Mjekët shpesh këshillojnë të shmangim ushqimet e përpunuara ose ato që përmbajnë shumë sheqer dhe yndyra të ngopura. Kjo është një këshillë e domosdoshme, pasi konsumimi i shpeshtë i tyre rrit rrezikun për sëmundje kronike, përfshirë edhe çrregullime neurologjike si goditja në tru dhe demenca.

Megjithatë, si neurolog, mund t’ju them se ekzistojnë edhe disa ushqime të tjera, më pak të njohura, që duhen shmangur për të parandaluar probleme serioze neurologjike.

Këto janë katër ushqime që unë nuk i ha kurrë:

1. Ushqime të konservuara me kanaçe të dëmtuara

Nëse një kanaçe është e fryrë, e çarë ose shumë e gërvishtur, kjo duhet të jetë një sinjal alarmi. Mund të jetë shenjë e kontaminimit me botulinum, një bakter që prodhon toksinën e botulizmit.

Toksina botulinike është një nga neurotoksinat më të fuqishme që njeh shkenca. Ajo bllokon çlirimin e një neurotransmetuesi që i mundëson trurit të komunikojë me muskujt. Pasojat mund të përfshijnë paralizë të gjymtyrëve, shikim të turbullt dhe, në raste të rënda, vështirësi të frymëmarrjes. Pa trajtim të menjëhershëm, botulizmi mund të jetë fatal.

Ajo që e bën këtë toksinë veçanërisht të rrezikshme është fakti se nuk mund të zbulohet nga era, shija apo pamja. Për më tepër, ngrohja e ushqimit nuk garanton neutralizimin e saj.

Mbani mend këtë rregull të thjeshtë: “Kur ke dyshime, hidhe.”

2. Disa peshq shkëmborë, veçanërisht në zona tropikale

Unë e dua peshkun dhe i inkurajoj pacientët e mi të konsumojnë lloje si salmoni, sardelet dhe trofta, të cilat janë të pasura me omega-3 dhe të ulëta në merkur.

Por këshilloj kujdes me peshqit e mëdhenj tropikalë si barrakuda, grouper, morena, ngjala detare dhe amberjack. Këta peshq mund të përmbajnë ciguatoksinë, veçanërisht në zona me shkëmbinj koralorë.

Kam parë personalisht raste të helmimit nga ciguatera. Simptomat përfshijnë ndjesi të çuditshme të të ftohtit, djegie, mpirje, marramendje dhe madje edhe ëndrra shumë të gjalla. Për shkak se simptomat janë të paqarta, diagnoza shpesh vonohet.

Problemi kryesor është se ciguatoksina është rezistente ndaj nxehtësisë — pra, gatimi nuk e shkatërron. Ashtu si toksina botulinike, ajo nuk ka shije apo erë.

Rekomandohet të kufizohet konsumimi i peshqve grabitqarë të mëdhenj, të shmangen pjesë si mëlçia, vezët dhe koka, dhe të tregohet kujdes i veçantë në zona endemike.

3. Mish derri i pagatuar ose i pagatuar dobët

Rreziku këtu është neurocisticerkoza. Neurocisticerkoza është një nga shkaqet kryesore të epilepsisë në mbarë botën. Edhe pse më e rrallë në vendet e zhvilluara, raste janë raportuar edhe në SHBA.

Nëse udhëtoni shpesh ose jetoni në zona me kushte të dobëta sanitare, është thelbësore të gatuani mirë mishin e derrit dhe të mbani higjienë të mirë të duarve.

4. Qumësht i papasterizuar

Pasterizimi i qumështit përfshin trajtimin me nxehtësi për të eliminuar mikroorganizmat e rrezikshëm. Edhe pse procesi ul lehtësisht disa vitamina, ndikimi është minimal.

Qumështi i papasterizuar, është një burim i njohur i baktereve si Listeria, E. coli dhe Salmonella. Studimet tregojnë se konsumimi i tij shkakton rreth 840 herë më shumë sëmundje dhe 45 herë më shumë shtrime në spital krahasuar me qumështin e pasterizuar, edhe pse konsumohet nga një pjesë shumë e vogël e popullsisë.

Fëmijët, gratë shtatzëna, të moshuarit dhe personat me imunitet të dobët janë më të rrezikuarit për pasoja serioze, përfshirë dëmtime të trurit, meningjit, koma, abort spontan dhe madje vdekje.

Kam parë personalisht raste me dëmtime të pakthyeshme neurologjike të shkaktuara nga produkte të papasterizuara.

Pretendimet se qumështi i papasterizuar ul astmën, kancerin apo intolerancën ndaj laktozës nuk mbështeten nga prova shkencore.

Para se të bëni ndryshime të mëdha në dietën tuaj, këshillohuni gjithmonë me një profesionist shëndetësor. Çelësi është të jemi më të vetëdijshëm për atë që konsumojmë veçanërisht kur bëhet fjalë për ushqime që mund të dëmtojnë trurin./KM

Një 39-vjeçar u arrestua nga policia e Lezhës, pasi akuzohet se përndiqte ish-bashkëjetuesen e tij. Ndonëse shtetasi me inicialet A. A., banues në Lezhë, ishte në ‘arrest shtëpiak’, ai e ka thyer atë dhe ka vijuar përndjekjen ndaj ish-partneres.

Po ashtu policia sqaroi se gjatë kontrollit, ai mbante në makinë dhe një shufër hekuri.

i cili ishte aktualisht me masë sigurie “Arrest në shtëpi”, për veprën penale “Përndjekja”, ndaj së njëjtës shtetase që ishte e pajisur me urdhër mbrojtjeje ndaj tij.
“Si rezultat, u kap në ambientet e një lokali, autori i dyshuar i rastit, shtetasi A. A., 39 vjeç, banues në Lezhë, i cili ishte aktualisht me masë sigurie “Arrest në shtëpi”, për veprën penale “Përndjekja”, ndaj së njëjtës shtetase që ishte e pajisur me urdhër mbrojtjeje ndaj tij.”, tha ai./K.M

Nën masa të rrepta sigurie, Jared Kushner, dhëndri i ish-presidentit amerikan Donald Trump, ka mbërritur sot në Vlorë, i shoqëruar nga një delegacion dhe bashkëshortja e tij, Ivanka Trump.

Ai ndodhet në zonën e Ujit të Ftohtë, ku pritet të zhvillojë një takim me një studio arkitekturore për të diskutuar mënyrën e realizimit të projektit dhe investimin në ishullin e Sazanit.

Burimet bëjnë me dije se nuk do të zhvillohet ndonjë takim me përfaqësues të pushtetit lokal./K.M

Po t’i kthehem pas viteve të shkollimit, kujtoj që (si shumë të tjerë) më interesonin vetëm rezultatet e mira në shkollë; ato ishin gjithçka! Kujtoj netët kur stërmundohesha vetëm që të arrija rezultatin maksimal në provim, të nesërmen! Atëherë dukej se kjo ishte gjëja e duhur për t’u bërë por sot, unë nuk dua që im bir të sforcohet aq shumë, në moshën e tij. Mund t’iu duket e çuditshme por lermëni ta shpjegoj mendimin tim…

1. Askush, në gjithë vitet që erdhën më pas, nuk më ka pyetur ndonjëherë për rezultatet që kam arritur në shkollë. As punëdhënësit nuk më kanë kërkuar rezultatet e universitetit. Gjithë çfarë vlente për t’u plotësuar ishte kutia e ‘përvojës në punë’.

