❌

Reading view

There are new articles available, click to refresh the page.

Frikë nga humbja në zgjedhjet e mesmandatit, ICE kundër hispanikëve dhe afro-amerikanëve?

Gazeta Si – Deri tre muaj mĂ« parĂ«, demokratĂ«t kishin frikĂ« se momentumi afatgjatĂ« i zgjedhjes sĂ« Donald Trump nĂ« vitin 2024, do t’i çonte republikanĂ«t drejt fitores nĂ« zgjedhjet e mesit tĂ« mandatit dhe mĂ« tej.

Sot, me rënien e popullaritetit të presidentit dhe pas një serie fitoresh të papritura për progresistët në zgjedhjet lokale në të gjithë Amerikën, më së fundmi të shtunën e kaluar në Teksas, një ringjallje e mbështetjes midis votuesve është pothuajse e sigurt.

Por po shfaqet një frikë e re: ajo e një fitoreje të mohuar nga administrata aktuale, e cila, duke mos dashur as të marrë në konsideratë mundësinë e humbjes, mund të ndikojë në votime në mënyra të ndryshme.

Strategjitë

TĂ« akuzosh dikĂ« pĂ«r krime qĂ« nuk janĂ« kryer ende Ă«shtĂ« e papranueshme, por qeveria tashmĂ« ka sinjalizuar qĂ«llimin e saj pĂ«r tĂ« ndĂ«rhyrĂ« nĂ« mĂ«nyra tĂ« ndryshme: me urdhrat ekzekutivĂ« tĂ« Trump (tĂ« sfiduar pjesĂ«risht nga gjyqĂ«sori) qĂ« modifikojnĂ« disa rregulla votimi dhe mund tĂ« parandalojnĂ« (ose kufizojnĂ« rĂ«ndĂ«) votimin me postĂ« nĂ« shumĂ« shtete, por edhe me praktikat ekstreme tĂ« ripĂ«rcaktimit tĂ« zonave zgjedhore, duke krijuar “fusha gjuetie” tĂ« reja pĂ«r tĂ« djathtĂ«n.

Kjo ka ndodhur tashmĂ«: kĂ«to rishikime bĂ«hen çdo 10 vjet dhe madje edhe demokratĂ«t pĂ«rfitojnĂ«, megjithĂ«se nĂ« njĂ« masĂ« mĂ« tĂ« vogĂ«l. KĂ«tĂ« herĂ«, Trump, nga frika e humbjes nĂ« nĂ«ntor, ka imponuar njĂ« rishikim “plotĂ«sues”, jashtĂ« afatit.

Dhe më pas, Departamenti i Drejtësisë, në Minesota dhe shumë shtete të tjera, kërkoi listat e votuesve dhe të dhënat e tyre personale, si dhe bastisjen për të sekuestruar të gjitha të dhënat e votimit të vitit 2020 në qarkun më të madh të Xhorxhias.

Me qëllimin e deklaruar për të inkriminuar atë strukturë zgjedhore, një operacion që lë erë frikësimi dhe ndërhyrjeje politike, duke pasur parasysh se gjyqësori nuk kishte gjetur parregullsi.

Tani, Tulsi Gabbard, e emëruar nga Trump për të drejtuar Shërbimin Sekret të SHBA-ve, këmbënguli të ishte e pranishme në bastisjen e FBI-së.

Vetë Gabbard foli me presidentin të nesërmen, i cili më pas, nëpërmjet altoparlantit, i përgëzoi agjentët federalë për punën e tyre.

Planifikimi

Sikur të mos mjaftonin të gjitha këto, ekziston edhe një president, i cili pendohet që Garda Kombëtare nuk i sekuestroi makinat e votimit në shtetet ku u mund në vitin 2020 dhe i cili, ndërsa u refuzua nga amerikanët në të gjitha sondazhet, pretendon se zgjedhjet e nëntorit duken të tepërta: sukseset e jashtëzakonshme të vitit të tij të parë në detyrë, thotë ai, tashmë garantojnë një rezultat të favorshëm në votime.

Dhe kështu të enjten e kaluar, gjatë një takimi vjetor të administratorëve vendorë demokratë, sekretarët e shtetit të rajoneve progresive filluan të planifikonin një sërë kundërmasash që do të miratoheshin në rast të përpjekjeve për ndërhyrje në zgjedhje.

Askush nuk donte të jepte udhëzime të hollësishme, në mënyrë që të mos trembte votuesit ose të mos jepte të dhëna për kriminelë të mundshëm, por e majta theksoi se, krahasuar me të kaluarën, shqetësimet sot nuk kufizohen vetëm në mundësimin e të gjithë votuesve për të ushtruar të drejtën e tyre për të votuar dhe për të numëruar votat saktë.

Po shfaqen kërcënime të tjera: për shembull, mundësia e dërgimit të agjentëve të armatosur të ICE pranë qendrave të votimit për të frikësuar votuesit hispanikë dhe me ngjyrë.

Ata inkurajohen të qëndrojnë në shtëpi pa votuar, në vend që të rrezikojnë të keqtrajtohen dhe ndoshta edhe të arrestohen për pak kohë, derisa të konfirmohet se familja Gonzales për shembull, janë shtetas amerikanë që paguajn taksat dhe jo emigrantë të paligjshëm.

Qindra raste të ngjashme ekzistojnë tashmë. Kështu, për shembull, Sekretari i Shtetit i Nevadës, po përpiqet të rekrutojë punonjës të qendrave të votimit masivisht në Las Vegas për të hapur sa më shumë qendra votimi të jetë e mundur: e vetmja mënyrë për të shmangur ekspozimin e radhëve të gjata të punonjësve të hoteleve, kazinove dhe restoranteve, kryesisht hispanikë, ndaj bastisjeve të ICE.

Mobilizimi

Shtëpia e Bardhë mohon ndërhyrjen në zgjedhje dhe akuzon demokratët për organizimin e një gjuetie shtrigash. Prania e ushtarëve të armatosur pranë qendrave të votimit është shprehimisht e ndaluar me ligj.

Por kush beson se agjentët e zbatimit të ligjit për emigracionin do ta respektonin këtë ndalim kur kryegjyqtari federal në Minesota, një republikan, deklaroi se vetëm në janar, ICE shkeli urdhrat e gjykatës më shumë sesa disa agjenci federale kanë shkelur në të gjithë ekzistencën e tyre?

Edhe htypi progresiv po mobilizohet gjithashtu: bordi editorial i “New York Times”, nĂ« njĂ« artikull tĂ« gjatĂ«, ngre alarmin, duke u kĂ«rkuar qytetarĂ«ve tĂ« jenĂ« vigjilentĂ«, tĂ« bĂ«hen vullnetarĂ« si punonjĂ«s tĂ« qendrave tĂ« votimit dhe tĂ« mbĂ«shtesin organizatat qĂ« monitorojnĂ« integritetin e procesit zgjedhor.

NdĂ«rkohĂ«, David French, njĂ« nga komentatorĂ«t mĂ« autoritarĂ«, nxit qĂ« njerĂ«zit tĂ« qĂ«ndrojmĂ« vigjilentĂ«, tĂ« vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r “mungesĂ«n e imagjinatĂ«s” sĂ« pesĂ« viteve mĂ« parĂ« kur, pavarĂ«sisht refuzimit tĂ« Trump pĂ«r tĂ« pranuar humbjen e tij zgjedhore, askush nuk e kishte konsideruar as njĂ« sulm ndaj Kongresit.

Burimi: “Corriere della Sera”; PĂ«rshtati: Gazeta “Si”

The post Frikë nga humbja në zgjedhjet e mesmandatit, ICE kundër hispanikëve dhe afro-amerikanëve? appeared first on Gazeta Si.

Aksi Librazhd-Korçë bllokohet për 3 net nga punimet, oraret dhe rruga alternative

Gazeta Si – Aksi Librazhd-Korçë do tĂ« bllokohet gjatĂ« natĂ«s pĂ«r qarkullimin e automjeteve pĂ«r shkak tĂ« punimeve qĂ« do tĂ« kryhen nĂ« vendin, ku tĂ« dielĂ«n pati njĂ« bllokim tĂ« rrugĂ«s si pasojĂ« e rĂ«nies sĂ« njĂ« masivi shkĂ«mbor.

“PĂ«r shkak tĂ« punimeve qĂ« do tĂ« kryhen nĂ« aksin rrugor “Librazhd-KorĂ§Ă«â€, nĂ« fshatin DragostunjĂ«, do tĂ« ketĂ« bllokim tĂ« pĂ«rkohshĂ«m tĂ« qarkullimit tĂ« automjeteve nĂ« kĂ«tĂ« aks rrugor, nga data 03.02.2026 deri mĂ« datĂ« 05.02.2026, gjatĂ« intervaleve kohore 22:00-05:00”, njoftoi policia.

Aksi do të jetë i pakalueshëm për mjetet, veçanërisht ato të tonazhit të rëndë. Të vetmet mjete që do të lejohen të qarkullojnë janë ambulancat, zjarrfikëset dhe makinat e policisë.

Si alternativë kalimi për mjetet e vogla drejt Tiranës ose anasjelltas do të shërbejë aksi Maliq-Lozha-Moglicë-Gramsh.

“ShĂ«rbimet e PolicisĂ« do tĂ« jenĂ« tĂ« pranishme nĂ« terren, pĂ«r menaxhimin e situatĂ«s, garantimin e rendit dhe tĂ« sigurisĂ« rrugore. Policia Rrugore e Elbasanit apelon pĂ«r mirĂ«kuptim nga ana e drejtuesve tĂ« mjeteve, respektimin e sinjalistikĂ«s dhe tĂ« udhĂ«zimeve tĂ« shĂ«rbimeve tĂ« PolicisĂ«, si dhe pĂ«r shmangien e lĂ«vizjeve tĂ« panevojshme gjatĂ« intervaleve kohore tĂ« bllokimit. NĂ« rast nevoje apo pĂ«r tĂ« denoncuar shkeljet e rregullave tĂ« qarkullimit rrugor qĂ« sjellin ngadalĂ«sim apo bllokim tĂ« lĂ«vizjes, qytetarĂ«t mund tĂ« telefonojnĂ« nĂ« numrin pa pagesĂ« 112 ose tĂ« komunikojnĂ« me shĂ«rbimet e PolicisĂ« nĂ« detyrĂ«â€, njoftoi policia.

Të dielë, për shkak të masivit shkëmbor që rrëshqiti në rrugë aksi në fjalë u bllokua për 8 orë të dielën. Bllokimi i këtij segmenti që lidh kryeqytetin me juglindjen e vendit solli një situatë të rënduar, duke shkaktuar radhë kilometrike të automjeteve.

The post Aksi Librazhd-Korçë bllokohet për 3 net nga punimet, oraret dhe rruga alternative appeared first on Gazeta Si.

Aeroporti i VlorĂ«s- Pacolli ankohet sĂ«rish. Kush Ă«shtĂ« ‘viktima’, ai apo shqiptarĂ«t?

Nga Gazeta Si- Si të mos mjaftonte reagimi tepër i ashpër i Organizatave mjedisore për ndikimin që Aeroporti i Vlorës do ketë në mjedis, Aeroporti po kalon një nga fazat më të paqarta dhe problematike që prej nisjes së projektit, mes përplasjeve institucionale, konflikteve mes dy aksionerëve Behgjet Pacolli dhe Valon Ademi, dhe një statusi ligjor ende të pazgjidhur. Për muaj me radhë, opinioni publik është përballur me mesazhe kontradiktore: herë thuhet se punimet kanë nisur, herë se projekti është i bllokuar, herë se problemet mes ortakëve janë zgjidhur dhe herë jo?!!

Debati rreth aeroportit nuk kufizohet vetëm te ritmi i punimeve, por shtrihet te mënyra e menaxhimit të koncesionit, transparenca e marrëveshjeve, konfliktet kontraktuale, si dhe ndikimi ekonomik e mjedisor i projektit.

MĂ« 23 janar, aksioneri kryesor i aeroportit, Behgjet Pacolli, deklaroi publikisht nĂ« Facebook se nĂ« Aeroportin NdĂ«rkombĂ«tar tĂ« VlorĂ«s “nga sot rikthehet normaliteti institucional, rendi ligjor dhe besimi”, duke vlerĂ«suar rolin e drejtĂ«sisĂ« dhe pavarĂ«sinĂ« e saj.

