Veturat elektrike janë bërë pothuajse “material i konsumueshëm” në Kinë, ku një luftë e ashpër çmimesh po shkatërron tregun. Xing Zhou nga kompania konsulente AlixPartners shpjegon se veturat elektrike po ndjekin një cikël të ngjashëm me telefonat inteligjentë.
Shumë modele kineze konsiderohen të vjetruara vetëm pak vite pas daljes në rrugë, gjë që e bën tregun e automobilave të përdorura shumë pak tërheqës për blerësit lokalë, sipas një analisti kinez për Autobild. Çmimet e ulëta të makinave të reja e bëjnë pothuajse të pakuptimtë shitjen e atyre të përdorura.
Ndërsa prodhuesit evropianë zakonisht shpenzojnë 4–5 vite për zhvillimin e një modeli, në Kinë kjo bëhet në rreth dy vite. Çdo vit prezantohen rreth 140 modele të reja, duke bërë që makinat trevjeçare të konsiderohen tashmë të vjetra dhe të dalin nga përdorimi shumë shpejt.
Ky ritëm ka krijuar “varreza makinash” që dalin nga tregu pas vetëm 3–5 vitesh, duke ushtruar presion të madh mbi mjedisin dhe sistemet e riciklimit. Për më tepër, konkurrenca e mbi 140 markave ka ulur ndjeshëm çmimet e tregut.
Mes viteve 2023 dhe 2025, çmimet e makinave elektrike kineze ranë mesatarisht me rreth 23%. Një shembull është BYD Seagull, që në Kinë kushton rreth 6900 euro. Shumë prodhues llogarisin që automjetet të përdoren vetëm për disa vite para se të çmontohen dhe riciklohen si pajisjet elektronike.
Megjithatë, sistemi i riciklimit nuk po arrin të ndjekë këtë ritëm, duke lënë parkingje të mëdha plot me makina të braktisura. Bateritë e tyre kanë vlerë për shkak të lëndëve të rralla që përmbajnë, por menaxhimi i tyre mbetet problematik.
Kjo situatë ekstreme ka çuar edhe në falimentimin e disa markave kineze të veturave elektrike, duke lënë punonjës pa paga dhe vende pune. Ndërkohë, kompanitë kineze po përpiqen me çdo kusht të depërtojnë në tregun evropian, ku fitimet janë më të larta. /et
BMW ka prezantuar teknologjinë e re “M Ignite”, një sistem inovativ ndezjeje për motorët me benzinë, që synon të zgjasë jetën e motorëve sportivë në epokën e standardeve gjithnjë e më të rrepta të emetimeve.
Teknologjia bazohet në një sistem “paradhome ndezjeje” (pre-chamber combustion), i zhvilluar fillimisht në motorsport dhe i patentuar nga BMW në vitin 2024.
Sistemi do të përdoret fillimisht në modelet BMW M2, M3 dhe M4 me motorë gjashtëcilindërsh në linjë.
Në zemër të sistemit ndodhet një dhomë e vogël shtesë brenda kokës së cilindrit, e lidhur me dhomën kryesore të djegies.
Ajo ka qiririn dhe spiralen e vet të ndezjes, duke krijuar praktikisht dy sisteme ndezjeje në një motor.
Në rrotullime të ulëta përdoret ndezja klasike, ndërsa në ngarkesa dhe rrotullime të larta aktivizohet sistemi i ri, që ndez përzierjen karburant-ajër në disa pika njëkohësisht.
Sipas BMW-së, kjo teknologji rrit efikasitetin e djegies, ul konsumin e karburantit dhe temperaturën e gazrave të shkarkimit, duke ndihmuar motorët me benzinë të përmbushin standardin Euro 7 pa humbur performancën sportive.
Prodhimi serik i teknologjisë “BMW M Ignite” pritet të nisë nga mesi i vitit 2026. /et
TIRANË, 13 maj /ATSH/ Qytetit të Lushnjës i është shtuar një hapësirë e re, e dedikuar për të rinjtë e apasionuar pas teknologjisë dhe inovacionit.
Qendra quhet “Youth Tech” dhe është e vendosur pranë muzeut të qytetit, ndërsa tashmë ka marrë edhe interesin e shumë të rinjve dhe të rejave.
Kryeministri Edi Rama, ndau në rrjetet sociale disa momente nga angazhimi i të rinjve në këtë qendër, ndërsa e etiketoi “Youth Tech” si një hapësirë të re dedikuar të rinjve.
Rama tha se, “Youth Tech Center” është investim i përbashkët i Agjencisë Kombëtare të Rinisë dhe bashkisë së Lushnjës.
Kjo qendër shënon një hap të rëndësishëm për fuqizimin e të rinjve dhe zhvillimin e ideve novatore në komunitet.
Hapësira e re shërben si një pikë takimi për kreativitetin, teknologjinë dhe bashkëpunimin, duke u dhënë të rinjve mundësinë të eksplorojnë potencialin e tyre dhe të kontribuojnë në të ardhmen digjitale.
Ky investim synon të afrojë më shumë të rinjtë me teknologjinë dhe inovacionin, duke krijuar mundësi konkrete për zhvillim dhe përfshirje aktive në jetën sociale dhe ekonomike të qytetit.
Global Engineer Girls (GEG), nisma ndërkombëtare me ndikim social e udhëhequr nga Limak për të çuar përpara pjesëmarrjen e grave në STEM (Shkencë, Teknologji, Inxhinieri dhe Matematikë), mblodhi së bashku studentë të inxhinierisë nga tetë vende gjatë takimit të GEG për vitin 2026 në Stamboll.
Programi u krijua nga Limak Holding si vajzat inxhiniere të Turqisë në vitin 2015, dhe më vonë u riemërua si Global Engineer Girls për t’u zgjeruar ndërkombëtarisht. Limak Holding është një grup kryesor biznesi ndërkombëtar dhe koncesionar i Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës. Ngjarja shënoi edicionin e tetë të takimit vjetor dhe pasqyroi transformimin e nismës nga një program kombëtar në Turqi në një lëvizje globale nën markën Global Engineer Girls.
Gjatë vitit të kaluar, GEG zgjeroi rrjetin e saj ndërkombëtar duke mirëpritur pjesëmarrës nga Spanja, Mbretëria e Bashkuar, Bregu i Fildishtë dhe Mozambiku, krahas pranisë së saj ekzistuese në Turqi, Kosovë, Maqedoninë e Veriut dhe Arabinë Saudite.
