Gazeta Si â Debati i fundit midis Donald Trump dhe Giorgia Melonit ka konfirmuar se marrĂ«dhĂ«niet midis tĂ« dyve tani janĂ« tĂ« tendosura, pas dy vitesh nĂ« tĂ« cilat kryeministrja italiane ishte pĂ«rpjekur tĂ« paraqiste veten si udhĂ«heqĂ«sja europiane mĂ« e afĂ«rt me presidentin e SHBA-ve, njĂ« nga aleatĂ«t e paktĂ«, tek i cili ai mund tĂ« mbĂ«shtetej vĂ«rtet.
MarrĂ«dhĂ«nia e tyre kishte filluar nĂ« mĂ«nyrĂ«n mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« mundshme: Trump e mbuloi me komplimente, duke e quajtur ânjĂ« grua fantastikeâ, ânjĂ« grua tĂ« bukurâ dhe ânjĂ« udhĂ«heqĂ«se tĂ« pabesueshme dhe shumĂ« tĂ« respektuarâ.
Megjithatë, që nga ajo kohë, veçanërisht në gjashtë muajt e fundit, kanë dalë disa çështje politike që kanë zbuluar se sa i paqëndrueshëm ishte pozicioni i Melonit: Groenlanda, të cilën Trump kërcënoi ta aneksonte; luftërat në Lindjen e Mesme, me refuzimin e Italisë për të përdorur bazën amerikane në Sigonella; përplasja mbi kritikat e Trump ndaj Papa Leo XIV, që kulmoi me debatin e të premtes.
Meloni kishte filluar ta bindte Trumpin edhe para inaugurimit tĂ« tij zyrtar nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«. NjĂ« nga takimet e tyre tĂ« para ishte natĂ«n midis 4 dhe 5 janarit 2025, kur Meloni fluturoi pĂ«r nĂ« Florida pĂ«r tĂ« vizituar vilĂ«n e Trumpit nĂ« Mar-a-Lago. Ishte njĂ« vizitĂ« jozyrtare, e pazbuluar pĂ«r shtypin. Trump e mirĂ«priti, duke e quajtur ânjĂ« grua fantastikeâ.
Arsyeja e atij takimi u bë e qartë disa ditë më vonë, kur gazetarja Cecilia Sala, e ndaluar në Iran, u lirua. Irani e kishte arrestuar atë në këmbim të Mohammed Abedini Najafabadi, një inxhinier iranian që trafikonte teknologji ushtarake, i ndaluar në aeroportin Malpensa të Milanos më 16 dhjetor me kërkesë të Shteteve të Bashkuara.
Sipas burimeve qeveritare dhe të inteligjencës, gjatë vizitës së saj në Mar-a-Lago, Meloni kishte marrë një angazhim nga Trump për të mos penguar negociatat.
Që nga ai moment, kryeministrja filloi të pohonte afërsinë e saj të veçantë me presidentin e SHBA-ve në nivel ndërkombëtar, duke u paraqitur si një lloj ndërmjetësuesi midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara, duke përdorur gjithashtu një afinitet ideologjik me Trump.
E gjithë kjo zgjati rreth një vit. Shenja e parë se kjo strategji do të jepte rezultate erdhi me tarifat. Në fillim të prillit 2025, Trump njoftoi tarifa të reja tregtare kundër pjesës më të madhe të botës, përfshirë Bashkimin Evropian, duke demonstruar edhe një herë mungesën e gatishmërisë së tij për të negociuar, madje as me aleatët e tij historikë.
Meloni u pĂ«rpoq tĂ« distancohej duke diskutuar njĂ« eliminim tĂ« mundshĂ«m tĂ« ndĂ«rsjellĂ« tĂ« tarifave midis Shteteve tĂ« Bashkuara dhe Bashkimit Evropian, duke pĂ«rdorur njĂ« formulĂ« tĂ« quajtur âzero pĂ«r zeroâ, dhe nĂ« mesin e prillit ajo udhĂ«toi pĂ«r nĂ« Uashington pĂ«r ta diskutuar atĂ«.
Takimi në Shtëpinë e Bardhë përfundoi me shumë lëvdata nga Trump, por pak lëshime konkrete, nëse kishte.
Në muajt në vijim, tarifat e kërcënuara u rritën në 30 përqind, duke konfirmuar se marrëdhëniet e mira me Trump kishin qenë joefektive.
Megjithatë, deri në atë pikë, nuk kishte pasur mosmarrëveshje të mëdha, të paktën publikisht. Burimi i parë i vërtetë i tensionit erdhi në janar 2026.
Trump kishte rifilluar kërcënimin për aneksimin e Groenlandës, e cila është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, në fakt një pjesë e territorit evropian.
Ky ishte një problem i rëndësishëm për Melonin, pasi ajo kishte krijuar një rol si negociatore midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara dhe asaj iu desh të përpiqej të mbante në anën e saj një aleat që po kërcënonte të pushtonte dhe aneksonte territorin e një vendi tjetër evropian.
Tetë vende vendosën të dërgonin një kontingjent të vogël ushtarak në Groenlandë, duke përfituar nga një stërvitje e planifikuar më parë: një gjest me pak peshë ushtarake, por me vlerë politike, për të dekurajuar presionin e mëtejshëm amerikan.
Italia zgjodhi të mos merrte pjesë dhe Trump u përgjigj duke njoftuar tarifa të reja kundër tetë vendeve që kishin dërguar trupa, duke përjashtuar Italinë.
Në ato javë, gazetarët italianë e kritikuan gjerësisht Melonin dhe për herë të parë ajo e kritikoi hapur Trumpin, megjithëse me shumë prapavijë.
MegjithatĂ«, ajo mbeti e kujdesshme, duke ia atribuar tarifat njĂ« âkeqkuptimiâ dhe duke bĂ«rĂ« thirrje pĂ«r njĂ« riparim tĂ« marrĂ«dhĂ«nieve midis Bashkimit Evropian dhe Shteteve tĂ« Bashkuara.
Ky kujdes ishte gjithashtu për shkak të ekuilibrit të brendshëm të pushtetit brenda qeverisë, duke pasur parasysh lëvdatat e lëvizjeve të Trumpit nga Lega Nord e aleatit dhe zv.kryeministrit italian, Matteo Salvini.
Por marrëdhëniet filluan të përkeqësoheshin në mënyrë të pakthyeshme me fillimin e bombardimeve amerikane dhe izraelite në Lindjen e Mesme.
Kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli sulmuan Iranin, qëndrimi i Melonit ishte jashtëzakonisht i kujdesshëm, pas viteve të mbështetjes së Trumpit: ajo tha se as nuk e mbështeti dhe as nuk e dënoi sulmin, ndërsa vendet e tjera të mëdha evropiane u distancuan nga Shtetet e Bashkuara.
Kishte edhe një arsye tjetër politike të brendshme: në fund të marsit, po mbahej një referendum për reformën gjyqësore dhe Meloni kishte frikë se marrëdhënia e saj me Trumpin, e parë në mënyrë të pafavorshme nga shumë italianë, mund të ndikonte në votë. Qeveria humbi referendumin më 22 dhe 23 mars gjithsesi.
Në fillim të prillit, qeveria italiane nuk u dha leje Shteteve të Bashkuara për të përdorur bazën ushtarake Sigonella në Siçili për të ulur dhe ngritur dy avionë ushtarakë amerikanë që udhëtonin drejt Lindjes së Mesme.
Ministri i Mbrojtjes, Guido Crosetto e justifikoi vendimin me arsye teknike, por vendimi pĂ«r tâi dhĂ«nĂ« rĂ«ndĂ«si publike ishte kryesisht politik: pĂ«r tâu rilidhur me aleatĂ«t europianĂ« dhe Vatikanin, me tĂ« cilĂ«t qeveria nuk mund tĂ« pĂ«rballonte fĂ«rkime nĂ« atĂ« kohĂ«, pa u prishur hapur me Shtetet e Bashkuara.
Grindja e parë publike sensacionale ndodhi në mesin e prillit, e shkaktuar nga sulmi i parë publik i Trump ndaj Papa Leo XIV.
Vatikani kishte kritikuar vendimet e Trump dhe Izraelit për Gazën, Iranin dhe Libanin për muaj të tërë, dhe Papa kishte bërë thirrje që të shmangej lufta.
Meloni, e paaftĂ« tĂ« mbante njĂ« pozicion neutral, e gjeti veten nĂ« vĂ«shtirĂ«si serioze: ajo priti disa orĂ« para se tĂ« mbante njĂ« qĂ«ndrim, pastaj i quajti fjalĂ«t e Trump pĂ«r PapĂ«n âtĂ« papranueshmeâ.
Ishte atĂ«herĂ« qĂ« Trump e kritikoi hapur pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ«, duke folur pĂ«r âCorriere della Seraâ: âJam e tronditur nga ju. Mendova se kishit guxim, por gaboheshaâ.
NĂ« javĂ«t nĂ« vijim, Meloni u pĂ«rpoq tĂ« afrohej. NĂ« samitin e G7 nĂ« FrancĂ« disa ditĂ« mĂ« parĂ«, pati shenja tĂ« njĂ« uljeje tensionesh. Ekziston njĂ« video, nĂ« tĂ« cilĂ«n presidenti i KĂ«shillit Evropian, AntĂłnio Costa, i afrohet Trump dhe Melonit dhe i pyet ata: âJeni pĂ«rsĂ«ri miq?â
Meloni pĂ«rgjigjet: âNe gjithmonĂ« kemi qenĂ«â. NĂ« atĂ« pikĂ«, Trump i thotĂ« asaj: âMĂ« keni braktisurâ, dhe Meloni pĂ«rgjigjet: âKjo nuk Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ«â, duke qeshur, por duke u ndjerĂ« qartĂ« nĂ« siklet. ShkĂ«mbimi veçanĂ«risht i ashpĂ«r i tĂ« premtes, tregon se lĂ«vizjet drejt afrimit ishin tĂ« pasuksesshme.
Sulmi i Trump bëri që shumë politikanë italianë, përfshirë politikanë të opozitës, të shprehin solidaritet me Melonin, e cila mori gjithashtu një telefonatë nga presidenti italian, Sergio Mattarella.
Ministri i JashtĂ«m, Antonio Tajani tha se fjalĂ«t e Trump âofendojnĂ« tĂ« gjithĂ« ItalinĂ«â dhe anuloi njĂ« vizitĂ« zyrtare nĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s tĂ« planifikuar pĂ«r 21 dhe 22 qershor.
NĂ«nsekretari i ZyrĂ«s sĂ« kryeministres, Giovanbattista Fazzolari, pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r komunikimet qeveritare, akuzoi Trumpin pĂ«r prishjen e marrĂ«dhĂ«nieve midis Shteteve tĂ« Bashkuara dhe EvropĂ«s âqoftĂ« me qĂ«llim ose pĂ«rmes paaftĂ«sisĂ«â.
Gazeta Si â Nuk ka det, nuk ka diell dhe nuk ka nxehtĂ«si gjatĂ« gjithĂ« vitit, por efikasiteti, stabiliteti dhe, mbi tĂ« gjitha, komoditeti janĂ« tĂ« gjitha aty: kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse Sllovakia po bĂ«het ngadalĂ« parajsa e re tatimore pĂ«r pensionistĂ«t italianĂ«.
Kjo falë disa boshllëqeve ligjore shumë të favorshme për kategori të caktuara punëtorësh. Bratislava, falë një kombinimi shumë të përshtatshëm të legjislacionit vendas dhe traktateve dypalëshe ndërkombëtare, lejon që të ardhurat private të huaja të jenë plotësisht të përjashtuara nga taksat: nuk ka nevojë të anashkaloni ndonjë rregull ose të shpikni boshllëqe, thjesht ndiqni ligjin.
ĂfarĂ« parashikon ligji sllovak? â Vendi ka zhvilluar njĂ« strategji strukturore pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr pensionistĂ« tĂ« huaj â ndryshe nga vendet e tjera evropiane, si Portugalia, tĂ« cilat kanĂ« krijuar ligje tĂ« pĂ«rkohshme, âad hocâ â pĂ«r tĂ« cilat nuk ka taksĂ« mbi tĂ« ardhurat nga pensionet.
Norma e aplikuar për këto përfitime është 0%. Nuk ka datë skadimi ose kufi moshe përtej së cilës privilegji humbet.
PĂ«rveç sistemit tĂ« saj tĂ« zakonshĂ«m tatimor, Sllovakia mbĂ«shtetet ligjĂ«risht edhe nĂ« konventĂ«n ndĂ«rkombĂ«tare, tĂ« nĂ«nshkruar fillimisht midis ItalisĂ« dhe ĂekosllovakisĂ«, pĂ«r tĂ« shmangur taksimin e dyfishtĂ«.
Neni 18 i ligjit tĂ« vitit 1983 thotĂ« se âpensionet dhe shpĂ«rblimet e tjera tĂ« ngjashme tĂ« paguara njĂ« rezidenti tĂ« njĂ« Shteti Kontraktues nĂ« lidhje me punĂ«simin e kaluar, do tĂ« tatohen vetĂ«m nĂ« atĂ« shtetâ.
Me fjalĂ« tĂ« tjera, nĂ«se njĂ« pensionist italian transferon rezidencĂ«n e tij tatimore nĂ« vendin Karpat, Italia humbet tĂ« drejtĂ«n pĂ«r tĂ« tatuar pensionin e tij dhe detyrohet tĂ« paguajĂ« tĂ« gjithĂ« shumĂ«n bruto, por Sllovakia â e cila tani ka juridiksion ekskluziv tatimor â nuk mban asgjĂ«, sepse norma e saj e zakonshme e taksĂ«s Ă«shtĂ« 0%.
Rezultati është i qartë (dhe shumë i favorshëm): një punonjës privat në pension që transferon rezidencën e tij tatimore në Sllovaki, nuk paguan asnjë qindarkë taksa mbi pensionin e tij.
Kjo gjithashtu rrit ndjeshëm fuqinë blerëse të pensionistëve, e cila në Itali do të kishte humbur 23 deri në 43% në varësi të grupit të tyre të taksës mbi të ardhurat.
PĂ«rfitime vetĂ«m pĂ«r individĂ« privatĂ« â Sipas traktateve ndĂ«rkombĂ«tare, jo tĂ« gjitha kategoritĂ« e punonjĂ«sve kanĂ« tĂ« drejtĂ« pĂ«r kĂ«to pĂ«rfitime.
