Nga Gazeta âSIâ âVendimi i fundit i qeverisĂ« pĂ«r zgjerimine mbĂ«shtetjes ndaj startup-eve dhe scaleup-eve, duke pĂ«rfshirĂ« edhe investimin e drejtpĂ«rdrejtĂ« tĂ« shtetit nĂ« kapitalin e kompanive, paraqitet si hap drejt inovacionit. NĂ« praktikĂ«, megjithatĂ«, ky model ngre shqetĂ«sime serioze pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si shteti po zgjeron rolin e tij nĂ« treg.
Rreziku kryesor është korrupsioni dhe kapja e vendimmarrjes. Kur fondet publike përdoren për të hyrë drejtpërdrejt në kapitalin e bizneseve private, pa struktura të pavarura investimi dhe pa filtra realë tregu, rritet ndjeshëm mundësia e favorizimeve, klientelizmit dhe ndarjes selektive të fondeve. Përvoja shqiptare me fondet publike tregon se deklaratat formale të konfliktit të interesit nuk mjaftojnë për të garantuar integritetin e procesit.
Një tjetër problem i rëndësishëm është mungesa e një strategjie të qartë daljeje të shtetit nga kapitali. Pa afate të përcaktuara dhe pa rregulla për shitjen e aksioneve, shteti rrezikon të mbetet për një kohë të pacaktuar brenda kompanive, duke ndikuar drejtpërdrejt në vendimmarrjen e tyre dhe duke dekurajuar investitorët privatë.
Po aq problematik është fakti se ky model mund të zëvendësojë kapitalin privat, në vend që ta plotësojë atë. Bizneset orientohen drejt fondeve publike, ndërsa investitorët e tregut tërhiqen përballë një shteti që ofron kushte më të buta dhe merr rrezik që normalisht i takon tregut. Rezultati është deformim i konkurrencës dhe varësi nga buxheti publik.
Edhe monitorimi i projekteve mbetet i kufizuar dhe formal. Vlerësimi i ndikimit për një periudhë të shkurtër pas përfundimit të projekteve nuk pasqyron suksesin real të inovacionit, por vetëm përmbushjen administrative të kritereve, një praktikë e njohur në shumë skema publike shqiptare.
Europa: shteti si lehtësues, jo si shpërndarës pushteti
Në vendet e Bashkimit Europian, mbështetja për startup-et dhe scale-up-et ndjek një logjikë tjetër. Shteti rrallë vepron si investitor i drejtpërdrejtë. Fondet publike kanalizohen përmes strukturave të pavarura profesionale, shpesh në bashkë-investim me kapital privat dhe me rregulla të qarta daljeje.
Në Francë, Gjermani apo Mbretërinë e Bashkuar, investimet publike synojnë të mbushin boshllëqet e tregut, jo të zgjedhin fituesit. Vendimmarrja është teknike, jo administrative, dhe ndikimi politik minimizohet përmes transparencës dhe përgjegjshmërisë së lartë.
Dallimi thelbësor
Ndryshe nga modeli europian, qasja e ndjekur nga qeveria shqiptare rrezikon të kthejë mbështetjen për inovacionin në një instrument pushteti dhe korrupsioni, jo në një mekanizëm zhvillimi. Kur shteti merr rolin e investitorit pa garanci reale pavarësie dhe kontrolli, inovacioni humbet dhe rreziku paguhet nga taksapaguesit.
Pa korrigjime thelbësore, ky model rrezikon të prodhojë pak inovacion dhe shumë favore.
Nga Gazeta âSiâ- Sa herĂ« qĂ« bie shi intensiv, ShqipĂ«ria pĂ«rjeton njĂ« cikĂ«l tĂ« njohur: rrugĂ« tĂ« pĂ«rmbytura, banesa nĂ«n ujĂ« dhe kryeministri qĂ« rikthen ide tĂ« vjetra pĂ«r kanalet kulluese.
Edhe pse çdo ide për menaxhimin e tyre paraqitet si diçka e re, në fakt është gjithmonë një masë e rikthyer nga e shkuara.
NjĂ«jtĂ« Ă«shtĂ« dhe masa e fundit qĂ« Rama njoftoi, e prezantuar si âtask forcĂ«â â njĂ« strukturĂ« koordinuese qeveri-bashki qĂ« do tĂ« hartojĂ« njĂ« plan me tre faza pĂ«r menaxhimin e kanaleve dhe mbetjeve.
Rama tha se kjo flotë do të realizohet përmes një fondi prej 20 mln eurosh që vendit tonë i është vënë në dispozicion nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
Sipas tij kjo flotë mund të përqendrojë më shumë forca diku ku ka një situatë emergjence dhe bashkitë do ndihen më të gatshme për të përballuar emergjencën.
Plane të ngjashme, me piketa gati të njëjta janë prezantuar edhe më herët nga Rama dhe rastet e zbatimit në terren tipikisht kanë qenë sporadike.
Historia na e dëshmon këtë.
Në nëntor të vitit 2015, teksa falenderonte Bashkimin Europian për një fond të dhënë për shmangien e përmbytjeve, kryeministri Edi Rama tha se qeveria kishte gati një reformë që sipas tij do transformonte rrënjësisht kanalet kulluese: bordet e kullimit.
Rama nga Novosela paralajmëron reformën për bordet e kullimit, nëntor 2015
Masa ishte pak a shumë e njëjtë më task-forcën e njoftuar së fundmi: bashkitë do të merrnin kompetencat dhe përgjegjësitë për kanalizimet.
Qëllimi ishte që deri në 2017-n, të bëhej e mundur ujitja e tokave për rreth 100.000 fermerë dhe të parandaloheshin përmbytjet duke pastruar të gjithë kanalet kulluese dhe ato ujitëse.
Sistemi sipas Ramës do të monitorohej me teknologji moderne si GPS për të parandaluar abuzimet dhe raportimet false të punëve të kryera.
Por reforma nuk arriti objektivin e saj kryesor.
Zonat e Nënshkodrës, Myzeqesë dhe Lezhës vijuan të përmbyteshin, bashkitë nuk morën buxhet të mjaftueshëm dhe bordet shpesh u mbushën me emërime politike, jo teknike.
Pas dështimit të kësaj reforme, dy vite më vonë, Ministria e Bujqësisë publikoi një strategji të re të ujitjes dhe kullimit në Shqipëri.
Ky dokument përfshinte masa të reja për të parandaluar përmbytjet në vend. Një nga shtyllat e strategjisë ishte kalimi i përgjegjësive po te bashkitë, pas reformës territoriale.
Në teori, pushteti vendor do të ishte më afër territorit dhe do të reagonte më shpejt.
Sa i takon masave që do ndërmerreshin, në dokument shkruhej se rreth 300 km argjinatura do riparoheshin, rikonstruktoheshin apo ri-dimensionoheshin për shkak të ndryshimeve që kanë ndodhur dekadave të fundit.
Ministria theksoi se do bëhej një vlerësim për veprat shtesë që nevojiteshin për rastet e përmbytjeve për zonat me shkallë të mesme e të lartë rreziku, për veprat ekzistuese dhe gjendjen e tyre, si dhe për standardet që duhen arritur.
Edhe pse në letër dukej si zgjidhje përfundimtare, në realitet dështoi. Strategjia supozonte se bashkitë do ta përballonin barrën, por kjo gjë në shumë raste rezultoi e pamundur.
Kanalet pastroheshin një vit dhe vitin tjetër mbesnin pa ndërhyrje gjë që çoi sërish në përmbytje në Kutallë, Fier dhe Myzeqe.
Nga 2017-a e këtej, Rama ka premtuar vazhdimisht pastrim të kanaleve kulluese dhe ka publikuar tek-tuk punë të kryera, kryesisht në aksin Shkodër-Velipojë apo në Fier.
Por kjo nuk ka mjaftuar. Shqipëria vazhdon të përballet me përmbytje.
Ndonëse planet u rishkruan dhe strukturat u riformatuan, masat ndryshuan formë por jo përmbajtje.
Qeveria vazhdon tĂ« ripaketojĂ« tĂ« njĂ«jtat masa tĂ« vjetra, nĂ«n etiketa tĂ« reja reformash tĂ« cilat deri tani nuk kanĂ« kaluar as vijatâŠe kullimit.
Nga Gazeta âSIâ â Durana Ă«shtĂ« i vetmi, unik, park teknologjik qĂ« ekziston nĂ« botĂ« pa taksa dhe pa kĂ«rkesĂ« llogarie, qĂ« i ka shkaktuar shtetit dĂ«me tĂ« mĂ«dha financiare pa sjellĂ« asnjĂ« pĂ«rfitim. PĂ«rkundrazi Durana u bĂ« streha e kompanive qĂ« figuronin virualisht aty vetĂ«m tĂ« pĂ«rfituar nga shmangia e taksave, duke e kthyer nĂ« njĂ« âparajsĂ« fiskaleâ. Disa nga kĂ«to kompani rezultojnĂ« tĂ« lidhura ngushtĂ« me me kontigjentĂ« nĂ« kĂ«rkim si Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri, protagonistĂ« tĂ« skandalit nĂ« AKSHI.
Precedenti Durana nuk gjendet nĂ« asnjĂ« vend tĂ« EuropĂ«s perĂ«ndimore, ku nuk ekzistojnĂ« parqet teknologjike pa taksa dhe mbi tĂ« gjitha pa prezencĂ« fizike por vetĂ«m aktivitet virtual. Legjislacioni europian, kĂ«rkon qĂ« bizneset tĂ« jenĂ« tĂ« regjistruar fizikisht nĂ« kuadĂ«r tĂ« strategjisĂ« sĂ« tyre âanti-guaskĂ«â, pra kompanitĂ« fantazmĂ«, me aktivitet tĂ« dyshimtĂ«. Edhe nĂ« rastet e regjistrimit si nomadĂ« digjitalĂ« (rasti i LituanisĂ« qĂ« njeh residencĂ«n digjitale) Ă«shtĂ« i detyruar tĂ« ketĂ« sĂ«rish njĂ« adresĂ« fizike aktiviteti dhe person kontakti. Specifikisht, direktiva âUnshellâ (ATAD 3) e BE-sĂ« thekson se ânĂ«se njĂ« kompani nuk provon se ka aktivitet brenda zonĂ«s sĂ« lirĂ« ekonomike, ajo humbet tĂ« drejtĂ«n e lehtĂ«sirave tatimoreâ.
