Një ekip kinez ka prezantuar një robot humanoid me madhësi të plotë, i cili mund të vrapojë me shpejtësi deri në 10 metra në sekondë, më i shpejtë se shumica e njerëzve.
Roboti quhet “Bolt”, në nder të legjendës së sprintit, Usain Bolt, dhe është zhvilluar nga Instituti për Inovacionet Humanoide në Universitetin Zhejiang, në lindje të Kinës, në bashkëpunim me kompanitë Mirror Me dhe Kaierda nga qyteti Hangzhou.
Sipas krijuesve, ky është një hap i rëndësishëm për kontrollin e lëvizjes së robotëve, balancën dinamike dhe sistemet e fuqisë me performancë të lartë.
Në një video të publikuar në YouTube dhe platforma të tjera, themeluesi dhe drejtori ekzekutiv i Mirror Me, Vang Hongtao, garon në tredmil me robotin e kuq “Bolt”.
Edhe pse robotit i nevojiten hapa më të shkurtër se Vangut, ai ndërmerr hapa më të shpeshtë dhe arrin të lëvizë më shpejt mbi tredmil.
Kinezët më parë kishin vendosur edhe rekordin e shpejtësisë për robotë katërkëmbësh, me modelin “Black Panther”, i cili ka arritur mbi 10 metra në sekondë.
Në gusht të kaluar në Pekin u mbajt kampionati i parë botëror për robotë humanoidë, ku modeli “Tien Kung” fitoi garën e 100 metrave me kohën 21.5 sekonda.
Sprinteri jamajkan Usain Bolt mban rekordet botërore në 100 metra (9.58 sekonda) dhe 200 metra (19.19 sekonda), vendosur në Kampionatin Botëror të Berlinit në vitin 2009. /Telegrafi/
Pse gratë janë më skeptike ndaj inteligjencës artificiale se burrat? Një studim i ri sugjeron se kjo mund të lidhet me aversionin ndaj rrezikut dhe nivelin e ekspozimit ndaj tij.
Që nga përshpejtimi i përdorimit të inteligjencës artificiale (AI) në mbarë botën, gratë shpesh janë përballur më shumë me pasojat e saj.
Që nga “deepfake” me përmbajtje seksuale deri te shkarkimet e nxitura nga AI në vendin e punës, disa nga efektet më të dëmshme të inteligjencës artificiale kanë ndikuar në mënyrë disproporcionale tek gratë.
Nuk është befasi që gratë janë më skeptike ndaj teknologjisë së re se burrat, raporton euronews.
Hulumtimet tregojnë se gratë adoptojnë mjetet e inteligjencës artificiale (IA) me një ritëm 25 për qind më të ulët se burrat, dhe përbëjnë më pak se 1 në 4 profesionistë të IA-së në mbarë botën.
Por një studim i ri nga Universiteti Northeastern në Boston përpiqet të shpjegojë se çfarë shqetëson saktësisht gratë për AI – dhe studiuesit zbuluan se kjo lidhet kryesisht me rrezikun.
Duke analizuar sondazhe të rreth 3,000 kanadezëve dhe amerikanëve, studiuesit zbuluan se ekzistojnë dy faktorë kryesorë që ndikojnë në qëndrimet e ndryshme të burrave dhe grave ndaj inteligjencës artificiale në punë: toleranca ndaj rrezikut dhe ekspozimi ndaj tij.
Gjetjet e tyre u botuan këtë muaj në revistën PNAS Nexus, transmeton Telegrafi.
Përgjigjësit gra ishin përgjithësisht më “të kujdesshme ndaj rrezikut” se burrat – ato kishin më shumë gjasa të zgjidhnin një shumë të garantuar prej 1000 dollarësh (842 euro) sesa të merrnin një shans 50 për qind për të fituar 2000 dollarë (1,684 euro) ose të mos merrnin asgjë.
Ky hendek gjinor u shfaq edhe në qëndrimet ndaj AI-së – gratë ishin rreth 11 për qind më të prirura se burrat të thoshin se rreziqet e IA-së tejkalojnë përfitimet e saj.
Kur u pyetën me pyetje të hapura për rreziqet dhe përfitimet e AI-së, gratë kishin më shumë gjasa se burrat të shpreheshin me pasiguri dhe skepticizëm.
Megjithatë, studiuesit zbuluan se ky hendek gjinor zhdukej kur eleminohet elementi i pasigurisë.
Nëse fitimet nga punësimi i drejtuar nga AI do të ishin të garantuara, gratë dhe burrat reaguan pozitivisht në mënyrë të barabartë.
Gratë që ishin më pak të kujdesshme ndaj rrezikut në sondazh gjithashtu shprehën një nivel skepticizmi të ngjashëm me burrat kur bëhej fjalë për AI-në.
“Në thelb, kur gratë janë të sigurta për efektet në punësim, hendeku gjinor në mbështetje për AI-në zhduket,” tha Beatrice Magistro, profesoreshë asistente e qeverisjes së AI-së në Universitetin Northeastern dhe bashkëautore e studimit.
“Pra, duket se gjithçka ka të bëjë me aversionin ndaj pasigurisë”, shtoi ajo.
Studiuesit thanë se ky skepticizëm lidhet pjesërisht me faktin që gratë janë më të ekspozuara ndaj rreziqeve ekonomike që sjell AI-ja.
“Gratë përballen me një ekspozim më të lartë ndaj AI-së, si në rolet me përputhshmëri të lartë që mund të përfitojnë nga AI-ja, ashtu edhe në rolet me rrezik të lartë zhvendosjeje, megjithëse pasojat afatgjata të AI-së mbeten thelbësisht të pasigurta,” shkruajnë studiuesit.
Ata sugjeruan që politikanët të marrin parasysh këto qëndrime kur hartojnë rregulloret për AI-në, për të siguruar që AI-ja të mos lërë gratë pas.
