ« pretendimi i Fevziut Ă«shtĂ« aq larg realitetit, sa âprej vitesh nuk ka mĂ« kaseta nĂ« nahijen tonĂ«â. Rama e lidh deklaratĂ«n e gazetarit me udhĂ«timet e tij personale tĂ« Fevziut nĂ« AmerikĂ«n Latine, ku ai kishte qenĂ« i shoqĂ«ruar nga Baton Haxhiu. Sipas RamĂ«s, kĂ«to udhĂ«time, qĂ« pĂ«rfshinin vizita nĂ« Ekuador dhe Bolivi, ishin shkaku i gjithĂ« âbubullimĂ«sâ mbi ministrat dhe kasetat televizive.
Në përfundim, kryeministri theksoi se, nëse Fevziu dëshiron ta trajtojë seriozisht këtë temë, ai është i gatshëm të përballet publikisht për çdo debat mbi udhëtimet e ministrave, duke shtuar se ajo që ishte paraqitur deri tani kishte edhe anën e saj humoristike.
Statusi përfundon me një përmbledhje të 6+1 udhëtimeve të fundit të gazetarit Fevziu, duke theksuar sërish se qëllimi i Ramës nuk ishte sulmi personal, por sqarimi i fakteve dhe mbrojtja e standardeve të udhëtimeve të qeverisë./kb
Login