EuropĂ«s nuk i pĂ«lqen as idea âno taxâ, dhe asnjĂ« park teknologjik nĂ« PerĂ«ndim nuk operon nĂ«n njĂ« regjim tĂ« lirĂ« fiskal. Vendet e zhvilluara tĂ« kontinentit mund tĂ« ofrojnĂ« lehtĂ«sime si norma fikse tatimi apo rimbursim tĂ« pjesshĂ«m nĂ« raste humbjeje (rasti i DanimarkĂ«s dhe GjermanisĂ«) apo grante pĂ«r kompanitĂ« e teknologjisĂ« (Suedia).
Vendi ku Ă«shtĂ« projektuar âDurana Parkâ, Xhafzotaj DurrĂ«s
Raste të ngjashme me atë Durana park në Durrës vijnë nga Bjellorusia dhe Moldavia.
Parku HTP i BjellorusisĂ«, qĂ« Ă«shtĂ« quajtur âSilicon Valleyâ i EuropĂ«s, ofron incentiva fiskale pĂ«r bizneset rezidente tĂ« parkut si p.sh 0% tatim mbi fitim, TVSH dhe taksĂ« prone. PĂ«r tatimin mbi pagĂ«n e punonjĂ«sve, bizneset paguajnĂ« njĂ« normĂ« fikse prej 9%, pavarĂ«sisht pagave tĂ« larta. Parku teknologjik i MoldavisĂ« Ă«shtĂ« subjekt i vetĂ«m njĂ« takse. Bizneset qĂ« shtrijnĂ« aktivitetin e tyre pjesĂ« e MITP, taksohen 7% vetĂ«m mbi tĂ« ardhurat totale.
Por, kĂ«to dy parqe tĂ« inovacionit dhe shkencĂ«s, ia kthejnĂ« âborxhinâ ekonomive vendase. NĂ« rastin e HTP-sĂ« nĂ« Bjellorusi, parku kontribuon nĂ« 3% tĂ« PBB-sĂ« sĂ« ekonomisĂ« atje dhe i shton vendit njĂ« qarkullim prej 667.6 milionĂ« rublash ose rreth 240 mln euro nĂ« vit nĂ«pĂ«rmjet shĂ«rbimeve dytĂ«sore dhe taksave jo direkte. Parku i MoldavisĂ«, sipas shifrave nga institucionet moldave, nĂ« vitin 2024 kreu 770 mln euro shitje dhe nga tatimi 7%, i dha mbrapsht shtetit 54 mln euro.
Turqia, mĂ«mĂ« e 90 parqeve teknologjike nĂ« vend, ashtu si ShqipĂ«ria ofron njĂ« regjim âno taxâ pĂ«r kompanitĂ« aty. Sipas legjislacionit turk, kompanitĂ« nĂ« zonat e lira fiskale nuk do tĂ« paguajnĂ« pĂ«r njĂ« periudhĂ« tĂ« caktuar asnjĂ« taksĂ« mbi tatim-fitimin, as TVSH, as tatim mbi pagat.
Por parku turk nuk Ă«shtĂ« âfushe me luleâ.
Kompanitë që operojnë aty janë të detyruara të ndjekin detyrat e caktuara nga shteti. Detyra kryesore është që çdo muaj të raportojnë përparimin e bërë në inovacion dhe kërkim-zhvillim, si dhe të raportojnë shpenzimet e të ardhurat.
Një detyrim tjetër i madh për kompanitë në Turqi, kur të ardhurat e tyre të përjashtuara nga taksat tejkalojnë 1 mln lira në vit, rreth 20 mijë euro, është të investojnë 2% të këtyre të ardhurave në një fond kapitali sipërmarrës (venture capital) të krijuar në Turqi ose në një startup të themeluar në një nga qendrat e zhvillimit në Turqi.  Stafi duhet të regjistrojë të paktën 90 orë pune në muaj në park. Nëse këto kritere nuk plotësohen, kompanitë e humbin privilegjin e përjashtimit nga taksat.
DobishmĂ«ria e kĂ«tyre parqeve nĂ« ekonominĂ« e njĂ« vendi do kohĂ« pĂ«r tâu provuar dhe pĂ«rjashtimet fiskale nuk mbĂ«shteten nga organizatat kombĂ«tare.
No Tax Zone: Pro dhe Kundër
Sipas një analize nga Organizata e Kombeve të Bashkuara, ndonëse mbështetja nga qeveria është e rëndësishme për zhvillimin e parqeve teknologjike, ajo nuk është e domosdoshme.
OKB ngre dy pyetje kur të vendoset financimi i parqeve apo lehtësimi fiskal i tyre (të dyja nuk mund të ndodhin).
Cili është qëllimi kryesor i krijimit të parkut?
A është parku mënya më efektive për ta arritur qëllimin e vendosur?
Organizata argumenton se qeveritë mund të incentivojnë këto parqe kur janë ato kthene në kontribuues me rëndësi të insutrisë së shkencës dhe inovacionit në vend, apo kur sjellin përfitime reale në ekonominë kombëtare apo lokale.
âDo tĂ« ishte gabim qĂ« fondet publike tĂ« pĂ«rdoren vetĂ«m pĂ«r tĂ« pĂ«rfituar pak kompani brenda parkut ose pĂ«r tĂ« mbrojtur interesa tĂ« ngushtaâ, theksojnĂ« ekspertĂ«t e OKB-sĂ«.
Madje, organizata argumeton se hapja e parqeve teknologjike nuk është gjithmonë e dobishme ë krijimin e inovacionit, sepse inovacioni nuk është linear, siç e krijojnë bizneset në park, por ai nxitet nga nevojat e tregut dhe klientëve.
Rasti Durana
Durana Park Ă«shtĂ« parku i parĂ« teknologjik nĂ« ShqipĂ«ri, qĂ« ka nisur punĂ«n nĂ« fillim tĂ« vitit 2025. NdonĂ«se adresa e parkut Ă«shtĂ« nĂ« Xhafzotaj tĂ« DurrĂ«sit, atje nuk ka njĂ« godinĂ« dhe kompanitĂ« qĂ« janĂ« bĂ«rĂ« ârezidenteâ tĂ« saj, punojnĂ« nga zyrat e tyre, por pĂ«rfitojnĂ« tĂ« gjitha benefitet e parashikuara nga ligji.
NjĂ« vit nga krijimi, 53 kompani janĂ« bĂ«rĂ« pjesĂ« e parkut Durana, duke jetuar praktikisht nĂ« njĂ« âparajsĂ« fiskaleâ ku nuk i paguajnĂ« shtetit shqiptar asnjĂ« taksĂ«, nga tatimi mbi fitimin, TVSH-ja, taksat doganore, taksat e infrastrukturĂ«s dhe pronĂ«n, pagat e personelit dhe madje pĂ«rfitojnĂ« rimbursim nga shteti pĂ«r trajnimin e punonjĂ«sve. Kjo do tĂ« zgjasĂ« 15 vite.
Lista e kompanive pjesë e Durana Park
Në thelb, detyra e Duranës është zhvillimi i kërkim-zhvillimit, krijimi i rrjeteve të bashkëpunimit dhe kthimi i Shqipërisë në një qendër rajonale të inovacionit dhe më vonë dhe krijimi i qendrave të të dhënave (Big Data) e robotika.
Deri tani, nuk është i qartë progresi që këto kompani kanë bërë, por janë të qarta se çfarë ka humbur shqipëria.
Sa para kanë humbur shqiptarët nga parku Durana
Në një përllogaritje, bazuar në parashikimet e qeverisë, deri më tani buxheti i shtetit ka humbur
Fillimisht, Këshilli Shqiptar i Investimeve, përgjegjëse për operimin e Durana, parashikon 30 mln lekë për promovimin e projektit,për 3 vitet e para, mesatarisht 10 mln lekë, për vitin e parë. shpenzimet operative për vitin e parë, parashikohen 65.118 lekë, në mungesë të godinës dhe faturave të lidhura me të.
Parashikimet në plan-projektin e Durana, ku mbështeten përllogaritjet e Gazetasi.al.
Durana parashikon që vitin e parë ka 350 të punësuar me një pagë mestare 250 mijë lekë në muaj dhe duke qenë se për këto paga nuk mbahet tatim dhe kontributet i paguan shteti, ky i fundit humb rreth 394 mln lekë të tjera.
Në projeksionet e ministrisë së Ekonomisë, pas 15 vitesh përjashtimi, Durana do të paguajë 471 mln lekë tatim-fitimi për 5 vite dhe sipas përllogaritjeve, vitin e parë shteti ka humbur 94.2 mln lek. Për 14 vitet e ardhshme këto humbje do të katërmbëdhjetëfishohen. Bazuar në të dhënat për taksën e pronës dhe pastrimit, arka e shtetit humb përafërsisht 540 mln lekë në vit.
Në total arka e shtetit ka humbur rreth 1 mld lekë vetëm vitin e parë të Durana park, nga përjashtimet fiskale.
Parashikimet në plan-projektin e Durana, ku mbështeten përllogaritjet e Gazetasi.al.
Nga Gazeta âSiâ- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur qĂ« tĂ« ketĂ« rinumĂ«rim tĂ« plotĂ« tĂ« tĂ« gjitha votave nĂ« vendvotimet nĂ« 28 komuna.
Po ashtu është vendosur që të shkarkohen përfaqësuesit politikë në Komisionin Komunal Zgjedhor në Prizren, ku sipas kreut të KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, janë vërejtur dallimet më të mëdha në votat për kandidatët për deputetë.
Paraprakisht, në këto 28 komuna KQZ kishte vendosur që të rinumëroheshin vetëm 10 për qind e vendvotimeve, ndërkaq në 10 komuna të tjera vendosi për rinumërim të plotë.
Vendimi i 19 janarit vjen pasi gjatë rinumërimit të pjesshëm u vërejtën dallime të mëdha në votat për kandidatët për deputetë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit të vitit 2025.