2. Kam harruar gjithçka që kam mësuar në shkollë.

E vija re që atëherë se harroja gjithçka që kisha mësuar, menjëherë pas provimit. Kur nisa të punoj kuptova që nuk kujtoja asgjë nga ato që kisha mësuar në shkollë dhe, mbi të gjitha, asgjë prej tyre nuk më duhej! Përveç të tjerash pata edhe një dilemë të madhe meveten; nuk po dija ku t’i aplikoja gjithë gjërat që kisha mësuar. Siç u kuptua më vonë, vitet e studimit nuk më dhanë asnjë përparësi; nuk isha as më e mirë e as më e zonja se njerëzit më pak të shkolluar.

3. Përpjekja për rezultate maksimale më dëmtoi shëndetin

Disa njerëz mund t’i kapin gjërat në ajër por unë nuk jam një prej tyre! Që t’i fiksoja leksionet më duhej të studioja shumë. Në kohën e provimeve studioja 12-15 orë në ditë. Ende më kujtohet se si më zinte gjumi gjatë leksioneve apo në mjetet e transportit publik, prej lodhjes. Për shkak të lodhjes produktiviteti im ra. Tani që i mendoj këto gjëra habitem me veten dhe teknikat e mia të studimit! Jam e sigurtë që nëse do të kthehesha pas, nuk do të bëja më të njëjtën gjë!

4. Nuk kisha kohë për njerëzit

Në universitet kisha mjaft mundësi për të krijuar marrëdhënie me njerëzit por isha tepër e zënë për ta bërë këtë gjë. Studimet rrëmbenin të gjithë kohën që kisha dhe nuk më mbetej kohë për jetën private. Humba mundësinë më të mirë për të krijuar miqtë që nuk kam ku I gjej më! Sot, shumë vite më vonë, kam vënë re që të gjithë studentët e shkathët e të socializuar, jo aq të përkushtuar pas studimeve, janë sot njerëz të rëndësishëm e me ndikim në shoqëri.

Këto janë këshillat që kam sot për fëmijët e mi, kur të nisin shkollën:

-Ndryshimi midis vlerësimit me A apo B është kaq I pandjeshëm sa që nuk duhet të ndikojë në cilësinë e jetës!

-Janë aftësitë e tua ato që do të ndihmojnë për të paguar faturat dhe jo rezultatet e shkollës.

-Një diplomë prestigjoze nuk do të të ndihmojë të kesh përparësi në jetë por miqtë me influencë, po!

-Mos bëj gjëra për të cilat mendon se janë të pakuptimta!

-Mos u mundo të përmbushësh pritshmëritë e të tjerëve!/KM

Në konferencën para ndeshjes kundër Juventusit, trajneri i Benficas, Jose Mourinho tha se në një të ardhme nuk e përjashton mundësinë që të ulet në stolin e bardhezinjve, paçka polemikave që ka pasur thuajse 16 vite më parë kur portugezi drejtonte Interin dhe fitonte tripletën e famshme të ngulitur mirë në historinë e zikaltërve.

“Për mua është surprizë kur trajnerë që nuk kanë asnjë arritje, pa histori, vendosen në krye të skuadrave të mëdha në botë. Për mua kjo është një surprizë e vërtetë.

Për mua, kur Milani merr Max (Allegrin), kur Juventusi merr Lucianon (Spallettin) apo kur Roma merr Gasperinin, kjo nuk është një surprizë për mua. Surprizë është kur njerëz që nuk kanë treguar asgjë marrin skuadra të përmasave të mëdha.

A doni të trajnoni Juventusin një ditë? Sigurisht”, tha pa dyshime 62-vjeçari Jose Mourinho.

Sot në orën 21:00 në Torino luhet sfida mes Juventusit dhe Benficas,e vlefshme për raundin e shtatë të fazës së ligës në Champions League./K.M

Gjykata e Posaçme dënoi këtë të mërkurë me 300 mijë lekë (të reja) gjobë Agron Shehajn, kreun e partisë “Mundësia”. Dënimi u vendos për fyerjen e kreut të ‘Shqipëria Bëhet’ Adriatik Lapaj, ndërsa u shpall i pafajshëm për ‘shpifje’.

Adriatik Lapaj e ka paditur Agron Shehajn për shpifje lidhur me një deklaratë që ky i fundit bëri duke pretenduar për lidhje të Lapajt me eksponentë të botës së krimit.

Shehaj e akuzoi Lapajn se kishte marrë 45 milionë lekë nga kompania “Merkaj 3 shpk”, e sekuestruar nga SPAK pasi përdorej për të pastruar paratë e grupit kriminal të  “Çopjave”.

Ai mohoi akuzat duke thënë se paratë nuk i kishte marrë dhe ishin thjesht detyrime ndaj shërbimeve si avokat ndaj kompanisë në fjalë./K.M

Në fundjavën e Golden Globe Awards 2026 në Los Angeles, Jennifer Lawrence u shfaq e qeshur dhe plot dritë krah bashkëshortit të saj, Cooke Maroney. Edhe pse ishte vetëm një hap larg çmimit për Aktoren më të Mirë falë filmit Die My Love, ajo e shfrytëzoi këtë periudhë promovimi për të folur jo vetëm për rolin e një nëne që përballet me sindromën pas lindjes, por edhe për një copëz shumë njerëzore nga jeta e saj reale.

E ftuar në episodin e 12 janarit të podcastit SmartLess me Jason Bateman, Sean Hayes dhe Will Arnett, aktorja tregoi hapur se martesa e saj nuk funksionon sepse janë “të njëjtë”, por pikërisht sepse janë të kundërt. Siç e përshkroi vetë, ajo është tipi me kokën “në re”, ndërsa Maroney është njeriu i rregullit, i organizimit dhe i kohës fikse. Ai, sipas saj, di të mbajë gjithçka në vijë, një aftësi që bëhet edhe më e vyer kur në shtëpi ke dy fëmijë të vegjël.

Por aty ku ka rend, ka edhe presion. Lawrence pranoi se shpesh ndihet në ankth nga pikëpamja e përpikmërisë dhe ritmit të tij, gjë që mund të sjellë keqkuptime dhe përplasje të vogla të përditshme. Pikërisht për këtë, ata vendosën një kompromis shumë konkret, që ajo e quan “rregulli i 15 minutave”.

Ideja është e thjeshtë dhe, sipas Jennifer-it, shpëtuese për raportin e tyre. Kur ajo nuk arrin t’i përmbahet një orari të saktë, qoftë për takime apo për menaxhimin e ditës me fëmijët, ka një “margjinë” prej 15 minutash për t’u riorganizuar dhe për t’u kthyer në ritëm pa u kthyer situata në fajësime. Një hapësirë e vogël që, në praktikë, ul tensionin dhe i bën të dy të ndihen në të njëjtën anë, jo kundër njëri-tjetrit.

Në të njëjtin episod, Lawrence bëri edhe një deklaratë që u komentua: tha se e konsideron veten një “nënë shtëpie”, edhe pse “sigurisht që punon”. Ajo shpjegoi se nuk e kishte fjalën për heqje dorë nga karriera, por për faktin që kur nuk është në xhirime, i pëlqen të jetë në shtëpi me familjen. Sipas saj, ritmi i punës shpesh vjen me periudha të ngjeshura xhirimesh, pastaj një rutinë të qetë, e më pas dy javë promovimi që janë të lodhshme dhe të shpejta.

