Normal view

There are new articles available, click to refresh the page.
Today — 22 January 2026Gazeta Fjala

08:40 Groenlanda ndal kutinë e Pandorës, Putin në pritje

By: Klara
22 January 2026 at 08:40

Nga Monada Mehmetaj, Strasbourg

Një samit për Groenlandën që mbahet shumë shpejt dhe kërkon punë intensive. Një Europë dhe një BE që do të jetë bashkë, por që po “përçahet”, me interesa gjeopolitike në plan të parë; një arenë shumë e vështirë për Trump. Kjo është ajo që pritet të shfaqet në këtë samit të Groenlandës.

Shtetet e BE-së që do të jenë bashkarisht dhe pozicionimi i Francës do të bëjnë diferencën. Trump tentoi të prishte rregullat e lojës, por u gjend në një ring boksi, i rrethuar nga mundësia e prishjes së marrëdhënieve Washington–Londër, nga një Itali që mban një ekuilibër të vështirë, me Melonin e cilësuar edhe si ndërmjetëse; Merz i Gjermanisë, me një ekonomi të varur ekstremisht nga marrëdhëniet tregtare me SHBA-në; dhe një Rusi e “gëzuar” nga kërcënimet e Trump për Groenlandën, e cila e sheh këtë lëvizje të Trump si hapje të Kutisë së Pandorës.

Mark Rutte, personaliteti që ka ndikim te Presidenti i SHBA-së, është i vetmi që mund t’i flasë Trump-it. Ai ka një marrëdhënie shoqërore që ka pasur rezultatet e veta pozitive në këto bisedime.

Mundet që Franca të mbetet “vetme” në këtë samit, pasi pozicionimi i saj politik dhe ushtarak është i ndryshëm nga shtetet e tjera. Republika e Pestë i jep përparësi Presidentit Macron të reagojë shpejt, pa mbledhur instancat e rastit. Megjithatë, presim vazhdimin.

Rusia është në pritje të “gëzuar”, pasi mund të imitojë Trump-in në lidhje me vendet Baltike dhe me kufirin detar të Groenlandës nga krahu i Rusisë, dhe e favorizon totalisht këtë situatë për Ukrainën; pra janë bashkë si në një ndeshje futbolli ku ndajnë gjysmëfushat.

Tarifat doganore me një aleat si Europa dëmtojnë më shumë konsumatorin amerikan sesa prodhuesin europian, dhe këtë llogari tashmë Amerika e ka bërë mirë.

Nga ana tjetër, Von der Leyen dhe ekipi i saj reaguan shpejt ndaj tarifave amerikane, duke iu përgjigjur flakë për flakë, në unitet dhe me vendosmëri, dhe kjo solli avantazhin e vet. Pa dashje, Trump e bëri Europën edhe më të bashkuar. Nga një sondazh, 40% e amerikanëve janë kundër kërcënimeve për Groenlandën.

Ai që po del i fituar në këtë moment është Putin, i cili po fiton kohë pas kohe, ndërkohë që dosja e Ukrainës në këtë moment është në vend të dytë.

Por kriza nuk mbaron sot. Lufta tregtare vazhdon, garanci nuk ka.

Danezët presin pozicionin e tyre; Europa po i mbështet; Franca nuk dëgjoi, por reagoi. Mesazhe, influenca dhe mësime ka boll në këto ditë dinamike, në marrëdhëniet e tensionuara mes aleatëve.

A i trembet Trump një afrimi të Europës me Kinën apo një bashkëbisedimi diplomatik të saj me Rusinë? Sigurisht që i paramendon dhe jo rastësisht “sulmoi” Macron-in. Shprehja e Macron për një mundësi takimi diplomatik me Putin-in nuk e ka entuziasmuar Trump-in, pasi deri më tani ka pasur ekskluzivitetin e bisedimeve për Ukrainën, por pa asgjë konkrete.

Në Davos “vlon” puna dhe Europa po punon fort në unanimitet. Europa po ndryshon politikën e saj, por pa qenë asnjëherë kërcënuese.

Tashmë Trump e ka kuptuar që durimi i Europës është sosur dhe nuk dëshiron ta humbasë një aleat si ajo.

08:30 Zvicër/ Bordi i Paqes për Gazën, sot hidhen firmat për themelimin në Davos

By: Klara
22 January 2026 at 08:30

Sot në Forumin Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës, pritet të zhvillohet ceremonia e nënshkrimit të “Bordit të Paqes”, struktura ndërkombëtare e propozuar nga presidenti amerikan Donald Trump e cila synon t’i japë zgjidhje konflikteve në botë.

Ceremonia do shënojë një nga momentet më të rëndësishme të këtij procesi diplomatiko‑politik, i cili ka ngjallur debate të mes aleatëve perëndimorë dhe aktorëve të tjerë globalë.

Disa prej udhëheqësve botërorë kanë konfirmuar se do të marrin pjesë, ndërsa të tjerë kanë shfaqur skepticizëm. Kombet e Bashkuara kanë shprehur shqetësime se krijimi i një organi të tillë mund të minojë rolin dhe mandatin e saj në procesin e paqes dhe rindërtimit./K.M

08:25 Dossier/ “Mad Bomber” i Nju Jorkut, historia e George P. Metesky dhe 30 bombave që terrorizuan qytetin

By: Leonard
22 January 2026 at 08:25

Më 21 janar 1957, pas gati dy dekadash frike, pasigurie dhe hetimesh të dështuara, policia amerikane i dha fund një prej sagave më të errëta kriminale të shekullit XX. George Peter Metesky, i njohur nga shtypi si “Mad Bomber”, u arrestua në Waterbury, Connecticut, dhe u akuzua për vendosjen e më shumë se 30 bombave artizanale në qytetin e Nju Jorkut. Arrestimi i tij shënoi fundin e një epoke terrori urban që kishte paralizuar një metropol të tërë për 16 vjet me radhë.

Historia e Metesky-t nuk fillon me krimin, por me një ndjenjë hakmarrjeje që u shndërrua gradualisht në obsesion. Ai ishte një elektricist dhe mekanik amerikan, punonjës i kompanisë Consolidated Edison, i cili në vitin 1931 pësoi një aksident në punë. Metesky pretendonte se dëmtimi i kishte shkatërruar shëndetin dhe jetën, ndërsa kompania, sipas tij, i kishte mohuar kompensimin e merituar. Nga ky konflikt burokratik dhe ligjor lindi urrejtja që do ta shoqëronte për gjithë jetën.

Bombat e para u shfaqën në fillim të viteve 1940. Ato ishin të ndërtuara me kujdes teknik, por shpesh vendoseshin në mënyrë të tillë që të shmangnin viktimat masive. Megjithatë, efekti psikologjik ishte i jashtëzakonshëm. Teatrot, terminalet e autobusëve, bibliotekat, zyrat publike dhe ndërtesat simbolike u kthyen në zona ankthi. Çdo çantë e braktisur, çdo zhurmë e pazakontë, shkaktonte panik. Nju Jorku jetonte nën hijen e një armiku të padukshëm.

Metesky nuk ishte një kriminel i zakonshëm. Ai dërgonte letra anonime në polici, media dhe institucione shtetërore, ku shpjegonte motivet e tij dhe paralajmëronte për shpërthime të ardhshme. Gjuha e tij ishte e çuditshme, plot mllef, por edhe e strukturuar, duke lënë të kuptohej se pas bombave fshihej një mendje e organizuar, jo kaotike. Kjo e bëri hetimin edhe më të vështirë: policia kishte të bënte me një njeri që kërkonte vëmendje, por njëkohësisht dinte të fshihej me përpikëri.

Për vite me radhë, autoritetet dështuan ta identifikonin autorin. Rasti u bë një prej hetimeve më të gjata dhe më të kushtueshme në historinë e Nju Jorkut. Zgjidhja erdhi në mënyrë të pazakontë: për herë të parë, policia kërkoi ndihmën e një psikiatri për të ndërtuar profilin psikologjik të autorit. Analiza e gjuhës së letrave dhe e sjelljes së “Mad Bomber”-it çoi drejt një njeriu të zemëruar, teknikisht të aftë, me një konflikt të vjetër pune – dhe kështu pista u ngushtua te George Metesky.