Pas zbulimit të këtyre devijimeve, partitë dhe organizatat e shoqërisë civile kërkuan rinumërim të plotë të votave.
Nga Gazeta Si- Një studim i ri bie ndesh me bindjet e vjetra se dëshira seksuale mashkullore bie në të 20-at, duke nxjerrë në pah ndikimin e varianteve individuale mbi statistikat e thjeshta të biologjisë.
Burrat e shqetësuar për humbjen e shkëndijës së tyre seksuale pas rinisë nuk duhet të shqetësohen më, me një studim të ri që sugjeron se dëshira mashkullore arrin kulmin në moshën 40 vjeç.
Në të kaluarën, dëshira seksuale është matur kryesisht në lidhje me nivelet e hormoneve.
Testosteroni, hormoni përgjegjës për nxitjen e dëshirës seksuale të burrave, fillon të bjerë me rreth 1 për qind në vit pas moshës 30 vjeç, sipas studimeve. Kjo ka çuar në bindjen e përhapur se burrat janë në kulmin e kënaqësisë së tyre në të 20-at.
Megjithatë, një ekip studiuesish nga Universiteti i Estonisë kanë zbuluar se e vërteta është e kundërta.
Duke analizuar të dhënat e më shumë se 67 mijë të rriturve të moshës 20 deri në 84 vjeç, ata zbuluan se libidoja e burrave vazhdoi të rritej deri në fillim të të 40-ave, duke filluar një rënie graduale në vitet pasuese.
âHormonet kanĂ« rĂ«ndĂ«si, por ato nuk janĂ« e gjithĂ« historia, dhe rĂ«ndĂ«sia e tyre relative ndryshon gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«sâ, thotĂ« Toivo Avik, bashkautor i studimit.
Ai thotë se të dhënat argumentojnë se dëshira zgjat më shumë sesa parashikon një llogari e pastër hormonale, dhe se faktorët socialë/marrëdhëniet shpjegojnë shumë ndryshime.
Studimi, i botuar në revistën Scientific Report, ngre pyetje të rëndësishme rreth kompleksitetit të dëshirës njerëzore përtej biologjisë, si ndikohet ajo nga një mori faktorësh psikologjikë dhe mjedisorë që përcaktojnë kënaqësinë tonë të përgjithshme në jetë.
âDĂ«shira nuk Ă«shtĂ« njĂ« kuriozitet i vogĂ«l. ĂshtĂ« thelbĂ«sore pĂ«r mĂ«nyrĂ«n se si njerĂ«zit i pĂ«rjetojnĂ« e krijojnĂ« marrĂ«dhĂ«niet seksuale dhe vlerĂ«sojnĂ« jetĂ«n e tyre intime. Praktikisht, Ă«shtĂ« gjithashtu jashtĂ«zakonisht e rĂ«ndĂ«sishme pĂ«r shĂ«ndetin e marrĂ«dhĂ«nieve dhe sigurisht pĂ«r shĂ«ndetin nĂ« tĂ«rĂ«siâ, tha Avik.
Studimi zbuloi gjithashtu se disa profesione ishin të lidhura me një oreks më të lartë seksual, duke përfshirë operatorët e makinerive, menaxherët, shoferët dhe ushtarët.
Nga ana tjetër, punonjësit e zyrës dhe ata në role të shërbimit ndaj klientit raportuan një dëshirë më të ulët seksuale.
Kompleksitetet e dëshirës seksuale tek femrat
Në dallim nga gjetjet e tij tek burrat, studimi raportoi se dëshira seksuale tek femrat arrin kulmin midis moshës 20 dhe 30 vjeç, duke rënë ndjeshëm pas moshës 50 vjeç.
Kjo përputhet me hulumtimet e mëparshme mbi efektet e rënies së estrogjenit tek gratë gjatë dhe pas menopauzës. Siç dokumentohet nga John Hopkins Medicine, gratë raportuan një rënie prej 23 për qind në aktivitetin e tyre seksual midis të 50-ave dhe të 70-ave.
Megjithatë, kjo nuk merr parasysh ndikimet shoqërore, siç janë kujdesi për fëmijët dhe stigma, që ndikojnë në dëshirën seksuale të grave dhe stigmës për ta shprehur atë.
âNĂ« shumĂ« shoqĂ«ri, burrat shprehet mĂ« lirshĂ«m dhe Ă«shtĂ« shoqĂ«risht legjitim pĂ«r tâu raportuar ndĂ«rsa gratĂ« mund ta nĂ«n-raportojnĂ« dĂ«shirĂ«n nĂ« anketa anonime pĂ«r njĂ« sĂ«rĂ« arsyeshâ, tha Avik.
Gazeta Si â QĂ« prej vitit 2020, kur Altin Ndoci u vendos nĂ« burgun e DurrĂ«sit pas arrestimit, e deri nĂ« 2024-Ă«n, ishte shoqĂ«ruar 4 herĂ« nĂ« spital, pĂ«r probleme tĂ« ndryshme shĂ«ndetĂ«sore.
Ndërsa nga tetori i vitit 2025, deri në janar 2026, i burgosuri me rrezikshmëri të lartë shoqërore, u shoqërua 5 herë në Spitalin e Durrësit, nga ku u arratis javën e kaluar.
Sipas dosjes hetimore të Prokurorisë së Durrësit, thuhet se 3 nga këto vizita mjekësore, Ndoci i ka bërë kur drejtimi i Institucionit të paraburgimit të Durrësit i ishte besuar Indrit Cërlojit, i arrestuar me dyshimin për shpërdorim detyre.
Ndërsa në dy rastet e tjera, drejtor i komanduar burgut, ka qenë Ervis Dedej (8.10.2025) dhe Edmond Llabani (24.10.2025).
Sipas dosjes hetimore, vizitat e fundit, Ndoci i kreu në datë 26.11.2025 me drejtor të burgut Idrit Cërloj; në datë 18.12.2025, Drejtor Institucioni po Indrit Cerloj dhe në datë 13.01.2026, me Indrit Cërloj.
Po ashtu, thuhet se nga kĂ«qyrja e kamerave tĂ« sigurisĂ«, Ă«shtĂ« konstatuar ndĂ«rveprim i dyshimtĂ« midis kryeinfermierit Aulon Ăuku dhe drejtorit Indrit CĂ«rloj, tĂ« cilĂ«t dyshohet se kanĂ« abuzuar me detyrĂ«n.
âNga informacionet e pĂ«rftuara ShĂ«rbimi i Kontrollit tĂ« BrendshĂ«m nĂ« Sistemin e Burgjeve, rezulton se shpeshtĂ«sia e shoqĂ«rimit pĂ«r nĂ« spital tĂ« tĂ« burgosurve qĂ« kanĂ« rrezikshmĂ«ri tĂ« lartĂ« shoqĂ«rore dhe gjendje tĂ« mirĂ« ekonomike dyshohet se kryhet pĂ«r tâu mundĂ«suar favore tĂ« ndryshme (kryesisht takime speciale) kĂ«tyre tĂ« burgosurve, kundrejt dhĂ«nies sĂ« ryshfetit drejtuesve tĂ« institucioneve dhe personelit pĂ«rkatĂ«sâ, â theksohet nĂ« dosje.
Prokuroria dyshon se vizitat janë realizuar pa pasur nevojë për konsulta mjekësore jashtë burgut.
âDuke marrĂ« nĂ« konsideratĂ« rritjen e frekuencĂ«s sĂ« daljeve nĂ« njĂ« periudhĂ« relativisht tĂ« shkurtĂ«r dhe duke e krahasuar me historikun e mĂ«parshĂ«m tĂ« daljeve tĂ« tij pĂ«r spital, ekziston dyshimi i arsyeshĂ«m se kĂ«to planifikime pĂ«r vizita mjekĂ«sore pĂ«r nĂ« spital qĂ« pĂ«rkojnĂ« me periudhĂ«n tetor 2025-janar 2026 janĂ« fiktiveâ, Ă«shtĂ« shprehur Prokuroria nĂ« dosjen e saj hetimore.
Një tjetër element i dyshimtë, është dhe fakti se daljet e Ndocit për në spital, nuk janë regjistruar sipas procedurave.
âNga verifikimet e deritanishme ka rezultuar se pĂ«r daljet nga IEVP tĂ« tĂ« burgosurit Altin Ndoci qĂ« pĂ«rkojnĂ« me periudhĂ«n tetor 2025-janar 2026, nĂ« asnjĂ« rast nuk Ă«shtĂ« pasqyruar nĂ« komunikatĂ«n e aktivitetit ditor tĂ« DrejtorisĂ« sĂ« PĂ«rgjithshme tĂ« Burgjeve dhe nĂ« asnjĂ« rast nuk Ă«shtĂ« informuar ShĂ«rbimi i Kontrollit tĂ« BrendshĂ«m nĂ« Sistemin e Burgjeveâ.
Rasti i Ndocit nuk duket të jetë një episod i izoluar, në burgun e Durrësit ku nuk kanë munguar favoret ndaj të paraburgosurve, kundrejt pagesave në para.
âNga informacionet e pĂ«rftuara nĂ« kohĂ« nga SHKBB (ShĂ«rbimi I Kontrollit tĂ« BrendshĂ«m tĂ« Burgjeve) rezulton se shpeshherĂ« shoqĂ«rimi pĂ«r spital i tĂ« burgosurve qĂ« kanĂ« rrezikshmĂ«ri tĂ« lartĂ« shoqĂ«rore si dhe me gjendje tĂ« mirĂ« ekonomike, dyshohet se kryhet pĂ«r tâiu mundĂ«suar favore tĂ« ndryshme (kryesisht takime speciale) kĂ«tyre tĂ« burgosurve, kundrejt dhĂ«nies sĂ« ryshfetit Drejtuesve tĂ« institucioneve dhe personelit pĂ«rkatĂ«sâ, shkruhet nĂ« dosjen e ProkurorisĂ«.
Dosja e prokurorisĂ« tregon se kryeinfermieri Ăuku, dyshohet se pĂ«rgatiti lejen dhe e dĂ«rgoi te shefi i komanduar i policisĂ«, Dezdemont Pazaj, si dhe te drejtori i burgut, Indrit CĂ«rloj, i cili e miratoi menjĂ«herĂ«.
