Familjet moderne po i humbin zakonet e vjetra: ĂfarĂ« po zhduket nga shtĂ«pitĂ« tona?

Nga darkat e përbashkëta dhe leximi i tregimeve, deri te albumet me fotografi e recetat e gjysheve, shumë tradita dikur të zakonshme po zbehen në familjet moderne
Traditat familjare janĂ« dĂ«shmuar si tĂ« dobishme pĂ«r fĂ«mijĂ«t, por jo çdo zakon i dikurshĂ«m do tĂ« mungojĂ« kur tĂ« zhduket. PrindĂ«rit e sotĂ«m ndiejnĂ« gjithnjĂ« e mĂ« pak trysni pĂ«r tâu pĂ«rshtatur me zakonet e vjetra dhe shpesh nuk kanĂ« interes tĂ« vazhdojnĂ« diçka qĂ« nuk u pĂ«rshtatet.
Për fat të keq, disa nga këto tradita po zhduken sepse familjet kanë më pak kohë, janë më pak të lidhura dhe kanë më pak mundësi financiare. Pavarësisht arsyeve, ka ende shpresë që disa zakone të vjetra të kthehen në një formë të përshtatur për brezat e rinj.
Vizitat në bibliotekë dhe leximi i tregimeve
Edhe pse disa ekspertĂ« thonĂ« se mĂ«simi i leximit Ă«shtĂ« kryesisht pĂ«rgjegjĂ«si e shkollĂ«s, praktika fillon nĂ« shtĂ«pi. Brezat e mĂ«parshĂ«m ruanin tradita si tregimet para gjumit, shkuarja nĂ« bibliotekĂ« dhe âorĂ«t e qetaâ pĂ«r lexim ose ngjyrosje.
Sot, fëmijët kalojnë më shumë kohë para ekraneve se kurrë më parë dhe, për fat të keq, lexojnë më pak.
Si ndikon leximi i rregullt në shëndetin e trurit?
âLeximi me zĂ« Ă«shtĂ« njĂ« pĂ«rvojĂ« e pĂ«rbashkĂ«t, e cila ndĂ«rton lidhje njerĂ«zore dhe u jep fĂ«mijĂ«ve modelin se si tingĂ«llon leximi i mirĂ«, sidomos kur lexuesi pĂ«rdor shprehje dhe e dramatizon sadopak tregiminâ, ka thĂ«nĂ« ekspertja e shkrim-leximit, Sue Corbin.
ĂshtĂ« dĂ«shmuar se leximi pĂ«r fĂ«mijĂ«t e vegjĂ«l e rrit fjalorin, si edhe kuptimin e botĂ«s dhe tĂ« pĂ«rvojave emocionale tĂ« tĂ« tjerĂ«ve. EkspertĂ«t pranojnĂ« se leximi nĂ« shtĂ«pi nxit aftĂ«si mĂ« tĂ« mira, por Ă«shtĂ« e qartĂ« se kjo traditĂ« po zbehet dalĂ«ngadalĂ«.
Trashëgimia familjare
Ndërsa brezat e vjetër i çmonin kujtimet dhe sendet e trashëguara familjare, brezat e rinj janë më pak të lidhur me to. Stolitë, mobiliet dhe kujtimet nuk shihen më si thesare, pjesërisht sepse sende të tilla sot mund të gjenden më lehtë dhe me çmime më të ulëta.
Përveç kësaj, meqenëse më pak të rinj kanë shtëpi të vetën, familjet kanë më pak hapësirë për të ruajtur sende të mëdha. Edhe cilësia është faktor i rëndësishëm, sepse sendet e sotme më rrallë kalojnë nga një brez te tjetri.
Në fund, antikat dhe zbukurimet nuk vlerësohen më si në shekullin e kaluar, pasi prirja estetike anon më shumë nga thjeshtësia, ndonëse vitrinat thuhet se po kthehen sërish në modë.
Krijimi i albumeve me fotografi
Me zhvillimin e teknologjisë digjitale, shumë familje moderne kanë hequr dorë nga albumet fizike të fotografive, për të kursyer kohë, para dhe hapësirë. Shpesh ato zëvendësohen me korniza digjitale.
Megjithatë, ka diçka të veçantë në shfletimin e albumeve të vjetra, në shikimin e fotografive të madhësive të ndryshme dhe në leximin e shënimeve të shkruara me dorë. Kjo krijon ndjesinë e lidhjes me të kaluarën, jo vetëm ndjesinë se po shikojmë edhe një ekran tjetër.
Darkat e përbashkëta familjare
Sipas organizatës The Family Dinner Project, më pak se 30 për qind e familjeve moderne hanë rregullisht së bashku, krahasuar me 70 deri në 80 për qind në fillim të viteve nëntëdhjetë.