“Kjo mund të përfshijë zbatimin e politikave që ulin rreziqet e lidhura me AI-në, si mbrojtje më të forta kundër humbjes së vendeve të punës, skema kompensimi dhe masa për të reduktuar paragjykimet gjinore në sistemet e AI-së,” thanë studiuesit. /Telegrafi/
Zyrtarë të lartë izraelitë, përfshirë kreun e Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF), Eyal Zamir, i cili vizitoi Uashingtonin gjatë fundjavës, kanë shtyrë SHBA-të për të goditur Iranin, por presidenti amerikan, Donald Trump është i rezervuar.
Raporti thotë se Zamir i ka dhënë një informim Kryetarit të Shefave të Shtabit të Përbashkët, gjeneralit Dan Caine, mbi planet sulmuese dhe mbrojtëse të Izraelit në rast të një lufte me Iranin.
“Është e sigurt të thuhet se asgjë nuk doli nga ajo takim që të ndryshojë mendimin e tij ose të presidentit për sulmin ndaj Iranit”, citohet të ketë thënë një zyrtar amerikan, duke iu referuar Caine dhe Trump.
“Janë vërtet izraelitët ata që duan një sulm. Presidenti thjesht nuk është aty”, thotë zyrtari.
Një tjetër zyrtar i lartë amerikan thotë se Trump “nuk dëshiron ta bëjë këtë vërtet”.
Raporti citon tre këshilltarë të lartë të Trumpit që thonë se, ndërsa presidenti fillimisht preferonte sulmet gjatë protestave masive në Iran, tani ndjen se nisja e një veprimi ushtarak nuk do të ishte rruga e duhur. Njëri prej tyre thotë se skepticizmi qëndron për shumë në rrethin e ngushtë të Trump.
Megjithatë, një zyrtar i lartë nga një nga vendet ndërmjetësuese i thotë Axios se qëndrimi i Trump mund të ndryshojë nëse Irani nuk tregon gatishmëri për të plotësuar kërkesat e SHBA-së.
“Nëse Irani nuk vijon në bisedimet të premten me gjëra konkrete, ai mund të gjejë veten shumë shpejt në një situatë shumë të keqe”, thotë zyrtari. /Telegrafi/
Departamenti amerikan i Drejtësisë (DOJ) hoqi mijëra dokumente lidhur me Jeffrey Epstein nga faqja e tij pas ankesave të viktimave për komprometim identitetesh.
Avokatët thanë se mungesa e redaktimeve kishte dëmtuar jetën e gati 100 mbijetuesve, duke përfshirë adresa email dhe foto ku viktimat mund të identifikoheshin.
Në një letër për një gjykatës federal, DOJ tha se dokumentet e kërkuara për heqje ishin tërhequr për redaktim të mëtejshëm dhe po shqyrtoheshin kërkesa të reja.
Viktimat e quajtën publikimin “të papranueshëm” dhe kërcënuan me veprime ligjore, duke përfshirë kërcënime me jetë dhe ekspozim të detajeve bankare private, raporton bbc.
Avokatët dhe mbijetuesit thanë se DOJ kishte dështuar në redaktimin e emrave dhe të dhënave personale në mijëra raste.
Gloria Allred, avokate për viktimat, konfirmoi se emra dhe foto të mbijetuesve ishin publikuar pa leje.
DOJ tha se merr mbrojtjen e viktimave seriozisht dhe po punonte për të korrigjuar gabimet.
Nuk ka dyshim se presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka nisur sërish fushatën për të siguruar karrigen e kryeministrit.
Vuçiq ka njoftuar planin “Serbia 2035”, të cilin pritet ta prezantojë në një tubim të madh gjatë muajit mars.
Edhe pse përmbajtja e këtij plani ende nuk është bërë e ditur, fakti që Vuçiq planifikon hapur të qëndrojë në pushtet për gati edhe një dekadë tjetër, sipas Nova.rs, tregon një lloj “operacioni bjellorus” dhe ekspozon ambicien e tij për t’u shndërruar në një Aleksandar Lukashenko të ri.
Meqenëse, sipas Kushtetutës, ai nuk mund të vazhdojë më si president, Vuçiq ka vendosur të synojë edhe postin e kryeministrit.
Megjithatë, problemi kryesor mbetet pyetja se kush do të jetë kandidati i ri i Partisë Progresive Serbe (SNS) në zgjedhjet presidenciale.
Është e qartë se asnjë nga emrat që janë përmendur deri më tani në publik si kandidatë të mundshëm nuk garanton një fitore të sigurt.
Për këtë arsye, nuk do të ishte befasi nëse qeveria do të përdorte një manovër, të ngjashme me atë që udhëheqësi i radikalëve, Vojislav Sheshel, po e promovon së fundmi.
Konkretisht, ai ka propozuar një ndryshim të Kushtetutës që do t’i mundësonte pasardhësit të Vuçiqit të zgjidhej jo më përmes zgjedhjeve presidenciale, por nga Kuvendi.
Kjo do të ishte një strategji ideale daljeje për progresivët, duke pasur parasysh se ata disponojnë një shumicë prej dy të tretash në Kuvend, çka do t’u mundësonte ndryshimin e aktit më të lartë ligjor të shtetit.
Prej muajsh tashmë, ka pasur spekulime se kush do të jetë kandidati i Partisë Progresive Serbe në zgjedhjet presidenciale, pasi është më se e qartë se presidenti aktual i Serbisë ka zgjedhur të synojë postin e kryeministrit.
Deri më tani, në media janë përmendur vetëm disa emra si pasardhës të mundshëm të Vuçiqit, përfshirë Tomislav Nikoliqin, Ana Brnabiqin dhe Miloš Vuçeviqin.
Megjithatë, duke marrë parasysh rënien e ndjeshme të mbështetjes për SNS-në, e cila është evidentuar në shumë sondazhe të opinionit publik gjatë muajve të fundit, mbetet e pasigurt nëse ndonjëri nga bashkëpunëtorët e Vuçiqit do të ishte në gjendje të siguronte fitoren.
