Shtetet e Bashkuara do të kryejnë brenda pak javësh një pagesë fillestare për miliardat e dollarëve që i detyrohen Organizatës së Kombeve të Bashkuara, deklaroi për Reuters, ambasadori amerikan në OKB, Mike Waltz, duke theksuar njëkohësisht se organizata duhet të vazhdojë me reformat.
Komentet e Waltz vijnĂ« dy javĂ« pasi sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m i OKB-sĂ«, Antonio Guterres, ngriti alarmin pĂ«r financat e organizatĂ«s dhe paralajmĂ«roi se OKB-ja, me 193 shtete anĂ«tare, rrezikon njĂ«Â âkolaps financiar tĂ« afĂ«rtâ pĂ«r shkak tĂ« pagesave tĂ« papaguara, pjesa mĂ« e madhe e tĂ« cilave i detyrohen nga Uashingtoni.
âDo tĂ« shihni patjetĂ«r njĂ« kĂ«st fillestar shumĂ« shpejtâ, tha Waltz nĂ« njĂ« intervistĂ« telefonike. âDo tĂ« jetĂ« njĂ« parapagesĂ« e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r kuotat tona vjetore⊠Shuma pĂ«rfundimtare ende nuk Ă«shtĂ« vendosur, por bĂ«het fjalĂ« pĂ«r javĂ«, jo muajâ.
Zyrtarë të OKB-së thonë se më shumë se 95% e detyrimeve të papaguara ndaj buxhetit të rregullt të OKB-së i përkasin SHBA-ve, që arrijnë në 2.19 miliardë dollarë deri në fillim të shkurtit. SHBA-të i detyrohen gjithashtu edhe 2.4 miliardë dollarë të tjera për misionet aktuale dhe të kaluara të paqeruajtjes, si dhe 43.6 milionë dollarë për gjykatat e OKB-së.
Më 30 dhjetor, Asambleja e Përgjithshme e OKB-së miratoi një buxhet prej 3.45 miliardë dollarësh për vitin 2026, pas javësh negociatash. Ky buxhet mbulon shpenzimet për funksionimin e zyrave të OKB-së në mbarë botën, përfshirë selinë në Nju Jork, pagat e stafit, takimet, si dhe punën për zhvillimin dhe të drejtat e njeriut.
Kriza e financimit të OKB-së vjen në një kohë kur SHBA-të, nën presidencën e Donald Trump-it, është tërhequr nga multilateralizmi në disa drejtime. Detyrimet e papaguara amerikane ndaj OKB-së janë rritur ndjeshëm gjatë presidencës së tij, megjithëse historia e vonesave në pagesa nga ana e SHBA-ve shtrihet prej dekadash.
Zyrtarët e OKB-së thonë se SHBA-të nuk kanë paguar buxhetin e rregullt vitin e kaluar, duke krijuar një detyrim prej 827 milionë dollarësh, si dhe 767 milionë dollarë të tjera për vitin 2026.
Projektligji i shpenzimeve në Kongres
Të martën, Trump nënshkroi në ligj një projektligj shpenzimesh që përfshin 3.1 miliardë dollarë për kuotat e SHBA-ve ndaj OKB-së dhe organizatave të tjera ndërkombëtare.
I pyetur nĂ«se pagesa fillestare do tĂ« shkojĂ« pĂ«r detyrimet e vitit tĂ« kaluar, ato tĂ« vitit 2026 apo pĂ«r tĂ« dyja, Waltz u pĂ«rgjigj: âNĂ« pĂ«rgjithĂ«si, pĂ«r shlyerjen e borxheve tĂ« prapambetura dhe gjithashtu si njohje e disa reformave qĂ« kemi parĂ«â.
NĂ«n Trump-in, pĂ«rveç refuzimit tĂ« pagesave tĂ« detyrueshme pĂ«r buxhetin e rregullt dhe atĂ« tĂ« paqeruajtjes, SHBA-tĂ« kanĂ« shkurtuar ndjeshĂ«m edhe financimin vullnetar pĂ«r agjencitĂ« e OKB-sĂ« me buxhete tĂ« veçanta dhe ka nisur procedura pĂ«r tâu larguar nga disa organizata tĂ« OKB-sĂ«, pĂ«rfshirĂ« OrganizatĂ«n BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ«.
