Gazeta Si – A i ka shpëtuar Aeroporti i Lajpcigut një katastrofe edhe më të madhe sesa mendohej dje, pas zbulimit të një droni të pajisur me lëndë shpërthyese?

Sipas gazetës gjermane “Süddeutsche Zeitung”, avioni ukrainas i transportit të mallrave “Antonov” – i cili me gjasë ishte objektivi i dronit – ishte i ngarkuar me municion për Ukrainën.

Raportohet se avioni vinte nga Franca dhe kishte bërë një ndalesë në Lajpcig; ky informacion përmbahet në një raport konfidencial të policisë.

Aeroporti Lajpcig/Halle shërben si një nyje logjistike për ndihmën ushtarake dhe humanitare drejt Ukrainës.

Dje, aty ishin të parkuar katër avionë transporti “Antonov” dhe pikërisht pranë tyre, një punonjës vuri re një dron, të cilin më pas e rrëzoi.

Vetëm kur policia dhe shërbimet e sigurisë mbërritën në vendngjarje, u bë e qartë se droni mbante gjithashtu një paketë me 800 gramë lëndë shpërthyese të fuqishme, të llojit “Semtex”.

Megjithatë, mekanizmi ndezës ishte shkëputur nga lënda shpërthyese, çka do të thotë se droni nuk shpërtheu. Droni u neutralizua dhe u dërgua për hetime të mëtejshme; në këtë hetim është përfshirë edhe NATO-ja.

Pak kohë pas zbulimit të dronit, një avion tjetër – i cili po përpiqej të kryente një manovër rrethimi (për t’u rikthyer për ulje) mbi aeroport – u përplas në ajër me një objekt fluturues të panjohur. Avioni pësoi dëmtime të lehta, por arriti të ulej i sigurt në Hanover.

Ende nuk dihet zyrtarisht se kush qëndron pas këtyre incidenteve, ndonëse sipas ministrit gjerman Alexander Dobrindt, droni nuk ishte vepër e amatorëve.

Sipas raportimeve, droni i gjetur ishte projektuar për të anashkaluar masat më moderne të mbrojtjes kundër dronëve. Sipas Dobrindt-it, është e mundshme që për incidentin të jetë përgjegjës një shtet tjetër.

Ministri foli dje për një “skenar të ri kërcënimi” me natyrë hibride, duke iu referuar llojit të luftës moderne që zhvillohet njëkohësisht në fronte të shumta.

The post Avioni ukrainas në aeroportin e Lajpcigut, ku u gjet një dron, ‘mbante municion’ appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Pica më e mirë në Evropë nuk gjendet në Napoli, Romë apo Milano. Për vitin 2026, do t’ju duhet të rezervoni një fluturim për në Londër, ku “Napoli on the Road” ka zënë vendin e parë në udhërrëfyesin “50 Top Pizza Europe” – që konsiderohet si një nga standardet më autoritare të sektorit – për të tretin vit radhazi.

Çmimi u dorëzua gjatë një ceremonie në tregun “Bernabéu” të Madridit dhe vjen në një moment të veçantë për picerinë, e cila sapo ka hapur pikën e saj të tretë në Soho, pas atyre në Chiswick dhe Richmond.

Renditja është rezultat i punës së inspektorëve të guidave, të cilët i vizitojnë piceritë në mënyrë anonime për të vlerësuar brumin, cilësinë e përbërësve, shërbimin, listën e pijeve, atmosferën dhe kujdesin ndaj klientit. Rezultati ofron një pasqyrë të picave më të mira që mund të gjenden jashtë Italisë.

Podiumi evropian: nga Spanja në Francë – Menjëherë pas liderit me bazë në Londër, renditet “Baldoria” e Madridit – e drejtuar nga Ciro Cristiano – e cila ruan gjithashtu titullin e picerisë më të mirë në Spanjë.

Vendi i tretë i takon “IMperfetto”-s në Puteaux, në periferi të Parisit, një sipërmarrje e Tonino Cogliano-s dhe Simone Lombardi-t.

Dhjetëshen e parë e plotësojnë “50 Kalò London” e Ciro Salvo-s, “Sartoria Panatieri” në Barcelonë, “Pizza Zulu” në Gjermani, “nNea” në Amsterdam, “Sapori Italiani U Taliana” në Bratislavë, “Forno d’Oro” në Lisbonë dhe “Via Toledo” në Vjenë.

Është një hartë që ilustron se sa me sukses kultura e picës napolitane e ka pushtuar kontinentin, duke e rishpikur veten dhe duke mbetur njëkohësisht besnike ndaj identitetit të saj.

Picajoli që ka pushtuar Evropën? – Pas suksesit të “Napoli on the Road” qëndron Michele Pascarella, një picajol nga rajoni i Kampanjës, i cili vitet e fundit është shndërruar në një nga figurat më me ndikim në skenën ndërkombëtare.

I rritur mes miellit dhe brumit, ai filloi të punonte në piceritë e rajonit të tij të lindjes që në moshë shumë të re, përpara se të shpërngulej në Londër në vitin 2016 me synimin për të sjellë picën autentike napolitane përtej Kanalit të La Manshit.

Kapitulli i parë i rrugëtimit të tij ishte një kamionçinë e thjeshtë ushqimore që ndalej në tregjet e Londrës; radhët e gjata që krijoheshin te tezga e tij, tregonin se projekti e kishte gjetur audiencën e vet.

Që aty, ai përjetoi një rritje të vazhdueshme, e cila çoi në drejtimin e tre restoranteve në kryeqytetin britanik dhe në krijimin e një ekipi me dhjetëra punonjës.

Në vitin 2023, Pascarella u shpall gjithashtu “Picajoli Global i Vitit” (Global Pizza Maker of the Year), një vlerësim që konsolidoi pozicionin e tij ndërkombëtar.

Ndërsa festonte triumfin e tij të fundit evropian, ai ia dedikoi çmimin ekipit të tij: “Sfida nuk ka qenë kurrë thjesht përgatitja e një pice të shkëlqyer, por ndryshimi i perceptimit se çfarë mund të jetë një piceri. E nisëm me vetëm një person; sot jemi 84 veta”.

Pse Italia nuk shfaqet në renditjen evropiane? Kjo është pyetja që shumë njerëz i bënë vetes kur panë listën: si është e mundur që vendi sinonim i picës të mos ketë asnjë piceri mes më të mirave të Evropës?

Përgjigjja është e thjeshtë. Italia nuk merr pjesë në renditjen evropiane, sepse “50 Top Pizza” i kushton asaj një listë të veçantë dhe ekskluzive.

Si vendlindja e picës, ajo vlerësohet në mënyrë të pavarur përmes një renditjeje të rezervuar tërësisht për piceritë më të mira italiane.

Ky nuk është një rast përjashtimi apo refuzimi, por një vendim editorial që mundëson një krahasim të drejtpërdrejtë të picerive në pjesën tjetër të kontinentit.

Megjithatë, njëzet piceritë më të mira nga lista evropiane do të kualifikohen për renditjen “100 Piceritë më të Mira në Botë”, e cila pritet të shpallet më 15 shtator në “Teatro Mercadante” të Napolit.

Pica evropiane vazhdon të rritet – Edicioni i dhjetë i udhërrëfyesit pasqyron një lëvizje gjithnjë e më dinamike.

Janë vlerësuar rreth 200 piceri në 35 vende evropiane dhe, për të shënuar përvjetorin, renditja është zgjeruar në mënyrë të jashtëzakonshme për të përfshirë 60 vende.

Spanja është vendi më i përfaqësuar me 29 piceri, e ndjekur nga Franca me 24 dhe Anglia me 22. Sa u përket qyteteve, Parisi kryeson me 17 piceri në udhërrëfyes, duke lënë pas Londrën me 15 dhe Madridin me 9.

Këto shifra tregojnë se si pica në stilin napolitan është shndërruar në një gjuhë universale. Edhe pse rrënjët e saj mbeten italiane, talenti i picajolëve i ka kapërcyer kufijtë, duke e shndërruar një simbol të kuzhinës në një trashëgimi të përbashkët gastronomike evropiane – një trashëgimi që flet çdo gjuhë pa e humbur kurrë aromën karakteristike të furrës me dru.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Pica më e mirë në Europë? Ka një zemër napolitane… por nuk ndodhet në Itali! appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Kur presidenti Donald Trump anuloi një sulm të planifikuar ndaj Iranit dhe njoftoi rikthimin në tryezën e negociatave për paqe, çmimet e naftës ranë ndjeshëm.