“DrejtĂ«sia, ndonĂ«se shpesh pĂ«rballet me sfida dhe procese tĂ« vĂ«shtira, ajo mbetet universale dhe e pashmangshme nĂ« zbatimin e saj. ËshtĂ« njĂ« ndjenjĂ« krenarie pĂ«r njĂ« qytetar kur drejtĂ«sia nĂ« vendin e tij funksionon nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur, tĂ« pandikuar dhe tĂ« qĂ«ndrueshme”, shkroi asokohe Pacolli.

Por vetĂ«m dy muaj mĂ« vonĂ«, mĂ« 1 shkurt, narrativa ndryshoi rrĂ«njĂ«sisht. Pacolli njoftoi se do tĂ« publikojĂ« njĂ« libĂ«r pĂ«r atĂ« qĂ« e cilĂ«son si “padrejtĂ«si, pabesi dhe mashtrime” nga ortaku i tij Valon Ademi, duke paralajmĂ«ruar ndjekje penale dhe civile nĂ« disa juridiksione, pĂ«rfshirĂ« KosovĂ«n, ShqipĂ«rinĂ«, Emiratet dhe LibinĂ«.

Ai e akuzon partnerin për falsifikime dokumentesh, mashtrime, tentativa për dëmtim reputacioni dhe cenim të pronës, duke premtuar se do të publikojë prova me emra dhe data konkrete.

“NdĂ«rkohĂ« qĂ« çdo ditĂ« po dalin faktet e reja, pabesia e njeriut qĂ« i kisha besuar me vite nuk ishte ndalur vetĂ«m te mashtrimet apo falsifikimi i dokumenteve, por pĂ«rfshinte edhe tentativa poshtĂ«rimi, vjedhje, pĂ«rbuzje tĂ« sofrĂ«s, gĂ«njeshtra, intrigat, tĂ«rheqjen e bashkĂ«punĂ«torĂ«ve tjerĂ« nĂ« kĂ«to akte kriminale dhe shumĂ« veprime tĂ« tjera tĂ« ulĂ«ta. As kĂ«to nuk i kishin mjaftuar. Ai duke mos pas fytyrĂ« tĂ« pĂ«rballĂ«t me atĂ« qĂ« kishte bĂ«rĂ«, kishte vazhduar mĂ« tej, duke tentuar tĂ« rrĂ«noj gjithçka qĂ« kam ndĂ«rtuar gjatĂ« gjithĂ« kohĂ«s sĂ« punĂ«s time, respektin ndaj njerĂ«zve, moralin dhe pronĂ«n”, shkruan Pacolli, duke shtuar se faktet e kĂ«tyre pabesive do t’i publikojĂ« njĂ« nga njĂ«, me emĂ«r dhe data.

“KĂ«to veprime janĂ« aq tĂ« rĂ«nda, sa kam filluar t’i pĂ«rmbledh faktet edhe nĂ« njĂ« libĂ«r, tĂ« cilin do ta promovoj gjerĂ« e gjatĂ«â€.

Konflikti mes dy aksionerëve të Aeroportit të Vlorës ka shkuar edhe më tej, pasi Behgjet Pacolli ka denoncuar publikisht se po i marrin duty free-t dhe shërbimet e tjera të aeroportit.

Kompania e Pacollit MABCO Construction SA denoncon veprime të paautorizuara në Aeroportin e Vlorës dhe paralajmëron për pavlefshmëri absolute dhe pasoja ligjore të rënda për çdo kontratë të lidhur.

“MABCO Construction SA, shoqĂ«ri e sĂ« drejtĂ«s zvicerane dhe ortaku mazhoritar me 98 pĂ«r qind tĂ« kapitalit nĂ« shoqĂ«rinĂ« koncesionare Vlora International Airport, VIA shpk, paralajmĂ«ron publikisht dhe pa ekuivok se çdo kontratĂ«, marrĂ«veshje qiraje apo akt tregtar qĂ« po lidhet ose do tĂ« tentohet tĂ« lidhet pĂ«r dyqane, bare, duty free apo shĂ«rbime tĂ« tjera nĂ« Aeroportin e VlorĂ«s, nga z. Vegim Hoxha ose nĂ«pĂ«rmjet tij, Ă«shtĂ« juridikisht inekzistente, absolutisht e pavlefshme dhe e destinuar tĂ« rrĂ«zohet,” thuhet nĂ« njoftimin zyrtar tĂ« shpĂ«rndarĂ« nga kompania e Pacollit.

Sipas saj, këto veprime po kryhen në kundërshtim flagrant me ligjin, me statutin e shoqërisë dhe me vendimet në fuqi të gjykatës.

Në qendër të konfliktit janë dy aksionerët kryesorë të projektit: Behgjet Pacolli dhe Valon Ademi. Përplasja mes tyre ka përfunduar në dyert e gjykatës, e cila aktualisht ka bllokuar çdo lëvizje mbi aksionet e kompanisë koncesionare.

Valon Ademi, aksioneri i minorancĂ«s, e ka akuzuar publikisht Pacollin pĂ«r mashtrim, ndĂ«rsa thelbi i konfliktit lidhet me ndarjen e aksioneve: zyrtarisht Ademi zotĂ«ron 2%, por pretendon 47%, duke u mbĂ«shtetur nĂ« njĂ« kontratĂ« noteriale tĂ« firmosur pas largimit tĂ« grupit turk “YDA” nga koncesioni.

Grupi “YDA”, qĂ« zotĂ«ronte 40% tĂ« aksioneve, ia shiti ato kompanisĂ« “Mabco” tĂ« Pacollit pĂ«r shumĂ«n simbolike prej 4,200 eurosh. NĂ« tĂ« njĂ«jtĂ«n ditĂ«, “Mabco” dhe “2A Group” e Ademit firmosĂ«n njĂ« marrĂ«veshje tĂ« re qĂ« pĂ«rcaktonte njĂ« ndarje 53% me 47% tĂ« aksioneve.

Megjithatë, këto kontrata nuk janë regjistruar ende në Qendrën Kombëtare të Biznesit, duke krijuar një vakum ligjor që ka thelluar konfliktin dhe ka bllokuar funksionimin normal të kompanisë.

Ndërkohë, përplasjet kanë sjellë pasoja direkte në drejtimin e projektit: administratori i parë u shkarkua, ndërsa i dyti dha dorëheqjen, duke e lënë aeroportin në një situatë pasigurie institucionale.

NĂ« njĂ« kohĂ« kur Aeroporti i VlorĂ«s Ă«shtĂ« promovuar si njĂ« projekt strategjik pĂ«r zhvillimin e turizmit dhe ekonomisĂ«, realiteti aktual tregon njĂ« tjetĂ«r panoramĂ«: njĂ« investim i madh publik dhe privat i zhytur nĂ« konflikte pronĂ«sie, procese gjyqĂ«sore dhe mungesĂ« transparence, dhe s’po kuptohet kush Ă«shtĂ« viktima Pacolli apo aeroporti dhe shqiptarĂ«t.

The post Aeroporti i VlorĂ«s- Pacolli ankohet sĂ«rish. Kush Ă«shtĂ« ‘viktima’, ai apo shqiptarĂ«t? appeared first on Gazeta Si.

Tentoi të fusë drogë në burgun e Fierit, vizitori e fsheh në pjesët intime

Gazeta Si – NjĂ« person Ă«shtĂ« ndaluar nĂ« burgun e Fierit, pasi futi brenda institucionit tĂ« vuajtjes sĂ« dĂ«nimit njĂ« sasi lĂ«nde narkotike.

Ai u zbulua pas kontrollit nga gardianët e burgut dhe sipas burimeve e kishte fshehur lëndën poshtë pjesëve intime.

Sipas një njoftimi për shtyp, personi në fjalë ishte paraqitur për të zhvilluar një takim me një të dënuar të sigurisë së zakonshme.

“NĂ« vijim tĂ« veprimeve procedurale, shtetasi S. P. u ndalua, u hartua dokumentacioni pĂ«rkatĂ«s dhe u njoftua Prokuroria, si dhe Specialisti i SHKBB-sĂ«, pĂ«r kryerjen e veprimeve tĂ« mĂ«tejshme ligjore”, njoftoi Drejtoria e Burgjeve.

Për këtë arsye, në dhomën ku qëndron i dënuari, autoritetet po ushtrojnë kontroll të plotë për sende të ndaluara.

The post Tentoi të fusë drogë në burgun e Fierit, vizitori e fsheh në pjesët intime appeared first on Gazeta Si.

Burgosja për kundravajtje rrit çmimin e korrupsionit

Nga Gazeta Si- Nuk e keni harruar kohën kur u bënë të shpeshta, gati të përditshme, burgosjet e shoferëve që kishin konsumuar alkool tej normës së lejuar me ligj. Atëherë socialistët kishin pak kohë që kishin ardhur në pushtet. Bashkë me burgimet për vjedhjen e energjisë elektrike, kjo u kthye në një nga masat-lajtmotiv të qeverisë. Edhe pse e fortë, u mirëprit nga qytetarët, sepse shpresonin rikthimin e rendit në shinat e hekurta të ligjit.

Ishin pa fund postimet nĂ« rrjetet sociale tĂ« ministrave tĂ« qeverisĂ« se si forca e ligjit ndĂ«shkonte qytetarĂ«t; njĂ« mesazh i qartĂ« se shteti ishte serioz pĂ«r tĂ« mbrojtur jetĂ«n. PolicĂ«ve iu vendosĂ«n edhe kamera nĂ« trup (edhe ky njĂ« lajm i bujshĂ«m pĂ«r qeverinĂ«), qĂ« tĂ« mos korruptoheshin. Dilnin shpesh video nga arrestimet nĂ« kĂ«to raste. Ambienti social u mbingarkua me shembuj “edukues” dhe vetĂ«mburrĂ«s tĂ« pushtetit.

Por koha rrodhi, ashtu siç rrjedh uji nĂ« rrogoz. Sot, kamerat nĂ« trup tĂ« policisĂ« nuk janĂ« mĂ«, dhe “faljet” pĂ«r drejtim mjeti nĂ«n efektin e alkoolit janĂ« bĂ«rĂ« tĂ« rĂ«ndomta kundrejt pagesave nĂ«n dorĂ«.

Kjo qasje e fortë e shtetit dikur shumëfishoi korrupsionin dhe zinxhirin e përfituesve, por nuk e minimizoi veprën penale.

Nëse dikush ishte i dehur në timon dhe polici kërkonte një sasi lekësh, me vajtjen në burg u ndryshua çmimi dhe përfituesi, por jo veprimi. Të ndëshkuarit duhej të paguanin prokurorin ose gjyqtarin dhe shuma u trefishua. Në disa raste, mund të paguhej direkt edhe polici, nëse ishe me fat, por ryshfeti ishte më i lartë se para ndryshimit të ligjit.

Duke treguar këtë situatë, nuk synojmë të zerojmë efektin e ligjit, por të hedhim dritë mbi një mundësi tjetër: që jo domosdoshmërisht ndëshkimet e forta sjellin rendin, sidomos kur ato shndërrohen në instrumentin pothuajse të vetëm të qeverisjes.

Pak ditë më parë u votuan ndryshimet në Kodin Penal, sipas të cilave parkimi i dyfishtë dhe pengimi i kalimit të ambulancës, policisë etj., dënohen me burg. Potencialisht, janë të gjitha mundësitë që edhe këtu forca ndëshkuese e ligjit të bjerë në të njëjtën grackë, sepse është një fenomen i njohur edhe në literaturën ndërkombëtare: sa më të ashpra të jenë dënimet, aq më i lartë bëhet çmimi i korrupsionit, nëse zbatimi i ligjit nuk është i sigurt dhe i pandërprerë (M. Kugler, 2006).

Me fjalĂ« tĂ« tjera, individĂ«t nuk frikĂ«sohen nga sanksioni nĂ« vetvete, por pĂ«rpiqen tĂ« gjejnĂ« mĂ«nyra pĂ«r ta shmangur atĂ« – shpesh pĂ«rmes ryshfetit ose lidhjeve informale.