Arrestimi i tij në Waterbury ishte i qetë, pothuajse banal. Në shtëpinë e tij u gjetën pjesë bombash, skica teknike dhe dokumente që e lidhën drejtpërdrejt me sulmet. Metesky nuk e mohoi fajin. Përkundrazi, ai e shihte veten si një njeri që po kërkonte drejtësi, jo si një terrorist.

Gjykata e shpalli të papërgjegjshëm penalisht për shkak të gjendjes së tij mendore dhe ai u dërgua në një spital psikiatrik, ku kaloi pjesën më të madhe të jetës. Historia e tij u bë një pikë referimi për kriminologjinë moderne, veçanërisht për përdorimin e profilizimit psikologjik në hetime.

Rasti i George P. Metesky-t mbetet një kujtesë e frikshme se si një padrejtësi reale ose e perceptuar mund të shndërrohet, me kalimin e kohës, në një cikël dhune që terrorizon një shoqëri të tërë. “Mad Bomber” nuk ishte thjesht një kriminel i vetëm, por simboli i ankthit urban në një epokë kur qytetet amerikane po përballeshin me anën e errët të modernitetit.

Përgatiti: L.Veizi

08:20 NYT: Danimarka mund t’ia dorëzojë SHBA-së një pjesë të Groenlandës për baza ushtarake

By: Klara
22 January 2026 at 08:20

Një marrëveshje e SHBA-së për Groenlandën mund të përfshijë marrjen e kontrollit nga Uashingtoni të zonave të vogla të ishullit.

Gazeta The New York Times (NYT) e raportoi këtë, duke cituar burime.

U vu re se, përpara njoftimit të udhëheqësit të Shtëpisë së Bardhë, Donald Trump, më 21 janar se një marrëveshje e ardhshme ishte finalizuar, zyrtarët ushtarakë të NATO-s diskutuan mundësinë e një kompromisi në të cilin Danimarka do t’u jepte Shteteve të Bashkuara sovranitetin mbi territorin e vogël të Groenlandës.

Kompromisi, i cili mund të përfshijë ndërtimin e bazave ushtarake amerikane në ishull, po diskutohet nga Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, i cili ka shprehur mbështetje për një marrëveshje të tillë, thanë tre zyrtarë.

 

 

Burimet e gazetës e krahasuan këtë me bazat britanike në Qipro, e cila konsiderohet territor britanik jashtë shtetit. Megjithatë, nuk është e qartë nëse kjo ide është pjesë e konceptit të shpallur nga Trump./K.M

08:10 500 mln euro për e-qeverisjen në 4 vjet, rekord punonjësish në administratë, por sistemi nuk punon!

By: Klara
22 January 2026 at 08:10

Numri i punonjësve dhe fondet për administratën publike janë rritur në rekorde historike në 2025. Paralelisht, qeveria po rrit me shpejtësi financimet për qeverisjen digjitale, por nga ana tjetër qytetarët dhe bizneset muajt e fundit po përballen me më vështirësi për të aksesuar shërbimet publike.

Në vitin 2014, fondet për paga dhe kontribute për punonjësit e shtetit ishin rreth 71.4 miliardë lekë, ndërsa numri i të punësuarve në sektorin publik ishte rreth 163 mijë persona.

Njëmbëdhjetë vite më vonë, në vitin 2025, administrata publike numëron rreth 184 mijë punonjës dhe shpenzimet buxhetore për personelin janë rritur në rreth 129 miliardë lekë. Që nga 2024 në 2025, numri i punonjësve në sektorin shtetëror është zgjeruar me 12.7 për qind, ndërsa shpenzimet ndaj tyre janë rritur me 80 për qind.

Rritja nuk ka qenë vetëm në numrin e punonjësve dhe fondet për paga. Paralelisht, investimet për qeverisjen digjitale janë shtuar me ritme të shpejta në 6 vitet e fundit.

Në 2025, financimi për e-qeverisjen u rrit me tre herë brenda vitit, duke arritur në 20.1 miliardë lekë (mbi 200 milionë euro), nga rreth 3.3 miliardë lekë që jepeshin në vitin 2019, në një total prej 48.4 miliardë lekësh në 4 vjet, ose gati 500 mln euro.

Qeveria e ka paraqitur digjitalizimin si një nga shtyllat kryesore të modernizimit të administratës dhe përmirësimit të shërbimeve për qytetarët dhe bizneset.

Megjithë këto investime, shërbimet publike digjitale kanë shfaqur probleme serioze funksionimi gjatë muajve të fundit. Platforma kryesore e-Albania e shërbimeve elektronike për qytetarët dhe bizneset është përballur me ndërprerje të shpeshta, vonesa dhe pamundësi aksesimi, duke krijuar vështirësi reale në marrjen e dokumenteve, kryerjen e procedurave administrative dhe përmbushjen e detyrimeve ligjore.

E-Albania ëshë kthyer në një makth për bizneset. Ekonomistet janë bërë si policët që u zënë pritë makinave. Policët e bëjnë këtë që të dallojnë ata që bëjnë shkelje e tu vënë gjoba, ekonomistet që të dallojnë se kur funksionon sistemi e të bëjnë ndonjë punë.

Bizneset janë ankuar vazhdimisht pranë Monitor që shpesh nuk arrijnë të hyjnë në sistemin e self care përmes të cilit bizneset mund të shohin të gjitha faturat e blerjes që vijnë nga furnitorët, të verifikojnë faturat e blerje e shitjeve në fund të muajit, apo të bëjnë shërbime të tilla si fiskalizimi i importeve, dhe bizneset e vogla pa të punësuar mund ta përdorin për të fiskalizuar faturat e shitjes pa blerë program.

Ekonomistët thonë se ata nuk dinë ku të ankohen kur sistemi nuk punon. “Në këtë moment psh, nuk fiskalizohen faturat dhe punonjësit e një biznesi që shet produkte ushqimore nuk u nisën për në Durrës dhe shoferët po rrinë, pasi nuk mund të lëvizin mallin pa faturë shitje, ose faturë shoqëruese”.

“Të paktën shkruani ju se nuk e pranon njeri që sistemet nuk punojnë”, thotë me ironi përfaqësuesi i një subjekti, i lodhur dhe i acaruar nga kjo situatë dhe nga fakti që ata nuk po dinë ku të ankohen që të gjejnë zgjidhje.

E vetmja alternativë është që ti shkruajnë ministres së shtetit për inteligjencën artificiale, “Diellës”, që u paraqit nga kryeministri Rama si një revolucion dhe risi në botë. Por, as ajo nuk po ua zgjidh hallet, ndërsa administrata publike fundjave është pushim, apo kur ditët e festave bien pranë fundjavës i gëzohet dhe ndonjë dite më shumë pa punë.

Nuk arrijmë ta kuptojmë se për çfarë shërbejnë 20 mijë të punësuar shtesë në administratën publike në 10 vitet e fundit, apo 500 milionë euro investime për e-qeverisjen në 4 vjet, kur bizneset nuk po arrijnë të punojnë, individët shpesh nuk arrijnë të marrin dokumentet që u duhen online, dhe asnjë person fizik nuk u sqaron se çfarë duhet të bëjnë. Nuk mban askush përgjegjësi dhe për orët shtesë të punës, apo të ardhurat e munguara pasi bizneset nuk arrijnë të realizojnë shitjet, jo për faj të tyre.

Kush mban përgjegjësi për kostot

Nuk arrijmë ta kuptojmë se për çfarë shërbejnë 20 mijë të punësuar shtesë në administratën publike në 10 vitet e fundit, apo 500 milionë euro investime për e-qeverisjen në 4 vjet, kur bizneset nuk po arrijnë të punojnë, individët shpesh nuk arrijnë të marrin dokumentet që u duhen online, dhe asnjë person fizik nuk u sqaron se çfarë duhet të bëjnë. Nuk mban askush përgjegjësi dhe për orët shtesë të punës, apo të ardhurat e munguara pasi bizneset nuk arrijnë të realizojnë shitjet, jo për faj të tyre.

Sipas bizneseve, kjo situatë e përsëritur përbën një shqetësim serioz për funksionimin normal të aktivitetit ekonomik dhe marrëdhënien e bizneseve me administratën publike apo të profesionistëve me klientët e tyre.

Ekspertët e teknologjisë pohojnë se rritja e shpejtë e investimeve në teknologji nuk është shoqëruar gjithmonë me forcim proporcional të kapaciteteve teknike dhe njerëzore për mirëmbajtjen dhe sigurinë e sistemeve.

