❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.
↗

Irani i përgjigjet Trumpit: Jemi gati si për luftë ashtu edhe për dialog

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- PĂ«rgjigja e re e Iranit ndaj Donald Trump erdhi me tone tĂ« larta pas deklaratĂ«s sĂ« tij tĂ« fundit herĂ«t tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mĂ«ngjes se ai po shqyrtonte edhe ndĂ«rhyrjen ushtarake, duke akuzuar Teheranin se “po fillon tĂ« kalojĂ« vijĂ«n time tĂ« kuqe.”

“Ne jemi gati pĂ«r luftĂ«, por edhe pĂ«r dialog”, tha Ministri i JashtĂ«m iranian Abbas Araghchi pĂ«r Al Jazeera.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, ai akuzoi presidentin amerikan pĂ«r nxitje tĂ« “terroristĂ«ve” pĂ«r tĂ« synuar protestuesit dhe forcat e sigurisĂ« me qĂ«llim provokimin e njĂ« ndĂ«rhyrjeje nga njĂ« fuqi e huaj.

Ai gjithashtu pretendoi se protestat nĂ« Iran “janĂ« bĂ«rĂ« tĂ« dhunshme pĂ«r t’i dhĂ«nĂ« njĂ« justifikim Trump pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ«â€.

Araghchi gjithashtu pretendoi se protestat e pĂ«rgjakshme, tĂ« cilat sipas organizatave tĂ« tĂ« drejtave tĂ« njeriut kanĂ« kushtuar jetĂ«n e mĂ« shumĂ« se 500 njerĂ«zve nĂ« tĂ« gjithĂ« vendin, “janĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n kontroll tĂ« plotĂ«â€, duke shtuar se qasja nĂ« internet “do tĂ« rikthehet sĂ« shpejti”.

Trump thotë se po shqyrtohen mundësi të forta.

The post Irani i përgjigjet Trumpit: Jemi gati si për luftë ashtu edhe për dialog appeared first on Gazeta Si.

↗

Trump refuzon negociatat me Iranin? Presidenti amerikan: Duhet ndërhyrje ushtarake

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnĂ« “opsione ushtarake shumĂ« tĂ« forta” kundĂ«r Iranit, nĂ« njĂ« kohĂ« kur protestat masive antiqeveritare nĂ« vend kanĂ« hyrĂ« nĂ« javĂ«n e tretĂ« dhe, sipas raportimeve, kanĂ« shkaktuar vdekjen e qindra personave.

Agjencia amerikane për të drejtat e njeriut, Human Rights Activist News Agency (HRANA), thotë se ka verifikuar vdekjen e afro 500 protestuesve dhe 48 pjesëtarëve të forcave të sigurisë. Ndërkohë, burime për BBC-në shprehen se numri real i viktimave mund të jetë edhe më i lartë.

Trump ka kĂ«rcĂ«nuar me ndĂ«rhyrje dhe ka deklaruar se zyrtarĂ« iranianĂ« e kanĂ« kontaktuar atĂ« “pĂ«r tĂ« negociuar”, por ka shtuar se “mund tĂ« na duhet tĂ« veprojmĂ« para se tĂ« zhvillohet njĂ« takim”.

Ai nuk ka dhĂ«nĂ« detaje konkrete mbi natyrĂ«n e opsioneve ushtarake apo mbi negociatat e pĂ«rmendura, edhe pse tha se “njĂ« takim po pĂ«rgatitet”.

Sipas Trump, udhĂ«heqĂ«sit iranianĂ« “duan tĂ« negociojnĂ« sepse janĂ« lodhur duke u goditur nga Shtetet e Bashkuara”. NjĂ« zyrtar amerikan i ka thĂ«nĂ« CBS se presidenti Trump Ă«shtĂ« informuar pĂ«r mundĂ«sinĂ« e sulmeve ushtarake ndaj Iranit.

Alternativa të tjera, sipas Wall Street Journal, përfshijnë forcimin e burimeve antiqeveritare online, përdorimin e armëve kibernetike kundër ushtrisë iraniane, si dhe vendosjen e sanksioneve të reja.

Nga ana tjetĂ«r, udhĂ«heqĂ«sit iranianĂ« i kanĂ« cilĂ«suar protestuesit si “njĂ« grup vandalĂ«sh” dhe kanĂ« bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r marshime pro-qeveritare. Qeveria iraniane ka shpallur gjithashtu tre ditĂ« zie kombĂ«tare pĂ«r ata qĂ« i ka quajtur “martirĂ« tĂ« rĂ«nĂ« nĂ« njĂ« betejĂ« kombĂ«tare kundĂ«r SHBA-sĂ« dhe Izraelit”, tĂ« cilĂ«t Teherani i akuzon pĂ«r nxitjen e trazirave.

Protestat nisën në fund të dhjetorit, fillimisht si reagim ndaj rënies drastike të vlerës së monedhës iraniane, por shpejt u shndërruan në një krizë serioze legjitimiteti për Liderin Suprem, Ajatollah Ali Khamenei. Sipas HRANA-s, mbi 10,600 persona janë arrestuar gjatë dy javëve të fundit.

BBC raporton se ka numĂ«ruar rreth 180 thasĂ« mortorĂ« nĂ« pamje filmike nga njĂ« morg pranĂ« Teheranit. NjĂ« burim tha se “rrugĂ«t e kryeqytetit janĂ« plot me gjak”, ndĂ«rsa trupat e pajetĂ« po largohen me kamionĂ«.

Pamjet tregojnë trupa të mbështjellë të shtrirë në ambient të hapur, ndërsa dëgjohen britma dhe të qara të njerëzve që kërkojnë të afërmit e tyre. Autoritetet thuhet se po varrosin disa trupa fshehurazi para agimit për të shmangur identifikimin, ndërsa punonjësit bashkiakë po pastrojnë gjatë natës gjurmët e gjakut dhe automjetet e djegura.

Burime tĂ« shumta raportojnĂ« gjithashtu pĂ«rdorimin e dronĂ«ve mbi turma dhe lagje banimi pĂ«r tĂ« identifikuar dhe ndjekur protestuesit. Raportimi nga brenda Iranit Ă«shtĂ« jashtĂ«zakonisht i vĂ«shtirĂ«, pasi qeveria ka vendosur njĂ« ndĂ«rprerje totale tĂ« internetit. Disa qytetarĂ« po pĂ«rdorin lidhje satelitore ose Starlink pĂ«r tĂ« komunikuar, por kanĂ« frikĂ« se kĂ«to mund tĂ« pĂ«rdoren pĂ«r t’i gjurmuar. “Ne nuk mund tĂ« dĂ«rgojmĂ« as mesazhe”, tha njĂ« burim nga jugu i Iranit. “VetĂ«m qeveria po dĂ«rgon mesazhe kĂ«rcĂ«nuese”.

Trump deklaroi se do të fliste me Elon Musk, pronarin e SpaceX, për mundësinë e rikthimit të internetit në Iran. Protestat aktuale janë më të mëdhatë që nga viti 2022, kur shpërthyen pas vdekjes së Mahsa Amini, e ndaluar nga policia e moralit për shkelje të rregullave të veshjes.

Khamenei ka akuzuar protestuesit se po pĂ«rpiqen tĂ« “kĂ«naqin” Trumpin, ndĂ«rsa Prokurori i PĂ«rgjithshĂ«m iranian ka paralajmĂ«ruar se protestuesit do tĂ« konsiderohen “armiq tĂ« Zotit”, njĂ« akuzĂ« qĂ« nĂ« Iran dĂ«nohet me vdekje.

The post Trump refuzon negociatat me Iranin? Presidenti amerikan: Duhet ndërhyrje ushtarake appeared first on Gazeta Si.

↗

Acari mbërthen Shqipërinë, temperatura deri -15 gradë

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Java do të mbizotërohet nga moti i ftohtë dhe nga acari por me prani të diellit.

Sot moti pritet të shkojë deri në -15 gradë ndërsa nuk priten reshje.

Në zonat e Veriut, Lindjes dhe Juglindjes, në lartësitë mbi 600 metra mbi nivelin e detit, reshjet do të jenë në formë dëbore, duke sjellë kushte tipike dimërore, veçanërisht në zonat malore.

Ditët e martë dhe të mërkurë do të ketë diell në të gjithë vendin, me pak vranësira ndërsa temperaturat do të lëvizin nga -8 gradë në 12 gradë.

Gjatë gjithë javës mëngjeset do të jenë mjaft të ftohta ndërkohë që temperaturat do të rriten me kalimin e orëve.

The post Acari mbërthen Shqipërinë, temperatura deri -15 gradë appeared first on Gazeta Si.

↗

Të vetëm në banesë dhe pa ushqim, 3 fëmijë dyshohet se u braktisën nga e ëma. Strehohen në Spitalin e Durrësit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Tre tĂ« mitur janĂ« gjetur pasditen e kĂ«saj tĂ« diele, ku dyshohet se janĂ« braktisur nga e Ă«ma nĂ« banesĂ«n e tyre nĂ« DurrĂ«s.

Policia njofton se ka qenë ish-vjehrra e nënës së fëmijëve, me iniciale D.V., e cila ka njoftuar se ish-nusja e djalit të saj, Blerina Basha, kishte lënë vetëm tre fëmijët e mitur në pallatin ku banonte.

NĂ«na 33-vjeçare, e divorcuar, Ă«shtĂ« shoqĂ«ruar nĂ« polici dhe Ă«shtĂ« vĂ«nĂ« nĂ«n hetim nĂ« gjendje tĂ« lirĂ« nga autoritetet pĂ«r veprĂ«n penale “keqtrajtimi i tĂ« miturve”.

Sipas policisë tre fëmijët u dërguan fillimisht në spital për kontrolle mjekësore, ndërsa më pas u vendosën nën kujdesin e Qendrës së Mbrojtjes së Fëmijëve në Durrës.

Nëna e fëmijëve që dyshohet se i ka braktisur

Burime nga policia bĂ«jnĂ« me dije se shkaku i braktisjes sĂ« 3 fĂ«mijĂ«ve nga nĂ«na e tyre 33-vjeçare Ă«shtĂ« njĂ« konflikt mes kĂ«saj tĂ« fundit dhe gjyshes sĂ« tĂ« miturve nga ana e babait, e cila ka kĂ«rkuar t’i marrĂ« nĂ« kujdestari.

Sipas burimeve, fëmijët kishin rreth tre ditë pa ushqim dhe prej një muaji nuk kishin ndjekur shkollën. Ata janë gjetur të mbuluar me batanije për shkak të të ftohtit, ndërsa banesa ishte në gjendje të rëndë rrëmuje, me rroba të shpërndara në dysheme.

Fëmijët i janë nënshtruar ekzaminimeve mjekësore dhe janë konstatuar me probleme shëndetësore të lidhura me gjendjen e braktisjes. Aktualisht ata janë marrë nën kujdesin e organeve përkatëse.

NĂ« dĂ«shminĂ« e saj tĂ« dhĂ«nĂ« nĂ« polici, nĂ«na 33-vjeçare akuzon ish-vjehrrĂ«n e sa: “Ky Ă«shtĂ« kurth nga ish-vjehrra, e cila mĂ« ka paditur se braktis fĂ«mijĂ«t. Si mund ta bĂ«j kĂ«tĂ« kur unĂ« vetĂ« punoj? MĂ« ka hyrĂ« pa leje nĂ« shtĂ«pi, ka mĂ«suar fĂ«mijĂ«t tĂ« flasin keq kundĂ«r meje. Nuk e di, por kjo Ă«shtĂ« e patolerueshme: si vjen nĂ« shtĂ«pinĂ« time pa leje dhe mĂ« denoncon nĂ« polici? Do t’i mbroj fĂ«mijĂ«t, se babai i fĂ«mijĂ«ve ka qenĂ« nĂ« burg nĂ« Itali pĂ«r 5 vjet. Doli nga burgu dhe ka paguar pĂ«r fĂ«mijĂ«t 180 mijĂ« lekĂ« tĂ« vjetra. Si mund t’i ushqej fĂ«mijĂ«t me 180 mijĂ« tĂ« vjetra nĂ« muaj?”.

Ndërkohë lidhur me ngjarjen ka reaguar edhe Ministria e Shëndetësisë dhe Mbrojtjes Sociale, e cila përmes një njoftimi në rrjetet sociale bën të ditur se 3 fëmijët po qëndrojnë në Spitalin Rajonal Durrës, nën kujdesin e mjekëve, të shoqëruar edhe nga nëna, ndërkohë që iu është siguruar ushqim dhe  veshmbathja e nevojshme.

Po ashtu Ministria bën të ditur se në vijim, do të mblidhet Grupi Teknik Ndërsektorial, për të vendosur mbi masat e mëtejshme për mbrojtjen e fëmijëve.

The post Të vetëm në banesë dhe pa ushqim, 3 fëmijë dyshohet se u braktisën nga e ëma. Strehohen në Spitalin e Durrësit appeared first on Gazeta Si.

↗

Raphinha dhe Barca triumfojnë në Superkupë

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta Si – Raphinha dy herĂ« dhe Lewandowski, likujduan Real Madrid (Vinicius dhe Gonzalo) duke mbrojtur trofeun e SuperkupĂ«s sĂ« SpanjĂ«s nĂ« Finalen e zhvilluar nĂ« Xhedah,

Barcelona triumfoi me vështirësi ndaj Realit të Madridit në një spektakël me 5 gola, duke fituar për të dytin vit rradhazi Finalen e Superkupës së Spanjës në Xhedah të Arabisë Saudite.

Ishte trofeu i 16-tĂ« nĂ« kĂ«tĂ« kompeticion pĂ«r skuadrĂ«n e drejtuar nga Hansi Flick, qĂ« kishte mposhtur “Los Blancos” edhe nĂ« Finalen e vitit tĂ« kaluar.

Gjuajtja e Raphinha-s në minutën e 73-të rezultoi vendimtare, pas një fundi të çmendur të pjesës së parë.