Është gjithashtu e qartë se humbja e presidencës do të ishte një goditje e madhe për Partinë Progresive Serbe, ndaj ata po bëjnë gjithçka që është në fuqinë e tyre për ta parandaluar një gjë të tillë. Kështu, për ta lind një enigmë e madhe, zgjidhja e së cilës u bë publike nga udhëheqësi radikal dhe mentor politik i Aleksandar Vuçiqit, Vojislav Sheshel.
Këtë javë, Shesheli deklaroi se Kushtetuta e Serbisë duhet të ndryshohet në mënyrë që Kuvendi të ketë të drejtën të zgjedhë Presidentin e Republikës dhe, nëse është e nevojshme, ta zëvendësojë atë.
"Kushtetuta duhet të ndryshohet dhe presidenti duhet të zgjidhet në Asamblenë Kombëtare; kjo është më demokratike. Njerëzit mendojnë se është më demokratike kur populli zgjedh, por jo – presidenti nuk mund të zëvendësohet në atë mënyrë", tha Shesheli.
Duke folur për zgjedhjet e ardhshme, ai shtoi se SRS është në një koalicion me Partinë Progresive Serbe në pushtet dhe nuk do t'u "imponohet" koalicioneve të tjera para zgjedhjeve.
"Sa i përket zgjedhjeve parlamentare, jam i bindur se nëse partitë patriotike formojnë një koalicion të unifikuar, nuk ka koalicion kundërshtar që mund të na mposhtë", vlerësoi ai.
Vuçiq: Do të paraqesim programin që do të bëjmë
Vuçiq njoftoi javën e kaluar se rreth datës 20 mars do të organizohet një tubim i madh para Asamblesë Kombëtare ose në “Trg Republike” në Beograd. Gjatë këtij eventi do të prezantohet plani “Serbia 2035”, që sipas Nova.rs tregon se Vuçiç planifikon të qëndrojë në pushtet për të paktën një dekadë tjetër.
"Ja një lajm ekskluziv për ju. Do të presim që të kalojnë të gjithë përvjetorët e tyre dhe diku më 20, 21 ose 22 mars, do t'ua prezantojmë programin 'Serbia 2035' para një numri të madh qytetarësh, për t'u treguar njerëzve se sa shumë i respektojmë dhe i duam ata, dhe atë që kemi bërë, për të paraqitur llogari, raporte dhe për të prezantuar programin e asaj që do të bëjmë", tha ai.
Më parë, lideri i SNS-it kishte bërë të ditur se plani “Serbia 2035” është punuar për një kohë të gjatë dhe se synojnë ta prezantojnë para qytetarëve deri më 1 mars, shkruan index.hr.
Një goditje për prokurorinë
Nova.rs kujton se aspiratat e presidentit serb për të qëndruar në pushtet për dekada nuk janë të reja. Sipas këtij portali, kjo shihet qartë nga lidhjet e ngushta të Vuçiqit me autokratë të shumtë evropianë dhe botërorë. Shembulli më i dukshëm është marrëdhënia midis Vuçiqit dhe presidentit bjellorus, Aleksandar Lukashenko, i cili ka qenë në pushtet për 31 vjet.
Kjo është arsyeja pse, siç shkruan Nova.rs, lind pyetja nëse Vuçiq planifikon të përfshijë një skemë për transformimin e Serbisë në një “Bjellorusi të tij” në atë që portali e quan “ekspozita para-kryeministrore”, e cila ndoshta do të prezantohet para mbështetësve të tij në mars.
Portali thekson se, ndërkohë që pritet kjo, sulmi i paprecedentë i regjimit ndaj prokurorisë tashmë po bëhet i dukshëm. Sipas disa ekspertëve, ndryshimet ligjore që janë miratuar ndryshojnë rrënjësisht kompetencat dhe strukturën e prokurorisë në Serbi dhe paralizojnë punën e Prokurorisë Publike për Krimin e Organizuar.
Amendamentet ligjore, të miratuara nga Parlamenti disa ditë më parë dhe më pas të nënshkruara nga Vuçiq, ndryshojnë gjithashtu kompetencat e Këshillit të Lartë të Prokurorëve. Sipas Nova.rs, fituesi më i madh i këtyre ndryshimeve do të jetë Nenad Stefanoviq, kryeprokurori i Zyrës së Prokurorit të Lartë Publik në Beograd, i cili do të ketë mundësinë të veprojë pa kontroll real dhe që tashmë ka treguar një prirje të qartë pro-regjimit.
"Pushteti absolut nuk braktiset kurrë vullnetarisht dhe pa arsye"
Redaktori i “New Serbian Political Thought”, Gjorgje Vukadinoviq, i tha Nova.rs se ambicia e Vuçiqit për të “sunduar për jetë” nuk është aspak befasi.
"Kjo ishte e qartë për këdo që donte ta shihte kur Vuçiq erdhi në pushtet. Tani kjo vetëm sa është thelluar. Të gjitha njoftimet dhe deklaratat se ai po tërhiqej nga politika mashtronin dhe i qetësonin kundërshtarët e tij, ndërsa mbillnin shpresa të rreme. Pushteti absolut nuk lihet kurrë vullnetarisht dhe pa arsye", pohoi Vukadinoviq.
Ai shtoi se njoftimi i planit “Serbia 2035” mund të ketë habitur disa, por në fakt Vuçiq i ka deklaruar qëllimet e tij pothuajse hapur.
"Ai mund të thotë se ky plan nuk ka të bëjë fare me të, por me Serbinë, e cila ‘duhet të përparojë’. Është e qartë se tani planifikon të jetë kryeministër dhe të ndryshojë pozicionin me rotacion, por do të ruajë pushtetin absolut që kishte si president, për të cilin nuk kishte autoritet kushtetues. Është krejtësisht e parëndësishme se si quhet pozicioni i tij; ai mund të jetë një hajdut në qeveri, por shkopi do të jetë me të", vuri në dukje Vukadinoviq.