Studime empirike dhe eksperimentale kanĂ« treguar se gjobat dhe dĂ«nimet shumĂ« tĂ« rĂ«nda nuk pengojnĂ« domosdoshmĂ«risht kundĂ«rvajtjet. PĂ«rkundrazi, nĂ« mjedise ku korrupsioni Ă«shtĂ« i pĂ«rhapur, individĂ«t zgjedhin tĂ« paguajnĂ« pĂ«r t’i shmangur ndĂ«shkimet, duke e kthyer kĂ«shtu ashpĂ«rsinĂ« e dĂ«nimit nĂ« njĂ« faktor qĂ« ushqen korrupsionin (ScienceDirect, 2024). Analiza ekonomike e M. Kugler tregon se rritja e sanksioneve pa njĂ« sistem efektiv zbatimi prodhon efekte tĂ« padĂ«shiruara: çmimi i ryshfetit rritet, por veprimi i kundĂ«rvajtjes nuk zvogĂ«lohet domosdoshmĂ«risht.

Nga ana teorike, kjo lidhet me parimet e parandalimit. Siç argumentojnë studiuesit e Max Planck Institute, siguria që shkelësi do të kapet dhe ndëshkohet ka më shumë rëndësi se vetë madhësia e dënimit; për këtë arsye, dënimet ekstreme pa zbatim efektiv nuk e frenojnë gjithmonë shkelësin (Wright, 2010). Nëse individi e di se kapja është e mundshme dhe e shpeshtë, edhe dënimi mesatar është efektiv. Përkundrazi, sanksionet ekstreme humbasin vlerën kur zbatimi është i pasigurt.

Ky fenomen ka pasoja të rëndësishme për politikën publike. Dënimet e forta janë të nevojshme për të vendosur standarde morale dhe ligjore dhe për të treguar se shteti merr seriozisht mbrojtjen e jetës dhe pasurisë. Por pa një sistem të fuqishëm zbatimi dhe mekanizma transparentë kundër korrupsionit, ato nuk arrijnë efektin e dëshiruar. Madje, në disa raste, krijojnë efektin e kundërt, duke minuar besimin te institucionet dhe legjitimitetin e shtetit.

Për të ndërtuar një sistem ligjor funksional dhe të besueshëm, masat represive duhet të kombinohen me politika që forcojnë zbatimin e ligjit dhe transparencën: teknologji reale monitorimi, mekanizma raportimi dhe ndëshkim të korrupsionit në çdo hallkë. Studimet tregojnë se një qasje e balancuar, ku dënimet janë të arsyeshme por zbatimi është i sigurt, është më efektive sesa dënimet ekstreme që nuk aplikohen dot në praktikë (ScienceDirect, 2024; Wright, 2010).

Mesazhi është i qartë: masa të ashpra pa zbatim efektiv nuk garantojnë rend dhe siguri. Për të pasur një shoqëri të drejtë dhe funksionale, ligjet duhet të jenë të forta, por edhe të zbatohen me kujdes, pa korrupsion dhe me transparencë reale. Vetëm kështu mund të ndërtohet një sistem ligjor i besueshëm dhe një shoqëri ku qytetarët ndihen njëkohësisht të mbrojtur dhe të përgjegjshëm.

SocialistĂ«t e shkolluar mund t’i dinĂ« kĂ«to. Ose i kanĂ« harruar dhe nuk i rilexojnĂ«, ose i anashkalojnĂ« duke zgjedhur rrugĂ«n mĂ« tĂ« lehtĂ« dhe mĂ« pak tĂ« mundimshme tĂ« qeverisjes afatshkurtĂ«r qĂ« favorizon “tĂ« fortĂ«t” dhe tĂ« pasurit.

The post Burgosja për kundravajtje rrit çmimin e korrupsionit appeared first on Gazeta Si.

Të drejtat mbi pronën/ Shqipëria përmirësohet në renditje, por mbetet pas fqinjëve

Nga Gazeta ‘SI’ – ShqipĂ«ria ka shĂ«nuar pĂ«rmirĂ«sime tĂ« lehta nĂ« renditjen e indeksit tĂ« pronĂ«s, por ende mbetet pas vendeve fqinje. PĂ«r vitin 2025, vendi renditet i 71-ti nga 126 shtete, njĂ« pĂ«rparim prej 9 vendesh krahasuar me vitin e kaluar. VlerĂ«simi total i ShqipĂ«risĂ« Ă«shtĂ« 4.7 pikĂ«, njĂ« rritje modeste prej 0.2 pikĂ«sh nga 2024-a.

Indeksi bazohet në disa indikatorë kryesorë, dhe pika më e dobët për Shqipërinë është pavarësia juridike, ku vendi vlerësohet me vetëm 4.4 pikë. Ky nën-indikator përfshin aspektet ligjore, taksat mbi pronën dhe të ngjashme. Nga ana tjetër, Shqipëria merr 4.7 pikë për të drejtën e pronës fizike dhe 5.1 pikë për pronën intelektuale.

Nga rajoni, Shqipëria renditet e fundit. Mali i Zi kryeson me vendin e 56-të, Maqedonia e Veriut renditet e 57-a, ndërsa Serbia e 60-a. Në rang botëror, Luksemburgu mban vendin e parë për të drejtën e pronës fizike, ndërsa për pronën intelektuale, udhëheq Shtetet e Bashkuara.

Indeksi thekson se e drejta e pronës është gurthemel për një shoqëri të lirë dhe një ekonomi të qëndrueshme.

The post Të drejtat mbi pronën/ Shqipëria përmirësohet në renditje, por mbetet pas fqinjëve appeared first on Gazeta Si.

A po trajtohet Shqipëria si ekspozitë arkitekture ku jetojnë zombi?!

Nga Gazeta ‘SI’ – NĂ« ShqipĂ«ri ka kohĂ« qĂ« flitet pĂ«r ndĂ«rtimin e godinave tĂ« bukura, por jo pĂ«r leverdinĂ« e tyre ekonomike. Dhjetra shumĂ«katĂ«she janĂ« miratuar dhe disa prej tyre tashmĂ« kanĂ« kapur retĂ« me forma tĂ« ndryshme, por askush nuk pyet pĂ«r ndikimin qĂ« kĂ«to projekte kanĂ« nĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme tĂ« qytetarĂ«ve, nĂ« pasurinĂ« e tyre apo nĂ« mundĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« blerĂ« njĂ« banesĂ«. Arkitektura e bukur po shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« armĂ« vizuale qĂ« imponon energji dhe imazh, por nuk sjell pĂ«rfitime reale.

Ka ardhur koha tĂ« shtrohen pyetje tĂ« forta, pa u ndikuar nga imazhi i shfrenuar qĂ« disa arkitektĂ« po japin, duke nxjerrĂ« ShqipĂ«rinĂ« jashtĂ« kontekstit tĂ« vĂ«rtetĂ« ekonomik. Ky fenomen tregon se arkitektura po vret – jo fizikisht, por mendĂ«risht dhe ekonomikisht, duke konsumuar pasurinĂ«, energjinĂ« dhe ambiciet e qytetarĂ«ve.

Revolucioni urban artistik i Ramës vs të tjerëve

Kryeministri Edi Rama ka udhëhequr personalisht këtë revolucion urbanistik, që është për tu admiruar nga forma, por jo për funksion real. Pak ditë më parë ai deklaroi:
“PĂ«r njĂ« vend si ShqipĂ«ria, arkitektura e mirĂ« Ă«shtĂ« njĂ« prani frymĂ«zuese, Ă«shtĂ« njĂ« burim energjie shtesĂ« pĂ«r shoqĂ«rinĂ« dhe pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si e parashikojmĂ« tĂ« ardhmen tonĂ«.”

MirĂ«po, kryeministri kritikat i sheh vetĂ«m nĂ« aspektin e dyshimit, qĂ« ngrihen pĂ«r ndoshta pastrim parash nga aktivitete kriminale etj. “KĂ«ta njerĂ«z qĂ« bĂ«jnĂ« kĂ«to komente janĂ« prodhues kokoshkash. Ata thjesht bĂ«jnĂ« kokoshka pĂ«r njerĂ«zit qĂ« shkojnĂ« nĂ« film, dhe njĂ« ditĂ« mĂ« pas ajo qĂ« mbetet Ă«shtĂ« filmi, jo kokoshka”-tha Rama

I kënaqur për numrin e arkitektëve me famë ndërkombëtare që punojnë në Shqipëri, Rama është optimist se vendi ynë do të ketë yllin e tij në arkitekturë shumë shpejt.

Mirpo kokoshkat nuk prodhohen vetëm nga kundërshtarët, por nga vetë arkitektët, të cilët po zhveshin projektet nga funksioni dhe dobia reale për qytetarët.

Pak kohĂ« mĂ« parĂ«, arkitekti zviceran Christian Kerez krahasoi ShqipĂ«rinĂ« me KinĂ«n e fillimit tĂ« viteve 2000, duke thĂ«nĂ«: “Ndjen njĂ« energji dhe vitalitet, qĂ« nuk Ă«shtĂ« abstrakte, por mund ta ndjesh nĂ« jetĂ«n e pĂ«rditshme.” Kerez po punon nĂ« ndĂ«rtimin e kullĂ«s “Sima”, nĂ« zonĂ«n e SelitĂ«s nĂ« kryeqytet, 27 kate.

Kokoshkat e arkitektit

NjĂ« ekonomist nuk mund ta falĂ« kĂ«tĂ« krahasim, sepse Ă«shtĂ« njĂ« miopi e pastĂ«r qĂ« e sheh arkitekturĂ«n tĂ« shkĂ«putur: Kina zhvilloi arkitekturĂ«n dhe ndĂ«rtimin pĂ«r shkak tĂ« njĂ« baze ekonomike tĂ« fuqishme, jo anasjelltas. Kina e asaj kohe kishte PBB nominale prej rreth 1.2 trilion dollarĂ« dhe rritje vjetore 8–11%, dhe ishte nĂ« njĂ« cikĂ«l industrial dhe eksportues masiv. ShqipĂ«ria sot ka PBB nominale prej 26 miliardĂ« dollarĂ« dhe rritje ekonomike 3.9%, pa baza industriale apo eksportuese pĂ«r tĂ« mbĂ«shtetur urbanizimin e shpejtĂ«. Arkitektura shqiptare po zhvillohet pa kontekstin ekonomik dhe social tĂ« KinĂ«s, duke e bĂ«rĂ« energjinĂ« vizuale njĂ« “vrimĂ«â€ qĂ« konsumon burime, por nuk kthen mirĂ«qenie.

NĂ« fillim tĂ« viteve 2000, Kina krijonte 7.5–8 milion vende pune çdo vit, dhe papunĂ«sia urbane ishte vetĂ«m rreth 4%. ShqipĂ«ria, nĂ« kontrast, ka njĂ« treg pune tĂ« fragmentuar, ku 40% e tĂ« punĂ«suarve nuk marrin pagĂ« formale, dhe shumĂ« tĂ« rinj detyrohen tĂ« emigrojnĂ« pĂ«r tĂ« gjetur punĂ«, ndĂ«rsa 84% e emigracionit lidhet me arsye pune. Dyfish i KinĂ«s janĂ« shqiptarĂ« tĂ« papunĂ«. NdĂ«rsa Kina pĂ«rdori ndĂ«rtimin pĂ«r tĂ« fuqizuar njerĂ«zit dhe ekonominĂ«, ShqipĂ«ria po sheh ndĂ«rtesa ikonike pa krijuar mundĂ«si reale pĂ«r qytetarĂ«t. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse arkitektura krijon imazh, por zhduk mundĂ«sitĂ« reale.

Barcelona Tower nga agjencia spanjolle  Bofill Taller de Arquitectura

Çmimet e apartamenteve dhe fuqia blerĂ«se

Një nga pasojat më të dukshme të urbanizimit vizual në Shqipëri është ndryshimi i çmimeve të pasurive të paluajtshme. Sipas Numbeo 2025, një familje mesatare shqiptare duhet të punojë 16.3 vite të ardhura mesatare për të blerë një apartament mesatar, ndërsa në Tiranë kjo shkon deri në 18 vite. Krahasuar me vendet e rajonit, në Maqedoninë e Veriut duhen 12.5 vite, dhe në Europën Perëndimore, qytete si Brukseli kërkojnë 6.5 vite, Vjena 11.1 vite dhe Zyrihu 12 vite. Fuqia blerëse e shqiptarëve nuk mbështet këto projekte, dhe arkitektura e bukur po kthen ëndrrën e pronësisë në një makth të paarritshëm. Shqipëria mbetet ndër vendet e fundit të Europës dhe botës, për aftësinë paguese të popullsisë së saj. FMN e rendit në vendin e 85-të, në botë për të ardhurat për frymë dhe fuqinë blerëse.