Global Engineer Girls Kosova mori pjesë me krenari në takimin e GEG në Stamboll, ku inxhinieret e ardhshme nga Turqia, Maqedonia e Veriut, Arabia Saudite, Spanja, Bregu i Fildishtë, Mozambiku dhe Mbretëria e Bashkuar u mblodhën në një atmosferë të fuqishme motërzimi, bashkëpunimi dhe lidershipi.
Në këtë aktivitet, të organizuar nga Ebru Özdemir, Kryetare e Fondacionit Limak dhe Limak Holding, mori pjesë Mahinur Özdemir Göktaş, Ministrja e Familjes dhe Shërbimeve Sociale të Turqisë, së bashku me udhëheqës, mentorë dhe profesionistë nga industri të ndryshme anembanë botës.
Organizimi, që mirëpriti afërsisht 320 studentë nga të gjitha vendet pjesëmarrëse, u zhvillua në Limak Eurasia Luxury Hotel në Stamboll. Gjatë gjithë eventit, sesionet me 22 liderë të shquar trajtuan tema duke përfshirë lidershipin, inovacionin, teknologjinë, zhvillimin e karrierës dhe fuqizimin e grave në inxhinieri. Përveç studentëve, takimi priti më shumë se 500 pjesëmarrës, duke përfshirë ish-studentë, mentorë, trajnerë dhe palë të interesuara të projektit.
Me GEG, po i tejkalojmë kufijtë dhe barrierat kulturore
Duke theksuar rëndësinë e mundësive të barabarta në inxhinieri, Ebru Özdemir deklaroi:
“Në botën e sotme, nuk po flasim më vetëm për ‘kodim’ ose ‘llogaritje’. Po flasim për inteligjencën artificiale, automatizimin dhe qëndrueshmërinë. Nëse doni të zgjidhni problemet më komplekse të inxhinierisë në botë, është e pamundur të lulëzoni në konkurrencën globale duke lënë pas gjysmën e talenteve tuaja. Të dhënat globale vërtetojnë se ekipet e inxhinierisë me diversitet gjinor kanë 25% më shumë gjasa të tejkalojnë performancën, megjithatë gratë ende përbëjnë vetëm 28% të të diplomuarve në mbarë botën. Ne jemi këtu për të ndryshuar këto shifra. Ju jeni ato që do të siguroheni që algoritmet e së ardhmes të jenë të drejta. Të shohësh ish-studentet tona këtu sot, gratë që dikur qëndronin aty ku jeni ju dhe tani po lulëzojnë në jetën e tyre profesionale është shembulli më konkret i ‘efektit GEG’. Tani jeni pjesë e motërzimit Global Engineer Girls prej 2,000 anëtarësh. Sa herë që keni nevojë për një partner biznesi, një mentor ose guximin për ta bërë zërin tuaj të dëgjohet, kujtoni këtë ditë dhe energjinë në këtë sallë.”
Për studentet e Global Engineer Girls Kosova, takimi përfaqësonte më shumë sesa një ngjarje ndërkombëtare. Ishte një kujtesë e fuqishme për rëndësinë e solidaritetit global, lidershipit të grave, shkëmbimit ndërkulturor dhe vizionit të përbashkët për ndërtimin e një të ardhmeje më gjithëpërfshirëse në inxhinieri dhe teknologji.
Rreth vajzave inxhiniere globale (GEG)
Global Engineer Girls (GEG) është një program me ndikim social që filloi në vitin 2015 si “Vajzat Inxhiniere të Turqisë” dhe u riformësua si një nismë ndërkombëtare në vitin 2022. Themeluar nën udhëheqjen e Ebru Özdemir, Kryetare e grupit të kompanive Limak, GEG synon të jetë një burim frymëzimi për kandidatet femra për inxhinieri. Duke operuar në Turqi, Mbretërinë e Bashkuar, Kosovë, Maqedoninë e Veriut, Arabinë Saudite, Spanjë, Bregun e Fildishtë dhe Mozambik, programi mbështet mundësitë e barabarta duke u ofruar grave të reja arsimim, mentorim dhe mundësi karriere në fushat STEM. Duke bashkëpunuar me mbi 80 universitete dhe gati 40 departamente inxhinierie, GEG synon të rrisë lideret e ardhshme femra në fusha të tilla si Inxhinieria Mekanike, Inxhinieria dhe Menaxhimi Industrial, Ndërtimtaria, Shkenca dhe Inxhinieria Kompjuterike, dhe Inxhinieria Elektrike dhe Teknologjia e Informacionit. Programi mbështetet gjithashtu nga aktivitete vullnetare për të siguruar fuqizimin e grave në inxhinieri dhe transformim shoqëror. GEG punon për të ndërtuar një të ardhme më gjithëpërfshirëse dhe të barabartë duke frymëzuar kandidatet femra për inxhinieri në nivel global. Për më shumë informacion: https://www.globalengineergirls.com
Meta po u jep përdoruesve mundësinë të ndryshojnë komentet që lënë në postime në Instagram, por vetëm brenda një afati prej 15 minutash pasi ato publikohen.
Ky opsion është i ngjashëm me mënyrën si aplikacioni trajton “redaktimin” e mesazheve, i cili u shtua fillimisht në vitin 2024, 11 vite pasi prezantimit të mesazheve në Instagram në vitin 2013.
Përdoruesit mund të ndryshojnë vetëm komentet që kanë postuar nga llogaria e tyre dhe procesi është i thjeshtë: mjafton të klikoni te fjala “Edit” poshtë komentit për të hapur një kuti teksti ku mund ta ndryshoni, riformuloni ose përmirësoni atë që keni shkruar, dhe më pas të shtypni shenjën blu për ta ruajtur./ET
Platformat e streaming si Netflix po kuptojnë se klientët më të vlefshëm nuk janë domosdoshmërisht ata që paguajnë më shumë, por ata që shikojnë më shumë përmbajtje.
Ky ndryshim lidhet me kalimin nga një model i bazuar vetëm te abonimet, drejt një modeli që kombinon abonimet me reklamat. Meqë reklamat shiten sipas shikueshmërisë, sa më shumë kohë të kalojë një përdorues duke parë përmbajtje, aq më të larta janë të ardhurat që ai gjeneron.