Në fund, ajo e përshkroi marrëdhënien me Maroney-n si një lidhje ku gjërat e thjeshta kanë peshë. Ka treguar edhe më herët, në një intervistë të vitit 2021, se një nga kënaqësitë e saj është të shkojë në supermarket me bashkëshortin, sepse e sheh si një lloj metafore të martesës: ke një listë, ke nevoja reale, bashkëpunon dhe e çon punën deri në fund.

Nga rregulli i 15 minutave te kënaqësia e një liste blerjesh, Jennifer Lawrence e tregon martesën jo si një histori perfekte, por si një marrëveshje e përditshme: me dallime, me adaptim, me humor dhe me zgjedhjen për ta bërë jetën më të lehtë për të dy, sidomos kur familja është në qendër./KM

Çelësat e pasurisë së Valentino Garavanit janë në duart e një avokati holandez dhe një inxhinieri italian, shkruan Corriere della Sera. Udhëtimi në trashëgiminë “materiale” të stilistit të madh, i ndarë nga jeta më 19 janar në moshën 93-vjeçare, përfshin prona të mëdha imobiliare, jahte, shoqëri financiare të regjistruara në një ishull në Manica dhe objekte të panumërta arti. Por mbi të gjitha, përfshin shoqëri ku inxhinieri Piero Villani (77 vjeç) dhe avokati Ronald Feijen (70 vjeç) kanë një rol kyç. I pari zotëron gjithashtu kuota aksionare të vogla, por shumë domethënëse. Çfarë përmban V.G. Image në Guernsey? Sa ka paguar Valentino për kështjellën e Wideville në Francë? Sa vlen sot jahti i tij T.C. Blue One?

Kush janë trashëgimtarët?

Me shumë gjasë do të jetë një testament që do të përcaktojë trashëgiminë, pasi stilisti nuk kishte fëmijë, por një familje që nis me bashkëpunëtorin historik dhe partnerin e jetës Giancarlo Giammetti (83 vjeç), ish-modelin amerikan Bruce Hoeksema (68 vjeç) dhe brazilianin Carlos Souza, të njohur në Rio në vitin 1973, me bashkëshorten Charlene Shorto de Ganay dhe fëmijët Anthony dhe Sean. Dhe pastaj është stërnipi Oscar Garavani (59 vjeç), ish-model dhe sot dizajner.

Vlera e pasurisë

Të japësh një vlerësim të besueshëm të trashëgimisë është pothuajse e pamundur, sepse bëhet fjalë kryesisht për pasuri personale dhe private. Pas shitjes së shtëpisë së modës në vitin 1998 për rreth 500 miliardë lira, nuk ekziston më një aset korporativ “i fortë” dhe “i matshëm” përmes bilanceve, siç ka qenë, për shembull, Fininvest për familjen Berlusconi, Delfin për Del Vecchio, Giorgio Armani etj. Në çdo rast, ajo që lë Valentino ka një vlerë shumë të madhe, por, nga sa mund të nxirret nga dokumentet e konsultuara, është shumë larg niveleve miliardëshe.

Luksi dhe filantropia

Në Corso Venezia në Milano ndodhet një nga qendrat e gravitetit të perandorisë ekonomike. Nën holdingun Liter, ku inxhinieri Villani zotëron një grusht aksionesh, janë dy shoqëri. E para, Madat, është ajo në emër të së cilës është regjistruar prona romake në via Erode Attico, në kryqëzim me via Appia Pignatelli. Vila ku Valentino festoi 90-vjetorin e tij është e rrethuar nga një park i madh, ka mbi 30 dhoma dhe në bilanc figuron me 1,6 milionë euro, vetëm një pjesë e vogël e vlerës reale të tregut. FVG, shoqëria tjetër nën “çadrën” e Liter, është krijuar së fundmi me një strukturë imobiliare, por qëllimi kryesor është menaxhimi i “akademisë së frymëzuar nga stilisti Valentino Garavani”; “organizimi i eventeve, ekspozitave, sfilatave… menaxhimi i librarive mbi modën, artin, jetën e Valentinos ose të artistëve e stilistëve të tjerë”; “menaxhimi i arkivave të modës” të Valentinos ose të artistëve të tjerë. Në thelb, ajo është motori i Fondacionit Valentino Garavani dhe Giancarlo Giammetti.

Kostot e luksit

Kostot, veçanërisht për menaxhimin e vilës, janë të konsiderueshme: vitin e kaluar vetëm për mobilje antike u shpenzuan 81 mijë euro dhe në tre vite janë grumbulluar 2 milionë euro humbje që Valentino i ka mbuluar vetë. Por çfarë do të bëjnë trashëgimtarët? Edhe jahti është një luks shumë i kushtueshëm: TM Blue One 46 metra, i ndërtuar në vitin 1988 dhe i shlyer nga leasing-u nga stilisti në vitin 1994, i kushton mbi 1 milion euro në vit llogarive të Seaboats. Sot vlen 12,4 milionë euro. Kush e thotë këtë? Një ekspertizë e studios teknike të komandantit Alberto Bertacca.

Dokumentet e operacionit Wideville

Xhevahiri i kurorës është kështjella e shekullit XVI e Wideville pranë Parisit. E kaluar ndër shekuj nga markezë te kontë dhe nga dukë te baronë, në vitin 1981 u ble nga biznesmeni Jacques Setton, ish-numri një i Pioneer France, dhe bashkëshortja e tij. Më pas, në janar 1995, sipas dokumenteve origjinale të blerjes së fundit, shoqëria holandeze “Lyppens Gift Beheer b.v.” e përfaqësuar nga Ronald Feijen blen nga çifti Setton për 80,7 milionë franga franceze (12,3 milionë euro sipas kursit të vitit 1999) 100% të Sci Wideville, shoqëria që edhe sot zotëron “Chateau de Wideville”. Menjëherë pas kësaj, Lyppens, mjeti i përdorur nga Valentino, i kalon një aksion inxhinierit Villani dhe në vitin 2010 transferon përfundimisht 99,9% drejtpërdrejt te stilisti. Sot edhe kjo pronë ka një vlerë jashtëzakonisht më të lartë se shifrat e asaj kohe.

Nga Manica në Sienë

Interesa të tjera financiare të sipërmarrësit lidhen me një shoqëri në Guernsey, V.G. Image, e cila ka financuar blerjen, përmes Antennae srl, të vilës në Toskanë: 74 ambiente, një strehë e mrekullueshme e sipërmarrësit në zonën e Sienës. Valentino dhe Giammetti kanë mbajtur për një kohë të gjatë rezidencën në Londër, ku ende është aktive shoqëria financiare “Li Ter Ltd”, e menaxhuar nga Feijen, një nga të paktat kompani sot të përbashkëta (me Giammetti në pakicë) mes dy partnerëve historikë të shtëpisë së modës. Plotësisht jashtë radarëve mbeten disa prona imobiliare (Valentino nuk ka asgjë të regjistruar personalisht në Itali) dhe, natyrisht, pasuritë personale, veprat e artit dhe investimet financiare. Por është fakt se kudo ku ka një pjesë të pasurisë së Valentinos, shfaqen dy “mbikëqyrësit”: inxhinieri Villani dhe avokati Feijen./K.M

Ish-deputetja e PS-së Blerina Gjylameti është emëruar në krye të Autoritetit Kombëtar të Ushqimit. Gjylametit i është besuar ky institucion, që shpesh herë ka qenë të skandaleve, sa i takon rasteve të abuzuara të produkteve bujqësore me përmbajtje pesticidesh të ndaluara.