Përfitimi 0% zbatohet vetëm për ish-punonjësit e kompanive private, artizanët, tregtarët dhe anëtarët e sistemit të menaxhimit të veçantë ose fondeve profesionale autonome.
Ata qĂ« marrin njĂ« pension publik, rregullohen nga Neni 19 i tĂ« njĂ«jtit ligj, i cili thotĂ« se âshpĂ«rblimi, pĂ«rveç pensionit, i paguar nga njĂ« Shtet Kontraktues ose njĂ« nĂ«nndarje politike ose administrative ose njĂ« autoritet lokal i tij, njĂ« personi fizik nĂ« kĂ«mbim tĂ« shĂ«rbimeve tĂ« kryera atij shteti ose nĂ«nndarjeje ose autoriteti lokal, do tĂ« tatohen vetĂ«m nĂ« atĂ« shtetâ, d.m.th., nĂ« Itali.
Ekziston njĂ« âmashtrimâ ligjor pĂ«r tĂ« marrĂ« tĂ« njĂ«jtat pĂ«rfitime, si njĂ« individ privat qĂ« transferon rezidencĂ«n e tij tatimore nĂ« Sllovaki: punonjĂ«sit publikĂ« nĂ« pension duhet tĂ« fitojnĂ« shtetĂ«sinĂ« sllovake, duke hequr dorĂ« nga shtetĂ«sia e tyre italiane.
Procedura standarde për marrjen e përjashtimit nga taksat për pensionin INPS përfshin katër hapa. Së pari, duhet të kërkohet një certifikim zyrtar nga Instituti i Sigurimeve Shoqërore që vërteton se e gjithë struktura e pensioneve klasifikohet si private.
Kjo është thelbësore për këdo që dëshiron të marrë rezidencë tatimore në vendin Karpat, i cili gjithashtu lëviz fizikisht atje për të paktën 183 ditë në vit.
Kjo duhet të certifikohet edhe duke nënshkruar një marrëveshje qiraje afatgjatë ose duke blerë një pronë, duke marrë një leje qëndrimi të BE-së të lëshuar nga policia kufitare sllovake.
Brenda 90 ditëve nga zhvendosja, qytetari duhet të regjistrohet në AIRE, Regjistrin e Italianëve që Banojnë Jashtë Vendit.
Në këtë pikë, duhet të plotësohet formularin EP-I/IT (formulari ndërkombëtar për përjashtim nga taksat italiane), i cili më pas duhet të certifikohet nga autoritetet tatimore sllovake dhe të dërgohet në INPS.
Vetëm pasi të kenë përfunduar të gjitha këto hapa, pensionisti do të jetë në gjendje të marrë shumën e plotë bruto të pensionit të tij.
Gazeta Si â Ceremonia e inaugurimit tĂ« QendrĂ«s Presidenciale Obama, u zhvillua tĂ« enjten nĂ« mbrĂ«mje nĂ« Ăikago, objekti i madh shumĂ«funksional i porositur nga ish-presidenti i SHBA-ve, Barack Obama, i ndĂ«rtuar nĂ« lagjen ku ai jetoi pĂ«r vite me radhĂ« dhe ku lindi dhe u rrit gruaja e tij, Michelle.
Qendra përfshin, ndër të tjera, një muze, një bibliotekë dhe një park të madh publik me një kopsht botanik.
Në inaugurim morën pjesë dhjetëra personazhe të famshëm, politikanë dhe ish-presidentë të SHBA-ve, megjithëse, jo Donald Trump.
L)
Obama shërbeu dy mandate në detyrë, nga viti 2009 deri në vitin 2017, dhe ishte një nga politikanët më me ndikim dhe më të njohur në Partinë Demokratike.
Ceremonia përfshinte ish-presidentët Joe Biden, nënpresidentin e Obamës gjatë mandatit të tij, George W. Bush dhe Bill Clinton, të gjithë të shoqëruar nga ish-zonjat e tyre të para përkatëse: Jill Biden, Laura Bush dhe Hillary Clinton, të cilat shërbyen gjithashtu si Sekretare Shteti gjatë mandatit të parë të Obamës.
Famë të famshme si Tom Hanks dhe Oprah Winfrey, politikanë demokratë si Guvernatori i Kalifornisë Gavin Newsom dhe prezantues të njohur televizivë, më i njohuri David Letterman, një mik i hershëm i Obamës. Muzikantë të famshëm si Bruce Springsteen, Stevie Wonder, Christina Aguilera dhe U2 gjithashtu performuan gjatë ceremonisë.
Qindra njerëz u mblodhën në parkun përreth kompleksit për të ndjekur ceremoninë dhe shfaqjen, gjatë së cilës u mbajtën edhe disa fjalime.
Obama mbajti një fjalim optimist, në të cilin ai këmbënguli në nevojën për të respektuar vlerat demokratike të Shteteve të Bashkuara dhe për të bashkëpunuar edhe me ata që mendojnë ndryshe, duke kritikuar indirekt presidentin aktual Donald Trump, i cili nuk ishte ftuar, por pa e përmendur kurrë drejtpërdrejt.
Gazeta Si â Nuk ka pasur kurrĂ« njĂ« kriminel mĂ« tĂ« famshĂ«m nĂ« histori se Al Capone: nuk ka pasur kurrĂ« njĂ« gangster tjetĂ«r, emri i tĂ« cilit Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« sinonim i gangsterit.
Dhe mbi të gjitha, nuk ka pasur kurrë një bos mafioz që ka pasur ndikimin që Al Capone pati në kulturën popullore, që ka përcaktuar kanonet e kriminelëve që më vonë përfunduan në romane dhe filma.
Ndoshta shumë personazhe të këqij të filmave nuk do të pinin puro nëse nuk do të ishte Al Capone, për shembull.
Al Capone e arriti kĂ«tĂ« status legjendar nĂ« moshĂ«n 30 vjeç, duke trashĂ«guar njĂ« organizatĂ« tĂ« fuqishme kriminale tĂ« Ăikagos dhe duke e transformuar atĂ« nĂ« njĂ« perandori qĂ« depĂ«rtoi nĂ« çdo sektor tĂ« qeverisjes vendore.
Organizata që Capone krijoi për operacionet e tij të kontrabandës, prostitucionit dhe lojërave të fatit studiohet në Harvard; bëma e tij për të qenë përgjegjës për dhjetëra vrasje (vlerësohet të jenë rreth dyqind gjithsej) pa u arrestuar kurrë, mbetet pothuajse e pashpjegueshme deri më sot.
Por Capone u bë gjithashtu një figurë legjendare për stilin e tij të jetesës luksoze dhe të shfrenuar dhe aktivitetet e tij filantropike: ai hapi një kuzhinë për të varfrit gjatë Depresionit të Madh që ushqente mijëra njerëz çdo ditë.
Njëherë, për ditëlindjen e tij, ai rrëmbeu pianistin e madh të xhazit, Fats Waller dhe e detyroi të luante për tre ditë rresht, ku më pas e hipi në një makinë, i dehur dhe plot me para.
Kur shkoi në opera, të cilën e adhuronte shumë, bleu dhjetëra bileta dhe shoqërohej nga ndihmësit e tij.
GjatĂ« viteve, Al Capone Ă«shtĂ« portretizuar nga Robert De Niro dhe Ben Gazzara, janĂ« shkruar libra tĂ« panumĂ«rt dhe madje disa kĂ«ngĂ« pĂ«r tĂ«, ai Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« emĂ«r reperi dhe madje edhe sot, nĂ« shumĂ« restorante tĂ« Ăikagos, mund tĂ« gjendet njĂ« foto e tij me njĂ« puro, njĂ« kapelĂ« dhe njĂ« buzĂ«qeshje.
Ngritja
Al Capone lindi si Alphonse Gabriel në Brooklyn në vitin 1899. Babai i tij, Gabriele, ishte berber dhe nëna e tij, Teresa, rrobaqepëse.
Të dy ishin emigrantë italianë nga Kampania, megjithëse nuk është e qartë se nga cili qytet vinin, pasi vendet e tyre të lindjes janë të diskutueshme midis Napolit, Castellammare di Stabias dhe Angri-t.
Familja Capone pati nëntë fëmijë, mbërriti në Shtetet e Bashkuara në vitin 1893 dhe u vendos në Navy Yard, kantierin detar në East River në Brooklyn. Al Capone ndoqi një shkollë katolike, por nuk pati sukses dhe shpesh u fut në telashe.
Jonathan Eig, autor i biografisĂ« sĂ« njohur âGet Caponeâ, shkroi se ai nuk ishte veçanĂ«risht inteligjent (ai kishte njĂ« IQ mesatare prej 95), por kishte njĂ« ndjenjĂ« tĂ« fortĂ« organizimi, e cila e ndihmoi tĂ« ndĂ«rtonte perandorinĂ« e tij kriminale.
Nuk është e lehtë të rindërtosh shumicën e anekdotave dhe historive që rrethojnë Al Capone-n, por dihet se pasi la shkollën, rreth moshës 14 vjeç, ai punoi në punë të ndryshme në Brooklyn dhe takoi Johnny Torrio-n, një nga kriminelët më të rëndësishëm në Bregun Lindor të Shteteve të Bashkuara, i cili do të bëhej mentori i tij.
Ai gjithashtu filloi të përfshihej në krim, fillimisht duke u shoqëruar me banda të vogla dhe të parëndësishme dhe më vonë duke u bashkuar me Gang-un Five Points, një bandë irlandeze e frikshme dhe historike që vepronte në lagjen me të njëjtin emër të Manhattan-it, një nga më famëkeqet në qytet.
Ai ishte në të njëzetat kur filloi të punonte për Frankie Yale, një barist në Coney Island.
Një natë, ndërsa punonte si roje sigurie në barin e tij, ai bëri një koment për një vajzë.
VĂ«llai i saj e sulmoi me thikĂ«, duke e prerĂ« nĂ« anĂ«n e majtĂ« tĂ« fytyrĂ«s. PĂ«r shkak tĂ« plagĂ«ve qĂ« mbante, ai u quajt âScarfaceâ.
Ai e kaloi gjithĂ« jetĂ«n e tij duke u pĂ«rpjekur tâi fshihte plagĂ«t nĂ« fotografi, duke pretenduar gjithmonĂ« se ishin plagĂ« lufte.
Rreth të njëjtës kohë, në moshën 19 vjeç, ai u martua me Mae Josephine Coughlin, një vajzë irlandeze me të cilën pati një djalë.
Pasi jetoi pĂ«r pak kohĂ« nĂ« Baltimore, Capone u transferua nĂ« Ăikago me ftesĂ« tĂ« Torrio-s, pĂ«r tĂ« cilin mĂ« parĂ« kishte bĂ«rĂ« vetĂ«m punĂ« tĂ« rastĂ«sishme.
Vite mĂ« parĂ«, Torrio ishte thirrur nga James Colosimo, njĂ« nga kriminelĂ«t mĂ« tĂ« shquar tĂ« Ăikagos me origjinĂ« kalabreze, pĂ«r tĂ« vepruar si zĂ«vendĂ«s i tij.
Colosimo kishte ndërtuar një perandori kriminale që më vonë do të njihej si Chicago Outfit, bazuar kryesisht në shfrytëzimin e prostitucionit, me një pjesë të vogël në bixhoz.
Kur Capone mbërriti, rreth vitit 1919, ai filloi të punonte si barist dhe roje në një nga bordello-t e Colosimos.
Ai shpejt u sĂ«mur me sifiliz, pĂ«r tĂ« cilin refuzoi trajtimin dhe qĂ« do tâi shkaktonte demencĂ« dhe kriza tĂ« shpeshta dhune gjatĂ« gjithĂ« jetĂ«s sĂ« tij.
NĂ« vitin 1920, âVolstead Actâ, ligji i famshĂ«m qĂ« solli Prohibicionin, hyri nĂ« fuqi nĂ« Shtetet e Bashkuara. Torrio u pĂ«rpoq ta bindte Colosimon tĂ« bashkohej me biznesin e kontrabandĂ«s, por nuk pati sukses.
Pak më pas, Colosimo u vra në një pritë. Askush nuk u dënua, por dyshimet ranë mbi Torrio-n, i cili dyshohet se e kishte vrarë Colosimon për të trashëguar perandorinë e tij dhe për të hyrë në tregun e kontrabandës së alkoolit.
Thuhet se Yale e vrau fizikisht Colosimon, por disa versione pohojnë se vetë Capone ishte midis vrasësve me pagesë.
Nga viti 1920 e tutje, Torrio u bĂ« kreu i organizatĂ«s sĂ« Colosimos, mĂ« e fuqishmja nĂ« Ăikago dhe Capone u bĂ« krahu i tij i djathtĂ«.
Ai mori përsipër menaxhimin e disa bordellove dhe shpejt u bë kreu i Four Deuces, institucionit që shërbente si selia e Torrios.
Thuhej se në bodrumin e Four Deuces, njerëzit e Capone-s torturonin anëtarë të organizatave të tjera kriminale, ndërsa në katin e sipërm, politikanë dhe kriminelë argëtoheshin me muzikë dhe prostituta.
Torrio dhe Capone vranĂ« Dean OâBanion, kreun e njĂ« organizate kriminale rivale, duke marrĂ« gradualisht pjesĂ«n e tij tĂ« tregut tĂ« kontrabandĂ«s sĂ« alkoolit nĂ« Ăikago.
Megjithatë, pas një atentati të dështuar ndaj tij, Torrio doli në pension, duke e lënë 26-vjeçarin Capone në krye të një prej perandorive më të fuqishme kriminale në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Vitet e Capones
Capone dhe Torrio kishin korruptuar shumĂ« oficerĂ« policie tĂ« Ăikagos, duke siguruar pandĂ«shkueshmĂ«rinĂ« e tyre, ndĂ«rsa zgjeronin rrjetin e tyre tĂ« kontrabandĂ«s, i cili pĂ«rfshinte alkool, puro dhe ushqim, duke arritur deri nĂ« Kanada.
Capone u angazhua për diversifikimin e aktiviteteve të organizatës së tij, duke parashikuar kohën kur Prohibicioni do të hiqej në mënyrë të pashmangshme dhe alkooli do të legalizohej përsëri.