Planet dhe vizionet afatgjata të paraqitura tashmë
Srgjan Cvijiq, ish-diplomat dhe president i Bordit Këshillimor Ndërkombëtar të Qendrës së Beogradit për Politikat e Sigurisë, gjithashtu beson se Vuçiq nuk ka ndërmend të largohet nga pushteti.
"Ata kanë frikë dhe janë të vetëdijshëm se largimi nga pushteti nuk do të thotë vetëm pension politik, por edhe procedura penale. Kjo është një lojë gjithçka ose asgjë, dhe presidenti synon të qëndrojë në pushtet për gjithë jetën", theksoi Cvijiq.
Ai shtoi se deri më tani, planet janë paraqitur si pjesë e një fushate të vazhdueshme që ka filluar që nga viti 2012.
"Është diçka që i shërben publikut, duke ditur se cila është situata në thesarin e shtetit. Ato plane nuk janë të rëndësishme për një analizë serioze; ato shërbejnë vetëm për të zgjatur qeverinë sa më gjatë të jetë e mundur", tha Cvijiq.
Bashkëbiseduesi i Nova.rs arriti në përfundimin se ka frikë se kjo qeveri nuk do të lejojë që të humbasë zgjedhjet.
Portali kujton se Serbia ka parë prezantimin e planeve dhe vizioneve afatgjata disa herë gjatë qeverisjes së Vuçiqit. Në fund të vitit 2019, u prezantua plani “Serbia 2025”, i cili, sipas deklaratave të Vuçiqit në atë kohë, kishte një vlerë totale prej 14 miliardë eurosh.
Më pas u prezantua një plan i ri, i cili shtrihej deri në vitin 2027 dhe kishte një vlerë prej 17.8 miliardë eurosh, vit në të cilin mbahet edhe ekspozita EXPO. /Telegrafi/
ChatGPT është rikthyer në funksionim normal pas një ndërprerjeje të përkohshme që preku një numër përdoruesish.
Gjatë kësaj kohe, shërbimi hasi vështirësi teknike, duke shkaktuar vonesa dhe pamundësi qasje.
Ekipi teknik punoi për zgjidhjen e problemit dhe ka konfirmuar "se platforma tashmë funksionon normalisht. Përdoruesit mund të vazhdojnë ta përdorin shërbimin pa kufizime".
Pse kishte rënë për ca kohë?
ChatGPT aktualisht po përjeton një ndërprerje të konsiderueshme, duke lënë mijëra përdorues të mos kenë qasje në inteligjencën artificiale në të gjitha platformat.
Sipas të dhënave të gjurmimit nga Down Detector, problemet filluan të shfaqen rreth orës 3:00 pasdite ET.
“Ne kemi identifikuar problemin, kemi zbatuar masat e nevojshme zbutëse dhe po monitorojmë rikuperimin. Ne kemi identifikuar se përdoruesit po përjetojnë gabime të shumta gjatë marrjes së shërbimeve”, thuhet në njoftimin e ChatGPT.
Ndryshe, shkalla e problemit u përshkallëzua me shpejtësi, ku problemet e raportuara u rritën në mbi 10 mijë raste brenda vetëm pesëmbëdhjetë minutash.
Përdoruesit që përpiqen të përdorin shërbimin aktualisht po përballen me probleme të lidhjes ose kërkesa të dështuara pasi platforma mbetet e paqëndrueshme. /Telegrafi/
Një sistem i mbrojtjes ajrore Patriot, i njohur për aftësitë e avancuara për të interceptuar raketat balistike, raketat kryqëzuese dhe aeroplanët, ka arritur me sukses ta kap një raketë hipersonike ruse ‘Zircon’ mbi Kiev.
Pamjet janë publikuar në rrjetet sociale dhe janë shpërndarë më gjerë.
Sistemi Patriot, i zhvilluar nga kompania amerikane Raytheon, përdor radarin e avancuar dhe raketat e tij PAC-3 për të identifikuar, ndjekur dhe shkatërruar objektet që paraqesin kërcënim nga ajri.
Kjo kapje tregon efektivitetin e sistemeve moderne të mbrojtjes ajrore në mbrojtjen e qyteteve kundër kërcënimeve të sofistikuara si raketat hipersonike.
Ndërkohë, sulmi vjen në një kohë kur pritet të vazhdojnë bisedimet trepalëshe mes Shteteve të Bashkuara, Ukrainës dhe Rusisë, me synimin për të ulur tensionet dhe për të gjetur një rrugë drejt armëpushimit.
Ndryshe, Rusia gjatë fundjavës së kaluar kishte pranuar një armëpushim disa ditor duke u zotuar se nuk do të sulmojë vetëm infrastrukturën energjetike. /Telegrafi/
Çmimet e arit dhe të argjendit kanë pësuar luhatje të mëdha në ditët e fundit.
Pas një periudhe rritjeje të jashtëzakonshme gjatë vitit të kaluar, të dy metalet e çmuara ranë ndjeshëm të premten dhe të hënën e kaluar.
Pse u rritën kaq shumë më parë? Çmimet u nxitën nga kërkesa e investitorëve për “asetet e strehimit të sigurt” gjatë periudhave të pasigurisë ekonomike dhe trazirave gjeopolitike, shkruan aljazeera.
Tensionet globale, pasiguria për sistemet ekonomike dhe rritja e blerjeve nga bankat qendrore i shtynë çmimet në nivele rekorde, me ari që arriti afër niveleve shumë të larta para se të binte.
Pse ranë çmimet? Shumë analistë thonë se rënia filloi kur Presidenti i SHBA-së njoftoi nominimin e Kevin Warsh si kryetar të ardhshëm të Rezervës Federale, një vendim që çoi në forcimin e dollarit amerikan dhe uljen e nevojës për “vlera të sigurta”. Kjo ulje e kërkesës solli shitje të mëdha dhe një rënie të shpejtë të çmimeve.