Një pjesë e projekteve digjitale janë ndërtuar me logjikë fragmentare, pa integrim të plotë dhe pa testime të mjaftueshme nën ngarkesë të lartë përdorimi.

Problemet e fundit kanë nxjerrë në pah hendekun mes investimeve financiare dhe funksionimit real të administratës publike.

Vitin e kaluar, administrata dhe e-qeverisja kanë marrë 149 miliardë lekë, rreth 1.5 miliardë euro ose rreth 18 për qind të shpenzimeve buxhetore të vitit 2025. Kjo shumë ishte 108% më e lartë se në vitin 2014./ Monitor/K.M

08:00 SPAK regjistron procedim penal për gjyqtaren Irena Gjoka/ A do të vijojë të jetë në detyrë?

By: Klara
22 January 2026 at 08:00

Prokuroria e Posaçme deklaroi se kishte regjistruar një procedim pas kallëzimit të depozituar nga PD, ndërkohë që Këshilli i Lartë Gjyqësor administroi informacionin e Prokurorisë së Përgjithshme dhe nis procedurën për gjyqtaren e Gjykatës së Posaçme.

Prokuroria e Posaçme, SPAK regjistroi një procedim penal pas një kallëzimi ndaj gjyqtares Irena Gjoka, e cila akuzohet se ka fshehur nga formulari i vetëdeklarimit të pastërtisë së figurës një dënim penal të dhënë nga drejtësia greke për falsifikimin e një pasaporte dhe një vize në mesin e viteve 2000. Kallëzimi ishte depozituar në SPAK nga Adriana Kalaja.

Sipas SPAK, procedimi është regjistruar për veprën penale të parashikuar nga neni 190 i Kodit Penal, “falsifikimi i vulave, i stampave ose i formularëve”, por ende nuk është regjistruar ndonjë emër si person nën hetim.

Pas një hetimi administrativ që zgjati rreth 20 muaj, Prokuroria e Përgjithshme njoftoi të martën se i kishte dërguar zyrtarisht më datë 19 janar 2026 rezultatet e këtij verifikimi pranë KLGj-së, që është organi kompetent që duhet të interpretojë rezultatet e gjetjeve.

 

Këshilli i Lartë Gjyqësor, KLGJ administroi të mërkurën vendimin e Prokurorisë së Përgjithshme për rezultatet e verifikimit të thelluar të deklarimeve të kryera në formularin e vetëdeklarimit për pastërinë e figurës nga ana e gjyqtares së Gjykatës së Posaçme, Irena Gjoka.

Burime zyrtare të KLGJ-së i bënë me dije BIRN se aktet e mbërritura nga Prokuroria e Përgjithshme, do t’i vendosen në dispozicion Komisionit të Zhvillimit të Karrierës në KLGJ, që do të hartojë raportin. Ky raport do t’i kalohet më pas seancës plenare publike. KLGJ nuk bëri me dije ndonjë afat të përafërt se kur do të përfundojë kjo procedurë.

Edhe pse Prokuroria e Përgjithshme e mbajti të fshehtë rezultatin e verifikimit, një burim pranë saj i tha BIRN në kushtet e anonimatit se vendimi i gjykatës greke ndaj Gjokës ishte autentik.

Tashmë, KLGj do të duhet të shqyrtojë nëse gjetjet e prokurorisë përbëjnë kusht ndalimi për ushtrimin e funksionit publik, bazuar në ligjin nr. 138/2015 “Për garantimin e integritetit të personave që zgjidhen, emërohen ose ushtrojnë funksione publike”.

Akuzat ndaj Gjokës u bënë publike pasi ajo firmosi masat e sigurisë ndaj ish-kryeministrit Sali Berisha në lidhje me dosjen “Partizani”. Berisha dhe mbështetësit e tij e kanë akuzuar vazhdimisht Gjokën, duke pretenduar se ajo është në konflikt interesi dhe se ka fshehur të kaluarën e saj, përfshi dënimin penal në Greqi. KLGJ e cila shqyrton ankesat, kërkoi verifikim të rastit nga Prokuroria e Përgjithshme.

Akuzat publike sugjeronin se ajo ishte dëbuar nga Greqia për përdorim të dokumenteve të falsifikuara ose shkelje të rregullave të qëndrimit, një fakt që pretendohet se nuk është pasqyruar në formularin e dekriminalizimit nga gjyqtarja.

Gjyqtarja Gjoka e ka kaluar më herët procesin e vetingut, pasi KPK nuk gjeti probleme që do të çonin në shkarkimin e saj. Komisioneri Publik fillimisht e ankoi vendimin në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit, por gjatë procesit ish-komisionerja Publike Irena Nino u tërhoq nga ankimi duke bërë që vendimi i konfirmimit në detyrë të mbetej në fuqi./ BIRN/K.M

07:50 Diplomacia, lajkat dhe F-35: Si e bindi Rutte Trumpin të tërhiqej nga marrëveshja për Groenlandën

By: Klara
22 January 2026 at 07:50

Last Updated on 22/01/2026 by Klara

Mark Rutte filloi të vepronte menjëherë pas takimit të dështuar më 14 janar në Uashington midis Zëvendëspresidentit të SHBA-së J.D. Vance dhe Ministrave të Jashtëm të Danimarkës, Lars Løkke Rasmussen, dhe Grenlandës, Vivian Motzfeldt. Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s zhvilloi një raund të gjerë konsultimesh, duke përfshirë jo vetëm danezët dhe aleatët evropianë, por edhe Ambasadorin Matthew Whitaker, përfaqësuesin e SHBA-së në NATO.

Negociatat

Rasmussen dhe Motzfeldt i kishin ofruar Vance Greenland-it mundësinë për të strehuar sa më shumë baza ushtarake që të konsiderohej e nevojshme . Megjithatë, Vance u kundërpërgjigj: “Ne duam ta zotërojmë ishullin”. Kundërpropozimi i tij ishte: “Me ligj, toka e Greenland-ës nuk është në shitje ; ne mund t’ju japim një koncesion shumëvjeçar”. Kjo është ideja që Donald Trump e hodhi poshtë dje nga skena në Davos.

Më 19 janar, Rutte priti Ministrin e Groenlandës Motzfeldt në Bruksel, i shoqëruar këtë herë nga Ministri danez i Mbrojtjes Troels Lund Poulsen. Të tre finalizuan një kornizë më të gjerë, një marrëveshje që do të përfshinte ndërhyrjen e vendeve të gatshme për të forcuar sigurinë ushtarake në dhe përreth Groenlandës. Pasi të dy u larguan, Rutte telefonoi Trumpin. Ai i ofroi atij jo aq shumë një formulë përfundimtare sesa një kornizë: të gjithë aleatët do të pranonin lidershipin amerikan në rajon. Dhe, duke zgjuar interesin e presidentit, ai shtoi se partnerët ishin të gatshëm të shpenzonin më shumë në Arktik, duke blerë pajisje ushtarake nga Shtetet e Bashkuara.

Gjatë bisedës, Rutte citon shembullin e Danimarkës, tashmë një kliente besnike e Lockheed Martin për avionët e saj F-35. Trump kufizohet në një përgjigje të ngurta. Këto nuk janë qartësisht të vetmet kontakte me Shtëpinë e Bardhë. Kancelari gjerman Friedrich Merz dhe kryeministri britanik Keir Starmer po mobilizohen gjithashtu.

Trump: “Kemi një marrëveshje kornizë.” Detajet mbeten.

Më 20 janar, Rutte ua paraqiti arsyetimin për këtë operacion ambasadorëve të 32 vendeve anëtare, të cilët u takuan në Këshillin e Atlantikut të Veriut në Bruksel. Sekretari propozoi vazhdimin e diskutimeve brenda “grupit të punës” të Shteteve të Bashkuara, Danimarkës dhe Groenlandës  i vetmi rezultat i samitit me Vance. Ky sugjerim u mirëprit nga danezët dhe anëtarë të tjerë të shquar të këshillit, përfshirë britanikët. Më e rëndësishmja, qasja e Rutte mori dritën jeshile nga amerikani Whitaker.

