Gazeta Si â NjĂ« analizĂ« e re e bazuar nĂ« dokumente amerikane, hedh dritĂ« mbi aeroplanin qĂ« u rrĂ«zua nĂ« KinĂ« mĂ« 21 mars 2022. Boeing 737 i China Eastern, me 132 persona nĂ« bord, me sa duket u rrĂ«zua pasi tĂ« dy motorĂ«t u fikĂ«n qĂ«llimisht gjatĂ« fluturimit.
Kjo hipotezë, më shumë se katër vjet më vonë, po fiton mbështetje gjithnjë e më të madhe për të hedhur dritë mbi katastrofën ajrore.
Siç raporton âCorriere della Seraâ, tĂ« dhĂ«nat e Regjistruesit tĂ« tĂ« DhĂ«nave tĂ« Fluturimit pĂ«rshkruajnĂ« njĂ« sekuencĂ« dramatike: nĂ« njĂ« lartĂ«si prej afĂ«rsisht 8,800 metrash, motorĂ«t u çaktivizuan, duke kaluar nga funksioni i rrjedhshĂ«m, nĂ« atĂ« tĂ« ndĂ«rprerjes.
Pasi motorët u çaktivizuan, avioni u konfigurua për një zbritje të shpejtë dhe u detyrua të bënte një ulje të pjerrët: pozicioni u bë gjithnjë e më i paqëndrueshëm, rrotullimi i çrregullt dhe madje arriti një pjerrësi ekstreme.
Nuk u vunĂ« re pĂ«rpjekje pĂ«r rikuperim: presioni mbi levĂ«n e kontrollit ishte vazhdimisht âpĂ«rparaâ, duke treguar njĂ« vendim tĂ« qĂ«llimshĂ«m pĂ«r tĂ« pĂ«rshpejtuar zbritjen.
Brenda pak minutash, avioni arriti shpejtësi mbresëlënëse, duke tejkaluar 1,100 km/orë, shumë përtej kufijve të tij strukturorë.
Shpejtësia e fundit e regjistruar ishte mbi 1,000 km/orë në afërsisht 3,300 metra. Në orën 14:23 sipas orës lokale, avioni u rrëzua në një kodër pranë Wuzhou, duke mos lënë asnjë shpëtim për pasagjerët dhe ekuipazhin.
Pyetja kryesore mbetet pa përgjigje: kush e kreu aktin? Kapiteni, oficeri i parë apo oficeri i dytë? Autoritetet nuk kanë dhënë përgjigje përfundimtare.
Megjithatë, ekspertët përjashtojnë mundësinë e një defekti teknik: në atë lartësi, pohojnë ata, do të kishte qenë e mundur të rifitohej kontrolli i avionit. Të gjitha provat tregojnë për një veprim të qëllimshëm.
Autoritetet kineze, nëpërmjet Administratës së Aviacionit Civil të Kinës (CAAC), nuk kanë publikuar kurrë një raport të plotë mbi aksidentin.
Në vitin 2025, heshtja e tyre u justifikua me arsye sigurie kombëtare dhe stabiliteti shoqëror. Edhe organet ndërkombëtare, si ICAO dhe hetuesit amerikanë të NTSB kanë shmangur komentet e drejtpërdrejta, duke ia referuar të gjitha komunikimet Pekinit.
Pavarësisht zbulimeve të reja, pamja mbetet e pjesshme sepse regjistrimet e regjistruesit të zërit në kabinën e pilotit, të cilat mund të sqarojnë se çfarë ndodhi vërtet në bord në momentet e fundit, ende mungojnë.
Nga Gazeta âSiâ- Administrata Tatimore ka njoftuar bizneset se kanĂ« vetĂ«m 27 ditĂ« kohĂ« pĂ«r tâu pajisur mĂ« pajisjet POS, pĂ«r kryerjen e pagesave me kartĂ«.
Sipas njoftimit të Tatimeve, ky detyrim përfshin kryesisht strukturat akomoduese (hotele dhe njësi turistike), shërbimet e transportit, si dhe institucionet dhe shoqëritë publike me kapital shtetëror.
Vendimi synon rritjen e formalizimit të ekonomisë dhe reduktimin e përdorimit të parasë cash në transaksionet tregtare, duke e bërë më të gjurmueshëm qarkullimin financiar.
Zbatimi i pagesave elektronike konsiderohet një hap i rëndësishëm drejt rritjes së transparencës në transaksione dhe uljes së nivelit të informalitetit në ekonomi.
Autoritetet tatimore theksojnë se bizneset nuk duhet ta lënë përmbushjen e këtij detyrimi për ditën e fundit, pasi afati përfundimtar është 30 maj 2026. Pas kësaj date, subjektet që nuk janë pajisur me sistemet e kërkuara do të përballen me masa administrative, sipas legjislacionit në fuqi.
Ky ndryshim vlerësohet si një nga hapat më të rëndësishëm të viteve të fundit në drejtim të dixhitalizimit të pagesave dhe formalizimit të ekonomisë shqiptare.
Gazeta Si â Gjykata e Apelit tĂ« Posaçëm rrĂ«zoi kĂ«rkesĂ«n e ish-presidentit Ilir Meta pĂ«r zĂ«vendĂ«sim tĂ« masĂ«s sĂ« sigurisĂ« âarrest nĂ« burgâ, me njĂ« masĂ« mĂ« tĂ« butĂ«.
Paralelisht, në GJKKO do të shqyrtohet e njëjta kërkesë për lirimin nga qelia.
Vendimi u mor nga gjyqtare Saida Dollani, e cila nuk mori parasysh ofrimin e garancisë pasurore në vlerë 50 mijë euro.
Ilir Meta mbahet në paraburgim që prej tetorit të vitit 2024 dhe përballet me akuza për korrupsion në lidhje me aferën CEZ-DIA, kontratën lobuese të LSI-së në Shtetet e Bashkuara, si dhe për pastrim parash e fshehje pasurie.
Ndërkohë, më 27 prill, në Gjykata e Posaçme pritet të nisë edhe seanca e parë në themel ndaj ish-presidentit.
Nga Gazeta âSiâ- PĂ«r sa kohĂ« EURUSD do tĂ« tregtohet nĂ«n vlerĂ«n 1.173, trenda do tĂ« jetĂ« negative me target 1.165. Tregtimi mbi vlerĂ«n 1.173 e avancon lĂ«vizjen pozitive drejt rezistencĂ«s 1.176.
Për sa kohë GBPUSD do të tregtohet mbi vlerën 1.3565, trenda e fillimjavës do të jetë rritëse me objektiv 1.36. Tregtimi nën vlerën 1.3565 hap rrugën për korrektim të mëtejshëm me target 1.35.
Për sa kohë USDJPY do të tregtohet mbi vlerën 156.8, trenda e fillimjavës do të jetë pozitive me target 157.5. Tregtimi nën vlerën 156.8 do të pasohet me rënie të mëtejshme drejt suportit 155.
Për sa kohë DOW JONES do të tregtohet nën vlerën 49600, trenda do të jetë negative me target 48800. Tregtimi mbi vlerën 49600 do të pasohet me tentativën për testimin e rezistencës 50000.
Për sa kohë CRUDE OIL do të tregtohet nën vlerën 102.35, trenda do të jetë rënëse me target 97.5. Tregtimi mbi vlerën 102.35 do të ndiqet nga avancimi i mëtejshëm me target 104.3.
Për sa kohë BTCUSD do të tregtohet mbi vlerën 78560, trenda do të jetë pozitive me target 82000. Tregtimi nën vlerën 78560 do të pasohet me rënie drejt suportit 74200.
Nga Gazeta âSiâ- Kryeministri Rama e cilĂ«soi Samitin e 8-tĂ« tĂ« Komunitetit Politik Europian, nĂ« Armeni, njĂ« mundĂ«si pĂ«r tĂ« treguar sa i rĂ«ndĂ«sishĂ«m Ă«shtĂ« unifikimi i EuropĂ«s.
âĂshtĂ« njĂ« tjetĂ«r samit, Samiti i Komunitetit Politik Europian dhe njĂ« tjetĂ«r mundĂ«si pĂ«r tĂ« ndarĂ« ambiciet dhe shqetĂ«simet tona tĂ« pĂ«rbashkĂ«ta. NdĂ«rkohĂ«, Ă«shtĂ« njĂ« tjetĂ«r shans i madh pĂ«r tĂ« parĂ« se sa mund tĂ« bĂ«jmĂ« sĂ« bashku dhe sa e rĂ«ndĂ«sishme Ă«shtĂ« te ecet pĂ«rpara me bashkimin e EuropĂ«s. Duhet tĂ« shohim se çfarĂ« qĂ«ndron realisht pas dhe ndĂ«rkohĂ« Ă«shtĂ« e qartĂ«, qĂ« kĂ«shtu siç janĂ« gjĂ«rat, NATO-ja duhet tĂ« mbĂ«shtetet mĂ« shumĂ« nĂ« pjesĂ«n europianeâ, tha Rama.
I pyetur se çfarĂ« mund tâu ofrojĂ« BE vendeve qĂ« aspirojnĂ« anĂ«tarĂ«simin, Rama tha se kjo lidhet me forcimin e EuropĂ«s.
âNuk ka tĂ« bĂ«jĂ« me ofrimin e diçkaje pĂ«r dy apo mĂ« shumĂ« vende, por ka tĂ« bĂ«jĂ« me tĂ« menduarit e tĂ« vepruarit shpejt, sepse ka tĂ« bĂ«jĂ« me vetĂ« EuropĂ«n, me vetĂ« Bashkimin Europian.
NjĂ« Bashkim Europian qĂ« nuk Ă«shtĂ« i plotĂ«, Ă«shtĂ« mĂ« i dobĂ«t dhe Ă«shtĂ« mĂ« i cenueshĂ«m sesa njĂ« Bashkim Europian i cili Ă«shtĂ« i plotĂ«â, pĂ«rmbylli Rama.
Ky takim i 8-tĂ« ka mbledhur udhĂ«heqĂ«s nga i gjithĂ« kontinenti nĂ« Jerevan tĂ« ArmenisĂ«, nĂ«n moton âNdĂ«rtimi i sĂ« Ardhmes: Uniteti dhe Stabiliteti nĂ« EuropĂ«â.
Samiti do të bashkëkryesohet nga António Costa, Presidenti i Këshillit Europian, dhe Nikol Pashinyan, Kryeministri i Armenisë.
48 krerë shtetesh dhe qeverish janë ftuar të marrin pjesë në këtë takim të tetë të Komunitetit Politik Europian, mes të cilëve 27 vendet anëtare të BE-së, Shqipëria, Kosova dhe vendet e tjera të rajonit, ndërsa për herë të parë, në këtë samit do të marrë pjesë dhe një shtet jo-evropian si Kanadaja.
Superylli kolumbian Shakira dha një koncert falas në plazhin Copacabana në Rio de Janeiro të shtunën në mbrëmje, një ngjarje që kryetari i bashkisë së qytetit tha se mblodhi 2 milionë njerëz në një nga bregdetet më ikonike të botës.
Shfaqja pasoi shfaqje të ngjashme nga Madonna në vitin 2024 dhe Lady Gaga vitin e kaluar, të cilat u ndoqën gjithashtu nga turma të mëdha që kërcyen në rërë.
PĂ«r ShakirĂ«n, kjo ishte pjesĂ« e turneut tĂ« saj botĂ«ror âLas Mujeres Ya No Lloranâ, i emĂ«ruar sipas albumit tĂ« saj tĂ« vitit 2024.
Gazeta Si â Pas aksidentit tragjik nĂ« DurrĂ«s, ku humbĂ«n jetĂ«n dy fĂ«mijĂ«, Ă«shtĂ« pezulluar nga detyra drejtori i PolicisĂ« Vendore tĂ« DurrĂ«sit, Afrim Tafa. NĂ« vend tĂ« tij, kryepolici SkĂ«nder Hita, ka komanduar pĂ«rkohĂ«sisht, Ervin Hodajn.