Tre gola të shpejtë në kohën shtesë përpara pushimit bënë që ekipet të shkonin në barazim në dhomat e zhveshjes, pasi Raphinha kishte zhbllokuar rezultatin në minutën e 36-të, me një gjuajtje të saktë në këndin e poshtëm.

Vinícius Jr kaloi topin mes këmbëve të Jules Koundé në një depërtim brilant dhe duke shënuar në këndin e largët. Ky ishte goli i tij i parë për Realin pas 17 ndeshjesh, që nga 4 Tetori 2025.

Robert Lewandowski riktheu epërsinë për Barçën në minutën e 49-të, duke shënuar me ndihmën e shtyllës.

Por vetëm tre minuta më vonë, Gonzalo García barazoi pas një rrëmuje në zonë, ku goditja me kokë e Dean Huijsen u përplas në traversë.

Në atë moment, trajneri i Barcelonës, Flick, protestoi se bilbili duhej të kishte rënë më herët.

Frenkie de Jong u ndëshkua me karton të kuq direkt në kohën shtesë, pas një ndërhyrjeje të ashpër ndaj Kylian Mbappé, i cili kishte hyrë nga stoli pas rikuperimit nga një dëmtim në gju.

MegjithatĂ«, pavarĂ«sisht rasteve tĂ« vona pĂ«r tĂ« dyja skuadrat – pĂ«rfshirĂ« edhe njĂ« mundĂ«si pĂ«r Marcus Rashford – rezultati nuk ndryshoi dhe Barcelona siguroi titullin e dytĂ« radhazi, diçka qĂ« nuk e kishte arritur qĂ« nga viti 2012.

  • Fituesit e SuperkupĂ«s

16 – Barcelona
13 – Real Madrid
3 – Athletic Bilbao, Deportivo La Coruna
2 – Atletico Madrid
1 – Valencia, Sevilla, Real Zaragoza, Mallorca, Real Sociedad

The post Raphinha dhe Barca triumfojnë në Superkupë appeared first on Gazeta Si.

↗

Nëse ajatollahët rrëzohen vërtet këtë herë: 4 skenarë për të ardhmen e Iranit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Federico Rampini* – QĂ« nga viti 1979, regjimi i AjatollahĂ«ve Ă«shtĂ« bazuar nĂ« terror. TĂ« parĂ«t qĂ« vuajtĂ«n, tragjikisht, ishin “bashkĂ«udhĂ«tarĂ«t” naivĂ« socialistĂ« dhe komunistĂ«.

Me mbështetjen e të majtës perëndimore, marksistët iranianë u regjistruan në revolucionin e Khomeinit, sepse e panë ikjen e Shahut pro-amerikan si një fitore të madhe për kauzën e tyre.

Ata ishin të parët që përfunduan në mullirin e mishit të teokracisë shiite: të dënuar me vdekje ose të torturuar në burgje, ku Ajatollahët përvetësuan metodat e policisë sekrete të sundimtarit që sapo kishin rrëzuar.

Pastaj erdhi radha e grave, të cilat e gjetën veten të nënshtruara ndaj rregullave të jetës shumë më retrograde dhe shtypëse, sesa ato në fuqi para vitit 1979.

Pastaj universitetet ndaluan aq shumë shkencë perëndimore të sakrifikuar në altarin e indoktrinimit. Të rinjve iu ndalua muzika.

Pakicat etnike dhe seksuale, artistët dhe intelektualët, u persekutuan gjithashtu. E kështu me radhë, në një greminë drejt totalitarizmit.

Sa gjatĂ« mund tĂ« mbijetojĂ« njĂ« regjim, sloganet e tĂ« cilit janĂ« “vdekje Izraelit” dhe “vdekje AmerikĂ«s”, por qĂ« nuk ka dalĂ« kurrĂ« me njĂ« slogan po aq tĂ« fortĂ« dhe pozitiv pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« “rroftĂ« Irani dhe njĂ« e ardhme mĂ« e mirĂ« pĂ«r popullin e tij”?

ÙˆÛŒŰŻÛŒÙˆ ŰŻŰ±ÛŒŰ§ÙŰȘی ŰŻÙ‚Ű§ÛŒÙ‚ ÙŸÛŒŰŽ ۧŰČ ŰŻÙˆŰłŰȘم ۧŰČ Ű·Ű±ÛŒÙ‚ ۧ۳ŰȘŰ§Ű±Ù„ÛŒÙ†Ú©:
۳ۧŰčŰȘ Û·:ÛČÛ° ŰȘÙ‡Ű±Ű§Ù†-Ù‡Ű±ÙˆÛŒ ŰźÛŒŰ§ŰšÙˆÙ† ÛČÛ° pic.twitter.com/34QxlHAhYQ

— RT (@rt_rtiy) January 10, 2026

E huazoj këtë pyetje nga një ekspert kryesor i Iranit, Karim Sadjadpour, Bashkëpunëtor i Lartë në Carnegie Endowment for International Peace.

Fatkeqësisht, mund të mbijetojë për një kohë të gjatë: 47 vjet, dhe nuk e dimë nëse më në fund po vdes në këto orë, apo nëse mizoria e shtypjes së tij do të mbizotërojë përsëri mbi lëvizjet protestuese.

Megjithatë, ne dimë disa gjëra. Regjimi arriti të mbijetonte falë mbështetjes së të gjithë atyre që kërkuan të dobësonin Amerikën dhe Perëndimin: Rusia, Kina.

Ai gëzonte besueshmëri për sa kohë që mbillte terror në të gjithë Lindjen e Mesme dhe më gjerë, duke përdorur milici vrasëse, si Hamasi, Hezbollahu dhe Huthët.

Për të paktën njëzet vjet, ai e zhyti Arabinë Saudite në një garë perverse për të parë se kush ishte fuqia rajonale më fondamentaliste: petrodollarët e tyre financuan xhihadin dhe indoktrinimin edhe midis komuniteteve të emigrantëve myslimanë në Perëndim.

Por më pas, loja perverse e ajatollahëve filloi të haste në pengesa serioze. Protestat e brendshme janë rritur që të paktën nga viti 2019, pasi aventurat ushtarake të jashtme e kanë varfëruar popullsinë dhe e kanë bërë korrupsionin e elitës klerike gjithnjë e më të padurueshëm.

Arabia Saudite është nisur në një rrugë alternative: modernizim, sekularizim, përparim ekonomik dhe afrim me Izraelin.

Mbështetja për Hamasin për masakrën e 7 tetorit 2023 doli të ishte një llogaritje e gabuar kolosale. I kërcënuar që në vetë ekzistencën e tij, Izraeli ka dhënë goditje vdekjeprurëse kundër të gjithë aleatëve rajonalë të Iranit.

Pastaj Trump ndërhyri me bombardimin e centraleve bërthamore. Udhëheqësi suprem i revolucionit islamik, Khamenei, shfaqi pafuqi.

AleatĂ«t e tij kinezĂ« dhe rusĂ« ishin tĂ« paaftĂ« ta mbronin atĂ«. Por, tĂ« vĂ«resh se besueshmĂ«ria e regjimit Ă«shtĂ« nĂ« nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t historik – si nĂ« nivel ndĂ«rkombĂ«tar, ashtu edhe nĂ« atĂ« vendas – nuk na tregon asgjĂ« pĂ«r tĂ« ardhmen e kĂ«tij kombi.

PĂ«r tĂ« provuar tĂ« imagjinoj disa skenarĂ«, i drejtohem Sadjadpour-it. NĂ« njĂ« ese nĂ« “Foreign Affairs”, ky ekspert pĂ«rpiqet tĂ« pĂ«rshkruajĂ« katĂ«r skenarĂ« tĂ« mundshĂ«m, katĂ«r hipoteza pĂ«r epokĂ«n post-Khameini: njĂ« evolucion i ngjashĂ«m me atĂ« tĂ« RusisĂ« post-Sovjetike, njĂ« rrugĂ« kineze, njĂ« zgjidhje nĂ« stilin pakistanez ose modeli turk.

Vetëm lista e vendeve e bën të qartë se Sadjadpour nuk i jep një probabilitet të lartë ardhjes së demokracisë.

Ű­Ű§Ù„â€ŒÙˆŰŽ ÙˆÛŒŰŻÛŒÙˆÛŒ یک ŰŻÙˆŰ±ŰšÛŒÙ† Ù…ŰŻŰ§Ű±ŰšŰłŰȘه ۧŰČ ŰŽÙ„ÛŒÚ© Ù…ŰłŰȘقیم ŰłŰ±Ú©ÙˆŰšÚŻŰ±Ű§Ù† Ù„ŰšŰ§Űłâ€ŒŰŽŰźŰ”ÛŒ ۚۧ ێۧŰȘâ€ŒÚŻŰ§Ù† ŰšÙ‡â€ŒŰłÙˆÛŒ مŰčŰȘŰ±Ű¶Ű§Ù† ۯ۱ #ŰČŰ§Ù‡ŰŻŰ§Ù† ۱ۧ منŰȘێ۱ ک۱ۯ. pic.twitter.com/6nxnlCnJRh

— Farzad Fattahi (@FattahiFarzad) January 10, 2026

Ja një përmbledhje e analizës së tij.

Për herë të parë në gati dyzet vjet, argumenton studiuesi, Irani është vërtet në prag të një tranzicioni pushteti, ndoshta edhe të një tranzicioni regjimi.

Mosha e avancuar e Ali Khameneit, sulmi i shpejtë i qershorit që pa Izraelin të godiste fort infrastrukturën ushtarake dhe bërthamore iraniane dhe Shtetet e Bashkuara të ndërhynin drejtpërdrejt kundër centraleve bërthamore, kanë ekspozuar brishtësinë e një sistemi që për dekada e paraqiti veten, si ideologjikisht të paepur, ashtu dhe strategjikisht të pamposhtur.

Imazhi pĂ«rfundimtar i Khameneit qĂ« del nga bunkeri pĂ«r tĂ« shpallur njĂ« “fitore” me njĂ« zĂ« tĂ« dridhur, vetĂ«m sa e ka theksuar, nĂ« vend qĂ« ta zhdukĂ«, ndjesinĂ« e pushtetit tĂ« dobĂ«suar.

Sadjadpour fillon me një deklaratë të qartë: Republika Islamike nuk është më një regjim në zgjerim, por një regjim në mbrojtje, pa vrull ideologjik, i rraskapitur ekonomikisht, i cenueshëm ushtarakisht dhe i delegjitimuar shoqërisht.

Hendeku midis retorikĂ«s revolucionare dhe realitetit tĂ« pĂ«rditshĂ«m Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« shumĂ« i madh. ShoqĂ«ria iraniane – 92 milionĂ« njerĂ«z, tĂ« izoluar pĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra – jeton brenda njĂ« kombinimi mbytĂ«s tĂ« sanksioneve, inflacionit, ndĂ«rprerjeve tĂ« energjisĂ«, mungesĂ«s sĂ« ujit, censurĂ«s digjitale dhe moralit shtypĂ«s.

Simbolet qendrore të revolucionit, siç është hixhabi i detyrueshëm, tani po sfidohen hapur. Regjimi nuk kontrollon më vërtet as qiellin dhe as rrugët.

Rrënjët e thella të autoritarizmit: paranoja dhe mosbesimi

Për të kuptuar pse tranzicioni i Iranit është kaq i pasigurt, Sadjadpour thekson një tipar strukturor të historisë politike të vendit: paranoja si stil qeverisjeje.

Pushtimet, poshtërimet koloniale, grushtet e shtetit dhe ndërhyrjet e huaja kanë ngulitur një kulturë dyshimi që përshkon elitat dhe shoqërinë.

UdhĂ«heqĂ«sit iranianĂ« – nga Shahu te Khomeini, e deri te Khamenei – kanĂ« parĂ« komplote kudo, duke shpĂ«rblyer besnikĂ«rinĂ« mbi kompetencĂ«n dhe duke prodhuar njĂ« pĂ«rzgjedhje negative tĂ« klasave sunduese.

Kjo klimĂ« mosbesimi kronik, ka penguar ndĂ«rtimin e institucioneve tĂ« forta dhe ka forcuar personalizmin. Rezultati Ă«shtĂ« njĂ« sistem qĂ« luhatet midis euforisĂ« sĂ« shkurtĂ«r dhe cikleve tĂ« gjata tĂ« zhgĂ«njimit, i paaftĂ« pĂ«r vetĂ«-reformim. ËshtĂ« brenda kĂ«tij boshllĂ«ku institucional qĂ« shtrihen skenarĂ«t e mundshĂ«m “post-Khameini”.

THREAD: Verified videos of Iran protests – 10 January

Heavy clashes on Vakil Abad Boulevard in Mashhad. Protesters hide behind barricades as security forces fire shots from a footbridge.

Video: @Vahid

Location: https://t.co/48rK47fgrp

With Richard Irvine Brown@GeoConfirmed https://t.co/LGCLaI1XaI pic.twitter.com/pGQBnH9LKu

— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) January 11, 2026

Irani si Rusia: nga teokracia, te nacionalizmi autoritar

Skenari i parë është ai post-sovjetik. Ashtu si BRSS në vitet e tij të fundit, Republika Islamike duket e rraskapitur ideologjikisht, e mbështetur më shumë nga shtrëngimi sesa nga konsensusi, me një shoqëri që i ka kthyer shpinën shtetit.

Irani, ashtu si Rusia, është një vend i pasur me burime natyrore, me një identitet të fortë historik dhe një revolucion që kërkoi të riformësonte gjithçka në emër të një ideologjie gjithëpërfshirëse.

Në këtë skenar, rënia e ideologjisë nuk çon në demokraci, por në një vakum pushteti të mbushur nga aparatet e sigurisë dhe oligarkitë ekonomike.

Ashtu si nĂ« Rusi nĂ« vitet 1990, kaosi, pabarazia dhe plaçkitja e burimeve hapin rrugĂ«n pĂ«r shfaqjen e njĂ« njeriu tĂ« fortĂ«: njĂ« “Putin iranian”.