“Jam dakord të pezulloj bombardimet dhe sulmin ndaj Iranit”, shkroi Trump në platformën e tij Truth Social, duke e cilësuar si një nder mundësinë për t’i dhënë fund një problemi afatgjatë.

Ishte 8 prill, kur Trump shpalli një armëpushim me Iranin. Brenda asaj dite, çmimi i naftës ra me 13%.

Gjatë pesë muajve të fundit, Trump ka deklaruar disa herë se negociatat me Iranin po përparojnë, duke bërë që të anulojë veprime të planifikuara ushtarake dhe duke sjellë rënie të menjëhershme të çmimeve të naftës.

E njëjta gjë ndodhi edhe javën e kaluar, kur nafta ra me 20% brenda tre ditësh pasi Trump pezulloi planet për një sulm ndaj Iranit. Edhe tani, çmimet janë ulur me 5% pasi presidenti amerikan anuloi atë që e quajti një “sulm masiv” dhe tha se bisedimet do të rifillonin.

Por, pavarësisht përsëritjes së të njëjtit skenar, tregu i naftës vazhdon t’u besojë deklaratave të Trump për një marrëveshje të afërt paqeje.

“Është bërë një përparim i madh drejt një marrëveshjeje të plotë dhe përfundimtare me përfaqësuesit e Iranit”, tha Trump në një tjetër deklaratë, ndërsa pranoi të shtynte një ndërhyrje ushtarake në ngushticën e Hormuzit.

Ishte një tjetër episod i të njëjtit model. Pas kësaj deklarate, në maj, çmimi i naftës ra me 13% brenda tri ditësh.

Andy Lipow, president i kompanisë Lipow Oil Associates, e përshkroi situatën si “episodi i 15-të i Ditës së Qenit të Tokës”, duke iu referuar përsëritjes së vazhdueshme të të njëjtit skenar.

Që nga fillimi i luftës, tregu ka qenë i paqëndrueshëm. Nafta është rritur me 9% ose më shumë në disa periudha, por rëniet kanë qenë më të shpeshta, sidomos pas deklaratave nga Trump ose administrata e tij për përparim në negociata apo rihapjen e ngushticës së Hormuzit.

Më 10 mars, pas një deklarate të Sekretarit amerikan të Energjisë Chris Wright për një operacion detar në ngushticë, nafta ra me 11%.

Më 23 mars, pas një postimi të Trump ku shkruante se SHBA-ja dhe Irani kishin zhvilluar “bisedime shumë të mira dhe produktive”, çmimi i naftës ra sërish me 11%.

Më 29 maj, pas deklaratës së tij se negociatat me Iranin “po ecin mirë”, nafta ra me 10%.

Pse tregu ende shpreson?

Pavarësisht zhgënjimeve të përsëritura, tregu mund të ketë disa arsye për të mbajtur optimizmin.

Para luftës, shqetësimi kryesor ishte mbifurnizimi. Vendet e OPEC-ut po rrisnin prodhimin ndërsa kërkesa globale mbetej e dobët. Rezervat botërore të naftës ishin në nivele historike të larta dhe prodhimi tejkalonte konsumin me miliona fuçi në ditë.

Më pas, gjatë konfliktit, bota u detyrua të mësohej me mundësinë e humbjes së rreth 13 milionë fuçive naftë në ditë që kalojnë përmes ngushticës së Hormuzit.

Një pjesë e furnizimit u zëvendësua përmes rrugëve alternative, përfshirë transportin përmes Arabisë Saudite drejt Detit të Kuq. Një tjetër pjesë u mbulua nga rezervat strategjike të vendeve perëndimore, ndërsa Kina përdori rezervat e saj të mëdha dhe uli importet.

Kur ngushtica e Hormuzit u hap përkohësisht në qershor dhe rreth 200 milionë fuçi naftë dolën shpejt nga Gjiri Persik, tregu u përball papritur me një tepricë furnizimi dhe çmimet ranë.

Rreziku i fshehur në rezervat e naftës

Megjithatë, diferenca mes çmimit aktual të naftës dhe gjendjes reale të tregut nuk ka qenë pothuajse kurrë kaq e madhe.

Rezervat komerciale të naftës po bien me shpejtësi. Një nga shembujt më të rëndësishëm është Cushing në Oklahoma, qendra kryesore amerikane ku nafta ruhet, vlerësohet dhe shpërndahet në rafineri.

Sipas Administratës amerikane të Informacionit për Energjinë, rezervat në Cushing kanë rënë në rreth 18.6 milionë fuçi, nën nivelin kritik prej 20 milionë fuçish.

Nëse rezervat vazhdojnë të bien, mund të arrihet një pikë ku infrastruktura nuk mund të funksionojë normalisht dhe furnizimi të mos përballojë më kërkesën.

Sipas ekonomistëve, rezervat globale janë gjithashtu pranë niveleve të stresit operacional. Në kushte të tilla historikisht, çmimet e naftës kanë qenë rreth 20% më të larta.

Nëse furnizimi përmes Gjirit Persik nuk rikthehet në mënyrë të qëndrueshme, tregu mund të arrijë një “pikë kthese”, ku rezervat nuk mund të kompensojnë më mungesën e naftës.

Në atë skenar, zgjidhja e vetme do të ishte rritja e fortë e çmimeve për të ulur kërkesën. Sipas disa vlerësimeve, nafta mund të kalojë edhe 150 dollarë për fuçi.

Kjo mund të ndodhë shumë shpejt. Por për momentin, tregu vazhdon të besojë se një marrëveshje paqeje është vetëm një hap larg./ CNN

The post ‘Te Trumpi ne besojmë’! Pse tregu i naftës ende bindet nga premtimet për paqe appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një “pushtim” i ri i mundshëm i Ceutës nga migrantët më 15 gusht është një mundësi reale. Kështu raporton “Cadena Ser”, duke iu referuar burimeve të inteligjencës spanjolle.

Raporti thekson se Qendra Kombëtare e Inteligjencës e Spanjës (CNI) e konsideron “plotësisht të besueshme” fushatën në rrjetet sociale, e cila bën thirrje për një hyrje të re masive në enklavën spanjolle pikërisht në ditën e 15 gushtit.

Për më tepër, ekziston mundësia që organizatorët ta zhvendosin datën më herët për të përfituar nga elementi i befasisë, duke pasur parasysh vëmendjen e gjerë mediatike që ka shkaktuar buja në internet.

Prej ditësh, CNI po monitoron grupet në Facebook dhe WhatsApp, si dhe profilet në TikTok, ku po qarkullojnë mesazhe dhe informacione të pasakta lidhur me të ashtuquajturat mangësi në kontrollet kufitare.

Gjatë një konference për shtyp, zëdhënësi i Komisionit Evropian, theksoi se ishte “konfirmuar ekzistenca e kanaleve për manipulimin e informacionit dhe ndërhyrje nga jashtë – konkretisht ruse – të cilat synuan me shpejtësi të amplifikonin situatën lidhur me Ceutën në platforma të ndryshme duke filluar nga 30 korriku, edhe pse nuk ishte konstatuar asnjë aktivitet i tillë në ditët paraprake”.

Pavarësisht kësaj situate, ekzekutivi i BE-së “do të vazhdojë të bashkëpunojë me shtetet anëtare, platformat e ndryshme dhe autoritetet kompetente për të vlerësuar situatën, veçanërisht në lidhje me dezinformimin”.

The post Inteligjenca spanjolle paralajmëron një ‘mësymje’ të re të emigrantëve më 15 gusht appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Gjatë javëve të fundit, një krizë e rëndë uji ka shkaktuar probleme në të gjithë Evropën; një nga pasojat më të dukshme është rënia e nivelit të ujit në lumenj.

Nivelet e ulëta të ujit kanë nxjerrë në pah objekte dhe artefakte që zakonisht qëndrojnë të zhytura: përgjatë Danubit – lumit më të gjatë të kontinentit pas Vollgës – kanë dalë në sipërfaqe, ndër të tjera, rrënoja të anijeve të ndryshme ushtarake, një bombë e Luftës së Dytë Botërore dhe mbetjet e një mamuthi.

Në pjesën e lumit që ndan Serbinë dhe Rumaninë, pranë qytetit serb të Prahovës, kanë rishfaqur rreth 20 anije të një flotë gjermane; nazistët i kishin fundosur ato qëllimisht në vitin 1944, ndërsa tërhiqeshin nga zona.

Ndonëse ato tërheqin vëmendjen e fotografëve dhe kalimtarëve, ato përbëjnë rrezik për lundrimin, si duke penguar kalimin e mjeteve lundruese, ashtu edhe për shkak se mbeten të ngarkuara me eksplozivë dhe municione.