Kubi i Bllokut, Stefano Boeri

Pasojat e urbanizimit vizual

Sipas ekspertëve, ndërtesat ikonike kërkojnë kosto të larta mirëmbajtjeje, ndërsa infrastruktura, hapësirat e gjelbra dhe transporti publik mbeten të papërfunduara. Urbanizimi i bazuar mbi pamje konsumon energjinë qytetare dhe financiare, duke e bërë jetesën më të vështirë dhe qytetin më pak funksional. Ndërsa turizmi sezonal dhe punësimi i përkohshëm mund të sjellë pak fitime, ai nuk kompenson pasojat e humbjes së mundësive për qytetarët vendas.

A nuk është Tirana e sotme me mjaft trafik, pak hapësira urbane të përbashkëta, kosto të larta parkimi, pamundësi reale në rimodelimin e rrjeteve elektrike dhe hidrike etj., pikërisht sinteza e këtyre pasojave?

Kur arkitektura të vret

NĂ« vend qĂ« tĂ« krijohen qytetet qĂ« rrisin mirĂ«qenie dhe zhvillojnĂ« kapacitete njerĂ«zore, ShqipĂ«ria po kthehet nĂ« njĂ« “ekspozitĂ« vizuale”, ku energjia dhe ideja e qytetarĂ«ve shpĂ«rndahet nĂ« forma qĂ« nuk kanĂ« kuptim pĂ«r jetĂ«n e pĂ«rditshme. NĂ«se ky trend vazhdon, ShqipĂ«ria nuk do tĂ« jetĂ« vetĂ«m pas ekonomikisht, por edhe pas mendĂ«risht. Arkitektura pĂ«r pamje po “shkrin” energjinĂ«, idetĂ« dhe ambiciet e qytetarĂ«ve, duke i kthyer ata nĂ« zombi urbanĂ«, spektatorĂ« tĂ« vendit tĂ« tyre.

Hora vertikale nga OODA

Sa për fillim debati

Për të shmangur një krizë urbanistike që ka nisur dhe për të kthyer energjinë e qytetarëve në zhvillim real, Shqipëria ka nevojë për arkitektë që kuptojnë ekonominë dhe ndikimin e projektit mbi jetën e përditshme. Projekte të vogla, të fleksibël dhe të konvertueshme, që mund të përshtaten sipas nevojave reale të qytetarëve, janë më të dobishme sesa ndërtesat e mëdha dhe ikonikë. Fokusimi duhet të jetë te turizmi me vlerë të shtuar, që gjeneron punësim dhe fitime reale, dhe te qytetet për banorë, jo vetëm për investitorë dhe imazh.

Por nëse kjo qasje e deritashme nuk ndryshon, atëherë xhevahiret e arkitektëve si Christian Kerez nuk janë më kokoshka, por bomba.

The post A po trajtohet Shqipëria si ekspozitë arkitekture ku jetojnë zombi?! appeared first on Gazeta Si.

Francë, policia bastis zyrat e rrjetit social X në Paris

Gazeta Si – TĂ« martĂ«n, policia franceze kontrolloi zyrat franceze tĂ« rrjetit social X, nĂ« pronĂ«si tĂ« miliarderit amerikan Elon Musk.

Kontrolli ishte pjesë e një hetimi të hapur nga zyra e prokurorit të Parisit në janar 2025, pas një raporti nga deputeti Eric Bothorel, një anëtar i Rilindjes, partisë qendrore të Presidentit Emmanuel Macron.

Bothorel kishte kritikuar ndryshimet në algoritmin e X që kur rrjeti social u ble nga Musk, duke pretenduar se ai promovonte informacion të rremë dhe të anshëm.

Zyra e prokurorit të Parisit shpjegoi se raporte të tjera mbërritën me kalimin e kohës dhe se hetimi u zgjerua me kalimin e kohës.

Disa prej tyre kishin tĂ« bĂ«nin edhe me funksionimin e Grok, njĂ« program inteligjence artificiale i integruar me X, i cili, ndĂ«r tĂ« tjera, u lejonte pĂ«rdoruesve tĂ« modifikonin fotot e ndara nĂ« rrjetin social pĂ«r tĂ« “zhveshur” njerĂ«zit e paraqitur, pĂ«rfshirĂ« tĂ« miturit (ky funksion Ă«shtĂ« çaktivizuar qĂ« atĂ«herĂ«).

Zyra e prokurorit tha se kishte thirrur vetë Musk dhe Linda Yaccarino, e cila ishte drejtoreshë e X nga viti 2023 deri në vitin 2025, në një takim në Paris më 20 prill 2026.

NĂ« njĂ« deklaratĂ« tĂ« cituar nga gazetat franceze, ajo gjithashtu specifikoi se pĂ«r momentin hetimi do tĂ« kishte thjesht njĂ« qĂ«llim “konstruktiv”, pĂ«r tĂ« siguruar qĂ« X tĂ« jetĂ« nĂ« pĂ«rputhje me ligjet franceze.

The post Francë, policia bastis zyrat e rrjetit social X në Paris appeared first on Gazeta Si.

Rutte po gabon në lidhje me mbrojtjen europiane

Nga Gazeta ‘Si’- Kur Sekretari i PĂ«rgjithshĂ«m i NATO-s, Mark Rutte, i tha Parlamentit Europian se kontinenti nuk mund tĂ« mbrohet pa Shtetet e Bashkuara dhe se ata qĂ« mendojnĂ« ndryshe duhet “tĂ« vazhdojnĂ« tĂ« Ă«ndĂ«rrojnĂ«â€, ai e shndĂ«rroi kĂ«tĂ« varĂ«si nĂ« njĂ« doktrinĂ« politike.

Ai u pozicionua jo aq si kreu i një aleance mes partnerësh potencialisht të barabartë, por si zëdhënës i dorëzimit strategjik të Europës.

Qasja e Rutte-s ndaj mbrojtjes europiane ndjek një logjikë të njohur, por gjithnjë e më të paqëndrueshme: parandalimi bërthamor barazohet me mbrojtjen amerikane; mbrojtja amerikane barazohet me sigurinë europiane; rrjedhimisht, sovraniteti strategjik europian është një iluzion.

Por ky zinxhir arsyetimi është shumë më i brishtë sesa duket.

Së pari, edhe pse stabiliteti strategjik i përgjithshëm i Europës varet nga parandalimi bërthamor, shumica e sfidave reale të sigurisë në hapësirën euroatlantike, nga operacionet hibride te skenarët e kufizuar konvencionalë zhvillohen dhe do të vazhdojnë të zhvillohen shumë poshtë pragut bërthamor.

Këtë e njeh edhe vetë qëndrimi parandalues i NATO-s. Mbivlerësimi i dimensionit bërthamor rrezikon të lërë në hije rëndësinë vendimtare të forcës konvencionale, qëndrueshmërisë, logjistikës, inteligjencës cilësore, mbrojtjes ajrore dhe thellësisë industriale, fusha ku Europa është e dobët për shkak të zgjedhjeve politike.

Për më tepër, debati bërthamor në Europë nuk është bardh e zi. Kontinenti nuk është i dënuar të zgjedhë mes varësisë totale nga ombrella amerikane dhe cenueshmërisë totale.

Pavarësisht se çfarë mund të mendojë dikush për Trumpin dhe politikën e tij shkatërruese, drejtimi i politikës së jashtme të SHBA-së është i pagabueshëm. 

Një diskutim serioz mbi rolin e kapaciteteve parandaluese franceze dhe britanike brenda një kornize europiane, politikisht kompleks, po, por strategjikisht i mundshëm, nuk është më tabu.

Duke theksuar koston jashtëzakonisht të lartë të ndërtimit nga e para të një force bërthamore europiane, mohimi kategorik i Rutte-s ndaj rolit strategjik të Europës në fushën bërthamore anashkalon këtë zhvillim, në vend që të përballet me të.

Po ashtu, kreu i NATO-s tregohet tepĂ«r i nxituar nĂ« refuzimin e nocionit gjithnjĂ« e mĂ« tĂ« pranuar tĂ« njĂ« “shtylle europiane” brenda NATO-s. ËshtĂ« e vĂ«rtetĂ« se vlera e shtuar e BE-sĂ« aktualisht shfaqet mĂ« sĂ« miri nĂ« krijimin e njĂ« tregu mĂ« tĂ« integruar dhe dinamik tĂ« mbrojtjes europiane, tĂ« cilin Komisioni Europian po e nxit aktivisht.

Por Rutte nënvlerëson kapacitetet ekzistuese ushtarake të Europës.

Vendet europiane, së bashku, disponojnë tashmë forca ajrore të avancuara, nëndetëse të nivelit botëror, fuqi të konsiderueshme detare, sisteme moderne raketore dhe të mbrojtjes ajrore, ekspertizë kibernetike, asete hapësinore dhe një nga bazat industriale të mbrojtjes më të mëdha në botë. Dhe sa i përket mbrojtjes së Ukrainës, aleatët europianë, përfshirë Francën, kanë zgjeruar ndjeshëm kontributet e tyre në fushën e inteligjencës.

Problemi, pra, nuk është mungesa e kapaciteteve, por fragmentimi kombëtar dhe industrial, i shoqëruar me rrezikun e stagnimit teknologjik dhe investimeve të pamjaftueshme në elementë kyç si prodhimi i municioneve, lëvizshmëria ushtarake, inteligjenca, vëzhgimi dhe zbulimi, satelitët, furnizimi ajro   r me karburant dhe strukturat e integruara të komandimit.

Siç e tregojnĂ« projekte satelitore si Komunikimet Qeveritare Satelitore tĂ« BE-sĂ« dhe konstelacioni IRISÂČ, kĂ«to janĂ« fusha qĂ« mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sohen brenda muajsh dhe vitesh, jo dekadash. Por t’u thuash europianĂ«ve se sovraniteti Ă«shtĂ« njĂ« fantazi mund tĂ« shuajĂ« lehtĂ«sisht vrullin politik tĂ« nevojshĂ«m pĂ«r t’i adresuar kĂ«to probleme.

Së fundi, mesazhi i Rutte-s është në mënyrë të çuditshme jashtë sinkroni edhe me Uashingtonin.

PresidentĂ«t amerikanĂ« prej kohĂ«sh i kanĂ« kĂ«rkuar EuropĂ«s tĂ« marrĂ« shumĂ« mĂ« tepĂ«r pĂ«rgjegjĂ«si pĂ«r mbrojtjen e saj, dhe nĂ« mandatin e tij tĂ« dytĂ«, presidenti Donald Trump e ka çuar kĂ«tĂ« mesazh edhe mĂ« tej nga ndarja e barrĂ«s drejt zhvendosjes sĂ« barrĂ«s. Por t’i thuash njĂ«kohĂ«sisht EuropĂ«s se duhet tĂ« kujdeset pĂ«r veten, pĂ«r sa kohĂ« qĂ« vazhdon tĂ« blejĂ« armĂ« tĂ« prodhuara nĂ« SHBA, dhe se nuk mund tĂ« ketĂ« kurrĂ« sukses tĂ« vĂ«rtetĂ«, nuk Ă«shtĂ« qartĂ«si strategjike, por disonancĂ« njohĂ«se.

Europa nuk mund ta injorojë më realitetin politik. Pavarësisht se çfarë mendimi mund të ketë dikush për Trump-in dhe politikat e tij përçarëse, drejtimi i politikës së jashtme amerikane është i qartë: Europa nuk është më prioritet. Qendra e gravitetit strategjik të SHBA-së tani ndodhet në Indo-Paqësor, ndërsa dominimi amerikan në hemisferën perëndimore renditet më lart se mbrojtja e Europës.

NĂ« kĂ«tĂ« kontekst tĂ« ndryshuar, vendosja e tĂ« gjitha “vezĂ«ve” tĂ« sigurisĂ« europiane nĂ« shportĂ«n amerikane nuk Ă«shtĂ« e arsyeshme.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë që Europa të braktisë NATO-n apo të shkëpusë në mënyrë aktive lidhjet transatlantike. Përkundrazi, do të thotë të pranohet se aleancat mes të barabartëve janë më të forta sesa ato të ndërtuara mbi varësi.