Kjo figurë mund të vijë nga Garda Revolucionare ose shërbimet e sigurisë, duke braktisur islamizmin shiit si ideologji themeluese dhe duke e zëvendësuar atë me një nacionalizëm iranian të bazuar në pakënaqësi: edhe një herë kundër Perëndimit, kundër Izraelit, kundër poshtërimeve të pësuara.

Premtimi do të ishte stabiliteti dhe krenaria kombëtare; realiteti, një autoritarizëm pragmatik, i korruptuar dhe agresiv.

Sadjadpour paralajmĂ«ron: fundi i teokracisĂ« nuk garanton njĂ« rezultat liberal. NjĂ« Iran “post-ideologjik” mund tĂ« jetĂ« edhe mĂ« cinik, mĂ« grabitqar dhe mĂ« destabilizues pĂ«r rajonin, njĂ«soj si Rusia e Putinit pas komunizmit.

Irani si Kina: pragmatizëm pa liri

Skenari i dytĂ« Ă«shtĂ« ai qĂ« shumĂ« reformistĂ« vendas kanĂ« Ă«ndĂ«rruar: “modeli kinez”. Pas vdekjes sĂ« Maos, Pekini sakrifikoi ortodoksinĂ« ideologjike nĂ« favor tĂ« zhvillimit ekonomik, duke ruajtur njĂ« sistem autoritar.

Nëse zbatohet në Iran, kjo do të thotë më pak teologji, më shumë teknokraci; më pak revolucion, më shumë interes kombëtar.

Në këtë skenar, Irani do të normalizonte marrëdhëniet me Perëndimin, do të zvogëlonte armiqësinë ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, do të lironte kontrollin shoqëror dhe do të kërkonte integrimin ekonomik global, por pa lejuar pluralizmin politik.

Pasdarani (ajatollahĂ«t) do tĂ« mbetej i fuqishĂ«m, por i transformuar nĂ« njĂ« lloj elite kombĂ«tare-korporative, e ngjashme me UshtrinĂ« Çlirimtare Popullore Kineze.

Sadjadpour, megjithatë, thekson dy pengesa të mëdha. E para është politike: në Kinë, hapja ndaj Uashingtonit u iniciua nga vetë Mao; në Iran, Khamenei gjithmonë e ka konsideruar kompromisin me Shtetet e Bashkuara një kërcënim ekzistencial.

Pa një udhëheqës të gatshëm të thyejë këtë tabu, modeli kinez mbetet i paqëndrueshëm. Pengesa e dytë është strukturore: Irani nuk është Kina.

Nuk ka njĂ« fuqi punĂ«tore tĂ« madhe ose njĂ« ekonomi prodhuese tĂ« aftĂ« pĂ«r tĂ« thithur miliona njerĂ«z. ËshtĂ« njĂ« ekonomi parazitare e bazuar nĂ« nxjerrjen e rentave tĂ« energjisĂ«, mĂ« e ngjashme me RusinĂ«.

Nëse regjimi do të braktiste ideologjinë e tij pa përmirësuar konkretisht jetën e qytetarëve të tij, do të humbiste çdo gjurmë të fundit të legjitimitetit.

THREAD: Despite an internet shutdown, mass protests are continuing in Iran tonight. Follow this thread for verified videos.

A protester sprays "Long live the Shah" on a billboard in Punak Square, west Tehran.

Video: @Vahid

Location: https://t.co/dnm98q6LmV@GeoConfirmed https://t.co/2h0bvOfEvi pic.twitter.com/TF0lrDmNaH

— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) January 9, 2026

Irani si Pakistani: pushteti i ushtrisë

Skenari i tretë, të cilin Sadjadpour e konsideron ndër më të besueshmit, është ai i Pakistanit: transformimi i Iranit në një shtet të dominuar nga ushtria, në të cilin trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) kalojnë nga pushteti informal, në atë formal.

Që nga lufta Iran-Irak, IRGC është bërë shumë më tepër sesa një forcë e armatosur: ajo kontrollon sektorët kryesorë të ekonomisë, menaxhon trafikimin, median, infrastrukturën, programet bërthamore dhe rrjetet rajonale të milicisë.

Ashtu si në Pakistan, mund të lindë një situatë ku nuk është ushtria që i shërben shtetit, por shteti që i shërben ushtrisë.

NĂ« kĂ«tĂ« skenar, ushtria mund tĂ« lejojĂ« qĂ« kaosi shoqĂ«ror tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohet, pastaj tĂ« paraqitet si “shpĂ«timtari i kombit”, duke justifikuar sundimin e saj nĂ« emĂ«r tĂ« unitetit kombĂ«tar.

Megjithatë, për ta bërë këtë, do të duhej të braktiste ideologjinë klerikale dhe të rivendoste legjitimitetin në nacionalizmin iranian.

Edhe këtu, rezultatet mbeten të paqarta. Një udhëheqës ushtarak mund të jetë një Putin i ri iranian, ose një Al-Sisi iranian (i emëruar sipas gjeneral-diktatorit egjiptian): autoritar, por pragmatik dhe i gatshëm të arrijë një mirëkuptim me Perëndimin.

Në të dyja rastet, çështja bërthamore do të ishte qendrore: armët bërthamore si garanci mbijetese, ose heqja dorë në këmbim të njohjes ndërkombëtare.

Irani si Turqia: populizmi zgjedhor dhe autoritarizmi mazhoritar

Skenari i katërt është ai turk. Ky nuk është një tranzicion ushtarak apo teknokrat, por shfaqja e një udhëheqësi populist të legjitimuar nga vota, duke çmontuar gradualisht kontrollet dhe balancat institucionale nga brenda.

Që kjo të ndodhë në Iran, do të ishte e nevojshme një reformë radikale institucionale: heqja e Udhëheqësit Suprem dhe Këshillit të Kujdestarit, zvogëlimi i Pasdaranit dhe forcimi i parlamentit dhe qeverisë së zgjedhur.

Këto kushte janë joreale sot, por jo krejtësisht të paimagjinueshme në planin afatgjatë. Sadjadpour vëren se Irani ka një traditë të thellë populiste: nga Khomeini, te Ahmadinejadi, udhëheqës të aftë për të mobilizuar pakënaqësinë kundër elitave dhe fuqive të huaja duke premtuar rishpërndarje dhe drejtësi sociale.

NjĂ« “Erdogan iranian” i ardhshĂ«m mund tĂ« kombinojĂ« nacionalizmin, fenĂ« dhe votĂ«n popullore, duke prodhuar autoritarizĂ«m me mbĂ«shtetje masive.

Ky skenar do të ishte i preferueshëm ndaj teokracisë ose sundimit ushtarak për shumë iranianë, por nuk do të garantonte demokraci të vërtetë liberale. Siç e demonstron Turqia, populizmi mund ta zbrazë demokracinë nga brenda.

Sadjadpour pĂ«rfundon me njĂ« notĂ« realizmi. Historia iraniane – siç mĂ«son libri “1979” – pothuajse gjithmonĂ« kundĂ«rshton parashikimet.

Por njĂ« gjĂ« Ă«shtĂ« e qartĂ«: iranianĂ«t nuk po kĂ«rkojnĂ« revolucione ideologjike ose kulte tĂ« reja personaliteti. Ata po kĂ«rkojnĂ« “zendegi-e normale”, njĂ« jetĂ« normale: dinjitet ekonomik, liri personale, njĂ« shtet qĂ« nuk kontrollon çdo aspekt tĂ« ekzistencĂ«s.

Irani ka të gjitha kredencialet për të qenë një vend i G20. Pyetja e vërtetë nuk është nëse do të vijë ndryshimi, por nëse, pas vjeshtës së errët dhe të përgjakshme të ajatollahëve, do të vijë më në fund një pranverë, apo thjesht një dimër tjetër.

Burimi: “Corriere della Sera”; PĂ«rshtati nĂ« shqip: Gazeta “Si”

The post Nëse ajatollahët rrëzohen vërtet këtë herë: 4 skenarë për të ardhmen e Iranit appeared first on Gazeta Si.

↗

Mediat: Britania në bisedime me aleatët e BE për të dërguar trupa në Groenlandë

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Zyra e Downing Street thuhet se Ă«shtĂ« nĂ« bisedime me aleatĂ«t evropianĂ« pĂ«r dĂ«rgimin e njĂ« force ushtarake nĂ« GroenlandĂ« pĂ«r tĂ« mbrojtur Arktikun dhe “tĂ« lehtĂ«sojĂ« shqetĂ«simet e sigurisĂ« sĂ« Donald Trump”.

Sipas asaj qĂ« raporton “The Telegraph”, duke cituar burime qeveritare britanike tĂ« cilat thonĂ« se kryeministri Keir Starmer e ka marrĂ« kĂ«rcĂ«nimin nga Rusia dhe Kina nĂ« rajon “jashtĂ«zakonisht seriozisht” dhe Ă«shtĂ« pajtuar se veprimi Ă«shtĂ« i nevojshĂ«m.

Ditët e fundit, zyrtarët britanikë janë takuar me homologët e tyre nga vende të tjera, përfshirë Gjermaninë dhe Francën, për të filluar përgatitjet.

Planet, ende në fazat e tyre të hershme, mund të përfshijnë vendosjen e ushtarëve britanikë, anijeve luftarake dhe avionëve për të mbrojtur Groenlandën nga Rusia dhe Kina.

Kombet evropiane shpresojnë se kjo do ta bindë Trumpin të heqë dorë nga ambicia e tij për të aneksuar ishullin.

Planet pĂ«r njĂ« vendosje tĂ« mundshme tĂ« trupave britanike nĂ« GroenlandĂ« janĂ« “diskutime rutinĂ«â€, tha pĂ«r “Sky News” Ministrja Britanike e Transportit, Heidi Alexander.

Arktiku “po bĂ«het njĂ« rajon gjeopolitik gjithnjĂ« e mĂ« i kontestuar midis RusisĂ« dhe KinĂ«s. Do tĂ« prisnit qĂ« ne tĂ« flasim me tĂ« gjithĂ« aleatĂ«t tanĂ« tĂ« NATO-s rreth asaj qĂ« mund tĂ« bĂ«jmĂ« pĂ«r tĂ« penguar agresionin rus” nĂ« zonĂ«, shpjegoi Alexander, duke iu referuar gjithashtu marrĂ«veshjes midis MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar dhe NorvegjisĂ« pĂ«r tĂ« ndĂ«rtuar fregata tĂ« Tipit 26 pĂ«r tĂ« “mbrojtur infrastrukturĂ«n tonĂ« kritike nĂ«nujore”.

“Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse ne kemi rĂ«nĂ« dakord tĂ« kryejmĂ« mĂ« shumĂ« trajnime tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta tĂ« MarinĂ«s MbretĂ«rore me NorvegjinĂ« dhe tĂ« dĂ«rgojmĂ« paraprakisht disa nga pajisjet tona” nĂ« vendin skandinav, nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« “tĂ« mund tĂ« veprojmĂ« shpejt nĂ«se Ă«shtĂ« e nevojshme”, shtoi Alexander.

Ndërkohë, vendet nordike po mohojnë pretendimet e Donald Trump në lidhje me aktivitetin e Moskës dhe Pekinit rreth Grenlandës.

Sipas asaj qĂ« raporton “Financial Times”, duke cituar diplomatĂ« nordikĂ« me qasje nĂ« informacionet e inteligjencĂ«s sĂ« NATO-s.

NĂ« vitet e fundit, “nuk kishte shenja tĂ« anijeve ose nĂ«ndetĂ«seve ruse ose kineze” nĂ« zonĂ«, thanĂ« zyrtarĂ« tĂ« lartĂ«.

Ky qĂ«ndrim mbĂ«shtetet edhe nga ministri i JashtĂ«m norvegjez, Espen Barth Eide: “Nuk Ă«shtĂ« e saktĂ« tĂ« thuhet se ka shumĂ« operacione ruse ose kineze pranĂ« GrenlandĂ«s”, i tha ai transmetuesit NRK. “Ka aktivitet nĂ« afĂ«rsinĂ« tonĂ«. Por shumĂ« pak atje”.

The post Mediat: Britania në bisedime me aleatët e BE për të dërguar trupa në Groenlandë appeared first on Gazeta Si.

↗

I morën 40 mijë euro përmes mashtrimit një 55-vjeçari, arrestohen 4 persona

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – KatĂ«r persona janĂ« arrestuar, ndĂ«rsa dy tĂ« tjerĂ« u shpallĂ«n nĂ« kĂ«rkim, pasi dyshohet se pĂ«rmes mashtrimit i morĂ«n 40 mijĂ« euro njĂ« 55-vjeçari.

Ngjarja dyshohet se ndodhi tek rrethrrotullimin i Rinasit, ku autorët komunikuan përmes një aplikacioni dhe u prezantuan si persona të njohur.

Katër të arrestuarit janë shtetasit Krenar Toromeni, Ilia Gjini, Artur Lecini dhe Elton Rrushi.

Gjatë kontrollit në shtëpinë e Artur Lecinit ku është gjetur dhe shtetasi Elton Rrushi, është zbuluar një ambient i përshtatur me pajisje elektrike, për kultivim të bimëve narkotike.

Sipas njoftimit zyrtar të policisë, 4 personat, në bashkëpunim me njëri-tjetrin, duke iu prezantuar si i njohur i tyre, viktimës që ra pre e mashtrimit, i kanë marrë shumën prej 40.000 euro.

Ngjarja ndodhi pranë rrethrrotullimit të Rinasit, ku një biznesmen 55-vjeçar nga Shkodra, i cili merret me këmbimin e parave, u mashtrua nëpërmjet aplikacionit Viber.

Sipas burimeve paraprake, tĂ« akuzuarit i shkruan duke u prezantuar si persona tĂ« njohur dhe tĂ« afĂ«rt, duke i kĂ«rkuar tĂ« sillte 40 mijĂ« euro pĂ«r t’i kĂ«mbyer. Kur i dĂ«mtuari shkoi nĂ« Rinas, ata i morĂ«n paratĂ«. Pas kĂ«saj, ai bĂ«ri kallĂ«zim nĂ« polici, e cila nisi hetimet.