Në vitin 2024, qeveria serbe nisi një nismë për t’i hequr ato, megjithatë pothuajse të gjitha mbeten në vend. Rrënoja anijesh të fundosura kanë dalë në sipërfaqe edhe në Hungari e Kroaci.

Ndërkohë, në Ryahovo, në verilindje të Bullgarisë, u zbuluan fragmente kockash kafshësh, të cilat u dërguan për ekzaminim në një muze historik aty pranë.

Sipas drejtorit të muzeut, Nikolay Nenov, ato me shumë gjasa i përkasin një mamuthi leshatak (Mammuthus primigenius), një specie që ka jetuar në pjesë të ndryshme të Tokës midis 200,000 dhe 5,000 viteve më parë.

Nenov e konsideron gjetjen të rëndësishme – edhe pse jo të jashtëzakonshme – si për faktin se mbetjet janë ruajtur mirë, ashtu edhe sepse, ndryshe nga raste të ngjashme, ato u gjetën në një zonë të kufizuar, çka sugjeron se i përkisnin një kafshe të vetme.

The post Tharja e Danubit nxjerr anije luftarake dhe mbetje mamuthësh appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Strategjia e Iranit për të kundërshtuar fuqinë ushtarake të kundërshtarëve të tij përmes goditjes së interesave ekonomike ka nxjerrë në pah një dobësi të re të një prej sektorëve më të rëndësishëm të së ardhmes: qendrat e të dhënave që furnizojnë inteligjencën artificiale.

Përveç rafinerive, eksporteve të naftës dhe zonave turistike të vendeve fqinje, Irani ka zgjeruar objektivat drejt infrastrukturës teknologjike, duke goditur qendra të të dhënave në rajonin e Gjirit. Shtetet e Bashkuara, nga ana tjetër, kanë goditur një qendër të tillë në territorin iranian.

Ndërsa qendrat e të dhënave kanë qenë prej kohësh objektiva të sulmeve kibernetike, sulmet fizike ndaj tyre shënojnë një zhvillim të ri. Kjo përbën një sfidë për qeveritë që e konsiderojnë inteligjencën artificiale një element kyç për sigurinë kombëtare dhe rritjen ekonomike, si edhe për kompanitë teknologjike që kanë investuar miliarda dollarë në ndërtimin e këtyre objekteve.

Një front i ri në luftë

Sipas të dhënave të bëra publike, Irani dhe Shtetet e Bashkuara kanë sulmuar të paktën pesë qendra të të dhënave në rajonin e Gjirit. Një prej objektivave ishte një qendër e kompanisë Amazon në Bahrein, e cila u godit për herë të dytë nga një sulm me raketa iraniane.

Amazon nuk ka komentuar mbi sulmin, por platforma e saj e shërbimeve cloud, Amazon Web Services (AWS), ka raportuar ndërprerje në rajon që pas një sulmi të mëparshëm. Pamjet satelitore kanë treguar dëme të konsiderueshme në objekt.

Që në ditët e para të konfliktit, Irani e bëri të qartë se i konsideron qendrat e të dhënave si objektiva të ligjshëm ushtarakë. Garda Revolucionare Islamike e Iranit publikoi një listë me 29 objektiva teknologjikë në rajon, ku përfshiheshin qendra të lidhura me kompani si Amazon, Google, Microsoft, Nvidia dhe Palantir.

Pas sulmit ndaj qendrës së Amazon në korrik, autoritetet iraniane deklaruan se objekti u godit pasi kompania ofron shërbime cloud për institucione të inteligjencës dhe ushtrisë amerikane.

Zemra teknologjike e Gjirit

Qendrat e të dhënave në rajonin e Gjirit nuk janë të rëndësishme vetëm për ushtrinë amerikane dhe industrinë e inteligjencës artificiale, por edhe për ambiciet teknologjike të vendeve të pasura të rajonit.

Arabia Saudite ka orientuar një pjesë të rëndësishme të fondit të saj sovran prej rreth 1 trilion dollarësh drejt inteligjencës artificiale, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe kanë nënshkruar projekte gjigante për ndërtimin e qendrave të AI.

Vendet e Gjirit, përfshirë Arabinë Saudite, Emiratet, Katarin, Bahreinin, Kuvajtin dhe Omanin, kanë premtuar investime prej më shumë se 2 trilionë dollarësh në projekte të lidhura me inteligjencën artificiale dhe teknologjinë amerikane.

Sipas analistëve, ky afrim me SHBA-në i ka bërë këto vende pjesë të garës globale për AI, por njëkohësisht i ka ekspozuar ndaj kërcënimeve të reja.

“Këto sulme rrezikojnë të dëmtojnë besimin në një rajon që pritet të ketë një rol të madh në inovacionin dhe investimet në inteligjencën artificiale”, tha Helima Croft, drejtore e strategjisë globale në RBC Capital Markets.

Një problem i vjetër me një kërcënim të ri

Qendrat e të dhënave nuk janë një koncept i ri. Ato kanë ekzistuar prej dekadash dhe ushtritë i kanë përdorur gjithmonë sistemet e komunikimit si objektiva në konflikte.

Por shpërthimi i një qendre të dhënash si objekt fizik lufte është një zhvillim i ri.

Arsyeja është se inteligjenca artificiale është bërë një aset ekonomik dhe strategjik. Duke goditur këto qendra, një kundërshtar mund të shkaktojë dëme të mëdha me kosto relativisht të ulët, për shembull përmes dronëve.

“Qendrat e të dhënave nuk kanë një shenjë që thotë: ‘Këtu ruhen të dhëna ushtarake’”, tha Andrew Reddie, profesor i politikave publike në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley. Sipas tij, të njëjtat qendra mund të përdoren njëkohësisht për qëllime ushtarake dhe komerciale.

Çfarë ndodh më tej?

Sulmet e fundit kanë pasoja të rëndësishme për kompanitë që ndërtojnë qendra të të dhënave dhe qeveritë që kërkojnë t’i tërheqin këto investime.

Këto objekte janë në thelb magazina gjigante me pajisje jashtëzakonisht të shtrenjta brenda dhe nuk është e lehtë të mbrohen plotësisht nga bomba apo dronë.

Për këtë arsye, sistemet ndërtohen me kopje rezervë dhe shpërndarje të të dhënave në disa qendra. Nëse një objekt del jashtë funksionit, informacioni dhe fuqia kompjuterike mund të zhvendosen në një qendër tjetër.

Megjithatë, rreziku i ri mund të ndikojë në vendimet e kompanive teknologjike. Edhe pse vendet e Gjirit vazhdojnë të kenë fonde të mëdha dhe ambicie për AI, investitorët mund të mendojnë dy herë përpara se të ndërtojnë objekte të reja në rajone ku siguria fizike vihet në pikëpyetje.

Edhe sigurimi i këtyre qendrave po bëhet më i kushtueshëm, ndërsa disa kompani sigurimesh po hezitojnë të mbulojnë rreziqe të tilla.

Me çmimet në rritje për çipat, materialet e ndërtimit dhe fuqinë punëtore, industria e inteligjencës artificiale përballet tashmë me një sfidë të re: si të mbrojë infrastrukturën që po ndërton të ardhmen digjitale të botës/Cnn/

The post Lufta me Iranin ka zbuluar dobësinë e rrezikshme të ekonomisë së AI appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një pjesë e historisë së Atalantës është në prag të largimit. Berat Gjimshiti nuk do të jetë shtylla kryesore e mbrojtjes së re me katër lojtarë të trajnerit Sarri.

Sipas mediave italiane, zëvendëskapiteni i “Nerazzurrëve” i ka kërkuar hapur klubit leje për t’u transferuar te Al-Diriyah, në ligën saudite.

Klubet arabe ishin interesuar për futbollistin shqiptar të kombëtares – i lindur në vitin 1993 – që prej pranverës, duke e ndjekur atë prej dy vitesh.

Pas Kupës së Botës, numri dhe intensiteti i këtyre ofertave u shtuan, duke fituar gradualisht mendjen dhe zemrën e lojtarit me numrin 19 të Atalantës, i cili tashmë është gati për një ndryshim të madh në jetë.

Dëshirat e lojtarit

Atalanta kishte shpresuar ta mbante atë, duke pasur parasysh rëndësinë e përvojës së tij – të kombinuar me cilësitë e lidershipit dhe aftësitë teknike – brenda skemës taktike të ekipit.