Një Europë që mund të mbështetet ushtarakisht, industrialisht dhe politikisht te vetja është një aleat më i besueshëm dhe më i vlefshëm. Dhe aleanca transatlantike 80-vjeçare do të mbijetojë vetëm nëse SHBA-ja dhe Europa arrijnë një marrëveshje të re.

Prandaj, teksa aleatët transatlantikë përballen me një përputhje më pak të qartë interesash dhe vlerash, Rutte duhet të promovojë një NATO më të balancuar me një shtyllë të fortë europiane, jo ta minojë atë.

Burimi: Politico/Përshtati Gazeta Si

The post Rutte po gabon në lidhje me mbrojtjen europiane appeared first on Gazeta Si.

KQZ pa vendim për Listën Serbe, BE shpreh shqetësim

Nga Gazeta ‘Si’- Bashkimi Europian ka reaguar me shqetĂ«sim tĂ« thellĂ« ndaj vendimit tĂ« Komisionit Qendror tĂ« Zgjedhjeve (KQZ) nĂ« KosovĂ« pĂ«r tĂ« mos miratuar rezultatet pĂ«rfundimtare pĂ«r ListĂ«n Serbe, partinĂ« kryesore tĂ« serbĂ«ve tĂ« KosovĂ«s, pas zgjedhjeve tĂ« parakohshme parlamentare tĂ« 28 dhjetorit.

NjĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«s i BE-sĂ« theksoi se Unioni “pĂ«rsĂ«rit thirrjen pĂ«r depolitizimin e punĂ«s sĂ« KQZ-sĂ«â€, duke u bazuar nĂ« rekomandimet e Misionit tĂ« BE-sĂ« pĂ«r VĂ«zhgimin e Zgjedhjeve.

Ai u bëri thirrje të gjitha forcave politike që të bashkëpunojnë në përputhje me Kushtetutën, duke nënvizuar se është thelbësore që të gjithë kandidatët e zgjedhur të mund të marrin mandatet e tyre në Kuvend.

KQZ-ja miratoi më 31 janar rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve parlamentare, por la jashtë konfirmimit rezultatet për Listën Serbe. Ky vendim u kundërshtua ashpër si nga vetë partia, ashtu edhe nga Beogradi zyrtar, duke e cilësuar atë të papranueshëm.

Nga votimi në KQZ, tre anëtarë u shprehën pro konfirmimit të rezultateve të Listës Serbe, dy anëtarë nga Lëvizja Vetëvendosje votuan kundër, ndërsa anëtarët e tjerë abstenuan.

Pas kĂ«tij zhvillimi, Lista Serbe paraqiti mĂ« 2 shkurt njĂ« ankesĂ« nĂ« Panelin Zgjedhor pĂ«r Ankesa dhe Parashtresa (PZAP), duke e quajtur vendimin “tĂ« paligjshĂ«m dhe diskriminues” dhe duke pretenduar se ai anulon mbi 42 mijĂ« vota tĂ« fituara nĂ« zgjedhje.

Në zgjedhjet e 28 dhjetorit, Lista Serbe siguroi nëntë nga dhjetë ulëset e rezervuara për komunitetin serb në Kuvendin e Kosovës.

Edhe Misioni i OSBE-së në Kosovë reagoi, duke bërë të ditur se po ndjek nga afër situatën dhe duke kërkuar respektim të standardeve ndërkombëtare zgjedhore. OSBE-ja theksoi rëndësinë e publikimit transparent dhe gjithëpërfshirës të rezultateve, si garanci për siguri juridike dhe trajtim të barabartë të të gjithë pjesëmarrësve në procesin zgjedhor.

Vendimi i KQZ-sĂ« u kritikua gjithashtu edhe nga Shtetet e Bashkuara. Ambasada amerikane nĂ« PrishtinĂ« i tha REL-it se ky vendim Ă«shtĂ« “nĂ« kundĂ«rshtim me tĂ« drejtĂ«n e qytetarĂ«ve pĂ«r tĂ« zgjedhur nĂ« mĂ«nyrĂ« demokratike pĂ«rfaqĂ«suesit e tyre”, duke paralajmĂ«ruar se çdo shkelje e kĂ«tij parimi minon partneritetin mes SHBA-sĂ« dhe KosovĂ«s.

Ndërkohë, Albin Kurti pritet ta formojë pa vështirësi Qeverinë e re. Megjithatë, ai ka pranuar se për çështje madhore, si zgjedhja e presidentit apo ratifikimi i marrëveshjeve ndërkombëtare, do të jetë i domosdoshëm ndërtimi i një raporti të ri mes pushtetit dhe opozitës, pasi për këto procese kërkohen dy të tretat e votave në Kuvend.

The post KQZ pa vendim për Listën Serbe, BE shpreh shqetësim appeared first on Gazeta Si.

Spanja do të ndalojë aksesin në rrjetet sociale për personat nën 16 vjeç

Spanja planifikon të ndalojë aksesin në mediat sociale për të miturit nën 16 vjeç dhe platformat do të jenë të detyruara të zbatojnë sisteme verifikimi të moshës, tha kryeministri Pedro Sanchez, ndërsa njoftoi disa masa për të garantuar një mjedis digjital të sigurt.

Qeveria e koalicionit të krahut të majtë e Sanchez është ankuar vazhdimisht për përhapjen e gjuhës së urrejtjes, përmbajtjes pornografike dhe dezinformimit në mediat sociale, duke thënë se kjo kishte efekte negative tek të rinjtë.

“FĂ«mijĂ«t tanĂ« janĂ« tĂ« ekspozuar ndaj njĂ« hapĂ«sire ku ata nuk ishin menduar kurrĂ« tĂ« lundronin vetĂ«m. Ne nuk do ta pranojmĂ« mĂ« kĂ«tĂ«,” tha Sanchez ndĂ«rsa iu drejtua Samitit BotĂ«ror tĂ« Qeverive nĂ« Dubai, duke u bĂ«rĂ« thirrje vendeve tĂ« tjera europiane tĂ« zbatojnĂ« masa tĂ« ngjashme.

Australia në dhjetor u bë vendi i parë që ndaloi mediat sociale për fëmijët nën 16 vjeç, një veprim që po ndiqet nga afër nga vende të tjera që po shqyrtojnë masa të ngjashme bazuar në moshë, si Britania dhe Franca.

Sanchez tha se Spanja ishte bashkuar me pesĂ« vende tĂ« tjera europiane qĂ« ai i quajti “Koalicioni i GatshĂ«m Digjital” pĂ«r tĂ« koordinuar dhe zbatuar rregullimin ndĂ«rkufitar.

Koalicioni do të mbajë takimin e tij të parë në ditët në vijim, tha ai. Sanchez nuk tha se cilat vende ishin në grup, dhe zyra e tij nuk iu përgjigj menjëherë një kërkese për sqarime.

“Ne e dimĂ« se kjo Ă«shtĂ« njĂ« betejĂ« qĂ« i tejkalon shumĂ« kufijtĂ« e çdo vendi,” tha ai.

Spanja gjithashtu do të paraqesë një projektligj javën e ardhshme për të mbajtur përgjegjës drejtuesit e mediave sociale për përmbajtje të paligjshme dhe me gjuhë urrejtjeje, si dhe për të kriminalizuar manipulimin algoritmik dhe amplifikimin e përmbajtjes së paligjshme.

Qeveria spanjolle do të fillojë procesin e miratimit të legjislacionit që nga java e ardhshme.

The post Spanja do të ndalojë aksesin në rrjetet sociale për personat nën 16 vjeç appeared first on Gazeta Si.

Studimi i fundit: Ushqimet ultra të përpunuara duhet të trajtohen më shumë si cigare sesa si ushqim

Nga Gazeta Si- Ushqimet ultra të përpunuara (UPF) kanë më shumë të përbashkëta me cigaret sesa me frutat ose perimet, dhe kërkojnë rregullim shumë më të rreptë, sipas një raporti të ri.

UPF-të dhe cigaret janë projektuar për të inkurajuar varësinë dhe konsumin, thanë studiues nga tre universitete amerikane, duke treguar paralelet në dëmet e përhapura shëndetësore që i lidhin të dyja.

UPF-të, të cilat janë gjerësisht të disponueshme në të gjithë botën, janë produkte ushqimore që janë prodhuar industrialisht, shpesh duke përdorur emelsifikues ose ngjyrues dhe aroma artificiale.

Kategoria përfshin pije dhe ushqime të paketuara si patate të skuqura dhe biskota.

Ka ngjashmĂ«ri nĂ« proceset e prodhimit tĂ« UPF-ve dhe cigareve dhe nĂ« pĂ«rpjekjet e prodhuesve pĂ«r tĂ« optimizuar “dozat” e produkteve dhe sa shpejt veprojnĂ« ato nĂ« rrugĂ«t e shpĂ«rblimit nĂ« trup, sipas studimit nga pedagogĂ« nĂ« Harvard, Universitetin e Miçiganit dhe Universitetin Duke.

Ata mbështeten në të dhëna nga fushat e shkencës së varësisë, të ushqyerit dhe historisë së shëndetit publik për të bërë krahasimet e tyre, të botuara më 3 shkurt në revistën e kujdesit shëndetësor Milbank Quarterly.

AutorĂ«t sugjerojnĂ« qĂ« pretendimet e marketingut mbi produktet, tĂ« tilla si “me pak yndyrĂ«â€ ose “pa sheqer”, janĂ« problematike pasi mund tĂ« pengojnĂ« rregullimin, tĂ« ngjashme me reklamimin e filtrave tĂ« cigareve nĂ« vitet 1950 si inovacione mbrojtĂ«se qĂ« “nĂ« praktikĂ« ofruan pak pĂ«rfitime kuptimplote”.

“ShumĂ« UPF ndajnĂ« mĂ« shumĂ« karakteristika me cigaret sesa me frutat ose perimet e pĂ«rpunuara minimalisht dhe pĂ«r kĂ«tĂ« arsye kĂ«rkojnĂ« rregullim nĂ« pĂ«rputhje me rreziqet e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r shĂ«ndetin publik qĂ« ato paraqesin”, pĂ«rfunduan ata.

Një nga autoret, Ashley Gearhard e Universitetit të Miçiganit, psikologe klinike tha se pacientët e saj bënin të njëjtat lidhje.

Ata thonin “ndjehem e varur nga ky produkt, dikur pija cigare dhe tani kam tĂ« njĂ«jtin zakon, por Ă«shtĂ« me pije tĂ« gazuar dhe petulla tĂ« gatshme. E di qĂ« po mĂ« vrasin, dua ti lĂ« por nuk mundem”.

Debati rreth UPF-ve përputhet me një model të përdorur mirë në fushën e varësisë, sipas Gearhardt.

“Ne thjesht ia hedhim fajin individit pĂ«r njĂ« kohĂ« dhe themi ‘pini duhan me masë’ dhe pĂ«rfundimisht arrijmĂ« nĂ« njĂ« pikĂ« ku kuptojmĂ« levat qĂ« industria mund tĂ« pĂ«rdorĂ« pĂ«r tĂ« krijuar produkte qĂ« mund t’i tĂ«rheqin vĂ«rtetĂ« njĂ«rĂ«zit”, thotĂ« ajo.

Ndërsa ushqimi, ndryshe nga duhani, është thelbësor për mbijetesë, autorët argumentojnë se ky dallim e bën veprimin dyfish të domosdoshëm sepse është e vështirë të përjashtohesh nga mjedisi modern ushqimor.

Gearhardt tha se duhet të jetë e mundur të bëhet dallimi midis UPF-ve të dëmshme dhe ushqimeve të tjera në të njëjtën mënyrë që pijet alkoolike dallohen nga pijet e tjera.

UPF-tĂ« pĂ«rmbushin “standardet e pĂ«rcaktuara” nĂ«se njĂ« substancĂ« duhet tĂ« konsiderohet si varĂ«si, argumenton dokumenti, me karakteristika tĂ« projektimit qĂ« “mund tĂ« nxisin pĂ«rdorim kompulsiv” – megjithĂ«se “dĂ«met e UPF-ve janĂ« tĂ« qarta, pavarĂ«sisht nga natyra e tyre varĂ«sie”.