The post I morën 40 mijë euro përmes mashtrimit një 55-vjeçari, arrestohen 4 persona appeared first on Gazeta Si.

↗

Shkarkohet hidrocentrali i Fierzës, situata nga përmbytjet në çdo qark

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Ministria e Mbrojtjes njofton se pĂ«r shkak tĂ« reshjeve intensive tĂ« shiut dhe dĂ«borĂ«s gjatĂ« orĂ«ve tĂ« fundit, njĂ« pjesĂ« e madhe e territorit tĂ« vendit Ă«shtĂ« pĂ«rfshirĂ« nga problematika hidrologjike dhe infrastrukturore, duke bĂ«rĂ« tĂ« nevojshĂ«m edhe shkarkimin e hidrocentralit tĂ« FierzĂ«s, si masĂ« parandaluese pĂ«r menaxhimin e prurjeve tĂ« shtuara ujore.

Sipas njoftimit zyrtar, reshjet intensive të shiut dhe dëborës gjatë orëve të fundit kanë përfshirë një pjesë të madhe të territorit të vendit, duke krijuar problematika të natyrës hidrologjike dhe infrastrukturore në disa qarqe. Situata paraqitet më problematike në qarqet Shkodër, Durrës, Dibër, Berat, Fier, Korçë dhe Gjirokastër, ndërsa në qarqet e tjera problematikat janë më të kufizuara dhe të menaxhueshme.

Ministria thekson se strukturat e emergjencave civile, nën koordinimin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile dhe vetë Ministrisë së Mbrojtjes, ndodhen në terren dhe po punojnë për përballimin e pasojave dhe stabilizimin e situatës.

Në Qarkun ShkodĂ«r, rritja e nivelit tĂ« lumenjve Drin, Kir dhe BunĂ« ka sjellĂ« shtim tĂ« prezencĂ«s sĂ« ujit nĂ« zonat e Obotit dhe Dajçit, si dhe pĂ«rmbytje tĂ« tokave bujqĂ«sore nĂ« zonĂ«n Urrelat–Shirq. Sipas njoftimit, aksi rrugor qĂ« lidh fshatin Obot me rrugĂ«n kryesore Ă«shtĂ« i pakalueshĂ«m pĂ«r mjetet e ulĂ«ta, ndĂ«rsa nuk raportohen pĂ«rmbytje banesash dhe argjinaturat, kanalet kulluese, shkarkuesit dhe diga e rezervuarit tĂ« ShkodrĂ«s vijojnĂ« tĂ« jenĂ« funksionale.

Në Qarkun Durrës, situata po shkon drejt përmirësimit në zonat e përmbytura të Sukthit dhe Katundit të Ri, por ende raportohet prani uji në rreth 1800 hektarë tokë bujqësore dhe në disa banesa në zona të veçanta të Kënetës dhe Shkozetit. Autoritetet kanë ndërhyrë për lirimin e akseve rrugore dhe funksionalizimin e shkarkuesve, me qëllim shmangien e përkeqësimit të situatës.

Ndërkohë, në Qarkun Dibër, reshjet e dëborës kanë shkaktuar bllokime rrugësh dhe ndërprerje të energjisë elektrike në disa zona. Qarkullimi në akset kryesore po mbahet nën kontroll, ndërsa në rrugët rurale po punohet për hapjen e tyre. Po ashtu, vijon operacioni i kërkimit për një shtetas të humbur, me angazhimin e forcave të specializuara.

Situatë problematike raportohet edhe në Qarkun Berat, ku rritja e prurjeve të lumenjve Osum dhe Devoll ka sjellë përmbytje të tokave bujqësore, prezencë uji në disa banesa dhe objekte publike, si dhe evakuimin e disa familjeve për arsye sigurie. Ministria bën me dije se situata po menaxhohet nga strukturat vendore me mbështetjen e forcave të emergjencës.

Në Qarkun Fier, lumenjtë Seman dhe Shkumbin kanë dalë nga shtrati në disa zona, duke përmbytur sipërfaqe të konsiderueshme toke bujqësore dhe duke prekur disa banesa. Strukturat e bashkive janë në gatishmëri të plotë dhe po vlerësojnë nevojën për masa shtesë.

NĂ« qarqet Korçë dhe GjirokastĂ«r, problematikat lidhen kryesisht me rrĂ«shqitje dherash, dĂ«mtime infrastrukturore, bllokime rrugĂ«sh dhe evakuime tĂ« kufizuara tĂ« disa familjeve nĂ« zona me rrezik. “Puna nĂ« terren vijon pĂ«r hapjen e akseve rrugore dhe eliminimin e rrezikut pĂ«r banorĂ«t”, thekson Ministria e Mbrojtjes.

The post Shkarkohet hidrocentrali i Fierzës, situata nga përmbytjet në çdo qark appeared first on Gazeta Si.

↗

‘El ClĂĄsico’ rikthehet nĂ« Xhedah

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta Si – Barcelona dhe Real Madridi do tĂ« pĂ«rballen nĂ« “El ClĂĄsico-n” e rradhĂ«s nĂ« Finalen e SuperkupĂ«s sĂ« SpanjĂ«s pĂ«r tĂ« 3-in vit rradhazi.

NjĂ« nga pĂ«rballjet mĂ« tĂ« mĂ«dha nĂ« historinĂ« e sportit do tĂ« zhvillohet tĂ« dielĂ«n nĂ« “King Abdullah Sports City Stadium” nĂ« Xhedah, ku Barcelona do tĂ« pĂ«rballet me rivalĂ«t e pĂ«rjetshĂ«m tĂ« Real Madrid.

Barça, kampione nĂ« fuqi e mposhti Real-in nĂ« Finalen e vitit tĂ« kaluar, mbetet sĂ«rish skuadra pĂ«r t’u mundur nĂ« elitĂ«n e futbollit spanjoll.

Nga ana tjetër, Reali ndodhet nën presion në rritje, veçanërisht trajneri  Xabi Alonso.

Barcelona e shkatërroi Realin e Madridit, 5-2 në finalen e vitit të kaluar, e cila gjithashtu u luajt në Xhedah. Ishte një goditje e rëndë për trajnerin e atëhershëm Carlo Ancelotti, ndërsa shërbeu si trampolinë për Hansi Flick, i sapoemëruar në krye të Barcelonës.

Fitimi i Superkupës rezultoi vendimtar për fillimin e epokës Flick te Barcelona sezonin e kaluar, duke i dhënë shtysë ekipit për të fituar La Liga-n dhe Kupën e Mbretit.

Në tre sezonet e mëparshme, fituesit e Superkupës kishin triumfuar edhe në kampionatin spanjoll.

Katalanasit e mposhtën Realin katër herë në sezonin e kaluar, por skuadra e Alonsos fitoi 2-1 ndaj rivalëve në Tetor në La Liga.

Superkupa përball fituesit dhe nënkampionët e La Liga-s me ata Kupës së Mbretit. Edhe pse prej vitit 1982 u zhvillua vetëm mes fituesve të kampionatit dhe kupës, formati u zgjerua në katër skuadra në vitin 2020.

Barcelona është kampione aktuale, ndërsa Real Madrid përfundoi i dyti. Të dyja skuadrat ishin gjithashtu finaliste të Kupës së Mbretit, çka bëri që Atletico Madrid dhe Athletic Bilbao të luanin në gjysmëfinale, pas renditjes së tyre në vendet 3 dhe 4 në La Liga, sezonin e kaluar.

Hansi Flick dhe Xabi Alonso

Kjo do të jetë përballja e 262-të mes dy skuadrave ku Real Madrid ka fituar 106 herë, ndërsa Barcelona 104. Ndërsa 52 ndeshje kanë përfunduar në barazim mes tyre.

Lajmet e fundit nga Barcelona

Marc-André ter Stegen, Gavi dhe Andreas Christensen mungojnë. Dy të fundit kanë probleme në gju, ndërsa portieri gjerman është jashtë për arsye të paspecifikuara.

Lamine Yamal pritet të rikthehet në formacionin titullar, pasi nuk ishte i gatshëm të startonte në gjysmëfinalen ndaj Atletico Madrid, edhe pse hyri nga stoli dhe shënoi.

Ronald AraĂșjo Ă«shtĂ« rikthyer nĂ« stĂ«rvitje tĂ« plota, por pritet tĂ« jetĂ« vetĂ«m nĂ« stol.

Lajmet e fundit nga Real Madrid

Pikëpyetja kryesore është nëse Kylian Mbappé do të jetë i gatshëm për të luajtur, qoftë si titullar apo zëvendësues, pas spekulimeve të një jave mbi dëmtimin në gju.

Trent Alexander-Arnold, Éder MilitĂŁo dhe Brahim DĂ­az mungojnĂ« ende, ndĂ«rsa ka shpresa qĂ« Rodrygo, Antonio RĂŒdiger dhe RaĂșl Asencio tĂ« kalojnĂ« testet fizike pas goditjeve tĂ« marra nĂ« gjysmĂ«finalen kundĂ«r Atletico-s.

Dean Huijsen u rikthye nĂ« stol nĂ« derbin e Madridit dhe mund tĂ« startojĂ« nĂ« vend tĂ« RĂŒdigerit, nĂ«se ky i fundit nuk Ă«shtĂ« i gatshĂ«m.

Formacionet e mundshme

Barcelona: J. García, Koundé, Cubarsí, E. García, Baldé, Pedri, De Jong, Yamal, Raphinha, Fermín, Ferran Torres

Real Madrid: Courtois, Valverde, Asencio, Huijsen, Carreras, Camavinga, Tchouaméni, Bellingham; Rodrygo, Mbappé, Vinícius

Forma e ekipeve

Real Madrid: F–F–F–F–F

Barcelona: F–F–F–F–F

The post ‘El ClĂĄsico’ rikthehet nĂ« Xhedah appeared first on Gazeta Si.

↗

Në San Siro luhet për titullin

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta Si – JanĂ« zhvilluar 84 ndeshje zyrtare mes Inter dhe Napoli-t nĂ« Milano.

Bilanci flet për 54 fitore të Inter-it (e fundit 1-0 në sezonin 2022/23 në Serie A), 20 barazime (i fundit 1-1 në sezonin 2024/25 në Serie A) dhe 10 fitore të Napoli-t (e fundit 1-0 në Kupën e Italisë, sezoni 2019/20).

Inter Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« pikĂ« larg mbylljes sĂ« gjysmĂ«s sĂ« parĂ« tĂ« sezonit nĂ« krye tĂ« tabelĂ«s: pas fitores ndaj Parma-ss dhe barazimit tĂ« Milan-it me Genoa-n, “NerazzurrĂ«t” kanĂ« mundĂ«sinĂ« ta mbyllin gjysmĂ«n e parĂ« tĂ« sezonit nĂ« vendin e parĂ«, nĂ«se fitojnĂ« ose barazojnĂ« nĂ« ndeshjen e prapambetur tĂ« javĂ«s sĂ« 16-tĂ«, kundĂ«r Lecce-s.

Hera e fundit qĂ« Inter u shpall Kampion i Dimrit ishte sezoni 2023/24, i cili pĂ«rfundoi me fitimin e “Scudetto-s”.

Inter është gjithashtu skuadra e fundit që kryesoi tabelën në gjysmën e parë të sezonit dhe më pas e humbi titullin (sezoni 2021/22, kur Milani u shpall kampion).

Zikaltërit vjen pas një serie prej 6-të fitoresh rradhazi në kampionat: humbja e fundit ishte ndaj Milan-it më 23 Nëntor (0-1 në derbin e Milanos).

Ata janë skuadra që ka shënuar më shumë gola në Serie A 2025/26 (40), si edhe ajo me më shumë gola në 15 minutat e fundit, përfshirë shtesën (9).

Vetëm Juventus (15) ka më shumë lojtarë që kanë shënuar këtë sezon sesa Inter, i cili renditet i dyti me 13, po aq sa Cagliari.

Napoli do të përballet me një nga skuadrat që nuk ka marrë asnjë karton të kuq deri tani (Inter, ashtu si Torino, Lecce, Verona dhe Cagliari).

Në anën tjetër, Napoli është skuadra që ka përfituar më shumë nga ndëshkimi me karton të kuq i lojtarëve kundërshtarë (4 raste).

Napoli është skuadra që ka shënuar më shumë gola nga minuta e 31-të deri te e 45-ta, përfshirë shtesën (7), aq sa Atalanta.

Para ndeshjes Napoli–Verona, vendasit nuk kishin pĂ«suar 2 gola nĂ« pjesĂ«n e parĂ« nĂ« Serie A qĂ« nga humbja Milan 2-1 Napoli, mĂ« 29 Shtator 2025.

Mes Cristian Chivu dhe Antonio Conte-s, janë zhvilluar 3 përballje zyrtare: bilanci është një barazim dhe një fitore për trajnerin e Napoli-t.

Në 30 ndeshjet e para si trajnerë të Interit, Simone Inzaghi edhe Cristian Chivu kanë fituar secili nga 21 ndeshje.

Antonio Conte do të përballet me ish-klubin e tij: ai e drejtoi Inter-in në sezonet 2019/20 dhe 2020/21.

Conte zhvilloi 102 ndeshje si trajner i zikaltĂ«rve, me bilanc – 64 fitore, 23 barazime dhe 15 humbje, duke arritur Finalen e Europa League nĂ« sezonin e parĂ« dhe duke fituar titullin kampion nĂ« sezonin e dytĂ«.

Lautaro Martínez është aktualisht golashënuesi më i mirë i sezonit pas 18 ndeshjesh (10 gola).

Që nga debutimi i tij në Serie A, Manuel Akanji ka luajtur 100% të minutave të mundshme, i vetmi lojtar i Inter-it që e ka bërë këtë.

Giovanni Di Lorenzo shĂ«noi golin e tij tĂ« parĂ« nĂ« Serie A 2025/26 kundĂ«r Verona-s: kapiteni i Napoli-t nuk kishte shĂ«nuar qĂ« nga 26 Tetori 2024 (Napoli 1-0 Lecce nĂ« stadiumin “Maradona”).