Sigurisht, nevojitej vula e miratimit të Trump. Në takimin dypalësh të djeshëm, Rutte shfaqi të gjitha lajkat që ka demonstruar tashmë. “Kemi një marrëveshje kornizë “, tha presidenti amerikan. Tani do të shohim detajet, të paqarta si gjithmonë. Çështja e pronësisë territoriale mbetet qendrore. Disa sugjerojnë modelin e Guantanamos, bazën detare të dhënë Shteteve të Bashkuara nga qeveria kubane me një kredi të përhershme në vitin 1903./K.M

07:40 Pezullimi i Ballukut, Qeveria dhe GJKKO përballen sot në Kushtetuese! Rama: Zgjidhni konfliktin e kompetencave

By: Klara
22 January 2026 at 07:40

Last Updated on 22/01/2026 by Klara

Qeveria dhe SPAK do të përballen sot në Gjykatën Kushtetuese për rastin e zv.kryeministres Belinda Balluku. Seanca në Kushtetuese me relator Sandër Becin do të nisë në orën 10:00, ku do të shqyrtohet ankimi i kryeministrit Edi Rama i cili kërkon shfuqizimin e vendimit të GJKKO-së të marrë në nëntor 2025 për pezullimin e Ballukut nga detyra. Përveç qeverisë, Kushtetuesja ka thirrur në seancë edhe përfaqësues nga Prokuroria dhe Gjykata e Posaçme, si dhe nga parlamenti e Presidenca si subjekte të interesuara.

Numri 2 i qeverisë aktualisht është rikthyer në detyrë pas një vendimi të Kushtetueses, deri në shqyrtimin e plotë të ankimit të kryeministrit Rama dhe shpalljes së vendimit përfundimtar nëse do ta ‘lejojë’ ose jo precedentin e krijuar nga GJKKO me pezullimin e një anëtari qeverie.

Kryeministri Rama iu drejtua Kushtetueses me argumentin se vendimi i GJKKO-së ishte një ndërhyrje brutale të një pushteti si ai gjyqësor, në kompetencat e një pushteti tjetër, si ai ekzekutiv. Ai i kërkon Kushtetueses që të zgjidhë konfliktin e kompetencave GJKKO-Këshilli i Ministrave, pra nëse Gjykata e Posaçme ka ekskluzivitet për të pezulluar nga detyra një anëtar qeverie, duke qenë se propozimin e ministrave Kushtetuta ia njeh si ekskluzivitet Kryeministrit.

Kjo është vetëm një prej pikave të ankimit të Ramës. Pasi të sqarojë mosmarrëveshjen e kompetencave, Qeveria kërkon nga Gjykata shfuqizimin e vendimit të GJKKO për masën ndaj Ballukut, vetëm për pjesën e pezullimit të saj nga detyra e zv. kryeministres dhe ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë, pasi masa tjetër e ndalimit të lëvizjes jashtë vendit nuk është ankimuar. Në ankim, kryeministri i kërkon Gjykatës Kushtetuese të interpretojë dhe nenin 103 të Kushtetutës, i cili i njeh anëtarit të Qeverisë imunitetin e deputetit.

Nga ana tjetër GJKKO argumenton se pezullimi i Ballukut nga detyra është i ligjshëm. Gjyqtari Erion Çela argumenton se përse është e nevojshme masa e sigurisë ndaj saj duke renditur mes të tjerave, mundësinë e ndërhyrjes dhe ndikimit në prishjen apo asgjësimin e provave, rrezikun e largimit, apo dhe të përsëritjes të së njëjtës vepër penale. Masa e pezullimit nga detyra, sipas GJKKO-së, e respekton Kodin e Procedurës Penale, pasi edhe pse “e penguar” për qenë në qeveri, Balluku mund të vijojë pa probleme aktivitetin e saj si deputete në Kuvend.

Vendimmarrja e Gjykatës Kushtetuese do të vijë në një kohë kur SPAK ka dorëzuar në Kuvend edhe kërkesën për autorizim për arrestimin e Ballukut. Kjo lëvizje e SPAK erdhi menjëherë pasi Kushtetuesja e ktheu Ballukun në detyrë, ndërsa mbledhja e radhës e Këshillit të Mandateve është më datë 28 janar.

Belinda Balluku është e pandehur për tenderin me vlerë 190 mln euro të Tunelit të Llogarasë, nën hetim për 7 lotet e Unazës së Madhe dhe po verifikohen edhe tenderë të tjerë./K.M

07:30 Seanca plenare/ Votohet projektligji për “bordin e paqes”

By: Klara
22 January 2026 at 07:30

Last Updated on 22/01/2026 by Klara

Ditën e sotme duke nisur nga ora 10:00 do të zhvillohet seanca plenare në Kuvendin e Shqipërisë.

Për ditën e sotme në rend dite është projektligji “Për ratifikimin e marrëveshjes së pranimit të Republikës së Shqipërisë, përfaqësuar nga Kryeministri, Edi Rama, në Kartën e Bordit të Paqes”.

Në lidhje me projektligjin do të zhvillohen diskutime dhe pyetje e më pas dhe votimi.

 

Rendi i ditës

 

Në mbështetje të urdhrit nr. 4, datë 21.1.2026 të Kryetarit të Kuvendit, z. Niko Peleshi,

rendi i ditës është si më poshtë:

1. Njoftime.

(Neni 44, pika 3, të Rregullores së Kuvendit)

2. Projektligji “Për ratifikimin e marrëveshjes së pranimit të Republikës së

Shqipërisë, përfaqësuar nga Kryeministri Edi Rama, në Kartën e Bordit të

Paqes”.

(Në mbështetje të neneve 78, 81 pika 1, 83, pika 1 dhe 2, dhe nenit 121, pika 1, të

Kushtetutës, si dhe neneve 55, 73-77 të Rregullores, shumicë absolute votash për

miratim)

Pyetje

Shprehet nismëtari

Shprehet Komisioni përgjegjës për Europën dhe Punët e Jashtme

Diskutime

(Shprehen grupet parlamentare)

Koha e votimit/K.M

07:20 Kursi i këmbimit valutor, 22 janar 2026

By: Klara
22 January 2026 at 07:20

Këtë të enjte, një dollar amerikan do të blihet me 81.8 lekë dhe shitet me 83 lekë.

Euro blihet me 96.1 lekë dhe do të shitet me 96.8 lekë.

Franga zvicerane blihet me 103.1 lekë dhe shitet me 104.2 lekë.

Paundi britanik blihet me 109.8 lekë dhe shitet me 110.8 lekë.

Dollari kanadez këmbehet me 59.1 lekë në blerje dhe me 60.3 lekë në shitje./K.M

Yesterday — 21 January 2026Gazeta Fjala

22:59 “Interes që të mos zbardhet e vërteta”/ Kikia: 21 janari, njollë e errët në politikën shqiptare

By: Monika
21 January 2026 at 22:59

Gazetari Mentor Kikia komentoi sot ngjarjen e 21 janarit, në këtë 15-vjetor në të cilin bëhen ende thirrje për drejtësi.

Në një studio televizive, Kikia e cilësoi si një njollë të errët të politikës shqiptare, që sipas tij tregoi se shkel edhe mbi gjakun e shqiptarëve për interesat e veta.

Kikia hodhi dyshimet se për këtë ngjarje me katër viktima ka interes që të mos zbardhet e vërteta.

“Janë bërë vite tashmë që shikojmë të njëjtin ritual. Gjithë drejtuesit e PS-së, ministrat, etj, vihen në rresht me karafila dhe bëjnë atë traditën e homazhit. Të njëjtat fjalime. Besoj se deri tani, 21 Janari, nuk di se çfarë do të sjellë hetimi i fundit që ka SPAK në dorë. Ka çështje për të cilën të gjithë kanë qenë të interesuar të mos shkohej deri në fund. Përgjegjësitë shkojnë të ata që qëlluan dhe e organizuan. Historia e zhytur në një zinxhir të fundëm gjyqesh e ndëshkimesh. Tri procese gjyqësore janë zhvilluar. Vetëm çështja për atë plumbin që nuk dihej nga kshte dale dhe çështja ka kaluar për hetim për të gjetur provat për të gjetur urdhëruesit që qëlluan. Një njollë e errët në politikën në politikën shqiptare, por edhe të drejtësisë në kushtet e pafuqisë ose mungesës së vullnetit për ta çuar deri në fund, por edhe për të dëshmuar se politika shqiptare ka shkelur edhe mbi gjakun e shqiptarëve për interesat e saj për të shkuar atje ku ka dashur”,-tha Kikia./mxh

22:47 Trump: Kanadaja ia detyron ekzistencën e saj të vazhdueshme SHBA-së

By: Monika
21 January 2026 at 22:47

Kanadaja ia detyron ekzistencën e saj të vazhdueshme Shteteve të Bashkuara të Amerikës, tha sot presidenti i SHBA-së Donald Trump, ndërsa kritikoi fjalimin e kryeministrit kanadez Mark Carney në të cilin ai dënoi masat shtrënguese nga fuqitë e mëdha, sipas “CBC News”.