Miratimi u bë pa kontrolluar nëse mjekja kishte kryer vizitën dhe pa respektuar rregullat e shoqërimit.
Komisioni i vlerësimit në burg, me firmën e drejtorit tashmë të shkarkuar dhe arrestuar, e kishte vlerësuar 38-vjeçarin si jo të rrezikshëm për arratisje më 4 dhjetor 2025.
Altin Ndoci, i dyshuar pĂ«r vrasje dhe anĂ«tar i grupit kriminal tĂ« Ăopjave nĂ« Elbasan, vrapoi jashtĂ« rrethimit tĂ« spitalit pa asnjĂ« pengesĂ«, duke siguruar largimin e tij me njĂ« automjet tip Audi ngjyrĂ« e zezĂ«, qĂ« e priste jashtĂ«. Ai vijon tĂ« jetĂ« nĂ« arrati.
Një ditë pas arratisjes, shërbimi i kontrollit të brendshëm të burgjeve arrestoi tetë zyrtarë të Burgut të Durrësit.
Mes të arrestuarve janë zv.shefi i policisë, pesë efektivët që shoqëronin Ndocin, specialistja e informacionit dhe kryeinfermierin, të gjithë të dyshuar për shpërdorim detyre.
Gazeta Si â Dy vĂ«llezĂ«r, tĂ« dyshuar pĂ«r pĂ«rfshirje nĂ« vrasjen e njĂ« personi nĂ« vitin 2018 nĂ« DibĂ«r, janĂ« arrestuar gjatĂ« njĂ« operacioni policor tĂ« koduar me emrin âTwinsâ.
Sipas një njoftimi, në pranga ranë K.K., 39 vjeç, dhe K.K., 39 vjeç, të dy banues në Gjirokastër. Gjatë kontrollit të banesave të tyre, policia sekuestroi 3 armë zjarri, përfshirë 2 kallashnikovë dhe 1 pushkë, një thikë, 3 krehëra, municion luftarak, një maskë dhe 3 aparate celularë.
Armët e sekuestruara do të dërgohen në Institutin e Policisë Shkencore për ekzaminime të mëtejshme, për të verifikuar nëse ato janë përdorur në vrasjen e vitit 2018 ose në ngjarje të tjera kriminale.
Hetimet po drejtohen nga Prokuroria e Dibrës, e cila ka nisur një punë intensive për zbardhjen dhe dokumentimin e plotë ligjor të kësaj vrasjeje. Po ashtu, po vijon puna për kapjen dhe arrestimin e personave të tjerë të dyshuar për këtë ngjarje.
Gazeta Si â Shtyhet pĂ«r nĂ« 2 shkurt seanca paraprake ndaj kryebashkiakut tĂ« TiranĂ«s, Erion Veliaj dhe tĂ« pandehurve tĂ« tjerĂ«, tĂ« akuzuar pĂ«r korrupsion, pastrim parash dhe fshehje tĂ« pasurisĂ«.
Avokatja e caktuar kryesisht pĂ«r Erion Veliajn, Valentina Teodoresku, ka marrĂ« leje nga gjykata pĂ«r tâu takuar me Erion Veliajn nĂ« paraburgimin e DurrĂ«sit dhe pĂ«r tâu konsultuar lidhur me mbrojtjen e tij.
Kryebashkiaku ishte i pranishëm në seancë ndryshe nga hera e kaluar kur nuk u paraqit me pretendimin se furgoni i drejtorisë së burgjeve kishte mbërritur vonë.
Seanca e kaluar u shty për shkak të mungesës së Erion Veliajt, ku avokatët e tij thanë para Gjykatës së Posaçme se kryebashkiaku i Tiranës donte të ishte i pranishëm dhe kishte pritur prej mëngjesit furgonin e shoqërimit në ambientet e paraburgimit të Durrësit.
Sipas tyre, mungesa e Veliajt pa një deklaratë për vullnetin e tij nëse do të ishte apo jo i pranishëm e bënte të pamundur vijimin e seancës.
Por pretendimet e ngritura nga avokatët se nuk është shoqëruar në ambientet e gjykatës u mohuan nga Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve, që i cilësoi si të pavërteta.
MĂ« herĂ«t, Gjykata e Posaçme i rrĂ«zoi kĂ«rkesat e Erion Veliajt pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« akses tĂ« njihet me dosjen nĂ« burg, si dhe qĂ« gjatĂ« seancave gjyqĂ«sore tĂ« qĂ«ndrojĂ« jashtĂ« kafazit tĂ« qelqtĂ«.
Po shtu, Gjykata Kushtetuese riktheu në detyrë Erion Veliajn me vendimin e marrë më datë 3 nëntor, ku thuhej se vendimi i qeverisë për shkarkimin e tij si kryebashkiak ishte i kundraligjshëm për faktin se atij nuk iu dha mundësia që të ishte i pranishëm në mbledhjen e këshillit bashkiak, ku u votua me shumicë votash për ta shkarkuar.
Veliaj u arrestua më 10 shkurt të këtij viti nga SPAK në kuadër të hetimeve për korrupsion dhe pastrim parash. Në dosjen ndaj tij janë në total 29 të pandehur ku krahas kryebashkiakut të Tiranës është edhe bashkëshortja e tij Ajola Xoxa dhe disa përfaqësues të kompanive private dhe organizatave jofitimrurëse.
Ndaj Veliajt janë ngritur akuzat korrupsion pasiv në 9 raste, pastrim parash, mosdeklarim pasurie dhe fshehje të të ardhurave, shpërdorim detyre, si dhe futje e sendeve të ndaluara në qeli.
Aktualisht çështja ndaj tij është në seancë paraprake dhe pritet të vendoset nëse gjykata do të pranojë çështjen ndaj tij për gjykim të plotë.
Seguro mori pak më shumë se 31 përqind të votave, ndërsa Ventura mori 23.4 përqind. Balotazhi do të mbahet më 8 shkurt.
Ky është një rezultat mjaft i habitshëm, duke pasur parasysh se sondazhet parazgjedhore e paraqisnin Venturën përpara.
Kjo është hera e parë që nga viti 1986 që asnjë kandidat nuk ka kaluar 50 përqind të votave në raundin e parë, pragu i kërkuar për të shmangur një balotazh.
NdĂ«r kandidatĂ«t e tjerĂ«, liberali JoĂŁo Cotrim Figueiredo mori 15.9 pĂ«rqind, konservatori i pavarur Henrique de Gouveia e Melo 12.3 pĂ«rqind dhe socialdemokrati LuĂs Marques Mendes 11.3 pĂ«rqind.
Portugalia përkufizohet si një sistem gjysmëpresidencial. Kjo do të thotë që presidenti portugez nuk ka një rol kryesisht ceremonial, siç është rasti në shumë sisteme politike evropiane, përfshirë Italinë.
Ai ose ajo ka juridiksion mbi çështje të ndryshme, të tilla si siguria kombëtare dhe politika e jashtme. Në të njëjtën kohë, ai ose ajo nuk mban të gjitha kompetencat e ofruara nga sisteme të tjera gjysmëpresidenciale, shumë më të forta, përfshirë atë francez.
Presidenti shërben një mandat pesëvjeçar dhe mund të rizgjidhet maksimumi dy herë. Presidenti aktual është Marcelo Rebelo de Sousa, një anëtar i Partisë Social Demokratike liberale dhe konservatore, i cili u zgjodh për herë të parë në vitin 2016 dhe më pas u rizgjodh në vitin 2021.
Qendra e djathtĂ« Ă«shtĂ« aktualisht nĂ« qeveri, pasi fitoi me shumicĂ« dĂ«rrmuese zgjedhjet e majit tĂ« kaluar, duke konfirmuar LuĂs Montenegro (gjithashtu i PartisĂ« Social Demokratike) si kryeministĂ«r.
Chega arriti një rezultat historik dhe u bë partia më e madhe opozitare, duke zhvendosur socialistët. Pas fitores së tij, Montenegro e kishte përjashtuar bashkëpunimin me Chega-n, por në pesë muajt e parë të tij në detyrë, qeveria e tij e ka akomoduar atë me masa të ndryshme anti-emigracion.
Gazeta âSIâ- MĂ« 19 janar pĂ«rkujtohet poeti arbĂ«resh Luigj Petrosi, njĂ« figurĂ« kyçe e letĂ«rsisĂ« dhe folklorit arbĂ«resh, i njohur kryesisht pĂ«r publikimin e kĂ«ngĂ«s sĂ« njohur âO e bukura moreâ. Petrosi jetoi nĂ« njĂ« kohĂ« kur komunitetet arbĂ«reshe nĂ« Itali ruanin me fanatizĂ«m gjuhĂ«n, traditat dhe kĂ«ngĂ«t e tyre, si lidhje tĂ« ngushtĂ« me atdheun e largĂ«t. Ai e kuptoi rĂ«ndĂ«sinĂ« e ruajtjes sĂ« kĂ«ngĂ«ve popullore jo vetĂ«m si dokumente folklorike, por si pjesĂ« tĂ« identitetit kulturor dhe historik tĂ« arbĂ«reshĂ«ve. PĂ«rmes punĂ«s sĂ« tij, kĂ«nga âO e bukura moreâ mori jetĂ« , duke kaluar nga tradita gojore nĂ« literaturĂ« dhe duke u bĂ«rĂ« njĂ« dokument i qĂ«ndrueshĂ«m kulturor.
KĂ«nga âO e bukura moreâ ka rrĂ«njĂ« tĂ« thella historike. Sipas filologut arbĂ«resh DhimitĂ«r Kamarda, kjo kĂ«ngĂ« ka origjinĂ«n tek arbĂ«reshĂ«t e ItalisĂ«, tĂ« cilĂ«t u detyruan tĂ« largohen nga trojet e tyre nĂ« atĂ« qĂ« njihet si Morea, sot pjesĂ« e Peloponezit tĂ« GreqisĂ«. Kamarda shpjegon se emri âMoreâ nuk i referohet njĂ« personi apo vajze tĂ« bukur, por Ă«shtĂ« toponimi i njĂ« treve tĂ« madhe historike nga ku u larguan shumica e arbĂ«reshĂ«ve qĂ« sot jetojnĂ« nĂ« Itali. Ai e dokumentoi pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« tekstin e kĂ«ngĂ«s nĂ« librin e tij tĂ« botuar nĂ« vitin 1866, âAppendice al Saggio di Grammatologia Comparata sulla Lingua Albaneseâ, duke ruajtur versionin origjinal popullor me ritĂ«m tresh, qĂ« deri atĂ«herĂ« ishte transmetuar vetĂ«m gojarisht ndĂ«r breza.