Megjithatë, marrëdhënia e besimit dhe respektit të ndërsjellë, e ndërtuar ndër vite, e shtyu klubin t’ia plotësonte kërkesën në vend që t’i dilte pengesë.

Al-Diriyah i ka ofruar Gjimshitit një kontratë dyvjeçare me vlerë 3 milionë euro – e njëjta shifër që i është ofruar Atalantës si tarifë transferimi.

Dhe kështu, pikërisht kur trajneri Sarri po e përfshinte atë në planet për linjën mbrojtëse me katër lojtarë, Gjimshiti i kërkoi klubit ta lejonte të largohej drejt Arabisë Saudite.

Një “bir” i adoptuar i Bergamos

Aktualisht, Atalanta po negocion me drejtuesit e Al-Diriyah për të arritur një marrëveshje financiare që kënaq të gjitha palët e përfshira.

Megjithatë, pas 334 paraqitjeve në më shumë se një dekadë (me 11 gola dhe 10 asiste të regjistruara), lojtari – tashmë një “bir” i adoptuar i Bergamos, kontrata e të cilit skadonte më 30 qershor 2027 – është gati të largohet.

Kapiteni i kombëtares shqiptare, i lindur në Zyrih – bashkëshortja e të cilit, Alisa, hapi së fundmi një butik për markën e saj të veshjeve, “Jalizè Couture”, në Via Borfuro në qendër të Bergamos – ëndërron ta mbyllë karrierën në Arabinë Saudite.

Ky vendim nxitet nga përfitime të konsiderueshme financiare; një zgjedhje që po bëhet gjithnjë e më e shpeshtë nga lojtarët e Serisë A, përfshirë ata të Atalantës.

Gjimshiti mbërriti në Bergamo në vitin 2016. Pas dy vitesh në huazim – fillimisht te Avellino dhe më pas te Benevento – ai u bë një shtyllë e mbrojtjes bergamaske, duke filluar nga viti 2018 dhe duke shfaqur aftësi të shkëlqyera në lojën në ajër për të ndalur sulmet para portës me ndërhyrje vendimtare dhe në kohën e duhur.

Këto cilësi u zhvilluan paralelisht me rritjen e tij personale; ai fitoi vetëbesim, ndërsa familja e tij zgjerohej (tashmë është baba i tre fëmijëve: Lion Aron, Adria Jela dhe Aron Noah).

The post Prapaskena, Berat Gjimshiti i kërkoi Atalantës të largohet drejt Arabisë Saudite appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Testimi i ujërave të zeza nga avionët mund të zbulojë patogjenët që qarkullojnë në popullatë disa javë përpara se ata të identifikohen nga sistemet tradicionale të survejimit global.

Ky është përfundimi i një studimi pilot të zhvilluar nga autoritetet shëndetësore të SHBA-së dhe Britanisë së Madhe, që sugjeron se kjo metodë mund të shërbejë si një mjet i ri paralajmërues për përgatitjen ndaj shpërthimeve epidemike.

Njerëzit udhëtojnë vazhdimisht për punë, turizëm apo arsye familjare, duke kaluar kufij dhe kontinente. Bashkë me ta, edhe viruset dhe bakteret që gjenden në organizmin e tyre mund të përhapen në vende të reja.

Programi pilot, i realizuar nga Qendrat Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC) dhe Agjencia e Sigurisë Shëndetësore të Mbretërisë së Bashkuar, analizoi ujërat e zeza nga fluturime ndërkombëtare që lidhin dy aeroporte.

Studiuesit zbuluan se mbetjet ujore të avionëve mund të mblidhen dhe analizohen në mënyrë sistematike, duke ofruar të dhëna të rëndësishme për qarkullimin e patogjenëve, pa cenuar privatësinë e pasagjerëve apo kompanive ajrore.

“Monitorimi i ujërave të zeza të aviacionit ka potencialin të përmirësojë sigurinë biologjike ndërkufitare”, shkruan autorët e studimit.

Avionët si pika vrojtimi për viruset

Udhëtimet ajrore ndërkombëtare mund të përshpejtojnë përhapjen e patogjenëve për shkak të lëvizjes së shpejtë të miliona njerëzve. Për këtë arsye, aeroportet mund të shërbejnë si pika të rëndësishme vrojtimi për identifikimin e hershëm të kërcënimeve shëndetësore.

Gjatë periudhës mars 2024–janar 2025, studiuesit mblodhën 424 mostra nga fluturime mes SHBA-së dhe Britanisë së Madhe.

Rreth 75% e mostrave rezultuan pozitive për të paktën një patogjen të frymëmarrjes, përfshirë viruset e gripit A dhe B, virusin që shkakton COVID-19 dhe virusin respirator sincicial (RSV), të gjitha sëmundje shumë ngjitëse.

Ndërkohë, rreth 72% e mostrave përmbanin të paktën një patogjen që lidhet me sëmundjet gastrointestinale.

Sipas studiuesve, ujërat e zeza të avionëve janë veçanërisht të dobishme për monitorim sepse përmbajnë përqendrime të larta të materialit biologjik njerëzor dhe nuk ndikohen nga burime të tjera si aktivitetet bujqësore apo industriale.

Një tjetër avantazh është se kjo metodë mund të realizohet pa ndërprerë aktivitetin e aeroporteve dhe pa pasur nevojë për testimin apo përfshirjen e drejtpërdrejtë të udhëtarëve.

Varianti i COVID-19 u zbulua më herët nga avionët

Një shembull i rëndësishëm ishte zbulimi i variantit XEC të COVID-19 në fluturimet me origjinë nga Britania e Madhe më 17 shtator 2024.

Ky variant u identifikua në këto mostra katër javë përpara se të zbulohej në fluturimet me origjinë nga SHBA-ja.

Rasti i parë klinik i XEC në SHBA u regjistrua në korrik 2024, por të dhënat nga ujërat e zeza të komuniteteve dhe avionëve treguan se përhapja e konsiderueshme në vend nisi vetëm në mesin e tetorit.

Sipas autorëve, kjo tregon se monitorimi i ujërave të zeza të avionëve mund të jetë një tregues shumë i ndjeshëm për lëvizjen e varianteve të reja dhe përhapjen e tyre ndërkombëtare.

Studiuesit propozojnë krijimin e një rrjeti global aeroportesh “sentinel”, ku të dhënat nga ujërat e zeza të kombinohen me analizën gjenetike të viruseve dhe shkëmbimin e shpejtë të informacionit.

Një sistem i tillë do t’u mundësonte qeverive të reagonin më herët ndaj kërcënimeve të reja shëndetësore dhe të merrnin masa më të targetuara, duke shmangur masa më ekstreme si mbylljet e kufijve apo kufizimet e udhëtimeve./ Euronews/

The post Studimi/ Ujërat e zeza të avionëve mund të paralajmërojnë pandemitë e ardhshme appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Disney dhe TikTok kanë arritur një marrëveshje që do t’u lejojë krijuesve të përmbajtjeve të përdorin fragmente nga filmat e Disney-t dhe kompanive të saj nën pronësi në videot e tyre.

Kjo do të thotë se skena nga disa prej ekskluziviteteve më të mëdha në botë, si Star Wars, Toy Story dhe universi kinematografik Marvel, pritet të shfaqen së shpejti në videot e krijuesve në TikTok. Përmbajtjet do të shpërndahen gjithashtu edhe në platformën e videove të shkurtra të Disney-t, Verts.

Programi do të nisë fillimisht në SHBA dhe më pas do të zgjerohet në vende të tjera.

As Disney dhe as TikTok nuk kanë bërë publike detajet financiare të marrëveshjes. Ajo vjen pas dështimit të një marrëveshjeje prej 1 miliard dollarësh mes Disney-t dhe OpenAI, e cila do t’u lejonte përdoruesve të krijonin video me personazhe të Disney-t përmes inteligjencës artificiale.

Marrëveshja u anulua në mars, pasi OpenAI mbylli mjetin e saj të gjenerimit të videove me AI, Sora, duke deklaruar se do të përqendrohej në fusha të tjera të biznesit.

“Sot, fansat po i festojnë historitë tona në mënyra krejtësisht të reja”, tha Asad Ayaz, drejtuesi i marketingut dhe markës në Disney, pas njoftimit të marrëveshjes.

Eksperti i rrjeteve sociale Matt Navarra tha për BBC se kjo marrëveshje tregon një ndryshim të madh në mënyrën se si Hollywood-i ndërvepron me publikun.

“Hollywood-i dikur u drejtohej fansave përmes marketingut, ndërsa tani duhet t’u japë fansave materialet bazë që ata ta promovojnë vetë përmbajtjen”, tha ai.