Duke folur në Davos të Zvicrës, ku Trump këmbënguli për blerjen e Greonlandës nga SHBA-ja, ai tha se i duhej territori danez për “Kupolën e Artë” të propozuar nga vetë ai, një sistem mbrojtjeje nga raketat që mund të mbulojë Amerikën e Veriut.

Trump tha se kupola do ta mbronte Kanadanë për shkak të gjeografisë dhe vendi nuk ishte mjaftueshëm mirënjohës që një sistem i tillë ishte në proces.

Carney nuk ka qenë i angazhuar në të kaluarën në lidhje me pjesëmarrjen ose pagesën e Kanadasë për atë që Trump po propozon.

“Kanadaja merr shumë dhurata falas nga ne. Ata duhet të jenë mirënjohës, por nuk janë”, tha Trump.

“E pashë kryeministrin tuaj dje. Ai nuk ishte aq mirënjohës – ata duhet të jenë mirënjohës ndaj SHBA-së. Kanadaja jeton për shkak të Shteteve të Bashkuara të Amerikës”, tha Trump, një referencë e dukshme për mbrojtjen ushtarake që SHBA-ja i ofron kontinentit.

“Mbaje mend këtë, Mark, herën tjetër që do të bësh deklaratat e tua”, tha ai, duke iu referuar kryeministrit kanadez, i cili u largua nga samiti para se Trump të mbante fjalimin e tij. Të dy nuk u takuan në margjinat e samitit.

Pa e përmendur Trump me emër, Carney iu referua “hegjemonisë amerikane” dhe tha dje se fuqitë botërore po e përdornin integrimin ekonomik si “armë”.

“Kanadezët e dinë se supozimi ynë i vjetër dhe i rehatshëm se gjeografia dhe anëtarësimi ynë në aleancë automatikisht na jepnin prosperitet dhe siguri nuk është më i vlefshëm”, tha Carney.

Ndërsa përballet me këtë dinamikë të re, Carney tha se Kanadaja duhet të ishte “parimore dhe pragmatike” dhe të kthehej për të ndërtuar vendin dhe për të diversifikuar marrëdhëniet tregtare – për t’u bërë më pak e varur nga vende si SHBA-ja, tani që është e qartë se integrimi mund të çojë në “nënshtrim”.

“Kjo qasje izolacioniste, ku ekziston një “botë fortesash”, do t’i bëjë vendet më të varfra, të brishta dhe më pak të qëndrueshme”, tha Carney.

“Por, kjo po vjen gjithsesi dhe Kanadaja duhet të punojë me aleatë me të njëjtat mendje, aty ku është e mundur, për të kundërshtuar dominimin nga vendet më të mëdha, më të pasura dhe më të armatosura mirë”, shtoi ai.

“Rendi i vjetër nuk po kthehet. Nuk duhet ta vajtojmë. Nostalgjia nuk është një strategji. Por nga thyerja, ne mund të ndërtojmë diçka më të mirë, më të fortë dhe më të drejtë”, tha dje Carney në Davos.

Gjatë fjalimeve të tij të gjata dhe të paqarta, Trump iu referua sërish Kanadasë ndërsa po reklamonte përfitimet e supozuara të regjimit të tij global të tarifave.

Në një konferencë për shtyp dje në Shtëpinë e Bardhë, Trump përmendi problemet në industrinë automobilistike të Kanadasë si një nga arritjet e tij.

Trump u tha punonjësve në fabrikën “Ford në Dearborn”, javën e kaluar se amerikanët nuk kishin nevojë për makina të prodhuara në Kanada.

Automjetet janë eksporti i dytë më i madh kanadez për nga vlera, me 46,5 miliardë dollarë në vitin 2024, nga të cilat 92 % u eksportuan në SHBA.

Fabrikat e montimit të automjeteve në Brampton dhe Ingersoll, Ont., kanë qenë të bllokuara që kur Trump nisi luftën e tij tregtare.

Dhe disa prodhues makinash si “General Motors” dhe kompania mëmë e “Chrysler, Stellantis”, kanë njoftuar investime të reja në SHBA.

Megjithatë, pavarësisht retorikës së presidentit, të dhënat paraprake nga Byroja e Statistikave të Punës në SHBA tregojnë se në fakt ka pasur një tkurrje të vendeve të punës në industrinë e automobilave në jug të kufirit gjatë vitit të kaluar.

Fjalët e fundit të Trump vijnë gjithashtu një ditë pasi ai postoi një imazh të ndryshuar në media sociale të flamurit të SHBA-së mbi Kanadanë dhe Groenlandën./mxh

22:36 Ndikimi i udhëtimit të Trump në Davos/ Ari arrin çmime në rekord, bursat bien

By: Monika
21 January 2026 at 22:36

Çmimi i arit arriti nivelin më të lartë në histori, mbi 4,800 dollarë për 28 gramë ndërsa tregjet e aksioneve ranë.

Ndryshimet e ndjeshme u shkaktuan nga ankthi i investitorëve për rreziqe globale, sidomos për tensionet rreth planeve të SHBA-së për Groenlandën dhe tensionet tregtare midis SHBA-së dhe Evropës, që po shtojnë edhe më shumë pasigurinë në tregje.

Bursat kryesore europiane pësuar rënie, përfshirë CAC 40 i Francës dhe DAX i Gjermanisë që shënuan ulje.

Edhe aksionet amerikane u ndikuan nga udhëtimi i Presidentit të SHBA, Donald Trump, në Forumin Ekonomik Botëror në Davos. Investitorët janë ende të shqetësuar për pasojat e mundshme të masave tregtare dhe tensioneve diplomatike./mxh

22:26 Kaos te Lazio! Përplasje trajner-president, Sarri në “ajër”

By: Monika
21 January 2026 at 22:26

Situata aktuale te Lazio po konsiderohet ndër më të ndërlikuarat e viteve të fundit, me marrëdhënien mes trajnerit Maurizio Sarri dhe presidentit Klaudio Lotito që ndodhet në një fazë të tensionuar. Raportet mes palëve janë në nivele minimale dhe zhvillimet e fundit kanë lënë të hapur çdo skenar për të ardhmen e klubit.

Në qendrën stërvitore është zhvilluar një takim mes drejtuesve dhe stafit teknik, por ky takim nuk ka ndryshuar thelbin e problemit.

Sarri vazhdon të gjendet në një situatë ku duhet të menaxhojë një skuadër mbi të cilën nuk ka pasur mundësi të ndërhyjë gjatë verës, për shkak të bllokimit të merkatos që ka prekur klubin. Edhe tani, kur ekziston mundësia që presidenti të investojë në merkato, trajneri nuk ka garanci se do të përfshihet në procesin e vendimmarrjes.

Sarri ka qenë i qartë në qëndrimin e tij, duke bërë të ditur se disa lojtarë janë afruar pa miratimin e tij. Nga ana tjetër, Lotito ka përsëritur një qëndrim të njohur, duke nënvizuar se kontrolli përfundimtar mbi klubin i takon presidencës. Kjo përplasje e hapur ka krijuar pasiguri si brenda skuadrës, ashtu edhe te tifozët.

Edhe përbërja aktuale e ekipit shihet si problematike, me një balancë që ngre pikëpyetje në disa reparte. Në këtë kuadër, nuk përjashtohen largime të tjera të rëndësishme.

Një rast konkret është ai i Alessio Romagnoli, i cili po shqyrton një ofertë të rëndësishme financiare nga Al Sadd, me një kontratë trevjeçare prej 6 milionë eurosh në sezon. Mungesa e një oferte rinovimi nga Lotito e shtyn mbrojtësin drejt një largimi të mundshëm.

Situata prek edhe lojtarë të tjerë kyç, si Guendouzi, i cili kishte vendosur të qëndronte në verë kryesisht për shkak të Sarrit, ndërsa u largua në merkaton e dimrit. Vetë trajneri, i afruar gjatë verës për të përballuar presionin dhe për të garantuar stabilitet, është gjendur në një realitet të papritur, pa qenë i informuar plotësisht për zhvillimet strukturore të klubit.