PĂ«rveç shumĂ« bordellove dhe lojĂ«rave tĂ« fatit, biznesi mĂ« i rĂ«ndĂ«sishĂ«m i Ăikagos ishte alkooli. Capone krijoi njĂ« klimĂ« terrori midis bareve nĂ« Ăikago, ku ata qĂ« refuzonin tĂ« blinin alkool prej tij, shpesh hidheshin nĂ« erĂ«.
Ndërsa vitet kalonin, dhuna midis bandës së Capone-s dhe organizatave rivale u rrit.
Capone mĂ« pas zgjodhi tĂ« zhvendoste operacionet e tij nĂ« Cicero, njĂ« lagje mĂ« e vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu arritur nga armiqtĂ« e tij, tĂ« cilĂ«t megjithatĂ« vazhduan tĂ« komplotonin sulme kundĂ«r tij dhe bashkĂ«punĂ«torĂ«ve tĂ« tij.
NĂ« shtator 1926, vrasĂ«s me pagesĂ« nga North Side Banda (ajo e udhĂ«hequr nga OâBanion), u afruan me makinat e tyre jashtĂ« njĂ« shtĂ«pie tĂ« sigurt tĂ« Capone-s, tĂ« armatosur me mitralozĂ« âThompsonâ dhe pushkĂ« tĂ« vogla dhe filluan tĂ« qĂ«llonin nĂ« dritare.
Capone shpëtoi i padëmtuar. Megjithatë, disa nga bashkëpunëtorët e tij të ngushtë u rrëmbyen dhe u vranë gjatë asaj periudhe.
NĂ« vitin 1927, Capone gjeti njĂ« aleat tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m politik: pas katĂ«r vitesh nĂ« tĂ« cilat demokrati William E. Dever ia kishte vĂ«shtirĂ«suar menaxhimin e punĂ«ve tĂ« tij kriminale, republikani William Hale Thompson, i cili kishte shĂ«rbyer tashmĂ« si kryetar bashkie pĂ«r tetĂ« vjet dhe kishte lĂ«nĂ« tĂ« kuptohet gjatĂ« fushatĂ«s zgjedhore se do tĂ« ishte mĂ« i butĂ« ndaj aktiviteteve tĂ« caktuara tĂ« paligjshme, kandidoi pĂ«r tâu rizgjedhur.
Capone i dhuroi 250,000 dollarë, duke kontribuar në fitoren e tij të ngushtë ndaj Dever në zgjedhjet e atij viti.
Vitin pasardhës, republikanët mbajtën zgjedhjet paraprake për Senatin dhe për kandidatin për guvernator të Illinois.
Në muajt paraprakë, kishin ndodhur një seri sulmesh me motive politike, duke reflektuar ndikimet dhe klientët e ndryshëm të politikanëve vendas, si dhe lidhjet e tyre me bandat kriminale.
Në ditën e zgjedhjeve, njerëzit e Capones vendosën bomba në qendrat e votimit, ku favorizoheshin kandidatët rivalë me ata të mbështetur nga Thompson, duke vrarë 15 persona. Një kandidat rival, veçanërisht popullor midis afrikano-amerikanëve, u vra gjithashtu në një sulm.
James Belcastro, vrasësi kryesor me pagesë që kishte kryer sulmet për Capone-n, u akuzua së bashku me disa oficerë policie të korruptuar, por ata nuk u gjykuan, sepse dëshmitarët kryesorë tërhoqën deklaratat e tyre.
Capone donte tâi zgjidhte problemet me bandĂ«n e Krahut Verior njĂ« herĂ« e mirĂ« dhe i caktoi njerĂ«zit e tij tĂ« vrisnin Bugs Moran, i cili ishte bĂ«rĂ« udhĂ«heqĂ«si i saj.
Në mëngjesin e 14 shkurtit 1929, njerëzit e Capones, të maskuar si oficerë policie, bastisën një depo të bandës rivale.
Shtatë kriminelë nga banda rivale u rreshtuan pranë një muri dhe u vranë me gjakftohtësi me mitralozë.
Incidenti u bë i njohur si Masakra e Ditës së Shën Valentinit dhe ishte një pikë kthese në karrierën ende të shkurtër të Capones si gangster.
NĂ« fillim tĂ« viteve 1920, Capone nuk shihej me shumĂ« armiqĂ«si nga banorĂ«t e Ăikagos. Pothuajse tĂ« gjithĂ« tĂ« rriturit donin tĂ« pinin alkool dhe ia arrite falĂ« organizatĂ«s sĂ« tij.
Në një farë mënyre, ai shihej si një Robin Hood, pjesërisht për shkak të dhurimeve të tij të shpeshta për bamirësi.
Shpesh, kur shkonte në vende publike si stadiume, ai pritej me duartrokitje dhe brohoritje; Ai vetë tha se e shihte veten më shumë si një bamirës sesa si një kriminel dhe se vrasja dhe larja e hesapeve ishin pjesë e biznesit të tij.
Gjërat filluan të ndryshonin me përshkallëzimin e dhunës, duke filluar me zgjedhjet paraprake të vitit 1928 dhe figura e tij u bë e frikshme dhe e kontestuar, veçanërisht pas Masakrës së Ditës së Shën Valentinit.
Miratimi i banorĂ«ve tĂ« Ăikagos u zbeh gjithashtu pĂ«r shkak tĂ« Depresionit tĂ« Madh, i cili varfĂ«roi klasĂ«n e mesme, ndĂ«rsa Capone vazhdoi tĂ« mburret me stilin e tij tĂ« jetesĂ«s luksoze.
Gjyqi
Në atë kohë, Capone ishte bërë një barrë për të gjithë dhe madje edhe politikanët e Uashingtonit e vunë re: Presidenti i sapozgjedhur, Herbert Hoover, menjëherë pas marrjes së detyrës, ia besoi Sekretarit të Thesarit Andrew Mellon detyrën e arrestimit të Capones.
U vendos qĂ« Capone tĂ« sulmohej nĂ« dy fronte: njĂ« hetim do tĂ« pĂ«rpiqej tĂ« pĂ«rcaktonte nĂ«se kishte njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r ta akuzuar atĂ« pĂ«r krime tatimore, ndĂ«rsa njĂ« ekip tjetĂ«r brenda ByrosĂ« sĂ« Ndalimit do tĂ« kĂ«rkonte tĂ« dobĂ«sonte organizatĂ«n e tij me bastisje dhe sekuestrime tĂ« vazhdueshme, pjesĂ«risht pĂ«r tâu treguar votuesve se qeveria federale ishte e pĂ«rkushtuar pĂ«r zgjidhjen e problemit.
Shpresohej gjithashtu se duke e privuar Caponen nga tĂ« ardhurat e tij, do tĂ« ishte mĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« paguhej pĂ«r mbrojtjen dhe ndikimin e tij brenda policisĂ«, administratĂ«s sĂ« Ăikagos dhe sindikatave.
Agjenti Eliot Ness u emĂ«rua pĂ«r tĂ« udhĂ«hequr kĂ«tĂ« ekip tĂ« dytĂ«: ai dhe bashkĂ«punĂ«torĂ«t e tij u bĂ«nĂ« tĂ« njohur si âTĂ« Paprekshmitâ, sepse kishin refuzuar ryshfetin e Capones.
Ness u luajt nga Kevin Costner nĂ« filmin e famshĂ«m tĂ« Brian De Palma-s, âTĂ« Paprekshmitâ, duke u bĂ«rĂ« njĂ« figurĂ« legjendare edhe pse roli i tij nĂ« arrestimin dhe dĂ«nimin e Capones ishte relativisht i vogĂ«l.
Capone u arrestua për herë të parë pasi gënjeu për shëndetin e tij për të shmangur dëshminë në një gjyq në vitin 1929. Ai u arrestua përsëri pak më vonë për posedim të paligjshëm të një arme.
Në të dyja rastet, ai vuajti një dënim të shkurtër me burg. Ai ishte në Listën e Më të Kërkuarve të FBI-së të John Edgar Hoover, por nuk mund të dënohej për vrasjet ose kontrabandën e drogës për shkak të aftësisë së tij në fshehjen e përfshirjes së tij në aktivitete të paligjshme.
Megjithatë, dy vjet më parë, një vendim i Gjykatës së Lartë kishte përcaktuar se Amendamenti i Pestë, i cili garanton të drejtën për të shmangur vetë-inkriminimin për krimet e dikujt, nuk lejonte që dikush të shmangte taksat mbi fitimet e paligjshme: paratë e pista të fituara ende duhej të deklaroheshin në IRS, edhe pse kjo në fakt do të thoshte dorëzimin e vetvetes.
Vendimi i hapi rrugën Capone-s që të akuzohej për krime tatimore, pasi të ardhurat e tij të mëdha të paligjshme nuk po deklaroheshin në qeveri.
Hetuesit e Departamentit të Thesarit, të udhëhequr nga Frank Wilson, verifikuan se Capone nuk i nënshkroi kurrë personalisht çeqet për aktivitetet e tij të paligjshme, por ata arritën të rindërtonin një seri të gjatë blerjesh luksoze dhe shpenzimesh ekstravagante që nuk përputheshin me të ardhurat e deklaruara të Capones.
Megjithatë, për ta inkriminuar atë, kjo nuk mjaftoi: ata duhej të provonin se ai kishte të ardhura më të larta se sa deklaronte.
Në vitin 1930, pas muajsh hetimesh, një avokat i Capones kontaktoi Departamentin e Thesarit për të kërkuar një zgjidhje të borxhit të tij ndaj Shërbimit të të Ardhurave të Brendshme të SHBA-ve.
Wilson e pyeti Caponen, i cili mohoi se kishte tĂ« ardhura tĂ« konsiderueshme. Marrja nĂ« pyetje nuk shkoi mirĂ«. Para se tĂ« largohej, Capone pyeti: âSi Ă«shtĂ« gruaja jote, Wilson? Sigurohuni qĂ« tĂ« kujdeseni pĂ«r tĂ«â.
Wilson nuk u dekurajua nga kërcënimet dhe vazhdoi hetimin e tij: disa muaj më vonë, avokati i Capones i dorëzoi atij një letër në të cilën gangsteri pranonte se kishte deklaruar më pak të ardhura deri në 100,000 dollarë midis viteve 1928 dhe 1929.
Capone shpresonte tĂ« arrinte njĂ« marrĂ«veshje me Departamentin e Thesarit dhe tĂ« merrte njĂ« gjobĂ« tĂ« vogĂ«l, por çuditĂ«risht, gjykatĂ«si James Wilkerson, i cili kishte qenĂ« duke trajtuar çështjen, vendosi tâi ndĂ«rpresĂ« negociatat dhe ta çonte çështjen nĂ« gjyq.
NjĂ« informator nĂ« ekipin e Wilsonit â njĂ« nga tĂ« paktĂ«t qĂ« kishin dalĂ« pĂ«r tĂ« folur â e paralajmĂ«roi atĂ« se Capone po pĂ«rdorte ndikimin e tij nĂ« qeverinĂ« e qytetit tĂ« Ăikagos pĂ«r tĂ« korruptuar jurinĂ« nĂ« gjyqin e tij.
Wilson e informoi gjykatësin Wilkerson, i cili tha se lista e jurisë nuk ishte publikuar ende zyrtarisht.
Kur iu dorëzua, ai vuri re se emrat përputheshin me ato të dhëna nga informatori: ai i tha Wilsonit të mos shqetësohej.
Kur mbĂ«rriti dita e gjyqit, Wilkerson hyri nĂ« sallĂ«n e gjyqit dhe tha: âGjykatĂ«si Edwards po fillon njĂ« gjyq tjetĂ«r sot. Shkoni nĂ« sallĂ«n e tij tĂ« gjyqit dhe sillni tĂ« gjithĂ« anĂ«tarĂ«t e jurisĂ« kĂ«tu dhe sillni edhe tĂ« mitĂ« nĂ« sallĂ«n e tij tĂ« gjyqitâ.
Pasi rrëzoi jurinë e korruptuar, Wilkerson vendosi gjithashtu se letra e paraqitur nga avokati i Capones, në të cilën ai pranoi se nuk kishte deklaruar dhjetëra mijëra dollarë të ardhura, ishte e pranueshme si provë e pranimit të fajësisë nga Capone, edhe pse detajet e përfshira në të nuk mund të konsideroheshin prova nga anëtarët e jurisë.
Mbrojtja u mbështet në varësinë e dyshuar të kumarit të Capones, e cila i kishte bërë atij të humbiste dhjetëra mijëra dollarë që për këtë arsye nuk i kishte deklaruar.
Nuk funksionoi: më 18 tetor 1931, Capone u dënua për evazion fiskal. Disa ditë më vonë, Wilkerson vendosi një dënim me njëmbëdhjetë vjet burg, më i gjati i dhënë ndonjëherë për një krim të ngjashëm.
Ai u burgos fillimisht në Atlanta, por mbërriti atje në kushte të tmerrshme: demenca e shkaktuar nga sifilizi e bëri atë të paqëndrueshëm dhe të prekshëm, gonorrea e kishte dobësuar dhe ai kishte një varësi të rëndë nga kokaina.
Pjesërisht për shkak të kërcënimeve dhe sulmeve nga të burgosurit e tjerë, Capone u transferua shpejt në Burgun e Alcatrazit të hapur së fundmi, në një ishull në Gjirin e San Franciskos.
Atje, në vitin 1936, ai u godit me thikë në lavanderi nga një i burgosur tjetër.
Demenca e tij u përkeqësua dhe Capone kaloi vitin e fundit të dënimit të tij në spitalin e burgut, në një gjendje konfuzioni.
Në janar 1939, ai u transferua në një burg me siguri të ulët në Los Anxheles dhe u lirua disa muaj më vonë.
Jashtë burgut, Capone u trajtua në një spital të Baltimores (një tjetër e kishte refuzuar) dhe u lirua disa javë më vonë.
Ai u transferua nĂ« Palm Beach, Florida, nĂ« pronĂ«n ku kishte kaluar pjesĂ«n mĂ« tĂ« madhe tĂ« jetĂ«s sĂ« tij jashtĂ« Ăikagos: deri atĂ«herĂ«, sĂ«mundja mendore e kishte bĂ«rĂ« pothuajse plotĂ«sisht tĂ« paaftĂ«.
Organizata e tij vazhdoi aktivitetet e saj, duke mbajtur një profil më të ulët dhe duke zvogëluar dhunën.
