Teksa disa nĂ« KosovĂ« shprehĂ«n pakĂ«naqĂ«si me vendimin e panelit gjyqĂ«sor tĂ« Dhomave tĂ« Specializuara nĂ« HagĂ« pĂ«r ta shtyrĂ« pĂ«r tĂ« paktĂ«n dy muaj shpalljen e aktgjykimit ndaj ish-krerĂ«ve tĂ« UshtrisĂ« Ălirimtare tĂ« KosovĂ«s (UĂK) nĂ« gjyqin pĂ«r krime lufte dhe krime kundĂ«r njerĂ«zimit â ekspertĂ« tĂ« drejtĂ«sisĂ« ndĂ«rkombĂ«tare thonĂ« se shtyrja Ă«shtĂ« e zakonshme pĂ«r njĂ« çështje tĂ« kĂ«saj shkalle.
NĂ« KosovĂ« ndiejnĂ« se njĂ« proces gjyqĂ«sor â i cili nisi para gjashtĂ« vjetĂ«ve me arrestimin dhe mbajtjen nĂ« paraburgim tĂ« ish-presidentit Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarĂ«ve Kadri Veseli e Jakup Krasniqi, si dhe ish-deputetit Rexhep Selimi â po zvarritet âpanevojshĂ«mâ dhe po âzbehâ besimin e tyre nĂ« drejtĂ«si.
Aktgjykimi pritej tĂ« shpallej nĂ« mesin e kĂ«tij muaji, rreth tre muaj pas pĂ«rfundimit tĂ« gjyqit nĂ« shkurt. Dhe, vendimi pĂ«r shtyrjen e tij pĂ«rtej 20 korrikut, u cilĂ«sua si âi paarsyeshĂ«mâ.
Gjykata â e cila formalisht Ă«shtĂ« pjesĂ« e sistemit gjyqĂ«sor tĂ« KosovĂ«s por pĂ«rbĂ«het nga gjyqtarĂ« dhe prokurorĂ« ndĂ«rkombĂ«tarĂ« â u arsyetua se shtyrja erdhi pĂ«r shkak tĂ« âkompleksitetit tĂ« rastitâ pa dhĂ«nĂ« mĂ« shumĂ« shpjegime.
Kompleksiteti i çështjes
Dy ekspertĂ« tĂ« huaj tĂ« drejtĂ«sisĂ« ndĂ«rkombĂ«tare â Mathias Holvoet dhe Iva Vukushiq â thonĂ« pĂ«r Radion Evropa e LirĂ« se janĂ« disa faktorĂ« qĂ« e kanĂ« shtyrĂ« panelin gjyqĂ«sor ta shtyjĂ« shpalljen e aktgjykimit edhe pĂ«r tĂ« paktĂ«n dy muaj: numri i tĂ« pandehurve, volumi i provave dhe numri i lartĂ« i dĂ«shmitarĂ«ve.
âNjĂ« arsye e zakonshme Ă«shtĂ« sasia e provave, e cila mund tĂ« arrijĂ« nĂ« dhjetĂ«ra mijĂ«ra materiale, numri i madh i faqeve dhe vĂ«shtirĂ«sia e argumenteve (kompleksiteti juridik, qĂ« kĂ«rkon shumĂ« hulumtim dhe diskutim nga hartuesit e aktgjykimit)â, thotĂ« Vukushiq, historiania nga Universiteti i Utrehtit nĂ« HolandĂ« dhe njohĂ«sja e proceseve gjyqĂ«sore pĂ«r krimet e kryera nĂ« ish-Jugosllavi.
Vukushiq â me prejardhje nga Kroacia e cila e ka studiuar thellĂ«sisht procesin e Tribunalit tĂ« HagĂ«s â thekson se numri i tĂ« akuzuarve gjithashtu e rrit ngarkesĂ«n e punĂ«s sĂ« panelit gjyqĂ«sor.
QĂ« tĂ« gjithĂ« tĂ« pandehurit i kanĂ« ekipet e veta mbrojtĂ«se dhe kjo, sipas Vukushiqit, shton sasinĂ« e punĂ«s pĂ«r gjykatĂ«sit, sepse âsecili mund tĂ« paraqesĂ« argumente tĂ« ndryshme ose, ndonjĂ«herĂ«, edhe tĂ« pĂ«rpiqet tĂ« zhvendosĂ« fajin te dikush tjetĂ«râ.