Përveç kësaj, disa theksojnë se çmimet ishin rritur shumë shpejt dhe shumë investitorë nxituan të realizonin fitimet e tyre (“profit-taking”), duke shkaktuar një korrigjim të mprehtë në tregje.
Çfarë ndodhi më pas? Pas rënies së fortë, çmimet u stabilizuan pak dhe filluan të rimëkëmben, me ari dhe argjend që tregtonin rritje të vogla ditët pas rënies kryesore. Megjithatë, ato mbeten nën nivelet më të larta që ishin arritur më parë.
Si e shohin analistët të ardhmen? Shumë ekspertë besojnë se kjo luhatje është pjesë e një korrigjimi normal pas rritjes së shpejtë dhe se trendi afatgjatë i çmimeve mund të mbetet pozitiv për arin dhe argjendin, ndërsa disa banka të mëdha parashikojnë nivele edhe më të larta deri në fund të vitit. /Telegrafi/
Parlamenti i Norvegjisë ka vendosur të martën me shumicë të madhe që të mbajë monarkinë, duke refuzuar idenë për t’u kthyer në republikë.
Nga 169 deputetë, 141 votuan pro mbajtjes së monarkisë, ndërsa 26 votuan për ndryshimin e sistemit të shtetit.
Mbështetësit e monarkisë argumentojnë se ajo sjell stabilitet dhe përfaqëson unitetin e vendit, ndërsa kundërshtarët theksojnë se privilegjet e familjes mbretërore nuk janë të përshtatshme për një shoqëri demokratike.
Ky vendim vjen ndërkohë që popullariteti i familjes mbretërore ka rënë, raporton reuters.
Sipas një sondazhi të fundit, 61 për qind e norvegjezëve mbështesin monarkinë, një shifër më e ulët se vitin e kaluar.
Rënia e mbështetjes lidhet edhe me disa skandale, përfshirë lidhjet e Princeshën Mette‑Marit me të ndjerin Jeffrey Epstein.
Megjithatë, Parlamenti ka treguar se shumica mbetet e bindur se monarkia duhet të qëndrojë, duke lënë planin për republikë në letër.
Një sondazh i opinionit të kryer të hënën për gazetën norvegjeze Verdens Gang tregoi se 61 për qind e norvegjezëve mbështesin mbajtjen e mbretërve në detyrë, nga 72 për qind vitin e kaluar, ndërsa mbështetja për një republikë u rrit me 10 për qind, duke arritur në 27 72 për qind, sipas sondazhit të publikuar të martën.
Kur u pyetën nëse Mette-Marit duhet të bëhet mbretëresha e ardhshme e Norvegjisë, 44 për qind thanë jo, ndërsa vetëm 33 për qind thanë po, ndërsa të tjerët nuk dhanë një opinion, sipas sondazhit të kryer mbi 1,014 të anketuar nga instituti i sondazheve InFact. /Telegrafi/
Organizata spanjolle për sigurinë në trafik, Fesival, publikoi të dhëna mbi ndikimin e gomave në sigurinë rrugore. Një pjesë e konsiderueshme e aksidenteve që lidhen me goma mund të parandalohet me zgjedhje të mirë dhe mirëmbajtje bazike: mbajtjen e presionit të duhur, thellësinë e mjaftueshme të gërvishtjes së gomës dhe kontrollin e dëmtimeve (nëse ka, gomat duhet të zëvendësohen).
Goma është baza e sigurisë, pasi sistemet si ABS dhe ESC kanë nevojë për ngjitje të mirë; me presion të ulët, goma të konsumuar ose përzierje të papërshtatshme, efektiviteti i këtyre sistemeve është i kufizuar. Vendosja e zakonit për kontrollin e gomave (mujorisht dhe para udhëtimeve apo motit të ftohtë/shiu) është një nga masat më të dobishme dhe me kosto të ulët për sigurinë në rrugë.
Edhe pse veturat e reja vijnë me shumë sisteme aktive sigurie, të dhënat e vitit 2024 tregojnë se 554 aksidente me të vdekur dhe të lënduar lidhen me anomalitë e gomave – goma të konsumuar, të dëmtuara ose të shpërthyera. Në këto aksidente u përfshinë 668 automjete, me gjithsej 1017 viktima, përfshirë 39 të vdekur, 123 me lëndime të rënda dhe 855 me lëndime të lehta, sipas të dhënave të Drejtoria e Përgjithshme e Trafikut (DGT).
Këto shifra tregojnë se gjendja e gomave është një faktor i rëndësishëm që kontribuon në aksidentet rrugore, sidomos kur kushtet e motit përkeqësojnë rrezikun. Sipas Shoqatës Spanjolle të subjekteve që bashkëpunojnë në kontrollin teknik të automjeteve (AECA-ITV), kontrollet teknike tregojnë se rreth një e pesta e defekteve serioze të zbuluara në vitin 2024 lidhen me boshtin, rrotat, gomat dhe pezullimin. Përveç kësaj, DGT ka paralajmëruar në shumë fushata se një pjesë e konsiderueshme e automjeteve qarkullon me goma në gjendje të keqe ose me karakteristika të papërshtatshme.
Drejtimi me presion të ulët të gomave, për shembull, rrit deformimin, ngrohjen dhe konsumimin e tyre dhe mund të ndikojë në frenim dhe drejtueshmëri. Vetë DGT tregon se presioni i pamjaftueshëm mund të rrisë distancën e nevojshme për ndalimin dhe të rrisë rrezikun e akvaplaning-ut. Sistemet për monitorimin e presionit të gomave (TPMS) ndihmojnë në zbulimin e humbjes së presionit, por nuk zëvendësojnë kontrollet e rregullta.
Problemi përkeqësohet dimrit: nën 7 gradë Celsius, gomat verore humbasin ngjitjen edhe në rrugë të thata, dhe nëse gomat janë të cilësisë së ulët ose të konsumuar, veçanërisht në kushte të lagështa, besueshmëria e tyre bie ndjeshëm, duke ulur edhe efektivitetin e sistemeve elektronike të sigurisë.