Kjo këngë nuk është thjesht një krijim muzikor; ajo memorizon kujtesën e madhe të një atdheu të humbur dhe ka kënduar për më shumë se 600 vjet si një këngë e mërgimtarëve. Përmes saj, arbëreshët dhe arvanitasit e Greqisë ruajnë lidhjen shpirtërore me trojet e tyre të dikurshme. Interpretimi i jashtëzakonshëm i artistëve italianë si Lavinia Mancusi dhe Gabriele Gagliarini e ka bërë këtë këngë të njohur dhe të dashur për publikun edhe jashtë komunitetit arbëresh.
Merita e Luigj Petrosit qëndron në faktin se ai e publikoi këngën duke e shkruar dhe duke ruajtur emocionet dhe ndjeshmërinë e saj, dhe kështu i siguroi një jetë të përjetshme në letërsinë e shkruar.
Kujtimi i Petrosit Ă«shtĂ« njĂ« kujtim i tĂ« gjithĂ« komunitetit arbĂ«resh, i cili pĂ«rmes âO e bukura moreâ gjen njĂ« zĂ« tĂ« pĂ«rbashkĂ«t pĂ«r mallin, dashurinĂ« dhe krenarinĂ« pĂ«r origjinĂ«n e tyre. KĂ«nga Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« simbol i identitetit arbĂ«resh dhe i trashĂ«gimisĂ« kulturore qĂ« ka kaluar brez pas brezi, duke lidhur historinĂ«, ndjenjĂ«n dhe artin nĂ« njĂ« krijim tĂ« pĂ«rjetshĂ«m
Nga Gazeta Si- âKam ditĂ« jam i shqetĂ«suar, sepse mĂ« duket se, sa herĂ« hyj nĂ« zyrĂ« tĂ« tjerĂ« ikin. Nuk e di pse mĂ« largohen. U duket sikur vij erĂ«, por unĂ« nuk vuaj nga asnjĂ« sĂ«mundje. I kam bĂ«rĂ« tĂ« gjitha analizat dhe kam dalĂ« mirĂ«â.
25-vjeçari, punonjës në një kompani private, tregon se prej disa muajsh po përjeton makthin e braktisjes nga kolegët e zyrë. Aq e fortë është bërë kjo ndjesi, sa ai tashmë po e flet dhe me drejtuesit në formën e ankesës.
âMĂ« kanĂ« vĂ«nĂ« kamera, e di unĂ« kush e ka bĂ«rĂ«. Ja kam thĂ«nĂ« dhe drejtueses, tĂ« merren masaâ.
E pyetur nga Gazetasi.al, mjekja psikiatre Valentina Asabelli, thotë se presioni në punë po i vë të rinjtë në një situatë që po krijon çrregullime në funksionim.
Natyra të ndjeshme, të cilat e kanë të pamundur integrimin, janë gjendur para këtij presioni, i cili i bashkohet vështirësive të tyre të mëparshme familjare dhe sociale duke formuar çrregullime edhe më të rënda e të vështira.
Sipas ekspertëve, rastet e psikozave tek të rinjtë po rriten ndjeshëm.
Në disa raste, pacientë të kësaj moshe kanë qenë dhe viktima të bullizimit në shkollë apo dhunës fizike dhe psikologjike në familje.
âPsikoza Ă«shtĂ« njĂ« çrregullim i rĂ«ndĂ« mendor qĂ« karakterizohet nga njĂ« dĂ«mtim i thellĂ« i funksionimit social dhe emocional. Ajo ndikon nĂ« personalitetin e individit, duke i bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« dallimin midis realitetit dhe pĂ«rjetimeve tĂ« tyre tĂ« brendshme. PacientĂ«t me psikoza shpesh pĂ«rjetojnĂ« deluzione dhe halucinacione, tĂ« cilat i ndajnĂ« plotĂ«sisht nga bota e jashtme dhe funksionimi normal i pĂ«rditshĂ«m. Ky çrregullim mund tĂ« jetĂ« i pĂ«rkohshĂ«m ose kronik dhe ka njĂ« ndikim tĂ« madh nĂ« jetĂ«n e individit, duke ndikuar nĂ« marrĂ«dhĂ«niet shoqĂ«rore, aftĂ«sinĂ« pĂ«r tĂ« punuar dhe cilĂ«sinĂ« e pĂ«rgjithshme tĂ« jetesĂ«sâ, thotĂ« mjekja psikiatre.
Duke u fokusuar tek rasti i djalit 25-vjeçar, ekspertët theksojnë se personat me psikoza shpesh përballen me vështirësi në vendin e punës, për shkak të problemeve me përqendrimin dhe vendimmarrjen.
Megjithatë, me mbështetjen e duhur, ata mund të riintegrohen dhe të kenë një jetë profesionale të suksesshme.
âPsikoza Ă«shtĂ« njĂ« gjendje e rĂ«ndĂ« mendore qĂ« kĂ«rkon vĂ«mendje dhe trajtim tĂ« specializuar. Me trajtimin e duhur, shumĂ« pacientĂ« mund tĂ« pĂ«rmirĂ«sojnĂ« cilĂ«sinĂ« e jetĂ«s sĂ« tyre dhe tĂ« rikthehen nĂ« njĂ« funksionim tĂ« qĂ«ndrueshĂ«m social dhe emocionalâ, thotĂ« psikiatrja Valentina Likaj.
Mungesa e psikologut në punë
Ajo që vihet re rëndom në Shqipëri, është mungesa e psikologut në kompanitë publike dhe private.
Sipas psikologes Eksena Qirici, psikologu në vendin e punës është një domosdoshmëri në disa profesione.
âNĂ« kultura si e jona ku vendi i punĂ«s konsiderohet luks, privilegj qĂ« ta ka dhĂ«nĂ« dikush, sakrificĂ« sublime, etj., aspekti psikologjik i funksionimit tĂ« punonjĂ«sit nuk pĂ«rbĂ«n interes, sepse ne kemi njĂ« pĂ«rgjigje âka tĂ« tjerĂ« qĂ« presinâ.
Psikologe Eksena Qirici. Gazeta Si, Janar, 2026.
Sot, ka njĂ« njohje ndryshe tĂ« vlerĂ«s sĂ« mendjes dhe kjo krijon mundĂ«si qĂ« tĂ« vihen nĂ« pah shumĂ« keqfunksionime tĂ« kolegĂ«ve qĂ« kemi nĂ« vendin e punĂ«sâ, thotĂ« pĂ«r Gazeta Si.al, psikologia Eksena Qirici.
Problemet e shëndetit mendor tek të rinjtë, e kanë zanafillën më herët, në fëmijërinë e tyre.
Një studim ndërsektorial u krye në Shqipëri në vitin 2022, duke përfshirë një mostër përfaqësuese mbarëkombëtare prej 5454 nxënësish të moshës 11, 13 dhe 15 vjeç.
Rezultatet treguan se, prevalenca e indekseve më të dobëta të shëndetit mendor ishte 5.2% për shëndetin jo të mirë, 61% për ndjenjën e ulët, 59% për nervozizmin, 56% për nervozizmin, 33% për vështirësitë e gjumit, 31% për vetminë, 16% për humorin e ulët, 36% për vetëefikasitetin e ulët, 15% për ankthin dhe 35% për ndikimin negativ të COVID-19 në shëndetin mendor.
Vajzat, nxënësit më të vjetër dhe ata baballarët e të cilëve ishin të papunë shfaqën një prevalencë dukshëm më të lartë të shëndetit mendor më të dobët për shumicën e indekseve.
Fëmijët nga zonat rurale dhe ata nga familjet më pak të pasura kishin një prevalencë më të lartë të shëndetit më të dobët të vetëvlerësuar.
Gazeta Si â Prokuroria e Posaçme ka kĂ«rkuar 57 vite burg pĂ«r vĂ«llezĂ«rit Duka, konkretisht, 32 vite pĂ«r Leonard DukĂ«n dhe 25 vite pĂ«r Erlis DukĂ«n, tĂ« akuzuar pĂ«r organizimin dhe vrasjen e ish-policit Santiago Malko nĂ« gusht tĂ« vitit 2019 nĂ« TiranĂ«.
Pas dy ditësh, më 21 janar, në orën 11:45 pritet vendimi final i Gjykatës së Posaçme për këtë çështje, ndërsa SPAK ka kërkuar burg edhe për 4 të dyshuar të tjerë si të përfshirë në ngjarje.
GjatĂ« seancĂ«s gjyqĂ«sore tĂ« kĂ«saj tĂ« hĂ«ne, vetĂ« Duka deklaroi pafajĂ«sinĂ«. âDeklaroj qĂ« jam i pafajshĂ«m dhe prokurori nuk ka asnjĂ« fakt kundĂ«r meje. Kjo Ă«shtĂ« e montuar nga policia qĂ« tĂ« mĂ« dĂ«mtojnĂ« mua. Kam besim te drejtĂ«siaâ, tha ai. NdĂ«rsa avokatja e tij, theksoi se konkluzionet e SPAK-ut nuk janĂ« tĂ« bazuara nĂ« prova dhe nĂ« ligj.
Sipas avokates, pĂ«rgjimet nĂ« âSKY ECCâ nuk janĂ« tĂ« ligjshme dhe se identifikimi qĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« nga oficeri i PolicisĂ« GjyqĂ«sore tĂ« kodeve, ka qenĂ« âamator dhe jo i besueshĂ«mâ, pasi nuk Ă«shtĂ« ndjekur procedura e standarde.
Gjatë seancës pati edhe debate në sallë. E ëma e viktimës në gjendje të rënduar emicionale kërkoi që Duka të dënohet me vdekje.