Thaci, Veseli, Krasniqi dhe Selimi, akuzohen pĂ«r vepra si vrasje, torturim dhe pĂ«rndjekje, gjoja tĂ« kryera gjatĂ« viteve 1998-â99 gjatĂ« luftĂ«s pĂ«r pavarĂ«simin e KosovĂ«s nga Serbia.
Që të katërtit i kanë mohuar këto akuza dhe janë deklaruar të pafajshëm për akuzat që përfshijnë rreth 155 viktima.
Prokurorët kanë kërkuar që ata të shpallen fajtorë dhe secili të dënohet me nga 45 vjet burgim për krimet e pretenduara.
Mbi 130 dëshmitarë dëshmuan në këtë gjyq, ndërsa u pranuam me shkrim 160 deklarata të dëshmitarëve të tjerë.
Mathias Holvoet, ligjĂ«rues i sĂ« drejtĂ«s penale ndĂ«rkombĂ«tare nĂ« Universitetin e Amsterdamit, thotĂ« se ky rast gjyqĂ«sor Ă«shtĂ« âkompleks, nuk ka dyshim pĂ«r kĂ«tĂ«â, prandaj edhe vjen njĂ« shtyrje e tillĂ«.
âMendoj se Ă«shtĂ« kompleks, para sĂ« gjithash, sepse keni tĂ« bĂ«ni me katĂ«r tĂ« pandehur. Pra, nuk Ă«shtĂ« vetĂ«m njĂ« pĂ«r tĂ« cilin duhet tĂ« merret vendimi, janĂ« katĂ«r. Pra, kjo e bĂ«n tĂ« ndĂ«rlikuarâ, vĂ« nĂ« pah Holvoet.
ĂfarĂ« reagimesh kishte?
Reagime kishte nga partia më e madhe opozitare në vend e deri të kryeministri në detyrë.
Partia Demokratike e KosovĂ«s (PDK) â ndĂ«r themeluesit e tĂ« cilĂ«s ishte ish-presidenti Thaçi â tha se shtyrja ishte âgoditje tjetĂ«r ndaj besimit tonĂ« nĂ« drejtĂ«si dhe njĂ« padrejtĂ«si e shtuar ndaj ish-krerĂ«ve tĂ« UĂK-sĂ«â.
Ajo e quajti atĂ« âdĂ«nim i heshtur ndaj tyre pĂ«rmes vonesave tĂ« pĂ«rsĂ«rituraâ nĂ« njĂ« reagim mĂ« 6 maj.
Kryeministri nĂ« detyrĂ«, Albin Kurti â i cili Ă«shtĂ« kritik i kamotshĂ«m i gjykatĂ«s â tha se ajo nuk Ă«shtĂ« transparente me KosovĂ«.
âQeveria e KosovĂ«s nuk ka qasje nĂ« dinamikat dhe zhvillimet qĂ« bĂ«hen nĂ« GjykatĂ«n Speciale, e cila nuk karakterizohet nga transparenca pĂ«r vendit tonĂ« nĂ« shĂ«rbim tĂ« sĂ« cilit thuhet se Ă«shtĂ«. Edhe njĂ« herĂ« theksoj se Kosova ka nevojĂ« pĂ«r gjykatĂ« normale, jo pĂ«r gjykata specialeâ, u tha Kurti gazetarĂ«ve mĂ« 7 maj.
Organizata e VeteranĂ«ve tĂ« LuftĂ«s sĂ« UĂK-sĂ« e kritikoi gjithashtu vendimin, duke thĂ«nĂ« mĂ« 6 maj se ai âthellon njĂ« padrejtĂ«si tĂ« papranueshme dhe gĂ«rryen besueshmĂ«rinĂ« e çdo institucioni qĂ« pretendon se mbron sundimin e ligjitâ.
Holvoet thotë se, pavarësisht reagimeve në Kosovë, shtyrja e shpalljes së aktgjykimit për këtë rast nuk është e pajustifikueshme, duke e ditur kompleksitetin e çështjes.