Nga mbrojtja e të drejtave te fuqizimi i krijuesve

TikTok tha se gjatë vitit të kaluar platforma kishte mesatarisht 6.5 milionë postime në ditë që lidhen me filma dhe seriale televizive.

Shumë fansa përdorin prej kohësh fragmente filmash dhe serialesh në videot e tyre, por pa leje zyrtare këto materiale shpesh hiqen për shkak të pretendimeve për shkelje të të drejtave të autorit.

Marrëveshja e re do t’u japë krijuesve mundësinë të prodhojnë përmbajtje rreth filmave dhe personazheve të njohur pa rrezikuar fshirjen e videove.

Sipas Navarra-s, TikTok përfiton gjithashtu nga “besueshmëria e të qenit një partner zyrtar shpërndarjeje i një prej studiove më të mëdha të Hollywood-it”.

Ai shtoi se algoritmi i rekomandimeve të TikTok-ut ka fuqinë të rikthejë papritur në vëmendje personazhe, skena apo ekskluzivitete të vjetra, duke u dhënë atyre një vlerë të re.

Disney dhe TikTok thanë se programi i përbashkët do të promovojë disa video të krijuesve dhe do t’u ofrojë atyre akses në evente ekskluzive.

Sipas Gareth Sutcliffe nga Enders Analysis, marrëveshja e vendos sërish Disney-n në hapësirën e përmbajtjeve të krijuara nga përdoruesit, pas boshllëkut të krijuar nga dështimi i projektit me Sora.

Megjithatë, ai paralajmëroi se marrëveshja sjell edhe rreziqe, veçanërisht për shkak të diskutimeve të vazhdueshme mbi sigurinë e TikTok-ut në kuadër të rregullave evropiane për platformat online.

“Disney do të duhet të vendosë masa të forta kontrolli për të përzgjedhur përmbajtjet e krijuesve që do të promovohen”, tha ai.

Epoka e re e marketingut me influencerë

Krijuesit online dhe influencerët po marrin një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në strategjitë e marketingut të markave të mëdha.

Një raport i Oxford Economics vlerësoi se krijuesit e përmbajtjeve në YouTube kontribuan me 2.2 miliardë paund në ekonominë britanike gjatë vitit 2024 dhe mbështetën rreth 45 mijë vende pune.

Sot edhe influencerët e vegjël, të fokusuar në tema specifike, po konsiderohen të vlefshëm nga kompanitë, pasi shpesh kanë komunitete më të vogla, por shumë më të angazhuara.

Disney lançoi platformën e vet të videove të shkurtra Verts në SHBA në mars dhe planifikon ta zgjerojë atë edhe në tregje të tjera/BBC/

The post Disney, marrëveshje me TikTok: krijuesit mund të përdorin përmbajtje nga filmat appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Në sulmin e së mërkurës ndaj Kievit, kryeqytetit të Ukrainës, Rusia lëshoi ​​115 dronë dhe 24 raketa balistike.

Pothuajse të gjithë dronët u kapën – në përputhje me normën mesatare të kapjes prej rreth 90 për qind – por nuk u kap asnjë raketë e vetme.

Sulmi vrau 17 persona dhe goditi supermarkete e qendra logjistike. Gjatë bombardimit të mëparshëm të madh rus ndaj Kievit më 1 gusht, i cili vrau dhjetë persona, ishte kapur vetëm një raketë.

Arsyeja, siç deklaroi presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy, është se “nuk kanë mbetur më raketa përgjuese”.

Ndryshe nga dronët, të cilët janë relativisht më të lehtë për t’u rrëzuar, e vetmja mënyrë për të kapur një raketë balistike është lëshimi i një rakete tjetër kundër saj – zakonisht një raketë “Patriot”, raketa përgjuese e prodhuar në SHBA që përdoret më gjerësisht nga ushtritë perëndimore (Ukraina zotëron gjithashtu një bateri të sistemit franko-italian të mbrojtjes ajrore SAMP/T, krahas 9 deri në 12 baterive “Patriot”).

Për më tepër, një raketë e vetme nuk mjafton për të garantuar një kapje të suksesshme; në varësi të rrethanave, mund të nevojiten deri në tri raketa Patriot për të rrëzuar një raketë balistike ruse.

Ky është një rast ku mbrojtja është shumë më e kushtueshme sesa vetë sulmi: një raketë e vetme përgjuese “Patriot” mund të kushtojë mbi dy milionë dollarë.

“Sistemet e mbrojtjes kundër raketave balistike mund t’i kishin shpëtuar jetën njerëzve që humbën jetën sot”, tha Zelensky të mërkurën.

Po atë ditë, NATO njoftoi se do të përpiqej “urgjentisht” të siguronte raketa përgjuese për Ukrainën, por mbetet e paqartë se ku do t’i gjejë ato, pasi sistemet “Patriot” janë aktualisht të pakta në numër në nivel global.

Gjatë konfliktit në Lindjen e Mesme në muajt e fundit, Shtetet e Bashkuara përdorën afërsisht dy të tretat e rezervave të tyre të raketave përgjuese për të mbrojtur bazat e tyre nga sulmet iraniane.

Shtetet arabe të Gjirit Persik – të cilat gjithashtu kërkonin të mbroheshin nga bombardimet iraniane – lëshuan gjithsej më shumë se 1.100 raketa përgjuese vetëm gjatë tre muajve të parë të konfliktit, nga marsi deri në maj.

Edhe vendet evropiane kanë bërë porosi të mëdha për raketa “Patriot” për të rimbushur rezervat e tyre, të cilat ishin shteruar ndjeshëm për shkak të dërgesave drejt Ukrainës në vitet e mëparshme.

Kërkesa e tejkalon dukshëm prodhimin: kompania amerikane “Lockheed Martin”, e cila zotëron licencat për sistemin “Patriot”, prodhon rreth 600 raketa në vit.

Kjo është një pjesë shumë e vogël e sasisë së nevojshme për të përmbushur kërkesën globale. “Lockheed Martin” synon ta rrisë prodhimin në 2.000 raketa në vit, por ky objektiv nuk do të arrihet para vitit 2030.

Problemi nuk qëndron vetëm te kërkesa e lartë globale për raketat “Patriot”; çështja është se Ukraina praktikisht ka kaluar në fund të radhës për marrjen e tyre.

Aktualisht, Shtetet e Bashkuara po i japin përparësi rimbushjes së rezervave të tyre dhe mbrojtjes së aleatëve më të ngushtë, si Izraeli.

Ndërkohë, shtetet arabe të Gjirit – me fuqinë e tyre pothuajse të pakufizuar shpenzuese – pothuajse gjithmonë marrin përparësi në porosi.

Zelenski ka deklaruar se niveli i furnizimeve me raketa “Patriot” për vitin 2026 ka rënë në një të tretën e nivelit të vitit 2025.

Kjo po ndodh ndërkohë që numri i raketave të lëshuara nga Rusia vazhdon të rritet – pjesërisht si hakmarrje për sulmet ukrainase; vetëm në muajin korrik, Rusia lëshoi ​​128 raketa balistike.

Kjo shifër është sa dyfishi i totalit të muajit të kaluar dhe është jashtëzakonisht e lartë, duke marrë parasysh se më pak se 600 raketa u lëshuan gjatë gjithë vitit 2025.

Ukraina aktualisht përballet me dy zgjidhje të mundshme, të cilat janë të dyja komplekse. E para është prodhimi i raketave të saj përgjuese: kompania ukrainase “Fire Point” po përpiqet ta bëjë këtë, duke planifikuar ndërtimin e një lloji të ri rakete përgjuese të ndryshme nga “Patriot”-i, ndërsa të gjithë komponentët e tjerë të sistemit të mbrojtjes (radari, lëshuesi dhe qendra e kontrollit) do të siguroheshin nga aleatët evropianë.

Opsioni i dytë është përfshirja në zinxhirin e furnizimit për prodhimin e raketave “Patriot”, të menaxhuar nga SHBA-të.

Përveç territorit amerikan, raketat “Patriot” prodhohen në sasi të vogla edhe me licencë në Japoni dhe – që nga muaji shtator – në Gjermani.

Ukraina dëshiron t’i bashkohet këtij programi; Trumpi kishte rënë dakord për këtë në korrik, por më pas u tërhoq nga fjala e tij.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Ukraina është e pambrojtur kundër raketave ruse appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Dhuna në familje vijon të mbetet një nga veprat penale më të përhapura në Shqipëri. Të dhënat e publikuara nga INSTAT në raportin regojnë se numri i rasteve të evidentuara nga Policia e Shtetit ka ardhur në rritje, duke arritur nivelin më të lartë të tre viteve të fundit.