âLeonard Duka mĂ« ka vrarĂ« djalin. MĂ« solli Erlis DukĂ«n dhe Ilir Selmanin dhe mĂ« tha qĂ« sâkam gjĂ« me Santin, por doli e me vrau djalin nĂ« mes tĂ« rrugĂ«s. UnĂ« nuk dua dĂ«nim tĂ« pĂ«rjetshĂ«m, dua dĂ«nim me vdekje pĂ«r kĂ«tĂ«â, tha ajo.
Ata akuzohen pĂ«r âvrasje me paramendimâ, âarmĂ«mbajtje pa lejeâ, âtrafik narkotikĂ«shâ, vepra kĂ«to tĂ« kryera nĂ« formĂ«n e grupit tĂ« strukturuar kriminal.
I akuzuar si një organizatorët e vrasjes së Santiago Malkos në gusht 2019 në Tiranë, Leonard Duka u ekstradua nga Belgjika vitin e kaluar, pas arrestimit po atje në 14 shkurt 2023.
Për vrasjen e Santiago Malkos vijojnë në kërkim Elis Duka, Fatmir Hyseni, Aleksandër Maxhaku dhe Oltion Logu.
Më herët, GJKKO, dënoi me 28 vite burg Ilir Selmanin, ndërsa Gjykata e Lartë riktheu për gjykim dosjen e Blendi Tetës, i akuzuar po ashtu për këtë çështje.
Emri i Leonard DukĂ«s doli dhe nĂ« dosjen e operacionit âRevanshiâ, ku u zbardhĂ«n komunikime e biseda tĂ« zhvilluara nĂ« aplikacionin âSkyâ dhe âEncrochatâ.
Në këto biseda, Duka thurte plane për eliminimin fizik të Ervis Martinajt dhe lidhjeve të afërta të tij shoqërore, siç ishte Erigers Mihasi.
Mbi këto dyshime për Leonard Dukën, SPAK ka ngritur akuzën e sigurimit të kushteve të vrasjes në kuadër të grupit të strukturuar kriminal.
Dhunimi i babait të vëllezërve Duka, dyshohet se është edhe shkaku i armiqësisë mes ish-miqve Duka-Martinaj, që kaluan më tej në konflikt të përgjakshëm.
Nga hetimet dhe dĂ«shmitĂ«, rezulton se Malko kishte rrahur babanĂ« e vĂ«llezĂ«rve Duka dhe situata kishte denigruar mĂ« tej, teksa ish-polici cilĂ«sohej si mbĂ«shtetĂ«s i âmbretit tĂ« kumaritâ, Ervis Martinaj, i cili rezulton i zhdukur prej 8 gushtit 2022 pa asnjĂ« gjurmĂ«.
SPAK ka kërkuar masën e dënimit për:
Leonard Duka â 32 vjet burgim/ DĂ«nimi tĂ« kryhet nĂ« njĂ« burg tĂ« sigurisĂ« sĂ« LartĂ«.
Nga Gazeta âSIâ â Administrata Tatimore ka detajuar skemĂ«n e re tĂ« mbĂ«shtetjes pĂ«r prodhuesit vendas, ku fermerĂ«t mund tĂ« pĂ«rfitojnĂ« njĂ« rimbursim prej 10% mbi vlerĂ«n e produkteve tĂ« tyre. Ky proces, i cili synon tĂ« lehtĂ«sojĂ« kostot e inputeve bujqĂ«sore, kalon pĂ«rmes njĂ« procedure specifike dokumentimi tĂ« njohur si autofaturimi.
Si funksionon autofaturimi?
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve sqaron se barra e dokumentimit bie mbi blerësin e regjistruar për TVSH-në (siç janë grumbulluesit, përpunuesit ose agroturizmet e certifikuara). Ky i fundit lëshon një autofaturë në emër të fermerit për mallrat ose shërbimet e blera.
Në këtë faturë duhet të shënohet domosdoshmërisht NIPT-i i fermerit dhe të gjithë elementet e tjera ligjore. Kjo vlerë fature shërben më pas si bazë për llogaritjen e kompensimit prej 10%.
PĂ«r tĂ« qenĂ« pjesĂ« e kĂ«saj skeme, prodhuesit bujqĂ«sorĂ« duhet tĂ« pĂ«rmbushin katĂ«r kritere kyçe; Qarkullimi vjetor nuk duhet tĂ« kalojĂ« kufirin minimal tĂ« regjistrimit tĂ« TVSH-sĂ«. Produktet ose shĂ«rbimet duhet tĂ« jenĂ« rezultat i drejtpĂ«rdrejtĂ« i punĂ«s sĂ« tyre bujqĂ«sore. Mallrat duhet tâu shiten personave tĂ« tatueshĂ«m qĂ« nuk bĂ«jnĂ« pjesĂ« vetĂ« nĂ« skemat e kompensimit. Fermeri duhet tĂ« jetĂ« i pajisur me NIPT, por pa pasur detyrim pĂ«r deklarim periodik tĂ« TVSH-sĂ«.
Kompensimi llogaritet mbi bazën e vlerës totale të furnizimeve për një periudhë 6-mujore. Për të arkëtuar paratë, fermeri duhet të dorëzojë kërkesën elektronikisht ose me postë pranë Tatimeve, duke bashkëngjitur kopjen e faturave të lëshuara nga blerësi (autofaturat) dhe numrin e llogarisë bankare.
Kalendari i aplikimeve për vitin 2026 ndahet në dy periudha, Janar-Qershor 2026: Aplikimi bëhet deri më 31 dhjetor 2026. Për periudhën Korrik-Dhjetor 2026: Aplikimi bëhet deri më 30 qershor 2027.
Sipas rregullores, administrata tatimore është e detyruar të kryejë kalimin e fondeve në llogarinë e fermerit brenda 30 ditëve nga data e paraqitjes së kërkesës.
Nga Gazeta âSiâ- Deputeti i PartisĂ« Demokratike, Agron Gjekmarkaj gjatĂ« mbledhjes sĂ« sotme tĂ« KonferencĂ«s sĂ« KryetarĂ«ve akuzoi mazhorancĂ«n se sipas tij ka frikĂ« nga fjala e opozitĂ«s.
Ai kujtoi nisjen e sesionit të ri parlamentar, teksa tha se në këto muaj, socialistët sipas tij kanë dhunuar rregulloren dhe opozitën.
Sipas Gjekmarkajt në 11 seanca, vetëm në një kanë arritur të bëjnë një debat normal sepse sipas tij, ata kishin frikë nga opozita për shkak të skandaleve të fundit që kanë përfshirë qeverinë.
âKatĂ«r muajt nga shtatori nĂ« dhjetor kanĂ« qenĂ« muajt mĂ« tĂ« shĂ«mtuar tĂ« parlamentarizmit: dhunim i Rregullores, dhunim i opozitĂ«s. NĂ« 11 seanca vetĂ«m njĂ« a dy herĂ« kemi bĂ«rĂ« debat normal, sepse keni pasur frikĂ« nga fjala e opozitĂ«s, tĂ« pĂ«rfshirĂ« nga skandalet tuaja!
QĂ« tĂ« kemi vit tĂ« mbarĂ«, duhet qĂ« drejtĂ«sia tĂ« mos merret peng, qĂ« viti tĂ« mos fillojĂ« me hungĂ«rima, pĂ«rçarje e çjerrje, se si doni tâi tregoni vendin opozitĂ«s! Ju them: mos guxoni! Do ta keni pĂ«rballĂ« opozitĂ«n nĂ« Kuvend dhe nĂ« sheshet e ShqipĂ«risĂ«! MeqĂ« zoti Balla iu referua raportit tĂ« OSBE/ODIHR, i them se ai raport jua rrĂ«zoi zgjedhjet e vjedhura tĂ« 11 Majit, ato dy tĂ« tretat qĂ« ju thoni!
Zoti Balla foli pĂ«r njĂ« ShqipĂ«ri qĂ« nuk ekziston. Foli pĂ«r vizione, duke shmangur atĂ« qĂ« ShqipĂ«ria reale pret tĂ« dĂ«gjojĂ«, atĂ« qĂ« qytetarĂ«t duan: dĂ«nimin e korrupsionit. ĂfarĂ« keni pĂ«r tĂ« thĂ«nĂ« pĂ«r drejtĂ«sinĂ« e marrĂ« peng me dhunĂ« nga mazhoranca? PĂ«r sekserin apo taksidarin e RepublikĂ«s, qĂ« ta ka pushuar nga puna edhe ty si ministĂ«r, apo ndonjĂ« tjetĂ«r kĂ«tu?
Hakmarrja e drejtĂ«sisĂ«, jo âhakmarrja pĂ«r drejtĂ«siâ, do tĂ« bjerĂ« mbi ju, nga brenda dhe nga jashtĂ«â, tha ai.
Nga Gazeta Si- Shqipëria regjistroi javën e parë të muajit janar mbi 13 mijë raste të sëmurësh të prekur nga virozat respiratore dhe Covid-19.
Sipas ekspertĂ«ve, rritja e kurbĂ«s sĂ« rasteve tregon se po shkojmĂ« drejt âvijĂ«s sĂ« kuqeâ tĂ« pandemisĂ« e cila ka pragun 15 mijĂ« raste nĂ« javĂ«.
âNga totali i rasteve tĂ« regjistruara nĂ« sistemin e survejancĂ«s sĂ« ISHP, 80% e tyre janĂ« raste me grip, çka tregon se ShqipĂ«ria tashmĂ« gjendet ânĂ«n pushtetinâ e gripitâ, thonĂ« ekspertĂ«t pĂ«r Gazetasi.al.
Situata paraqitet më problematike tek fëmijët, kryesisht mosha pediatrike.
Mbi 300 pacientë të vegjël paraqiten çdo ditë në urgjencën e spitalit të Pediatrisë në QSUT.
Mjekët thonë se moshat pediatrike 0-6 vjeç janë rastet më të shpeshta që kërkojnë ndihmë të specializuar mjekësore, pasi vijnë me simptoma të rënda, temperaturë e lartë, kollë dhe në disa raste dhe diarre.
Sipas mjekes pediatre, Suada Hilaj, prej muajit dhjetor, kapacitetet e urgjencës dhe spitalit pediatrik janë rritur ndjeshëm. Ndikim ka patur dhe ulja e ndjeshme e temperaturave gjatë muajit janar.