NĂ« njĂ« njoftim pĂ«r mediet, policia shprehet se nisur nga rasti tragjik, Afrim Tafa Ă«shtĂ« pezulluar pĂ«r âperformancĂ« tĂ« dobĂ«tâ.
Po ashtu, është pezulluar zëvendësdrejtori për Rendin dhe Sigurinë Publike të DVP Durrës, kryekomisar Zija Sulaj si dhe shefi i Sektorit të Policisë Rrugore të DVP Durrës, kryekomisar Kreshnik Skëndo.
Ndërkohë, Drejtoria e Standardeve Profesionale në Drejtorinë e Përgjithshme të Policisë së Shtetit ka nisur hetimin disiplinor për të vlerësuar nëse ka apo jo përgjegjësi në radhët e punonjësve të Policisë, për këtë rast.
Vendimi merret një ditë pas ngjarjes së rëndë në Durrës, ku Nikoll Radaçi përplasi 3 fëmijë, duke i marrë jetën dy prej tyre.
Nga Gazeta âSiâ- Irani ka ripĂ«rtĂ«rirĂ« paralajmĂ«rimin e tij pasi Donald Trump njoftoi se SHBA-tĂ« do tĂ« fillojnĂ« tĂ« lirojnĂ« anijet nĂ« NgushticĂ«n e Hormuzit.
NjĂ« zyrtar i lartĂ« ushtarak ka thĂ«nĂ« se âçdo forcĂ« ushtarake e huaj, veçanĂ«risht ushtria pushtuese amerikaneâ do tĂ« sulmohet nĂ«se pĂ«rpiqet tĂ« afrohet ose tĂ« hyjĂ« nĂ« rrugĂ«n ujore kyçe, shkruajnĂ« mediat e huaja.
Gjeneral Major Ali Abdollahi, komandanti i Shtabit Qendror Khatam al-Anbiya tĂ« Iranit, tha se Teherani do ta mbrojĂ« sigurinĂ« e ngushticĂ«s âme forcĂ« tĂ« plotĂ«â.
âNe e ruajmĂ« dhe e menaxhojmĂ« fuqishĂ«m sigurinĂ« e NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit me forcĂ« tĂ« plotĂ« dhe njoftojmĂ« tĂ« gjitha anijet tregtare dhe tankerĂ«t e naftĂ«s tĂ« pĂ«rmbahen nga çdo tranzit pa koordinim me forcat e armatosura tĂ« stacionuara nĂ« NgushticĂ«n e Hormuzit nĂ« mĂ«nyrĂ« qĂ« siguria e tyre tĂ« mos rrezikohetâ, tha ai.
Reagimi nga Teherani vjen pasi presidenti amerikan Donald Trump ka premtuar se SHBA-tĂ« do tĂ« fillojnĂ« tĂ« udhĂ«zojnĂ« anijet ânĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurtâ jashtĂ« NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit tĂ« hĂ«nĂ«n nĂ« mĂ«ngjes.
âPĂ«rsĂ«ri, kĂ«to janĂ« anije nga zona tĂ« botĂ«s qĂ« nuk janĂ« nĂ« asnjĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pĂ«rfshira nĂ« atĂ« qĂ« po ndodh aktualisht nĂ« Lindjen e Mesmeâ, tha Trump.
âU kam thĂ«nĂ« pĂ«rfaqĂ«suesve tĂ« mi tâi informojnĂ« se do tĂ« bĂ«jmĂ« çmos qĂ« anijet dhe ekuipazhet e tyre tĂ« dalin nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt nga Ngushticaâ, shtoi ai.
NdĂ«rkohĂ«, mĂ« shumĂ« detaje mbi âOperacionin Liriaâ janĂ« njoftuar nga Komanda Qendrore e SHBA-sĂ«, dega ushtarake qĂ« vepron nĂ« Lindjen e Mesme.
Grupi thotë se forcat do të fillojnë të mbështesin mallrat tregtare në Ngushticën e Hormuzit që nga sot (e hënë), përcjell Telegrafi.
Në një postim në X, CENTCOM thotë se mbështetja ushtarake për misionin do të përfshijë shkatërrues me raketa të drejtuara, mbi 100 avionë nga toka dhe deti, platforma pa pilot me shumë domene dhe 15,000 anëtarë të shërbimit.
NjĂ« fenomen spektakolar meteorologjik, i njohur si âylberi i reveâ, Ă«shtĂ« regjistruar nĂ« Indonezi dhe ka tĂ«rhequr vĂ«mendjen e pĂ«rdoruesve tĂ« rrjeteve sociale pas shpĂ«rndarjes sĂ« videove qĂ« tregojnĂ« qiellin me ngjyra tĂ« pazakonta.
Stunning video shows an ultra rare phenomenon of iridescent clouds, which appears when sunlight interacts with lingering raindrops in the air after it rains. pic.twitter.com/x6iXnMOS1o
â The Weather Channel (@weatherchannel) May 3, 2026
Në pamjet e publikuara, retë ndryshojnë ngjyrë duke shfaqur tone rozë, jeshile dhe blu, duke krijuar një efekt të ngjashëm me ylberin.
Awan iridescent [ cloud iridescence] muncul di langit Kampung Wihni Bakong, Kecamatan Silih Nara, Kabupaten Aceh Tengah, pd Sabtu 7/2/2026 pic.twitter.com/1l3GlzoLsj
Nga Gazeta âSiâ- Presidenti amerikan Donald Trump ka deklaruar se Shtetet e Bashkuara do tĂ« ndihmojnĂ« nĂ« udhĂ«heqjen e anijeve tĂ« bllokuara pĂ«r tâu larguar nga Ngushtica e Hormuzit duke nisur nga kjo e hĂ«nĂ«.
âPĂ«r tĂ« mirĂ«n e Iranit, Lindjes sĂ« Mesme dhe Shteteve tĂ« Bashkuara, u kemi thĂ«nĂ« kĂ«tyre vendeve se do tâi udhĂ«heqim anijet e tyre nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« sigurt jashtĂ« kĂ«tyre rrugĂ«ve ujore tĂ« kufizuara,â shkroi ai nĂ« rrjetet sociale, pa specifikuar se cilat vende do tĂ« pĂ«rfitonin nga kjo ndihmĂ«.
Trump tha se çdo ndĂ«rhyrje nĂ« kĂ«tĂ« proces, tĂ« cilin ai e quajti âProject Freedomâ, do tĂ«Â âpĂ«rballet me forcĂ«â. Irani ka kufizuar ndjeshĂ«m trafikun nĂ« kĂ«tĂ« rrugĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme detare qĂ« nga fillimi i luftĂ«s nĂ« shkurt, ndĂ«rsa SHBA-tĂ« kanĂ« vendosur gjithashtu njĂ« bllokadĂ« detare ndaj porteve iraniane.
LigjvĂ«nĂ«si i lartĂ« iranian, Ebrahim Azizi, ish-komandant nĂ« GardĂ«n Revolucionare Islamike tĂ« Iranit, deklaroi nĂ« rrjetet sociale se âçdo ndĂ«rhyrje amerikaneâ do tĂ« konsiderohej âshkelje e armĂ«pushimitâ.
NĂ« postimin e tij, Trump shtoi gjithashtu se pĂ«rfaqĂ«sues amerikanĂ« po zhvillojnĂ« diskutime âshumĂ« pozitiveâ me Iranin dhe se kĂ«to bisedime âmund tĂ« çojnĂ« nĂ« diçka shumĂ« pozitive pĂ«r tĂ« gjithĂ«â.
Ai e pĂ«rshkroi operacionin si njĂ«Â âgjest humanitarâ nĂ« emĂ«r tĂ« SHBA-ve, Iranit dhe vendeve tĂ« tjera tĂ« Lindjes sĂ« Mesme, pa specifikuar se cilat. Trump nuk dha detaje tĂ« mĂ«tejshme mbi mĂ«nyrĂ«n se si do tĂ« menaxhohej bashkĂ«punimi me Teheranin.
âNĂ« tĂ« gjitha rastet, ata thanĂ« se nuk do tĂ« kthehen derisa zona tĂ« bĂ«het e sigurt pĂ«r lundrim dhe gjithçka tjetĂ«r⊠LĂ«vizja e anijeve synon thjesht tĂ« çlirojĂ« njerĂ«z, kompani dhe vende qĂ« nuk kanĂ« bĂ«rĂ« asgjĂ« tĂ« gabuar,â shtoi ai.
Komanda Qendrore e SHBA-ve bĂ«ri tĂ« ditur se rreth 15 mijĂ« anĂ«tarĂ« tĂ« personelit, shkatĂ«rrues me raketa tĂ« drejtuara dhe mĂ« shumĂ« se 100 avionĂ« do tĂ« pĂ«rfshihen nĂ« âProject Freedomâ.
Rreth 20 mijë marinarë besohet se kanë mbetur të bllokuar në Gjirin Persik që nga fillimi i luftës me Iranin, ndërsa janë shtuar shqetësimet për mungesën e furnizimeve dhe ndikimin në shëndetin fizik dhe mendor të tyre.
Rreth 20% e naftës botërore dhe gazit natyror të lëngshëm kalon zakonisht përmes kësaj ngushtice, dhe konflikti ka shkaktuar rritje të ndjeshme të çmimeve globale të energjisë.
VonĂ« tĂ« dielĂ«n, Operacioni i Transportit Detar i MbretĂ«risĂ« sĂ« Bashkuar raportoi se njĂ« cisternĂ« ishte goditur nga njĂ« âpredhĂ« e panjohurâ nĂ« ngushticĂ«, duke shtuar se ekuipazhi ishte i sigurt.
Njoftimi i Trump erdhi pasi media të lidhura me shtetin iranian raportuan se Teherani kishte marrë një përgjigje nga SHBA-të për propozimin e fundit për paqe. Sipas agjencisë gjysmë-zyrtare Tasnim, përgjigjja, e dorëzuar përmes Pakistanit, po shqyrtohet nga Irani.
Media shtetërore iraniane raportoi se plani i paqes me 14 pika i Teheranit kërkon tërheqjen e forcave amerikane nga pranë kufijve të Iranit, përfundimin e bllokadës detare dhe ndalimin e të gjitha armiqësive, përfshirë ofensivën e Izraelit në Liban.
Plani parashikon gjithashtu arritjen e njĂ« marrĂ«veshjeje brenda 30 ditĂ«sh dhe u bĂ«n thirrje palĂ«ve tĂ« pĂ«rqendrohen nĂ« âpĂ«rfundimin e luftĂ«sâ dhe jo nĂ« zgjatjen e armĂ«pushimit aktual.
ZĂ«dhĂ«nĂ«si i MinistrisĂ« sĂ« Jashtme iraniane, Esmaeil Baghaei, citohet tĂ« ketĂ« thĂ«nĂ« se ânĂ« kĂ«tĂ« fazĂ« nuk kemi negociata bĂ«rthamoreâ, njĂ« kĂ«rkesĂ« kyçe e SHBA-ve.
Irani ka mohuar vazhdimisht se synon të ndërtojë armë bërthamore, duke theksuar se programi i tij ka vetëm qëllime paqësore, megjithëse është i vetmi shtet pa armë bërthamore që ka pasuruar uranium në nivele afër atyre për armë.
Gazeta Si â Pak pas aksidentit tragjik qĂ« i mori jetĂ«n dy tĂ« miturve nĂ« DurrĂ«s dhe u plagos njĂ« i tretĂ«, politika shqiptare ka reaguar njĂ«zĂ«ri.
Kryeministri Edi Rama, i cili ndodhet jashtĂ« vendit pĂ«r njĂ« vizitĂ« zyrtare, pĂ«rmes njĂ« postimi nĂ« rrjetin social âXâ, i shpreh ngushĂ«llimet e tij familjarĂ«ve tĂ« viktimave, ndĂ«rsa shprehet se po lutet pĂ«r shĂ«ndetin e fĂ«mijĂ«s nĂ« spital.