Sipas raportit, gjatë vitit 2024 janë evidentuar 2.139 raste të veprës penale “Dhuna në familje” , krahasuar me 1.911 raste në vitin 2023 dhe 1.887 raste në vitin 2022. Në vetëm një vit, rastet janë rritur me 228, ose rreth 12%, ndërsa krahasuar me vitin 2022 rritja arrin në 252 raste, ose rreth 13%.

Raporti tregon gjithashtu se dhuna në familje mbetet një nga kategoritë me peshë të konsiderueshme në statistikat e kriminalitetit në vend, edhe pse numri total i veprave penale të evidentuara nga policia ka rënë. Numri më i lartë i viktimave gra është regjistruar në qarkun e Tiranës, i cili përbën 41,1% të rasteve, i ndjekur nga Durrësi me 15,2% dhe Fieri me 8,3%.

Në vitin 2024 janë regjistruar 32.653 vepra penale, ose 3.5% më pak se një vit më parë.

Statistikat pasqyrojnë rastet e evidentuara nga Policia e Shtetit dhe nuk përcaktohet nëse rritja lidhet me shtimin e fenomenit, me rritjen e denoncimeve apo me faktorë të tjerë.

Megjithatë, shifrat tregojnë se dhuna në familje mbetet një sfidë serioze për institucionet dhe mekanizmat e mbrojtjes së viktimave.

The post SHIFRAT/ Dhuna në familje shënon nivelin më të lartë të tre viteve të fundit në Shqipëri appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Një lojtar lotarie në Itali për pak sa nuk humbi një pasuri prej 1 milion eurosh, pasi hodhi gabimisht në kosh biletën fituese. Bileta u gjet e paprekur pas dy ditësh kërkimesh mes gjashtë tonë mbeturinash në qytetin Bitonto, pranë Barit, në rajonin jugor të Pulias.

Historia u tregua nga Roberto Nicola Toscano, drejtori i kompanisë së grumbullimit të mbetjeve Sanb, për agjencinë italiane të lajmeve ANSA.

Fituesi anonim kishte shkuar në një pikë shitjeje lotarie dhe kishte kontrolluar biletën në një terminal automatik. Pajisja shfaqi mesazhin “not payable” (“nuk paguhet”), ndaj ai mendoi se bileta nuk kishte vlerë dhe e hodhi.

Por rregullat e lotarisë parashikojnë se pikat e shitjes mund të paguajnë vetëm çmime të vogla. Për fitime të mëdha, si ai prej 1 milion eurosh, bileta duhet të ndiqte një procedurë tjetër verifikimi, ndaj terminali e shënonte si “të papagueshme” në dyqan.

Kur u kthye në shtëpi, një familjar vuri re kombinimin fitues të numrave, të njëjtët që ata luanin gjithmonë. Familja u kthye menjëherë te shitësi, por ndërkohë mbeturinat ishin marrë nga kamioni i pastrimit.

“Atëherë nisi gara për ta gjetur,” tha Toscano.

Punonjësit e Sanb identifikuan kamionin e duhur dhe e ndaluan para se mbeturinat të derdheshin në një kompaktor. Pajisja u izolua dhe u vendos nën mbikëqyrje sigurie, ndërsa punëtorët nisën kërkimin mes gjashtë tonë mbeturinash.

Pas orësh kërkimesh, rreth orës 05:30 të mëngjesit, një punonjës gjeti biletën fatlume.

“Ajo ishte brenda një qeseje të grisur me bileta të tjera të dëmtuara. Kjo ishte një nga të paktat që kishte mbetur e paprekur,” tregoi Toscano.

Madje fati duket se preku edhe ekipin e kërkimit. Pas përfundimit të operacionit, punonjësit ndaluan për një kafe dhe, për shaka, blenë një biletë gërvishtëse. Ajo u solli atyre një fitore prej 50 eurosh.

Kostoja e gjithë operacionit të kërkimit do t’i faturohet fituesit, i cili kishte nënshkruar më parë një marrëveshje ku pranonte shpenzimet shtesë për rikuperimin e biletës../ Euronews

The post Bileta 1 milion euroshe shpëtohet pas kërkimit mes 6 tonë mbeturinash në Itali appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Tre persona kanë rënë në pranga, pasi dyshohet se shpërndanin doza kokaine dhe kanabisi në zonat turistike të Livadhit, Llamanit dhe ambiente të tjera në qytetin bregdetar të Himarës.

Operacioni antidrogë i koduar “Area” u finalizua në dy faza nga shërbimet e Komisariatit të Policisë Himarë, në bashkëpunim me specialistët e Seksionit për Hetimin e Narkotikëve, në kuadër të masave të shtuara për garantimin e rendit dhe sigurisë gjatë sezonit turistik.

Gjatë fazës së parë të operacionit, “Area 01”, policia arrestoi në flagrancë shtetasit V. K., 17 vjeç, banues në Himarë dhe D. Gj., 40 vjeç, banues në Tiranë.

Gjatë kontrolleve fizike dhe kontrollit në banesën ku 40-vjeçari qëndronte përkohësisht në zonën e Llamanit, u gjetën dhe u sekuestruan sasi të dyshuara kokaine dhe kanabisi, të ndara në 60 doza të gatshme për shitje. Sipas policisë, lëndët narkotike ishin përgatitur për t’u shpërndarë në plazhet e Livadhit dhe Llamanit, si dhe në lokalet e plazhit në këto zona.

Ndërkohë, në fazën e dytë të operacionit, “Area 02”, u arrestua shtetasi R. L., 24 vjeç. Gjatë kontrollit të automjetit me të cilin ai lëvizte dhe të banesës ku qëndronte përkohësisht në Himarë, policia gjeti sasi kanabisi të ndara në 31 doza, të përgatitura për shitje, si dhe një peshore elektronike.

Në total, gjatë operacionit u sekuestruan 91 doza me lëndë narkotike, një peshore elektronike, një automjet dhe një celular.

Dy prej personave të arrestuar dyshohet se kishin marrë banesa të përkohshme në Himarë me qëllim ushtrimin e kësaj veprimtarie kriminale gjatë sezonit turistik.

Policia bën me dije se kontrollet në zonën bregdetare vijojnë, ndërsa materialet procedurale i janë referuar Prokurorisë për veprime të mëtejshme.

The post Shisnin drogë në plazhet e Livadhit dhe Llamanit, në pranga 3 persona appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Seanca për konstituimin e Kuvendit të Kosovës u ndërpre këtë të enjte, pasi kryeministri në detyrë, Albin Kurti nuk propozoi një emër si kandidat për kryetar Kuvendi.

Ai tha se i duhet kohë që të zhvillojnë bisedime me partitë opozitare për arritjen e një marrëveshje për presidentin.

Në sallën e Kuvendit ishin të pranishëm 119 deputetë të cilët u betuan ndërsa seancën e parë e drejtoi, Avni Dehari, deputeti I LVV që rezulton edhe më i vjetri në moshë.

“Ne duam bisedime edhe me PDK-në, edhe me Aleancën, edhe pse refuzimi i tyre është i qartë. Duam të ecim përpara bashkërisht, por na duhet dakordimi sa më i gjerë për presidentin unifikues, ashtu siç e kërkon kushtetutshmëria për të cilën u betuam sot”, deklaroi Kurti në Kuvend.

Kurti shtoi se konstituimi i institucioneve nuk duhet të përfundojë me shpërndarjen e Kuvendit dhe mbajtjen e zgjedhjeve të reja.

“Konstituimi kësaj radhe nuk mund të jetë sërish drejt një shpërndarjeje të Kuvendit dhe përsëri zgjedhje të parakohshme e të paarsyeshme, të dëmshme për ekonominë. Andaj, i nderuari kryesues Avni Dehari, kërkojmë kohë shtesë që t’u japim shans marrëveshjeve për president apo presidente të re”, ka thënë Kurti.

Dy ditë më parë Albin Kurti takoi kreun e LDK Lumir Abdixhiku, partia e të cilit ka shprehur ambicien për të zgjedhur një figurë të propozuar prej saj, si kryetarin e ri të shtetit.

Kurti pas takimit ka thënë se LVV do të votojë një figurë që nuk përfshihet në politikën e ditës, ndërsa në pranverë nuk mbështeti një mandat të dytë për Vjosa Osmanin që tashmë është zgjedhur deputete.