Waltz tha se SHBA-të e mbështesin fuqishëm nismën e reformave UN80 të Guterres-it dhe e cilësoi atë si një hap të rëndësishëm, por jo të mjaftueshëm.
âNuk shkon mjaftueshĂ«m larg, por Ă«shtĂ« njĂ« hap i rĂ«ndĂ«sishĂ«m. Do tĂ« doja qĂ« sekretari i pĂ«rgjithshĂ«m ta kishte ndĂ«rmarrĂ« nĂ« vitin e parĂ« ose tĂ« dytĂ« tĂ« mandatit tĂ« tij, jo nĂ« vitin e nĂ«ntĂ«,â tha ai.
âNe jemi shumĂ« tĂ« fokusuar nĂ« kthimin te bazat, te paqja dhe siguria. Dhe presidenti me tĂ« drejtĂ« po pyet: Si mund ta kthejmĂ« OKB-nĂ« qĂ« tĂ« realizojĂ« potencialin e saj tĂ« plotĂ«?â shtoi Waltz, duke theksuar se priten reforma tĂ« tjera.
âDashuri e ashpĂ«râ ndaj OKB-sĂ«
âKjo Ă«shtĂ« njĂ« formĂ« dashurie e ashpĂ«r. Modeli aktual Ă«shtĂ« i paqĂ«ndrueshĂ«m pĂ«r shumĂ« vende dhe ne po pĂ«rpiqemi ta bĂ«jmĂ« OKB-nĂ« mĂ« funksionale, mĂ« tĂ« fokusuar dhe tĂ« mos pĂ«rpiqet tĂ« bĂ«jĂ« gjithçka pĂ«r tĂ« gjithĂ«,â tha Waltz.
Ai theksoi se reduktimi i mbivendosjeve është një synim kyç, duke përmendur se ekzistojnë shtatë agjenci të OKB-së që kanë ndryshimet klimatike si mision kryesor.
âPavarĂ«sisht debatit pĂ«r klimĂ«n, nuk na duhen shtatĂ« tĂ« tilla,â tha ai, duke shtuar se SHBA-tĂ« mbĂ«shtet edhe konsolidimin e logjistikĂ«s dhe shĂ«rbimeve administrative nĂ« agjencitĂ« humanitare.
Sipas Waltz, burokracia e OKB-së është rritur tepër dhe ka nevojë për më shumë efikasitet dhe efektivitet.
Guterres nisi reformat UN80 vitin e kaluar, me synimin për të ulur kostot dhe për të përmirësuar efikasitetin. Buxheti i miratuar për vitin 2026 është rreth 200 milionë dollarë më i lartë se propozimi i tij, por rreth 7% më i ulët se buxheti i miratuar për vitin 2025.
Muajin e kaluar, Guterres paralajmĂ«roi se OKB-sĂ« mund tâi mbarojnĂ« fondet deri nĂ« korrik dhe e cilĂ«soi âkafkianeâ kĂ«rkesĂ«n qĂ« organizata tĂ« kthejĂ« çdo vit qindra miliona dollarĂ« kuota tĂ« papĂ«rdorura shteteve anĂ«tare, edhe kur paratĂ« nuk janĂ« paguar kurrĂ«.
Waltz tha se shtetet anĂ«tare duhet ta ndryshojnĂ« kĂ«tĂ« rregull. Ai shtoi se detyrimet e prapambetura tĂ« SHBA-ve pĂ«r paqeruajtjen lidhen pjesĂ«risht me njĂ« âmospĂ«rputhje ligjoreâ mes vlerĂ«simeve tĂ« OKB-sĂ« dhe asaj qĂ« lejon ligji amerikan tĂ« paguhet, duke shtuar se kjo çështje do tĂ« trajtohet nĂ« negociatat e ardhshme pĂ«r kuotat, qĂ« pritet tĂ« zhvillohen vitin e ardhshĂ«m.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Ambasadori amerikan: SHBA-të planifikojnë pagesën e parë për miliardat që i detyrohen OKB-së appeared first on Sinjali.
Login