âSapo kemi zbritur nĂ« Erevan tĂ« ArmenisĂ« pĂ«r Komunitetin Politik Europian dhe kam mĂ«suar pĂ«r tragjedinĂ« e pangushĂ«llueshme tĂ« humbjes sĂ« dy fĂ«mijĂ«ve, ndĂ«rkohĂ« qĂ« fĂ«mija i tretĂ« lufton pĂ«r jetĂ«n nĂ«n kujdesin e mjekĂ«ve. Zoti bekoftĂ« dy shpirtrat e vegjĂ«l, u dhĂ«ntĂ« forcĂ«n e jashtĂ«zakonshme prindĂ«rve pĂ«r tâi mbijetuar dhimbjes sĂ« madhe, ndĂ«rkohĂ« qĂ« bashkohem nĂ« lutjet pĂ«r shĂ«rimin e fĂ«mijĂ«s nĂ« spital.â, shkruan Rama.
Kreu i grupit parlamentar të Partisë Socialiste, Taulant Balla, ishte i pari që reagoi duke thënë se ngjarja e sotme nuk ishte thjesht një aksident rrugor, por e krahasoi me një akt terrorist.
âNgjarja tragjike nĂ« DurrĂ«s nuk Ă«shtĂ« aksident rrugor. Autori nuk Ă«shtĂ« njĂ« shofer nĂ« njĂ« timon, por njĂ« terrorist!â, shkruan Balla nĂ« njĂ« postim nĂ« rrjetet sociale, qĂ« e shoqĂ«ron me njĂ« foto nga vendi i ngjarjes, ku shihet edhe topi me tĂ« cilin kishin qenĂ« duke luajtur tĂ« miturit pĂ«rpara pĂ«rplasjes fatale.
Më i ashpër në reagim ka qenë deputeti socialist, Erion Braçe, i cili kërkon ndryshim të Kodit Penal.
PĂ«r socialistin kjo ngjarje âĂ«shtĂ« vrasje me dashje dhe jo aksidentâ. Ai shton se ngjarje tĂ« tilla duhet tĂ« trajtohen ligjĂ«risht si vrasje me dashje, duke kĂ«rkuar dĂ«nime mĂ« tĂ« rĂ«nda pĂ«r drejtuesit e automjeteve qĂ« shkaktojnĂ« tragjedi tĂ« tilla.
Braçe i bën thirrje Parlamentit për ndryshime të menjëhershme në Kodin Rrugor dhe atë Penal, duke nënvizuar se vetëm përmes ndëshkimeve të forta raste të tilla mund të ndalen.
Ai kĂ«rkon gjithashtu masa konkrete pĂ«r sigurinĂ« nĂ« zonat e banuara, nga kufizimi real i shpejtĂ«sisĂ«, deri te krijimi i hapĂ«sirave tĂ« sigurta pĂ«r fĂ«mijĂ«t. âNe nuk jemi thjesht pĂ«r tĂ« ngushĂ«lluar; jemi votuar pĂ«r tĂ« vepruar! Duhet ta tregojmĂ« tani!â, thotĂ« ai.
Lidhur me ngjarjen ka reaguar edhe presidenti i RepublikĂ«s, Bajram Begaj. âI tronditur thellĂ« pĂ«r aksidentin e tmerrshĂ«m nĂ« DurrĂ«s, ku humbĂ«n jetĂ«n dy vogĂ«lushĂ« dhe njĂ« tjetĂ«r u plagos shumĂ« rĂ«ndĂ«. Lutem me pĂ«runjĂ«si pĂ«r shpirtrat e tyre! NgushĂ«llimet e mia mĂ« tĂ« sinqerta pĂ«r prindĂ«rit dhe familjarĂ«t e dy engjĂ«jve tĂ« vegjĂ«l. Uroj shĂ«rim pĂ«r fĂ«mijĂ«n qĂ« ndodhet i shtruar nĂ« spital. Institucionet pĂ«rgjegjĂ«se tĂ« marrin masa pĂ«r rritjen e sigurisĂ« nĂ« qarkullim, tĂ« bĂ«jnĂ« njĂ« hetim shterues pĂ«r ngjarjen dhe qytetarĂ«t tĂ« rrisin pĂ«rgjegjshmĂ«rinĂ« pĂ«r zbatimin e ligjit. Jeta dhe siguria e qytetarĂ«ve Ă«shtĂ« e shenjtĂ«!â, shkruan presidenti Begaj.
Nga radhët e opozitës ka reaguar deputetja demokrate, Jorida Tabaku, e cila është njëkohësisht kryetare e Komisionit të Medias dhe Drejtave të Njeriut.
Në reagimin e saj, Tabaku thekson se, përtej tragjedisë, është edhe më shqetësuese mënyra se si disa media kanë transmetuar pamje të rënda nga vendi i ngjarjes.
âTragjedia nĂ« DurrĂ«s, me humbjen e dy jetĂ«ve tĂ« dy fĂ«mijĂ«ve tĂ« pafajshĂ«m, ka tronditur tĂ« gjithĂ«. Edhe mĂ« mizor Ă«shtĂ« transmetimi pa filtĂ«r i pamjeve tĂ« aksidentit qĂ« u mori jetĂ«n. Dhimbja nuk mund tĂ« kthehet nĂ« spektakĂ«l,â shprehet Tabaku.
Ajo i bën thirrje Autoriteti i Mediave Audiovizive që të ndërhyjë menjëherë për të ndaluar transmetimin e pamjeve të tilla dhe për të garantuar respektimin e standardeve etike në raportimin mediatik.
Sipas saj, informimi i publikut është një detyrim, por nuk mund të bëhet në kurriz të dinjitetit njerëzor dhe dhimbjes së familjarëve.
âInformimi Ă«shtĂ« detyrim, por dinjiteti njerĂ«zor Ă«shtĂ« kufiri qĂ« nuk duhet kaluar,â pĂ«rfundon reagimi i saj.
Rreth orĂ«s 14:20, 4 fĂ«mijĂ« ishin duke luajtur nĂ« trotuar nĂ« momentin qĂ« mjeti tip âBenz MLâ i drejtuar nga Nikoll Radaçi pĂ«rplasi tre prej tyre, ndĂ«rsa i katĂ«rti i shpĂ«toi mrekullisht aksidentit.
Dy fĂ«mijĂ« humbĂ«n jetĂ«n menjĂ«herĂ« nĂ« vendngjarje, ndĂ«rsa fĂ«mija i tretĂ« u transportua nĂ« Spitalin e TraumĂ«s, ku ndodhet nĂ« gjendje tĂ« rĂ«ndĂ«. Dyshohet se drejtuesi 57-vjeçar i makinĂ«s tip âBenz MLâ ishte i dehur nĂ« timon.
Gazeta Si â NjĂ« tjetĂ«r aksident me vdekje ka ndodhur nĂ« DurrĂ«s pasditen e kĂ«saj tĂ« diele, pas atij qĂ« i mori jetĂ«n dy fĂ«mijĂ«ve nĂ« zonĂ«n e ish-KĂ«netĂ«s.
Aksidenti i radhës ka ndodhur pranë Kepit të Rodonit, ku një 52-vjeçar ka humbur jetën pasi ka humbur kontrollin nga motomjeti që drejtonte.
âRreth orĂ«s 16:45, nĂ« vendin e quajtur âKepi i Rodonitâ, nĂ« njĂ« terren me shkurre, shtetasi A.K., rreth 52 vjeç, banues nĂ« TiranĂ«, duke drejtuar njĂ« motomjet (me 4 goma), dyshohet se ka humbur kontrollin, si pasojĂ« e terrenit dhe Ă«shtĂ« rrĂ«zuar. Si pasojĂ«, 52-vjeçari ka ndĂ«rruar jetĂ« nĂ« vendngjarjeâ, â njofton policia.
Në motomjet ndodhej edhe bashkëshortja e viktimës, E.K., 44 vjeçe, e cila është lënduar lehtë dhe ndodhet jashtë rrezikut për jetën.
Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po punon për zbardhjen e plotë të rrethanave dhe shkakut të aksidentit.
Gazeta Si â NjĂ« shpĂ«rthim me tritol ka ndodhur gjatĂ« natĂ«s nĂ« katin e parĂ« tĂ« njĂ« pallati nĂ« rrugĂ«n âXhanfize Kekoâ, nĂ« kryeqytet.
Siç njofton policia, lënda plasëse është vendosur pranë një dyqani i cili ofron shërbime interneti në pronësi të E.M., ku ka pasur vetë dëme materiale.
Grupi hetimor së bashku me shërbimet e Policisë po punojnë për sqarimin e rrethanave të rastit dhe identifikimin dhe kapjen e autorit.
Gazeta Si â Dy tĂ« mitur kanĂ« humbur jetĂ«n nĂ« DurrĂ«s pasditen e kĂ«saj tĂ« diele dhe njĂ« tjetĂ«r ka mbetur i plagosur rĂ«ndĂ«, prej pĂ«rplasjes sĂ« fortĂ« nga njĂ« makinĂ«.
Ngjarja ka ndodhur nĂ« zonĂ«n e KĂ«netĂ«s rreth orĂ«s 14:20 nĂ« lagjen nr.15, ku automjeti tip âBenz MLâ, i cili drejtohej nga 57-vjeçari Nikoll Radaçi, ka shkaktuar aksidentin, ku dyshohet se ka qenĂ« me shpejtĂ«si tej normave tĂ« lejuara dhe nĂ« gjendje tĂ« dehur.
Fëmijët, rreth moshës 10 vjeç, shokë të së njëjtës lagje, kanë qenë në trotuar duke luajtur, ndërsa automjeti i 57-vjeçarit ka humbur kontrollin dhe i ka përplasur.
Sipas burimeve paraprake, njëri prej tyre ka humbur jetën në vendin e ngjarjes, ndërsa një tjetër më pas. Fëmija tjetër ndodhet nën kujdesin e mjekëve, por në gjendje të rëndë.
Burime bëjnë me dije se 57-vjeçari dyshohet të ketë qenë nën efektin e alkoolit në momentin e aksidentit. Ai është larguar nga vendngjarja menjëherë, duke braktisur automjetin, por është arrestuar më vonë nga policia.
Dëshmitarët në vendin e ngjarjes, tregojnë se si makina ka qenë me shpejtësi të lartë kur godet për vdekje të miturit, njërit prej të cilëve i kalon sipër duke i marrë jetën në vend.
Gjithashtu, nĂ« video shfaqet shoferi nĂ« momoment qĂ« del menjĂ«herĂ« nga makina dhe fillon tĂ« bĂ«rtasĂ«: âO Zot çfarĂ« bĂ«raâ.
Ngjarja ka ndodhur pranĂ« shtĂ«pive tĂ« fĂ«mijĂ«ve, para njĂ« lokali. Nga pamjet, duken 4 fĂ«mijĂ« duke luajtur me top, ndĂ«rsa njĂ«ri prej tyre ka arritur tâi shpĂ«tojĂ« pĂ«rplasjes, duke u fshehur pas njĂ« biçiklete.
Njëri nga fëmijët e humbi jetën përballë dyqanit të familjarëve të tij, ku jetonte së bashku me motrën dhe të afërm të tjerë, ndërsa prindërit e tij ndodhen në Itali për arsye shëndetësore.
Drejtuesi i automjetit, Nikollë Rradaçi, është marrë në pyetje dy herë nga grupi hetimor, pasi fillimisht ka qenë në gjendje të rënduar psikologjike dhe nën efektin e alkoolit.
Gjithnjë sipas burimeve, ai dyshohet të ketë deklaruar se ishte i dehur në momentin e aksidentit dhe se nuk mban mend asgjë nga ngjarja, ndërsa ka shprehur tronditjen për pasojat e rënda.