Më herët në krye të AKU-së ishte Manush Kullolli, detyrë që e mori në mars të 2025-ës.

Gjylameti në zgjedhjet e 11 majit nuk arriti që të merrte mandatin e saj, pasi Olta Xhaçka siguroi më shumë vota, duke bërë që socialistja të dalë jashtë Parlamentit./ K.M

Për herë të dytë në histori, Senegali është kampion i Afrikës. Sukses që është festuar në rrugët e kryeqytetit, Dakar.

Senegali po përjeton ditë të arta dhe emocione të papërshkrueshme pas fitores madhështore në Kupën e Kombeve të Afrikës. Festimet e triumfit të dytë në historinë e këtij kompeticioni u zhvilluan në një atmosferë elektrizuese, pasi “Luanët e Terangës” mposhtën Marokun, duke kurorëzuar një sukses që do të mbetet i gdhendur në historinë e futbollit afrikan.

Kampionët e rinj të Afrikës marshuan krenarë nëpër rrugët e kryeqytetit Dakar, në një paradë mbresëlënëse, ku mijëra tifozë të zjarrtë pushtuan çdo cep të qytetit për t’i parë nga afër heronjtë e tyre.

Në tingujt e vuvuzelave, borive dhe thirrjeve të tifozëve, Dakari u shndërrua në një skenë gjigante feste. Entuziazmi i jashtëzakonshëm përfshiu çdo lagje.

Ky sukses madhor përfaqëson një moment unik për Senegalin, një vend që vitet e fundit ka kaluar sfida të mëdha politike dhe sociale.
Prania e kampionëve ndezi shpresat dhe ëndrrat e tifozëve, të cilët tashmë shohin më larg se kurrë. Hapi tjetër është Kupa e Botës; me Sadio Mané në ekip, asgjë nuk është e pamundur./K.M

Blloku sovjetik mori fund kur ra Muri i Berlinit. Aleanca perëndimore, më pak teatralisht, kur peizazhi njerëzor në pompozitetin neurotik të Davosit filloi të ndryshonte. Volodymyr Zelensky ngurron të vijë, duke ndjerë një tallje me veten dhe vendin e tij, i cili i ka rezistuar agresionit të egër për katër vjet.

Në vend të kësaj, pas katër vjetësh, agresori, Rusia, është rishfaqur: Kirill Dmitriev, një produkt i Harvardit, Goldman Sachs dhe McKinsey, por tani një negociator për Vladimir Putin, u shfaq dje në mëngjes në fshatin zviceran me dëborë, duke tallur “rënien e globalizmit”. Sigurisht, Davosi i sotëm, i lënë në hije nga personaliteti jonormal i Donald Trump, e bën atë të ndihet më rehat sesa udhëheqësi ukrainas. Konkretisht, problemi lindi kur Volodymyr Zelensky i telefonoi Donald Trump para se të vinte në Forumin Ekonomik Botëror.

Ai donte të shihte nëse mund të diskutonte me të çështjet e rëndësishme atje, ato të negociatave të vazhdueshme të paqes: garancitë e sigurisë për Ukrainën dhe një angazhim amerikan prej 800 miliardë dollarësh për rindërtim, në këmbim të kërkesës së Putinit për Donbasin.

Kievi është në errësirë, në të ftohtë dhe pa ujë në këtë dimër nën zero, pas shkatërrimit sistematik të termocentraleve nga rusët. Në vend të kësaj, presidenti amerikan u kufizua duke ftuar Zelenskyn të merrte pjesë në të ashtuquajturin “Bordi i Paqes”, të cilin, nga Gaza, Shtëpia e Bardhë do të donte gjithnjë e më shumë ta transformonte në një lloj zëvendësimi për Kombet e Bashkuara.

Një ndryshim midis shumë të tjerëve është se, si “presidenti inaugurues” i këtij “Këshilli të Paqes” – sipas statutit të organizatës që qarkullon aktualisht – Trump do të kishte fuqinë të ftonte ose përjashtonte këdo që dëshiron , të caktonte pasardhësin e tij dhe të mbetej përfaqësuesi i Shteteve të Bashkuara edhe pasi mandati i tij në Shtëpinë e Bardhë të mbaronte.

Në thelb, Trump e sheh veten si një lloj perandori të përjetshëm të “Bordit të Paqes” të tij, i cili supozohet të trajtojë një gamë gjithnjë e më të gjerë çështjesh. Ai ftoi Vladimir Putinin dhe diktatorin bjellorus Aleksandër Lukashenko t’i bashkoheshin, dhe tani donte Zelenskyn. Sipas tij, udhëheqësi ukrainas duhet të braktisë kryeqytetin e tij të shkatërruar dhe të vijë midis të pasurve dhe të famshëmve në Davos pikërisht për këtë arsye: të pranojë të ulet dhe të diskutojë çështje të tjera me Putinin dhe Lukashenkon, dy burrat që punojnë për rrëzimin e tij fizik dhe rrëzimin e Ukrainës si një komb i pavarur.

Zelensky ka lënë gjithçka në pritje. Plani i tij ishte të diskutonte me njerëzit e tij dhe të vendoste gjatë natës midis të martës dhe të mërkurës nëse do ta anulonte apo do ta konfirmonte praninë e tij në Davos, e cila ishte njoftuar zyrtarisht disa ditë më parë. Udhëheqësit e Francës dhe Gjermanisë, Emmanuel Macron dhe Friedrich Merz, gjithashtu refuzuan ftesën për t’u bashkuar me “Bordin e Paqes”, ashtu si edhe Keir Starmer i Britanisë.

Mbërritja e Giorgia Melonit, teorikisht e pritur sot, mbetet për t’u konfirmuar, me të gjitha implikimet politike që do të lidheshin me bashkimin ose refuzimin e organit të ri të shpikur nga Trump.

Sigurisht, diçka nuk mund ta qetësojë Zelenskyn në lidhje me garancitë e sigurisë dhe premtimet e investimeve që Trump po i ofron atij për ta bindur të heqë dorë nga territoret e pretenduara nga Putin. Kjo diçka është spektakli që ishte aty për të gjithë për ta parë dje në Davos: pandershmëria me të cilën Trump po kthehet kundër vendeve evropiane , fajtore për kundërshtimin e pretendimeve amerikane në territorin e njërit prej tyre. Nëse kjo është besueshmëria e Shtëpisë së Bardhë me aleatët e saj të zakonshëm, po bëhet gjithnjë e më e vështirë për ukrainasit të besojnë premtimet e udhëheqësit amerikan.

Sepse Trump, i cili do të flasë në Forum sot, duket se po ndjek një qëllim gjithnjë e më të madh: shkatërrimin e aleancës së krijuar 80 vjet më parë, të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara, për të vendosur veten si udhëheqës suprem i një fuqie të re që gjithashtu po kriset dukshëm. Kanadaja e Mark Carney-t tashmë është hapur ndaj Pekinit dhe po shqetëson elitat amerikane sepse tani do të mirëpresë makinat kineze, pavarësisht se industria e saj e automobilave ka një lidhje siameze me atë të Shteteve të Bashkuara.

Ndërkohë, një sondazh i kohëve të fundit i RealClearPolitics tregon se vlerësimi i miratimit të Trump – tashmë i ulët – ka rënë edhe dy pikë që nga përshpejtimi i fushatës së Grenlandës (55% tani nuk i miratojnë veprimet e tij). Por besimi i investitorëve në Shtëpinë e Bardhë po ashtu po kriset. Shifrat e rritjes që vetë manjati ose Sekretari i tij i Thesarit vazhduan të recitonin si një lutje dje nga Davosi nuk ndryshojnë asgjë në këtë drejtim.