Sarri ka konsideruar mundësinë e dorëheqjes, një vendim që e ka marrë edhe më parë, në vitin 2024, por hezitimi lidhet me idenë e braktisjes së skuadrës në një moment të vështirë. Premtimi i dhënë tifozëve për të qëndruar të paktën deri në fund të sezonit mbetet një faktor vendimtar.

Nga ana tjetër, Lotito nuk e ka shkarkuar trajnerin, pasi kjo do t’i kushtonte klubit rreth 12 milionë euro bruto për pjesën e mbetur të kontratës trevjeçare. Situata ka marrë formën e një përplasjeje të hapur, që aktualisht nuk i shërben asnjërës palë dhe, mbi të gjitha, dëmton interesat e Lazios./mxh

22:13 Stuhia Harry godet Mesdheun/ Përmbytje në Maltë, Korsikë dhe Kataloni

By: Monika
21 January 2026 at 22:13

Një stuhi e quajtur Harry ka ndikuar në disa pjesë të Mesdheut, duke shkaktuar shira të rrëmbyeshëm, përmbytje dhe dëme të mëdha.

Në Maltë, banorët u zgjuan me pemë të rrëzuara dhe dëme në ndërtesa, sidomos në zonat bregdetare si Marsascala, Sliema dhe Birzebbuga për shkak të erës së fortë dhe dallgëve të larta.

Në ishullin italian të Liparit, dallgë të mëdha u përplasën në breg, duke çuar në mbyllje të disa zonave dhe ndërprerje të shërbimeve detare.

Në Korsikë, shirat e rrëmbyeshëm bënë që lumenjtë të dalin nga shtrati dhe të përmbytën pjesë të ishullit pas mbi 200 mm shi në një ditë.

Në rajonin spanjoll të Katalonisë, dallgë deri në 6 metra goditën bregdetin, ndërsa shirat e furishëm përmbytën rrugë në Girona./mxh

22:07 “Nuk fitohet duke vendosur gishtin tek ata”, demokrati ia thotë në sy Berishës: S’shtyhet më me denoncime lart e poshtë, tregoni ç’do bëni ndryshe

By: Monika
21 January 2026 at 22:07

Kryetari i Partisë demokratike Sali Berisha mbajti sot një bashkëbisedim me qytetarët në njësinë nr.2 Tiranë.

Gjatë bashkëbisedimit një qytetar i tha Berishës se ka ardhur koha të ndalojnë denoncimet lart e poshtë sepse sipas tij tashmë dihet mirë se kush janë hajdutërit dhe kërkoi ndryshim konkret nga PD për të fituar elektoratin që nuk e voton.

“Që PD të fitojë mbështetjen e popullit ka vetëm një ka vetëm disa rrugë të qarta. Kam dëgjuar disa foltore doktor dhe nuk më kanë pëlqyer sepse nuk duhet të vendosim gishtin te Rama apo Balluku, por të tregojmë se çfarë do bëjmë ndryshe sepse kështu i mbushet mendja asaj pjesës tjetër që nuk na voton. Janë hajdutër mjafton një herë t’ua themi një herë. Na mungon uji, energjia, ilaçet etj., por kemi 30 vite që i dëgjojmë, kur kemi dalë në 90’ kishim shumë shpresa, dhe këto shpresa i përdhosi si PD, PS dhe i gjithë rangu politik. Asnjë nuk punon për interes kombëtar, por për të pasuaruar veten dhe të gjitha ithtarët që i rrinë pas. Më falni për kritikën, por dua të jem i sinqertë sot”, tha qytetari.

Më tej ai i tha kryedemokratit se nëse vjen në pushtet duhet të kontrollojë pasurinë e të gjithë politikanëve shqiptar dhe t’iu ngrihen asete që kanë vjedhur nga populli.

“Unë kërkoj që pas ardhjes së saj në pushtet nëse ndodh, PD të kërkojë shqyrtimin e pasurisë së politikanëve nga cila anë të jetë sepse vetëm kështu krijojmë besim te populli, ku prospetriteti të jetë mes nesh. Sot nuk mund të tregoni sot nga PS, është e saktë kjo që bëni, por nuk keni aftësi juridike të denonconi sepse i gjithë sistemi gjyqësor është i kapur, është e kotë, ju denonconi lart e poshtë gjëra që dihen qartë, nëse prokuroria nuk punon ndaj atyre që shkelin ligjin, por merret se i kujt partie është, s’ka vlerë. Për të gjitha këta që denonconi ju është shume e thjeshtë, kur të vini në pushtet, bëhet një ligj për të analizuar nga kanë ardhur këto para, të ngrihen dhe t’iu kthehen atyre që iu janë marrë, premtojani popullit këtë. Ka nevojë populli për qaje serioze ndoshta s’do keni sukses”, u shpreh demokrati./mxh

21:58 Pse në rrjete sociale na ka marrë malli për 2016-n: viti kur gjithçka dukej më e lehtë (Lifestyle)

By: Monika
21 January 2026 at 21:58

Mirë se u riktheve, 2016. Po, jemi në 2026, por mjaftoi pak “scrolling” këto ditë që të kuptojmë: kolektivisht, kemi vendosur ta injorojmë të tashmen dhe të kthehemi dhjetë vjet pas, në një epokë kur jeta dukej më e lehtë, më e thjeshtë, më pak e rënduar. E vështirë për t’u shpjeguar; duhej të ishe aty. Më mirë akoma, po të ishe adoleshent.

Nostalgjia është kaq e fortë, sa edhe njerëz të zakonshëm, edhe të famshëm po nxjerrin nga sirtarët fotot ikonike të asaj kohe, sikur po shfletojmë një album të përbashkët kujtimesh ku gjithçka duket më “light”.

Ishte mbretëria e skinny jeans aq të ngushta sa duhej të kërcenim për t’i veshur dhe të shtriheshim në shtrat për t’i mbyllur. Leggings-at ishin “uniformë” dhe askush s’e mendonte se një ditë do të demonizoheshin nga moda baggy. Pastaj bomber jacket, bikini Triangl super të ndezur (nëse e di, e di), print ushtarak, këmisha me kuadrata të lidhura në bel, suede, crop tops, t-shirt me grafika… dhe ai boho-chic-i që dukej sikur ishte bërë për Coachella.

Në atë (dis)komfort, choker-at ishin detaj i detyrueshëm: gjerdanë të ngushtë në qafë, të çdo lloji. Sot, me mendjen mbrapa, ndoshta ishte më mirë ta shtrëngonim qafën atëherë me chokers, sesa ta ndjenim sot “nyjën në fyt” nga përgjegjësitë e jetës së rritur. Dhe po sado “decluttering” të bëjmë çdo vit, një palë skinny dhe një choker diku i mbajmë, si hajmali, si relike, si provë që e dinim: një ditë do ktheheshin prapë.

Harroje “clean girl era”-n që dominon sot. Në 2016, skincare ende s’ishte fe popullore. Flitej më shumë për make-up: koleksione të pafundme tinti buzësh, nga nude te ngjyra ekstreme si vjollcë, e zezë, blu. Zgjatnin ditë të tëra më të qëndrueshme se çdo premtim dhe shumica prej nesh sot e paguajmë ende faturën e asaj kohe me buzë të thata dhe një balsam në xhep 24/7.

Edhe flokët ishin “playground”: ngjyra, paruke, eksperimente (me frymëzim nga Kylie Jenner dhe epoka e saj e re në beauty), plus gërsheta, gërsheta, gërsheta. Ishte koha kur shoqet në shkollë të preknin flokët mes orëve, si të ishe në backstage, jo në korridor.

Edhe interneti dukej më i pafajshëm. Snapchat ishte revolucion: postonim duke ditur që gjithçka zhdukej pas 24 orësh. Filtri i qenit, kurora me lule “cringe”? Ndoshta. Por shumë më pak toksik se filtrat e sotëm që të ndryshojnë fytyrën dhe të ngatërrojnë kufirin mes realitetit dhe fantazisë. Plus, Snapchat të njoftonte kur dikush bënte screenshot: avangardë.