Bizneset e prostitucionit dhe të lojërave të fatit vazhduan kryesisht të paprekura edhe pas përfundimit të Prohibicionit në vitin 1933.
Më 21 janar 1947, Capone pësoi një atak në zemër: në ditët në vijim ai dukej se po shërohej, por vdiq nga një arrest kardiak më 25 janar të të njëjtit vit, në moshën 48 vjeç.
NjĂ« puro e lĂ«nĂ« nga njĂ« vizitor shpesh mund tĂ« gjendet nĂ« varrin e tij nĂ« Varrezat Mount Carmel nĂ« Hillside, pak jashtĂ« Ăikagos.
Gazeta Si â Pas vitesh rritjeje tĂ« qĂ«ndrueshme dhe shitjesh rekord, tregu prestigjioz i pasurive tĂ« paluajtshme luksoze nĂ« Dubai po tregon shenja tĂ« qarta ngadalĂ«simi.
Paqëndrueshmëria gjeopolitike që ka prekur dhe vazhdon të ndikojë në Lindjen e Mesme, ka nxitur shqetësimet e investitorëve, duke zbehur entuziazmin që e kishte karakterizuar sektorin vitet e fundit.
Në maj, transaksionet e pasurive të patundshme u tkurrën me gati 20% krahasuar me muajin e kaluar, duke konfirmuar një fazë ftohjeje që prek një treg që, vitet e fundit, ishte vendosur si një nga më të virtytshmit dhe dinamikët në skenën ndërkombëtare.
NjĂ« rĂ«nie e njĂ«jtĂ« me atĂ« gjatĂ« pandemisĂ« â Sipas tĂ« dhĂ«nave tĂ« fundit nga konsulenca âValuStratâ, transaksionet aktuale kanĂ« rĂ«nĂ« nĂ« mĂ« pak se gjysmĂ«n krahasuar me tĂ« njĂ«jtĂ«n periudhĂ« tĂ« vitit tĂ« kaluar.
Firma analitike, âReidin konfirmon ashpĂ«rsinĂ« e situatĂ«s. Sipas firmĂ«s, shitjet me vlerĂ« 22.5 miliardĂ« dirhamĂ« â tĂ« barabarta me 5.3 miliardĂ« euro â u regjistruan nĂ« maj.
Kjo shifĂ«r pĂ«rfaqĂ«son njĂ« rĂ«nie prej 42% krahasuar me prillin 2025 dhe Ă«shtĂ« drastikisht mĂ« e ulĂ«t se 46.6 miliardĂ« dirhamĂ« â tĂ« barabartĂ« me afĂ«rsisht 11 miliardĂ« euro â tĂ« arritura para shpĂ«rthimit tĂ« konfliktit SHBA-Iran.
âTregu i banesave tĂ« gatshme pĂ«r ndĂ«rtim nuk ka parĂ« njĂ« rĂ«nie vjetore tĂ« kĂ«saj madhĂ«sie qĂ« nga fillimi i pandemisĂ«â, tha drejtori i kĂ«rkimit, Haider Tuaima.
NjĂ« parajsĂ« tatimore e shkatĂ«rruar nga lufta â PĂ«r vite me radhĂ«, Dubai Ă«shtĂ« konsideruar si xhevahiri nĂ« kurorĂ«n e Emirateve tĂ« Bashkuara Arabe.
Një aurë shkëlqimi, prestigji dhe luksi e ka rrethuar gjithmonë qytetin, i cili ka tërhequr vazhdimisht investitorë me pasuri të larta neto dhe nomadë digjitalë.
Ky avantazh i fundit Ă«shtĂ« thelluar edhe mĂ« tej nga politika e qytetit pĂ«r pĂ«rjashtim tĂ« plotĂ« nga taksat e pronĂ«s, gjĂ« qĂ« e ka bĂ«rĂ« atĂ« tĂ« konsiderohet njĂ« âparajsĂ« tatimoreâ e vĂ«rtetĂ«.
Shpërthimi i konfliktit midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe ndikimi pasues i një rakete iraniane në një hotel me pesë yje në zonën e famshme Palm Jumeirah, kanë zbutur euforinë e përgjithshme, duke i hapur rrugë panikut dhe ankthit.
Disa agjentë të pasurive të paluajtshme kanë konfirmuar se shumë investitorë të pasur të huaj janë larguar nga qyteti.
âBlerĂ«sit e EvropĂ«s PerĂ«ndimore tani ngurrojnĂ«â, shpjegoi Yasin Valimulla, njĂ« konsulent i specializuar nĂ« pasuri tĂ« paluajtshme luksoze.
Për më tepër, ata që vendosin të shesin një pronë në Dubai, sot janë të detyruar të pranojnë zbritje midis 20% dhe 30% krahasuar me vlerësimet para konfliktit.
Kriza e pasurive tĂ« paluajtshme â Deri nĂ« fund tĂ« vitit 2025, tregu i pasurive tĂ« paluajtshme nĂ« Dubai kishte tejkaluar qytete tĂ« tilla si Londra, Nju Jorku dhe Los Anxhelosi.
Numri i shitjeve tĂ« pronave luksoze, nĂ« fakt, e kishte ndihmuar qytetin tĂ« bĂ«hej njĂ« gjigant global. MegjithatĂ«, sipas Valimulla-s, âshifrat ishin bĂ«rĂ« tĂ« paqĂ«ndrueshmeâ.
Sektori tani po pĂ«rballet me pasojat e njĂ« lloj pĂ«rzgjedhjeje natyrore pĂ«r tĂ« cilĂ«n nuk ishte i pĂ«rgatitur. Pas shpĂ«rthimit tĂ« numrit tĂ« agjentĂ«ve tĂ« pasurive tĂ« paluajtshme, nga 1,000 nĂ« 10,000 â njĂ« rritje prej 900% â tregu e gjeti veten tĂ« paaftĂ« pĂ«r tĂ« pĂ«rballuar situatĂ«n.
Një vëzhgues parashikoi, në fakt, se shumë agjenci të vogla që dolën në valën e entuziazmit do të detyrohen të mbyllin dyert e tyre ose, në rastin më të mirë, të absorbohen nga firma më të mëdha dhe më të konsoliduara.
Migrimi i kapitalit â Situata tashmĂ« e rĂ«ndĂ« me tĂ« cilĂ«n pĂ«rballet metropoli mund tĂ« pĂ«rkeqĂ«sohet, pasi investimet nga ânomadĂ«t super tĂ« pasurâ, po zhvendosen nĂ« qendra tĂ« tjera ndĂ«rkombĂ«tare qĂ« konsiderohen mĂ« tĂ« qĂ«ndrueshme, duke pĂ«rfshirĂ« Milanon, LondrĂ«n dhe Singaporin.
Rimëkëmbja e mundshme e tregut të Dubait mbetet, siç mund të shihet, e varur nga evolucioni i peizazhit gjeopolitik rajonal dhe nënshkrimi i fundit i memorandumit midis Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, mund të përfaqësojë një hap të vogël përpara në këtë drejtim.
NdĂ«rkohĂ«, qyteti do tĂ« duhet tĂ« kalojĂ« njĂ« periudhĂ« reflektimi tĂ« thellĂ« dhe ulje tĂ« çmimeve, duke i dhĂ«nĂ« fund njĂ« epoke rritjeje tĂ« pakontrolluar dhe tĂ« çârregulluar, e cila dukej e pafundme nĂ« njĂ« kontekst hapĂ«sire dhe burimesh qĂ«, nĂ« fakt, kanĂ« rezultuar tĂ« kufizuara.
Gazeta Si â TĂ« hĂ«nĂ«n, kryeministri britanik Keir Starmer njoftoise MbretĂ«ria e Bashkuar do tĂ« vendosĂ« njĂ« ndalim pĂ«r mediat sociale pĂ«r fĂ«mijĂ«t nĂ«n 16 vjeç.
Kjo do të ishte e ngjashme me atë në fuqi në Australi duke filluar nga dhjetori 2025 dhe që atëherë, është prezantuar ose diskutuar nga vende të tjera, duke përfshirë Spanjën, Francën, Norvegjinë, Turqinë, Kanadanë, Indonezinë dhe të tjera.
Në Itali, një projektligj i prezantuar në vitin 2024 nga partitë e opozitës dhe shumicës (Nr. 1136) është ende duke u debatuar në parlament, por ndalimi në përgjithësi përmendet rrallë, dhe vetëm herë pas here, nga zyrtarët qeveritarë.
Në të gjitha vendet ku është tashmë në fuqi ose është në një fazë të avancuar diskutimi, ndalimi për të miturit ka të bëjë me platforma të tilla si Instagram, Facebook, TikTok, YouTube, X dhe Snapchat, dhe bazohet në supozimin se ekziston një lidhje midis përdorimit të mediave sociale dhe përkeqësimit të shëndetit mendor të të rinjve.
Shumë prindër dhe politikanë kanë tendencë të favorizojnë futjen e ndalimit, në marrëveshje me disa grupe për të drejtat e fëmijëve.
Por midis ekspertëve dhe specialistëve që merren me shëndetin mendor të adoleshentëve, këto masa janë shumë më pak të njohura, sepse studimet mbi efektet e tyre janë ende të kufizuara dhe sepse ndalimet shihen si përpjekje për të zgjidhur probleme shumë komplekse me zgjidhje të lehta.
Në një artikull të botuar në maj, një grup psikologësh në Universitetin e Kalifornisë, Irvine, shkruan në mënyrë të qartë se nuk e dimë se si do të ndikojnë ndalimet tek të rinjtë.
Dhe nuk mund ta dimë sepse, thjesht, provat e cituara nga mbështetësit e ndalimit vijnë nga studime të kryera kryesisht midis studentëve të kolegjit ose personave 18 vjeç e lart, sepse kufizimet praktike dhe etike në kërkim, e bëjnë të vështirë studimin e mostrave të të miturve.
Nga 40 studime mbi kufizimin e përdorimit të mediave sociale të analizuara nga grupi i psikologëve, vetëm tetë përfshinin të mitur.
Për më tepër, mostrat në këto raste ishin shumë të vogla dhe jo mjaftueshëm të larmishme, dhe pjesëmarrësi më i ri ishte ende 16 vjeç.
Në praktikë, nuk ka të dhëna të mjaftueshme për të tentuar të parashikohet se si do të ndikojnë ndalimet në një pjesë të madhe të popullsisë që ato synojnë.
Përveç vështirësive teknike të zbatimit dhe zbatimit të ndalimeve, ekziston një çështje tjetër, më e përgjithshme që ndikon në çdo qasje prohibicioniste: shpesh, në një mënyrë ose në një tjetër, gjendet një mënyrë për të anashkaluar ndalimet.
Kjo paraqet rreziqe më të mëdha, sepse është më e vështirë të monitorohen dhe vlerësohen efektet e pazbuluara: të rinjtë mund të përdorin platforma të tjera ose të ndryshojnë mënyrat e tyre të zakonshme të aksesit në internet.
Një raport i kohëve të fundit nga Komisioni Australian i Sigurisë Online zbuloi se, në ditët e para pas hyrjes në fuqi të ndalimit, 4.7 milionë llogari në mediat sociale u çaktivizuan, u hoqën ose u kufizuan (Australia ka një popullsi prej 27.7 milionë banorë, nga të cilat afërsisht 5.4 milion janë nën 16 vjeç).
Por gjithashtu zbuloi se njĂ« pjesĂ« âe konsiderueshmeâ e pĂ«rdoruesve nĂ«n 16 vjeç i mbajtĂ«n llogaritĂ« e tyre, krijuan tĂ« reja ose anashkaluan sistemet e verifikimit tĂ« moshĂ«s.
Starmer tha se ishte në dijeni të këtyre rreziqeve, por sipas tij, ato nuk e ulën vlerën e ndalimit. Ai bëri një krahasim me alkoolin: vetëm pse një adoleshent gjen një mënyrë për ta marrë atë nuk do të thotë se është e pamatur të ndalohet shitja e tij te të miturit.
âLigjet tona janĂ« rregulla, por ato janĂ« gjithashtu njĂ« shprehje e vlerave tonaâ dhe âformĂ«sojnĂ« kontratĂ«n shoqĂ«roreâ, shtoi Starmer, duke argumentuar se ndalimi, me kalimin e kohĂ«s, do tĂ« ndryshojĂ« ndjeshmĂ«rinĂ« e publikut ndaj mediave sociale dhe, rrjedhimisht, bisedave midis prindĂ«rve dhe pritjeve tĂ« fĂ«mijĂ«ve tĂ« tyre.
Krahasimi i mediave sociale me alkoolin është i zakonshëm, por problematik, pasi shumë ekspertë e konsiderojnë të papërshtatshëm dhe mashtrues.
Hulumtimet në përgjithësi bien dakord se përdorimi i mediave sociale nga adoleshentët shoqërohet me rreziqe në rritje për mirëqenien e tyre psikologjike.
Megjithatë, nuk ka konsensus nëse marrëdhënia midis të dyjave është shkakësore, e jo më nëse ndonjë marrëdhënie e tillë është e krahasueshme me atë midis alkoolit (ose pirjes së duhanit) dhe rreziqeve shëndetësore. Marrëdhënia është shumë më e pasigurt dhe e paekuilbruar.
NĂ« vitet e fundit, debati Ă«shtĂ« nxitur nĂ« veçanti nga njĂ« libĂ«r shumĂ« i suksesshĂ«m komercialisht nga psikologu social amerikan Jonathan Haidt, âThe Anxious Generationâ, botuar nĂ« vitin 2024.
Ai lidh përdorimin e telefonave inteligjentë dhe mediave sociale, nga fillimi i viteve 2010 e tutje, me rritjen progresive të niveleve të depresionit, ankthit dhe vetëlëndimit tek adoleshentët.
Shumë e konsiderojnë atë një burim të madh frymëzimi për mbështetësit e ndalimit, por kritikët e Haidt argumentojnë se të dhënat në të cilat ai mbështetet nuk lejojnë të vendosen marrëdhënie shkakësore.
âNjĂ« pjesĂ« e problemit Ă«shtĂ« se nĂ« nivelin e popullsisĂ«, Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« izolosh efektin shkasor tĂ« mediave sociale nĂ« mirĂ«qenien e njĂ« individiâ, shkroi Sander van der Linden, njĂ« sociopsikolog nĂ« Universitetin e Kembrixhit, nĂ« njĂ« artikull tĂ« botuar nĂ« shkurt nĂ« revistĂ«nâNature Healthâ.