Sepse kërcënimet e reja tarifore kanë ringjallur një fantazmë që e kishte frikësuar Shtëpinë e Bardhë prillin e kaluar: rënia e papritur dhe e njëkohshme e dollarit kundrejt të gjitha monedhave kryesore dhe obligacioneve qeveritare amerikane. Kjo shënon fundin e borxhit amerikan si një strehë e sigurt dhe strehë përfundimtare në kriza, një humbje potencialisht dramatike e statusit. Kjo kishte ndodhur vetëm, historikisht, pas “Ditës së Çlirimit” të tarifave, duke e detyruar Trumpin të tërhiqej pjesërisht.

Tani rënia e dyfishtë e dollarit dhe obligacioneve qeveritare amerikane po ndodh përsëri, duke hedhur një dritë të ndryshme edhe mbi udhëheqësit evropianë që po tregojnë dinjitet dhe vendosmëri, si Ursula von der Leyen dhe Macron dje në Davos: ato nuk erdhën në malet zvicerane për t’u tallur dhe fyer. Nesër do të jetë radha e Merz-it dhe është e paqartë nëse ai do të gjejë një moment për të folur me Trump-in. Më 6 shkurt, BE-ja pritet të aplikojë hakmarrje për 93 miliardë eurot e para në produktet amerikane , nëse asgjë nuk ndryshon.

Sigurisht, qeveritë e saj mbeten të ndara: Gjermania dhe Italia janë më të kujdesshme në lidhje me Trump-in, ndërsa Franca, Belgjika dhe Spanja janë më vendimtare. Megjithatë, në një pikë, ata (pothuajse) të gjithë bien dakord: të lejosh veten të shantazhohesh pa reaguar mund të dëmtojë më tej atë që ka mbetur nga aleanca./K.M

Kryeministri Edi Rama ka risjellë dhe njëherë në kujtesë sesi protesta e 21 janarit e opozitës së kohës, nisi e qetë dhe më pas u provokua nga policia e deri tek fundi fatal me 4 viktima përpara kryeministrisë nga plumbat që u lëshuan nga shteti mbi protestuesit.

“15 vjet më parë, këtu në këtë godinë ishte barrikaduar një hordhi e armatosur përzierje e trupës së rregullt të gardës së republikës dhe çetës së paramilitantëve famëkeq të kryeministrisë. Godina ishte përforcuar tela me gjemba, shtrirë gjithandej pas atij gardhit të shëmtuar dhe hekurave qe e rrethonin që pas sulmit të armatosur të 14 shtatori ‘98, pse që ishin dhe disa të barrikaduarit enë 12 janar. Njeriu i futur nga populli në kryeministri, kishte lëshuar ushtrimin e një përgjigje me plumb ballit ndaj protestës së opozitës së bashkuar të kohës.

Kujtoj se së bashku me Pandeli Majkon dhe disa shokë të tjerë, po kalonim urën e bulevardit për të ardhur këtu përpara godinës, një autoblind u shfaq në horizont dhe një valë gazi lotsjellës u lëshua mbi kokat  e njerëzve pa nisur akoma protesta duke na zmbrapsur nga parku rinia dhe rrëmuja e provokuar nga ajo mësymje qorre, e duke e kthyer protestën në një lëmsh kaotik mes protestuesve. Duke na detyruar që të ktheheshim në selinë e partisë, protesta doli jashtë kontrolli, por përtej reagimit të turmës ndaj policisë, dhe vatra zjarri të ndezura, nën ndonjë makinë, apo mbi faqet e piramidës, për asnjë cast protestuesit nuk tentuan të kapërcejnë gardhin e godinës së kryeministrisë përvec një veture që hyri në portën anësore të hekurit, hapur çuditshëm nga brenda si një ftesë për kurth askush nga protestuesit nuk bëri asnjë përçapje për të shkelur perimetrin e sigurisë, asnjë material filmik nuk nxorri askund në pah praninë e asnjë armë në radhës e protestuesit, mijëra fishekë ushtarakë u lëshuan mbi protestuesit.”, tha Rama./K.M

Ulja e temperaturave ka bërë që Mali i Krujës dhe gjithë Malësia e Krujës të mbulohen nga petku i bardhë i dëborës. Reshjet kanë filluar gjatë natës dhe vijojnë ende. Niveli i dëborës në disa vende ka arritur në rreth 15 centimetra.

Rrugët janë të kalueshme me kujdes, nuk raprtohet për problematika./K.M

Mungesa e barnave për diabet në Maqedoninë e Veriut po bëhet shqetësuese për pacientët kronikë, sidomos sa i përket Ozempikut.

Ky ilaç ndihmon në parandalimin e komplikime kardiovaskulare te pacientët me diabet të tipit 2, numri i të cilëve në Maqedoninë e Veriut arrin në rreth 136.000.

Ozempiku është një ilaç për injektim, që përdoret përmes një stilolapsi të gatshëm, shpjegojnë për Radion Evropa e Lirë nga Agjencia për Barna dhe Pajisje Mjekësore e Maqedonisë së Veriut (MALMED).

Përdorimi i tij nuk shkakton dhimbje dhe është i ngjashëm me atë të insulinës.

Në barnatoret për insulinë në Maqedoninë e Veriut, Ozempiku jepet falas për pacientët me diabet të tipit 2, pasi ndihmon jo vetëm në parandalimin e komplikimeve kardiovaskulare, por ul edhe nevojën për trajtim spitalor.

Përvoja e një pacienti nga Velesi

Nëse Ozempiku nuk përdoret për trajtimin e sëmundjes, kjo gjë mund ta përkeqësojë shëndetin e brishtë të pacientëve, tregon edhe përvoja e Dime Velevit.

Për tre muaj gjatë vitit të kaluar, Velev, i cili është edhe kryetar i Bashkimit të Shoqatave të Personave me Diabet, nuk mundi ta siguronte Ozempikun dhe, në nëntor, për shkak të një arterieje të bllokuar, u detyrua të kryente një koronarografi.

“Kisha inflamacion dhe nivele të larta të sheqerit, por reagova në kohë së bashku me mjekët, me terapi shtesë dhe analiza biokimike. Isha një hap larg vendosjes së stentit në zemër“, rrëfen Velev për Radion Evropa e Lirë.

Muajin pasues, ai arriti ta siguronte këtë ilaç nga farmacia e insulinës në Veles, ku edhe jeton, por thotë se ai, aktualisht, nuk është i disponueshëm për rreth 400-500 pacientë.

Velev thotë se trajtimi i tyre është si një “ruletë ruse” – kurrë nuk dihet nëse në farmacitë e insulinës do të ketë sasi të mjaftueshme.

“Nëse një farmaci duhet të furnizojë 50 pacientë, shpërndarja bëhet për 43, dhe çdo muaj ndryshojnë se cilët 7 nuk do ta marrin terapinë”, thotë Velev.

Shpjegimi që ai dhe pacientë të tjerë kanë marrë nga autoritetet shëndetësore, është se ilaçi është blerë në sasi të mjaftueshme, por, “për shkak të një problemi teknik“ nuk është shpërndarë.

Ministria e Shëndetësisë e Maqedonisë së Veriut nuk iu përgjigj pyetjes së Radios Evropa e Lirë se cili është shkaku i mungesës së tij, por tha se ka siguruar sasi të ilaçit për 1.800 pacientë.