AutorĂ«t sugjeruan qĂ« mĂ«simet nga rregullimi i duhanit, “duke pĂ«rfshirĂ« kufizimet e marketingut dhe ndĂ«rhyrjet strukturore”, mund tĂ« ofrojnĂ« njĂ« udhĂ«zues pĂ«r zvogĂ«limin e dĂ«mit qĂ« lidhet me UPF-tĂ«, duke bĂ«rĂ« thirrje qĂ« pĂ«rpjekjet e shĂ«ndetit publik tĂ« “kalojnĂ« nga pĂ«rgjegjĂ«sia individuale nĂ« llogaridhĂ«nien e industrisĂ« ushqimore”.

Prof. Martin Ëarren, drejtuesi kryesor shkencor nĂ« Institutin Quadram, njĂ« qendĂ«r e specializuar pĂ«r kĂ«rkimin ushqimor, tha se ndĂ«rsa kishte paralele midis UPF-ve dhe duhanit, autorĂ«t rrezikuan “tejkalim” nĂ« krahasimet e tyre.

Ai tha se kishte pyetje nĂ«se UPF-tĂ«, ashtu si nikotina, ishin “nĂ« thelb varĂ«si nĂ« njĂ« kuptim farmakologjik, apo nĂ«se ato shfrytĂ«zojnĂ« kryesisht preferencat e mĂ«suara, shpĂ«rblejnĂ« kushtĂ«zimin dhe komoditetin”.

Ai tha se ishte gjithashtu e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« merrej nĂ« konsideratĂ« nĂ«se efektet negative shĂ«ndetĂ«sore qĂ« i atribuohen UPF-ve vinin nga pĂ«rmbajtja e tyre, apo sepse ato zĂ«vendĂ«sonin “ushqimet e plota tĂ« pasura me fibra, mikronutrientĂ« dhe fitokimikate mbrojtĂ«se”.

“Ky dallim ka rĂ«ndĂ«si, sepse ndikon nĂ«se pĂ«rgjigjet rregullatore duhet tĂ« pasqyrojnĂ« kontrollin e duhanit apo nĂ« vend tĂ« kĂ«saj tĂ« japin pĂ«rparĂ«si cilĂ«sisĂ« dietike, standardeve tĂ« riformulimit dhe diversifikimit tĂ« sistemit ushqimor.”

The post Studimi i fundit: Ushqimet ultra të përpunuara duhet të trajtohen më shumë si cigare sesa si ushqim appeared first on Gazeta Si.

‘Diskriminim social nĂ« strehim’/ Eurostat: ShqiptarĂ«t jetojnĂ« nĂ« banesa tĂ« mbipopulluara

Nga Gazeta ‘SI’ – ShqipĂ«ria renditet e dyta nĂ« EuropĂ« pĂ«r numrin e njerĂ«zve qĂ« jetojnĂ« nĂ« banesa tĂ« “mbipopulluara”. Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« Eurostat, 57% e popullsisĂ« jeton nĂ« banesa me hapĂ«sirĂ« tĂ« pamjaftueshme pĂ«r numrin e personave qĂ« banojnĂ« aty. VetĂ«m Mali i Zi ka njĂ« normĂ« mĂ« tĂ« lartĂ«, rreth 62%, ndĂ«rsa Holanda regjistron nivelin mĂ« tĂ« ulĂ«t nĂ« EuropĂ«, vetĂ«m 4.6%.

Më shumë se një fenomen tradicional, ky tregues është pasojë e mungesës së një strehimi të përballueshëm ekonomikisht.

Një tregues tjetër shqetësues është diskriminimi në kërkimin e strehimit. Rreth 3% e personave në rrezik varfërie  në Shqipëri, kanë raportuar se kanë përjetuar diskriminim gjatë përpjekjeve për të gjetur një banesë. Edhe pse kjo përqindje mund të duket e ulët, ajo mbetet më e lartë se në disa vende fqinje si Serbia, Kroacia, Turqia, Italia dhe Greqia. Kjo reflekton jo vetëm barrierat ekonomike, por edhe pengesat sociale që përballen individët më të prekshëm në tregun e strehimit.

Norma më e lartë e diskriminimit raportohet në Zvicër, Spanjë e Belgjikë; vende që po përballen me rritje të fortë të kërkesës për strehim, turizmit dhe çmimeve të pronës.

The post ‘Diskriminim social nĂ« strehim’/ Eurostat: ShqiptarĂ«t jetojnĂ« nĂ« banesa tĂ« mbipopulluara appeared first on Gazeta Si.

Berisha- socialistëve: Ju jeni e keqja banale, zbatoni si automat urdhrat e Ramaduros

Nga Gazeta ‘Si’- Kryetari i PartisĂ« Demokratike Sali Berisha, nĂ« seancĂ«n e sotme plenare i quajti zyrtarĂ«t e PartisĂ« socialiste pĂ«rfaqĂ«sues tĂ« “sĂ« keqes banale”,  duke iu referuar teorisĂ« sĂ« filozofes gjermane Hannah Arendt.

Ai akuzoi mazhorancën nga foltorja e Parlamentit se sipas tij po bëhet shërbëtore, avokate dhe mbrojtëse e zv/kryeministres Belinda Balluku, duke mos ia dorëzuar drejtësisë për akuzat që i janë ngritur nga SPAK dhe GJKKO.

“E keni tĂ« shkruar secili prej jush nĂ« ballĂ«. Ja, po tĂ« lexoj unĂ« nĂ« ballet tuaja, lexoj e keqja banale, me tĂ« cilĂ«n ju nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« verbĂ«r mbĂ«shtesni korrupsionin, bĂ«heni shtylla tĂ« sistemit tĂ« gjakpirjes sĂ« qytetarĂ«ve.

Ju bllokoni heqjen e imunitetit tĂ« njĂ« njeriu, qĂ« tĂ« paktĂ«n 1.2 miliardĂ« me kĂ«to dosje gjer tani, me patronin e saj ua ka vjedhĂ« shqiptarĂ«ve. ÇfarĂ« thotĂ« Arendt janĂ« personazhet e tĂ« keqes banale?

Njerëz që nuk mendojnë. Automatë që nuk mendojnë. Nuk ndjejnë përgjegjësi.

T’u bĂ«j njĂ« pyetje tani: a jeni secili prej jush prej tyre tani nĂ« kĂ«tĂ« moment qĂ« mbroni Ballukun? Si u duket vetja juaj?

U kĂ«rkoj tĂ« lexoni sa tĂ« dilni nga kjo seancĂ« tĂ« keqen banale dhe tĂ« shihni se si jeni prototipi i saj. Po si ka mundĂ«si? Po ç’tĂ« lidh ty qĂ« po tĂ« nxirrte nga partia, qĂ« tĂ« mos ngresh zĂ«rin tani?

MirĂ« kjo tjetra qĂ« ia ka falur shpirtin dreqit, nuk kam çfarĂ« them pĂ«r tĂ«, por ju tĂ« tjerat qĂ« bĂ«heni avokate tĂ« saj? A e kuptoni ju se ç’do tĂ« thotĂ« tĂ« bllokoni imunitetin e njĂ« njeriu?

A e kuptoni se ç’do tĂ« thotĂ« tĂ« pĂ«rdorni imunitetin si mburojĂ« pĂ«r vjedhjen e shqiptarĂ«ve?”, tha Berisha.

Më tej ai vijoi akuzat ndaj socialistëve dhe kabinetit qeveritar që mbrojnë të korruptuarit. Madje theksoi se qytetarët lihen në varfëri dhe të përmbyturit nuk kompensohen dhe lihen në mëshirë të fatit.

“ÇfarĂ« jeni ju? E keqja banale! Edhe njĂ«herĂ«, si e pranoni ju tĂ« keqen banale, ku Ă«shtĂ«? Ja, ky kĂ«tu, (kthehet pas nga foltorja e ministrave), ja ky kĂ«tu bĂ«n avokatin e ministrit. Po a keni pĂ«rgjegjĂ«si ju, a ndjeheni tĂ« pĂ«rgjegjshĂ«m ju? A bĂ«tĂ« ndonjĂ« reagim pĂ«r mijĂ«ra familje tĂ« pĂ«rmbytura nĂ« DurrĂ«s dhe nuk ju keni dhĂ«nĂ« asnjĂ« shpĂ«rblim? A jeni ju e keqja banale? Ju jeni e keqja banale, keni lĂ«nĂ« 6 mijĂ« tĂ« pĂ«rmbytur pa asnjĂ« kacidhe. Ju nuk ndjeni pĂ«rgjegjĂ«si, por zbatoni direktivat e Ramaduros”, vijoi ai.

The post Berisha- socialistëve: Ju jeni e keqja banale, zbatoni si automat urdhrat e Ramaduros appeared first on Gazeta Si.

Braçe kërkon ministren Sala në Kuvend: Jemi në pikun e gripit, qendra shëndetësore në Njësinë 5 nuk funksionon

Deputeti socialist Erion Braçe ka ngritur në Kuvend një shqetësim për mosfunksionimin e një qendre shëndetësore në njësinë 5 në Tiranë. Braçe tha se ka kërkuar një mocion me debat me ministren e Shëndetësisë Evis Sala, por ende nuk është futur në kalendarin e punimeve të Kuvendit.

Braçe deklaroi në Parlament se edhe pse jemi në pikun e periudhës së grupit mijëra njerëz në atë njësi nuk marrin dot shërbim shëndetësor në kohë dhe në kushte optimale. Ndërkohë, nënkryetarja e Kuvendit, Klodiana Spahiu i tha se mocioni me debat është parashikuar për javën e ardhshme.

“QĂ« nĂ« datĂ«n 19 kam paraqitur njĂ« kĂ«rkesĂ« pĂ«r njĂ« proces pyetje pĂ«rgjigje pĂ«r ministren e ShĂ«ndetĂ«sisĂ«. Ka tĂ« bĂ«jĂ« pĂ«r mosfunksionimin e njĂ« qendre shĂ«ndetĂ«sore nĂ« njĂ«sinĂ« 5 nĂ« zonĂ«n e Irfan Tominit. Mendova se ishte momenti i duhur pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« pĂ«rgjigje pas 4 muajsh. Jemi nĂ« pikun e periudhĂ«s sĂ« gripit, mijĂ«ra njerĂ«z nĂ« atĂ« njĂ«si nuk marrin dot shĂ«rbim shĂ«ndetĂ«sor nĂ« kohĂ« dhe nĂ« kushte optimale pĂ«r shĂ«ndetin e tyre. KĂ«rkesĂ«n pĂ«r pyetje e kam paraqitur mĂ« 19 janar, sot jemi mĂ« datĂ«n 3 shkurt. Mendoja se do ishte shqetĂ«sim edhe i vetĂ« ministres pĂ«r tĂ« kthyer pĂ«rgjigje. Po futemi nĂ« muajin e 5 pĂ«r shĂ«rbim shĂ«ndetĂ«sor tĂ« kufizuar nĂ« qendrĂ«n shĂ«ndetĂ«sore nĂ« zonĂ«n e Irfan Tominit”, tha Braçe. 

The post Braçe kërkon ministren Sala në Kuvend: Jemi në pikun e gripit, qendra shëndetësore në Njësinë 5 nuk funksionon appeared first on Gazeta Si.

Lamallari i përgjigjet Blushit: Avokati i Popullit nuk flet për trajtim degradues ndaj Ilir Metës

Nga Gazeta ‘Si’- Deputeti i PL Tedi Blushi, nĂ« interpelancĂ«n me ministrin e DrejtĂ«sisĂ« Besfort Lamallari, kĂ«rkoi sqarime nĂ« lidhje me trajtimin e ish-Presidentit Meta nĂ« paraburgim.

Blushi tha se Shqipëria është i vetmi vend anëtar i NATO-s që sipas tij ka të burgosur politikë, duke iu referuar këtu ish-presidentit Ilir Meta që ndodhet në qeli prej tetorit të vitit 2024.

“PĂ«r mĂ« shumĂ« se 15 muaj vijoni ta mbani nĂ« izolim ekstrem pa asnjĂ« fakt, pa asnjĂ« provĂ« penale, me zero pasuri tĂ« paligjshme tĂ« sekuestruar dhe zero qindarkĂ« dĂ«m tĂ« taksave tĂ« shqiptarĂ«ve”, tha Blushi.

Sipas tij, Metës i janë shkelur jo vetëm liritë dhe të drejtat, por edhe liria politike, liria e fjalës dhe e mendimit. Po ashtu theksoi se i është ndaluar takimi me deputetët edhe pse me ligj i lejohet diçka të tillë.