The post Kosovë, dështon zgjedhja e kryeparlamentarit të ri. Kurti nuk propozon kandidat appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Progresisti Abdul El-Sayed ka fituar zgjedhjet paraprake demokrate në Miçigan; rrjedhimisht, ai do të jetë kandidati i partisë për një vend në Senatin e SHBA-ve në zgjedhjet e ndërmjetme të 3 nëntorit.

Me 99 për qind të votave të numëruara, ai siguroi 48,5 për qind, duke mundur Haley Stevens – një përfaqësuese federale e moderuar, e lidhur me establishmentin demokrat.

El-Sayed ndan pikëpamje të ngjashme me politikanë si Bernie Sanders, Alexandria Ocasio-Cortez dhe Zohran Mamdani.

Fitorja e tij nxjerr në pah përçarjen gjithnjë e më të dukshme dhe problematike midis krahut të moderuar të partisë dhe fraksionit të saj të së majtës radikale.

Rezultati është domethënës për të paktën dy arsye. Deri më tani, kandidatët me prirje të majta kishin fituar kryesisht në zona thellësisht progresiste, si Nju Jorku.

Megjithatë, Miçigani është një shtet ku balanca politike është e luhatshme dhe suksesi i El-Sayed nuk ishte i garantuar.

Kjo tregon se politikanët radikalë dhe populistë mund të jenë konkurrues edhe në zona ku demokratët nuk gëzojnë një pozicion dominues (ndonëse diferenca ndaj Stevens ishte e ngushtë – vetëm një pikë përqindjeje).

Arsyeja e dytë është se Miçigani është një shtet kyç për kontrollin e Senatit, ku republikanët aktualisht zotërojnë 53 vende kundrejt 47 vendeve të demokratëve.

Për të siguruar shumicën në zgjedhjet e ndërmjetme, demokratët duhet jo vetëm të ruajnë vendet ekzistuese, por edhe të fitojnë të reja; duke qenë se senatori aktual nga Miçigani është demokrat, partia nuk mund të lejojë humbjen atje.

Të mërkurën, pasi u shpall fitues, El-Sayed mbajti një fjalim ku bëri thirrje për unitet brenda partisë dhe për afrimin e mbështetësve të Stevens.

El-Sayed është 41 vjeç, bir i emigrantëve egjiptianë dhe mysliman. Ai zotëron një doktoraturë në epidemiologji nga Universiteti i Oksfordit në Angli, më parë ka drejtuar Departamentin e Shëndetit Publik të Detroitit dhe është përfshirë në politikë për rreth një dekadë.

Ndër të tjera, ai mbron vendosjen e një takse prej 7 për qind mbi pasurinë e miliarderëve dhe mbështet kujdesin shëndetësor universal të financuar nga qeveria federale; ai është gjithashtu shumë kritik ndaj financimeve që shumë demokratë marrin nga sipërmarrës të pasur dhe korporata të mëdha.

Ai gjithashtu mbështet shfuqizimin e ICE-s, agjencisë federale të diskutueshme që qëndron në qendër të operacioneve të ashpra kundër emigracionit, të promovuara nga presidenti amerikan Donald Trump.

Po ashtu, kundërshton ndihmën ushtarake për Izraelin dhe i cilëson operacionet e ushtrisë izraelite në Rripin e Gazës si “gjenocid”.

Në të kundërt, Stevens kishte marrë mbështetje dhe financime të konsiderueshme nga AIPAC, organizata kryesore dhe më e fuqishme lobuese pro-Izraelit në Shtetet e Bashkuara.

Në nëntor, El-Sayed do të përballet me ish-përfaqësuesin republikan Mike Rogers; rezultati është larg të qenit i sigurt dhe, gjatë fushatës, mbështetësit e Stevens kishin argumentuar se qëndrimet e saj të moderuara do të ishin më efektive kundër Rogers-it.

The post Miçigan, Abdul El-Sayed fiton nominimin demokrat për Senatin amerikan appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Senati Amerikan ka konfirmuar gjeneralin në pension, Eric Wendt si ambasador të SHBA-ve në Shqipëri.

Tanimë pritet edhe firma formale e presidentit Donald Trump i cili e kishte propozuar vetë emrin e Wendt si ambasador. Ish-gjenerali u konfirmua si ambasador i ri në Tiranë me 50 vota pro dhe 44 vota kundër.

Prej tre vitesh, ambasada amerikane në Tiranë ka mbetur pa ambasador që prej largimit të Yuri Kim në vitin 2023.

Wendt është një Gjeneral i lartë i ushtrisë amerikane në pension, me mbi 34 vite shërbim, pjesa më e madhe në forcat speciale “Green Beret”.

Ai ka shërbyer gjithashtu si komandant i Komandës së Operacioneve Speciale të NATO-s, si dhe në pozicione të rëndësishme në Lindjen e Mesme dhe rajonin e Paqësorit.

Pas miratimit nga Senati, procedura pritet të përmbyllet me nënshkrimin e presidentit amerikan Donald Trump, i cili është hapi i fundit për formalizimin e emërimit të tij si ambasador i Shteteve të Bashkuara në Shqipëri.

Pas përfundimit të procedurave, Wendt pritet të udhëtojë drejt Tiranës, ku do të nisë zyrtarisht detyrën pas dorëzimit të letrave kredenciale te Presidenti i Republikës së Shqipërisë.

Eric Wendt do të jetë pasuesi i ambasadores Yuri Kim, e cila përfundoi mandatin e saj në Shqipëri në vitin 2023.

Që prej asaj kohe, Ambasada amerikane në Tiranë është drejtuar nga të ngarkuar me punë, ndërsa procesi për emërimin e një ambasadori të ri u zgjat për shkak të procedurave të konfirmimit në Senat.

The post Senati konfirmon Eric Wendt ambasador në Shqipëri, pritet vetëm firma nga Trump appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – U ekstradua mëngjesin e kësaj të enjteje me avion charter nga SHBA-të, Sokol Hoxha, vrasësi i tre personave në vitin 1997.

Ai u arrestua në SHBA pas 30 vitesh në arrati për vrasjen e 2 vëllezërve në Patos dhe të një gruaje në Belgjikë.

Hoxha, i lindur në Fier, kishte hyrë në SHBA me identitetin Hysen Gashi pasi kishte kryer ekzekutimin e vëllezërve Banaj në vendlindje në mars të 1997 dhe pak muaj më pas të Brunilda Hoxhës në Belgjikë pasi kishte tentuar ta prostituonte dhe e ndjera nuk kishte pranuar.

Dyshohet se Sokol Hoxha kishte sajuar një martesë me Brunilda Hoxhën, por ai e shfrytëzonte për prostitucion, derisa e qëlloi për vdekje në një bar në Bruksel.

Dyshohet se arsyeja e kësaj vrasjeje kishte qenë kundërshtia e viktimës për t’iu bindur Hoxhës në tentativën e tij për ta shfrytëzuar.

Sipas hetimeve, raportohet se pas vrasjes në Belgjikë, Hoxha u transferua në Britaninë e Madhe me dokumente të falsifikuara kosovare, siç shumë shqiptarë bënin në atë periudhë, duke përfituar nga lufta e Kosovës. Përmes këtyre dokumenteve false ai ka arritur të sigurojë leje qëndrimi në Britani.

Por frika ishte ende ekzistente se mund të zbulohej dhe ai dyshohet se mori vendimin për t’u transferuar përtej Atalantikut, në SHBA në fillim të viteve 2000.

Ai nisi kështu një jetë të re, me identitet krejt tjetër, por sërish me barrën e rëndë të tre viktimave në Shqipëri dhe në Belgjikë.

Pas indicieve se Hoxha ndodhej në SHBA, ministria e Drejtësisë në 2019 dorëzoi një kërkesë ekstradimi tek autoritetet amerikane. Investigimet i dërguan hetuesit tek Sokol Hoxha i vërtetë, duke përputhur shenjat e gishtave dhe fotografitë e asaj kohe.

U vërtetua plotësisht se shtetasi me pasaportë false me identitet të ri është Sokol Hoxha, i dënuar me 25 vite burgim në Shqipëri dhe një dënim të përjetshëm kapital në Belgjikë.

Mësohet se më 5 maj në Ohajo, i shumëkërkuari për gati tre dekada u arrestua dhe autoritetet amerikane vlerësuan hapat e mëtejshëm për dorëzimin dhe largimin e këtij të arratisuri në Shqipëri ose Belgjikë. Sokol Hoxha sot është 51 vjeç

The post Tre dekada në arrati për 3 vrasje, SHBA ekstradon në Shqipëri Sokol Hoxhën appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Mbrojtja Civile bën të ditur se gjatë 24 orëve të fundit janë raportuar 28 vatra zjarri, nga të cilat 5 mbeten aktive.