ShĂ«ndeti mendor, shtoi ai, âĂ«shtĂ« njĂ« çështje komplekse dhe shumĂ«dimensionale dhe dĂ«met e mundshme ndikohen nga sa shpesh dhe nĂ« çfarĂ« konteksti pĂ«rdoren mediat socialeâ.
Ndërsa studimet klinike përfshijnë kryesisht studentë kolegji dhe të rinj, një analizë e gjerë e botuar në vitin 2025 shqyrtoi 32 studime në të cilat pjesëmarrësve iu kërkua të zvogëlonin përdorimin e mediave sociale ose të abstenonin plotësisht për një periudhë të caktuar.
Kalimi i më pak kohës në platforma kishte një efekt të përgjithshëm pozitiv në mirëqenien subjektive, por efekti ishte modest dhe i ndryshëm në varësi të disa faktorëve individualë, duke përfshirë llojin e përmbajtjes ndaj të cilës ekspozohej zakonisht secili përdorues, si dhe tiparet e personalitetit dhe kohën e kaluar në internet.
Për më tepër, edhe nëse kufizimi i përdorimit të mediave sociale do të kishte një efekt shumë më të fortë nga sa sugjerojnë studimet, efekti pozitiv nuk do të nënkuptonte që ndalimet funksionojnë.
Këto janë masa konceptualisht të ndryshme, sepse është një gjë të kryhen studime eksperimentale mbi kufizimet vullnetare dhe të vetëimponuara dhe krejt tjetër të analizohen efektet e një ndalimi të përgjithshëm në një shkallë të gjerë.
NdĂ«r tĂ« dhĂ«nat e pakta tĂ« disponueshme dhe relevante, sipas van der Linden, janĂ« rezultatet e njĂ« studimi tĂ« botuar nĂ« vitin 2025 nĂ« revistĂ«nâThe Lancetâ.
Studimi përfshinte 30 shkolla në Mbretërinë e Bashkuar, 20 prej të cilave ndaluan përdorimin e telefonave inteligjentë gjatë orarit të shkollës dhe 10 pa një ndalim të tillë.
Rezultatet nuk treguan dallime midis nxĂ«nĂ«sve nĂ« shkollat ââme ndalime dhe atyre nĂ« shkolla tĂ« tjera, qoftĂ« nĂ« aspektin e shĂ«ndetit mendor apo tĂ« performancĂ«s akademike.
MegjithatĂ«, pĂ«r tĂ« vlerĂ«suar nĂ« mĂ«nyrĂ« adekuate efektet e ndalimeve dhe kufizimeve para se tâi zbatojnĂ« ato, do tĂ« nevojiteshin studime mĂ« tĂ« mĂ«dha dhe mĂ« tĂ« shumta.
Disa sondazhe tregojnĂ« se adoleshentĂ«t gjithashtu pĂ«rfitojnĂ« nga pĂ«rdorimi i mediave sociale, pasi ato mund tĂ« ofrojnĂ« njĂ« hapĂ«sirĂ« ââpĂ«r ndarje nĂ« kontekste sociale dhe urbane qĂ« nuk kanĂ« alternativa ekuivalente, qofshin ato fizike apo virtuale.
Problemi është se algoritmet e platformave janë të dizajnuara për të maksimizuar kohën e përdoruesit dhe fitimet e kompanisë, duke i bërë përdoruesit më të rinj veçanërisht të prekshëm ndaj efekteve negative të përdorimit të mediave sociale.
Sepse krahasuar me përdoruesit më të vjetër, ata në përgjithësi kanë aftësi vetëkontrolli më pak të zhvilluara dhe janë më të prirur ndaj krahasimit social dhe ndaj ndikimit nga bashkëmoshatarët.
Kjo nuk do të thotë që të gjithë adoleshentët janë të njëjtë, siç tregojnë disa studime mbi ndryshueshmërinë e efekteve të medias.
âRealisht, avantazhet dhe disavantazhet e mediave sociale janĂ« tĂ« ndryshme pĂ«r secilin individâ, dhe kjo âe bĂ«n çdo pĂ«rgjithĂ«sim nĂ« lidhje me efektin tek tĂ« rinjtĂ« problematik nĂ« thelbâ, shkroi psikologia klinike, Brenda K. Wiederhold nĂ« vitin 2025.
Edhe nĂ«se qeveritĂ« do tĂ« ishin nĂ« gjendje tâi pengonin adoleshentĂ«t tĂ« hynin nĂ« mediat sociale â njĂ« sukses qĂ« ajo beson se Ă«shtĂ« pothuajse i pamundur â âçdo ligj ose ndalim do tĂ« pĂ«rmirĂ«sonte shĂ«ndetin mendor tĂ« disave nĂ« kurriz tĂ« tĂ« tjerĂ«veâ.
Një pikëpamje e ndarë nga shumë specialistë dhe studiues është se ndalimet janë një mënyrë për ta shtyrë problemin, pa e zgjidhur atë.
Ato nuk i bĂ«jnĂ« adoleshentĂ«t mĂ« tĂ« aftĂ« nĂ« pĂ«rdorimin e mediave sociale, dhe nĂ« fakt rrezikojnĂ« tâi bĂ«jnĂ« ata mĂ« pak tĂ« vetĂ«dijshĂ«m pĂ«r rreziqet dhe rreziqet e tyre.
ĂshtĂ« gjithashtu disi paradoksale, sipas van der Linden, qĂ« nĂ« MbretĂ«rinĂ« e Bashkuar, debati mbi ndalimin Ă«shtĂ« paralel me njĂ« tjetĂ«r mbi propoziminpĂ«r tĂ« ulur moshĂ«n e votimit nĂ« 16 vjeç: miratimi i tĂ« dy masave do tĂ« çonte nĂ« njĂ« lloj âskenar tĂ« skajit tĂ« shkĂ«mbitâ nĂ« tĂ« cilin njerĂ«zit, idealisht, do tĂ« votonin pĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« pa asnjĂ« njohuri me mjetet pĂ«rmes tĂ« cilave ata aktualisht marrin informacionin e tyre.
Shumica e propozimeve alternative ndaj ndalimeve përqendrohen në edukimin e njerëzve rreth përdorimit të përgjegjshëm të teknologjive dixhitale dhe detyrimin e kompanive të mediave sociale të ofrojnë përmbajtje të përshtatshme për moshën për të miturit, jo të bazuar në maksimizimin e angazhimit.
Sidoqoftë, është gjithashtu e vërtetë, siç e pranon në mënyrë implicite vetë van der Linden, se ndalimi është një masë e fundit, e futur përballë pamundësisë së qeverive për të bindur kompanitë e mediave sociale të modifikojnë funksionimin e platformave të tyre.
Nuk është domosdoshmërisht një masë efektive, por gëzon mbështetje të fortë publike dhe gjithashtu i përgjigjet nevojës për të bërë zgjedhje politike paraprake, në kushte pasigurie dhe në mungesë të të dhënave të mjaftueshme eksperimentale.
Gazeta Si â Dy persona janĂ« arrestuar dhe 306 bimĂ« tĂ« dyshuara narkotike tĂ« llojit kanabis sativa u asgjĂ«suan sot nĂ« MalĂ«sinĂ« e Madhe gjatĂ« njĂ« operacioni antidrogĂ« tĂ« koduar âFlagrancaâ.
Sipas njoftimit zyrtar të policisë, bimët narkotike u gjetën gjatë kontrolleve të ushtruara në terren si rezultat i hetimeve intensive me metoda proaktive. Ato u asgjësuan në vend nëpërmjet djegies.
Në kuadër të operacionit, policia arrestoi në flagrancë dy persona, të dyshuar si autorë të kultivimit të bimëve narkotike. Të arrestuarit janë një 40-vjeçar dhe një 43-vjeçar, banues në fshatrat Guci e Re dhe Grudë e Re.
Policia bën me dije se kontrollet në territorin e qarkut Shkodër vijojnë me qëllim parandalimin dhe goditjen e veprimtarisë kriminale të kultivimit të lëndëve narkotike.
Gazeta Si â Gjeolokacioni nĂ« telefonin inteligjent nuk ndalet nĂ« moshĂ«n 18 vjeç. TĂ« dish se ku ndodhet njĂ« fĂ«mijĂ« nĂ« çdo kohĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e thjeshtĂ« â hap njĂ« aplikacion pĂ«r smatphone.
Shumë prindër e gjejnë këtë qetësuese, por rrezikon të shndërrohet në një formë mbikëqyrjeje të përhershme.
Paradoksi është se teknologjia e projektuar për të rritur sigurinë, shpesh prodhon efektin e kundërt: sa më shumë të monitorosh, aq më shumë shqetësime dhe frikëra lindin.
Kjo theksohet nga një studim i ri i kryer nga Universiteti i Miçiganit, i cili zbuloi se më shumë se gjysma e prindërve vazhdojnë të monitorojnë vendndodhjen e fëmijëve të tyre, edhe pasi ata arrijnë moshën madhore.
Kjo praktikë gjithnjë e më e përhapur ngre pyetje në lidhje me ekuilibrin delikat midis mbrojtjes, besimit dhe pavarësisë.
Monitorimi digjital nuk ndalet nĂ« moshĂ«n 18 vjeç â Sipas sondazhit, monitorimi i gjeolokacionit nuk kufizohet vetĂ«m tek adoleshentĂ«t dhe tĂ« miturit.
Shumë prindër vazhdojnë të gjurmojnë lëvizjet e fëmijëve të tyre edhe kur ata janë të rritur. Arsyet ndryshojnë.
GjashtĂ«dhjetĂ« e tetĂ« pĂ«rqind e tĂ« anketuarve thanĂ« se pĂ«rdorin gjurmimin pĂ«r tâu ndjerĂ« mĂ« tĂ« qetĂ«, 64% e konsiderojnĂ« tĂ« dobishĂ«m nĂ« rast urgjence dhe njĂ« pjesĂ« mĂ« e vogĂ«l, 17%, e pĂ«rdorin atĂ« pĂ«r tĂ« verifikuar nĂ«se fĂ«mija i tyre Ă«shtĂ« nĂ« njĂ« vend qĂ« e konsiderojnĂ« tĂ« sigurt.
Këto shifra tregojnë se dëshira për mbrojtje nuk zvogëlohet, ndërsa fëmijët rriten, por ato gjithashtu nxjerrin në pah rrezikun e varësisë psikologjike nga mjetet digjitale.
Pse gjeo-lokacioni mund tĂ« rrisĂ« ankthin â Ndryshe nga sa mund tĂ« mendohet, tĂ« kesh akses tĂ« vazhdueshĂ«m nĂ« vendndodhjen e fĂ«mijĂ«ve, nuk tĂ« ndihmon gjithmonĂ« tĂ« qĂ«ndrosh i qetĂ«.
Për gati një në katër prindër, monitorimi i vazhdueshëm përfundon duke nxitur ankthin. Ekspertët shpjegojnë se shikimi i një të dhëne të vetme, siç është një vendndodhje gjeografike, pa e ditur kontekstin mund të çojë në keqinterpretime.
Një vonesë, një ndalesë e papritur ose një lëvizje e pazakontë, mund të gjenerojë shqetësime të pabaza dhe skenarë negativë që shpesh nuk korrespondojnë me realitetin.
Me fjalë të tjera, të dish se ku është dikush, nuk do të thotë të dish se si është, çfarë po bën ose nëse ka nevojë për ndihmë.
Rreziqet pĂ«r pavarĂ«sinĂ« e fĂ«mijĂ«ve tĂ« rritur â Sipas studiuesve qĂ« e kanĂ« analizuar fenomenin, problemi lind kur monitorimi bĂ«het njĂ« prani e vazhdueshme nĂ« jetĂ«n e fĂ«mijĂ«ve.
Mbikëqyrja e vazhdueshme mund të ndërhyjë në përparimin natyror drejt autonomisë dhe përgjegjësisë personale.
Rreziku është krijimi i një marrëdhënieje të bazuar në kontroll dhe jo në besim. Për më tepër, gjurmimi mund të gjenerojë një ndjenjë të rreme sigurie: njohja e vendndodhjes së një personi nuk garanton aftësinë për të ndërhyrë menjëherë në rast rreziku.
Ekspertët theksojnë se përballimi i situatave të papritura, marrja e vendimeve të pavarura dhe të mësuarit për të menaxhuar rreziqet janë hapa themelorë në rritjen e çdo të riu të rritur.
Dialogu dhe rregullat e pĂ«rbashkĂ«ta pĂ«r pĂ«rdorim tĂ« informuar â Sondazhi tregon se pothuajse tĂ« gjithĂ« fĂ«mijĂ«t janĂ« tĂ« vetĂ«dijshĂ«m se prindĂ«rit e tyre po gjurmojnĂ« vendndodhjen e tyre.
Megjithatë, vetëm një pjesë e tyre kanë lirinë për të zgjedhur nëse do ta mbajnë apo jo aktiv këtë funksion.
Për këtë arsye, specialistët i inkurajojnë familjet të diskutojnë hapur çështjen. Ndërsa fëmijët hyjnë në moshën madhore, ndarja e vendndodhjes së tyre duhet të jetë një zgjedhje e rënë dakord reciprokisht, jo një detyrim i nënkuptuar.
Në rrethana të caktuara, të tilla si një udhëtim në një vend të panjohur ose një takim potencialisht i ndjeshëm, gjurmimi i vendndodhjes mund të jetë një mjet i dobishëm.
Megjithatë, ai nuk duhet të zëvendësojë aftësinë e fëmijëve për të vlerësuar në mënyrë të pavarur rreziqet dhe për të adoptuar sjellje të kujdesshme.
Si ta kapĂ«rceni nevojĂ«n pĂ«r tĂ« monitoruar vazhdimisht â EkspertĂ«t kĂ«shillojnĂ« prindĂ«rit tĂ« rifusin forma mĂ« tĂ« thjeshta dhe mĂ« pak invazive tĂ« komunikimit.
Një mesazh me tekst, një telefonatë ose një marrëveshje për të kontrolluar periodikisht mund të ofrojë të njëjtën qetësi mendore pa e shndërruar marrëdhënien në mbikëqyrje të vazhdueshme.
