Kur kĂ«rkesat pĂ«r reformĂ« zgjedhore âtakohenâ me frymĂ«n e protestĂ«s Â
Nga Fetah Salliu Â
MĂ« 9 qershor, njĂ« grup ekspertĂ«sh: Kristaq Kume, Andi Tepelena, Edlira Ăepani, Rezarta Caushaj, Edmond Ăata, Etleva Merko, Gerta Meta, Ilir Aliaj, Rigels Xhemollari dhe Silvana Bello zyrtarizuan nismĂ«n pĂ«r ndryshimin e Kodit Zgjedhor tĂ« RepublikĂ«s sĂ« ShqipĂ«risĂ«.Â
Si hap i parĂ«, nismĂ«tarĂ«t dorĂ«zuan pranĂ« Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve kĂ«rkesĂ«n pĂ«r tâu pajisur me âFletĂ«n tipâ, dokumentin zyrtar qĂ« u mundĂ«son nisjen e procesit tĂ« mbledhjes sĂ« nĂ«nshkrimeve, plot 20 mijĂ« firma.
KQZ-ja mĂ« tej miratoi âfletĂ«n tipâ dhe i dha afat 3 muaj nismĂ«tarĂ«ve pĂ«r mbledhjen e firmave.Â
Sipas nismĂ«tarĂ«ve, projektligji Ă«shtĂ« rezultat i diskutimeve, mendimeve dhe propozimeve tĂ« shoqĂ«risĂ« civile me qĂ«llim krijimin e kushteve sa mĂ« efektive pĂ«r zhvillimin e zgjedhjeve demokratike nĂ« vendin tonĂ«.Â
Por cilat janë kërkesat që synojnë ndryshimin e Kodit Zgjedhor ?
Kërkesat e nismëtarëve
Sipasekspertit pĂ«r zgjedhjet Kristaq Kume, disa nga kĂ«rkesat kryesore pĂ«r tĂ« ndryshuar Kodin Zgjedhor janĂ«: âNdarja e ShqipĂ«risĂ« nĂ« katĂ«r rajone zgjedhore dhe hapja 100 pĂ«rqind e listave. Llogaritja e mandateve tĂ« bĂ«het me formulĂ«n Saint Lague e pastĂ«r ku herĂ«si janĂ« numrat tek 1,3,5,7,9 etj. Hapja 100 pĂ«rqind e listave edhe pĂ«r votimet e kĂ«shillit bashkiak. GjatĂ« zgjedhjeve tĂ« garojnĂ« disa kandidatĂ« tĂ« pavarur nĂ« njĂ« zonĂ« me âListĂ«n qytetare tĂ« kandidatĂ«veâ. NjĂ« kĂ«rkesĂ« tjetĂ«r Ă«shtĂ« depolitizimi i administratĂ«s zgjedhore, KZAZ-sĂ«, KQV-sĂ« dhe Grupeve tĂ« NumĂ«rimit, me qytetarĂ« tĂ« trajnuar dhe çertifikuar ose avokatĂ«, juristĂ«, noterĂ« etj. NumĂ«rimi i votave pĂ«r rezultatet e zgjedhjeve gjithashtu propozohet tĂ« bĂ«het nĂ« qendrat e votimitâÂ
NjĂ« risi tjetĂ«r Ă«shtĂ« kĂ«rkesa qĂ« personat me aftĂ«si tĂ« kufizuar dhe tĂ« sĂ«murĂ«t me pamundĂ«si lĂ«vizje tĂ« votojnĂ« nga shtĂ«pia (nĂ«pĂ«rmjet kutisĂ« sĂ« lĂ«vizĂ«shme).Â
KĂ«rkohen gjithashtu kritere mĂ« shtrĂ«nguese pĂ«r shitblerjen e votĂ«s.Â
Nga kĂ«rkesat e nismĂ«tarĂ«ve synohet mĂ« shumĂ« hapĂ«sirĂ« nĂ« media pĂ«r kandidatĂ«t e pavarur dhe subjektet politike, por edhe mbĂ«shtetje me financime publike.Â
SĂ« fundmi, kĂ«rkohet mĂ« shumĂ« punĂ« nga KQZ-ja pĂ«r monitorimin, kontrollin dhe transparencĂ«n nĂ« financimin e partive politike.Â
A ka nisma lidhje me protestën?