Dhe pastaj erdhën Instagram Stories në verën e 2016-s. Ishin fëmija i Snapchat-it: ecën sepse Snapchat vrapoi. Por ta themi: atëherë postonim më shumë për qejf, për eksperiment, për vete. Sot shpesh postojmë për të tjerët, me më shumë kalkulim, sikur po shesim një estetikë, jo po ndajmë një copëz jete.

Edhe filtrat kishin një “shije” tjetër: ai Rio de Janeiro që e bënte gjithçka rozë. Ndërsa sot, me kamera super të avancuara në xhep, po kthehemi prapë te kamerat digjitale për “moments”, thjesht që të kapim atë ndjesinë e vjetër. Në 2016, një iPhone rozë dukej kulmi i cool-it aq sa s’donim as t’i vinim mbrojtëse, edhe sikur të thyhej te rrëzimi i parë. Sot, kur dëgjon që ekziston iPhone 17, të kap një ndjesi e lehtë “mosha po ecën”.

S’kishte TikTok kishte Musical.ly. Vine ishte burimi kryesor i të qeshurave: meme që lëviznin, të shkurtra dhe brilante. “Doomscrolling” nuk ishte epidemi. Algoritmi s’dukej sikur të njihte më mirë se shoqëria. Online dhe offline kishin ende kufi. Interneti ishte argëtim, jo zgjatim i identitetit.

Edhe shopping-u bëhej kryesisht “live”, jo me një klik. Dhe kjo, çuditërisht, na duket sot si luks.

2016 kishte edhe një soundtrack të pareplikueshëm: këngë që s’ishin thjesht hite, por “momente”. Pop-i ishte në epokën e artë: Sia, Coldplay, Drake, Chainsmokers, Shawn Mendes, Justin Bieber në “Purpose era”, Ariana Grande me super-hite… dhe Rihanna, kudo. Ishte koha kur një koncert të mbetej në trup, jo në galerinë e telefonit. Dhe ndoshta kjo është një nga arsyet pse na duket më e bukur: sepse e jetonim më shumë sesa e dokumentonim.

Në 2016, ideja e një pandemie globale dukej fantashkencë. Në kinema shkonim më shpesh, qanim me “Me before you”, ëndërronim me “La La Land”. Netflix sapo kishte nisur të bëhej “gjë” dhe askush s’e kuptonte se po vinte një revolucion i tërë në mënyrën si konsumojmë filma e seriale. Stranger Things sapo hapej si epokë.

Dhe, si çdo nostalgji e madhe, kishte edhe notat e hidhura: One Direction shpallnin pauzë dhe ne besonim realisht se “do ribashkohen”. Bota dukej më e qëndrueshme: edhe disa figura që sot s’janë më, atëherë të dukeshin të përjetshme.

Ndoshta s’mund të kthehemi mbrapa. Ndoshta as s’duhet. Por mund të kujtojmë si ndihej të ishe më i lehtë dhe, herë pas here, ta provojmë ta bëjmë prapë. Të postojmë më pak për të “dukur”, e më shumë për të “qenë”. Të shijojmë më shumë momentin, jo vetëm ta ruajmë.

Sepse ndoshta ajo që na mungon nga 2016 nuk janë skinny jeans, filtrat rozë apo Snapchat-i. Na mungon ndjesia se jeta s’ishte gjithmonë një provë, një garë, një performancë. Na mungon një lloj pafajësie digjitale. Dhe një frymëmarrje më e lirë./MXH

21:47 Japonia riaktivizon reaktorin në centralin bërthamor më të madh në botë

By: Monika
21 January 2026 at 21:47

Japonia ka riaktivizuar reaktorin e centralit bërthamor më të madh në botë për herë të parë që nga tërmeti dhe cunami shkatërrues i Fukushimës në vitin 2011, që mbyllën të gjithë reaktorët e vendit.

Vendimi ka të bëjë me reaktorin nr. 6 në centralin bërthamor Kashiwazaki-Kariwa, në veriperëndim të Tokios, dhe u mor pavarësisht shqetësimeve të forta për sigurinë nga banorët. Rinisja u vonua me një ditë për shkak të një mosfunksionimi në një sistem alarmi, ndërsa prodhimi i energjisë pritet të fillojë muajin tjetër.

Rinisja e centralit Kashiwazaki-Kariwa është hapi i fundit në përpjekjet e Japonisë për të rinisur programin e saj bërthamor, një proces që është ende larg përfundimit.

Gati 15 vjet pas aksidentit të Fukushimës më 11 mars 2011, shumë banorë ende nuk mund të kthehen në shtëpi për shkak të niveleve të larta të rrezatimit. Edhe pse Japonia i është përmbajtur planit të saj për çmontimin e centralit bërthamor Fukushima Daiichi deri në vitin 2051, ajo e ka shtyrë vazhdimisht procesin për shkak të vështirësive të ndryshme./MXH

21:36 Luksemburgu, shteti i parë në botë me transportin publik falas në të gjithë vendin

By: Monika
21 January 2026 at 21:36

Luksemburgu hyri në histori jo me një rekord sportiv apo një nismë simbolike, por me një vendim që prek përditshmërinë e çdo njeriu: e bëri transportin publik falas në shkallë kombëtare. Që nga 1 marsi 2020, autobusët, tramvajet dhe trenat në klasën standarde brenda territorit të vendit mund të përdoren pa biletë, pa abonim dhe pa asnjë pagesë.

Në një kohë kur shumë kryeqytete europiane flasin për ndotjen, trafikun dhe kostot e jetesës, Luksemburgu zgjodhi një rrugë të drejtpërdrejtë: të heqë barrierën financiare dhe ta kthejë lëvizjen në shërbim publik real. Për banorët, për ata që udhëtojnë çdo ditë për punë dhe për turistët, kjo do të thotë më pak stres, më pak procedura dhe një arsye më shumë për ta lënë makinën mënjanë.

Skema e transportit falas është e qartë: çdo udhëtim me autobus, tramvaj dhe tren të klasës së dytë brenda Luksemburgut është pa pagesë. Përjashtim bëjnë trenat e klasës së parë dhe linjat ndërkombëtare që dalin jashtë kufijve. Me fjalë të thjeshta, brenda vendit mjafton të hipësh dhe të udhëtosh.

Ky model ka edhe një efekt praktik që shpesh harrohet: e thjeshton në maksimum përvojën e përdoruesit. Nuk ka nevojë të kërkosh ku blihet bileta, nuk ka radhë, nuk ka konfuzion me tarifat dhe zonat, sidomos për vizitorët. Transporti publik shndërrohet në një zgjedhje spontane, jo në një detyrë logjistike.

Luksemburgu është një vend i vogël, por me një ritëm të lartë lëvizjeje. Trafiku rrugor ka qenë prej vitesh një nga sfidat e përditshme, i ndikuar edhe nga fluksi i udhëtarëve që hyjnë e dalin çdo ditë për arsye pune. Në këtë kontekst, transporti publik falas nuk është thjesht “dhuratë” për qytetarët, por një pjesë e një strategjie më të gjerë: ta bëjë alternativën publike aq të lehtë dhe tërheqëse sa të konkurrojë realisht makinën private.

Një tjetër shtysë është dimensioni social. Kur transporti kushton, ai bëhet pengesë për shumë familje, studentë, të rinj apo të moshuar. Kur transporti është falas, lëvizja për punë, shkollë, shërbime apo aktivitete sociale bëhet më e aksesueshme. Në këtë kuptim, politika nuk synon vetëm mjedisin, por edhe barazinë në mundësi.

Për turizmin, ky ndryshim i jep Luksemburgut një avantazh të rrallë: vizitori mund ta shohë vendin pa pasur një kosto të shtuar për lëvizjen. Një udhëtim në qytetin e Luksemburgut, një ndalesë në lagjet historike, një vizitë në kështjella apo zona natyrore bëhet më e thjeshtë, sepse transporti nuk është më “pjesë e buxhetit” që të detyron të bësh kompromis.

Kur lëvizja është e lirë dhe e lehtë, rritet edhe fleksibiliteti. Turistët nuk ndihen të lidhur vetëm pas qendrës, por mund të dalin jashtë saj, të eksplorojnë më shumë, të qëndrojnë më gjatë dhe të krijojnë një përvojë më të pasur. Në mënyrë indirekte, kjo mund të shpërndajë më mirë flukset turistike dhe t’i japë frymëmarrje edhe zonave jashtë itinerareve klasike.