“Me prokurimin e ri publik 2025-2027, sasia për këtë ilaç është rritur për 400 pacientë më shumë, krahasuar me prokurimin e mëparshëm publik, kur ishte siguruar sasi për 1.400 pacientë“, thuhet në përgjigjen me shkrim të Ministrisë së Shëndetësisë.

Si blihet Ozempiku?

Ministria e Shëndetësisë e blen Ozempikun përmes Programit për Sigurimin e Insulinës, Glukagonit, Gjilpërave të Insulinës dhe Shiritave Matës të Glukozës, Pompave të Insulinës me Materiale Konsumuese dhe Sensorëve për Matje të Vazhdueshme të Glukozës.

Prandaj, ky ilaç nuk është në Listën Pozitive dhe, si i tillë, nuk është barrë për Fondin e Sigurimeve Shëndetësore.

“Kjo do të thotë që Fondi nuk ofron mjete për blerjen dhe shpërndarjen e këtij ilaçi për asnjë kategori pacientësh, përfshirë pacientët me diabet”, thekson Fondi i Sigurimeve Shëndetësore në një përgjigje për Radion Evropa e Lirë.

Sipas autorizimit të MALMED-it, ilaçi mund të merret në farmaci vetëm me recetë mjekësore, por jashtë farmaciave të insulinës, kostoja bie mbi pacientin.

Ozempiku si parandalim i shtrimit në spital

Endokrinologu Irfan Ahmeti shpjegon për Radion Evropa e Lirë se Ozempiku është jashtëzakonisht i rëndësishëm për pacientët me diabet të tipit 2, të cilët kanë edhe sëmundje bashkëshoqëruese dhe janë obezë.

Ai thotë se Ozempikun mund ta marrin edhe pacientët obezë pa diabet, por se ai dhe kolegët e tij, duke u bazuar në udhëzimet e Shoqatës Amerikane dhe asaj Evropiane për Diabetin, nuk e përshkruajnë këtë ilaç për humbje peshe te pacientët që nuk janë me diabet.

“Udhëzimet tregojnë qartë se cilit grup pacientësh duhet t’i jepet Ozempiku. Bëhet fjalë për pacientët me rrezik të provuar kardiovaskular, për shkak të diabetit dhe obezitetit, dhe ne përpiqemi ta përshkruajmë pikërisht kështu, për t’u përshtatur me rregulloret tona”, shpjegon Ahmeti.

Ai thekson se përdorimi i Ozempikut ka sjellë një ndryshim revolucionar në menaxhimin e diabetit tip 2.

“Ozempiku, përveçse rregullon sheqerin në gjak, ka efekt pozitiv në uljen e peshës trupore te pacientët obezë me diabet tip 2. Gjithashtu, zvogëlon rrezikun për probleme kardiovaskulare, si infarkti. Studimet e reja tregojnë se ky grup ilaçesh ndihmon edhe në ngadalësimin e përparimit të sëmundjeve të veshkave, sëmundjeve periferike të arterieve dhe të mëlçisë me yndyrë”, thotë Ahmeti.

Ai shton se ilaçi mund t’u përshkruhet edhe diabetikëve që nuk kanë komplikime, me qëllim të uljes së peshës. Në këtë rast, ai nuk jepet falas, por mund të blihet në ndonjë nga farmacitë private për rreth 6.000 denarë, apo më pak se 100 euro.

Përdorimi i Ozempikut për humbje peshe

Blerja e Ozempikut pa recetë mjekësore, edhe kur nuk përdoret për trajtim, është shndërruar në fenomen te qytetarët maqedonas me peshë të tepërt.

Ata mund ta gjejnë ilaçin në farmacitë më të furnizuara.

Riste S. nga Shkupi rrëfen se, ndërsa priste në një farmaci në qendër të qytetit, një grua kërkonte të blinte Ozempik, por nuk kishte sasi.

“Punonjësit thanë se është shitur privatisht dhe se shitjet e tyre po dëmtoheshin nga importet ilegale përmes Kosovës, ku shitet më lirë. Unë u përfshiva në bisedë dhe ata më thanë se mund ta blija, por kur të ketë”, thotë bashkëbiseduesi i Radios Evropa e Lirë.

Radio Evropa e Lirë pyeti edhe në një farmaci jashtë Shkupit nëse Ozempik mund të blihet për humbje peshe, dhe farmacisti e konfirmoi.

“Doza mujore është 5.400 denarë”, u përgjigj shkurt ai, pa përmendur rreziqet e mundshme të përdorimit të ilaçit në këtë mënyrë.

Endokrinologu Ahmeti paralajmëron qytetarët që të mos e përdorin këtë ilaç pa udhëzim mjekësor.

“Kjo mbetet përgjegjësi e tyre. Nëse veprojnë në këtë mënyrë, rrezikojnë vetveten. Ne, mjekët, apelojmë që çdo ilaç i regjistruar, që ka efekte anësore, të përshkruhet nga një mjek specialist”, thotë ai.

Velev thotë se Ozempiku nuk është suplement apo kozmetikë, por terapi mjekësore.

“Ka rreziqe serioze nëse e merrni kur jeni të shëndetshëm”, sipas tij.

Inspektimet e MALMED-it nuk kanë gjetur Ozempik të falsifikuar dhe nuk ka të dhëna për keqpërdorime gjatë periudhës 2024-2025.

Agjencia thekson se ilaçi duhet përdorur vetëm me recetë mjekësore përkatëse dhe se çdo shkelje mund të raportohet tek ajo. /K.M

Nga Adrian Thano

Çfarë bëri Sali Berisha më 21 Janar?

Përballë një proteste civile, e trajtoi shtetin si kullën e fshatit. E mbylli, e blindoi, e përdori si armë. Qytetarin e vendit të tij e shpalli armik.

Por nuk hoqi nga kjo jetë vetëm katër të pafajshëm. Ky është një krim shokues, por më e rënda e 21 janarit është tjetërkund.

Atë ditë u vra besimi se pas ’90-s, protesta ishte një e drejtë e pacënueshme që mbrohej nga shteti. Këtë besim e vrau pikërisht ai që kërkon nga historia medaljen e “kryedhjetoristit”.

Plumbat e 21 janarit përgjakën idenë se ndryshimi mund të vijë “nga poshtë”, nga qytetari i zakonshëm, pa frikë se do ndëshkohet. Kjo është zemra e demokracisë.

Mbi këtë zemër qëlloi doktori i zemrës, që i thotë vetes “kryedemokrat”.

E bëri pikërisht aty, ku sot shkon vetë të protestojë. Ku qahet për turmën që mungon. Ku kërkon mbështetje kundër narkoshtetit nga i njëjti popull të cilit i foli me armë. Shkon e shkel mbi pllakat, ku dhanë shpirt katër të pafajshëm.

Nëse kjo quhet politikë, ky vend kurrë mos pastë politikanë.

Sepse në të vërtetë është një pacipëri morale që të ngjeth. Është përdhosje e dhimbjes, mungesë minimale e respektit për jetën. Kur vjen nga një mjek, është edhe përmbysje e pashembullt e çdo etike njerëzore.

Prandaj sheshi sot nuk të përgjigjet.

Jo sepse nuk ka zemërim. Jo sepse jemi gënjyer nga narko-propaganda. Sheshi nuk të përgjigjet sepse ti, me plumba dhe më pas me gënjeshtrat pa fund, e shndërrove idenë e protestës në një traumë kombëtare. Nuk të përgjigjet sepse ka kujtesën e gjakut.