Në muajt e fundit, Netflix ka rritur çmimet në SHBA dhe njëkohësisht ka forcuar ofertat me reklama, duke treguar se koha e shikimit është po aq e rëndësishme sa pagesa mujore. Paketa me reklama është më e lirë, por sjell të ardhura shtesë përmes reklamave.
Netflix, pas viteve të rezistencës ndaj reklamave, tashmë po investon fuqishëm në këtë drejtim. Platforma ka mbi 325 milionë abonentë globalisht dhe miliarda orë shikime, duke krijuar potencial të madh për të ardhura nga reklamat.
Sipas ekspertëve të industrisë, një përdorues me reklama mund të sjellë të ardhura të krahasueshme ose edhe më të larta se një përdorues premium, në varësi të kohës së shikimit.
Në të njëjtën kohë, konsumatorët po tregohen më të ndjeshëm ndaj rritjes së çmimeve, duke zgjedhur gjithnjë e më shpesh paketat më të lira me reklama. Këto paketa tashmë janë bërë mënyra kryesore e rritjes së përdoruesve të rinj në platformat streaming.
Edhe pse abonentët premium vazhdojnë të sjellin më shumë të ardhura për momentin, trendi tregon se e ardhmja e streaming po shkon drejt një modeli të ngjashëm me televizionin tradicional, ku reklamat luajnë një rol qendror në financim./mxh
Gjashtëmbëdhjetë familje paraqitën një padi kolektive në Zyrën e prokurorit të Parisit kundër rrjetit social TikTok për dyshime “abuzimi me dobësinë”.
Familjet, të përfaqësuara nga avokatja Laure Boutron-Marmion, akuzojnë platformën për shfrytëzimin e cenueshmërisë së të miturve, në disa raste duke kontribuar në vetëvrasje dhe çrregullime të rënda të shëndetit mendor.
“Ne kemi një makinë të projektuar, të zhvilluar për të shfrytëzuar këtë cenueshmëri. TikTok-u krijon burgje mendore për adoleshentët, burgje ankthi”, tha Boutron-Marmion për Fanceinfo.
Ajo i krahasoi efektet e TikTok-ut me “krizën dixhitale”.
Padia synon drejtuesit e TikTok-ut në Francë dhe ndërkombëtarisht duke argumentuar se platforma është plotësisht e vetëdijshme se si funksionon algoritmi i saj i rekomandimeve, raportoi transmetuesi Franceinfo, transmeton Anadolu.
“Është një sistem rekomandimesh shumë të personalizuara dhe lëvizjeje të vazhdueshme që gjeneron varësi të fortë dhe shfrytëzon cenueshmërinë e adoleshentëve”, tha ajo.
“Ata i dinë shumë mirë efektet e platformës, por nuk bëjnë asgjë”, shtoi Boutron-Marmion.
Avokatja tha se familjet po kërkojnë ta çojnë TikTok-un para një gjykate penale franceze për abuzim me dobësinë, përveç procedurave civile që janë në vazhdim.
“Ata nuk duan të ndalen vetëm në një ankesë të thjeshtë”, tha ajo.
Disa nga familjet e përfshira kanë humbur fëmijë nga vetëvrasja ndërsa të tjera raportojnë raste të anoreksisë, depresionit dhe mendimeve vetëvrasëse.
Padia gjithashtu kërkon rregullim më të rreptë të mediave sociale, përfshirë një ndalim të mundshëm për përdoruesit nën 15-vjeç, një ide që aktualisht është në diskutim në Francë.
TikTok-u ka thënë më parë se ka zbatuar më shumë se 50 veçori dhe mjete sigurie për adoleshentët dhe vazhdon të investojë në përvoja të përshtatshme për moshën dhe të sigurta për përdoruesit. /ET
FlyEsim.me, një ofrues global i kartave eSIM që ofron plane të shpejta, fleksibile dhe të përballueshme të internetit, ka lançuar zyrtarisht Programin e tij të ri të Partneritetit. Iniciativa është hartuar për t’u dhënë kompanive, influencerve, blogerëve të udhëtimeve, agjencive, komuniteteve dixhitale dhe platformave online mundësinë për të fituar të ardhura, duke i ndihmuar udhëtarët të kenë akses në lidhje të besueshme dhe të lirë interneti në të gjithë botën.
Ndërsa udhëtimet ndërkombëtare, puna në distancë, biznesi dixhital dhe lëvizshmëria ndërkufitare vazhdojnë të rriten, qasja në internet celular është bërë një domosdoshmëri dhe jo një luks. Turistët, udhëtarët e biznesit, studentët, nomadët dixhitalë dhe profesionistët kanë nevojë për mënyra të thjeshta dhe të përballueshme për të qëndruar të lidhur kur udhëtojnë jashtë vendit. FlyEsim.me e adreson këtë kërkesë duke ofruar zgjidhje eSIM me cilësi të lartë që eliminojnë nevojën për karta SIM fizike, paketa të shtrenjta roaming ose procese të ndërlikuara aktivizimi.
Përmes platformës së saj, FlyEsim.me ofron paketa eSIM me çmime të përballueshme për Francën, eSIM për Spanjën, eSIM për Mbretërinë e Bashkuar dhe shumë destinacione të tjera në mbarë botën. Përdoruesit mund të blejnë dhe aktivizojnë eSIM-in e tyre online, duke e bërë procesin më të shpejtë, më të lehtë dhe më të përshtatshëm krahasuar me opsionet tradicionale të lidhjes mobile.
Programi i Partnerëve i sapolançuar prezanton një model të thjeshtë dhe praktik fitimprurës për të dyja palët, si për partnerët ashtu edhe për klientët. Partnerët e miratuar marrin një kod kuponi të personalizuar që mund ta ndajnë me audiencën e tyre përmes faqeve të internetit, mediave sociale, buletineve, blogjeve, udhëzuesve të udhëtimit, komuniteteve ose kanaleve të tjera dixhitale. Kur një klient blen një plan eSIM duke përdorur atë kod kuponi, klienti merr një zbritje prej 10%, ndërsa edhe partneri fiton një komision prej 10% nga shuma e paguar.