Transporti falas është një sinjal i fortë, por vetë Luksemburgu e ka të qartë që vetëm falas nuk mjafton. Nëse autobusët vonohen, nëse trenat janë të mbushur, nëse frekuenca nuk i përgjigjet ritmit të qytetit, njerëzit prapë do ta zgjedhin makinën. Prandaj, masa lidhet me një ide më të gjerë të mobilitetit të qëndrueshëm: më shumë investim në rrjet, më shumë shërbim, më shumë kapacitet, më shumë lehtësi për qytetarin.

Në të njëjtën linjë është edhe objektivi afatgjatë për uljen e emetimeve dhe orientimin drejt një modeli më të pastër lëvizjeje, me fokus te transporti publik, biçikletat dhe infrastruktura urbane që i jep prioritet njerëzve, jo vetëm automjeteve. Ideja është që qyteti të funksionojë më mirë, jo thjesht të ketë bileta falas.

Shumë qytete europiane kanë eksperimentuar herë pas here me transport falas në nivel lokal, në ditë të caktuara ose për kategori të veçanta. Ajo që e bën Luksemburgun të veçantë është shkalla: një vend i tërë, me një politikë të unifikuar, e zbatuar në mënyrë të vazhdueshme.

Pikërisht për këtë arsye, Luksemburgu shihet sot si një laborator i hapur. Jo sepse ka gjetur një zgjidhje magjike për trafikun, por sepse ka vendosur një standard të ri se si mund të mendohet shërbimi publik: më i thjeshtë, më i arritshëm dhe më i lidhur me të ardhmen e qyteteve./MXH

21:24 Flamujt e kuq në lidhjen e Brooklyn & Nicola që zor se mund të injorohen

By: Monika
21 January 2026 at 21:24

Pas muajsh të tërë spekulimesh për tensione dhe drama brenda familjes Beckham, story-ve të Brooklyn Beckham, ku u nxorri “të palarat” prindërve, u zbuluan shumë më tepër sesa kushdo e kishte imagjinuar.

Mes akuzave, Brooklyn pretendoi se familja e tij është kontrolluese, se e urren gruan e tij pa asnjë arsye dhe se ka tentuar t’i ndajë. Ai madje shkoi deri aty sa deklaroi se nëna e tij, Victoria Beckham, “kërceu në mënyrë shumë të papërshtatshme” me të gjatë dasmës.

Për t’ju rifreskuar kujtesën: Brooklyn dhe Nicola Peltz nisën lidhjen në vitin 2019, u fejuan në 2020 dhe u martuan në 2022. Pak pas dasmës, nisën të qarkullonin thashetheme se ceremonia ishte një nga ato dasma VIP që gati sa nuk u shkatërrua fare nga momentet e sikletshme. Thuhet se Victoria dhe David Beckham nuk ishin shumë entuziastë për anëtaren e re të familjes dhe se Victoria kishte tentuar të linte në hije Nicola-n në ditën e saj të madhe.

Pa deklarata zyrtare nga asnjëra palë, gjithçka mbeti në nivel spekulimi… deri në gusht 2025, kur Brooklyn dhe Nicola rinovuan betimet e martesës. Në ceremoni ishin të pranishëm prindërit miliarderë të Nicola-s, por asnjë nga familja Beckham nuk ishte i ftuar.

Nga aty, thashethemet vetëm sa u përshkallëzuan. Në dhjetor 2025, vëllai më i vogël i Brooklyn, Cruz Beckham, pretendoi në Instagram se Brooklyn e kishte bllokuar atë dhe pjesën tjetër të familjes pa asnjë paralajmërim. As Brooklyn dhe as Nicola nuk reaguan publikisht… deri më 19 janar 2026, kur Brooklyn publikoi postimin “bombë”.

Siç pritej, interneti u nda në dy kampe: fansat e Brooklyn & Nicola kundër fansave të David & Victoria. Por pavarësisht ndarjes së opinionit, një gjë është e qartë për të gjithë: disa aspekte të martesës së Nicola Peltz dhe Brooklyn Beckham janë vërtet të çuditshme dhe flamuj të kuq.

Nicola Peltz është akuzuar më parë për sjellje abuzive

Një nga arsyet kryesore pse një pjesë e madhe e internetit mban anën e David dhe Victoria Beckham është fakti se Nicola Peltz, e cila është katër vite më e madhe se Brooklyn, është përballur më herët me akuza serioze.

Në vitin 2009, blogu Gawker publikoi pretendime se Nicola (vetëm 14 vjeçe në atë kohë) kishte bullizuar vazhdimisht dadot, shërbëtorët dhe stafin e familjes së saj. Madje u tha se ajo kishte shtyrë një dado nga shkallët dhe se disa punonjës kishin arritur në gjendje depresive ekstreme prej saj.

Megjithatë, këto akuza nuk u vërtetuan kurrë. Në vitin 2022, Daily Mail publikoi një artikull ku familjarë të dados së përfolur mohonin gjithçka, duke deklaruar se Nicola nuk kishte keqtrajtuar askënd. Sërish, kjo nuk mjaftoi për të ndryshuar opinionin publik, pasi shumë komentues spekuluan se intervista mund të ishte e paguar.

Përtej kësaj, qarkulluan edhe thashetheme se Nicola e kontrollonte totalisht ish-partnerin, Anwar Hadid, vëllanë e motrave Hadid, gjatë lidhjes së tyre. Anwar ishte asokohe 17 vjeç, ndërsa Nicola 22, por edhe këto mbeten pa prova konkrete.

Sidoqoftë, për shumë njerëz vlen parimi “ku ka zë, s’del pa gjë”, dhe kjo ngre shqetësime për martesën e saj me Brooklyn.

Brooklyn Beckham ka mbi 70 tatuazhe të dedikuara për Nicola Peltz

Brooklyn Beckham është i njohur për pasionin e tij për tatuazhet. Por ajo që habit është fakti se mbi 70 prej tyre janë të lidhura drejtpërdrejt me Nicola-n. Po, 70.

Mes tyre janë betimet e martesës, fjala “i martuar”, emri i gjyshes së saj dhe fytyra e Nicola-s. Nicola, nga ana tjetër, ka vetëm një tatuazh me emrin e Brooklyn në shpinë, një kontrast i qartë.

Psikologu Dr. Raffaello Antonino i tha PopSugar se tatuazhet në çift mund të lidhen me stile ankthioze të lidhjes, ku tatuazhi shërben si një mënyrë për të ulur frikën nga braktisja, diçka që mund të jetë “potencialisht e dëmshme”. Sigurisht, askush nuk mund të diagnostikojë Brooklyn vetëm nga tatuazhet, por 70 tatuazhe tingëllojnë paksa obsesive, intensive dhe pasiguri nga ana e tij.

Gjithçka ndodhi shumë shpejt dhe Brooklyn ishte shumë i ri.

Një tjetër aspekt i çuditshëm i martesës së tyre është shpejtësia me të cilën ndodhi gjithçka. Kur u njohën në 2019, Brooklyn ishte 20 vjeç dhe Nicola 24. Ata u puthën për herë të parë vetëm dy ditë më vonë, e bënë lidhjen zyrtare në Instagram pas tre muajsh dhe u fejuan vetëm gjashtë muaj më pas. Në momentin e fejesës, Brooklyn ishte vetëm 21 vjeç, ndërsa Nicola 25.

Në jetën reale, një diferencë prej katër vitesh nuk është e madhe. Por në këtë rast, shumë njerëz ngritën vetullat. Vetë Brooklyn ka pranuar se nuk është ndier kurrë i qetë në shtëpinë ku u rrit. Kjo, e kombinuar me moshën e tij, ngre pikëpyetje nëse ai ishte emocionalisht i pjekur për një angazhim kaq serioz me një partnere më të madhe në moshë.

Ai ka lënë të kuptohet se martesa me Nicola-n i dha guximin të largohej nga një ambient familjar ku nuk ndihej mirë, por të martohesh për t’i shpëtuar familjes, rrallëherë përfundon mirë.

Për më tepër, marrëdhëniet me diferencë moshe mund të krijojnë pabarazi pushteti, veçanërisht kur Nicola ka qëndrueshmëri të madhe financiare dhe mbështetje nga familja e saj miliardere, ndërsa Brooklyn ende nuk ka ndërtuar një karrierë të qëndrueshme dhe mund të jetë distancuar nga pasuria e familjes Beckham./MXH

❌
❌