Disa media e kanĂ« lidhur kĂ«tĂ« nismĂ« me protestĂ«n.Â
Titujt e artikujve âProtesta prek Kodin Zgjedhorâ krijuan njĂ« ide pĂ«rvetĂ«simi dhe kontrolli tĂ« protestĂ«s, sa kohĂ« qĂ« zyrtarizimi lidhej me periudhĂ«n kur po zhvillohej intensivisht protesta.

âFakti qĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« ka marrĂ« zhvillim edhe protesta qytetare Ă«shtĂ« njĂ« rrethanĂ« e pavarur nga kjo nismĂ« dhe nuk mund tĂ« pĂ«rdoret si argument pĂ«r tĂ« vĂ«nĂ« nĂ« dyshim legjitimitetin apo qĂ«llimin e sajâ, Kristaq Kume
âFakti qĂ« nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« ka marrĂ« zhvillim edhe protesta qytetare Ă«shtĂ« njĂ« rrethanĂ« e pavarur nga kjo nismĂ« dhe nuk mund tĂ« pĂ«rdoret si argument pĂ«r tĂ« vĂ«nĂ« nĂ« dyshim legjitimitetin apo qĂ«llimin e saj. PĂ«rkundrazi, nĂ«se nismĂ«tarĂ«t do tĂ« tĂ«rhiqeshin nga ushtrimi i njĂ« tĂ« drejte kushtetuese vetĂ«m pĂ«r shkak tĂ« zhvillimit tĂ« njĂ« proteste publike, atĂ«herĂ« kontributi i shoqĂ«risĂ« civile nĂ« procesin e reformĂ«s zgjedhore, njĂ« proces qĂ« aktualisht po zhvillohet me intensitet tĂ« konsiderueshĂ«m do tĂ« bĂ«hej praktikisht i pamundurâ,  thotĂ« Kristaq Kume.Â
Periudha e publikimit tĂ« nismĂ«s, pĂ«rkoi me njĂ« kohĂ« kur ende nuk ishin afishuar 5 kĂ«rkesat kryesore tĂ« protestĂ«s (nĂ« tĂ« cilĂ«n Ă«shtĂ« edhe kĂ«rkesa pĂ«r ndryshimet e Kodit Zgjedhor).Â
SqarimiÂ
Por referuar deklaratave të disa nismëtarëve, asgjë nuk ka lidhje me zhvillimet e protestës.
 âNisma nuk ka asnjĂ« lidhje organizative, funksionale apo qĂ«llimore me protestĂ«n qĂ« po zhvillohet aktualisht dhe nuk synon nĂ« asnjĂ« formĂ« qĂ« tĂ« ndĂ«rhyjĂ«, tĂ« ndikojĂ« apo ta instrumentalizojĂ« atĂ«. Por edhe pse protesta ka marrĂ« zhvillim nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« Ă«shtĂ« njĂ« rrethanĂ« e pavarur nga kjo nismĂ« dhe nuk mund tĂ« pĂ«rdoret si argument pĂ«r qĂ«llimin e sajâ,   thotĂ« eksperti Kristaq Kume.
 Disa tĂ« tjerĂ« e lidhin me faktin se disa prej nismĂ«tarĂ«ve kanĂ« dalĂ« nĂ« protestĂ«.Â

âNisma dhe lista nuk ka lidhje me protestĂ«n qytetareâ, Rigels Xhemollari
NjĂ« prej nismĂ«tarĂ«ve, Rigels Xhemollari i QĂ«ndresĂ«s Qytetare sqaron se: âNisma dhe lista nuk ka lidhje me protestĂ«n qytetare dhe secili nga emrat e kĂ«saj nisme pĂ«rfaqĂ«son organizata tĂ« ndryshme tĂ« cilat kanĂ« kontribuar nĂ« zgjedhjeâ. Â

âĂdo nismĂ« qĂ« synon tĂ« zgjerojĂ« pĂ«rfaqĂ«simin politik, tĂ« krijojĂ« kushte mĂ« tĂ« barabarta pĂ«r konkurrimin zgjedhor dhe tĂ« rrisĂ« transparencĂ«n e procesit zgjedhor duhet tĂ« trajtohet me rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r interesin publikâ, Edlira Ăepani