âKur krahasohet me gjykata tĂ« tjera, pĂ«r shembull, Gjykata NdĂ«rkombĂ«tare Penale, aty kur mbyllet gjyqi, ndonjĂ«herĂ« zgjat shumĂ« mĂ« tepĂ«r shpallja e aktgjykimit. Pra, nga kjo perspektivĂ«, nuk mendoj se Ă«shtĂ« e pajustifikuar qĂ« ata zgjasin mĂ« shumĂ«â, thekson Holvoet.
Por, sipas tij, në këtë rast është shumë e rëndësishme mënyra se si dhe kur Gjykata Speciale njofton për një shtyrje të tillë, raporton rel.
Gjykata kishte njoftuar nĂ« shkurt, pas mbylljes sĂ« çështjes mĂ« 18 shkurt, se gjykatĂ«sit do tâi fillonin kuvendimet pĂ«r tĂ« marrĂ« vendimin e gjykimit brenda 90 ditĂ«sh, pa e cekur njĂ« datĂ« fikse. Ajo gjithashtu kishte paralajmĂ«ruar se shpallja e vendimit do tĂ« mundĂ« tĂ« shtyhej pĂ«r 60 ditĂ«.
Për këtë shtyrje dymuajshe ajo njoftoi më 6 maj, pak para se të mbusheshin tre muaj nga mbyllja e çështjes.
Rregullorja e procedurës dhe e provave e gjykatës thotë se vendimi i gjykimit shqiptohet brenda 90 ditësh pas mbylljes së çështjes gjyqësore dhe se mund të ketë një zgjatje jo më të gjatë se 60 ditë, përveçse kur është patjetër e nevojshme.
ĂfarĂ« pritet tash?
Gjykata në njoftimin e saj tha se 20 korriku nuk nënkupton se aktgjykimi do të shpallet atë ditë, dhe paralajmëroi se mund të ketë shtyrje tjetër nëse është patjetër e nevojshme.
Holvoet thotë se një shtyrje tjetër mund të sinjalizojë mospajtime mes tre gjyqtarëve që duhet të vendosin për aktgjykimin, edhe pse nuk kërkohet njëzëshmëri.
âNĂ«se vazhdon tĂ« shtyhet, atĂ«herĂ« mendoj se ka vĂ«rtet mosmarrĂ«veshje mbi çështjet themelore. Mbi pĂ«rgjegjĂ«sinĂ«, sigurisht, dhe pastaj edhe mbi dĂ«nimin. Sepse, atĂ«herĂ« ndoshta nuk ka mĂ« tĂ« bĂ«jĂ« me kompleksitetin, por ndoshta me mosmarrĂ«veshje midis gjyqtarĂ«veâ, thekson ai.
Gjykimi ndaj ish-krerĂ«ve tĂ« UĂK-sĂ« ka hasur nĂ« kundĂ«rshtime tĂ« shumta nĂ« KosovĂ«, pasi Ă«shtĂ« parĂ« si e njĂ«anshme, pasi qĂ« nĂ« tĂ« nuk pĂ«rfshihen krimet e kryera nga serbĂ«t nĂ« territorin e KosovĂ«s.
Prej atĂ«herĂ«, nĂ«pĂ«r KosovĂ« janĂ« vendosur pankarte e pllakate tĂ« mĂ«dha me mesazhin âLiria ka emĂ«râ dhe fotografi tĂ« ish-krerĂ«ve tĂ« UĂK-sĂ«.
Gjithashtu ka pasur protesta kundër këtij procesi në Hagë, në Prishtinë dhe në qytete të tjera.
MijĂ«ra qytetarĂ« morĂ«n pjesĂ« nĂ« protestĂ«n âDrejtĂ«si, jo politikĂ«â nĂ« DitĂ«n e PavarĂ«sisĂ« sĂ« KosovĂ«s mĂ« 17 Shkurt kĂ«tĂ« vit nĂ« PrishtinĂ«, nĂ« pĂ«rkrahje tĂ« Thaçit, Veselit, Selimit dhe Krasniqit.
Sinjali â aty ku e vĂ«rteta flet para lajmit!
/GazetaSinjali/
The post Pse u shty shpallja e aktgjykimit pĂ«r katĂ«rshen e UĂK-sĂ« nĂ« Speciale? appeared first on Sinjali.