Ky model u lejon partnerëve t’u ofrojnë vlerë të vërtetë audiencës së tyre, duke krijuar njëkohësisht një burim shtesë të ardhurash. Influencerat e udhëtimeve mund t’ua rekomandojnë FlyEsim.me ndjekësve që përgatiten për udhëtime ndërkombëtare. Agjencitë e turizmit dhe të udhëtimit mund t’u ofrojnë klientëve një zgjidhje të besueshme lidhjeje para nisjes. Agjencitë studentore mund të mbështesin të rinjtë që studiojnë jashtë vendit. Blogerët, platformat mediatike, organizatorët e eventeve, komunitetet e udhëtimeve të biznesit dhe grupet nomade dixhitale gjithashtu mund të përfitojnë duke promovuar një shërbim që është i dobishëm, plotësisht dixhital dhe i rëndësishëm globalisht.
Programi është krijuar duke pasur parasysh thjeshtësinë dhe transparencën. Partnerët aplikojnë përmes faqes zyrtare të Programit Partnerëve FlyEsim.me, marrin kodin e tyre të personalizuar të kuponit, promovojnë FlyEsim.me përmes kanaleve të tyre të komunikimit dhe monitorojnë shitjet dhe komisionet përmes një paneli të dedikuar për partnerët.
Për shembull, nëse një klient blen një plan eSIM me vlerë 40 dollarë duke përdorur një kod kuponi partneri, klienti merr një zbritje prej 4 dollarësh dhe paguan 36 dollarë. Partneri më pas fiton 10% të shumës së paguar, e barabartë me 3.60 dollarë. Nëse partneri gjeneron 100 shitje të ngjashme, komisioni total arrin në 360 dollarë.
Me këtë program, FlyEsim.me po forcon praninë e saj ndërkombëtare, ndërkohë që ndërton një model rritjeje të orientuar drejt komunitetit. Në vend që të mbështetet vetëm në reklamat tradicionale, kompania po krijon mundësi për zëra të besuar, komunitete specifike dhe sipërmarrës dixhitalë që të marrin pjesë drejtpërdrejt në zgjerimin e industrisë së eSIM.
Tregu global i eSIM vazhdon të rritet, ndërsa gjithnjë e më shumë udhëtarë kërkojnë alternativa fleksibile dhe të përballueshme ndaj tarifave të kushtueshme të roaming-ut dhe kartave fizike SIM. FlyEsim.me pozicionohet në këtë sektor me zhvillim të shpejtë duke kombinuar çmimet konkurruese, cilësinë e lartë të shërbimit, aktivizimin e lehtë dhe mbulimin në të gjithë botën. Programi i Partnerëve shton një shtresë tjetër të rëndësishme në këtë mision duke e bërë lidhjen globale më të arritshme përmes partnerëve që tashmë kanë marrëdhënie të drejtpërdrejta me audiencat përkatëse.
Për partnerët potencialë, përfitimet janë të qarta: nuk ka inventar, nuk ka logjistikë dhe nuk ka proces kompleks shitjesh. Shërbimi është plotësisht dixhital, nevoja për të dhëna celulare është universale dhe modeli i të ardhurave është i thjeshtë. Çdo udhëtim ndërkombëtar, udhëtim studentor, vizitë biznesi, konferencë dhe përvojë nomade dixhitale mund të bëhet një mundësi për të promovuar lidhje të besueshme, duke fituar njëkohësisht komision.
Përmes lançimit të Programit të Partnerëve FlyEsim.me, kompania fton ndikues, agjenci, biznese udhëtimesh, platforma mediatike, organizata studentore dhe komunitete dixhitale që të bëhen pjesë e zgjerimit të saj global. Programi pasqyron vizionin më të gjerë të FlyEsim.me: ta bëjë aksesin ndërkombëtar në internet më të thjeshtë, më të përballueshëm dhe më të dobishëm për të gjithë të përfshirët.
Partnerët e interesuar për t’u bashkuar me programin mund të aplikojnë direkt përmes faqes zyrtare të Programit të Partnerëve FlyEsim.me: https://flyesim.me/partner-program
Inteligjenca Artificiale mund të parashikojë personalitetin e një përdoruesi bazuar në historikun e bisedave të tij, zbulon një studim i ri.
Studiuesit nga ETH Zurich u kërkuan 668 përdoruesve të ChatGPT nga SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar të ndanin me ta kopje të historikut të bisedave të tyre dhe trajnuan një model të Al për të nxjerrë tipare të personalitetit nga këto biseda.
Studiuesit mblodhën dhe analizuan mbi 62,000 biseda, duke i kategorizuar ato sipas temave në të cilat përqendroheshin.
Raporti zbuloi se modeli i tyre i përmirësuar i Al ishte në gjendje të zbulonte tiparet e personalitetit të një përdoruesi me saktësi deri në 61%.
Al ishte veçanërisht e mirë në parashikimin e kënaqësisë dhe stabilitetit emocional, por kishte vështirësi me ndërgjegjen.
Al pati më shumë sukses kur kishte një histori më të gjatë bisedash për të analizuar, duke sugjeruar që sa më shumë që një person përdor Al, aq më shumë ka gjasa që personalitetet e tij të identifikohen, zbuloi studimi./ET
Modeli bazë i iPhone 17 ka rezultuar telefoni më i shitur në botë gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, duke kapur rreth 6% të shitjeve globale, sipas raportit të Counterpoint Research.
Seria e iPhone 17 dominoi renditjen, me iPhone 17 Pro Max në vendin e dytë dhe iPhone 17 Pro në vendin e tretë. Ndërkohë, edhe modeli i mëparshëm iPhone 16 mbeti në top 10 (në vendin e gjashtë), duke treguar kërkesë të fortë edhe pas një viti nga lansimi.
Sipas analistit Harshit Rastogi, suksesi i modelit bazë lidhet me përmirësimet që e afruan më shumë me versionet “Pro”, si memoria bazë 256GB, kamerat e përmirësuara dhe ekrani me rifreskim 120Hz.
Shitjet u rritën ndjeshëm në tregje kyçe si SHBA dhe Kina, ndërsa në Korenë e Jugut madje u trefishuan.
Nga ana tjetër, seria Samsung Galaxy A series dominoi pjesën tjetër të listës, me Samsung Galaxy A07 4G si telefoni Android më i shitur.
Në vendin e dhjetë u rendit Redmi A5 nga Xiaomi.
Në total, 10 telefonat më të shitur përbënë 25% të shitjeve globale – përqendrimi më i lartë ndonjëherë për një tremujor të parë.