Sipas banorëve të lagjes, raportohet se 57-vjeçari ishte bërë shqetësim i vazhdueshëm për këmbësorët, të cilët kishin bërë disa herë ankesa në polici për drejtimin e automjetit me shpejtësi të lartë dhe në gjendje të dehur.
âRreth orĂ«s 14:20, nĂ« lagjen nr. 15, nĂ« DurrĂ«s, njĂ« automjet i drejtuar nga shtetasi N. R., rreth 57 vjeç, ka aksidentuar tre fĂ«mijĂ« tĂ« mitur, tĂ« moshĂ«s rreth 10 vjeç. Si pasojĂ« e aksidentit, dy prej tĂ« miturve kanĂ« humbur jetĂ«n, ndĂ«rsa i mituri tjetĂ«r Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« rĂ«ndĂ« dhe po transportohet pĂ«r ndihmĂ« mĂ« tĂ« specializuar nĂ« TiranĂ«â, thuhet nĂ« njoftimin zyrtar.
Teksa çmimet e naftës u rritën në nivelet më të larta të katër viteve, dhe vlerësimet ndaj tij ranë,Donald Trump gjeti njëfarë ngushëllimi të mërkurën duke pritur në Zyrën Ovale astronautët e misionit Artemis II.
âKĂ«ta njerĂ«z tĂ« jashtĂ«zakonshĂ«m pas meje, nuk e di nga e marrin guximin,â tha presidenti amerikan pĂ«r ekuipazhin qĂ« udhĂ«toi nĂ« anĂ«n e largĂ«t tĂ« HĂ«nĂ«s. âNe kemi vendin mĂ« tĂ« fuqishĂ«m nĂ« botĂ«.â
Por pĂ«rpjekjet e Trump pĂ«r tĂ« treguar forcĂ« dhe vetĂ«besim, 16 muaj pasi nisi mandatin e tij tĂ« dytĂ« me premtimin pĂ«r njĂ« âepokĂ« tĂ« artĂ«â pĂ«r AmerikĂ«n, po dĂ«shtojnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«.
Presidenti 79-vjeçar po rĂ«ndohet nga njĂ« luftĂ« e papĂ«lqyer nĂ« Iran, e cila ka shkaktuar njĂ« rritje tĂ« ndjeshme tĂ« çmimeve tĂ« karburantit â njĂ« goditje e dyfishtĂ« ndaj dy premtimeve tĂ« tij elektorale: shmangia e ndĂ«rhyrjeve ushtarake jashtĂ« vendit dhe ulja e inflacionit.
Ndërkohë, ai ka sulmuar Papa Leon XIV, por e ka paraqitur veten si figurë fetare në rrjetet sociale dhe ka shkarkuar anëtarin e tretë të kabinetit si dhe sekretarin e marinës, duke shtuar frikën për kaos dhe mungesë drejtimi në administratë.
âPo shohim shpĂ«rbĂ«rjen e mandatit tĂ« dytĂ« tĂ« Trump para syve tanĂ«,â tha Douglas Brinkley, historian presidencial nĂ« Universitetin Rice, duke shtuar se presidenti po humb pjesĂ« kyçe tĂ« koalicionit politik qĂ« e çoi nĂ« fitore nĂ« vitin 2024.
AmerikanĂ«t po pyesin gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ«: âKush Ă«shtĂ« nĂ« tĂ« vĂ«rtetĂ« Donald Trump? Dhe a kemi mĂ« nevojĂ« pĂ«r kĂ«tĂ« figurĂ« spektakli?â
Edhe pasi fitoi simpati pas njĂ« tjetĂ«r tentative pĂ«r atentat fundjavĂ«n e kaluar, Trump e pĂ«rdori ngjarjen pĂ«r tĂ« promovuar planin e tij pĂ«r ndĂ«rtimin e njĂ« salle gjigante nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ« â njĂ« projekt prej 400 milionĂ« dollarĂ«sh qĂ« ka pak mbĂ«shtetje nga publiku.
âAi bĂ«n gjĂ«ra tĂ« bujshme pĂ«r tĂ« tĂ«rhequr vĂ«mendje, por kur kthehemi te treguesit ekonomikĂ«, ata thjesht nuk janĂ« mĂ« tĂ« mirĂ«,â tha njĂ« ish-zyrtar i administratĂ«s Trump. âAta kanĂ« nevojĂ« pĂ«r njĂ« kthesĂ« pozitive dhe nuk e kanĂ« pĂ«r momentin.â
Ndihmësit e Trump vazhdojnë të shfaqin besim në drejtimin dhe politikat e tij. Por disa republikanë druhen se presidenti është shkëputur nga shqetësimet e njerëzve të zakonshëm dhe nuk ka më askënd që ta ndalojë nga gabimet politike.
âNĂ« mandatin e parĂ«, stafi pĂ«rpiqej tĂ« shmangte kĂ«to gabime, por nĂ« tĂ« dytin duket sikur po e ndihmojnĂ«,â tha njĂ« ish-zyrtar tjetĂ«r.
Sondazhet e fundit janĂ« tĂ« zymta. Sipas mesatares kombĂ«tare tĂ« RealClearPolitics, vetĂ«m 41% e amerikanĂ«ve miratojnĂ« punĂ«n e tij, ndĂ«rsa 57% e kundĂ«rshtojnĂ« â njĂ« diferencĂ« prej 16 pikĂ«sh qĂ« parashikon vĂ«shtirĂ«si pĂ«r republikanĂ«t nĂ« zgjedhjet e mesmandatit.
Analistët politikë kanë rritur pritshmëritë që republikanët mund të humbasin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve dhe ndoshta edhe të Senatit në nëntor.
âVotuesit nĂ« zonat kyçe janĂ« thellĂ«sisht tĂ« zhgĂ«njyer me Trump dhe janĂ« tĂ« gatshĂ«m tĂ« anashkalojnĂ« kundĂ«rshtimin ndaj demokratĂ«ve vetĂ«m pĂ«r tĂ« vendosur njĂ« kufizim ndaj presidentit,â shkroi Cook Political Report.
Lufta dy-mujore kundër Iranit dhe mbyllja e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit, që ka rritur çmimet globale të energjisë dhe karburantit në SHBA, po duket gjithnjë e më shumë si një vetëdëmtim politik për Shtëpinë e Bardhë.
âTrump ende nuk u ka shpjeguar votuesve se çfarĂ« po bĂ«jmĂ« dhe si do ta pĂ«rkufizonim fitoren nĂ« Iran,â tha strategu republikan Doug Heye.
NjĂ« pjesĂ« e bazĂ«s sĂ« tij po pyet: âA Ă«shtĂ« serioz Trump, apo Ă«shtĂ« si çdo politikan tjetĂ«r qĂ« futet nĂ« pushtet dhe pastaj fillon njĂ« luftĂ«?â
Trump e ka mbrojtur luftĂ«n duke thĂ«nĂ« se çmimet e karburantit do tĂ« bien âsi gurâ sapo konflikti tĂ« pĂ«rfundojĂ« dhe se ia vlen pĂ«r tĂ« parandaluar Iranin tĂ« ketĂ« armĂ« bĂ«rthamore.
Sa i përket Ngushticës së Hormuzit, ai ka dyfishuar qëndrimin për bllokadën detare ndaj Iranit, duke e paraqitur si një strategji amerikane presioni.
Por nĂ«se kjo rrugĂ« ujore nuk hapet, Trump rrezikon tĂ« mbetet me çmime tĂ« larta energjie pĂ«r njĂ« kohĂ« tĂ« gjatĂ« â njĂ« problem pĂ«r tĂ« cilin ai ka kritikuar vazhdimisht paraardhĂ«sin Joe Biden.
Kjo situatĂ« ka dobĂ«suar gjithashtu pĂ«rpjekjen e tij pĂ«r tâu paraqitur si njĂ« burrĂ« shteti i fortĂ«.
âNgĂ«rçi nĂ« Hormuz dhe mungesa e njĂ« strategjie tĂ« qartĂ« nĂ« Iran e bĂ«jnĂ« Trump tĂ« duket impulsiv dhe i dobĂ«t,â tha Brinkley.
ZĂ«dhĂ«nĂ«sja e ShtĂ«pisĂ« sĂ« BardhĂ«, Olivia Wales, tha se ajo qĂ« ka rĂ«ndĂ«si Ă«shtĂ« se Trump ka ndĂ«rmarrĂ« âveprime vendimtare pĂ«r tĂ« eliminuar kĂ«rcĂ«nimet dhe pĂ«r tĂ« mbajtur amerikanĂ«t tĂ« sigurtâ.
âPresidenti nuk i merr kĂ«to vendime tĂ« rĂ«ndĂ«sishme bazuar nĂ« sondazhe, por nĂ« interesin mĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« popullit amerikan.â
Megjithatë, sipas Heye, hendeku mes Shtëpisë së Bardhë dhe publikut është bërë i dukshëm.
âTrump u zgjodh pĂ«r dy gjĂ«ra: tĂ« rregullojĂ« kufirin â gjĂ« qĂ« Ă«shtĂ« bĂ«rĂ« â dhe tĂ« ulĂ« çmimet. KĂ«tĂ« tĂ« dytĂ«n nuk e ka bĂ«rĂ« dhe as nuk flet mĂ« pĂ«r tĂ«, pĂ«rveçse u thotĂ« votuesve se janĂ« mĂ« tĂ« pasur se kurrĂ« â gjĂ« qĂ« ata nuk e besojnĂ«.â
Gazeta Si â Kryeministri Edi Rama ka deklaruar se ShqipĂ«ria ka bĂ«rĂ« njĂ« hap tĂ« rĂ«ndĂ«sishĂ«m drejt forcimit tĂ« sigurisĂ« dhe pavarĂ«sisĂ« energjetike tĂ« vendit.
NĂ« podcastin âFlasimâ, Rama bĂ«ri me dije se Ă«shtĂ« nĂ«nshkruar njĂ« marrĂ«veshje strategjike bashkĂ«punimi pĂ«r zhvillimin e qendrĂ«s energjetike nĂ« VlorĂ« dhe furnizimin e ShqipĂ«risĂ« me gaz natyror tĂ« lĂ«ngshĂ«m, nĂ« partneritet tĂ« ngushtĂ« me Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s.
Sipas tij, marrëveshja parashikon që Shqipëria të furnizohet me gaz të lëngshëm amerikan për një periudhë 20-vjeçare, çka pritet të ndikojë ndjeshëm në stabilitetin energjetik të vendit.
Ai shtoi se Vlora do të kthehet në një nyje të rëndësishme energjetike dhe se projekti përfshin edhe lidhjen me gazsjellësin Trans Adriatik (TAP), përmes një tubacioni që do ta lidhë me Fierin.
âVlora do tĂ« kthehet nĂ« njĂ« nyje tĂ« rĂ«ndĂ«sishme energjetikeâ, u shpreh Rama, duke theksuar se paralelisht me kĂ«tĂ« projekt do tĂ« rritet edhe volumi i investimeve tĂ« reja nĂ« sektorin energjetik.
Sipas tij, kjo nismë do të sjellë investime të reja dhe do të rrisë kapacitetet për sektorë si qendrat e të dhënave dhe inteligjenca artificiale.
Gazeta Si â TĂ« shtunĂ«n nĂ« mbrĂ«mje, presidenti i SHBA-ve, Donald Trump tha se ishte ende duke vlerĂ«suar propozimin e fundit tĂ« marrĂ«veshjes sĂ« Iranit, me tĂ« cilin kishte thĂ«nĂ« se ânuk ishte i kĂ«naqurâ vetĂ«m 24 orĂ« mĂ« parĂ«.
Para se tĂ« hipte nĂ« njĂ« aeroplan pĂ«r nĂ« Florida, ai u tha gazetarĂ«ve se i kishte bĂ«rĂ« kĂ«to komente tĂ« premten bazuar nĂ« njĂ« pĂ«rmbledhje tĂ« planit, por do tâi lexonte detajet kĂ«tĂ« fundjavĂ«.