Kjo organizatë thekson se hulumtimet konfirmojnë atë që prindërit e kanë ditur prej kohësh: vakti i përbashkët është i mirë për shpirtin, trurin dhe shëndetin e të gjithë anëtarëve të familjes.
Studime të fundit i lidhin vaktet e rregullta familjare me nota më të mira, qëndrueshmëri më të madhe dhe vetëbesim më të lartë te fëmijët. Ato gjithashtu lidhen me norma më të ulëta të abuzimit me substanca, shtatzënive në adoleshencë, çrregullimeve të të ushqyerit dhe depresionit.
NjĂ« nga arsyet kryesore tĂ« rĂ«nies sĂ« kĂ«saj tradite Ă«shtĂ« numri mĂ« i vogĂ«l i familjeve ku njĂ« i rritur nuk punon. Sipas njĂ« raporti tĂ« Institute for Womenâs Policy Research, nĂ«nat sot punojnĂ« 300 orĂ« mĂ« shumĂ« nĂ« vit sesa nĂ« vitin 1977, ndĂ«rsa orĂ«t e punĂ«s sĂ« baballarĂ«ve kanĂ« mbetur kryesisht tĂ« pandryshuara.
Dërgimi i kartolinave dhe letrave
Zhvillimi i teknologjisë digjitale ka ndikuar edhe në traditën e dërgimit të kartolinave të festave dhe letrave të shkruara me dorë. Sot mjafton një mesazh, një telefonatë ose një urim virtual.
Edhe pse kjo traditë po zhduket, shumë njerëz ende kënaqen kur marrin kartolina fizike, edhe nëse vetë nuk i dërgojnë më.
Koha pa teknologji
Edhe pse hulumtimet tregojnë se kalimi i kohës me familjen mbetet përparësi, shumica e familjeve moderne nuk kalojnë kohë cilësore së bashku si dikur.
PĂ«r shkak tĂ« orareve tĂ« ngarkuara dhe prirjes pĂ«r tâu strehuar te teknologjia, Ă«shtĂ« e vĂ«shtirĂ« tĂ« gjendet kohĂ« pĂ«r shoqĂ«rim. Edhe kur janĂ« bashkĂ«, anĂ«tarĂ«t e familjes shpesh janĂ« tĂ« zĂ«nĂ« me aktivitetet e tyre individuale.
Disa familje po përpiqen ta mbrojnë kohën e përbashkët duke vendosur rregulla për përdorimin e teknologjisë.
Ruajtja e recetave familjare
Gjithnjë e më pak familje moderne sot i ruajnë dhe i përdorin recetat e vjetra familjare. Arsyet janë mungesa e kohës, qasja e lehtë në teknologji dhe largimi nga kuzhina shtëpiake.
Ushqimet që gjyshet përgatisnin dikur nuk konsiderohen më gjithmonë të shëndetshme. Prindërit e sotëm shpesh shmangin yndyrat e ngopura dhe ngjyruesit artificialë.
Megjithatë, ka shpresë për kthimin e kësaj tradite, sepse brezi Z vitet e fundit po tregon më shumë interes për ushqime të shëndetshme, të përgatitura nga përbërës të plotë.
Mbrëmjet filmike familjare
Mbrëmjet familjare me filma pothuajse janë zhdukur. Në vend që të shikojnë diçka së bashku, fëmijët janë me tableta, ndërsa prindërit para ekraneve të tyre.
Kështu humbet një mundësi e rëndësishme për të mësuar kompromisin dhe për të forcuar lidhjen familjare.
Në mënyrë paradoksale, organizimi i një mbrëmjeje filmike sot do të duhej të ishte më i lehtë se kurrë, duke pasur parasysh platformat e shumta që ofrojnë filma dhe seriale me kosto shumë më të ulët sesa kinematë.
Kthimi në shtëpi për festa
Dikur ishte e zakonshme që anëtarët e familjes nga vende të ndryshme të mblidheshin për festa. Sot njerëzit shpesh kanë më pak ditë pushimi, ndërsa udhëtimet janë më të shtrenjta.
Janë shfaqur edhe prirje të reja, si festimi i Ditës së Falënderimeve me miq, ndërsa është rritur edhe numri i të rinjve që ndërpresin kontaktin me prindërit.
Nga ana tjetër, platformat digjitale si Zoom dhe FaceTime u mundësojnë familjeve të mbeten të lidhura dhe të ndajnë çaste festive edhe kur udhëtimi nuk është i mundur. /Telegrafi/


























Ben Affleck











Zendaya dhe Meryl Streep