Hapi më i rëndësishëm, megjithatë, mbetet ai kulturor: njohja e faktit që fëmijët, sapo të bëhen të rritur, kanë të drejtën për hapësirën dhe zgjedhjet e tyre.
Pranimi i faktit që ata mund të bëjnë gabime, është pjesë e procesit të rritjes dhe ndihmon në ndërtimin e marrëdhënieve më të ekuilibruara bazuar në besimin e ndërsjellë.
Nga Gazeta âSiâ- NĂ«se dikur netĂ«t e gjata, festat dhe orĂ«t e vona konsideroheshin simbol i rinisĂ«, sot duket se Gjenerata Z (12- 27 vjeçarĂ«t) ka prioritete tĂ« tjera.
Një studim i fundit me më shumë se dy milionë të rritur në SHBA tregon se të rinjtë po flenë gjithnjë e më herët, me orarin mesatar të gjumit që është zhvendosur nga ora 22:18 në vitin 2023 në 22:06 këtë vit. Madje, shumë të rinj raportojnë se janë në shtrat që në orën 21:00.
Kjo tendencë bie në kontrast me stereotipin klasik të të rinjve që kalojnë net pa gjumë.
Pas artikujve që flasin për faktin se Gjenerata Z del më pak, konsumon më pak alkool dhe ka një jetë sociale më të kufizuar, tani vjen edhe një zakon i ri: gjumi i hershëm.
Fenomeni duket se ka pushtuar edhe Hollywood-in. Millie Bobby Brown, Hailey Bieber dhe Zendaya kanë treguar se zakonisht flenë rreth orës 21:00, ndërsa Nicola Peltz Beckham ka zbuluar se ajo dhe bashkëshorti i saj Brooklyn Beckham shkojnë në shtrat madje rreth orës 20:00.
Sipas autores dhe aktivistes Scarlett Curtis, gjumi i bollshĂ«m Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« simboli i ri i mirĂ«qenies. NĂ«se dikur mungesa e gjumit konsiderohej dĂ«shmi e njĂ« jete tĂ« mbushur me angazhime dhe sukses, sot statusin e âcoolâ e kanĂ« ata qĂ« flenĂ« herĂ«t dhe zgjohen tĂ« çlodhur.
Një rol të rëndësishëm në këtë ndryshim po luan edhe kultura e #NightRoutine në TikTok.
Hashtagu numëron mbi një milion publikime dhe promovon rituale të gjata relaksi para gjumit. Për shumë të rinj, përgatitja për të fjetur është kthyer në një proces që mund të zgjasë disa orë.
Rutina tipike pĂ«rfshin largimin nga pajisjet elektronike, organizimin e ambientit, ndezjen e qirinjve aromatikĂ«, ushtrime tĂ« lehta, kujdes pĂ«r lĂ«kurĂ«n, mbajtjen e njĂ« ditari personal, lexim dhe meditim. Shpesh gjithçka pĂ«rfundon me njĂ« çaj bimor ose me pijet virale tĂ« njohura si âsleepy girl mocktailsâ.
Ndryshimi reflektohet edhe në zakonet e konsumit.
Një sondazh i YouGov tregoi se shumica e të rinjve besojnë se jeta e tyre do të ishte më e mirë nëse do të flinin më shumë. Ndërkohë, të dhënat e Yelp zbuluan se rezervimet në restorante pas orës 19:00 kanë rënë, ndërsa darkat e hershme po bëhen gjithnjë e më popullore.
Ekspertët besojnë se pandemia dhe kriza e kostos së jetesës kanë ndikuar në këtë transformim. Përballë stresit, pasigurisë ekonomike dhe ritmit të shpejtë të jetës moderne, shumë të rinj po zgjedhin të investojnë më shumë te mirëqenia personale.
Dhe nĂ«se kjo do tĂ« thotĂ« tĂ« jesh nĂ« shtrat qĂ« nĂ« orĂ«n 21:00, pĂ«r GjeneratĂ«n Z kjo nuk Ă«shtĂ« aspak e çuditshme, por njĂ« zgjedhje e vetĂ«dijshme pĂ«r tâu ndier mĂ« mirĂ«.
Gazeta Si â GjatĂ« njĂ« bashkĂ«bisedimi me ndjekĂ«sit e tij nĂ« rrjetet sociale, kreu i PartisĂ« Demokratike, Sali Berisha, kur u pyet lidhur me thirrjet e protestuesve, âRama nâburg, Berisha nâburgâ, tha se ato bĂ«hen nga opozita e opozitĂ«s duke nĂ«nkuptuar partitĂ« e reja politike.
âUnĂ« dhashĂ« njĂ« shpjegim, kjo Ă«shtĂ« thjesht njĂ« thirrje e atyre qĂ« nuk u bĂ«nĂ« dot opozitĂ« pĂ«r shkak tĂ« lidhjeve me qeverinĂ« dhe bĂ«jnĂ« opozitĂ«n e opozitĂ«s. PĂ«r tĂ« mos thĂ«nĂ« tjetrĂ«n, qĂ« dy ditĂ« mĂ« parĂ«, Taulant Balla Yaris deklaroi se ai Ă«shtĂ« promotori i kĂ«saj thirrje. UnĂ«, natyrisht nuk impresionohem nga njĂ« thirrje e tillĂ«, as nga pĂ«rpjekja pĂ«r tĂ« mbrojtur Edi RamĂ«n duke pĂ«rdorur emrin e Sali BerishĂ«s. KĂ«to janĂ« gjĂ«ra krejtĂ«sisht tĂ« parĂ«ndĂ«sishme nĂ« raport me gjigantin, me uraganin rinor qytetar. Dhe qĂ«ndrimi im ka qenĂ« ndaj tĂ« gjithĂ« demokratĂ«ve, qĂ« kurrĂ« degĂ«zat, gjethet nuk duhet tĂ« na pengojnĂ« tĂ« shohim trungun madhĂ«shtor tĂ« kĂ«saj protesteâ- tha kryedemokrati.
Berisha, deklaroi se mbështet plotësisht protestën masive të qytetarëve që po zhvillohet në Tiranë, duke theksuar se 5 kërkesat e protestuesve përkojnë me betejat e opozitës ndër vite.
Gjatë bashkëbisedimit me qytetarët, ai u pyet lidhur me qëndrimin e tij ndaj protestës dhe pretendimeve për politizim.
âAbsolutisht asnjĂ« pĂ«rpjekje. Garantoj qĂ« nuk Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« asnjĂ« pĂ«rpjekje. Por mos harro njĂ« gjĂ«: kemi 13 vite qĂ« protestojmĂ« kundĂ«r Edi RamĂ«s⊠dhe 5 kĂ«rkesat e protestuesve janĂ« njĂ«kohĂ«sisht edhe kĂ«rkesat tonaâ, tha Berisha.
Ai u bëri thirrje mbështetësve të Partisë Demokratike nga e gjithë Shqipëria që të marrin pjesë në protestë.
âEdhe sot shfrytĂ«zoj rastin tĂ« bĂ«j thirrje anĂ«tarĂ«ve dhe mbĂ«shtetĂ«sve tĂ« PartisĂ« Demokratike nga Pogoni, Kakavija, nĂ« Vermosh dhe nĂ« ValbonĂ«, tĂ« vĂ«rshojnĂ« drejt TiranĂ«s nĂ« protestĂ«n mĂ« madhĂ«shtore tĂ« kombit. Qytetare, rinore, jo partiakeâ, u shpreh Berisha.
I pyetur se si i sheh qendrimet e Ramës ndaj protestave të mbajtura prej më shumë se dy javësh, Berisha i përkufizoi si trillime e se sipas tij, kryeministri ka përgjegjësi direkte lidhur me çështjen e Zvërnecit.
Më tej, Berisha u shpreh se Rama ka dhënë leje ndërtimi pa u bërë vlerësimi i mjedisit, teksa shtoi se fajin nuk e kanë algoritmet apo influencerat (të cilët u prekën nga vetë kryeministri Rama gjatë fjalës së tij në mbledhjen e grupit parlamentar të PS).
Frutat dhe perimet janë të mira për ne por në mes të një krize të kostos së jetesës, blerja e më shumë ushqimeve të freskëta mund të mos duket si një opsion i përballueshëm.
Këtu futen në skenë frutat dhe perimet e konservuara ose të ngrira. Këto zakonisht janë më të lira dhe zgjasin më shumë se produktet e freskëta. Por a janë po aq të shëndetshme?
Frutat dhe perimet përmbajnë vitamina, minerale dhe fibra të rëndësishme. Këto mbështesin mirëqenien e përgjithshme dhe zvogëlojnë rrezikun e sëmundjeve, të tilla si sëmundjet e zemrës dhe disa lloje kanceri.
Shumica e frutave dhe perimeve tĂ« konservuara dhe tĂ« ngrira janĂ« mĂ« tĂ« lira se produktet e freskĂ«ta. MeqenĂ«se ato zakonisht vijnĂ« tĂ« copĂ«tuara dhe gati pĂ«r tâu gatuar, ato gjithashtu shkurtojnĂ« kohĂ«n e pĂ«rgatitjes.
Produktet që janë të konservuara ose të ngrira gjithashtu kanë një afat shumë më të gjatë ruajtjeje sesa opsionet e freskëta. Kjo do të thotë se ato janë të disponueshme gjatë gjithë vitit dhe kanë më pak gjasa të prishen.
Po në lidhje me ushqyerjen?
Frutat ose perimet e ngrira dhe të konservuara në përgjithësi ruajnë vlerën e tyre ushqyese origjinale- ndonjëherë më mirë se produktet e freskëta.
Për shembull, vlera ushqyese e shumicës së produkteve të ngrira dhe të konservuara është ekuivalente me frutat dhe perimet e freskëta që kanë qenë në frigorifer për një javë.
Por procesi i ruajtjes së ushqimeve të caktuara mund të rrisë përmbajtjen e tyre ushqyese. Kajsitë janë një shembull, me kajsitë e ngrira që kanë një përmbajtje shumë më të lartë të vitaminës C sesa kajsitë e freskëta. Kjo për shkak se vitamina C përdoret për të ndihmuar në ruajtjen e frutave.
Ngrirja përdor temperatura të ulëta për të vonuar prishjen e ushqimit. Metodat industriale të ngrirjes janë efektive në ruajtjen e ngjyrës dhe cilësive të teksturës së frutave dhe perimeve, duke ruajtur gjithashtu përmbajtjen e tyre ushqyese.
MegjithatĂ«, ngrirja mund tĂ« dĂ«mtojĂ« strukturĂ«n e ushqimit nĂ«se shkakton zhvillimin e kristaleve tĂ« akullit. Kjo mund tĂ« zvogĂ«lojĂ« pĂ«rmbajtjen ushqyese tĂ« frutave dhe perimeve dhe tâi bĂ«jĂ« ato tĂ« buta, veçanĂ«risht nĂ«se i shkrini dhe i ngrini pĂ«rsĂ«ri.
Frutat dhe perimet e ngrira janĂ« nĂ« rrezik tĂ« kontaminohen me bakterin Listeria monocytogenes, i cili mund tĂ« shkaktojĂ« helmim nga ushqimi. Por gatimi i frutave ose perimeve para se tâi hani e zvogĂ«lon kĂ«tĂ« rrezik.
Procesi i konservimit përfshin sterilizimin e ushqimeve në temperatura të larta në mënyrë që ato të mund të ruhen në mënyrë të sigurt në temperaturë ambienti për periudha të gjata. Megjithatë, ekspozimi ndaj temperaturave të larta bën që disa lëndë ushqyese në ushqim të zbërthehen, veçanërisht vitaminat e tretshme në ujë si vitamina C. Por përparimet në teknologjinë e konservimit po lejojnë që procesi të bëhet më shpejt dhe në temperatura më të ulëta, që do të thotë se humbasin më pak lëndë ushqyese.
ĂfarĂ« duhet tĂ« keni kujdes
Ka disa gjĂ«ra pĂ«r tĂ« cilat duhet tĂ« keni kujdes kur blini fruta ose perime tĂ« konservuara. Perimet e konservuara mund tĂ« kenĂ« njĂ« pĂ«rmbajtje tĂ« lartĂ« kripe, kĂ«shtu qĂ« Ă«shtĂ« mĂ« mirĂ« tĂ« zgjidhni produkte qĂ« thonĂ« âpa kripĂ« tĂ« shtuarâ.
Gjithashtu mund tĂ« kontrolloni panelin e informacionit ushqyes dhe tĂ« kĂ«rkoni opsione me pĂ«rmbajtjen mĂ« tĂ« ulĂ«t tĂ« natriumit. Kullimi dhe shpĂ«larja e perimeve tĂ« konservuara para se tâi hani ato gjithashtu mund tĂ« ndihmojĂ« nĂ« uljen e sasisĂ« sĂ« kripĂ«s qĂ« hani.
Për fasulet e ziera në salcë, salca mund të përmbajë sheqer dhe kripë të shtuar. Nëse hani fasule të ziera rregullisht, gjeni një opsion me pak kripë për të ndihmuar në uljen e marrjes së natriumit.
PĂ«r tĂ« ndihmuar nĂ« uljen e konsumit tĂ« sheqerit, zgjidhni opsione frutash tĂ« konservuara qĂ« janĂ« tĂ« konservuara nĂ« lĂ«ng nĂ« vend tĂ« shurupit. Disa mund tĂ« thonĂ« gjithashtu âpa sheqer tĂ« shtuarâ nĂ« paketim.
Si tâi pĂ«rdorni ato
Frutat e konservuara mund tĂ« hahen si njĂ« meze mĂ« vete, ose me drithĂ«ra ose kos. NĂ« shumĂ« receta shpesh mund tâi zĂ«vendĂ«soni frutat e freskĂ«ta me opsione tĂ« ngrira dhe tĂ« konservuara.
Perimet e ngrira janĂ« tĂ« shkĂ«lqyera pĂ«r tĂ« pĂ«rgatitur njĂ« vakt tĂ« shpejtĂ«. PĂ«r shembull, bizelet e ngrira kanĂ« nevojĂ« vetĂ«m pĂ«r disa minuta pĂ«r tâu gatuar, kĂ«shtu qĂ« mund tĂ« shtohen nĂ« minutĂ«n e fundit nĂ« njĂ« tigan ose gjellĂ«.