  • Formacionet e mundshme

Inter: Sommer; Bisseck, Akanji, Bastoni; Henrique, Barella, Calhanoglu, Zielinski, Dimarco; Thuram, Martinez

Napoli: Milinkovic-Savic; Di Lorenzo, Rrahmani, Buongiorno; Politano, Lobotka, McTominay, Spinazzola; Elmas, Lang; Hojlund

The post Në San Siro luhet për titullin appeared first on Gazeta Si.

↗

Piloti më i mirë sipas kolegëve dhe Team Principal në F1

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta Si – Rikthimi i jashtĂ«zakonshĂ«m i Max Verstappen-it nĂ« fund tĂ« sezonit mund tĂ« mos ketĂ« qenĂ« i mjaftueshĂ«m pĂ«r ta çuar atĂ« drejt titullit tĂ« 5-tĂ« rradhazi Kampion Bote nĂ« Formula 1, por kjo nuk e ndaloi qĂ« tĂ« votohej si “Piloti i Vitit” pĂ«r herĂ« tĂ« 5-tĂ« rresht nga kolegĂ«t e tij.

Në edicionin e 8 të votimit, pilotët vlerësuan rivalët e tyre duke rendistur 10 pilotët më të mirë të vitit 2025.

Pikët u shpërndanë sipas sistemit aktual të pikëzimit në F1, ku piloti i renditur i pari në çdo listë merrte 25 pikë, deri në një pikë për pilotin e renditur në vendin e 10-të.

Këto pikë më pas u kombinuan për të krijuar renditjen e përgjithshme të 10 pilotëve më të mirë.

Verstappen realizoi njĂ« rikthim tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m nĂ« fazĂ«n pĂ«rfundimtare tĂ« sezonit, duke fituar 6 nga 9 garat e fundit, pĂ«r ta mbyllur kampionatin vetĂ«m 2 pikĂ« pas liderit Lando Norris, pasi kishte qenĂ« 104 pikĂ« larg tij pas “Çmimit tĂ« Madh” tĂ« HolandĂ«s nĂ« Gusht.

Norris, i cili fitoi titullin e tij të parë Kampion Bote në Formula 1 pasi përballoi Verstappen dhe shokun e skuadrës, Oscar Piastri, u rendit i 2-ti në për të dytin vit rradhazi.

George Russell kompletoi podiumin, duke u ngjitur një vend krahasuar me vitin e kaluar, pas një sezoni të shkëlqyer me Mercedes ku mori dy fitore dhe u ngjit 7 herë në podium.

Piastri ishte favorit i madh për titullin dhe në një moment kryesonte kampionatin me 34 pikë, por një rënie forme në vjeshtë e nxori jashtë garës për titull.

Ai u rendit i 4, një vend më lart se vitin e kaluar. Ferrari pati një sezon të vështirë dhe e mbylli vitin në vendin e 4 në Kampionatin e Konstruktorëve, 2 vende më poshtë se një vit më parë, kur garoi për titull deri në garën e fundit.

Charles Leclerc shfrytëzoi maksimalisht makinën që kishte në vitin 2025, duke siguruar 7-të podiume, por ai bie 2 vende në renditje, në vendin e 5-të.

Carlos Sainz u rikthye pas një fillimi të vështirë te Williams me një gjysmë të dytë sezoni sensacionale, që i solli jo 1 por 2 podiume.

Këto paraqitje i siguruan vendin e 6-të në renditjen tonë, i njëjti pozicion që kishte edhe vitin e kaluar kur garonte për Ferrari-n.

Fernando Alonso u rendit i 7-ti, duke u ngjitur 2 vende. Dy herë kampioni i Botës u fut në 10-shen e parë të renditjes falë disa paraqitjeve të jashtëzakonshme me Aston Martin, i cili përfundoi i 7-ti në kampionat.

Tre hyrje të reja plotësuan 10-shen e parë. Sezoni më i mirë i karrierës për Alex Albon me Williams që u rendit i 8 në kampionat, u shpërblye me të njëjtin pozicion edhe në renditjen tonë.

Debutuesit Ollie Bearman dhe Isack Hadjar u votuan përkatësisht në vendin e 9-të dhe të 10-të nga rivalët e tyre, pas sezoneve mbresëlënëse.

Bearman pati një seri të shkëlqyer prej 5 garash me pikë, që përfshinte edhe një vend të 4 në Meksikë, ndërsa Hadjar siguroi podiumin e tij të parë në Zandvoort.

Pas një sezoni debutues të vështirë te Ferrari. 7-të herë Kampioni i Botës, Lewis Hamilton, nuk arriti të përfshihej në 10-shen e parë për herë të parë që nga nisja e këtij klasifikimi.

Pilotët që pranuan të merrnin pjesë në votim (sipas rendit alfabetik) ishin: Alex Albon, Fernando Alonso, Kimi Antonelli, Ollie Bearman, Gabriel Bortoleto, Franco Colapinto, Pierre Gasly, Isack Hadjar, Liam Lawson, Charles Leclerc, Lando Norris, Esteban Ocon, Oscar Piastri, George Russell, Carlos Sainz dhe Max Verstappen.

The post Piloti më i mirë sipas kolegëve dhe Team Principal në F1 appeared first on Gazeta Si.

↗

Protestat në Iran ashpërsohen, të paktën 500 të vdekur dhe 2.600 të arrestuar

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Protestat vazhdojnĂ« nĂ« Iran. Slogane antiqeveritare mbushĂ«n rrugĂ«t e kryeqytetit iranian, Teheran, tĂ« shtunĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, ndĂ«rsa protestuesit kĂ«rkuan lĂ«vizjen mĂ« tĂ« madhe anti-republikĂ« islamike nĂ« tre vjet, pavarĂ«sisht njĂ« goditjeje tĂ« ashpĂ«r nĂ«n mbulesĂ«n e njĂ« ndĂ«rprerjeje tĂ« internetit, sipas agjencisĂ« sĂ« lajmeve AFP.

Sipas Agjencisë së Lajmeve të OJQ-së Human Rights Activists, numri i njerëzve të vrarë në protesta në Iran është pothuajse dyfishuar vetëm në pak orë, nga 65, në të paktën 500 viktima.

Burime nĂ« “Iran International”, stacionin televiziv tĂ« opozitĂ«s iraniane me seli nĂ« LondĂ«r, tregojnĂ« tĂ« paktĂ«n 2,000 tĂ« arrestuar nĂ« 48 orĂ«t e fundit, njĂ« shifĂ«r ende e pakonfirmuar nga mediat prestigjioze ndĂ«rkombĂ«tare.

Burimet e stacionit përshkruan dhunë veçanërisht intensive në Karaj dhe kryeqytetin, Teheran, duke vënë në dukje se raportime të ngjashme po dalin nga shumë pjesë të tjera të vendit, siç janë provincat perëndimore të Ilam dhe Kermanshah.

Pamjet e marra nga Iran International nga Kahrizak, në jug të Teheranit, tregojnë disa trupa të futur në qese kufomash. Shumica e viktimave u goditën nga plumbat e qëlluar nga forcat e sigurisë për të shuar protestat.

Irani ka fajësuar Shtetet e Bashkuara për demonstratat që shpërthyen në kryeqytet dy javë më parë për shkak të vështirësive ekonomike dhe që atëherë kanë nxitur thirrje në të gjithë vendin për largimin e udhëheqësve fetarë.

NĂ«se sulmohen, bazat amerikane nĂ« Lindjen e Mesme do tĂ« konsiderohen objektiva legjitime. Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Baqer Qalibaf, paralajmĂ«roi Shtetet e Bashkuara se çdo sulm i SHBA-sĂ« do tĂ« çonte nĂ« njĂ« hakmarrje kundĂ«r Izraelit dhe bazave ushtarake amerikane nĂ« rajon, duke i quajtur ato “objektiva legjitime”.

Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, deklaroi se vendi i tij “i gatshĂ«m pĂ«r tĂ« ndihmuar” lĂ«vizjen, pasi paralajmĂ«roi se Irani ishte nĂ« “telashe tĂ« mĂ«dha” pĂ«r pĂ«rpjekjet e tij pĂ«r tĂ« shtypur protestat.

The post Protestat në Iran ashpërsohen, të paktën 500 të vdekur dhe 2.600 të arrestuar appeared first on Gazeta Si.

↗

Rama premton dëmshpërblime pas përmbytjeve: Gati plani për të prekurit

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Kryeministri Rama u shpreh se situata aspak e mirĂ« e motit, jo vetĂ«m nĂ« ShqipĂ«ri, por nĂ« tĂ« gjithĂ« rajonin, ka sjellĂ« pasoja tĂ« paparashikueshme.

“PĂ«rmbytje nuk ka pasur vetĂ«m nĂ« ShqipĂ«ri, por nĂ« mbarĂ« Ballkanin. NĂ« Stamboll, situata ka qenĂ« apokaliptike. NjĂ« masĂ« e ftohtĂ« nga arktiku Ă«shtĂ« pĂ«rplasur me njĂ« masĂ« tĂ« butĂ« nga Mesdheu, duke bĂ«rĂ« qĂ« situata atmosferike tĂ« jetĂ« problematike”, – tha ai.

GjatĂ« njĂ« deklarate nĂ« podcastin “Flasim”, Rama ka folur ashpĂ«r pĂ«r rolin e faktorĂ«ve njerĂ«zorĂ« nĂ« pĂ«rkeqĂ«simin e situatave tĂ« pĂ«rmbytjeve, duke premtuar dĂ«mshpĂ«rblime pĂ«r familjet e prakura.

Ai kritikoi ashpër hedhjen e shisheve dhe qeseve plastike në rrugë e në natyrë, duke e quajtur këtë sjellje një përdhosje të Shqipërisë, të identitetit kombëtar dhe të emrit shqiptar.

“JetojmĂ« nĂ« njĂ« ShqipĂ«ri tjetĂ«r, sepse kjo vorbull do kishte shkaktuar mĂ« shumĂ« pĂ«rmbytje nĂ« kohĂ« tjetĂ«r. Edhe faktori njerĂ«zor ka peshĂ«n e vet, pĂ«r mirĂ« apo pĂ«r keq. Hedhja nĂ« kanale e mbetjeve Ă«shtĂ« njĂ« skenĂ«, qĂ« nuk do i pĂ«lqente askujt. Hedhja e shisheve si bajga e bĂ«n me bajga edhe flamurin kombĂ«tar, qĂ« duhet tĂ« jetĂ« i pastĂ«r, nĂ« rrugĂ«n drejt BE-sĂ«. Mos ta pĂ«rdhosim emrin shqiptar dhe ShqipĂ«rinĂ«. Ne do tĂ« dalim edhe me masa mĂ« tĂ« forta. Hedhja e mbetjeve nĂ« rrugĂ« Ă«shtĂ« kriminale. Ekipet tona tĂ« verifikimeve janĂ« nĂ« terren”, tha Rama.

Ai u ndal veçanĂ«risht te ndotja masive nga plastika, duke e cilĂ«suar si “tĂ« frikshme, tĂ« neveritshme dhe kriminale” pamjen e lumenjve tĂ« mbushur me mbetje.

Duke iu referuar reshjeve intensive të ditëve të fundit, Rama theksoi se sasia e shiut që ra brenda katër ditësh ishte e barabartë me mesataren mujore të janarit, por sipas tij, përtej kushteve atmosferike dhe ndryshimeve klimatike, pesha e njeriut është vendimtare.

Sipas tij, falë edhe investimeve, qeveria shqiptare është e përgatitur dhe po i bën ballë përmbytjeve në mënyrë të suksesshme. Rama premton dëmshpërblim për këto që i është përmbytur toka bujqësore apo banesa.

“Puna jonĂ« intensive nuk mbyllet me pĂ«rmirĂ«simin e situatĂ«s sĂ« motit, por do tĂ« vazhdojĂ« me riparimin e dĂ«meve nĂ« infrastrukturĂ« dhe tĂ« çdo dĂ«mi nĂ« familjet e prekura nga uji. Ekipet tona tĂ« verifikimeve janĂ« nĂ« terren qĂ« nga dita e parĂ«, ndĂ«rkohĂ« qĂ« Ministria e Financave e ka tĂ« pĂ«rgatitur tanimĂ« tĂ« gjithĂ« planin me skenarĂ«t e dĂ«mshpĂ«rblimit. Presim rezultatin pĂ«rfundimtar tĂ« verifikimeve pĂ«r tĂ« kaluar nĂ« fazĂ«n e dĂ«mshpĂ«rblimeve”.

Kryeministri deklaroi se qeveria nuk do tĂ« dorĂ«zohet dhe paralajmĂ«roi masa tĂ« reja pĂ«r sensibilizim, informim dhe ndĂ«shkim ndaj ndotjes sĂ« mjedisit. Sipas tij, çdo veprim i tillĂ« ndaj natyrĂ«s ka vetĂ«m njĂ« pĂ«rkufizim: “krim”.

The post Rama premton dëmshpërblime pas përmbytjeve: Gati plani për të prekurit appeared first on Gazeta Si.

↗

Lumi Vjosa, Semani dhe Shkumbini dalin nga shtrati, përmbyten toka bujqësore

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Reshjet intensive tĂ« shiut kanĂ« sjellĂ« rritje tĂ« ndjeshme tĂ« niveleve tĂ« lumenjve nĂ« vend, ndĂ«rsa nĂ« zonat mbi 300 metra mbi nivelin e detit janĂ« rikthyer edhe reshjet e dĂ«borĂ«s.

Situata më problematike paraqitet në jug të vendit, ku lumi Vjosa ka arritur sërish kuotën maksimale prej 7.45 metrash pranë Urës së Mifolit, duke përmbytur zonën e tregut.

Prurjet vijojnë me intensitet të lartë edhe në Memaliaj, ku niveli ka shkuar në 7 metra, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se në orët në vijim Vjosa mund të arrijë deri në 8.5 apo 9 metra.