Pak mĂ« vonĂ«, ai shkroi nĂ« llogarinĂ« e tij nĂ« mediat sociale, âTruthâ: âSĂ« shpejti do ta shqyrtoj planin qĂ« Irani sapo na dĂ«rgoi, por nuk mund ta imagjinoj qĂ« tĂ« jetĂ« i pranueshĂ«mâ.
Sipas disa gazetave amerikane, plani i ri i Iranit do të përfshinte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit nga Irani, edhe para se Trump të heqë bllokadën e SHBA-ve ndaj anijeve iraniane dhe të lidhura me Iranin që hyjnë dhe dalin nga Gjiri i Omanit (e vendosur pikërisht për ta detyruar Iranin të heqë bllokadën në Hormuz).
Agjencia amerikane e lajmeve Axios raportoi se propozimi iranian vendosi ânjĂ« afat njĂ«mujor pĂ«r negociatat mbi njĂ« marrĂ«veshje pĂ«r rihapjen e NgushticĂ«s sĂ« Hormuzit, pĂ«rfundimin e bllokadĂ«s detare amerikane dhe pĂ«rfundimin pĂ«rfundimtar tĂ« luftĂ«s nĂ« Iran dhe nĂ« Libanâ.
Ky është një lëshim i rëndësishëm për Iranin, ekonomia e të cilit po vuan shumë nga bllokada e SHBA-ve. Në këmbim, megjithatë, regjimi iranian vazhdon të kërkojë të shtyjë, të paktën për momentin, diskutimet në lidhje me programin e tij bërthamor, të cilin Shtetet e Bashkuara do të donin ta çmontonin plotësisht.
Programi i pasurimit të uraniumit të Iranit ka qenë gjithmonë një pikë qendrore e negociatave, por është bërë edhe më shumë i tillë që kur Irani filloi të propozojë rihapjen e Ngushticës.
Irani po kërkon që negociatat për programin e tij bërthamor të shtyhen deri në fund të fazës së parë të bisedimeve, pasi të arrihet një armëpushim i përhershëm (ai aktual do të ishte i përkohshëm, megjithëse Trump e ka zgjatur afatin për një kohë të pacaktuar).
Trump, i cili ka demonstruar vazhdimisht dëshirën e tij për të arritur qëllimet e tij sa më shpejt të jetë e mundur, nuk është i bindur nga ky propozim dhe do të donte ta detyronte Iranin të pranonte kushtet e tij bërthamore, të cilat, megjithatë, janë të paqarta dhe ndryshojnë shpesh.
Raundi i parë i negociatave në Islamabad të Pakistanit, në mesin e prillit, përfundoi në një bllokim, sepse Shtetet e Bashkuara kishin propozuar që Irani të ndalonte programin e tij bërthamor për njëzet vjet, ndërsa Irani kishte propozuar një periudhë pesëvjeçare, të cilën administrata amerikane e konsideroi shumë të shkurtër.
KĂ«to ditĂ«, Trump as nuk po e pĂ«rjashton mundĂ«sinĂ« e rifillimit tĂ« luftimeve. TĂ« premten, ai u tha pĂ«rsĂ«ri gazetarĂ«ve nĂ« ShtĂ«pinĂ« e BardhĂ«: âA duam tĂ« shkojmĂ« atje dhe tâi hedhim nĂ« erĂ« dhe tâi pĂ«rfundojmĂ« pĂ«rgjithmonĂ«, apo duam tĂ« pĂ«rpiqemi tĂ« bĂ«jmĂ« njĂ« marrĂ«veshje? Dua tĂ« them, kĂ«to janĂ« opsionetâ.
Në realitet, ideja e rifillimit të luftës është shumë e papëlqyeshme në Shtetet e Bashkuara dhe Trump nuk mund ta përballojë dot ruajtjen e vendosjes së tij masive ushtarake rreth Gjirit Persik për një kohë të pacaktuar.
Ai gjithashtu dëshiron të parandalojë që rritja e çmimeve të karburantit të ndikojë në fushatën e tij për zgjedhjet e mesit të mandatit, të cilat do të mbahen në Shtetet e Bashkuara në nëntor.
Rifillimi i bombardimeve ndaj Iranit, i cili po vuan, por ka provuar se mund të rezistojë shumë më gjatë nga sa priste Trump, mund të nxisë mospajtim të brendshëm.
Gazeta Si â I heshtur, por nĂ« zgjerim tĂ« shpejtĂ«, fenomeni âKratomâ po shfaqet si njĂ« shqetĂ«sim i ri shĂ«ndetĂ«sor nĂ« Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s.
Falë disponueshmërisë së lehtë dhe perceptimit të një substance natyrale, pra më pak të rrezikshme, përdorimi i tij është përhapur shumë përtej tregjeve të saj fillestare të veçanta.
Por pas kĂ«saj padĂ«mshmĂ«rie tĂ« dukshme fshihet njĂ« pamje shumĂ« mĂ« komplekse: midis boshllĂ«qeve rregullatore, mungesĂ«s sĂ« informacionit dhe rreziqeve konkrete klinike, âKratomâ-i po shqetĂ«son gjithnjĂ« e mĂ« shumĂ« mjekĂ«t, studiuesit dhe autoritetet shĂ«ndetĂ«sore.
ĂfarĂ« Ă«shtĂ« dhe pse Ă«shtĂ« shqetĂ«sues?
ĂshtĂ« njĂ« substancĂ« me bazĂ« bimore me veti psikoaktive, por efektet qĂ« mund tĂ« prodhojĂ« e bĂ«jnĂ« atĂ« larg tĂ« qenit i padĂ«mshĂ«m.
Komponimet e tij aktive (veçanërisht mitragynina dhe 7-hidroksimitragynina), veprojnë në trurin e njeriut në një mënyrë të ngjashme me opioidet, megjithëse nuk janë.
I nxjerrĂ« nga gjethet e njĂ« bime tropikale, Mitragyna speciosa, qĂ« gjendet kryesisht nĂ« vende, si Tajlanda, Indonezia dhe Malajzia, âKratomâ-i, kur merret nĂ« doza tĂ« larta, ndryshon sistemin nervor, duke krijuar rreziqe tĂ« mundshme pĂ«r shĂ«ndetin.
Janë dozat e larta që shkaktojnë dëmin më të madh: në doza të ulëta, ai ka një efekt energjik, por në doza të larta, bëhet një analgjezik dhe qetësues i fuqishëm.
Në Shtetet e Bashkuara, përdorimi i tij është rritur me shpejtësi, duke e transformuar atë nga një fenomen margjinal në një emergjencë në zhvillim.
Sa është rritur konsumi në vitet e fundit?
Shifrat flasin vetĂ«: sipas njĂ« studimi tĂ« botuar nĂ« revistĂ«n âAddictionâ, rastet e raportuara nĂ« qendrat amerikane tĂ« kontrollit tĂ« helmimeve u rritĂ«n nga vetĂ«m 19 nĂ« vitin 2010, nĂ« 1.242 nĂ« vitin 2023.
Kjo përfaqëson një rritje prej 6.500%, ekuivalente me një rritje afërsisht 65-fish në pak më shumë se një dekadë.
VetĂ« studiuesit e pĂ«rshkruan kĂ«tĂ« pĂ«rshkallĂ«zim si âmarramendĂ«sâ, duke theksuar njĂ« rritje paralele edhe nĂ« rastet mĂ« tĂ« rĂ«nda.
Cilat janë rreziqet aktuale shëndetësore?
Pasojat mjekĂ«sore qĂ« lidhen me âKratomâ-in janĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme. Efektet e raportuara pĂ«rfshijnĂ« kriza, aritmi kardiake, dĂ«mtime tĂ« mĂ«lçisĂ« dhe probleme tĂ« frymĂ«marrjes.
Në rastet e analizuara, pothuajse një në shtatë pacientë kërkoi shtrim në spital, ndërsa një në gjashtëmbëdhjetë u transferua në kujdes intensiv. Këto të dhëna nënvizojnë rreziqet e mundshme të substancës, veçanërisht kur merret pa mbikëqyrje.
ĂfarĂ« ndodh kur kombinohet me substanca tĂ« tjera?
Rreziku rritet mĂ« tej kur âKratomâ-i merret me ilaçe ose medikamente tĂ« tjera. Substanca mund tĂ« ndĂ«rhyjĂ« nĂ« proceset metabolike tĂ« trupit, duke amplifikuar efektet toksike dhe duke i bĂ«rĂ« reagimet mĂ« tĂ« paparashikueshme. Kjo dukuri e shpeshtĂ«, sipas ekspertĂ«ve, kontribuon nĂ« rritjen e rasteve me rezultate serioze.
Cila është situata rregullatore në SHBA?
âKratomâ-i ekziston nĂ« njĂ« zonĂ« gri legjislative. Nuk Ă«shtĂ« i listuar si njĂ« substancĂ« e kontrolluar federalisht dhe nuk Ă«shtĂ« miratuar pĂ«r pĂ«rdorim mjekĂ«sor, duke i lĂ«nĂ« shtetet individuale tĂ« lira tĂ« rregullojnĂ« pĂ«rdorimin e tij ose jo.
Studimi thekson se si shtetet e parregulluara përjetojnë rezultate më të këqija në aspektin e ekspozimit dhe pasojave shëndetësore, sesa ato që e kanë ndaluar përdorimin e tij.
Pse debati politik vazhdon ende?
Pavarësisht të dhënave alarmante, rregullimi i kësaj substance me ligj, mbetet i diskutueshëm. Mungesa e studimeve të thella dhe përfundimtare shkencore e bën të vështirë krijimin e politikave të përbashkëta.
Hulumtuesit thonë se është. Rritja e konsumit dhe përdorimi i përhapur i substancës, sugjerojnë se fenomeni nuk do të përfundojë së shpejti.
Pa ndĂ«rhyrje tĂ« qarta dhe tĂ« bazuara nĂ« prova, âKratomâ-i rrezikon tĂ« shndĂ«rrohet nĂ« njĂ« emergjencĂ« tĂ« re shĂ«ndetĂ«sore, tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu pĂ«rmbajtur dhe ende tĂ« kuptuar dobĂ«t.
Gazeta Si â âKasapi i qeshurâ. Fotografia e Srdjan Laliç, duke parĂ« gjerĂ«sisht nĂ« kamera, duhet tĂ« jetĂ« pikĂ«risht imazhi ikonik i hetimit tĂ« famshĂ«m ndĂ«rkombĂ«tar policor âSky ECCâ.
Eksperti 41-vjeçar i IT-së nga Beogradi, është krenar për arritjen e tij, megjithëse fotografia e redaktuar dhe e publikuar, nuk zbulon menjëherë pse Laliç është në një humor kaq të mirë.
Fotografia origjinale, e cila u dĂ«rgua nĂ«pĂ«rmjet rrjetit tĂ« komunikimit âSky ECCâ tĂ« thyer nga shĂ«rbimet policore, nuk lĂ« asgjĂ« pĂ«r tĂ« dĂ«shiruar nĂ« aspektin e qartĂ«sisĂ«.
Një Srdjan Laliç i qeshur është ulur sipër trupit të (me sa duket) Goran Veliçkovic Goksi, i cili është shtrirë në tokë i lidhur dhe gjysmë i zhveshur.
Laliç i dĂ«rgon njĂ« mesazh klientit tĂ« tij nĂ«pĂ«rmjet âSky ECCâ: âAi tashmĂ« ka humbur njĂ« gisht dhe Ă«shtĂ« nĂ« gjendje tĂ« keqe, por ky idiot mendon se do tĂ« dalĂ« nga kjo punĂ« i gjallĂ«. UnĂ« tashmĂ« ia kam çarĂ« lĂ«kurĂ«n tĂ« gjallĂ«âŠâ.
Ngjarja zhvillohet në tetor të vitit 2020, në një vilë të vogël në Ritopek, një periferi të kryeqytetit serb Beograd.