Edlira Ăepani, njĂ« tjetĂ«r firmĂ«tare e nismĂ«s e cilĂ«son protestĂ«n si âprotestĂ«n e tĂ« gjithĂ«veâ dhe hedh poshtĂ« zĂ«rat pĂ«r lista organizatorĂ«sh. PĂ«r âFaktojeâ, ajo deklaron se: âĂdo nismĂ« qĂ« synon tĂ« zgjerojĂ« pĂ«rfaqĂ«simin politik, tĂ« krijojĂ« kushte mĂ« tĂ« barabarta pĂ«r konkurrimin zgjedhor dhe tĂ« rrisĂ« transparencĂ«n e procesit zgjedhor duhet tĂ« trajtohet me rĂ«ndĂ«sishĂ«m pĂ«r interesin publikâ.Â
PĂ«r nismĂ«tarĂ«t ndryshimet e propozuara nĂ« Kodin Zgjedhor janĂ« tĂ« domosdoshme pĂ«r forcimin e demokracisĂ« dhe pĂ«r rritjen e standardeve tĂ« pĂ«rfaqĂ«simit politik.Â
Nisma me kĂ«to propozime ka nisur muaj mĂ« parĂ«. âKjo Ă«shtĂ« njĂ« nismĂ« e pavarur qytetare, puna pĂ«r tĂ« cilĂ«n ka nisur rreth 5â6 muaj mĂ« parĂ« nga njĂ« grup qytetarĂ«sh tĂ« angazhuar nĂ« çështjet e demokracisĂ« pĂ«rfaqĂ«suese dhe reformĂ«s zgjedhoreâ, sqaron ndĂ«rkohĂ« Kristaq Kume.Â
EfektetÂ
DhjetĂ« pikat e propozuara nga nismĂ«tarĂ«t nuk janĂ« popozime tĂ« reja. Disa prej tyre janĂ« diskutuar nĂ« studiot televizive, tĂ« tjerat janĂ« publikuar nĂ« artikuj dhe janĂ« debatuar midis partive politike.Â
PĂ«r shembull: Partia Demokratike dikur kĂ«rkonte hapjen e plotĂ« tĂ« listave zgjedhore. Gjithashtu propozimi pĂ«r krijimin e strukturĂ«s sĂ« posacme tĂ« KQZ-sĂ« pĂ«r monitorimin dhe auditimin e financimit tĂ« partive politike ka qenĂ« kĂ«rkesĂ«e aktivistĂ«ve dhe studiuesve kohĂ«mĂ«parĂ«.Â

âNisma pĂ«r ndryshimin e Kodit Zgjedhor Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme sepse synon tĂ« eleminojĂ« status-quon elektorale tek dy partitĂ« e mĂ«dha. Jam skeptik qĂ« partitĂ« do tĂ« heqin dorĂ« nga marrĂ«veshja pĂ«r rregullat dhe sistemin elektoralâ, Klejd KĂ«lliçi
Klejd Këlliçi si pedagog, ekspert dhe studiues i çështjeve politike deklaron për Faktoje se:
âNisma pĂ«r ndryshimin e Kodit Zgjedhor Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme sepse synon tĂ« eleminojĂ« status-quon elektorale tek dy partitĂ« e mĂ«dha. Jam skeptik qĂ« partitĂ« do tĂ« heqin dorĂ« nga marrĂ«veshja pĂ«r rregullat dhe sistemin elektoral. Por edhe nĂ«se kjo do tĂ« ndodhi efektet do tĂ« jenĂ« tĂ« vogla. Propozimet pĂ«r ndryshimin e Kodit Zgjedhor nĂ« parim kĂ«rkojnĂ« tĂ« mundĂ«sojnĂ« njĂ« garĂ« tĂ« barabartĂ« mes palĂ«ve pĂ«rfshirĂ« reduktimin e penalizimit qĂ« partitĂ« e vogla kanĂ« me formulĂ«n aktuale zgjedhore. Problemi kryesor i ShqipĂ«risĂ« Ă«shtĂ« kontrolli qĂ« partia nĂ« pushtet ushtron ndaj administratĂ«s publike, lidhja e pashmangshme me interesa kriminale dhe ekonomike e mĂ« pas influenca ndaj votuesit. Pra kĂ«to janĂ« elementĂ« qĂ« mund tĂ« ndikojnĂ« rezultatin, pavarĂ«sisht formulĂ«s elektoraleâ
The post Kur kĂ«rkesat pĂ«r reformĂ« zgjedhore âtakohenâ me frymĂ«n e protestĂ«s  appeared first on Faktoje.al.





















