“Me pretendimin absurd se nuk ju sigurojmĂ« dot jetĂ«n. Kur drejtori nuk ka nĂ« kontroll atĂ« qĂ« ndodh nĂ« burgje, çfarĂ« drejtori Ă«shtĂ«? Zoti Meta ka lindur nĂ« mal dhe kĂ«tĂ« mĂ« mirĂ« se ju e di shefi juaj, Edi Rama”, tha Blushi.

NdĂ«rkohĂ« Lamallari theksoi se nĂ« raportin e Avokatit tĂ« Popullit nuk flitet pĂ«r “trajtim degradues dhe çnjerĂ«zor”.

Lamallari tha se nuk janë konstatuar shkelje administrative të personelit të IEVP-së Jordan Misja.

“Ministria e DrejtĂ«sisĂ« dhe drejtoria e Burgjeve janĂ« njohur plotĂ«sisht me rekomandimet e Avokatit tĂ« Popullit. BĂ«het fjalĂ« pĂ«r rekomandime pĂ«rgjithĂ«suese. Raporti i Avokatit tĂ« Popullit nĂ« asnjĂ« moment nuk pĂ«rdor terminologjinĂ« trajtim degradues dhe çnjerĂ«zor.

Rekomandimet e raportit janĂ« nĂ« proces shqyrtimi dhe po analizohen nga strukturat pĂ«rgjegjĂ«se tĂ« burgjeve, sipas afateve. NĂ« rekomandimet e AP nuk konstatohen shkelje administrative, prandaj s’mund tĂ« kĂ«rkojmĂ« pĂ«rgjegjĂ«si disiplinore. Kur nuk mund tĂ« flitet pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«si administrative, s’mund tĂ« flitet pĂ«r pĂ«rgjegjĂ«si penale”, tha Lamallari.

Ministri i DrejtĂ«sisĂ« theksoi se Avokati i Popullit ka konfirmuar qĂ« nĂ« rastin e MetĂ«s, s’ka persekuptim politik dhe cenim tĂ« lirisĂ« sĂ« shprehjes.

Ai tha se pretendimet për shkelje të të drejtave duhen trajtuar me seriozitet dhe jo mbi narrativa politike.

“PĂ«rtej kĂ«rkesĂ«s legjitime tĂ« çdo deputeti pĂ«r interpelancĂ« me anĂ«tarĂ«t e KĂ«shillit tĂ« Ministrave unĂ« mendoj se sot mĂ« shumĂ« se kurrĂ« Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« ndajmĂ« qartĂ« debatin politik nga e vĂ«rteta institucionale. Sistemi penitenciar nuk mund tĂ« jenĂ« dhe nuk janĂ« njĂ« instrument i betejĂ«s politike pĂ«r interesa tĂ« ditĂ«s dhe as foltore parlamenti, dhe as studio televizive.

Çdo pretendim pĂ«r shkelje tĂ« drejtave tĂ« njeriut duhet trajtuar me seriozitet, por edhe me pĂ«rgjegjĂ«si, mbi fakte konkrete, ligj dhe standarde tĂ« verifikueshme. Dhe jo mbi interpretime selektive apo narrativa me natyrĂ« thellĂ«sisht dhe qartĂ«sisht politike”, tha ai.

The post Lamallari i përgjigjet Blushit: Avokati i Popullit nuk flet për trajtim degradues ndaj Ilir Metës appeared first on Gazeta Si.

Urdhri i Farmacistëve: Fondi i Kujdesit Shëndetësor ndryshoi çmimet pa njoftim, vështirësi në furnizimin me barna

Nga Gazeta Si- Urdhri i Farmacistëve të Shqipërisë ka denoncuar Fondin e Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor se ka ndryshuar çmimet e barnave pa njoftim paraprak për Farmacitë dhe depot farmaceutike.

Sipas Urdhrit, mungesa e komunikimit e ka bërë të pamundur njohjen në kohë të çmimeve të reja dhe marrjen e masave të nevojshme për pasqyrimin e tyre, si dhe ka penguar reduktimin e stokut ekzistues të barnave të blera me çmime më të larta.

Në një deklaratë të ndarë për mediat, Urdhri i Farmacistëve thotë se kjo situatë ka sjellë vështirësi në furnizimin e farmacive me barna, pasi barnat të cilave u është ndryshuar çmimi po faturohen me çmimet e mëparshme, duke sjellë dëme financiare të konsiderueshme dhe bllokim të punës.

“Kjo gjendje po çon drejt bllokimit tĂ« zinxhirit tĂ« furnizimit me barna dhe po rrezikon drejtpĂ«rdrejt aksesin e pacientĂ«ve tek barnat e nevojshme, duke pĂ«rbĂ«rĂ« njĂ« rrezik real pĂ«r shĂ«ndetin e tyre”, thuhet nĂ« deklaratĂ«.

Në këtë kontekst, Urdhri i Farmacistëve të Shqipërisë, si institucioni përgjegjës për përfaqësimin e farmacistëve dhe mbrojtjen e interesave të pacientëve, ka kërkuar nga Fondi informacion zyrtar dhe të detajuar mbi procedurën e ndjekur për ndryshimin dhe aplikimin e çmimeve të reja në sistem.

Gjithashtu, kërkon ndërmarrjen e masave urgjente institucionale për zgjidhjen e këtij ngërçi, me qëllim rikthimin e funksionimit normal të shërbimit farmaceutik dhe garantimin e furnizimit të vazhdueshëm me barna për pacientët.

Në sistem janë ndryshuar çmimet e pothuajse 40 barnave të listës së rimbursueshme për vitin 2026.

Çmimi i tyre nĂ« sistem Ă«shtĂ« ulur dhe farmacitĂ« nuk kanĂ« dijeni pĂ«r çmimet e reja, por pĂ«rballen vetĂ«m kur hapin sistemin dhe kĂ«rkojnĂ« emrin e ilaçit pĂ«r t’ia dhĂ«nĂ« pacientit. NdĂ«rkohĂ« qĂ«, sipas tyre, ky bar blihet nga depot farmaceutike me çmim disa herĂ« mĂ« shumĂ« se çmimi i ri.

Ndërkohë, për disa barna të tjera me rimbursim, çmimi është rritur disa fish. Në faqen zyrtare të Fondit është vetëm ky njoftim, ku farmacitë që kanë kontratë për rimbursimin e barnave me Fondin paralajmërohen se së shpejti do të ketë ndryshim të çmimeve, ndërkohë që në sistem ka nisur të aplikohet.

The post Urdhri i Farmacistëve: Fondi i Kujdesit Shëndetësor ndryshoi çmimet pa njoftim, vështirësi në furnizimin me barna appeared first on Gazeta Si.

‘I vrasim tĂ« dy’ / Henrik Hoxhaj zbardh skemat e vrasjeve me pagesĂ« nĂ« DurrĂ«s

Gazeta Si – Henrik Hoxhaj, ish-bashkĂ«punĂ«tori i drejtĂ«sisĂ«, tĂ« cilit iu hoq statusi nga SPAK, ka rrĂ«fyer me detaje dy atentate qĂ« ndodhĂ«n nĂ« DurrĂ«s nĂ« vitin 2020 brenda njĂ« kohe tĂ« shkurtĂ«r, duke lĂ«nĂ« pas 4 viktima.  

NĂ« seancĂ«n e radhĂ«s pĂ«r dosjen “Plumbi i ArtĂ«â€, ai fillimisht zbĂ«rtheu vrasjen e Dorian ShkozĂ«s dhe Anxhelo AvdisĂ« nĂ« 2 mars 2020 nĂ« zonĂ«n e NishtullĂ«s nĂ« DurrĂ«s gjatĂ« kohĂ«s tĂ« pandemisĂ«.

Ai sqaroi se kĂ«tĂ« “punĂ«â€ ia kishte propozuar i penduari tjetĂ«r i drejtĂ«sisĂ« Nuredin Dumani dhe tregoi se çfarĂ« ndodhi atĂ« ditĂ«.

Më pas zbërtheu skemën e atentatit në vrasjen e vëllezërve Haxhia në autostradë, ku objektivi kryesor ishte Besmiri, por për fat të keq atë ditë në makinë me të ndodhej edhe Viktori.

Sipas Hoxhajt, ky krim u organizua nga Nuredin Dumani, i cili pĂ«rmes kĂ«aj vrasjeje, synonte tĂ« eliminonte edhe Altin Ndocin (i arratisuri nga Spitalit i DurrĂ«sit), kur ky i fundit do t’i shkonte nĂ« varrim.

Njohja me Dumanin

RrĂ«fimi i Hoxhajt nis me si u njoh me Dumanin nĂ« vitin 2020: “Njihem me Nuredin Dumanin. Jam njohur tek ditĂ«lindja e Festim Qolit nĂ« vitin 2020. Aty jemi njohur, duke ngrĂ«nĂ« duke pirĂ«. Kemi shkĂ«mbyer numrat. Disa muaj mĂ« vonĂ« u takuam. Nuredini ishte i interesuar pĂ«r tĂ« mĂ« takuar. Nuk e mbaj mend, por mĂ« duket se kemi komunikuar me telefona tĂ« kriptuar. Kemi biseduar pĂ«r disa vrasje. Ai kishte marrĂ« porosi nga Krymi. MĂ« tha qĂ« janĂ« disa punĂ« pĂ«r t’u bĂ«rĂ«, a je i interesuar. UnĂ« i thashĂ« po”.

Pas kĂ«tij propozimi pĂ«r “punĂ«â€, Hoxhaj hyn mĂ« nĂ« detaje. Ai tregon se porosia ishte pĂ«r dy vrasje nga Erjon Alibej, i cili nĂ« kĂ«tĂ« rrĂ«fim pĂ«rmendet me pseudonimin “Krymi”.

Ata do merrnin 70 mijë euro. Hoxhaj tregon se ishte periudhë e pandemisë dhe ndonëse kishin dalë pa leje, kishin zbatuar të gjitha rregullat e qarkullimit për të mos rënë në sy.

“Nuredimi mĂ« tha pĂ«r dy vrasje qĂ« do bĂ«heshin nĂ« DurrĂ«s. NĂ« fillim qe si porosi e Krymit, por pastaj i paraqiti si problematika tĂ« tij. Tha a je dakord nĂ« fillim. Po dakord, i thashĂ«. NĂ« kĂ«tĂ« takim diskutuam pĂ«r vrasjen e Dorian ShkozĂ«s. Do kryhej kundrejt pagesĂ«s. NĂ« fillim propozoi 70 mijĂ« euro. Ai gjeti mjetet dhe armĂ«t. Shofer qe Elio Bitri, elbasanlli. Si kohĂ«, ishte pak pas takimit, nĂ« pandemi. Nuk kishim leje, por ishim sipas rregullave, me rrip, me rregulla qarkullimi”.

Armët e bllokuara

Ai shtoi se ditĂ«n e ngjarjes ka shkuar nĂ« DurrĂ«s, ku u takua tek shtĂ«pia e Nuredinit. “Nga aty u nisĂ«m. Kemi pĂ«rdorur njĂ« makinĂ« tĂ« zezĂ«. Ishte Elio Bitri nĂ« timon, unĂ« mbrapa shoferit. Kisha unĂ« dy armĂ«, Elio njĂ«. Nuredini u nis me ne. Ne kemi dalĂ« njĂ« xhiro tek servisi. Kur kaluam njĂ«herĂ« nuk ishte prezent. Kur u kthyem ishte aty. Ishte me dy persona i shoqĂ«ruar. Elio mĂ« thotĂ«, ja ku janĂ«. Ishin 3 vetĂ« nĂ« trotuar. UnĂ« i qĂ«llova me armĂ« nga brenda makinĂ«s. NjĂ« armĂ« mu bllokua, pĂ«rdora tjetrĂ«n”, tregon Hoxhaj.

MĂ« pas ai tregon dhe njĂ« ndĂ«rveprim qĂ« pati me ShkozĂ«n, pĂ«r t’u siguruar qĂ« ishte vĂ«rtet ai, para se ta vriste.

Pas ngjarjes, Hoxhaj thekson se paratĂ« pĂ«r kryerjen e kĂ«saj “pune”, njĂ« shumĂ« prej 70 mijĂ« eurosh, i ndau me bashkĂ«punĂ«torin. Pas krimit, Hoxhaj ka jetuar i qetĂ« nĂ« TiranĂ«, pa u fshehur.