Nuk është e rëndësishme vetëm të kujdesemi për gjendjen e gomave; duhet të zgjidhen me mençuri. Duhet të ndiqen testet e pavarura dhe të gjenden opsionet më të sigurta në rangun e çmimeve që shoferët mund t’i përballojnë. /Telegrafi/
Komuna e Dragashit ka emëruar edhe drejtorin e fundit, duke kompletuar kështu kabinetin e ri qeveritar komunal.
Dje, z. Enes Gorani është emëruar drejtor i Drejtorisë për Bujqësi, Turizëm, Zhvillim Rural dhe Inspekcione.
Me këtë emërim, kabineti i ri katërvjeçar i Komunës së Dragashit është i kompletuar: nga tetë drejtorë, katër i përkasin komunitetit shqiptar dhe katër komuniteteve joshumicë.
Dy nga këto drejtorira udhëhiqen nga gra, një reflektim i përkushtimit të qeverisjes lokale për barazi gjinore dhe përfaqësim gjithëpërfshirës.
Kryetari i Komunës, Bexhet Xheladini, ka theksuar besimin se: “Ky ekip do të punojë me përkushtim, profesionalizëm dhe përgjegjësi, në shërbim të qytetarëve dhe zhvillimit të qëndrueshëm të Dragashit.”
Ai u ka uruar suksese të gjithë drejtorëve në detyrat e tyre të reja, duke nënvizuar se bashkëpunimi do të sjellë rezultate të mira për komunitetin. /Telegrafi/
Shtetet e Bashkuara të amerikanë kanë rrëzuar droning Iranian, I cili iu afrua një aeroplanmbajtëse, thotë një zyrtar amerikan.
Ushtria amerikan rrëzoi dronin që iu afrua aeroplanmbajtëses USS Abraham Lincoln në Detin Arabik, tha një zyrtar amerikan Reuters-it.
Droni iranian, i identifikuar si model Shahed-139, po fluturonte drejt aeroplanmbajtëses kur një aeroplan luftarak amerikan F‑35 e ndërhyri dhe e shkatërroi atë.
Kujtojmë se presidenti amerikan, Donald Trump ka shtuar presionin ndaj Teheranit, duke kombinuar forcë ushtarake me kërcënime të qarta për veprime ushtarake nëse Irani nuk pranon bisedime dhe një marrëveshje për programin bërthamor.
Sipas deklaratave të tij, një “armadë e madhe” e SHBA-së po lëviz drejt zonës së Iranit dhe koha është në limit për të arritur një marrëveshje që ndalon programin bërthamor iranian ose përndryshe do të vijnë veprime ushtarake më të ashpra.
Trump ka bërë të qartë se SHBA nuk përjashton një sulm ushtarak ndaj Iranit nëse ky i fundit refuzon të negociojë një marrëveshje që ndalon zhvillimin e armëve bërthamore — duke thënë se nëse Irani nuk pranon marrëveshjen, “koha po mbaron” dhe se SHBA do të përdorë forcë nëse është e nevojshme.
Në të njëjtën kohë, Trump dhe stafi i tij po shqyrtojnë edhe opsione të tjera që përfshijnë goditje të synuara ndaj forcave të sigurisë ose udhëheqjes iraniane, me qëllim, sipas disa burimeve, që të inkurajohen protestat brenda vendit. /Telegrafi/
Apple ka prezantuar një funksion të ri të privatësisë që u lejon përdoruesve të kufizojnë ndjeshëm saktësinë e të dhënave të vendndodhjes që ndajnë me operatorët celularë.
Kompania nga Cupertino ka bërë një lëvizje të re për të rritur sigurinë e përdoruesve. Funksioni i ri, i quajtur “Limit Precise Location” (Kufizo vendndodhjen e saktë), i lejon pronarët e iPhone dhe iPad të fshehin vendndodhjen e tyre të saktë nga operatorët celularë.
Derisa më parë operatorët mund të përcaktonin me mjaft saktësi vendndodhjen tuaj duke përdorur të dhënat e antenave, me këtë opsion që vjen në iOS 26.3, operatori do të shohë vetëm vendndodhjen rrethore. Për shembull, do të dijë në cilin lagje ndodheni, por jo në cilën rrugë apo ndërtesë.
Gjëra të rëndësishme që duhet të dini
Shërbimet e emergjencës: Ky opsion fiket automatikisht nëse thërrisni shërbimet e emergjencës, në mënyrë që shpëtimtarët të mund t’ju gjejnë më lehtë.
Aplikacionet tuaja: Kjo nuk ndikon në aplikacione si Google Maps, Instagram apo “Find My”. Ju ende mund t’u lejoni (apo ndaloni) këtyre aplikacioneve të përdorin vendndodhjen e saktë pavarësisht nga operatori.
Apple nuk ka sqaruar zyrtarisht motivet e këtij veprimi, por analistët industrialë vënë në dukje se operatorët janë gjobitur më parë me shuma të mëdha për shitjen e të dhënave të lëvizjes së përdoruesve - për shembull, FCC në SHBA ka gjobitur disa operatorë me gati 200 milion dollarë për abuzim me këto informacione.
Për momentin, funksioni është i disponueshëm vetëm në disa pajisje si iPhone Air, iPhone 16e dhe iPad Pro (modeli M5 me Cellular), dhe vetëm nëse operatori juaj celular e mbështet këtë teknologji (p.sh. Deutsche Telekom dhe britanikja EE).
Për ta aktivizuar, shkoni te: Settings > Cellular > Cellular Data Options > Limit Precise Location. Pas aktivizimit, telefoni mund t’ju kërkojë të rinisni pajisjen që të aplikohen ndryshimet. /Telegrafi/
Përpjekja e një nëne për ta fjetur fëmijën e saj u kthye në një kaos të vogël kur vogëlushi pa dashje i gjeti hundën e fortë ndërsa ajo po përpiqej ta vendoste për të fjetur - dhe ky moment u bë viral me mbi 17 milionë shikime në TikTok.