FalĂ« komunikimeve tĂ« pĂ«rgjuara dhe tĂ« deshifruara nga âSky ECCâ, policia zbulon se vila nĂ« Ritopek Ă«shtĂ« ndĂ«rtuar si njĂ« thertore dhe vend pĂ«r tortura.
Dhomat janë të mbuluara plotësisht me fletë plastike dhe në njërën prej tyre ndodhet një mulli mishi industrial gati dy metra i lartë.
Në një moment ata po pozojnë duke buzëqeshur me njërën prej viktimave të tyre; në foton tjetër, koka e viktimës duket se është mbështetur mbi një tavolinë druri. Foto të tjera tregojnë pjesë të trupit që vendosen me kujdes sipas madhësisë në enë plastike të bardha.
Hetimi mĂ« vonĂ« do tĂ« zbulonte se pjesĂ«t e trupit mĂ« pas u bluan nĂ« njĂ« mulli mishi, nĂ« atĂ« qĂ« gangsterĂ«t e quanin âkebap njerĂ«zorâ. MĂ« pas, âkebapi njerĂ«zorâ, iu dha peshqve nĂ« Danub.
KriminelĂ«t serbĂ« Veljko Belivuk dhe âKasapi i Qeshurâ, Srdjan Laliç
NĂ« foton e âkasapit qĂ« qeshâ, shfaqet njĂ« fytyrĂ« e dytĂ« e qeshur. Ajo e 40-vjeçarit Veljko Belivuk, me nofkĂ«n âTroubleâ.
Belivuk është udhëheqësi i huliganëve të FC Partizan Beograd, një grup jashtëzakonisht i dhunshme dhe nacionalist.
Nofka e njĂ«sisĂ« sĂ« tij Ă«shtĂ« âPrincipiâ, e emĂ«ruar sipas Gavrilo Principit, vrasĂ«sit tĂ« ArkidukĂ«s Franz Ferdinand nĂ« vitin 1914.
Grupi âPrincipiâ ishte aktiv nĂ« ofrimin e sigurisĂ«, si pĂ«r institucionet e mikpritjes, ashtu edhe pĂ«r politikanĂ«t serbĂ«.
Për më tepër, ka raportime se Belivuk dhe njerëzit e tij u paguan nga qeveria serbe për të prishur demonstratat antiqeveritare dhe për të shpërndarë ngjarje si Parada e Krenarisë.
Një qytet i vogël, dy klane
ShtĂ«pia e tmerreve pranĂ« Beogradit nuk kishte tĂ« bĂ«nte fare me futbollin apo politikĂ«n. Belivuk ishte bashkuar gjithashtu me klanin âKavacâ, njĂ« grup mafioz malazez aktiv nĂ« tregtinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« kokainĂ«s dhe i udhĂ«hequr nga kumbari Radoje âZviceraniâ Zvicer.
Belivuk e kishte mobiluar shtĂ«pinĂ« nĂ« Ritopek pĂ«r tĂ« eliminuar anĂ«tarĂ«t e klanit armiqĂ«sor âSkaljariâ po nĂ« Mal tĂ« Zi.
Por pĂ«r tĂ« kuptuar luftĂ«n midis klanit âKavacâ dhe âSkaljariâ, duhet tĂ« shkojmĂ« nĂ« qytetin-port mesjetar tĂ« Kotorrit, nĂ« bregdetin Adriatik tĂ« Malit tĂ« Zi.
Kotorri është një nga perlat turistike në bregdetin Adriatik. Qyteti ka afërsisht 13.000 banorë dhe është i vendosur në Gjirin e Kotorrit.
Nën sundimin venecian, kur Kotorri ende quhej Kotor, porti ishte i rrethuar plotësisht me mure. Si vetë qyteti, ashtu edhe mjedisi përreth, janë në Listën e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s.
Ndërsa Kotorri mund të mos jetë ende aq popullor sa Venecia ose Dubrovniku më i afërt, turizmi po lulëzon atje. Gjiri i Kotorrit është porti i ëndrrave, veçanërisht për anijet turistike.
PĂ«rveçse njĂ« atraksion turistik, Kotorri Ă«shtĂ« gjithashtu pak a shumĂ« âCorleoneâ (fshati sicilian nĂ« Itali, bazĂ« e organizatĂ«s mafioze italiane âCosa Nostraâ), e Malit tĂ« Zi.
Dy nga organizatat kriminale mĂ« famĂ«keqe dhe tĂ« frikshme nĂ« EuropĂ«, e kanĂ« origjinĂ«n nga Kotorri: klani âKavacâ dhe klani âSkaljariâ, tĂ« emĂ«ruar sipas lagjeve me tĂ« njĂ«jtin emĂ«r nĂ« pjesĂ«n e sipĂ«rme tĂ« komunĂ«s malazeze.
Klani âKavacâ dhe âSkaljariâ nuk janĂ« mĂ« banda lokale sot. TĂ« dy grupet janĂ« rritur nĂ« organizata kriminale profesionale qĂ« kontrollojnĂ« njĂ« pjesĂ« tĂ« konsiderueshme tĂ« furnizimit me kokainĂ« nga Amerika e Jugut, nĂ« EvropĂ«.
Klani âKavacâ thuhet se udhĂ«hiqet nga i lartpĂ«rmenduri Radoje Zvicer. Klani âSkaljariâ thuhet se udhĂ«hiqet sot nga njĂ« boshnjak, i cili qĂ«ndroi disa kohĂ« nĂ« AnversĂ« (Antwerp) tĂ« BelgjikĂ«s: Sani Al Murda (pĂ«r tĂ« do flasim pak mĂ« poshtĂ«).
Deri nĂ« vitin 2014, tĂ« vetmit njerĂ«z nĂ« Kotorr ishin âSkaljariâ-t, tĂ« cilĂ«t nĂ« fakt ishin pjesĂ« e organizatĂ«s sĂ« kumbarit serbo-malazez, Darko Sariç.
Sariç drejtonte një perandori kriminale që shtrihej nga Amerika e Jugut në Evropë dhe Afrikën e Jugut. Ai ishte një nga bosët e parë europianë të drogës që arriti statusin e miliarderit.
Kur Sariç pĂ«rfundoi pĂ«r pak kohĂ« pas hekurave nĂ« vitin 2014, lindi njĂ« konflikt brenda âSkaljariâ-t pĂ«r njĂ« dĂ«rgesĂ« prej 200 kilogramĂ«sh kokainĂ«, e cila kishte mbĂ«rritur nĂ« portin e Valencias, SpanjĂ«.
NjĂ« grup, qĂ« mĂ« pas do tĂ« quhej klani âKavacâ, u nda. QĂ« nga ajo ndarje, klani âKavacâ dhe âSkaljariâ kanĂ« qenĂ« nĂ« luftĂ«. Dhe nĂ« atĂ« luftĂ«, rreth 70 anĂ«tarĂ« tĂ« tyre kanĂ« humbur jetĂ«n qĂ« atĂ«herĂ«.
Gjiri piktoresk i Kotorrit në Mal të Zi, shtëpia e jo një, por e dy klaneve të mëdha mafioze
Super-karteli
PĂ«rveç âSkaljariâ-t dhe âKavacâ-it, ekzistonte njĂ« rrjet tjetĂ«r ballkanik qĂ« mbante njĂ« pjesĂ« tĂ« konsiderueshme nĂ« tregtinĂ« ndĂ«rkombĂ«tare tĂ« kokainĂ«s: arteli âTitoâ dhe âDinoâ. Ose, siç e quanin amerikanĂ«t nga Administrata KundĂ«r DrogĂ«s (DEA) organizatĂ«n: âSuper-Karteliâ.
Figura qendrore nĂ« kartelin âTitoâ dhe âDinoâ Ă«shtĂ« 42-vjeçari Edin Gacanin, njĂ« boshnjak i lindur nĂ« SarajevĂ«, por i rritur nĂ« Breda, HolandĂ«.
Gacanin u bë i njohur duke formuar një aleancë me një numër prodhuesish të kokainës në Peru. Pa u shfaqur qartë në radarin e policisë, Gacanin importoi tonelata kokainë përmes porteve të Anversës (Belgjikë), Roterdamit (Holandë) dhe Hamburgut (Gjermani).
NĂ« vitin 2017, Agjencia Amerikane e Zbatimit tĂ« Ligjit kundĂ«r DrogĂ«s (DEA), prodhoi njĂ« raport mjaft shpĂ«rthyes mbi njĂ« martesĂ« nĂ« Burj Al Arab, âhotelin e famshĂ«m me shtatĂ« yjeâ nĂ« Dubai.
NĂ« verĂ«n e atij viti, irlandezja Caoimhe Robinson u martua me Daniel Kinahan, promotorin e boksit dhe djalin e bosit irlandez tĂ« drogĂ«s, Christy Kinahan, i njohur ndryshe si âDoni i Dapperâ.
Hetuesit e DEA-s dĂ«shmojnĂ« majĂ«n e krimit tĂ« organizuar global qĂ« i bashkohet festĂ«s. NjĂ« nga tĂ« pranishmit, Ă«shtĂ« Raffaele Imperiale, ish-pronar i njĂ« kafeneje nĂ« Amsterdam dhe njĂ« figurĂ« kryesore nĂ« âCamorraâ, mafia napolitane.
Gjithashtu i pranishëm në festë ishte Ridouan Taghi, një trafikant droge i etur për gjak nga Utrechti, i cili u kthye në qendër të vëmendjes publike në Holandë.
Taghi është i lidhur me vrasje të ndryshme, duke përfshirë ato të blogerit të krimit, Martin Kok, avokatit Derk Wiersum dhe producentit televiziv, Peter R. de Vries.
Edin Gacanin ishte gjithashtu i pranishëm atë mbrëmje në dasmën e Daniel Kinahan në Dubai. Sipas DEA-s, Kinahan, Imperiale, Taghi dhe Gacanin formojnë një super-kartel përgjegjës për një të tretën e furnizimit me kokainë nga Amerika e Jugut në Evropë.
FalĂ« zbulimit tĂ« âEncroChatâ-it nĂ« vitin 2020 dhe âSky ECCâ nĂ« vitin 2021, shĂ«rbimet policore po fitojnĂ« njohuri mbi operacionet dhe strukturĂ«n e kartelit.
Anëtarët e tyre drejtojnë të gjithë grupet e tyre kriminale, të cilat bashkëpunojnë në bazë projektesh. Edin Gacanin dhe Daniel Kinahan, i arrestuar së fundmi, duket se janë njerëzit e vërtetë me peshë.
Kur krimineli famĂ«keq holandez i drogĂ«s, âRico de Chileenâ, njĂ« partner biznesi i Ridouan Taghi, planifikon tĂ« eliminojĂ« njĂ« rival nĂ« Dubai, Daniel Kinahan e mbyll çështjen pa gjakderdhje.
Kinahan nuk dëshiron të tërheqë vëmendje të panevojshme nga autoritetet në Emiratet e Bashkuara Arabe. Mesazhi është i qartë: nëse De Chileen dëshiron të eliminojë dikë, ai duhet ta bëjë këtë jashtë Emirateve.
Hetimi pĂ«r âSuper-Kartelinâ e Edin Gacanin, Daniel Kinahan, Raffaele Imperiale dhe Ridouan Taghi, kulmoi nĂ« vitin 2022 nĂ« njĂ« operacion tĂ« koordinuar nga Europol: âDrita e ShkretĂ«tirĂ«sâ.
Forcat policore nĂ« Emiratet e Bashkuara Arabe, SpanjĂ«, FrancĂ«, HolandĂ« dhe BelgjikĂ«, arrestuan gjithsej 49 tĂ« dyshuar tĂ« lidhur me tĂ« ashtuquajturin âSuper-Kartelâ.