“Ti je Doriani!”

Hoxhaj tregoi në gjykatë se në momentin që kishte hapur zjarr ndaj Shkozës e kishte pyetur këtë të fundit nëse quhej Dorian dhe ai e kishte mohuar. Por pasi ishte siguruar duke pyetur Bitrin, atëherë e kishte qëlluar sërish duke e lënë të vdekur.

“NjĂ«ri nga ata ngeli nĂ« vend. Doriani u rrĂ«zua pak mĂ« tutje. UnĂ« i thashĂ«, a ti je Doriani. Ai tha jo. Pyeta Elio Bitrin, a ky Ă«shtĂ«. Po mĂ« tha ai. Edhe e godita. NjĂ« e goditi edhe Elio. Pati njĂ« pistoletĂ« me mulli. Pas vrasjes hipa nĂ« makinĂ«. NĂ« ikje e sipĂ«r, i thashĂ«, mua mĂ« lĂ«r tek Plepat, ku kisha lĂ«nĂ« njĂ« makinĂ«. UnĂ« hipa tek ajo me duar nĂ« xhepa. NdĂ«rsa makina tjetĂ«r iku u dogj tek Bishti i Zhurit. Nuredini ka qenĂ« pas nesh dhe e ka parĂ« ngjarjen. MĂ« tha, o kusho, doli shumĂ« mirĂ«. PagesĂ«n e mora pĂ«r ngjarjen. Por ajo 70-shja u nda mes meje e Elios. 35 mora. Nuk e di sa i dha Elios. Pas kĂ«saj vrasjeje kam jetuar nĂ« TiranĂ«. Nuk fshihesha. LekĂ«t Nuredini mĂ« tha se i merrte nga Krymi”, tha Hoxhaj.

Vëllezërit Haxhia

Dorian Shkoza dhe Anxhelo Avdia u ekzekutuan më pak se një km nga vendi ku u ekzekutuan vëllezërit Haxhia, me të njëjtën mënyrë e mekanizëm.

Duke rrëfyer skemën e vrasjes në Shënavlash, Hoxhaj pranoi gjatë seancës se kishte folur me Nuredin Dumanin për Altin Ndocin.

Sipas tij, arsyeja ishte se Nuredini thoshte qĂ« Ndoci dhe Talo Çela donin t’ia ngjisnin atij ngjarjet e tyre.

“Ishte kohĂ« pandemie, Tirana ishte bosh. Ndoci e kishte shtĂ«pinĂ« nĂ« ‘Misto Mame’, por aty binte shumĂ« nĂ« sy dhe nuk e gjeje dot. AtĂ«herĂ« u vendos tĂ« vritej njĂ« nga vĂ«llezĂ«rit Haxhia, qĂ« Ndoci tĂ« vinte nĂ« varrim dhe mĂ« pas tĂ« ekzekutohej. Sipas Nuredinit, kĂ«ta ishin tĂ« gjithĂ« bashkĂ« me Talo ÇelĂ«n. Objektivi ishte Besmir Haxhia. Do ishte edhe Nuredini. MĂ« duket se mĂ« ka sjellĂ« edhe njĂ« foto. UnĂ« isha bashkĂ« me Nuredinin. Shofer ishte Klevis Alla. PĂ«r kĂ«tĂ« ngjarje kam qĂ«ndruar dy ditĂ« nĂ« shtĂ«pinĂ« e Nuredinit”, – dĂ«shmon Hoxhaj.

Vendimi i Nuredin Dumanit!

I dyshuari shpjegon se pĂ«r ngjarjen u pĂ«rdorĂ«n tre kallashnikovĂ« dhe njĂ« armĂ« brezi. “EkzekutorĂ« do ishim unĂ« dhe Nuredini. Ai donte ta bĂ«nim te njĂ« lokal bastesh, ta thĂ«rriste aty. UnĂ« nuk pranova, sepse kishte shumĂ« njerĂ«z dhe mund tĂ« vriteshin persona tĂ« pafajshĂ«m. MĂ« pas u nisĂ«m me njĂ« ‘Toyota’ me portobagazh. UnĂ« mbaja kallashnikovin nĂ« dorĂ« dhe kisha edhe njĂ« armĂ« tĂ« shkurtĂ«r pranĂ«. Veshjet i kishim uniforma OFL. Kishim edhe maska silikoni, por unĂ« nuk e vura”.

Sipas Hoxhajt, njëri nga vëllezërit është vrarë aksidentalisht, pasi Nuredin Dumani vendosi që të eliminoheshin të dy.

“NĂ« ShĂ«navlash, kur kaloi makina e tij, shoferi ynĂ« pa qĂ« ishte me vĂ«llanĂ«. Ia tha Nuredinit dhe ai u pĂ«rgjigj: ‘MirĂ«, i vrasim tĂ« dy’. I ndoqĂ«m pĂ«r pak, por ata ecnin shpejt. MĂ« pas u bllokuan nĂ« trafik. U dolĂ«m nga njĂ« rrugĂ« anĂ«sore dhe hapĂ«m zjarr. QĂ«llova edhe unĂ« edhe Nuredini, – vazhdon Henrik Hoxhaj. – Nuredini zbriti nga makina. I thashĂ« pse po zbriste kot, se i kishim neutralizuar. Ai qĂ«lloi, por arma iu bllokua, pastaj iu bllokua edhe tjetra. AtĂ«herĂ« mora unĂ« armĂ«n, zbrita dhe godita disa herĂ«. UnĂ« godita shoferin”.

PĂ«r kĂ«tĂ« ngjarje, Hoxhaj zhulon, “mora edhe 35 mijĂ« euro. UnĂ« nuk kam pasur komunikim me Krymin (Erion Alibej). Kur mora vesh se ishte arrestuar Klevis Alla, i thashĂ« Nuredinit: ‘ÇfarĂ« bĂ«n, na more nĂ« qafë’. Ai mĂ« tha: ‘Mos u shqetĂ«so’. Kur u kap ai, ka thĂ«nĂ« se pas ngjarjes qĂ«ndronin Altin Ndoci dhe Talo Çela. UnĂ« u habita dhe thashĂ«: ‘ÇfarĂ« thotĂ« ky?'”.

The post ‘I vrasim tĂ« dy’ / Henrik Hoxhaj zbardh skemat e vrasjeve me pagesĂ« nĂ« DurrĂ«s appeared first on Gazeta Si.

Kapri-opozitës: Do bashkëpunoni me Ramën apo jo?!

Nga Gazeta ‘Si’- Deputeti i PartisĂ« MundĂ«sia Erald Kapri ngriti shqetĂ«simin sot nĂ« Parlament se nuk merr pĂ«rgjigje lidhur me kĂ«rkesat e tij pĂ«r interpelancĂ«, kĂ«rkesat e tij pĂ«r ndryshime nĂ« ligj nĂ« Kuvend, apo pĂ«r informacione nĂ« institucionet tona.

“Ju i trajtoni disa si tĂ« nĂ«nĂ«s dhe disa si tĂ« njerkĂ«s”, tha Kapri.

“Ka njĂ« rregullore qĂ« kĂ«rkon 3 javĂ« tĂ« bĂ«het, pikĂ«risht sepse interpelanca lidhet me aktualitetin”, u shpreh Kapri.

MĂ« pas lidhur me çështjen e Komisionit tĂ« Posaçëm ai i bĂ«ri njĂ« thirrje opozitĂ«s: “Lidhur me projektvendimin e Komisionit tĂ« Posaçëm, kam njĂ« pyetje pĂ«r kolegĂ«t e opozitĂ«s se nuk e marr vesh, do bashkĂ«punohet apo jo me RamĂ«n? Nuk e  kuptoj si mund tĂ« ulesh me RamĂ«n, kur ai tĂ« kĂ«rcĂ«non, thotĂ« kam numrat dhe nuk tĂ« pyes me ty?!

E pamundur tĂ« ulesh tĂ« negociosh me RamĂ«n. E pamĂ« çfarĂ« ndodhi nĂ« 2014, pushteti lokal Ă«shtĂ« nĂ« gjendjen mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ« tĂ« mundshme.”, shtoi Kapri.

The post Kapri-opozitës: Do bashkëpunoni me Ramën apo jo?! appeared first on Gazeta Si.

Rrjeti i Epsteinit nĂ« email-e zbulon njĂ« ‘djalĂ« sekret’ tĂ« ish-financierit

Gazeta Si – Jeffrey Epstein mund tĂ« ketĂ« pasur njĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« mbajtur sekret gjatĂ« gjithĂ« kĂ«saj kohe. Kjo Ă«shtĂ« ajo qĂ« del nga miliona faqe tĂ« publikuara nga Departamenti i DrejtĂ«sisĂ« mbi rastin e ish-financierit, i cili tani zyrtarisht ka kaluar kufirin e skandalit edhe nĂ« EuropĂ«.

Sipas “New York Post”, “spiunia” pĂ«r kĂ«tĂ« fĂ«mijĂ« tĂ« supozuar, ishte Sarah Ferguson, ish-gruaja e Andrew Mountbatten-Windsor (vĂ«llai i Mbretit Charles), e cila shkroi nĂ« dy email-e tĂ« datĂ«s 21 shtator 2011: “MĂ«sova nga Duka se keni njĂ« djalĂ«. Edhe pse nuk kemi folur qĂ« atĂ«herĂ«, mbetem me ju me dashuri, miqĂ«si dhe urime pĂ«r lindjen e fĂ«mijĂ«s suaj. Sarah xx”.

Në atë kohë, ish-financieri pedofil ishte dënuar tashmë për marrëdhënie seksuale me një të mitur, por nuk u provua kurrë zyrtarisht se kishte një fëmijë.

Pavarësisht kësaj, pas vdekjes së tij, mbi 100 persona dolën duke pretenduar se ishin fëmijët e tij dhe duke u përpjekur të kërkonin një pjesë të trashëgimisë së tij.

NĂ« shumĂ« komunikime midis SarĂ«s dhe financierit, ka edhe njĂ« referencĂ« shqetĂ«suese pĂ«r njĂ« “fundjavĂ« seksi” tĂ« kaluar nga vajza e tyre Eugenie, e cila, sĂ« bashku me motrĂ«n e saj Beatrice, ende Ă«shtĂ« pĂ«rfaqĂ«suese e familjes mbretĂ«rore.

Ndërsa hetimi vazhdon, dhe pavarësisht se Departamenti i Drejtësisë ka angazhuar mbi 500 avokatë për të redaktuar të gjitha të dhënat e ndjeshme, midis miliona faqeve të publikuara, u publikuan gabimisht të paktën 40 foto nudo të pacensuruara të grave dhe adoleshenteve të reja, shumë prej të cilave ishin të mitura në kohën e abuzimit të tyre.

Disa nga këto imazhe tregojnë ishullin privat të Epstein, të tjerat janë bërë në dhoma gjumi ose hapësira të brendshme.

Me botimin e ri, çështja po pĂ«rhapet si zjarri nĂ« pyll, madje duke arritur edhe nĂ« EvropĂ«. Konkretisht, pĂ«rveç njĂ« miqĂ«sie tĂ« ngushtĂ« me ish-Princin Andrew dhe “Fergin”, siç njihet ish-gruaja e tĂ« pĂ«rjashtuarit nga Windsor, e cila e quante Epstein “vĂ«llain qĂ« ajo gjithmonĂ« donte”, del gjithashtu se ish-financieri, i cili kreu vetĂ«vrasje nĂ« burg nĂ« vitin 2019, jo vetĂ«m qĂ« korrespondonte çdo ditĂ« me Steve Bannon, kĂ«shilltarin e fuqishĂ«m tĂ« Donald Trump, por edhe me Terje RĂžd-Larsen, diplomatin norvegjez qĂ« ishte ndĂ«r negociatorĂ«t e MarrĂ«veshjeve tĂ« Oslos.

Për më tepër, ai arriti të merrte memorandume konfidenciale të qeverisë britanike nga Peter Mandelson dhe priti ish-ministrin francez të Ekonomisë, Bruno Le Maire në rezidencën e tij në Nju Jork.

The post Rrjeti i Epsteinit nĂ« email-e zbulon njĂ« ‘djalĂ« sekret’ tĂ« ish-financierit appeared first on Gazeta Si.

❌