NĂ« qarkun e Fierit, prurjet e lumit Seman mbeten tĂ« larta. Lumi ka dalĂ« nga shtrati nĂ« fshatin Murriz, duke pĂ«rmbytur oborre banesash dhe me qindra hektarĂ« tokĂ« bujqĂ«sore nĂ« zonat Roskovec–Patos dhe Fier.

Ndërkohë edhe lumi Shkumbin ka dalë nga shtrati në fshatin Thanasaj, ku uji ka prekur rreth 20 banesa.

Strukturat e Bashkisë Lushnjë ndodhen në terren dhe po shqyrtojnë mundësinë e evakuimit të banorëve.

Nga ana tjetër, reshjet e dëborës janë rikthyer në Rrugën e Kombit, por situata paraqitet nën kontroll.

Qarkullimi i mjeteve vijon normalisht, ndërsa autoritetet kanë ndërhyrë me hedhje kripe në të gjithë aksin dhe u bëjnë apel drejtuesve të mjeteve të përdorin goma dimërore dhe zinxhirë.

The post Lumi Vjosa, Semani dhe Shkumbini dalin nga shtrati, përmbyten toka bujqësore appeared first on Gazeta Si.

↗

Borë në tunelin e Murrizit dhe Llogara, qindra automjete të bllokuara në trafik

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – Reshjet e dendura tĂ« dĂ«borĂ«s bllokojnĂ« rrugĂ«n e Arbrit. Shkak janĂ« bĂ«rĂ« makinat pa zinxhir dhe makinat pa goma dimĂ«rore.

Bllokimi i rrugës vijon nga Ura e Vashës deri në hyrje të tunelit të Murrizit. Sipas burimeve, policia nuk ka lejuar makinat që janë pa goma bore të lëvizin në këtë aks.

Bllokime të shumta ka në afërsi të tunelit të Murrizit, ku qindra mjete kanë mbetur të bllokuara gjatë orëve të fundit.

Situata paraqitet problematike veçanërisht në segmentin nga dalja e tunelit deri te Ura e Vashës, në Njësinë Administrative Xibër, ku rruga është mbuluar nga bora.

Sipas informacioneve nga terreni, mjetet borëpastruese po hasin vështirësi në ndërhyrje për shkak të pranisë së automjeteve të bllokuara në rrugë.

Një ndër shkaqet kryesore të situatës janë automjetet e pajisura me goma verore, të cilat nuk kanë mundur të përballojnë kushtet e vështira atmosferike, duke sjellë bllokimin e qarkullimit.

Borë e dendur në Llogara, bllokohet qarkullimi i automjeteve

Reshjet e dendura të dëborës kanë përfshirë zonën e Llogarasë, duke shkaktuar bllokim të qarkullimit të automjeteve dhe vështirësi të mëdha kalimi në rrugë.

Për shkak të mungesës së zinxhirëve dhe mos pastrimit në kohë të rrugës, disa mjete kanë rrëshqitur, duke krijuar rrezik për drejtuesit e automjeteve dhe pasagjerët.

Qarkullimi në disa segmente është bërë i vështirë, ndërsa automjetet janë detyruar të ndalojnë.

Autoritetet u bëjnë thirrje drejtuesve të mjeteve të shmangin lëvizjet e panevojshme drejt Llogarasë dhe të pajisen me goma dimërore ose zinxhirë, ndërsa pritet ndërhyrja e mjeteve pastruese për normalizimin e situatës. 

The post Borë në tunelin e Murrizit dhe Llogara, qindra automjete të bllokuara në trafik appeared first on Gazeta Si.

↗

Lufta kundër drogës në sytë e Savianos dhe një aktivisti: Italia dhe Franca, dy narko-shtete

✇Gazeta Si
By: erion.abule

Gazeta Si – NĂ« librin e tij “Marseille, Essuie Tes Larmes”, (MarsejĂ«, Fshij LotĂ«t e Tua), Amine Kessaci shkruan pĂ«r mjerimin dhe pĂ«rçarjen sociale qĂ« lidhet me trafikun e drogĂ«s. Dhe, sigurisht, edhe pĂ«r vdekjen e dhunshme tĂ« vĂ«llait tĂ« tij, Brahimit, i cili ishte pesĂ« vjet mĂ« i madh se ai.

Pesë vjet më parë, ai u gjet i karbonizuar dhe me një plumb në kokë në makinën e tij të djegur pas një serie vrasjesh në skenën e drogës në Marsejë të Francës.

NjĂ« muaj pas botimit tĂ« librit “Marseille, Essuie Tes Larmes”, nĂ« tetor tĂ« vitit tĂ« kaluar, tragjedia goditi pĂ«rsĂ«ri familjen Kessaci: kur Mehdiu, vĂ«llai tjetĂ«r, dy vjet mĂ« i ri se Amine, doli nga makina e tij nĂ« mes tĂ« ditĂ«s nĂ« qendĂ«r tĂ« qytetit mĂ« 13 nĂ«ntor, ai u qĂ«llua gjashtĂ« herĂ«.

Sipas ministrit tĂ« BrendshĂ«m Francez, Laurent Nuñez, ishte “njĂ« ekzekutim i kryer nga kriminelĂ«t e drogĂ«s nĂ« hakmarrje pĂ«r aktivizmin e palodhur tĂ« Amine”.

Amine pagoi me vrasjen ndaj vëllait të tij dhe më pas e çoi luftën e tij kundër drogës në intensitet të lartë. Ai shkoi kudo në Francë, duke dhënë leksione rreth librit të tij, dha dhjetëra intervista dhe madje u prit në Parlamentin Evropian në Strasburg në fund të nëntorit 2025.

Kur mĂ«soi se do tĂ« ishte nĂ« Paris nĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ« me Roberto Savianon, ai u pĂ«rpoq tĂ« organizonte njĂ« takim – sepse autori italian i librave mĂ« tĂ« shitur jo-fiktivĂ« si “Gomorrah” (2006) dhe “Zero Zero Zero” (2013), Ă«shtĂ« “njĂ« aleat me ndikim nĂ« luftĂ«n kundĂ«r krimit tĂ« organizuar”, shkroi Amine nĂ« emailin e tij drejtuar shumĂ« redaktorĂ«ve, “me njĂ« zĂ« qĂ« dĂ«gjohet nĂ« tĂ« gjithĂ« botĂ«n”.

Familjarë të Amine Kessaci, gjatë funeralit të njërit prej vëllezërve të tij

Ftesa i mbĂ«rriti Savianos dhe ai menjĂ«herĂ« pranoi njĂ« intervistĂ« tĂ« dyfishtĂ«. TĂ« dy, si shkrimtari i njohur italian, ashtu edhe autori e aktivisti nĂ« luftĂ«n kundĂ«r drogĂ«s, nuk ishin takuar kurrĂ«, por kontakti i tyre i parĂ« – njĂ« pĂ«rqafim i gjatĂ« pa fjalĂ« – flet shumĂ«. Pason njĂ« bisedĂ« e fortĂ« dhe emocionale.

ROBERTO SAVIANO – “NgushĂ«llimet e mia tĂ« sinqerta, Amine. Ajo qĂ« i ndodhi familjes suaj Ă«shtĂ« e tmerrshme. Ju luftoni pĂ«r kauzĂ«n e duhur, por çmimi qĂ« duhet tĂ« paguani Ă«shtĂ« tepĂ«r i lartĂ«. Dhe e dini çfarĂ« mĂ« trishton edhe mĂ« shumĂ«? Kur kamerat janĂ« pĂ«rreth, politikanĂ«t bien mbi veten e tyre pĂ«r t’ju dhĂ«nĂ« mbĂ«shtetje ngushĂ«lluese, por nĂ« realitet, ata bĂ«jnĂ« shumĂ« pak pĂ«r tĂ« ndaluar dhunĂ«n marramendĂ«se tĂ« drogĂ«s”.

Franca është në mes të krizës më të keqe kriminale që ka përjetuar ndonjëherë, një luftë e përgjakshme po afrohet dhe politikëbërësit thjesht po shikojnë. Që ju guxoni të ndërmerrni luftën, pavarësisht kundërshtarit vdekjeprurës dhe mungesës së madhe të mbështetjes nga lart, është, me një fjalë, e admirueshme. Në sytë e mi, ju jeni një hero.

AMINE KESSACI – “Nuk e di. Vazhdoj, sepse nuk di çfarĂ« tjetĂ«r tĂ« bĂ«j. NĂ«se hesht tani, atĂ«herĂ« Mehdiu me siguri ka vdekur kot. Dhe nuk kam frikĂ« tĂ« flas mĂ«, sepse familja ime Ă«shtĂ« tashmĂ« e shkatĂ«rruar – pĂ«rfshirĂ« edhe veten time”.

– Brahim, vĂ«llai juaj i madh ishte njĂ« trafikant.

KESSACI: “Brahimi bĂ«ri zgjedhje tĂ« pafat. Ai u rrĂ«mbye nga rruga e gabuar, dhe kjo ishte e gabuar. Por tĂ« qĂ«llohesh si qen dhe tĂ« digjesh i gjallĂ« nĂ« njĂ« makinĂ«: askush nuk e meriton njĂ« fat kaq tĂ« tmerrshĂ«m. Mehdiu nuk kishte tĂ« bĂ«nte fare me skenĂ«n e drogĂ«s. Arsyeja e vetme pse ai duhej tĂ« vdiste, ishte sepse ishte vĂ«llai im.

E kapën, sepse unë po luftoja bandat. Shpesh më thonë se nuk duhet të ndihem fajtor për vdekjen e Mehdiut.

Por sigurisht që ndihem fajtor! Unë jam ai që e ekspozova atë ndaj rrezikut dhe fajësoj veten që nuk e mbrojta mjaftueshëm.

NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n kohĂ«, pyes veten, pse ata kriminelĂ« duhej tĂ« synonin familjen time. UnĂ« jam 22 vjeç, vetĂ«m njĂ« nga qindra qĂ« luftojnĂ« narko-kracinĂ«, nuk kam njĂ« rrjet me ndikim qĂ« pĂ«rbĂ«n kĂ«rcĂ«nim pĂ«r aktivitetet e tyre kriminale, dhe nuk kam pĂ«rmendur asnjĂ« emĂ«r tĂ« vetĂ«m nĂ« librin tim”.

Roberto Saviano (majtas): “Ata vrasin njĂ« viktimĂ« tĂ« rastĂ«sishme nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« spektakolare si njĂ« mĂ«nyrĂ« parandaluese: brutale, por nĂ« botĂ«n e krimit Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht normale”

– ‘Narkokraci’: e pĂ«rdorni ndonjĂ«herĂ« kĂ«tĂ« term tĂ« rĂ«ndĂ«, z. Saviano.

SAVIANO: “Absolutisht. Shpesh supozohet se krimi i drogĂ«s Ă«shtĂ« i kufizuar nĂ« lagjet urbane tĂ« rrĂ«nuara ku drejtojnĂ« kryesisht njerĂ«zit e Magrebit, por ky Ă«shtĂ« njĂ« keqkuptim i plotĂ«. ParatĂ« e fituara nga bota e krimit, sigurisht, shkojnĂ« diku: te klasa e lartĂ«, te peshqit e mĂ«dhenj qĂ« pretendojnĂ« tĂ« jenĂ« qytetarĂ« tĂ« respektuar dhe tĂ« shquar. Ata darkojnĂ« me ministrat, punĂ«sojnĂ« njĂ« ushtri lobistĂ«sh dhe kĂ«shtu ndikojnĂ« nĂ« politikĂ«. Italia ka qenĂ« prej kohĂ«sh njĂ« narko-shtet; edhe Franca Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« njĂ« i tillĂ«â€.

A jeni dakord, Amine?

KESSACI: (psherĂ«tin) “E kam pritur tashmĂ« Presidentin Macron dy herĂ« nĂ« MarsejĂ«. Pas çdo tĂ« shtĂ«ne spektakolare me viktima tĂ« pafajshme, ndonjĂ« ministĂ«r vjen pĂ«r tĂ« na ofruar inkurajim dhe pas vdekjes sĂ« Mehdiut, njĂ« mbledhje e posaçme e kabinetit u mbajt nĂ« Pallatin ÉlysĂ©e. Po bĂ«hen pĂ«rpjekje, dhe çdo herĂ« dikush shpall se ‘kĂ«tĂ« herĂ« Ă«shtĂ« kaluar njĂ« vijë’ dhe se ‘do tĂ« merren masa tĂ« rrepta’, por nĂ« praktikĂ«, asgjĂ« nuk ndryshon. Kam luftuar krimin e drogĂ«s pĂ«r pesĂ« vjet, dhe i vetmi rezultat konkret Ă«shtĂ« se e kam parĂ« nĂ«nĂ«n time tĂ« bjerĂ« pĂ«rtokĂ« duke qarĂ« dy herĂ«, tĂ« kthehet e ndarĂ« nga hidhĂ«rimi pĂ«r humbjen e njĂ« djali. MeqĂ« ra fjala, unĂ« nuk jam i pari qĂ« pĂ«rballet me kriminelĂ«t. BanorĂ«t e MarsejĂ«s kanĂ« dhĂ«nĂ« alarmin pĂ«r dekada tĂ« tĂ«ra, por askush nuk po dĂ«gjon vĂ«rtet”.

SAVIANO: “ËshtĂ« njĂ« pikĂ«llim i pafund dhe e di shumĂ« mirĂ« se si ndihesh. PĂ«rfundimisht, humbet çdo shpresĂ« pĂ«r njĂ« fund tĂ« lumtur, sepse sheh se asnjĂ« fjalim, ligj apo masĂ« nuk bĂ«n as ndryshimin mĂ« tĂ« vogĂ«l. ËshtĂ« mirĂ« qĂ« presidentĂ«t dhe ministrat vizitojnĂ« MarsejĂ«n, por kjo nuk mjafton. Bota e krimit ka ligjet e veta dhe ato janĂ« shumĂ« tĂ« vĂ«shtira pĂ«r t’u thyer”.

ÇfarĂ« do tĂ« thuash?

SAVIANO: “Zbatimi i ligjit mbetet prapa fakteve sepse vepron sipas njĂ« logjike tĂ« ndryshme.