Mjekja Hilaj thotë se megjithëse simptomat janë pothuajse të njëjta, nga testet e kryera apo analizat, konstatohet në dominancë gripi i cili këtë vit qarkullon në dy variante, janë tipi Australian A/H3 dhe A/H1, ku varianti A/H3 ose gripi Australian ka rritur ndjeshëm numrin e të prekurve në rang vendi.
PacientĂ«t e prekur kanĂ« raportuar temperaturĂ« tĂ« lartĂ« deri nĂ« 38â40 gradĂ« Celsius, ethe, djersitje, dhimbje tĂ« forta koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje tĂ« theksuar, dobĂ«si, kollĂ« tĂ« thatĂ«, dhimbje fyti, rrufĂ« ose hundĂ« tĂ« bllokuar, humbje oreksi, si dhe nauze, tĂ« vjella apo diarre, mĂ« shpesh te fĂ«mijĂ«t.
Te grupet e rrezikut, përfshirë të moshuarit, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe personat me sëmundje kronike, gripi A/H3 mund të shoqërohet më shpesh me komplikacione, si bronkiti, pneumonia dhe përkeqësimi i sëmundjeve ekzistuese, veçanërisht ato të zemrës, mushkërive dhe diabetit.
Nga Gazeta âSIâ â NjĂ« vendim i ri i ministrisĂ« sĂ« EkonomisĂ« dhe Inovacionit, zgjeron mbĂ«shtetjen pĂ«r bizneset e llojeve start-up, duke pĂ«rfshirĂ« pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« konceptin e âScaleup-eveâ.
Sipas dokumentit, tashmë ndihmë nga shteti do të përfitojnë edhe scale-up, bizneset e zhvilluara dhe të konsoliduara në treg.
Ndryshe nga rregullat e mëparshme të vitit 2024 të cilat shfuqizohen, vendimi i ri specifikon se shteti nuk do të ofrojë vetëm grante klasike. Instrumentet e reja financiare përfshijnë financimin me kapital (equity) ku shteti mund të investojë drejtpërdrejt në kapitalin e kompanive.
Mekanizmat e lehtësimit të rrezikut: Skema që mbrojnë sipërmarrësit nga dështimet e mundshme në inovacion dhe masa teknike si ofrimi i aksesit në laboratorë, infrastrukturë kërkimore dhe konsulencë ligjore apo financiare falas.
Një risi tjetër është monitorimi dhe Agjencia përgjegjëse do të ndjekë zbatimin e projekteve deri në 12 muaj pas përfundimit të tyre për të vlerësuar ndikimin real në ekonomi.
Për të shmangur abuzimet, qeveria parashikon ngritjen e një Komisioni për vlerësim dhe ankimin, ku anëtarët duhet të plotësojnë kritere të larta profesionale, përfshirë të paktën 10 vite përvojë pune për përfaqësuesit nga bota akademike dhe ekosistemi i startup-eve. Gjithashtu, çdo anëtar është i detyruar të nënshkruajë deklaratën e konfliktit të interesit përpara çdo procesi vlerësimi.
Për të garantuar transparencë, i gjithë procesi i aplikimit do të kryhet përmes portalit e-Albania. Afatet për thirrjet publike do të jenë të qarta, duke zgjatur nga 10 deri në 30 ditë pune.
Ky vendim hyn në fuqi më datë 22 janar 2026, pas hyrjes në fuqi të ndryshimeve në ligjin bazë për startup-et
Nga Gazeta âSiâ- NĂ« konferencĂ«n e kryetarĂ«ve tĂ« Kuvendit, kreu i grupit tĂ« PS-sĂ«, Taulant Balla i Ă«shtĂ« drejtuar demokratĂ«ve duke u thĂ«nĂ« se po shkelin marrĂ«veshjen e sesionit tĂ« kaluar parlamentar, ku u dakordĂ«sua bashkĂ«punimi pĂ«r arritjen e reformĂ«s zgjedhore dhe asaj territoriale.
Grupi i PD-së është tërhequr nga komisionet përkatëse në shenjë revolte pas zgjedhjes së padrejtës sipas tyre të Avokatit të Popullit.
Balla bĂ«ri tĂ« qartĂ« qĂ« nĂ«se anĂ«tarĂ«t e PD, do tĂ« refuzojnĂ« tâi bashkohen komisioneve, PS do tĂ« jetĂ« e detyruar pĂ«r tĂ« vijuar punĂ«n e vetme.
âMos humbisni kohĂ« kot me thirrje dhe pĂ«rbetime revolucionesh qĂ« nuk kanĂ« pĂ«r tĂ« ndodhur. Mos humbisni kohĂ« kot as me âshtrimin e tapetitâ tĂ« alibisĂ« pĂ«r humbjen e radhĂ«s. Jemi tĂ« gatshĂ«m tĂ« bashkĂ«punojmĂ« me ju plotĂ«sisht pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« ShqipĂ«risĂ« njĂ« Kod tĂ« ri Zgjedhor sipas standardeve mĂ« tĂ« mira zgjedhore, njĂ« Ndarje Administrative Territoriale funksionale, e gjithçka tjetĂ«r. Por duhet ta fiksoni mirĂ« nĂ« mendje se ju nuk mund tâi bllokoni reformat. Kemi bĂ«rĂ« njĂ« marrĂ«veshje nĂ« sesionin e kaluar pĂ«r ngritjen e komisioneve. NĂ«se ju sot thoni âtĂ«rhiqemi nga komisionetâ, kjo Ă«shtĂ« shkelje e marrĂ«veshjes nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« njĂ«anshme. Ne do tĂ« detyrohemi tĂ« vazhdojmĂ« punĂ«n edhe pa juâ tha ai.
Balla shtoi se Komisioni i Posaçëm i Reformës Zgjedhore duhet të adresojë rekomandimet e OSBE-ODIHR-it, ku përparësi të veçantë ka depolitizimi i plotë i administratës zgjedhore.
âReforma zgjedhore, sa i pĂ«rket Kodit Zgjedhor, kĂ«rkon tĂ« paktĂ«n 84 vota nĂ« Kuvend. Por ne e kemi bĂ«rĂ« publike ambicien tonĂ« pĂ«r njĂ« reformĂ« mĂ« tĂ« thellĂ«, e cila tĂ« pĂ«rfshijĂ« edhe zvogĂ«limin e numrit tĂ« deputetĂ«ve tĂ« Kuvendit tĂ« ShqipĂ«risĂ« nĂ« tĂ« paktĂ«n 100 apo 101 deputetĂ«. DĂ«gjova zotin Gjekmarkaj se opozitĂ«s i Ă«shtĂ« mohuar e drejta e fjalĂ«s. Ka njĂ« indikator shumĂ« domethĂ«nĂ«s nga sesioni i kaluar: koha e diskutimeve. Opozita ka marrĂ« 48 orĂ« diskutime, ndĂ«rsa shumica, bashkĂ« me QeverinĂ«, 40 orĂ« diskutime nĂ« seancĂ« plenareâ, tha Balla.
Nga Gazeta âSiâ- Ministrja pĂ«r PunĂ«t e Jashtme, Elisa Spiropali, mohoi kategorikisht çdo pretendim pĂ«r falje tokash apo dhĂ«nie territoresh shqiptare, nĂ« lidhje me zĂ«rat pĂ«r njĂ« vizitĂ« tĂ« Ivanka Trump dhe projektin e pĂ«rfolur âKushner nĂ« Sazanâ.
Duke iu përgjigjur pyetjeve të gazetarëve, Spiropali theksoi se nuk ekziston asnjë plan për falje tokash dhe se askush nuk i ka kërkuar Shqipërisë të japë territore apo të angazhohet në veprime të tilla.
Ajo sqaroi se bëhet fjalë për projekte serioze zhvillimore, të cilat janë në përputhje me prioritetet e qeverisë shqiptare për zhvillimin ekonomik dhe turistik të vendit.
 âJo vetĂ«m familja e presidentit Trump, por tĂ« gjithĂ« zyrtarĂ«t amerikane janĂ« tĂ« mirĂ«pritur nĂ« ShqipĂ«ri dhe nuk kemi asnjĂ« detyrim tĂ« japim informacione mbi vizitat e tyre qoftĂ« private apo tĂ« tjera. Nuk ka asnjĂ« plan as pĂ«r falje tokash, as pĂ«r dhĂ«nie tĂ« territoreve shqiptare, por ka njĂ« partneritet tĂ« qartĂ«. TĂ« jeni tĂ« sigurt se asnjĂ« nuk kĂ«rkon, as SHBA-tĂ«, as Trump, as familja e tij qĂ« ShqipĂ«ria tĂ« falĂ« toka siç i quani ju apo tĂ« angazhohet nĂ« aktivitet tĂ« tilla nĂ« ShqipĂ«ri.
Ka projekte serioze qĂ« janĂ« pjesĂ« e projekteve tona zhvillimore dhe ne jemi krenarĂ« pĂ«r to siç jemi krenarĂ« edhe pĂ«r programe dhe projekte tĂ« tjera tĂ« cilat padiskutim do tâi bĂ«jmĂ« realitet nĂ« ShqipĂ«riâ, tha Spiropali.
Kryeministri Edi Rama duke folur për këtë çështje ka thënë se ishulli nuk do të shitet asnjëherë dhe se qeveria shqiptare do të jetë partnere me grupin që do të investojë aty. Ai ka theksuar se ky projekt do të jetë risi për zonën e Mesdheut.
Krishtlindjet dhe Viti i Ri mbaruan, jashtĂ« Ă«shtĂ« ftohtĂ« dhe errĂ«sirĂ« ââdhe Ă«shtĂ« koha qĂ« tâi ktheheni punĂ«s intensive.
E hëna blu, e njohur si dita më depresive e vitit, ka qenë në trend online prej vitesh.
Sipas TikTok, numri i postimeve të etiketuara me këtë term është rritur nga viti në vit në 68,600, një rritje prej 35%.
Edhe pse nuk fshihet asgjë shkencore pas saj, emri thuhet se u shpik nga psikologu Cliff Arnall në vitin 2004, dhe kjo ditë bie të hënën e tretë të janarit çdo vit.