Në video, e cila u kap nga një kamerë Nest, duket një djalë i vogël duke qëndruar pranë një shtrati të ulët ndërsa nëna e tij është shtrirë pranë tij. Në momentin që ajo po përpiqej ta shtronte që të fjetë, djali shpërtheu kokën prapa papritmas dhe e goditi fort në hundë.
Më vonë, ajo që e publikoi videon - e quajtur Kailynn në TikTok - tha se hunda i ishte thyer me të vërtetë.
Ajo u shpreh se nuk kishte shumë mavijosje, por hunda ishte “që e shtrembëruar” dhe se planifikonte t’i kërkonte një mendim tjetër mjekësor dhe ta shqyrtonte një ndërhyrje kirurgjikale.
Ajo gjithashtu tha se djali i saj është ende i vogël dhe herë pas here ka shpërthime, por se i vinte keq për atë që kishte ndodhur.
Në komentet nën video, shumë përdorues të TikTok ndanë tregime të ngjashme ose reagonin me humor.
Njëri tha me shaka se djali tani do të flejë vetëm në krevatin e tij pa përqafime, ndërsa një komentues tjetër që punon në një kopësht tha se nuk është mirë t’i lejohet fëmijët të qëndrojnë shumë afër njeri-tjetrit për arsye sigurie, sepse ata ende nuk kanë zhvilluar ndjenjën e hapësirës personale. /Telegrafi/
Një zjarr masiv shpërtheu në Tregun Jannat në Teheran, duke shkaktuar panik dhe shqetësim të madh në zonë.
Re të dendura tymi të zi u panë duke u ngritur lart mbi treg dhe rrethinat, ndërsa flakët përhapeshin me shpejtësi nëpër tezgat dhe objektet tregtare.
Autoritetet reaguan menjëherë duke dërguar në vendngjarje disa njësi zjarrfikëse, ambulanca dhe forca sigurie për të izoluar zonën dhe për të parandaluar përhapjen e mëtejshme të zjarrit.
Operacioni për shuarjen e flakëve zgjati për disa orë për shkak të intensitetit të zjarrit dhe materialeve të djegshme që ndodheshin në treg.
Sipas informacioneve fillestare, nuk ka raportime zyrtare për viktima në njerëz, megjithatë janë shkaktuar dëme të konsiderueshme materiale.
Shkaku i zjarrit ende nuk është konfirmuar dhe autoritetet përkatëse kanë nisur hetimet për të zbuluar rrethanat që çuan në shpërthimin e tij.
Situata mbetet nën monitorim, ndërsa ekipet e emergjencës vazhdojnë punën për të siguruar zonën dhe për të shmangur rreziqe të tjera të mundshme. /Telegrafi/
Inati rrugor në Lyon shfaqet në video – një grua dhe vajza e saj përballen me agresionin e papritur.
Një moment i tensionuar në rrugët e Lyon, Francë, është kapur në video dhe po shqetëson përdoruesit e rrjetit.
Një burrë u zemërua dhe reagoi me dhunë pasi një grua franceze i bëri borinë, pasi ai e kishte parakaluar në mënyrë të rrezikshme duke ndryshuar korsinë.
Makina e gruas u dëmtua nga veprimet e tij agresive, siç duket qartë edhe në video.
Fatmirësisht, gruaja po udhëtonte vetëm me vajzën e saj 7-vjeçare, e cila ndodhej në makinë gjatë incidentit, gjë që e bën situatën edhe më shqetësuese.
Ky episod tregon rrezikun real të sjelljeve të dhunshme në trafik dhe nënvizon rëndësinë e qetësisë dhe kujdesit në rrugë. /Telegrafi/
Rusët ndërmorën një sulm ndaj qytetit të Kharkivit duke përdorur dronë të tipit Shahed.
Sipas raportimeve paraprake, një nga këta dronë goditi drejtpërdrejt një ndërtesë banimi shumëkatëshe, çka çoi në shpërthimin e një zjarri të madh.
Flakët përfshinë disa kate të godinës, duke shkaktuar panik te banorët dhe dëme të konsiderueshme materiale.
Ekipet e emergjencës ndërhynë për të shuar zjarrin dhe për të evakuuar banorët, ndërsa autoritetet po vlerësojnë pasojat e sulmit.
Ndërkohë, sulmi vjen në një kohë kur pritet të vazhdojnë bisedimet trepalëshe mes Shteteve të Bashkuara, Ukrainës dhe Rusisë, me synimin për të ulur tensionet dhe për të gjetur një rrugë drejt armëpushimit.
Ndryshe, Rusia gjatë fundjavës së kaluar kishte pranuar një armëpushim disa ditor duke u zotuar se nuk do të sulmojë vetëm infrastrukturën energjetike. /Telegrafi/
Dokumentet e reja për Jeffrey Epsteinin, të publikuara nga Ministria e Drejtësisë e Shteteve të Bashkuara të Amerikës, tregojnë se financieri kishte dëshirë të blinte ndërtesën e ish-ambasadës së Jugosllavisë në New York, e njohur si “Vila e Titos”.
Ndër dokumentet e reja, të publikuara disa ditë më parë, gjendet një email që Epstein kishte marrë me 26 fotografi të kësaj vile, si dhe një prerje nga New York Post me titullin “për 50 milionë dollarë mund të bëheni pronar i vilës së fundit nga epoka e artë e Manhatanit”.
Më 10 dhjetor 2018, Epstein mori një email nga këshilltari financiar David Mitchell, i cili e informonte se në këtë ndërtesë kishte ndodhur një zjarr dhe se ndoshta ishte momenti i duhur për të dërguar një ofertë, raporton klix..ba.
Më pas, financieri dërgoi një lidhje të New York Post në dy adresa emaili, ku përmendej zjarri, dhe ata e informuan se ndërtesa tani duhet të ishte dukshëm më e lirë.