Megjithatë, doli të ishte shumë më i madh nga sa u portretizua fillimisht. Ndër krerët e grupit është emri i Hoesny Ajaray, një tregtar droge nga Borgerhout në Anversë, i cili arriti të ngjitej në majë të tregtisë europiane të drogës.
Gjykata e Anversës e ka dënuar Ajaray-n me 15 vjet burg për trafik droge dhe pastrim parash. Ai kaloi disa kohë në paraburgim në Dubai, por iku në Marok për të shmangur ekstradimin në Belgjikë nga Emiratet e Bashkuara Arabe. Edin Gacanin u dënua me shtatë vjet burg në Holandë, por ai mbetet në Emirate.
Ridouan Taghi ishte dëbuar nga Dubai nga autoritetet në vitin 2019 dhe ishte deportuar në Holandë, sepse dokumentet e tij të qëndrimit nuk ishin në rregull.
Në Holandë, Taghi u dënua me burgim të përjetshëm për përfshirjen e tij në një numër vrasjesh dhe tentativash vrasjesh.
Ai apeloi, por aktualisht është pa avokat, sepse avokati i tij i mëparshëm, Youssef Taghi (një kushëri), Inez Weski dhe Vito Shukrula, u arrestuan si anëtarë të dyshuar të organizatës së tij kriminale.
Raffaele Imperiale u ekstradua nga Emiratet e Bashkuara Arabe në Itali. Ai u bë një informator i penduar dhe dha deklarata të gjera rreth Taghit dhe Kinahanëve.
NjĂ« detaj pikant: Imperiale zbuloi gjithashtu se âSuper-Karteliâ fillimisht drejtohej nga njĂ« burrĂ« nga Anversa: Martin Meech, i njohur ndryshe si âBillyâ.
MegjithatĂ«, âBillyâ dhe grupi i tij u grindĂ«n me Ridouan Taghi dhe Rico de Chileen. NĂ« vitin 2020, âBillyâ u qĂ«llua pĂ«r vdekje nĂ« MeksikĂ«, ndĂ«rsa po ngiste biçikletĂ«n e tij elektrike nĂ« njĂ« zonĂ« malore.
Daniel Kinahan u arrestua nĂ« Dubai njĂ« javĂ« mĂ« parĂ« me kĂ«rkesĂ« tĂ« autoriteteve irlandeze. Babai Christy Kinahan dhe vĂ«llai Christopher Junior, janĂ« ende tĂ« lirĂ«, edhe pse Shtetet e Bashkuara tĂ« AmerikĂ«s kanĂ« vĂ«nĂ« njĂ« shpĂ«rblim prej 5 milionĂ« dollarĂ«sh pĂ«r âkokatâ e tyre.
Familja Kinahan gjithashtu nuk Ă«shtĂ« e panjohur nĂ« AnversĂ«. âDapper Donâ, Christy Kinahan kishte njĂ« rezidencĂ« nĂ« Grote Markt nĂ« qytetin-port dhe gjithashtu zotĂ«ronte njĂ« vilĂ« dhe njĂ« apartament nĂ« Brasschaat. Kinahan madje kaloi disa muaj nĂ« burg me dyshimin pĂ«r pastrim parash nga burime kriminale.
Pamje nga bregdeti i Malit të Zi
Furnizim i vazhdueshëm
Si kreu i Departamentit KombĂ«tar tĂ« Hetimit Penal nĂ« HolandĂ«, Andy Kraag ishte i pĂ«rfshirĂ« ngushtĂ« nĂ« zbulimin e rrjeteve tĂ« komunikimit kriminal, si âEnnetcomâ, âEncroChatâ, âSky ECCâ dhe âExcluâ.
Pothuajse të gjithë emrat e përmendur këtu kanë rënë në radarin e shërbimeve policore holandeze. Sot, Kraag punon për shërbimin policor evropian Europol, ku drejton ESOCC (Qendrën Evropiane Kundër Krimit të Organizuar dhe të Rëndë). Ai konfirmon se mafia ballkanikeluan një rol shumë dominues në tregtinë europiane të drogës.
Kjo është e jashtëzakonshme. Në fund të fundit, nuk ka një treg të madh përdoruesish në Ballkan. Si e shpjegon Kraag pozicionin dominues të grupeve ballkanike në tregtinë e drogës?
âNe bĂ«jmĂ« dallimin midis grupeve shqipfolĂ«se dhe grupeve qĂ« flasin serbo-kroatisht, siç janĂ« boshnjakĂ«t, malazezĂ«t, serbĂ«t dhe kroatĂ«t. Forca e grupeve ballkanike qĂ«ndron kryesisht nĂ« praninĂ« e tyre nĂ« vendet burimore nĂ« AmerikĂ«n e Jugut. Ata kanĂ« njerĂ«zit e tyre nĂ« terren, tĂ« cilĂ«t bĂ«jnĂ« biznes direkt me furnizuesit. Prandaj, ata kanĂ« qasje nĂ« njĂ« furnizim tĂ« vazhdueshĂ«m tĂ« produktit tĂ« tyre dhe kĂ«shtu mund tĂ« negociojnĂ« çmime tĂ« miraâ, â thotĂ« ai.
Jo çdo kriminel që paraqitet në Kolumbi ose Peru me një valixhe me para, mirëpritet me krahë hapur nga kartelet e drogës në Amerikën e Jugut.
Megjithatë, grupet ballkanike ia dolën të krijonin marrëdhënie të privilegjuara me prodhuesit e Amerikës së Jugut.
âGrupet nga ish-Jugosllavia kishin diçka qĂ« u nevojitej karteleve tĂ« AmerikĂ«s sĂ« Jugut: armĂ«. Pas luftĂ«s nĂ« vitet 1990, njĂ« sasi e madhe armĂ«sh mbeti pas. Rrjetet kriminale nga Ballkani filluan tĂ« tregtonin kĂ«to armĂ«â, â vijon ai.
Një luftë civile e përgjakshme shpërtheu në Kolumbi për vite me radhë midis qeverisë, rebelëve të FARC dhe grupeve të ndryshme paramilitare të përfshira në tregtinë e kokainës.
Prandaj, grupet nga Ballkani fillimisht furnizuan me armë kartelet në Amerikën e Jugut dhe, në këmbim të pagesës, morën kokainë, të cilën mund ta shisnin në tregun evropian me një fitim të konsiderueshëm.
Lufta ndaj kriminelëve të Ballkanit është gjithashtu në listën e prioriteteve për Policinë Federale Belge. Sipas Yve Driesen dhe Eric Jacobs, drejtorëve të policisë gjyqësore në Anversë dhe Bruksel, Mafia Shqiptarepërbën sfidën më të madhe.
Edhe pse udhĂ«heqĂ«s tĂ« panumĂ«rt shqiptarĂ« mund tĂ« arrestohen bazuar nĂ« provat e âSky ECCâ, rrjetet shqiptare duket se vetĂ«m janĂ« forcuar.
âOperacioni ka hapur vrima tĂ« mĂ«dha nĂ« botĂ«n kriminale, por nuk kam iluzione: ato vrima do tĂ« mbushen shpejtâ, deklaroi Driesen disa kohĂ« mĂ« parĂ«.
âSot shohim se njĂ« mafia shqipfolĂ«se, Ă«shtĂ« sfida jonĂ« kryesore. Mafia shqiptare ka fituar njĂ« sasi tĂ« jashtĂ«zakonshme terreni. Ata kontrollojnĂ« tĂ« gjithĂ« zinxhirin logjistik, nga Amerika e Jugut nĂ« port dhe rrjetet e shitjeve nĂ« rrugĂ«â. NdĂ«rsa Jacobs, shtoi: âShqiptarĂ«t veprojnĂ« shumĂ« profesionalisht. Ata janĂ« mĂ« tĂ« vĂ«shtirĂ« pĂ«r tâu pĂ«rballurâ.
Baza ose thertorja e grupit tĂ« dhunshĂ«m âPrincipiâ pranĂ« kryeqytetit serb, Beogradit
Profesional dhe vrasës
Drejtoria Qendrore e Policisë Federale ka edhe një Departament të posaçëm për Ballkanin, i cili merret me grupet e krimit të organizuar nga ky rajon, sepse ndikimi i këtyre rrjeteve kriminale vlerësohet të jetë shumë i lartë.
Departamenti i Ballkanit siguron një kuptim të plotë të situatës dhe ofron ndihmë me hetimet taktike kur është e nevojshme.
âNe bĂ«jmĂ« njĂ« dallim midis organizatave kriminale shqipfolĂ«se dhe organizatave tĂ« tjera nga Ballkani PerĂ«ndimor, veçanĂ«risht klaneve serbo-malazeze. Ky dallim shpesh bĂ«het ndĂ«rkombĂ«tarisht nga shĂ«rbimet policoreâ, thotĂ« zĂ«dhĂ«nĂ«si, An Berger nĂ« emĂ«r tĂ« shĂ«rbimit ballkanik.
âAnalizat qĂ« kemi kryer nĂ« vitin 2025 tregojnĂ« se grupet kriminale shqiptare janĂ« mĂ« tĂ« pĂ«rhapura dhe aktive nĂ« BelgjikĂ«, sesa grupet serbo-malazezeâ.
Ashtu si klanet serbo-malazeze, shqiptarët kanë kontakte të shkëlqyera në vendet e origjinës në Amerikën e Jugut.
Largpamës siç ishin, shqiptarët dërguan përfaqësues në Ekuador 15 vjet më parë për të krijuar rrugë kontrabande për në Evropë nga qyteti-port i Guayaquil.
Fillimisht, shqiptarĂ«t punuan si nĂ«nkontraktorĂ« pĂ«r organizatĂ«n mafiozeâNdranghettaâ nga Kalabria. Sot, shqiptarĂ«t nuk kanĂ« mĂ« nevojĂ« pĂ«r âvĂ«llezĂ«ritâ e tyre tĂ« mĂ«dhenj nga Italia dhe veprojnĂ« nĂ« mĂ«nyrĂ« tĂ« pavarur.
âFalĂ« deshifrimit tĂ« SKY ECC, ne kemi fituar njĂ« pasqyrĂ« shumĂ« tĂ« mirĂ« tĂ« operacioneve tĂ« organizatave kriminale shqiptare dhe kemi qenĂ« nĂ« gjendje tĂ« pĂ«rcaktojmĂ« se ato janĂ« zhvilluar nĂ« struktura tĂ« ngjashme me mafien, nĂ« gjendje pĂ«r tĂ« kontrolluar tĂ« gjithĂ« zinxhirin e furnizimit me kokainĂ«â, sipas shĂ«rbimit ballkanik nĂ« BelgjikĂ«.
Kreu i PolicisĂ« Federale nĂ« AnversĂ«, Yve Driesen: âMafia Shqiptare kontrollon tĂ« gjithĂ« zinxhirin logjistik, nga Amerika e Jugut deri te porti dhe rrjetet e shitjeve nĂ« rrugĂ«â
Për ta bërë këtë, ata përdorin rrjete komplekse individësh dhe grupesh kriminale të shpërndara në vende të ndryshme.
Për shembull, porositë bëhen nga Dubainëpërmjet individëve të pranishëm në Amerikën e Jugut, të cilët bashkëpunojnë atje me grupe kriminale lokale për të organizuar eksportin e kokainës në Europë.
Në Evropë, ata më pas bashkëpunojnë me anëtarë të tjerë të grupit ose me grupe të tjera kriminale për të rikuperuar drogën.
Në këtë mënyrë, ata kontrollojnë të gjithë zinxhirin: nga prodhuesit e kokainës në Amerikën e Jugut, deri te tregtarët në rrugët europiane, duke i bërë përgjegjës për një trafik të vazhdueshme të drogës në tregun europian.
Kriminelët shqiptarë preferojnë të bashkëpunojnë me bashkëkombësit e tyre, por kjo nuk përjashton partneritetet me grupe të tjera shqiptare ose me grupe kriminale lokale.