Shtimi i njĂ« kutie me thjerrĂ«za, qiqra ose fasule mund tĂ« shtojĂ« sasinĂ« e njĂ« gjelle ose salce makaronash, ndĂ«rsa rrit marrjen e fibrave dhe proteinave. Duke qenĂ« se ato janĂ« gatuar tashmĂ«, mund tâi hidhni edhe nĂ« njĂ« sallatĂ« qĂ« do tâju mbajĂ« tĂ« ngopur pĂ«r mĂ« gjatĂ«. Thjesht mos harroni tâi shpĂ«lani mĂ« parĂ«.
Gazeta Si â QĂ« nga fillimi i shpĂ«rthimit tĂ« EbolĂ«s nĂ« RepublikĂ«n Demokratike tĂ« Kongos, 75 punonjĂ«s tĂ« kujdesit shĂ«ndetĂ«sor janĂ« infektuar me virusin dhe 17 prej tyre kanĂ« vdekur, njoftoi tĂ« premten njĂ« zyrtar i OrganizatĂ«s BotĂ«rore tĂ« ShĂ«ndetĂ«sisĂ« (OBSH).
Mjekët janë ndër ata që janë më të ekspozuar ndaj virusit, si për shkak se Ebola transmetohet përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me lëngjet nga njerëzit e sëmurë, siç janë gjaku, pështyma, jashtëqitjet dhe të vjellat, ashtu edhe për shkak se qendrat lokale shëndetësore nuk kanë pajisje mbrojtëse bazë, siç janë dorezat dhe maskat.
Shumë punonjës të kujdesit shëndetësor u ekspozuan gjithashtu ndaj virusit para se ta dinin se ishte i pranishëm. Besohet se Ebola ka qarkulluar për muaj të tërë para se autoritetet kongoleze të shpallnin zyrtarisht shpërthimin më 15 maj. Rastet e para datojnë të paktën që nga 25 prilli, por në atë kohë, nuk kishte teste specifike për të identifikuar këtë version të veçantë të virusit.
ShpĂ«rthimi Ă«shtĂ« pĂ«rqendruar nĂ« provincĂ«n verilindore tĂ« Iturit, nĂ« kufi me UgandĂ«n: njĂ« zonĂ« e izoluar, pothuajse tre mijĂ« kilometra larg kryeqytetit Kinshasa, ku gjurmimi i kontakteve ka qenĂ« i vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu organizuar pĂ«r javĂ« tĂ« tĂ«ra.
Sipas të dhënave më të fundit të OBSH-së, autoritetet lokale shëndetësore kanë zbuluar 676 raste dhe të paktën 136 vdekje, por numri aktual i rasteve vlerësohet të jetë shumë më i madh.
Gazeta Si â NĂ« njĂ« kohĂ« kur prej 3 javĂ«sh protestohet para kryeministrisĂ«, Edi Rama thotĂ« se as nuk e ka menduar tĂ« japĂ« dorĂ«heqjen pavarĂ«sisht se shumĂ« personave u ishte krijuar kjo pĂ«rshtypje.
NdĂ«r tĂ« tjera, teksa ironizoi protestuesit, Rama nĂ«nvizoi se qeveria nuk do ta dorĂ«zojĂ« kurrĂ« âtimoninâ e saj.
âNga diskutimet e para, Ă«shtĂ« e qartĂ« qĂ« janĂ« dĂ«gjuar, do tĂ« dĂ«gjojnĂ« kritikĂ«n dhe zĂ«rimin. Nuk Ă«shtĂ« e mundur qĂ« njĂ« qeveri ta skualifikojĂ«, tâia hedhĂ« tĂ« gjithĂ« fajin algoritmit. Nuk Ă«shtĂ« e drejtĂ«. Por njĂ« qeveri nuk mund ta bĂ«jĂ« kurrĂ«, nĂ«se Ă«shtĂ« aty me njĂ« destinacion. NjĂ« qeveri nuk e dorĂ«zon kurrĂ« timonin te zhurma. NjĂ« grup udhĂ«heqĂ«s nuk i jepet zhurmĂ«s dhe sa mĂ« shumĂ« zhurma zmadhohet, aq mĂ« shumĂ« njĂ« grup udhĂ«heqĂ«s forcon identitetin e vet, duke bashkuar tĂ« gjithĂ« nĂ« emĂ«r tĂ« destinacionitâ, â tha ai.
Rama u shpreh se ai dhe Partia Socialiste, nuk do tĂ« pranojĂ« kurrĂ« tâi dorĂ«zohet zhurmĂ«s dhe tĂ« tradhĂ«tojĂ« synimin pĂ«r tĂ« cilin u votua nga populli, anĂ«tarĂ«simi nĂ« Bashkimin Evropian.
NdĂ«r tĂ« tjera, shefi i qeverisĂ« u shpreh jo vetĂ«m qytetarĂ«t qĂ« mblidhen prej 20 ditĂ«sh pĂ«rpara zyrĂ«s sĂ« tij, por edhe njĂ« planet i tĂ«rĂ« tĂ« ngrihet nĂ« protestĂ«, askush nuk mund tĂ« bĂ«jĂ« PS tĂ« ndihet fajtor dhe nuk mund tâi imponojĂ« tĂ« bĂ«het pjesĂ« e algoritmit.
âMĂ« kanĂ« sugjeruar mĂ« tĂ« urĂ«t: lĂ«ri, mos fol, rri, dĂ«gjoji. UnĂ« mund tĂ« ndihem pĂ«rgjegjĂ«s pĂ«r shumĂ« gjĂ«ra qĂ« duhet tĂ« shkojnĂ« mĂ« mirĂ«, por unĂ« dhe ju, PS, tĂ« ndihemi me faj, se vetĂ«m fajtorĂ«t nuk flasin; tĂ« ndihemi me faj pse mblidhet jo ajo turmĂ«, po pse mblidhet planeti po tĂ« dojĂ«, qĂ« tĂ« na tregojĂ« dhe tĂ« na imponohet nĂ« opinion, qĂ« tĂ« na detyrojĂ« qĂ« ne tĂ« pranojmĂ« tĂ« jemi skllevĂ«r tĂ« algoritmit dhe si forcĂ« politike, kjo nuk Ă«shtĂ« e mundur tĂ« ndodhĂ«, se kjo Ă«shtĂ« tradhtia e vĂ«rtetĂ«â, tha Rama.
Rama ia faturon protestat, rrjeteve sociale për nxitje të histerisë kolektive dhe shpikjen e një trendi të ri, për të qenë në krye të vëmendjes.
Gazeta Si â GjatĂ« fjalimit tĂ« tij nĂ« mbledhjen e grupit parlamentar tĂ« PartisĂ« Socialiste, kryeministri Edi Rama ka kritikuar sĂ«rish blogerĂ«t dhe personazhet e rrjeteve sociale qĂ« kanĂ« marrĂ« pjesĂ« nĂ« protestat e ditĂ«ve tĂ« fundit.
Rama u shpreh se disa prej tyre, sipas tij, nuk kanë pasur më parë lidhje me protesta, por janë bërë pjesë e tyre për shkak të trendit dhe vëmendjes në rrjetet sociale.
âSa herĂ« e keni dĂ«gjuar gjatĂ« kĂ«tyre ditĂ«ve nga njerĂ«z qĂ« kurrĂ« nĂ« jetĂ«n e tyre as nuk e kanĂ« imagjinuar tĂ« pĂ«rzihen me protesta, por janĂ« bĂ«rĂ« parelinj me shalĂ« e kremra, qĂ« tĂ« shfaqen atje bashkĂ« me shalĂ«t dhe kremrat e tyre, sepse Ă«shtĂ« trendi. KanĂ« frikĂ« tĂ« mbeten jashtĂ« valĂ«s. Sepse nĂ« ekonominĂ« e vĂ«mendjes heshtja nuk shpĂ«rblehet. ShpĂ«rblehet vetĂ«m pjesĂ«marrja. ShpĂ«rblehet ai qĂ« bĂ«n videon mĂ« dramatike. Dhe njĂ« protestĂ« nuk Ă«shtĂ« mĂ« protestĂ«, por njĂ« treg klikimesh e morali, madje edhe njĂ« treg karrierashâ, u shpreh Rama.
Gazeta Si â Nga mbledhja e grupit tĂ« PS, kryeministri Edi Rama mohon tĂ« ketĂ« qenĂ« pjesĂ« e takimeve nĂ« Aruba (njĂ« ishull i vendosur nĂ« pjesĂ«n jugore tĂ« Detit tĂ« Karaibeve, rreth 29 kilometra nĂ« veri tĂ« bregut tĂ« VenezuelĂ«s), ku sipas SPAK, drejtues shqiptarĂ« tĂ« grupeve shqiptare kriminale kanĂ« diskutuar nĂ« vitin 2019 pĂ«r trafikun e drogĂ«s dhe pastrimin e parave.
Rama tha se në epokën e algoritmeve, përsëritja e vazhdueshme e një pretendimi mjafton që ai të perceptohet si i vërtetë
âFatos Lubonja kĂ«rkon llogari nga unĂ« pĂ«r ArubĂ«n. NĂ« tĂ« gjithĂ« historinĂ« e njerĂ«zimit, qĂ« kur janĂ« vendosur rregullat e qytetĂ«rimit romak, llogaria jepet nĂ« bazĂ« tĂ« fakteve. ĂfarĂ« vlere ka qĂ« unĂ« tĂ« them se nuk kam qenĂ« kurrĂ« nĂ« Aruba, nuk e di fare pĂ«r çfarĂ« bĂ«het fjalĂ«, nuk kam dĂ«rguar kurrĂ« njeri? KĂ«to nuk kanĂ« vlerĂ«, sepse Aruba Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e vĂ«rtetĂ«, Ă«shtĂ« nxjerrĂ« nĂ« kĂ«tĂ« fushĂ«n e algoritmit, Ă«shtĂ« ricikluar nĂ« pafundĂ«si dhe Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e vĂ«rtetĂ«, â shtoi kryeministri. â Siç Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« unĂ« jam njĂ« konsumator kokaine. Fjala âdrogagji, ik mor drogagjiâ, Ă«shtĂ« njĂ« refren qĂ« mua mĂ« ndjek si e vĂ«rtetĂ«. Siç Ă«shtĂ« e vĂ«rtetĂ« qĂ« unĂ« kam akuzuar tim atĂ« pĂ«r marrĂ«dhĂ«nie me time shoqe dhe pĂ«r atĂ«sinĂ« e djalit tim, Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« e vĂ«rtetĂ« çfarĂ«do tĂ« them unĂ«. Nuk kanĂ« rĂ«ndĂ«si letrat e gjykimit, algoritmi e ka bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ«, siç kanĂ« bĂ«rĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« qĂ« unĂ« jam njĂ« kusar qĂ« marr pjesĂ«n time nga çdo lloj gjĂ«je qĂ« bĂ«het nĂ« ShqipĂ«ri. PĂ«r kĂ«tĂ« arsye nuk e them kĂ«tĂ« gjĂ« rregullisht, se nuk ka asnjĂ« vlerĂ«â, tha Rama.
Gazeta Si â GjatĂ« fjalĂ«s sĂ« tij mbledhjen e grupit parlamentar socialist, kreu i qeverisĂ« ka kritikuar hapur protestat qytetare qĂ« po zhvillohen kundĂ«r investimit nĂ« ZvĂ«rnec.
Rama deklaroi se në epokën e rrjeteve sociale, protestat nuk zhvillohen më vetëm në shesh. Sipas tij, protestat shërbejnë gjithnjë e më shumë si material për algoritmin në rrjetet sociale, të cilat favorizojnë konfliktin, zemërimin dhe përplasjet.
Kreu i qeverisĂ« i cilĂ«soi organizatorĂ«t dhe kritikĂ«t si âprofetĂ« tĂ« rremĂ«â qĂ« kĂ«rkojnĂ« vetĂ«m rrĂ«zimin e pushtetit pĂ«rmes manipulimeve.
Sipas tij, hapësira publike dhe rrjetet sociale po përdoren për të mbytur të vërtetën përmes përhapjes masive të gënjeshtrave dhe censurimit të fakteve.
âKush mendon se me like dhe follwersa bĂ«n politikĂ«, ose bĂ«n vetĂ«m politikĂ«, bĂ«n gabim. Me likes bĂ«n shĂ«rbimin e atyre oligarkĂ«ve me tĂ« mĂ«dhenj tĂ« planetit, qĂ« pĂ«rmes algorimit pasurohen çdo ditĂ«. Algoritmi nuk shpĂ«rblen qetĂ«sinĂ«, sepse qetĂ«sia Ă«shtĂ« armik i algorimit, algoritmi nuk shpĂ«rblen nuancat, i fsheh, sepse nuancat janĂ« kundĂ«rshtare tĂ« algorimit. Alogritmi nuk e do arsyen, prandaj nĂ« tĂ« gjitha postimet, nĂ« tĂ« gjitha platformat qĂ« janĂ« tĂ« mĂ«rzitshme, kanĂ« njĂ« shpĂ«rndarje shumĂ« mĂ« tĂ« ngadaltĂ« se sa ato qĂ« janĂ« tĂ«rheqĂ«se, â tha ai. â Algoritmi Ă«shtĂ« aty pĂ«r tĂ« shpĂ«rblyer konfliktin, indinjatĂ«n, frikĂ«simin e tĂ« tjerĂ«ve. Sepse frikĂ«simi prodhon klikime, klikimet prodhojnĂ« kohĂ« dhe koha prodhon para. PĂ«r herĂ« tĂ« parĂ« nĂ« histori, ekonomia e vĂ«mendjes Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« ekonomi politike, sa mĂ« shumĂ« zemĂ«rim aq mĂ« shumĂ« shikueshmĂ«ri, ndikim, pushtet, mbi skllevĂ«rit e algoritmeve. Kjo Ă«shtĂ« arsyeja pse sot protestat nuk zhvillohen vetĂ«m nĂ« shesh, por kanĂ« nevojĂ« pĂ«r njĂ« shesh thjesht si pĂ«rfaqĂ«sim i njĂ« lukunie qĂ« proteston nĂ« algoritĂ«m. Madje sheshi Ă«shtĂ« studio televizive, Ă«shtĂ« vendi ku filmohet materiali pĂ«r ta ushqyer algoritmin dhe pĂ«r ta justifikuar atĂ«. Kjo Ă«shtĂ« beteja e kohĂ« sonĂ«, sâka lidhje me tĂ« majtĂ«n dhe tĂ« djathtĂ«n, por me konfliktin. Kush kĂ«rkon like dhe follow me zemĂ«rim, punon kundĂ«r fĂ«mijĂ«ve tĂ« tijâ, tha Rama.