Merrni pĂ«r shembull vdekjen tragjike tĂ« Mehdiut: askush nuk e priste, sepse dukej se nuk kishte provokim. Por nĂ« sytĂ« e kriminelĂ«ve, kishte: ata perceptojnĂ« njĂ« kĂ«rcĂ«nim, kĂ«shtu qĂ« zgjedhin njĂ« viktimĂ« pothuajse rastĂ«sisht. Ajo viktimĂ« vritet nĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« spektakolare dhe ka pĂ«r qĂ«llim tĂ« shĂ«rbejĂ« si njĂ« pengesĂ« pĂ«r tĂ« gjithĂ« ata qĂ« dĂ«shirojnĂ« t’i pengojnĂ«. Sado brutale qĂ« mund ta gjejmĂ«, nĂ« botĂ«n e krimit, Ă«shtĂ« krejtĂ«sisht normale. Mehdiu ishte – shpresoj ta them kĂ«tĂ«, Amine – vetĂ«m dĂ«m anĂ«sor, njĂ« mjet pĂ«r njĂ« qĂ«llim”.

Amine Kessaci: “Kam luftuar krimin kundĂ«r drogĂ«s pĂ«r pesĂ« vjet dhe i vetmi rezultat Ă«shtĂ« se e kam parĂ« nĂ«nĂ«n time tĂ« bjerĂ« pĂ«rtokĂ« duke qarĂ« dy herĂ« sepse humbi njĂ« djalĂ«â€

KESSACI: “MĂ« dhemb tĂ« dĂ«gjoj tĂ« flitet pĂ«r vĂ«llain tim nĂ« terma tĂ« tillĂ«, por mendoj se ke tĂ« drejtĂ«. Sepse gjithashtu e kuptoj, sigurisht, se bota e krimit nuk i ka shpallur luftĂ« familjes Kessaci, por sundimit tĂ« ligjit, tĂ« gjithĂ« RepublikĂ«s Franceze. ËshtĂ« njĂ« luftĂ« qĂ« po zhvillohet nga frikacakĂ« me pistoleta 9 mm, ndĂ«rsa unĂ« kam vetĂ«m zĂ«rin dhe stilolapsin tim pĂ«r tĂ« mbrojtur veten”.

Shpesh thoni se nuk keni ndĂ«rmend tĂ« heshtni. Ajo qĂ« pothuajse kurrĂ« nuk bĂ«ni Ă«shtĂ« t’u bĂ«ni thirrje tĂ« tjerĂ«ve tĂ« bashkohen me luftĂ«n.

SAVIANO: “Ende keni nevojĂ« pĂ«r mbĂ«shtetĂ«s. ShumĂ« njerĂ«z mendojnĂ« se po japin njĂ« kontribut tĂ« dobishĂ«m duke dhĂ«nĂ« njĂ« pĂ«lqim nĂ« Facebook. ËshtĂ« si dikush qĂ« ju jep njĂ« portofol plot me para tĂ« Monopoly nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« tĂ« shkoni pĂ«r pazar pĂ«r njĂ« pasdite. Nuk mund tĂ« qĂ«ndroni nĂ« barrikada pa mbĂ«shtetje tĂ« vĂ«rtetĂ«â€.

KESSACI: “Nuk po e bĂ«j, sepse i di sakrificat qĂ« kĂ«rkon njĂ« luftĂ« e tillĂ« dhe nuk pres qĂ« tĂ« tjerĂ«t ta ekspozojnĂ« veten me vetĂ«dije ndaj kĂ«tij rreziku. Shpresoj, sigurisht, qĂ« sa mĂ« shumĂ« njerĂ«z tĂ« ndihen tĂ« thirrur pĂ«r t’u bashkuar me luftĂ«n dhe se, me mbĂ«shtetje politike, do tĂ« krijohet njĂ« klimĂ« nĂ« tĂ« cilĂ«n tĂ« guximshmit nuk do tĂ« kenĂ« nevojĂ« tĂ« frikĂ«sohen pĂ«r mirĂ«qenien e fqinjĂ«ve tĂ« tyre. Por opozita Ă«shtĂ« tepĂ«r e forte”.

Disa javë më parë, policia e Marsejës sekuestroi një ngarkesë droge me një vlerë tregu prej një milion e gjysmë eurosh.

Një ngarkesë, një milion e gjysmë! Kjo tregon vetëm shkallën e luftës. Këta nuk janë kriminelë të vegjël; ata janë lojtarë të mëdhenj me burime praktikisht të pakufizuara, të cilët kanë një makinë të vërtetë lufte pas tyre.

A është lufta kundër drogës një luftë ekonomike?

SAVIANO: “Absolutisht. NĂ« vitin 2024, policia franceze sekuestroi 47 tonĂ« kokainĂ«, me vlerĂ« 2.73 miliardĂ« euro.

Mund ta quani mbresëlënëse, por është thuajse 10 përqind e asaj që arrin përmes porteve franceze çdo vit! Dhe meqenëse prodhimi vetëm sa po rritet, këto shifra mund të jenë tashmë të vjetruara.

Roberto Saviano: “Amine, a mund tĂ« tĂ« jap njĂ« kĂ«shillĂ«? Ndalo. Hiq dorĂ« nga lufta jote, mos bĂ«j tĂ« njĂ«jtin gabim qĂ« bĂ«ra unĂ«â€

Franca është bërë qendra evropiane e kokainës dhe arsyeja është thjesht ekonomike: portet franceze po ndiejnë presionin e konkurrencës nga portet holandeze dhe gjermane, kështu që ato përpiqen të tërheqin klientë me kohë të shpejta kthimi.

KontejnerĂ«t rrallĂ« inspektohen nga doganat, duke u lejuar atyre tĂ« largohen shpejt nga porti. KriminelĂ«t, sigurisht, e vĂ«nĂ« re shpejt kĂ«tĂ«â€.

NË NDJEKJE TË PARAVE

ÇfarĂ« mund tĂ« bĂ«jĂ« Franca ose ndonjĂ« vend tjetĂ«r pĂ«r tĂ« luftuar krimin e drogĂ«s?

KESSACI: “UnĂ« shoh dy sfida tĂ« mĂ«dha. SĂ« pari, nuk duhet tĂ« mbyllim sytĂ« ndaj njĂ« problemi themelor: tregtia e drogĂ«s po lulĂ«zon, sepse kĂ«rkesa Ă«shtĂ« kaq tepĂ«r e lartĂ«. Dhe nĂ« çfarĂ« lloj shoqĂ«rie njerĂ«zit kanĂ« nevojĂ« pĂ«r pije dehĂ«se pĂ«r t’u pĂ«rballur me problemet e ekzistencĂ«s sĂ« tyre?”.

SAVIANO: “NjĂ« shoqĂ«ri e sĂ«murĂ«, kjo Ă«shtĂ« e vetĂ«kuptueshme”.

KESSACI: “Ja ku e ke. Ky Ă«shtĂ« rrĂ«nja e problemit, sepse shumica e pĂ«rdoruesve tĂ« drogĂ«s gjenden nĂ« tĂ« ashtuquajturĂ«n klasĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« shoqĂ«risĂ«, midis qenieve tona tĂ« dobĂ«ta dhe tĂ« prekshme njerĂ«zore.

Dhe Ă«shtĂ« pikĂ«risht kjo dobĂ«si qĂ« kriminelĂ«t shfrytĂ«zojnĂ«, pĂ«r tĂ« mbajtur tĂ« varurit tĂ« varur ose pĂ«r t’i pĂ«rfshirĂ« ata nĂ« tregtinĂ« e tyre tĂ« pabesĂ«, zakonisht si tregtarĂ« ose shitĂ«s droge. NĂ« kĂ«tĂ« mĂ«nyrĂ«, kĂ«ta njerĂ«z viktimizohen dyfish, sepse pĂ«r policinĂ«, ata janĂ« fryti i ulĂ«t, amatorĂ«t e vegjĂ«l qĂ« janĂ« mĂ« tĂ« lehtĂ« pĂ«r t’u kapur.

Por ndërkohë, fajtorët e vërtetë mund të vazhdojnë me lumturi me biznesin e tyre. Sigurisht, ata nuk janë në Marsejë, por në Dubai ose Tajlandë, dhe prej andej i injektojnë rrugëve tona helm vdekjeprurës pa pengesa.

Tani, jo tĂ« gjithĂ« pĂ«rdoruesit janĂ« tĂ« varfĂ«r nga periferitĂ«. Sigurisht, keni edhe ata qytetarĂ« tĂ« pasur qĂ« herĂ« pas here thonĂ« ndonjĂ« replikĂ« nĂ« fundjavĂ«, ‘thjesht pĂ«r argĂ«tim’. I urrej tipa tĂ« tillĂ«.

Dhe ata i pĂ«rçmojnĂ« njerĂ«zit si unĂ«, tĂ« cilĂ«t u rritĂ«n nĂ« mjerimin e lagjeve tĂ« varfra, ku argĂ«timi i tyre i fundjavĂ«s merr viktima. Viktima tĂ« pafajshme, nĂ« kuptimin mĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« tĂ« fjalĂ«s, si Mehdiu”.

Përmendët dy rrugë

KESSACI: “ParatĂ«. Ndiq paratĂ«â€.

SAVIANO (pĂ«rqendrohet): “Isha gati tĂ« thosha tĂ« njĂ«jtĂ«n gjĂ«. Shuma tĂ« mĂ«dha parash po devijohen drejt kompanive tĂ« dyshimta jashtĂ« vendit nĂ« parajsa fiskale, dhe nuk ka ligje pĂ«r ta parandaluar kĂ«tĂ«.

Pse nuk po ndalohen këto flukse parash? Pse nuk u jepen agjencive përkatëse të zbatimit të ligjit burimet për të ndjekur këto flukse? Pse mezi po bëhen marrëveshje ndërkombëtare?

PĂ«rveç parave, ekziston njĂ« mĂ«nyrĂ« tjetĂ«r pĂ«r tĂ« minuar mafien e drogĂ«s: thjesht merrni pasuritĂ« e tyre. Legalizoni kanabisin, merrni atĂ« treg dhe miliona dollarĂ« qĂ« rrjedhin nĂ« tĂ« nga kthetrat e botĂ«s sĂ« krimit. ËshtĂ« e diskutueshme, por funksionon.

Ju ia kushtoni jetën tuaj luftës kundër kriminelëve të drogës. A ka mbetur diçka për të jetuar në fund të fundit?

SAVIANO: “Kam frikĂ« se pĂ«rgjigjja Ă«shtĂ« jo. PĂ«r njĂ«zet vjet tani, nĂ« rastin tim.

(Emocionalisht) Amine, a mund të të jap një këshillë? Ndalo. Hiq dorë nga lufta jote, mos bëj të njëjtin gabim që bëra unë.

NjĂ«zet vjet mĂ« parĂ«, isha njĂ« shkrimtar ambicioz qĂ« doja tĂ« ekspozoja njĂ« padrejtĂ«si shoqĂ«rore dhe ajo ambicie mĂ« kushtoi jetĂ«n time – mirĂ«, jam ende gjallĂ«, por e kupton çfarĂ« dua tĂ« them.

Humbët dy vëllezër dhe e di që ndiheni të detyruar të hakmerreni për ta, por ju lutem sigurohuni që të mos humbisni vetë. E keni gjithë jetën përpara, dhe kjo mund të jetë edhe një jetë pa luftë.

KESSACI: “Faleminderit pĂ«r kĂ«shillĂ«n, Roberto. Por nuk e di nĂ«se mund ta bĂ«j kĂ«tĂ«â€.

Burimi: Humo.be; PĂ«rshtati nĂ« shqip: Gazeta “Si”

The post Lufta kundër drogës në sytë e Savianos dhe një aktivisti: Italia dhe Franca, dy narko-shtete appeared first on Gazeta Si.

↗

Recesioni i madh i seksit: Të rinjtë po jetojnë në një botë të keqe romantike

✇Gazeta Si
By: Megi Iskurti

Nga Gazeta ‘Si’- Prej shumĂ« vitesh tashmĂ«, tĂ« gjithĂ« po mundohemi tĂ« kuptojmĂ« krizĂ«n e fertilitetit. Pse tĂ« rinjtĂ« nuk po bĂ«jnĂ« fĂ«mijĂ«? Kjo Ă«shtĂ« kthyer nĂ« njĂ« lloj loje shoqĂ«rore, ku shkĂ«mbehen teori tĂ« ndryshme. A Ă«shtĂ« kostoja e jetesĂ«s? Mikroplastikat? Ankthi klimatik.

Por tani ka dalĂ« nĂ« pah njĂ« shpjegim tjetĂ«r, shumĂ« mĂ« themelor, pĂ«r mungesĂ«n e foshnjave. Nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m se brezat e rinj nuk po bĂ«jnĂ« fĂ«mijĂ« – rezulton se ata as nuk po bĂ«jnĂ« seks fare.

Pak para Krishtlindjeve, “The Telegraph” kreu njĂ« sondazh tĂ« vetin me tĂ« rinjtĂ« britanikĂ«, i cili zbuloi se pĂ«rqindja e 18–24-vjeçarĂ«ve qĂ« kryejnĂ« marrĂ«dhĂ«nie seksuale ka rĂ«nĂ« ndjeshĂ«m. NĂ« tetor 2019 ishte 67 pĂ«r qind, ndĂ«rsa nĂ« nĂ«ntor tĂ« vitit tĂ« kaluar kishte rĂ«nĂ« nĂ« vetĂ«m 43 pĂ«r qind.

Një rënie prej 24 pikësh në vetëm gjashtë vjet? Edhe duke marrë parasysh mallkimin e Covid-it, kjo është tronditëse.

Me kĂ«tĂ« ritĂ«m, deri nĂ« vitin 2030 vetĂ«m njĂ« pakicĂ« fare e vogĂ«l e tĂ« rinjve tĂ« aftĂ« pĂ«r riprodhim – pĂ«r tĂ« cilĂ«t seksi Ă«shtĂ« “projektuar” biologjikisht – do ta praktikojnĂ« atĂ«.