Sipas Mbrojtjes Civile, puna vijon në zonën e Dajtit, në Mallakastër dhe në qarkun Elbasan, ku situata paraqitet nën kontroll ose drejt izolimit.

Ndërkohë në Mallakastër, raportohet se janë evakuar përkohësisht katër familje për arsye sigurie. Flakët kanë dalë në aksin Riban-Ngraçan, duke vështirësuar lëvizjen e mjeteve zjarrfikëse dhe të policisë.

Terreni i thyer, bimësia e dendur dhe era kanë penguar ndërhyrjen nga toka, ndërsa forcat zjarrfikëse po punojnë për të mos lejuar përhapjen e zjarrit drejt zonave të banuara.

Era e fortë ka favorizuar flakët që kanë kaluar rrugën e Panahorit. Kryetari i Bashkisë Mallakastër, Qerim Ismailaj e cilësoi situatën si problematike. Për të dytën ditë me radhë, ndërhyrja për shuarjen e flakëve në Mallakastër po mbështetet edhe nga ajri.

Në operacion është angazhuar avioni zjarrfikës “Air Tractor AT-802 Fire Boss”, i cili ka kryer fluturimin e parë operacional në Shqipëri. 

Ndërkohë, vatrat në Kostren (Berat), Pocest (Dibër) dhe në zonën Stegopull–Selckë e Levenishtë (Gjirokastër) janë shuar dhe mbahen në monitorim.

Nga zjarret janë prekur rreth 34.5 hektarë me barishte, shkurre, pisha dhe pyll të përzier. Për ditën e sotme parashikohet nivel i lartë rreziku për zjarre në qarqet Lezhë, Durrës, Tiranë, Elbasan, Fier, Berat dhe Gjirokastër.

Në operacionet për izolimin dhe shuarjen e zjarreve janë angazhuar 631 forca operacionale, 64 automjete zjarrfikëse, 90 efektivë të Forcave të Armatosura, 3 helikopterë dhe 1 avion “Air Tractor” i Forcës Ajrore. Avioni i përket kompanisë me të cilën qeveria ka lidhur kontratë për blerjen e 3 avionëve të këtij tipi, të cilët do të vijne në fund të vitit.

The post Zjarret, 5 vatra aktive në vend: Mallakastra ende në betejë më flakët appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Nëse presidenti amerikan Donald Trump nuk gjen një rrugëdalje nga konflikti me Iranin, vendimi i tij për të hyrë në luftë mund të mbahet mend si gabimi që përcaktoi presidencën e tij.

Megjithatë, deri tani ai ka shmangur një nga rreziqet më të mëdha: përshkallëzimin e konfliktit përtej aftësisë së SHBA-së për ta kontrolluar.

Historia amerikane tregon se presidentët që zgjedhin të zgjerojnë luftërat për të shmangur humbjen ose për të mbrojtur prestigjin e vendit, shpesh përfundojnë në konflikte të gjata dhe të kushtueshme, si në Vietnam, Irak dhe Afganistan.

Sot Trump përballet me tre skenarë të vështirë:

• të vazhdojë fushatën aktuale të sulmeve ajrore dhe presionit ushtarak ndaj Iranit, pa një rezultat të qartë;
• të përshkallëzojë luftën duke goditur infrastrukturën civile iraniane ose edhe duke autorizuar operacione tokësore;
• ose të tërhiqet nga konflikti, duke pranuar se objektivat kryesore nuk janë arritur.

Secila prej këtyre alternativave mbart kosto të mëdha politike dhe strategjike, çka shpjegon pse administrata amerikane duket e bllokuar në një luftë që nuk mund ta fitojë lehtësisht, por as ta humbasë.

Trump shton presionin ndaj Teheranit

Pas refuzimit të fundit të Iranit për të negociuar, Trump reagoi me tone të ashpra në rrjetin Truth Social, duke akuzuar udhëheqjen iraniane për “dyfytyrësi të pabesueshme”.

Më pas ai paralajmëroi se Teherani kishte “shansin e fundit” për të pranuar një marrëveshje.

Presidenti amerikan paralajmëroi gjithashtu se Irani mund të përballet me “prerjen e kokës” së regjimit, por mbetet e paqartë se çfarë hapash do të ndërmarrë nëse Teherani vazhdon të refuzojë kërkesat amerikane.

Analistët paralajmërojnë se një përshkallëzim i madh nuk garanton rikthimin e Iranit në tryezën e negociatave. Përkundrazi, Teherani mund të hakmerret duke goditur infrastrukturën energjetike ose ushtarake të aleatëve të SHBA-së në Gjirin Persik, duke zgjeruar konfliktin në të gjithë rajonin.

Një tjetër opsion do të ishte ndërhyrja amerikane për të garantuar lirinë e lundrimit në Ngushticën e Hormuzit, por kjo do të ekspozonte anijet amerikane ndaj sulmeve me raketa dhe dronë, ndërsa çdo operacion tokësor do të rriste ndjeshëm rrezikun e humbjeve njerëzore.

Mësimet nga Vietnami, Iraku dhe Afganistani

Historia ofron paralajmërime të forta për Shtëpinë e Bardhë.

Në vitin 1965, presidenti Lyndon B. Johnson pranoi privatisht se nuk shihte një mënyrë për ta fituar luftën në Vietnam, por megjithatë vendosi ta përshkallëzonte konfliktin me bombardime intensive dhe dërgimin e dhjetëra mijëra ushtarëve amerikanë.

Këshilltari George Ball e paralajmëroi se sapo SHBA të pësonte humbje të mëdha njerëzore, vendi do të futej në një proces pothuajse të pakthyeshëm dhe do ta kishte shumë të vështirë të tërhiqej pa u perceptuar si humbës.

Një dilemë të ngjashme përjetoi edhe Richard Nixon, i cili trashëgoi luftën e Vietnamit dhe e zgjeroi atë në Kamboxhia, ndërsa presidenti George W. Bush vendosi në vitin 2007 të dërgonte mijëra trupa shtesë në Irak, duke argumentuar se një tërheqje do të ishte katastrofike për SHBA-në.

Edhe Barack Obama, megjithëse kishte premtuar fundin e “luftërave pa fund”, autorizoi shtimin e trupave në Afganistan përpara se të niste tërheqjen graduale.

Një luftë që mund të përcaktojë trashëgiminë e Trump

Ironikisht, Donald Trump ndërtoi karrierën e tij politike duke kritikuar pikërisht luftërat e gjata amerikane.

Pak ditë para zgjedhjeve të vitit 2016 ai sulmoi “luftërat që nuk mbarojnë kurrë dhe që Amerika nuk i fiton kurrë”. Megjithatë, gjatë mandatit të tij të parë ai miratoi edhe vetë dërgimin e trupave shtesë në Afganistan, një vendim që më vonë e konsideroi të pasuksesshëm.

Sot, konflikti me Iranin nuk është një luftë e trashëguar nga paraardhësit, por një konflikt që lidhet drejtpërdrejt me presidencën e tij.

Mënyra se si Trump do ta menaxhojë këtë krizë mund të përcaktojë jo vetëm trashëgiminë e tij politike, por edhe stabilitetin e Lindjes së Mesme dhe rolin e SHBA-së në arenën ndërkombëtare./ CNN

The post Trump ka shmangur një gabim vendimtar në luftën me Iranin… appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Një dyqan argjendarie në Paskuqan, pranë Tiranës është grabitur pasditen e kësaj të mërkure me armë zjarri nga persona ende të paidentifikuar, nën kërcënimin e armëve të zjarrit.

Pasi kanë marrë një sasi bizhuterish, autorët dyshohet se janë larguar nga vendi i ngjarjes me motor. Sakaq, policia ka mbërritur në vendin e ngjarjes teksa po punohet për identifikimin e grabitësve si dhe për zbardhjen e plotë të rrethanave të rastit.

Sipas policisë, ngjarja ka ndodhur rreth orës 14:50, në Paskuqan, ku dy persona të paidentifikuar kanë hyrë në ambientet e argjendarisë në pronësi të L.L., dhe duke kanosur punonjëset me send në dukje armë zjarri, kanë marrë një sasi bizhuterish. 

Ndërkohë policia ka shkuar në vendngjarje dhe po punon për identifikimin dhe kapjen e autorëve, si dhe zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes.

The post Grabitet me armë zjarri një argjendari në Paskuqan, autorët largohen me motor appeared first on Gazeta Si.