KOMENT – Groenlanda vë në provë lidhjet SHBA-Danimarkë
UASHINGTON, 14 janar /ATSH-DPA/- Ministri i Jashtëm danez, Lars Løkke Rasmussen do të takohet sot me zëvendëspresidentin e SHBA-së, JD Vance dhe sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio në Uashington , për të diskutuar kërcënimet e SHBA-së për të marrë kontrollin e Groenlandës.
Ministrja e Punëve të Jashtme e Groenlandës, Vivian Motzfeldt, pritet gjithashtu të marrë pjesë në takimin e Shtëpisë së Bardhë, i cili fillimisht ishte planifikuar në nivelin e ministrave të Jashtëm, përpara se Vance të vendoste në një njoftim të shkurtër, për t’ju bashkuar bisedimeve.
Duke folur në një konferencë të përbashkët për shtyp me kryeministrin e Groenlandës Jens-Frederik Nielsen dje në Kopenhagë, Frederiksen tha se Danimarka dhe Groenlanda do ta bënin të qartë se Shtetet e Bashkuara të Amerikës nuk kishin të drejtë të kontrollonin Groenlandën dhe se territori i saj nuk ishte në shitje.
“Nëse duhet të zgjedhim midis SHBA-së dhe Danimarkës, atëherë ne zgjedhim Danimarkën”, tha Nielsen.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, kohët e fundit ka shprehur interes për ishullin e madh Arktik, i cili ka qenë pjesë e Mbretërisë Daneze për më shumë se 300 vjet. Trump nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta marrë atë.
Trump tha se SHBA-ja kishte nevojë për Groenlandën për arsye sigurie kombëtare, duke përmendur rëndësinë e saj strategjike në Arktik, burimet e saj minerale dhe aktivitetin në rritje rus dhe kinez në rajon.
Groenlanda, me një popullsi prej rreth 57,000 banorësh, shtrihet midis Amerikës së Veriut dhe Evropës dhe në Rrethin Arktik.
Groenlanda kontrollon shumicën e çështjeve të brendshme, megjithatë mbrojtja dhe politika e jashtme janë kryesisht në kompetencë të Danimarkës.
Frederiksen tha se Danimarka po përballet me presion krejtësisht të papranueshëm nga aleatët më të ngushtë, duke paralajmëruar se faza më e vështirë e mosmarrëveshjes mund të ishte në vijim.
Në bisedime, Danimarka planifikon të ofrojë bashkëpunim më të ngushtë me SHBA-në për sigurinë e Arktikut brenda kornizës së NATO-s dhe përkrah aleatëve evropianë.
Një opsion i diskutuar javët e fundit midis anëtarëve të NATO-s është një prani më e fortë e aleancës në Arktik, duke përfshirë potencialisht misione të reja mbikëqyrjeje, për të adresuar shqetësimet e SHBA-së në lidhje me sigurinë në rajon pa ndryshuar statusin politik të Groenlandës.
Trump ka argumentuar se Danimarka nuk është në gjendje ta mbrojë në mënyrë të mjaftueshme Groenlandën dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e presionit ekonomik ose ushtarak.
Qeveritë evropiane kanë shprehur alarm për një retorikë të tillë, duke paralajmëruar se kjo mund të minojë besueshmërinë e NATO-s nëse një anëtar kryesor do të kërcënonte një aleat tjetër.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës operojnë Bazën Hapësinore “Pituffik” në Groenlandë, sipas marrëveshjeve ekzistuese të mbrojtjes me Danimarkën.
Zyrtarët danezë thanë se janë të hapur për një prani të vazhdueshme ose të zgjeruar ushtarake amerikane në ishull, por vetëm brenda aleancave dhe marrëveshjeve ekzistuese.
Bisedimet në Uashington vijnë mes shqetësimeve më të gjera në Evropë se një mosmarrëveshje e zgjatur mbi Groenlandën mund të tendosë më tej marrëdhëniet transatlantike në një kohë tensioni të shtuar gjeopolitik, duke pasur parasysh luftën e Rusisë në Ukrainë dhe ndikimin global në rritje të Kinës. //a.i/
The post KOMENT – Groenlanda vë në provë lidhjet SHBA-Danimarkë appeared first on Agjencia Telegrafike Shqiptare.