âGrupet aktive nĂ« BelgjikĂ« kanĂ« lidhje kryesisht me organizata aktive nĂ« vendet fqinje, veçanĂ«risht nĂ« HolandĂ« dhe Gjermani, por edhe nĂ« ShqipĂ«ri, Itali dhe MbretĂ«rinĂ« e Bashkuarâ, thuhet nĂ« analizĂ«n e shĂ«rbimit ballkanik belg. âNdodhin edhe partneritete me grupe tĂ« tjera kriminale aktive nĂ« BelgjikĂ«â.
Mafia shqiptare ka reputacionin për punë jashtëzakonisht efikase dhe profesionale, por nëse është e nevojshme, ata nuk hezitojnë të përdorin forcë vdekjeprurëse.
MĂ« 27 nĂ«ntor 2020, 38-vjeçari Ardit Spahiu u qĂ«llua pĂ«r vdekje nĂ« Sint-Jans-Molenbeek. NjĂ« vrasje brutale brenda botĂ«s sĂ« drogĂ«s nĂ« ShqipĂ«ri, e urdhĂ«ruar nga Dubai nga bosi i drogĂ«s, Franc Ăopja, njĂ« nga udhĂ«heqĂ«sit e klanit âĂopja-Ăelaâ nga Elbasani, i cili ka trafikuar dhjetĂ«ra tonĂ« kokainĂ« pĂ«rmes porteve tĂ« AnversĂ«s dhe Hamburgut. Ăopja u dĂ«nua me 25 vjet burg nga Gjykata e Asisit tĂ« Brukselit pak muaj mĂ« parĂ«.
Më 22 janar 2022, Bledar Muça, 39-vjeç, shqiptar nga Elbasani, u qëllua për vdekje para shtëpisë së tij në Aartselaar, Anversë.
Muça thuhet se ishte gjithashtu aktiv në trafikun ndërkombëtar të drogës. Policia dhe gjyqësori në Anversë arritën të identifikonin dhe arrestonin disa të dyshuar, por çështja iu transferua së fundmi autoriteteve gjyqësore në Shqipëri.
Krimineli shqiptar i drogĂ«s, Franc Ăopja, i cili urdhĂ«roi vrasjen e 38-vjeçarit Ardit Spahiu nĂ« Sint-Jans-Molenbeek mĂ« 27 nĂ«ntor 2020
Hija
Franc Ăopja nuk ishte i vetmi bos i mafies shqiptare aktiv nĂ« BelgjikĂ«. UdhĂ«heqĂ«sit e âKompania Belloâ-s, ndoshta organizata mĂ« e madhe dhe mĂ« e rĂ«ndĂ«sishme kriminale nĂ« ShqipĂ«ri, vepronin gjithashtu nga Belgjika pĂ«rpara se tĂ« shkonin nĂ« Dubai.
Sipas shĂ«rbimeve policore shqiptare dhe tĂ« huaja, âKompania Belloâ drejtohej nga Dritan Rexhepi dhe Eldi Dizdari, i njohur edhe me pseudonimin Denis Matoshi.
Dritan Rexhepi u arratis nga burgu Merksplas në vitin 2011 në Belgjikë, ku u regjistrua si një hajdut relativisht i padëmshëm.
Fakti që Rexhepi kërkohej nga Shqipëria dhe Italia për të paktën dy vrasje, ishte informacion i panjohur për sistemin belg të burgjeve.
Pas arratisjes së tij, Rexhepi do të vendosej në Ekuador për të organizuar dërgesa të mëdha droge nga porti i Guayaquil.
Partneri i tij i biznesit në Anversë, thuhet se ishte Eldi Dizdari/Denis Matoshi. Sipas avokatit të tij, Sven Mary, Dizdari/Matoshi ende mbahet në paraburgim në Dubai me kërkesë të autoriteteve belge.
Si udhĂ«heqĂ«s i âKompania Belloâ, Denis Matoshi mund tĂ« mbĂ«shtetej te njĂ« âtoger- besnikâ nĂ« AnversĂ«: Ermir Ndreaj.
Ky shqiptar i shkĂ«lqyer njihet gjithmonĂ« si âCincoâ nĂ« botĂ«n kriminale, njĂ« nofkĂ« qĂ« ai e ka pĂ«r shkak tĂ« njĂ« klubi nate tĂ« famshĂ«m qĂ« zotĂ«ron nĂ« qytetin portual tĂ« ShqipĂ«risĂ«, nĂ« DurrĂ«s.
Cinco shpesh bashkĂ«punonte me kriminelĂ« tĂ« AnversĂ«s, nga âDikke Nordinâ, te anĂ«tarĂ«t e âKlanit Asirian Yâ.
Bosi boshnjak i drogĂ«s, Sani Al Murda, i mbiquajtur âHijaâ
Ndaj Ermir Ndreajt gjithashtu ka disa akuza dhe dënime në Belgjikë, por shanset janë të pakta që ai të vuajë me burg. Ndreaj aktualisht është i burgosur në Shqipëri, me dyshimin për trafik ndërkombëtar droge.
Gjykata korrektuese e Dendermonde, e dĂ«noi âCincoâ-n me 12 vjet burg nĂ« shkurt tĂ« kĂ«tij viti pĂ«r rolin e tij nĂ« çështjen e madhe, âKookwasâ.
NĂ« atĂ« rast, âCincoâ veproi si krahu i djathtĂ« i njĂ« superkrimineli boshnjak, i cili dikur ishte futur nĂ« tregtinĂ« e drogĂ«s nga Edin âTitoâ Gacanin dhe i cili mĂ« parĂ« u pĂ«rmend kĂ«tu si udhĂ«heqĂ«si i ri i âSkaljariâ-t nga Kotorri: Sani Al Murda.
Sani Al Murda, me nofkĂ«n âHijaâ, dikur drejtonte njĂ« dyqan makinash modest pranĂ« AnversĂ«s. Zyra e Prokurorit Federal po e kĂ«rkon Al Murda-n, jo vetĂ«m sepse ai duhet tĂ« vuajĂ« 15 vjet burg si truri i çështjes âKookwasâ, por po ndiqet penalisht edhe nĂ« çështjen e madhe tĂ« drogĂ«s âSambaâ, e cila pĂ«rqendrohet te figura kyçe, Flor Bressers.
Për më tepër, Al Murda po del në pah si organizatori i dërgesave të mëdha të drogës në të gjithë globin, duke u shtrirë deri në Australi.
Belgjika dikur i kĂ«rkoi TurqisĂ« tĂ« ekstradonte Al Murda-n, por ky ekstradim u refuzua, sepse Al Murda ndĂ«rkohĂ« kishte âblerĂ«â shtetĂ«sinĂ« turke. QĂ« atĂ«herĂ«, âHijaâ duket se Ă«shtĂ« zhdukur nga faqja e dheut.
Burimi:âDe Morgenâ; PĂ«rshtati nĂ« shqip: Gazeta âSiâ
Gazeta Si â NjĂ« nga rezultatet mĂ« tĂ« rĂ«ndĂ«sishme nĂ« analizat e gjakut, Ă«shtĂ« kolesteroli. Kur ai devijon nga nivelet e referencĂ«s, qoftĂ« edhe pak, ne shqetĂ«sohemi mĂ« shumĂ« sesa pĂ«r vlerat e tjera.
Për dekada, në fakt, e kemi dëgjuar kolesterolin si faktorin kryesor të rrezikut për shëndetin kardiovaskular dhe jemi udhëhequr ta kemi frikë dhe të kërkojmë ulje të shpejtë me ndihmën e barnave.
Megjithatë, vitet e fundit, njohuritë rreth kësaj molekule janë rritur dhe ndërgjegjësimi për mjetet efektive për ta kontrolluar atë dhe për të parandaluar komplikimet dhe sëmundjet, ka ndryshuar.
Do të habiteni kur të mësoni se kolesteroli është në të vërtetë një nga molekulat më të rëndësishme që prodhon trupi ynë.
Mund të thuhet me siguri se është thelbësor për mbijetesë: formon strukturën e membranave që veshin të gjitha qelizat, është thelbësor për sintezën e hormoneve seksuale, si testosteroni dhe estrogjeni dhe vitamina D dhe është gjithashtu i nevojshëm për të prodhuar tëmthin dhe për të ndihmuar tretjen.
Ai bëhet i dëmshëm kur grumbullohet me tepri: kolesteroli i tepërt në qarkullim, tenton të depozitohet në muret e enëve të gjakut, duke kontribuar në formimin e pllakës aterosklerotike dhe duke rritur rrezikun kardiovaskular.
Të gjithë e keni dëgjuar se për të ulur nivelet e kolesterolit, duhet të zvogëloni konsumin e ushqimeve që e përmbajnë atë, siç janë vezët, djathi dhe burime të ndryshme yndyrore.
Por ky arsyetim tani Ă«shtĂ« i vjetĂ«ruar nga provat shkencore: ajo qĂ« duhet tĂ« zvogĂ«lojmĂ« Ă«shtĂ« sheqeri. Sheqeri i tepĂ«rt qĂ« qarkullon nĂ« gjak (i âânxjerrĂ« nga konsumi i tepĂ«rt i produkteve me sheqer), duhet tĂ« asgjĂ«sohet nga mĂ«lçia, e cila, pĂ«r tĂ« ruajtur lĂ«ndĂ«t ushqyese tĂ« tepĂ«rta pĂ«r energji, e shndĂ«rron atĂ« nĂ« yndyrĂ«. NjĂ« pjesĂ« e kĂ«saj yndyre Ă«shtĂ« kolesteroli.
Sheqeri i pranishëm në ushqime, luan vetëm një rol minimal në këtë mekanizëm (rreth 15%), sepse trupi ka një sistem rregullator efektiv që zvogëlon përthithjen e zorrëve kur nivelet e tij në gjak janë tashmë të larta.
Ky rregullim nuk funksionon me sheqernat, të cilët mund të përthithen edhe kur ato janë tashmë të pranishme me tepri.
Kjo është arsyeja pse, në vend që të kemi frikë nga vezët (të cilat përmbajnë lëndë ushqyese të rëndësishme për shëndetin kardiovaskular), duhet të jemi të kujdesshëm ndaj sheqerit të tepërt të fshehur në produkte të tilla, si çokollata, ushqime të lehta, pije energjike, biskota, musli, ëmbëlsira dhe madje edhe shumë ushqime të kripura të paketuara.
Të hash një dietë të ekuilibruar, të bazuar në ushqime natyrale me indeks të ulët glicemik dhe të zvogëlosh të gjitha burimet e sheqerit, është pra strategjia kryesore për të mbajtur nën kontroll nivelet e kolesterolit dhe për të përmirësuar shëndetin e organeve.
Vezët mund të konsumohen në alternim me burime të tjera shtazore, rreth 5-7 herë në javë. Veçanërisht të dobishme janë ushqimet e pasura me fibra, si tërshëra, hikërrori, perimet, frutat (me lëkurë), farat vajore dhe arrat.
Burimet e yndyrnave të shëndetshme, të tilla si vaji i ullirit ekstra i virgjër, ullinjtë, arrat dhe kakaoja, janë të vlefshme për shëndetin kardiovaskular dhe ndihmojnë në uljen e kolesterolit.
Prandaj, duke filluar që në mëngjes, është mirë të shmangni sheqernat dhe të zgjidhni ushqime natyrale, të plota, të pasura me fibra dhe yndyrna të shëndetshme.
Një shembull? Kos grek me hikërror të pjekur, luleshtrydhe, çokollatë dhe kafe: piqni dy lugë gjelle me kokrra hikërror të papërpunuara në një tigan me pak vaj ulliri ekstra të virgjër për disa minuta, derisa të bëhen krokante.
Hidhni kosin grek të thjeshtë me yndyrë të plotë në një tas të vogël dhe zbukurojeni me hikërror, feta luleshtrydhe dhe çokollatë të zezë të grirë. Shërbejeni me një kafe në anë.
Login