Megjithatë, Epstein në fund nuk e bleu vilën. Ajo u shit katër vjet më vonë për 50 milionë dollarë, ndërsa Serbisë i takuan 40 për qind e shumës, në bazë të Aneksit B të Marrëveshjes për suksesionin e pasurisë së ish-RSFJ-së jashtë vendit. Shtetit tonë i takuan 7.5 milionë dollarë.
Interesant është fakti se, gjatë përpjekjes për ta blerë këtë ndërtesë, Epstein kontaktoi edhe ish-Përfaqësuesin e Lartë në Bosnje dhe Hercegovinë, Miroslav Lajçak.
Ishte data 25 tetor 2017 kur Epstein i dërgoi një SMS Lajçakut se “shkova ta shoh ish-ambasadën jugosllave. Më thanë se është në shitje, por se të pesë qeveritë duhet të bien dakord, ajo serbe dhe të tjerat. Interesante”.
Lajçak iu përgjigj se “kurrë nuk do të bien dakord. Që nga viti 2001 po përpiqen të merren vesh për ndarjen e pasurisë dhe fundi nuk duket. Për gjithçka që lidhet me ish-Jugosllavinë ose shtetet pasardhëse aktuale, duhet të konsultohesh me mua, i njoh deri në thelb”.
Kujtojmë se Lajçak përmendet shpesh në dosjet për Epsteinin dhe se disa ditë më parë, për këtë arsye, ai dha dorëheqje nga posti i këshilltarit të kryeministrit sllovak, Robert Fico. /Telegrafi/
Plani i Nvidia-s për të investuar deri në rreth 92 miliardë euro në OpenAI – me qëllim që t’i ndihmojë asaj kompanie në trajnimin dhe nisjen e modeleve më të fundit të inteligjencës artificiale – është ndalur për momentin, pasi brenda gjigandit të çipave ka shfaqur dyshime rreth arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare, raportoi Wall Street Journal (WSJ).
Nvidia e njoftoi këtë plan në shtator, duke thënë se po shqyrtonte mundësinë e kësaj investimi në kuadër të një marrëveshjeje që do t’i siguronte krijuesit të ChatGPT kapital dhe qasjes në çipat e nevojshëm, të cilët janë thelbësorë për të mbajtur një pozicion udhëheqës në një mjedis gjithnjë e më konkurrues të inteligjencës artificiale.
Sipas WSJ, plani origjinal kurrë nuk është finalizuar, dhe tani të dy kompanitë po rishikojnë të ardhmen e partneritetit. Bisedimet e fundit përfshijnë mundësinë e një investimi direkt për aksione në vlerë dhjetëra miliarda euro, pjesë e raundit aktual të financimit të OpenAI-së.
Drejtori ekzekutiv i Nvidia-s, Jensen Huang, së fundmi ka shprehur privat për bashkëpunëtorët se plani fillestar i investimit prej rreth 92 miliardë euro ishte i paobligueshëm dhe nuk u mbyll në mënyrë formale.
Ai gjithashtu kritikoi mungesën e disiplinës në menaxhimin e OpenAI-së dhe shprehu shqetësime për konkurrencën në rritje nga kompani të tjera si Google dhe startup-i Anthropic.
Ndërkohë, kompani të mëdha teknologjike dhe investitorë të tjerë, përfshirë SoftBank dhe Amazon, po konkurrojnë për partneritete me OpenAI-në, e cila po tenton të tërheqë deri në rreth 92 miliardë euro kapital të ri, gjë që do ta çonte vlerësimin e kompanisë në rreth 764 miliardë euro. /Telegrafi/
Shkencëtarët kanë zgjidhur një mister që zgjati 50 vjet duke identifikuar një sistem të ri të grupeve të gjakut pasi një mostër gjaku nga një grua shtatzënë nga viti 1972 tregoi mungesë të pazakontë të një molekule në sipërfaqen e qelizave të kuqe të gjakut.
Ky zbulim, botuar nga studiues nga Britania e Madhe dhe Izraeli në vitin 2024, është një hap i rëndësishëm për të kuptuar karakteristikat e rralla të gjakut.
Më shumë se sistemi ABO dhe Rh
Shumë njerëz njihen me sistemet e gjakut ABO dhe Rh, por në trupin tonë ka shumë sisteme të tjera të grupeve të gjakut bazuar në proteina dhe sheqerna të ndryshme në sipërfaqen e qelizave të kuqe, shkruan sciencealert.
Këto molekula, të quajtura antigjene, ndihmojnë trupin të njohë qelizat e tij nga ato të huaja.
Kur këto antigjene nuk përputhen gjatë një transfuzioni gjaku, mund të ndodhin reaksione serioze, dhe në raste ekstreme, edhe të rrezikshme për jetën.
Rruga drejt zbulimit
Shumë sisteme të grupeve të gjakut janë zbuluar që pas fillimit të shekullit të XX‑të, por disa prej tyre janë jashtëzakonisht të rralla, siç është edhe rasti i sistemit të sapoidentifikuar.
Të dhënat tregojnë se më shumë se 99.9 për qind e njerëzve kanë një antigjen të quajtur AnWj në gjak, i cili mungonte në mostrën e vitit 1972. Për shkak të lidhjes së këtij antigjeni me një proteinë specifike, studiuesit e quajtën të riun sistem të gjakut MAL.
Shkencëtarët gjithashtu gjetën pacientë me gjak AnWj‑negativ edhe pa mutacionin tipik, që sugjeron se disa çrregullime të tjera shëndetësore mund të ndalojnë prodhimin e antigjenit.
Konfirmimi i gjenit përgjegjës
Për të identifikuar gjenin që shkakton këtë ndryshim, studiuesit futën gjenin normal MAL në qelizat që mungonin antigjenin. Kjo shkaktoi shfaqjen e antigjenit AnWj në këto qeliza, duke konfirmuar se proteina MAL është çelësi i këtij sistemi të ri të grupeve të gjakut. /Telegrafi/
Login