Çfarë bëri Edi Rama pas 21 Janarit?

Më 21 Janar, Edi Rama ishte në anën e protestës. Ishte zëri politik i saj. Në atë moment, ai përfaqësonte shpresën se korrupsioni i videos së Metës do të ndëshkohej dhe se shteti do të detyrohej të mbante përgjegjësi.

Por çfarë ndodhi më pas? Ai që ndërtoi një pjesë të pushtetit të tij mbi 21 Janarin, zgjodhi të qeverisë pikërisht me Ilir Metën. Me figurën që simbolikisht dhe politikisht lidhej me shkakun e asaj proteste. Videoja që ndezi zemërimin qytetar u kthye në monedhë pazari politik.

Kështu, protesta humbi edhe mbështetjen e fundit morale që kishte. Berisha e vrau, Rama e zbrazi nga kuptimi.

Kjo ishte thyerja e parë e besimit. Nuk u ndal aty. Me kalimin e viteve zhgënjimi u thellua, u bë sistemik. Korrupsioni nuk u ndëshkua, u zgjerua, u institucionalizua. Erdhëm në pikën që 700 mijë eurot e videos së 21 janarit sot janë më pak se shishet e verës në kantinën e shoqit.

Ish-kryeopozitari sot kryeministër kërkon “durim” dmth mandate të tjerë nga i njëjti popull shpresë-vjedhur të cilin ish-kryeministri sot kryeopozitar e kërkon në shesh.

Kur nuk marrin përgjigjet që presin e quajnë popullin apatik apo harbut.

Mund të vazhdojnë të rrinë në një sistem që e kanë monopolizuar dhe ndërtuar vetë mbi gjak dhe korruptim. Por Shqipërinë e besimit e kanë humbur. Edhe atë të mendimit kritik.

Kjo Shqipëri voton sot “me valixhe”. Pikat kufitare, portet, aeroportet, janë sheshet e saj të revoltës. Ikja! Ikja masive është protesta e saj. Kjo protestë është më e fortë se fjalimet dhe tribunat. Nuk është apati. Harbutëri, jo e jo.

Është mungesë e plotë shprese dhe besimi. Është refuzim i qartë nga një popull që më 21 Janar e vranë dhe pas 21 Janarit e tradhtuan.

Ky popull po flet me gjuhën e fundit që i ka mbetur./K.M

Dritan Palnika, ish-Sekretar i Përgjithshëm në Ministrinë e Brendshme dhe në Ministrinë e Bujqësisë, është një nga personat e pyetur nga SPAK në kuadër të hetimeve për sulmin kibernetik ndaj këtij institucioni.

Burimet konfirmojnë se Palnika ka lidhje të afërta familjare me Agim Ismailin, ish-drejtor i Përgjithshëm i Burgjeve, i cili akuzohet si anëtar i grupit kriminal që dyshohet se qëndron pas hakerimit të SPAK dhe nxjerrjes së materialeve hetimore të lidhura me figura të politikës dhe biznesit. SPAK dyshon se Ismaili materialet e siguruara nga hakerimi ia ka kaluar kushëririt të tij, Dritan Palnika.

Për Agim Ismailin, GJKKO ka nisur tashmë procesin gjyqësor. Ai akuzohet për përfshirje në veprimtari kriminale të strukturuar, ndërhyrje të paligjshme në sisteme kompjuterike dhe sigurim e shpërndarje të të dhënave hetimore, akuza që SPAK i konsideron pjesë të një skeme të organizuar për goditjen e institucioneve të drejtësisë.

Hetimet vijojnë për të zbardhur plotësisht rolin e personave të përfshirë, si dhe çdo lidhje të mundshme që mund të ketë ndikuar në realizimin dhe pasojat e këtij sulmi të rëndë ndaj sistemit të drejtësisë./K.M

Është e lehtë të humbasësh përqendrimin. Je thellë në një detyrë të rëndësishme kur telefoni yt bie me një njoftim tjetër. Po gatuan darkën dhe vendos të kontrollosh email-in “për çdo rast”. Ekspertët thonë se hapësira jonë e vëmendjes po zvogëlohet dhe shumë prej nesh e kanë më të vështirë të qëndrojnë të përqendruar në një detyrë në të njëjtën kohë.

Lajmi i mirë është se mund ta rindërtoni vëmendjen tuaj me disa ndryshime praktike. Ja tre hapa që do t’ju ndihmojnë të rifitoni përqendrimin.

Bëni një audit vëmendjeje

Daniel Smilek, një profesor i shkencës njohëse në Universitetin e Waterloo-s në Ontario, Kanada, thotë se shumë njerëz nënvlerësojnë kohën që kalojnë duke përdorur telefonat e tyre, sipas The New York Times. Filloni t’i kushtoni vëmendje kur mendja juaj largohet nga detyra që keni në dorë dhe mbani një regjistër të përditshëm se sa shpesh shpërqendroheni.

Zvogëloni shpërqendrimet

Nuk keni pse të hiqni dorë plotësisht nga mediat sociale, por mund t’i bëni shpërqendrimet më pak të përshtatshme. Mundohuni të dilni nga aplikacionet e mediave sociale pas çdo përdorimi. Çaktivizoni fjalëkalimet e ruajtura në mënyrë që herën tjetër të duhet të hyni manualisht. Kur keni nevojë për një pushim, bëni një pushim të vërtetë në vend që të kapni telefonin. Dilni për një shëtitje të shkurtër, bëni ushtrime dhe rezistoni ndaj dëshirës për të lëvizur nëpër rrjetet sociale. Gjithashtu ndihmon të shkruani detyrat që duhet të kryeni, në mënyrë që truri juaj të mos vazhdojë të rrotullohet për të kujtuar se çfarë është më pas.

Stërvituni për përqendrim më të gjatë.

Nëse ende ndiheni më të shpërqendruar nga sa do të dëshironit, synoni t’i jepni trurit tuaj më shumë kohë të vërtetë pushimi. Kaloni kohë në natyrë ose lini kufjet në shtëpi gjatë një shëtitjeje ose vrapimi. Momentet e qeta pa ndërhyrje të vazhdueshme mund ta ndihmojnë mendjen tuaj të rivendoset.

Nuk ke pse të ulesh në një jastëk meditimi për të forcuar fokusin, thotë Smilek, por vetëdija mund të ndihmojë. Mundohu të përqendrohesh plotësisht në çfarëdo që po bën dhe zgjidh një “spirancë” të thjeshtë, siç është fryma jote ose një objekt në dhomë. Kur mendja jote endet, ktheje butësisht vëmendjen tënde te ajo spirancë sa herë që të jetë e nevojshme. Edhe disa minuta trajnim për vëmendjen mund të duken të vështira në fillim, vëren Smilek, prandaj filloni me hapa të vegjël./K.M

Kosova dhe Bahamet kanë nënshkruar marrëveshje për heqjen e ndërsjellë të vizave për qytetarët e tyre, njoftoi Presidenca e Kosovës të martën.

“Ky hap dëshmon përkushtimin e përbashkët për forcimin e partneritetit ndërmjet Kosovës e Bahamas dhe, mbi të gjitha, për forcimin e lidhjeve mes qytetarëve tanë, duke i afruar ata edhe më shumë me njëri-tjetrin”, tha Presidenca në Facebook.

Heqja e vizave për qytetarët e tyre vjen një muaj pasi Bahamet e njohën pavarësinë e Kosovës.