Ai e ka cilësuar situatën aktuale si një histori paralajmëruese, duke u shprehur se mllefi i shfaqur nuk drejtohet vetëm ndaj tij, por ndaj të gjithë shumicës qeverisëse.
Sipas Ramës, ky reagim është vetëm fillimi i asaj që pritet të vijë më tutje, ndaj kërkoi që kjo histori të lexohet drejt për të qenë të përgatitur.
âShqipĂ«ria u bĂ« zogu dhe ne ishim nĂ« krye tĂ« saj. Kjo ishte njĂ« histori paralajmĂ«ruese. Jo vetĂ«m pĂ«r mandatin tim, por tĂ« kĂ«saj shumice qeverisĂ«se. Mllef ndaj meje dhe PS. KĂ«tĂ« histori ta lexojnĂ« sa mĂ« drejt, pĂ«r tĂ« qenĂ« tĂ« pĂ«rgatitur sa mĂ« mirĂ«, pĂ«r çfarĂ« vjen mĂ« tutje, sepse ky Ă«shtĂ« vetĂ«m fillimi⊠Ne mund tĂ« bĂ«jmĂ« vetĂ«m atĂ« qĂ« bĂ«het, pĂ«r tĂ« kuptuar politikĂ«n sot bĂ«n mirĂ« qĂ« tĂ« largohesh pak. ShumĂ« kohĂ« pĂ«rpara ai ka pĂ«rshkruar modelin e biznesit tĂ« rrjeteve sociale, nĂ« njĂ« pĂ«rshkrim qĂ« ai e quan diskursi i historikut. Ai nuk pĂ«rshkruante njĂ« njeri, por njĂ« marrĂ«dhĂ«nie, njĂ« mĂ«nyrĂ« pĂ«r tâu marrĂ« me botĂ«n dhe realitetinâ.
Pasi analizoi modelin e rrjeteve sociale dhe âdiskursin e historikutâ, ku rĂ«ndĂ«si ka mbajtja ndezur e motorit tĂ« zhurmĂ«s, ai sqaroi se ky qĂ«ndrim nuk Ă«shtĂ« njĂ« kritikĂ« ndaj kritikĂ«s konstruktive.
Kryeministri pranoi se qeveritë përmirësohen nga kundërshtitë, por nënvizoi se refuzimi i prerë për të negociuar është tashmë një fenomen politik botëror.
âNuk ka fare objekt, rĂ«ndĂ«si ka qĂ« motori tĂ« mos fiket dhe zhurma e tij tĂ« mos pushojĂ«. Kjo nuk Ă«shtĂ« njĂ« kritikĂ« ndaj kritikĂ«s, pĂ«rkundrazi. QeveritĂ« pĂ«rmirĂ«sohen nga kritikat dhe kundĂ«rshtitĂ«. UnĂ« dhe tĂ« gjithĂ« ju kemi ndryshuar mendje shpesh pĂ«r shkak tĂ« objektit tĂ« kritikĂ«s. NjĂ« zemĂ«rim qĂ« shuhet nuk prodhon mĂ« identitet. ĂshtĂ« tipike dhe konkrete, qĂ« nuk duam tĂ« dĂ«gjojmĂ«, tĂ« flasim dhe nuk ka negociata. Ky nuk Ă«shtĂ« njĂ« fenomen shqiptar, Ă«shtĂ« njĂ« fenomen politik botĂ«ror. Nxitja pĂ«r tĂ« pĂ«rmbysur gjithçka Ă«shtĂ« mĂ« e bukur sesa administrimiâ.
Gazeta Si â Administratori i njĂ« firme pĂ«r riciklimin e mbetjeve nĂ« Fier, Ă«shtĂ« arrestuar kĂ«tĂ« tĂ« shtunĂ«, 20 qershor, pas dĂ«mtimit nĂ« punĂ« tĂ« njĂ« punonjĂ«si.
NĂ« pranga ra shtetasi N.H., 38 vjeç, i dyshuar pĂ«r veprat penale âShkelje e rregullave tĂ« mbrojtjes nĂ« punĂ«â, âPunĂ«sim i paligjshĂ«mâ dhe âFshehje e tĂ« ardhuraveâ.
Sipas njoftimit të uniformave blu, gjatë punës në subjektin e administruar nga N. H. është dëmtuar rëndë një punonjës, shtetasi D. R., 21 vjeç. I riu ka pësuar gjymtime, por ndodhet jashtë rrezikut për jetën.
Autoritetet vijojnë hetimet për të sqaruar plotësisht rrethanat e ngjarjes dhe përgjegjësitë ligjore të përfshira.
Gazeta Si â NĂ« BazĂ«n e PĂ«rbashkĂ«t Andrews, Donald Trump zbuloi avionin e ri presidencial, i cili do tĂ« hyjĂ« pĂ«rkohĂ«sisht nĂ« shĂ«rbim si Air Force One.
Ky avion luksoz, i dhuruar nga qeveria e Katarit, është përshtatur për nevojat e presidencës amerikane. Avioni do të shërbejë si një urë lidhëse midis Boeing 747-200 të modifikuar aktualisht, në shërbim që nga viti 1990, dhe avionit të ri që Boeing është ende duke e përfunduar, të cilët nuk pritet të jenë gati për rreth dy vjet.
Karakteristika më e habitshme është ndryshimi rrënjësor estetik. Nuk është më ngjyrosur ngjyra historike blu e çelët e projektuar nga Jacqueline Kennedy në fillim të viteve 1960, e cila është bërë një nga simbolet më të njohura të presidencës amerikane.
NĂ« vend tĂ« tij, njĂ« trup avioni i bardhĂ« dhe blu i errĂ«t Ă«shtĂ« i kryqĂ«zuar me vija tĂ« kuqe, me fjalĂ«t âShtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«sâ qartĂ« tĂ« dukshme pĂ«rgjatĂ« anĂ«ve tĂ« aeroplanit.
Kjo zgjedhje kujton ngjyrat e flamurit amerikan dhe pasqyron preferencën e shprehur shpesh të Trump për një dizajn grafik më patriotik dhe të guximshëm.
Avioni i ri nuk do ta zëvendësojë përgjithmonë Air Force One. Ai do të përdoret vetëm deri në dorëzimin e dy aeroplanëve të rinj presidencialë, të cilët Boeing po i modifikon për të përmbushur standardet e kërkuara të sigurisë dhe komunikimit të Shtëpisë së Bardhë. Më 4 korrik, aeroplani i ri do të fluturojë mbi Shtëpinë e Bardhë për të festuar Ditën e Pavarësisë.
Nga Gazeta Si- Baballarët e vajzave janë pro-gruas, në pothuajse çdo gjë. Ekonomistët e zellshëm kanë treguar se baballarët e vajzave tregojnë mbështetje më të madhe për barazinë gjinore. Kongresmenët amerikanë votojnë më shumë pro-gruas për çështje relevante nëse kanë vajza dhe akoma më shumë nëse kanë më shumë vajza.
Gjyqtarët federalë me më shumë vajza vendosin më liberalisht për çështjet e grave, dhe ky efekt vjen, kryesisht nga gjyqtarët republikanë.
Prindërimi i vajzave shoqërohet me një prirje më të lartë për të punësuar partnere femra në firmat e kapitalit sipërmarrës ndërkohë ka një rritje prej 24% në probabilitetin e punësimit të një investitoreje të lartë femër Baballarët e vajzave investojnë më mirë
Ndërkohë, ata drejtues që punësojnë më shumë gra sepse kanë vajza, investojnë gjithashtu më mirë.
Hulumtimi âDiversiteti gjinor dhe performanca nĂ« kapitalâ tregon se diversiteti i pĂ«rmirĂ«suar gjinor nĂ« firma- i nxitur nga prindĂ«rimi i mĂ« shumĂ« vajzave- pĂ«rmirĂ«son performancĂ«n e marrĂ«veshjeve dhe fondeve.
Nuk ka prova (në këto prova) se një kuotë e imponuar gjinore përmirëson performancën. Por drejtuesit që punësojnë më shumë gra sepse kanë vajza zbulojnë se ekipet e tyre performojnë më mirë.
bashkëpunëtorët, botëkuptimi themelor i të cilëve është miqësor ndaj grave dhe që veprojnë në përputhje me rrethanat, performojnë mirë. Me fjalë të tjera, bashkëpunëtorët që ka të ngjarë të kenë vajza, bëjnë marrëveshje më të mira.
Si arritëm këtu- pasuria, planifikimi familjar dhe pika e kthesës
Shfaqja e fuqizimit të grave, si dhe e burrave që e mbështetën atë, ka një histori. Trendet dy shekullore kanë treguar se e kanë sjellë këtë.
Së pari, vendet u bënë më të pasura dhe individët grumbulluan më shumë kapital. Së dyti, planifikimi familjar u bë më i lehtë. Këto të dyja varen nga një trend i tretë, i cili është thelbësor për ta bërë të mundur planifikimin familjar: përhapjen e arsimit.
Si bĂ«het kjo pĂ«rzierje njĂ« âsupĂ«â? Merrni parasysh tĂ« drejtat e pronĂ«s. NĂ«se njerĂ«zit janĂ« tĂ« anshĂ«m ndaj burrave kundrejt grave, burrat fitojnĂ«- por vetĂ«m pĂ«r aq sa nuk kanĂ« vajza qĂ« do tĂ« humbasin nĂ« tĂ« ardhmen ndaj burrave tĂ« tyre sipas tĂ« njĂ«jtave tĂ« drejta tĂ« anshme.
Me planifikimin familjar, do të ketë më shumë familje që kanë vetëm vajza dhe jo djem. Pra, do të ketë disa burra që do të vuajnë shumë duke parë vajzat e tyre të vuajnë. Në të njëjtën kohë, me rritjen e pasurisë, gjithnjë e më shumë burra do të arrijnë një nivel sigurie ekonomike që i lejon ata të marrin rreziqe.
Në një nivel të caktuar të pasurisë mesatare dhe madhësisë mesatare të familjes, peshorja ndryshon dhe burrat fillojnë të duan të ndryshojnë ligjet e pronësisë në mënyrë që të përfitojnë më shumë vajzat e tyre.
Sa më herët të ndryshojë peshorja, aq më i anshëm është sistemi aktual i të drejtave të pronësisë. Pra, historikisht, ajo ndryshon më herët në vendet me të drejtë zakonore sesa në vendet me të drejtë civile. /Marrë nga Psychology Today/
Gazeta Si â Brazili ka gjetur sĂ«rish ritmin e tij nĂ« BotĂ«rorin 2026, duke triumfuar me rezultatin e pastĂ«r 3-0 ndaj Haitit dhe duke u ngjitur nĂ« vendin e parĂ« tĂ« grupit. Protagonist absolut i sfidĂ«s ishte Matheus Cunha me dy gola, ndĂ«rsa Vinicius Junior vulosi suksesin me golin e tretĂ«.
Megjithatë, jo gjithçka shkoi sipas planit për skuadrën e drejtuar nga trajneri Carlo Ancelotti. Në pjesën e parë, Raphinha u detyrua të largohej nga fusha për shkak të një dëmtimi muskulor, i cili mund ta mbajë jashtë për një periudhë të gjatë, duke krijuar shqetësim në kampin brazilian.
Që në minutat e para, Brazili mori kontrollin e lojës dhe ushtroi presion të vazhdueshëm ndaj mbrojtjes haitiane. Haiti u fokusua kryesisht në mbrojtje, duke grumbulluar shumicën e lojtarëve para portës dhe duke tentuar rrallë kundërsulmet. Loja e ashpër e haitianëve solli edhe kartonin e verdhë të hershëm për Arcus.
Rezultati u zhbllokua në mesin e pjesës së parë. Pas një aksioni individual të Vinicius Junior, goditja e tij u ndal nga portieri, por në topin e kthyer më i shpejtë ishte Matheus Cunha, i cili e dërgoi sferën në rrjetë për 1-0. Sulmuesi brazilian vazhdoi të ishte i rrezikshëm dhe pak minuta më vonë realizoi edhe golin e dytë me një goditje të bukur me të majtën, duke e dërguar topin pranë trekëndëshit të portës.
Pak para pushimit, Brazili goditi edhe një herë. Në minutat shtesë të pjesës së parë, Vinicius Junior zhvilloi një aksion spektakolar nga krahu i majtë dhe, pas asistit të Lucas Paquetå, realizoi golin e tretë që vulosi praktikisht fatin e ndeshjes.
Në ndeshjen tjetër të grupit C, Maroku vazhdoi formën e shkëlqyer duke mposhtur Skocinë me rezultatin minimal 1-0. Golin e vetëm të takimit e realizoi Saibari pas vetëm 73 sekondash lojë, duke i dhënë një avantazh të hershëm ekipit afrikan.
Pavarësisht rezultatit të ngushtë, Maroku dominoi sfidën në shumicën e aspekteve të lojës. Skuadra krijoi më shumë raste, tregoi cilësi më të lartë individuale dhe kontrolloi zhvillimin e ndeshjes ndaj një Skocie që pati vështirësi të rivalizonte.
Grupi D i Botërorit ka dhuruar rezultate surprizuese, ku Paraguai arriti një fitore të rëndësishme 1-0 ndaj Turqisë, duke eliminuar skuadrën e drejtuar nga Vincenzo Montella nga turneu.
Amerikano-jugorët kaluan në avantazh që në minutën e dytë falë golit të Galarzës, i cili shfrytëzoi në maksimum një nga rastet e para të krijuara. Situata u komplikua për Paraguain në fundin e pjesës së parë, kur Almiron u ndëshkua me karton të kuq.
Mesfushori paraguajan u përjashtua pasi mbuloi gojën me dorë gjatë një bisede me një kundërshtar, veprim që sipas rregullores së re të këtij Botërori konsiderohet shkelje dhe dënohet me përjashtim.
Masa është vendosur nga organizatorët në kuadër të luftës kundër racizmit dhe për të garantuar transparencë në komunikimin mes lojtarëve në fushë.
Login