Ndërkohë, pritet që iPhone 17 të qëndrojë më gjatë në treg si model kryesor, pasi lansimi i iPhone 18 pritet vetëm në pranverën e vitit 2027. /ET
Kroacia është bërë vendi i parë në Europë me një shërbim të taksisë robotike, teksa udhëtimet e para kanë filluar në kryeqytetin e vendit, Zagreb.
Operatori autonom i lëvizshmërisë Verne, një kompani kroate e krijuar nga prodhuesi i hipermakinave elektrike ‘Rimac’, njoftoi se qytetarët tani mund të rezervojnë dhe paguajnë për udhëtime pa shofer përmes aplikacionit të saj.
Shërbimi përdor teknologji nga firma kineze e drejtimit autonom Pony.ai dhe së shpejti do të jetë i disponueshëm edhe përmes platformës Uber pas një partneriteti të njoftuar më parë me gjigantin e transportit.
Zona aktuale e shërbimit të Verne mbulon lagjet kryesore të Zagrebit, me plane për të zgjeruar mbulimin në të gjithë kryqytetin kroat./mxh
Drejtori ekzekutiv i Meta-s, Mark Zuckerberg, dhe gruaja e tij Priscilla Chan po ndërtojnë modele të Al të qelizave njerëzore, në një projekt që ata thonë se mund të ndihmojë “në përshpejtimin e kurimit dhe parandalimit të të gjitha sëmundjeve”.
Organizata e tyre jofitimprurëse, Biohub, javën e kaluar njoftoi një iniciativë pesëvjeçare për të krijuar teknologjitë dhe grupet e të dhënave të nevojshme për të ndërtuar modele parashikuese të qelizave njerëzore.
Organizata tha se të dhënat që gjeneron do të bëhen të hapura dhe të disponueshme falas për studiuesit në të gjithë botën.
Sipas Biohub, simulimet e qelizave njerëzore me anë të Al mund t’u lejojnë studiuesve të studiojnë sëmundjet në mënyrë digjitale në një shkallë dhe shpejtësi që nuk është e mundur në laborator sot.
Nëse janë mjaftueshëm të sakta, modele të tilla mund t’i ndihmojnë shkencëtarët të kuptojnë se si sillen qelizat në shëndet dhe sëmundje, të zbulojnë shkaqet e sëmundjeve dhe të tregojnë trajtime të reja.
“Qëllimi afatgjatë i Biohub është të kurojë të gjitha sëmundjet njerëzore përmes kryqëzimit të Al dhe biologjisë”, tha Zuckerberg.
Ndryshe, në vitin 2016 çifti krijoi organizatën për të bashkuar shkencëtarë dhe inxhinierë për të zhvilluar teknologji që “vëzhgojnë, matin dhe programojnë biologjinë në nivel qelizor”.
Biohub tha se që atëherë ka mbledhur grupet më të mëdha të të dhënave me një qelizë të vetme në nivel global dhe ka ndërtuar infrastrukturë të specializuar kompjuterike në shkallë të gjerë të dedikuar për kërkime biologjike.
Iniciativa e re pasqyron një besim në rritje në të gjithë industrinë e shkencave të jetës se modelet e Al të trajnuara në grupe të gjera të dhënash biologjike mund të transformojnë mënyrën se si zbulohen ilaçet, trajtimet dhe terapitë.
Organizata do të shpenzojë rreth 348 milionë euro për punën e saj dhe do të vërë në dispozicion 100 rreth 87 milionë euro për studiues të jashtëm.
Partnerët e saj përfshijnë prodhuesin e çipave Nvidia dhe institucione kryesore kërkimore.
Biologjia e mundësuar nga Al është një industri në zhvillim, pasi organizatat kërkimore, kompanitë e teknologjisë dhe zhvilluesit e barnave kërkojnë mënyra për të përdorur të mësuarit automatik për të kuptuar sëmundjet dhe për të hartuar trajtime të reja më shpejt.
Kompani të tjera të teknologjisë po shtyjnë përpara gjithashtu drejt biologjisë së mundësuar nga Al. /et
Operatorët ukrainas të dronëve po stërviten duke luajtur GTA V.
Një shkollë dronësh po e përdor lojën si një simulator për pilotët e FPV-ve, duke replikuar kontrolle reale për të praktikuar navigimin, shpejtësinë dhe koordinimin në mjedise komplekse.
Mund të tingëllojë e çuditshme, por ka kuptim.
Simulatorët profesionistë janë të shtrenjtë dhe të kufizuar, ndërsa një lojë si GTA tashmë ofron botë të mëdha dhe të detajuara ku praktikantët mund të ndërtojnë në mënyrë të sigurt aftësi të vërteta.
Kjo është ajo që e bën këtë interesante.
Tregon se si mjetet e ndërtuara për argëtim mund të ripërdoren shpejt për përdorim serioz në botën reale.
Ndonjëherë inovacioni nuk ka të bëjë me ndërtimin e diçkaje të re, por me përdorimin e asaj që tashmë ekziston ndryshe. /et
Markat kineze të makinave po kërkojnë të prodhojnë në Evropë, ndërsa markat perëndimore duan të bëhen kineze në Kinë, në një lojë aleancash të ndërthurura ku secila ëndërron të pushtojë tjetrën.
“Ekzistojnë katër lloje marrëveshjesh”, shpjegon Mikaël Le Mouëllic, një ekspert i automobilave në ”Boston Consulting Group”.
“Për 30 vjet, kemi parë sipërmarrje të përbashkëta ku kompanitë perëndimore prodhuan makinat e tyre në Kinë për tregun kinez”, shton ai.
Pas Covid-19 dhe rënies së çmimeve në Kinë, kompanitë perëndimore u bashkuan me kompanitë kineze për t’u bërë kineze në Kinë, duke përdorur teknologjinë kineze.
Një kategori e re janë grupet evropiane që duan të aplikojnë metodat kineze në Evropë për t’u bërë më konkurruese.
”Së fundmi, me ose pa partneritete, grupet kineze po vendosen në Evropë duke prodhuar në vend për të shmangur taksat dhe kostot e transportit”, thekson Mouëllic.
– Volkswagen-XPeng –
Grupi gjerman, prodhuesi i dytë më i madh i makinave në botë, i cili ka përjetuar një rënie të ndjeshme në Kinë, bleu një pjesë prej 4,99% të aksioneve në kompaninë e re kineze ”XPeng” në vitin 2023 për të zhvilluar makina për tregun kinez, duke fituar njëkohësisht ekspertizën e saj teknologjike.