Kjo është kundërshtuar nga të tjerë gjatë viteve.
Ai e shpiku atĂ« pasi njĂ« kompani pushimesh i kĂ«rkoi njĂ« âformulĂ« shkencoreâ pĂ«r trishtimin e janarit.
Dr. Philip Clarke, lektor nĂ« psikologji thotĂ« se ka filluar tĂ« flasĂ« kundĂ«r âTĂ« hĂ«nĂ«s bluâ kur pa qĂ« kompanitĂ« po pĂ«rpiqeshin tĂ« shisnin produkte duke e pĂ«rdorur kĂ«tĂ« ditĂ« si justifikim.
âMund ta kuptoj pse njerĂ«zit ndihen keq nĂ« janar, sapo ke kaluar festat, duke kaluar shumĂ« kohĂ« me familjen, duke u kĂ«naqur shumĂ« dhe tashmĂ« gjithçka duket shumĂ« mĂ« e errĂ«t. GjĂ«ja kryesore pĂ«r tâu mbajtur mend Ă«shtĂ« se âE hĂ«na Bluâ nuk Ă«shtĂ« provuar shkencĂ«risht, nuk ka asnjĂ« provĂ« qĂ« janari sheh njĂ« rritje tĂ« referimeve pĂ«r shĂ«ndetin mendor, megjithĂ«se mund tĂ« duket kĂ«shtuâ, tha ai.
MegjithatĂ«, ai mendon se njĂ« âpĂ«rfitim vĂ«rtet i fortĂ«â i konceptit Ă«shtĂ« se i bĂ«n njerĂ«zit tĂ« zhvillojnĂ« ato âbiseda tĂ« vĂ«shtiraâ rreth depresionit dhe ankthit dhe âçfarĂ« mund tĂ« bĂ«jnĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« pĂ«r tĂ« ndihmuar me kĂ«tĂ«â.
Ka pasur sugjerime pĂ«r ta shndĂ«rruar âTĂ« hĂ«nĂ«n Bluâ nĂ« âHĂ«nĂ«n e BreĂ«â, me organizatĂ«n bamirĂ«se tĂ« shĂ«ndetit mendor nĂ« AmerikĂ« qĂ« inkurajon njĂ« bisedĂ« me familjen dhe miqtĂ« mbi bisedat virtuale.
Edhe pse Philip mendon se Ă«shtĂ« e rĂ«ndĂ«sishme tĂ« mos e ngatĂ«rroni ndjenjĂ«n e depresionit me depresionin, ai ka kĂ«shilla qĂ« tĂ« gjithĂ« mund tâi pĂ«rdorin pĂ«r njĂ« shĂ«ndet mĂ« tĂ« mirĂ« mendor.
â Ushtrime fizike
âUshtrimet fizike janĂ« njĂ« gjĂ« fantastike qĂ« njerĂ«zit mund tĂ« bĂ«jnĂ«, pasi çlirojnĂ« endorfina dhe kimikate tĂ« lumtura. Nuk ka pse tĂ« jetĂ« ushtrim nĂ« palestĂ«r sepse kjo mund tĂ« jetĂ« e bezdisshme pĂ«r disa njerĂ«zâ, tha ai.
âBĂ«het fjalĂ« vetĂ«m pĂ«r rritjen e aktivitetit tuaj fizik.â
â VlerĂ«soni qĂ«llimet tuaja tĂ« Vitit tĂ« Ri
âShumĂ« njerĂ«z dĂ«shtojnĂ« nĂ« pĂ«rmbushjen e qĂ«llimeve tĂ« Vitit tĂ« Ri brenda dy ose tre javĂ«shâ, vuri nĂ« dukje ai.
âPor nĂ«se keni dĂ«shtuar, shikoni pse dhe pĂ«rdoreni atĂ« si njĂ« pĂ«rvojĂ« mĂ«simi.
âKjo u jep njerĂ«zve shpresĂ« se ata ende mund tĂ« punojnĂ« drejt njĂ« qĂ«llimi pĂ«r vitin dhe tĂ« mos e qortojnĂ« veten pĂ«r kĂ«tĂ«.â
â VullnetarizĂ«m
âNjĂ« arsye pse njerĂ«zit e duan Krishtlindjen nuk Ă«shtĂ« domosdoshmĂ«risht marrja, por kĂ«naqĂ«sia qĂ« marrin duke ndihmuar njerĂ«zitâ, shtoi ai.
âKjo mund tĂ« jetĂ« njĂ« mĂ«nyrĂ« e mirĂ« pĂ«r tĂ« marrĂ« njĂ« shtysĂ« lumturie pa pasoja financiare.â
Gazeta âSIâ â NĂ« njĂ« njoftim zyrtar nĂ« rrjetin social Facebook, ministri i kulturĂ«s Blendi Gonxhja vuri nĂ« dukje rĂ«ndĂ«sinĂ« e njĂ« artefakti tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m me vlerĂ« kombĂ«tare dhe europiane, i cili u shtua nĂ« koleksionin e Muzeut KombĂ«tar âGjergj Kastrioti SkĂ«nderbeuâ nĂ« KrujĂ«.
Bëhet fjalë për hartën origjinale të Bartolomeo Paretos të vitit 1455, një nga dëshmitë më të rralla të hartografisë evropiane të shekullit XV, e cila ka vlerë të madhe jo vetëm për saktësinë e saj gjeografike, por edhe për rëndësinë historike dhe kulturore që mbart.
Kush ishte Bartolomeo Pareto dhe çfarë përmban kjo hartë e vitit 1455?
Harta e vitit 1455, e njohur si portolano, është një dokument i dekoruar me detaje të hollësishme, që përfshin pjesën më të madhe të Evropës, Afrikës Veriore dhe Lindjes së Mesme. Ajo është krijuar me kujdes të madh dhe tregon ndikimet e modeleve kartografike të Battista Beccario-s nga Gjenova dhe të Angelino Dulcert-it nga Spanja.
Përveç detajeve të bregdetit dhe porteve, harta përmban edhe elemente artistike dhe simbolike që i japin asaj një vlerë të dyfishtë: si mjet navigimi dhe si vepër arti. Një nga detajet më të veçanta është paraqitja e ishullit fantazmë Antilia në Oqeanin Atlantik, një element i njohur nga mitet dhe hartat e kohës, i cili u zhduk nga hartat e shekullit XVI.
Portolani përmban gjithashtu të dhëna të rëndësishme historike dhe kulturore për Ballkanin dhe Evropën e Mesme. Shënimet e tij vendosin në hartë jo vetëm qytete dhe porte, por edhe emra të figurave të shquara. Një nga veçantitë e  kësaj harte është se vendos emrin e Skënderbeut si toponim në qendër të Ballkanit, duke dëshmuar se figura e heroit shqiptar ishte e njohur dhe e respektuar nga oborret mbretërore të Europës dhe të botës së krishterë. Kjo e bën hartën një burim unik për historianët dhe studiuesit e marrëdhënieve politike dhe kulturore në Europën e shekullit XV.
Krijuesi i kĂ«saj harte, Bartolomeo Pareto, ishte njĂ« prift dhe kartograf gjenovez, i njohur pĂ«r mjeshtĂ«rinĂ« e tij nĂ« hartografinĂ« nautike. Nuk dihet shumĂ« pĂ«r jetĂ«n e tij tĂ« hershme, por Ă«shtĂ« e dokumentuar se ai jetoi dhe punoi nĂ« Gjenova, ku u shugurua prift nĂ« vitin 1455, pas shĂ«rbimit si akolit papnor. Ky funksion sugjeron kontakte me oborrin papnor nĂ« RomĂ«, megjithĂ«se titulli ishte mĂ« shumĂ« njĂ« nder sesa njĂ« detyrĂ« aktive. NĂ« vitin 1453, njĂ« mbledhje e KĂ«shillit tĂ« ShĂ«n Gjergjit e pĂ«rshkroi si âi vetmi gjenovez ekspert nĂ« artin e hartimit tĂ« hartave nautikeâ dhe i dha njĂ« pĂ«rjashtim fiskal deri nĂ« 12 libra, duke njohur rĂ«ndĂ«sinĂ« e veçantĂ« tĂ« punĂ«s sĂ« tij pĂ«r navigatorĂ«t gjenovezĂ«. Para vitit 1455, Pareto ndĂ«rmori njĂ« udhĂ«tim tĂ« gjatĂ« detar, gjatĂ« tĂ« cilit kaloi Detin e Alboranit, dhe qĂ« nga viti 1460 shĂ«rbeu si famullitar i kishĂ«s sĂ« ShĂ«n Gjergjit nĂ« Gjenova.
PĂ«rveç hartĂ«s sĂ« vitit 1455, nga Pareto kanĂ« mbijetuar disa fragmente tĂ« njĂ« harte tĂ« Gadishullit Italian tĂ« vitit 1457 dhe njĂ« fragment i njĂ« mappamundi, i ruajtur nĂ« Muzeun e Pallatit Topkapı. Ai vdiq para datĂ«s 9 nĂ«ntor 1464, kur drejtimi i kishĂ«s sĂ« ShĂ«n Gjergjit iu caktua kanonikut Pietro deâ Carderini. PĂ«rmes veprĂ«s sĂ« tij, dhe veçanĂ«risht hartĂ«s sĂ« vitit 1455, Bartolomeo Pareto la njĂ« trashĂ«gimi tĂ« paharrueshme nĂ« hartografinĂ« evropiane dhe njĂ« dĂ«shmi tĂ« rĂ«ndĂ«sishme tĂ« lidhjeve kulturore dhe politike midis GjenovĂ«s, Vatikanit dhe EuropĂ«s sĂ« shekullit XV, duke bĂ«rĂ« qĂ« emri i tij tĂ« mbetet njĂ« pikĂ« referimi pĂ«r studiuesit e historisĂ« sĂ« hartografisĂ« dhe kulturĂ«s evropiane.
Një kopje hartës e certifikuar sipas standardeve shkencore u soll për herë të parë në Shqipëri nga kartografi  shqiptar Artan Shkreli në vitin 2017 dhe sot ruhet në Muzeun Kombëtar të Shqipërisë, ku është ekspozuar dhe e aksesueshme për publikun, studiuesit.
Login