Presidenca tha se heqja e vizave ishte hapi i radhës për të cilin ishin pajtuar në dhjetor presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, dhe kryeministri i Bahameve, Philip Davis, kur e nënshkruan marrëveshjen për lidhjen e marrëdhënieve mes dy vendeve.

Bahamet – vendi ishullor i Oqeanit Atlantik – u bënë vendi 121-të i botës që e njeh Kosovën.

Ky vend në Karaibe deri tani ka qenë në mesin e 106 vendeve të botës ku kosovarët detyrohen të pajisen me vizë para se të udhëtojnë për ta vizituar.

Tani, Bahamet janë vendi i 53-të në botë ku kosovarët mund të udhëtojnë lirshëm.

Në vitet e fundit vendime të ngjashme për t’ia hequr regjimin e vizave kosovarëve kishin marrë edhe Tajvani e Malajzia./K.M

Një shofer treni ka humbur jetën dhe të paktën 37 persona janë plagosur, pesë prej tyre rëndë, pasi një tren i linjës së përditshme doli nga shinat dhe u përplas pranë Barcelonës të martën mbrëma. Ky aksident ndodhi vetëm disa ditë pas një përplasje fatale mes dy trenave në jug të Spanjës.

Treni i linjës Rodalies u përplas me një mur mbajtës që kishte rënë mbi shinat midis Gelida dhe Sant Sadurní, njoftuan autoritetet lokale. Shërbimet e emergjencës evakuuan të gjithë pasagjerët dhe një person që ishte bllokuar brenda trenit u shpëtua.

Aksidenti ndodhi gjatë stuhive të forta që goditën veriperëndimin e Spanjës. Një tjetër tren në rrjetin e trenave të Barcelonës gjithashtu doli nga shinat për shkak të një guri të rrëshqitur nga stuhia, por nuk u raportuan të plagosur. Shërbimet hekurudhore janë pezulluar ndërkohë që po kryhen kontrolle sigurie.

Këto aksidente ndodhin vetëm dy ditë pas një përplasjeje katastrofale me dy trena me shpejtësi të lartë në Adamuz, Andalusia, ku të paktën 42 persona humbën jetën, duke e bërë atë një nga aksidentet më të rënda hekurudhore në Spanjë në dekadën e fundit./K.M

Puna në më shumë se një vend mund të përmirësojë aftësinë e përshtatjes së punonjësve, vetëbesimin dhe inteligjencën kulturore. Në Tregun e Vetëm Europian, 17% e kërkuesve të punës kanë pasur përvojë pune ndërkombëtare, duke u dhënë atyre një shije jete larg vendit të origjinës.

Mundësia për të punuar jashtë vendit ndikon fort në rrugëtimin profesional, pasi punonjësit zhvillojnë aftësi që mund të mos i kishin kultivuar në vendin e tyre. Falë statusit të Europës si treg i vetëm, numri i personave që kanë punuar jashtë vendit është relativisht i lartë, por ku në Europë punonjësit kanë më shumë përvojë ndërkombëtare?

Platforma e punësimit Indeed i përkufizon “punonjësit me lëvizshmëri ndërkombëtare” si ata që kanë të paktën një përvojë pune në një vend tjetër nga vendi ku jetojnë aktualisht.

Në fund të vitit 2025, 16.7% e kërkuesve të punës në tregun e vetëm kishin përvojë ndërkombëtare në CV-në e tyre, sipas platformës së punësimit Indeed. Për krahasim, vetëm rreth 5.1% e punonjësve në Shtetet e Bashkuara kishin lëvizshmëri ndërkombëtare.

“Pjesa e lartë e punonjësve me lëvizshmëri ndërkombëtare në Europë pasqyron si politikat që mbështesin lëvizshmërinë, ashtu edhe vlerën që i jepet përvojës profesionale ndërkufitare”, tha Sneha Puri, analiste e politikave të emigracionit në Indeed.

Të dhënat e Indeed mbulojnë tetë vende europiane, njëri prej të cilëve nuk është më pjesë e tregut të vetëm, dhe pesha e përvojës ndërkombëtare të punës ndryshon ndjeshëm mes tyre.

Zvicra dhe Irlanda: ekonomi relativisht më të vogla

Zvicra ka përqindjen më të lartë të përvojës së huaj të punës, me më shumë se gjysmën e punëkërkuesve (51%) që raportojnë përvojë jashtë vendit. Kjo shifër është mbi dy në pesë (42%) në Irlandë. Këto dy vende janë përjashtime.

Gjermania renditet e treta, me një të katërtën e kërkuesve të punës që kanë përvojë pune jashtë vendit. Kjo peshë është gjithashtu më e lartë se një në pesë kërkues pune në Spanjë dhe në Mbretërinë e Bashkuar.

Përvoja e huaj e punës është më e lartë se mesatarja e Tregut të Vetëm edhe në Holandë dhe Francë.

Afërsia gjeografike dhe madhësia e ekonomive

Sneha Puri vuri në dukje se ka disa faktorë që kontribuojnë në ndryshimet e nivelit të punonjësve me lëvizshmëri ndërkombëtare nëpër Europë.

“Afërsia gjeografike luan një rol të rëndësishëm në lëvizjen brenda tregut të vetëm. Vendet që ndodhen pranë disa tregjeve të mëdha të punës priren të përjetojnë më shumë lëvizshmëri ndërkufitare dhe të lehtësojnë lëvizjen brenda tregut të vetëm”, tha ajo.

Për shembull, punonjësit me lëvizshmëri ndërkombëtare në Zvicër mund të vijnë shumë lehtë nga një prej vendeve të saj të shumta fqinje, si Austria, Franca, Gjermania, Italia dhe Lihtenshtajni.

Puri shpjegoi se disa vende europiane tërheqin gjithashtu më shumë emigrantë ndërkontinentalë se të tjerat, ose për shkak të pranisë së më shumë korporatave shumëkombëshe, ose për shkak të numrit më të lartë të studentëve ndërkombëtarë.

Duke iu referuar Zvicrës dhe Irlandës, ajo shtoi: “Së fundi, dhe ndoshta një nga faktorët më të mëdhenj, është vetë numri i punonjësve në ekonomi.”

Kërkuesit europianë të punës shohin përtej kufijve

Të dhënat e Indeed tregojnë se kërkuesit e punës në tregun e vetëm europian po shikojnë gjithnjë e më shumë mundësi jashtë vendeve të tyre, si brenda bllokut, ashtu edhe përtej tij. Ky interes ndahet në dy kategori.

Interesi brenda tregut të vetëm i referohet kërkimeve për punë nga punonjës në një vend anëtar për role në një vend tjetër anëtar.

Interesi dalës përfshin kërkimet nga kërkues pune në vendet anëtare për punë në vende joanëtare.

Dy përqindjet ishin afërsisht të barabarta deri në mesin e vitit 2024, zakonisht duke lëvizur mes 2% dhe 4%. Që nga dhjetori 2024, megjithatë, interesi dalës filloi të rritej, duke arritur kulmin prej 7.2% në tetor 2025. Interesi brenda tregut të vetëm mbetet në 5.4%.

SHBA-ja dhe Mbretëria e Bashkuar janë destinacionet kryesore jashtë tregut të vetëm europian për kërkimet e punës jashtë bllokut. Në vitin 2025, ato përbënin përkatësisht 40.5% dhe 30.4% të këtyre kërkimeve, me Gjermaninë si vendin kryesor të origjinës për të dy destinacionet.

Mbretëria e Bashkuar u largua nga Tregu i Vetëm pas Brexit në fund të vitit 2020./ Monitor/K.M