Ai sapo ka zbuluar modelin e parë që rezulton nga ky bashkëpunim: një SUV elektrik i madh, ultra i lidhur, i quajtur ”ID.Unyx 08”, i projektuar për tregun kinez dhe i bazuar në teknologjinë kineze. Megjithatë, kjo makinë edhe mund të eksportohet.
– Stellantis-Leapmotor –
Në tetor 2023, ”Stellantis” bleu një pjesë prej 20% të aksioneve në kompaninë kineze ”Leapmotor” dhe krijoi një sipërmarrje të përbashkët për të shitur modelet e ”Leapmotor” në nivel ndërkombëtar.
”Stellantis” do të hapë fabrikën e saj spanjolle në Zaragoza për ”Leapmotor” në mënyrë që të prodhojë automjete atje.
Sipas shtypit të specializuar, ”Stellantis” synon gjithashtu të prodhojë një ”Opel” “në stilin kinez”, bazuar në teknologjinë ”Leapmotor”.
– Stellantis-Dongfeng –
Për 30 vjet, ndërmarrja e tyre e përbashkët me seli në Wuhan, DPCA, prodhoi automjete ”Peugeot” dhe ”Citroën” në Kinë për tregun kinez dhe thuhet se po shqyrton eksportimin e tyre në Azi ose Amerikën e Jugut.
Ndërkohë, sipas Bloomberg, ”Dongfeng”, e cila nuk ka prani në Evropë, dëshiron të prodhojë në fabrikat evropiane të ”Stellantis”, të cilat kanë kapacitet të tepërt, veçanërisht në Rennes.
Një përfaqësues i sindikatës ”Stellantis” konfirmoi se një delegacion nga grupi kinez vizitoi kohët e fundit vendin. ”Stellantis” thuhet se është në diskutime me ”Dongfeng” për të shitur ose ndarë tre fabrika të tjera: një në Villaverde, Spanjë; një në Cassino, Itali; dhe një në Gjermani.
– Renault-Geely –
Grupi francez mbështetet te ”Geely”, prodhuesi i tretë më i madh i makinave në Kinë, për të përshpejtuar zhvillimin e tij teknologjik, dhe në këmbim, po hap fabrikat e tij në Korenë e Jugut dhe Brazil për ”Geely”.
”Geely” është partnerizuar me ”Renault” në ”Horse Powertrain”, një degë të cilës prodhuesi francez i makinave i ka besuar motorët dhe kutitë e shpejtësisë së saj me djegie të brendshme dhe hibride.
Në vitin 2022, ”Geely” bleu 24% të aksioneve në degën e ”Renault” në Korenë e Jugut, e ndjekur nga 26,4% të aksioneve në degën e saj braziliane në vitin 2025, duke i mundësuar asaj të prodhonte automjete në fabrikat e ”Renault” atje. Të dy grupet investuan 620 milionë euro për të bashkëzhvilluar dhe prodhuar modele të bazuara në teknologjinë ”Geely” në fabrikën Sao Jose në Brazil.
”Renault” gjithashtu zhvilloi ”Twingon” e saj elektrike për Evropën përmes qendrës së saj të R&D në Shangai, duke përdorur furnizues kinezë që janë gjithashtu furnizues të ”Geely”.
– Audi-SAIC –
”Audi”, një degë e ”Volkswagen”, krijoi së fundmi markën AUDI me partnerin e saj të hershëm SAIC. Qëllimi është të projektohen makina kineze në Kinë, tërësisht të bazuara në teknologjinë kineze, veçanërisht softuerin, me ambicien për të arritur një shkallë prodhimi kinez dhe për të shkurtuar kohën e zhvillimit në gjysmë.
– Mercedes-Benz-Geely –
Në vitin 2019, ”Mercedes” u bashkua me ”Geely” për të zhvilluar një makinë elektrike Smart duke përdorur teknologjinë kineze për tregun kinez. Megjithatë, sipas shtypit të specializuar, grupi gjerman është në diskutime me ”Geely” për t’u besuar atyre zhvillimin më të gjerë të automjeteve të tyre elektrike.
– BMW-Great Wall Motor –
Që nga viti 2018, të dy grupet janë bashkuar për të prodhuar minielektrike në Kinë. ”Great Wall Motor” tani po shqyrton, sipas Automotive News Europe, ndërtimin e fabrikës së vet në Spanjë, të ngjashme me BYD në Hungari.
– Chery-Ebro –
”Chery, eksportuesi kryesor i automobilave në Kinë, po zgjerohet në Evropë dhe tashmë prodhon modele nën markën spanjolle ”Ebro” në Barcelonë, në një ish-fabrikë ”Nissan” të blerë në vitin 2023, përmes një sipërmarrjeje të përbashkët. Tani kërkon një fabrikë tjetër në Evropë për të prodhuar një makinë të vogël elektrike.
“Tre çështje do të jenë kyçe në Evropë: lojtarët aktivë, ekspertiza e tyre teknologjike dhe sovraniteti i tyre. Nga kjo lind edhe rëndësia e fabrikave të baterive”, përfundon Mikaël Le Mouëllic./et
Hajdutët vodhën më pak vetura në vitin 2025 sesa në vitin paraprak.
Sipas Byrosë Kombëtare të Krimit të Sigurimeve (NCIB), pronarët raportuan 659,880 automjete të vjedhura, një rënie prej 23%.
Hajdutët shënjestruan marka dhe modele të caktuara në vend të të tjerave, me një automjet të vjedhur çdo 48 sekonda.
Automjeti numër një i vjedhur në SHBA në vitin 2025 ishte Hyundai Elantra, me 21,732 vjedhje.
Honda Accord ishte i dyti me 17,797, i ndjekur nga Hyundai Sonata me 17,687.
Sipas NCIB, vjedhjet e automjeteve Hyundai dhe Kia ranë për të tretin vit radhazi pasi ato u bënë shënjestër e hajdutëve sepse ishin të lehta për t’u vjedhur.
Hyundai dhe Kia përbënin 14% të të gjitha vjedhjeve të automjeteve vitin e kaluar, nga 23% në vitin 2023.
Nuk është çudi që disa automjete në këtë listë janë ndër më të shiturat në SHBA, si Ford F-150 dhe Chevrolet Silverado , të cilat përbëjnë një përqindje të lartë të automjeteve të vjedhura.