Deri në 2050-ën, ndoshta seksi do të jetë një hobi i rrallë, si të luash eufoniumin. Aldous Huxley parashikoi foshnja të lindura në inkubatorë, por as ai nuk e pa ardhjen e një thatësire seksuale.

KĂ«tĂ« verĂ«, Anketa KombĂ«tare e QĂ«ndrimeve dhe Stileve Seksuale (Natsal) do tĂ« publikojĂ« gjetjet e saj. Kjo anketĂ« zhvillohet njĂ« herĂ« nĂ« dhjetĂ« vjet dhe ka shumĂ« gjasa qĂ« edhe ajo tĂ« zbulojĂ« njĂ« “seksapokalips” mes tĂ« rinjve.

Do tĂ« ketĂ« debate kombĂ«tare dhe çdokush do tĂ« ketĂ« njĂ« mendim. Do ta analizojmĂ« GjeneratĂ«n Z si fermerĂ« qumĂ«shti qĂ« rrinĂ« pĂ«rreth njĂ« demi qĂ« nuk prodhon, tundin kokĂ«n dhe pĂ«rtypen me dhĂ«mbĂ«t e vjetĂ«r: pse nuk e bĂ«jnĂ«? ÇfarĂ« po shkon keq? NĂ« moshĂ«n time


Por, teksa mendon për atë dem të gjorë dhe më pas për Gjeneratën Z, situata fillon të bëhet pak më e qartë. Nuk ka asgjë më pak joshëse sesa të shtyhesh drejt dhomës së gjumit nga prindërit, dhe të rinjtë tanë janë bombarduar me seks nga të rriturit që kur mezi zvarriteshin.

Në emër të heqjes së stigmatizimit, ata janë mësuar me çdo detaj të lodhshëm të çdo akti seksual të mundshëm. Të gjitha mënyrat e çuditshme dhe ezoterike se si pjesët e trupit njerëzor mund të fërkohen me njëra-tjetrën tani janë pjesë e kurrikulës.

PĂ«r brezin e “baby boomers”, edukimi seksual ishte ai njĂ« libĂ«r i vetĂ«m, The Joy of Sex, qĂ« e gjenin tĂ« fshehur nĂ« sirtarin e çorapeve tĂ« prindĂ«rve. PĂ«r brezin tim, vajzat kishin Judy Blume dhe Jilly Cooper, dhe jo shumĂ« mĂ« tepĂ«r. Ne pyesnim, imagjinonim, lexonim mes rreshtave.

Por pĂ«r fĂ«mijĂ«t e progresit nuk ka mĂ« “mes rreshtave”

Çdo gjĂ« Ă«shtĂ« eksplicite dhe çdo gjĂ« Ă«shtĂ« politike. Çdo identitet seksual dhe çdo fetish duhet eksploruar, jo thjesht pĂ«r kĂ«naqĂ«si, por pĂ«r tĂ« goditur patriarkatin heteronormativ. Erotike, apo jo?

Pastaj vjen pornografia, e cila deri vonĂ« u paraqitej fĂ«mijĂ«ve si diçka e padĂ«mshme, madje e dobishme – njĂ« “burim”.

Ndërkohë që shumë gra kanë shkruar për prirjen e tmerrshme, të frymëzuar nga pornografia, për mbytje gjatë seksit, progresistët e mirë vonuan ta dënonin këtë praktikë.

E quajtĂ«n “lojĂ« me frymĂ«marrjen”, nga frika se mos akuzoheshin pĂ«r turpĂ«rim fetishesh – dhe pastaj çuditen pse vajzat e tyre zgjedhin tĂ« identifikohen si aseksuale.

Aseksualiteti, mendoj unĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« nga identitetet seksuale me rritjen mĂ« tĂ« shpejtĂ« dhe duket si njĂ« strategji e arsyeshme nĂ« njĂ« botĂ« ku seksi pĂ«rfshin mbytje. Por Ă«shtĂ« edhe i rrezikshĂ«m. ËshtĂ« e lehtĂ« ta shpallĂ«sh aseksualitetin publikisht; shumĂ« mĂ« e vĂ«shtirĂ« Ă«shtĂ« tĂ« tĂ«rhiqesh mĂ« pas.

Ndërkohë, dhe krejtësisht pa nevojë, kemi futur në biznesin e zakonshëm të flirtimit një listë shtrënguese ligjesh të pamundura. Mos prek. Mos ndiq. Kërko pëlqim në çdo hap. Mos shiko. Kurrë.

NĂ« metro ka postera qĂ« ndalojnĂ« shikimin. Kur dua t’i vĂ« nĂ« siklet tĂ« rinjtĂ« njĂ«zetvjeçarĂ« nĂ« zyrĂ«n e Spectator, u them me sinqeritet se tĂ« shikuarit nĂ« metro dikur ishte njĂ« nga kĂ«naqĂ«sitĂ« e mĂ«dha tĂ« adoleshencĂ«s. Kapje shikimin e njĂ« tĂ« panjohuri dhe, kur largoheshe, ktheje kokĂ«n nga platforma, pĂ«rmes xhamit tĂ« trenit qĂ« nisej.

Ishte gjithashtu normale të mos shqetësoheshe shumë nëse një burrë vendoste dorën mbi gjurin tënd apo përkulej për një puthje. Thjesht e shtyje dhe e merrje si kompliment.

Nuk jam e sigurt nëse ndonjëri prej nesh që është rritur para vitit 2000 e kupton vërtet sa rrënjësisht kanë ndryshuar rregullat e takimeve romantike; sa shumë nga ajo që për mijëra vjet ka qenë joshje normale sot konsiderohet histerikisht e papranueshme.

Si pjesĂ« e kĂ«rkimit pĂ«r artikullin e “The Atlantic”, autorja Kate Julian intervistoi njĂ« tĂ« ri amerikan, Simonin, i cili pĂ«lqente njĂ« vajzĂ« me tĂ« cilĂ«n luante volejboll.

Pas disa vitesh zhgĂ«njyese nĂ« aplikacionet e takimeve, ai mendoi t’i kĂ«rkonte njĂ« takim kĂ«saj vajze reale, por nĂ« fund – sipas tij – arriti nĂ« pĂ«rfundimin se kjo do tĂ« ishte “jashtĂ«zakonisht e sikletshme”, madje edhe “pa takt”.

Julian shkruan: “NĂ« fillim u pyeta nĂ«se Simon ishte tepĂ«r i sjellshĂ«m ose paksa paranojak. Por sa mĂ« shumĂ« njerĂ«z intervistoja, aq mĂ« shumĂ« bindesha se ai thjesht po pĂ«rshkruante njĂ« realitet kulturor nĂ« formim. ‘Askush nuk i afrohet mĂ« askujt nĂ« publik’, mĂ« tha njĂ« mĂ«suese nĂ« Virxhinian Veriore.

‘Peizazhi i takimeve ka ndryshuar.’”

Sipas njĂ« sondazhi tĂ« “Economist”, 17 pĂ«r qind e amerikanĂ«ve tĂ« moshĂ«s 18–29 vjeç besojnĂ« se njĂ« burrĂ« qĂ« e fton njĂ« grua pĂ«r njĂ« pije pĂ«rbĂ«n “gjithmonĂ«â€ ose “zakonisht” ngacmim seksual.

Ky, pra, Ă«shtĂ« ambienti “i lumtur” qĂ« kemi krijuar, ai nĂ« tĂ« cilin po rritet tani Gjenerata Alpha: plot pornografi dhe politikĂ«, dhe me njĂ« ankth tĂ« thellĂ« edhe pĂ«r t’i kĂ«rkuar dikujt njĂ« takim.

ËshtĂ« mĂ« e keqja e tĂ« gjitha botĂ«ve romantike – dhe njĂ« grevĂ« seksuale duket njĂ« reagim krejtĂ«sisht i arsyeshĂ«m.

Burimi: “The Spectator” / PĂ«rshtati Gazeta “Si”

The post Recesioni i madh i seksit: Të rinjtë po jetojnë në një botë të keqe romantike appeared first on Gazeta Si.

↗

‘E respektoj GreqinĂ«, por jam shqiptar nga Himara’

✇Gazeta Si
By: ermal.toti

Nga Gazeta Si – Thomas Strakosha nuk fshihet, pĂ«rkundrazi. Ai e thotĂ« me krenari se Ă«shtĂ« njĂ« shqiptar nga Himara.

I lindur dhe rritur në Athinë, ai pranon se shumë shqiptarë e fshehin origjinën e tyre.

“Takoj shpesh fĂ«mijĂ« nĂ« AkademinĂ« e AEK. Ata vijnĂ« mĂ« takojnĂ« dhe mĂ« thonĂ« se janĂ« shqiptar. Kjo mĂ« bĂ«n krenar. UnĂ« e respektoj GreqinĂ«, origjina ime Ă«shtĂ« nga Himara dhe unĂ« jam krenar qĂ« jam shqiptar” – tha pĂ«r Athletico.gr portieri kuqezi.

Në podcast-in ku mori pjesë u fol edhe për babain, Foto Strakosha, në gjurmët e të cilit po ecën edhe Thomasi 30 vjecar.

Hapat e parë ai i hodhi te APOEL (në Nicosia) për të vazhduar te Panionios (në Athinë) dhe Lazio (në Romë).

Pikërisht te kryeqytetasit në Apenine, Strakosha debutoi si profesionist. Pas 9 viteve në Serie A, u transferua te Brentford në Angli.

U kthye në vendlindje në vitin 2024 ku firmosi për AEK në Athinë, aty ku luan edhe sot.

Aktualisht, Thomas Strakosha është një ndër 5 portierët më të suksesshëm në 15 kampionatet kryesore.

Ai e ka ruajtur portën të paprekur në 22 ndeshje në të gjitha kompeticionet në vitin kalendarik 2025.     

The post ‘E respektoj GreqinĂ«, por jam shqiptar nga Himara’ appeared first on Gazeta Si.

↗

Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia

✇Gazeta Si
By: Sorgena Leka

Ushtrimet fizike, në shumë raste, mund të zvogëlojnë simptomat depresive po aq efektivisht sa trajtimet standarde, sipas një rishikimi të ri të provave.

Ushtrimet fizike kanë marrë vëmendje gjithnjë e më të madhe si një mënyrë për të ndihmuar me depresionin, qoftë në kombinim me terapi dhe ilaçe ose, në disa raste, më vete.

NjĂ« rishikim i ri nga “Cochrane”, njĂ« grup kĂ«rkimor jofitimprurĂ«s shqyrtoi 73 studime klinike duke pĂ«rfshirĂ« gati 5 mijĂ« tĂ« rritur me depresion, pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar se sa tĂ« forta janĂ« provat qĂ« ushtrimet fizike mund tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« zbutjen e simptomave depresive.

Rishikimi gjeti pak ose aspak ndryshim midis ushtrimeve fizike dhe trajtimeve të vendosura si terapia psikologjike ose ilaçet, kur bëhet fjalë për zvogëlimin e simptomave të tilla si humbja e energjisë, trishtimi, problemet me gjumin dhe ndjenjat dëshpëruese.

“Gjetjet tona sugjerojnĂ« qĂ« ushtrimet fizike duket tĂ« jenĂ« njĂ« mundĂ«si e sigurt dhe e arritshme pĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« menaxhimin e simptomave tĂ« depresionit”, tha Andrew Clegg, autori kryesor i rishikimit dhe profesor.

Ai shtoi se rishikimi tregon rĂ«ndĂ«sinĂ« e gjetjes sĂ« strategjive pĂ«r tĂ« luftuar depresionin, tĂ« cilat njerĂ«zit janĂ« tĂ« gatshĂ«m dhe tĂ« aftĂ« t’i mbajnĂ«.

Megjithatë, ekipi i Cochrane paralajmëroi se numri i përgjithshëm i provave klinike mbi këtë temë është ende i vogël dhe nuk ofron përfundime të besueshme në lidhje me efektet afatgjata.

Shumica e provave kishin më pak se 100 pjesëmarrës, duke e bërë të vështirë nxjerrjen e përfundimeve të forta.

Gjetjet vijnë në mes të barrës globale në rritje të depresionit, i cili është shkaku kryesor i shëndetit të keq dhe paaftësisë në të gjithë botën dhe prek më shumë se 280 milionë njerëz, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

A janë disa ushtrime më të dobishme se të tjerat?

Ndërsa ushtrimet mund të ndihmojnë në uljen e simptomave të depresionit në mënyrë të ngjashme me terapinë, rishikimi nuk gjeti asnjë lloj të vetëm stërvitjeje që është qartësisht më i mirë se të tjerët.

Njerëzit që angazhoheshin në stërvitje me intensitet të lehtë deri në të moderuar raportuan përfitime më të mëdha sesa ata që bënin stërvitje të fuqishme.

Përfundimi i 13 deri në 36 seancave të ushtrimeve në total u shoqërua gjithashtu me një përmirësim më të madh të simptomave depresive. Programet e përziera aerobike dhe të rezistencës dukeshin më efektive sesa vetëm stërvitja aerobike.

Përshkrimi i ushtrimeve për depresionin është një praktikë e zakonshme dhe e përhapur në shumë sisteme të kujdesit shëndetësor.

Disa organe ndërkombëtare udhëzuese rekomandojnë aktivitetin fizik si një opsion trajtimi, veçanërisht për njerëzit me depresion të lehtë deri në të moderuar.

Shoqata Europiane e Psikiatrisë rekomandon aktivitetin fizik për të përmirësuar simptomat dhe gjendjen fizike, duke i dhënë përparësi intensitetit të moderuar deri në të fuqishëm.

Në mënyrë të ngjashme, Instituti Kombëtar i Mbretërisë së Bashkuar për Ekselencë në Shëndetësi dhe Kujdes (NICE) këshillon programe ushtrimesh në grup, duke rekomanduar një seancë në javë të udhëhequr nga një praktikues i trajnuar për të paktën 10 javë.

The post Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia appeared first on Gazeta Si.

❌