Ja 10 automjetet më të vjedhura në SHBA në vitin 2025:
Kur pushteti ndryshon në krye të disa prej kompanive më të mëdha në botë, shumica e njerëzve nuk e vënë re.
Nëse produktet funksionojnë, shërbimet ecin dhe raftet e dyqaneve janë plot, atëherë kush ulet në sallën e bordit nuk bëhet lajm. Por kur bëhet fjalë për Samsung, dinastia familjare që qëndron pas saj është aq komplekse dhe kompania kaq e rëndësishme për ekonominë e Koresë së Jugut, saqë gjithçka përfundon në faqet e para.
Kështu ndodhi në vitin 2017, kur trashëgimtari i pritshëm i Samsung, Lee Jae-yong, i njohur edhe si JY Lee, u burgos për rolin e tij në një skandal korrupsioni që rrëzoi edhe presidenten e vendit.
57-vjeçari është nipi i themeluesit të Samsung, Geoffrey Cain e ka përshkruar atë si “një nga njerëzit më të fuqishëm në historinë e teknologjisë”.
Por në vitin 2015, me të atin, kryetarin e Samsung, në spital pas një ataku kardiak, trashëgimia e Lee nuk ishte e sigurt.
Ai u akuzua se kishte dhënë para për fondacione të drejtuara nga Choi Soon-sil, një mike e ngushtë e ish-presidentes së Koresë së Jugut Park Geun-hye, në këmbim të mbështetjes politike për një bashkim kompanish që do të forconte kontrollin e tij mbi konglomeratin. Ai u akuzua gjithashtu për mashtrim me aksione dhe manipulime kontabël në atë bashkim mes Samsung C&T dhe Cheil Industries.
Prokurorët thanë se ai veproi kështu për të marrë kontrollin e pjesës më të madhe të entitetit të ri dhe, në këtë mënyrë, të siguronte drejtimin e Samsung Electronics, “xhevahiri i kurorës” së perandorisë.
Lee Jae-yong gjithmonë i ka mohuar akuzat për mashtrim, por në vitin 2017 u shpall fajtor për korrupsion.
Kur skandali shpërtheu në vitin 2016, ai nxiti protesta masive në Seul dhe çoi në shkarkimin e presidentes së vendit.
Pse ishte kaq e rëndësishme kjo marrëveshje?
Që nga themelimi si një dyqan ushqimor në fund të viteve 1930, Samsung ka qenë në duart e familjes Lee. Sipas Cain, kjo familje është “ekuivalenti i mbretërisë” në Korenë e Jugut. Ajo e shndërroi biznesin në një fuqi globale, duke përfshirë sigurimet, çipat e memories, ndërtimin dhe teknologjinë për konsumatorët.
Por për të mbetur në duart e familjes, konglomerati ka kaluar nëpër bashkime dhe transferime komplekse pushteti, manovra që përfundimisht e çuan Lee në burg.
Ai kishte marrë drejtimin de facto që në vitin 2014, kur i ati pësoi atak në zemër. Por procesi për sigurimin e kontrollit të plotë familjar nuk ishte përfunduar ende.
Perandoria ishte bërë jashtëzakonisht komplekse, dhjetëra kompani të lidhura me njëra-tjetrën përmes një rrjeti të ndërlikuar aksionesh.
Një tjetër problem ishte taksa e trashëgimisë, mbi 10 miliardë dollarë. Nëse familja do të shiste aksione për ta paguar, rrezikonte të humbiste kontrollin.
Rreziku i trashëgimisë
Si djali i vetëm, Lee ishte zgjedhja për të drejtuar Samsung. Por jo të gjithë ishin të bindur për aftësitë e tij.
Gazetarja Jaeyeon Lee thotë se ai shihej si më i rezervuar dhe më i kujdesshëm se i ati. Disa mendonin se motra e tij ishte më e aftë dhe e kritikuan për mungesë ashpërsie.
Dyshime për aftësitë e tij u ngritën edhe kur projekti i tij e-Samsung dështoi gjatë krizës së “dotcom”.
Familja kishte përjetuar më parë një trashëgimi të vështirë, kur babai i tij, Lee Kun-hee, u zgjodh në vend të vëllezërve më të mëdhenj.
Karrigia bosh
Pas një fillimi të pasigurt, Lee Kun-hee udhëhoqi një periudhë suksesi në vitet ’80 dhe ’90. Por në vitin 2008 ai dhe djali i tij dhanë dorëheqjen pas akuzave për fonde të fshehta për ryshfete.
Edhe pse më vonë u shpall i pafajshëm për korrupsion, ai u dënua për evazion fiskal. Kjo la një boshllëk në krye të kompanisë dhe ngriti pikëpyetje për të ardhmen e Samsung dhe ekonomisë së vendit.
Në vitin 2012, vëllai i madh i Lee Kun-hee kërkoi në gjykatë trashëgiminë që mendonte se i takonte. Një proces që rrezikonte të prishte planin e trashëgimisë.
Konflikti kishte rrënjë të vjetra, që nga ndarja e perandorisë në vitin 1976. Një vendim që pati pasoja për dekada.
Gjykatat vendosën se ishte tepër vonë për të ndërmarrë veprime ligjore, duke i dhënë fund konfliktit. Kjo ndihmoi në vendosjen e një linje të qartë trashëgimie.
Kështu, kur Lee Kun-hee mbeti i shtrirë në shtrat pas një ataku në zemër, ishte e qartë kush do ta merrte drejtimin, djali i tij.
Shfajësimi
Vetëm në korrik 2025, Lee Jae-yong u shpall përfundimisht i pafajshëm nga Gjykata e Lartë e Seulit për akuzat e mashtrimit që lidhen me marrëveshjen e bashkimit.
Kjo i dha fund një dekade procesesh gjyqësore dhe burgimesh për kreun e Samsung.
Ai sinjalizoi edhe një ndryshim të madh nga tradita e “chaebol”-eve (biznese familjare koreane):
“Dua të premtoj tani, nuk do të ketë më polemika për trashëgiminë. Nuk do t’ua kaloj të drejtën e drejtimit fëmijëve të mi.”
Kjo ngre një pyetje të re, nëse djali i madh nuk do të trashëgojë automatikisht perandorinë, kush do ta drejtojë Samsung në të ardhmen?/ET
Në “Palazzo Madama”, një nga muzeumet më të njohur historikë në Torino, vizitorët tashmë po shoqërohen nga një guidë e pazakontë, një robot humanoid i pajisur me inteligjencë artificiale, sipas AP.
Projekti synon të ndërthurë teknologjinë moderne me trashëgiminë kulturore, duke ofruar një përvojë më interaktive për publikun.
Roboti, i njohur si “R1 humanoid robot”, është projektuar për të udhëhequr ture nëpër sallat e muzeut dhe për të shpjeguar veprat e artit.
Ai komunikon drejtpërdrejt me vizitorët, duke përdorur gjuhë të thjeshtë dhe duke iu përgjigjur pyetjeve në kohë reale.
I pajisur me kamera dhe sensorë të avancuar, roboti është në gjendje të lëvizë në mënyrë të sigurt brenda hapësirave të muzeut, duke shmangur pengesat dhe duke përshtatur lëvizjet e tij me rrjedhën e vizitorëve.
Teknologjia i mundëson gjithashtu të reagojë ndaj situatave të papritura dhe të përmirësojë ndërveprimin me njerëzit.
Sipas organizatorëve, qëllimi nuk është zëvendësimi i guidave njerëzore, por mbështetja e tyre dhe përmirësimi i menaxhimit të turmave.
Roboti shihet si një mjet shtesë që mund të ndihmojë në ofrimin e informacionit për një numër më të madh vizitorësh, veçanërisht në periudhat me fluks të lartë.
Vizitorët kanë reaguar pozitivisht ndaj kësaj risie, duke e konsideruar robotin një mënyrë të re dhe tërheqëse për të mësuar mbi historinë dhe artin. Shumë prej tyre kanë theksuar se ndërveprimi me teknologjinë e bën eksperiencën më dinamike, sidomos për të rinjtë dhe turistët ndërkombëtarë.
Autoritetet e muzeut po vlerësojnë tashmë rezultatet e projektit pilot dhe mundësinë për ta zgjeruar përdorimin e robotëve në institucione të tjera kulturore në Itali dhe më gjerë.
Nëse suksesi vazhdon, kjo mund të shënojë një hap të rëndësishëm drejt digjitalizimit të sektorit kulturor në Evropë./et
Europa po bëhet gjithnjë e më eletrike, shkruan faqja e internetit vaielettrico.it.
Ka disa faktorë që po ndikojnë në rritjen e regjistrimeve të automjeteve elektrike. Nga njëra anë, është rritja e çmimeve të benzinës dhe, veçanërisht, naftës. Nga ana tjetër, është ardhja e modeleve më të vogla dhe më të përballueshme.
Të dhënat më të habitshme vijnë nga Gjermania, ku 70 663 automjete elektrike u shitën vetëm në muajin mars.
Kjo rritje historike i tejkaloi makinat me benzinë, të cilat ranë në 22.8% (nafta është në 12.8%).
Duke shtuar 10.2% të hibrideve plug-in në automjetet elektrike, pjesa rritet në 34.2%: më shumë se një e treta e shitjeve vijnë nga hibridet plug-in.
Por ka lajme të mira nga të gjitha tregjet. Rezultatet tremujore tregojnë se Gjermania është +41.3%, Franca +50.4% dhe Italia +65.7%. Në Itali, ndikimi i stimujve është ende shumë i rëndësishëm, por perspektiva mbetet pozitive për pjesën tjetër të vitit.
Hibridi dominon, duke u rritur në 38%. Nafta në 7.7%.
Në Evropë, makinat hibride dominojnë, duke u rritur në 38.6% në tremujor.
Megjithatë, automjetet me hibrid të butë ende i tejkalojnë qartë automjetet me hibrid të plotë, duke rezultuar në një pjesë të ulët të automjeteve elektrike.
Siç u përmend, regjistrimet e makinave me benzinë patën një performancë të dobët, duke rënë me 18.2%, me rënie në të gjitha vendet kryesore.
Franca pa rënien më të ndjeshme, -40.3%, por edhe tregjet e tjera kryesore panë rënie dyshifrore: Italia -18.6%, Spanja -18.1% dhe Gjermania -16.1%.
Me 636,502 makina të reja të regjistruara në tremujorin e parë, pjesa e tregut të benzinës ra në 22.6%, nga 28.7% në vitin 2025.
Tregu i naftës gjithashtu vazhdoi trendin e tij në rënie, megjithëse me një ritëm më të ngadaltë: një rënie prej 15.7% dhe një pjesë prej 7.7%.
Të dhënat dhe grafiku janë nga faqja e internetit Acea.eu. /et
Në vitin 2025, Google bllokoi ose hoqi 8,3 miliardë reklama dhe pezulloi 24,9 milionë llogari, duke përfshirë 602 milionë reklama dhe 4,1 milionë llogari të lidhura me mashtrime.
Këto gjetje përfshihen në ”Raportin vjetor të sigurisë së reklamave 2025”, i cili nxjerr në pah se si mjetet e bazuara në Gemini kanë përmirësuar ndjeshëm aftësinë tonë për të zbuluar dhe bllokuar reklamat keqdashëse, duke i mbrojtur njerëzit para se një mashtrim t’i arrijë ata.
Sipas analizës, sistemet e gjigantit të teknologjisë kapën mbi 99% të reklamave që shkelnin politikat para se të shfaqeshin.
”Ndryshe nga sistemet e mëparshme të bazuara në fjalë kyçe, modelet më të reja e kuptojnë më mirë qëllimin e njerëzve, duke na ndihmuar të identifikojmë dhe bllokojmë përmbajtjen e dëmshme, gjë që i ndihmoi ekipet respektive të vepronin me katër herë më shumë raporte përdoruesish në vitin 2025 krahasuar me vitin e kaluar”, tha ”Google”.
Duke analizuar përtej imazheve dhe modeleve të tekstit, ”Google” arrin në përfundimin se “Gemini është më i aftë të dallojë midis një oferte të besueshme dhe një karremi të sofistikuar, një nivel saktësie që na ndihmoi të zvogëlojmë pezullimet e gabuara të reklamuesve me 80% vitin e kaluar.
Kjo saktësi na lejon të përqendrohemi në dy gjëra njëherësh, duke i dhënë përparësi heqjes së përmbajtjes së dëmshme dhe duke i ndihmuar bizneset e ndershme të mbajnë reklamat e tyre aktive”, theksoi kompania./et
Login
