Nga Gazeta ‘SI’ – Aktori Fitim Makashi, babai i këngëtarit Redon Makashi ka ndërruar jetë në moshën 82-vjeçare.

Aktori ka humbur betejën për jetën këtë pasdite teksa ndodhej në spital.

Për ndarjen nga jeta të Makashit reagoi edhe Teatri Kombëtar, duke theksuar se “puna dhe përkushtimi i tij në skenë dhe jashtë saj lanë gjurmë të rëndësishme në jetën artistike dhe në kujtesën e Teatrit Kombëtar. Ai do të mbahet mend për profesionalizmin, pasionin dhe dashurinë për artin”.

Fitim Makashi lindi më 10 prill 1944 në Gjirokastër. Në vitin 1963 nis studimet në Institutin e Lartë të Arteve në Tiranë për aktor dhe ka mbaruar në 1967. Për një kohë të gjatë punon si pedagog në ILA dhe në të njëjtën kohë pati një angazhim të herë pas herëshme në Teatrin Popullor (sot TK); Zyrtarisht do të jetë viti 1978 kur do të emërohet aktor në këtë Teatër, vendi ku vazhdoj karrierën artistike si aktor për rreth 12 vjet, saktësisht deri nga mesi i viteve 90-të.

Gjatë kësaj kohe realizon një sërë rolesh që lanë gjurmë në skenën e teatrit, nga ku mund të kujtojmë rolin e Pedagogut në “Pas provimit të dytë” , Drejtori i fermës në “Ata që duhen”, roli i Benit tek “Vdekja e një komisioneri”, Bedriu tek “Dritat e skenës”, Telhai tek “Besa”, Filipoviç` tek shfaqja “Inspektori” që mbahet edhe si roli i fundit i tij në Teatër.

Fillimet në film i ka që në vitin 1967 me një rol episodik të një marinari në filmin “Dueli i heshtur”, duke vazhduar me filmat e tjerë si “Prita” (1968) “Njësiti gueril” (1969) “Ndërgjegja” (1972) “Rugicat që kërkonin diell” (1975) “Në fillim të verës” (1975) “Ilegalët” (1976) “Nga mesi i errësirës” (1978) “Intendenti” (1980) “Gjurmë në kaltërsi” (1981) “Tre njerëz me guna” (1985) “Shpella e piratëve” (1991) “Vdekja e kalit” (1992).

The post Shuhet në moshën 82-vjeçare aktori Fitim Makashi appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – 45-vjeçari Denis Çumani ka ndërruar jetë në Spitalin e Traumës në Tiranë, si pasojë e plagëve të marra pasi u qëllua me armë zjarri mbrëmjen e së martës, 27 janar, në derën e banesës së tij, në Shijak.

Sipas burimeve, ai u dhunua fillimisht dhe më pas u qëllua nga kushërinjtë Dorian dhe Indrit Ferra, ku plumbi i përshkoi trupin tejpërtej, duke i shkaktuar plagë fatale. Shkak i konfliktit dyshohet të ketë qenë një vajzë, me të cilën Çumani kishte komunikuar, ndërkohë që ajo ishte në lidhje me Dorian Ferrën.

Dy autorët janë shpallur në kërkim vetëm për plagosje, ndërsa ende nuk ka një reagim zyrtar nga policia për vdekjen e Çumanit.

The post U qëllua me armë zjarri pasi ngacmoi të dashurën e një 38-vjeçari, ndërron jetë në spital Denis Çumani appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Në sezonin e 3-të në NBA (pas transferimit nga Metropolitans 92 në 2023), Victor Wembanyama luajti ndeshjen e 150 duke thyer çdo rekord të mundshëm.

Jo vetëm kaq, 22 vjeçari francez ka lënë pas Legjenda të basketit amerikan dhe atij botëror me shifrat e realizuara.

Ai shënoi 3440 pikë në 150 ndeshjet e para, 20 më shumë se Kevin Durant që luante për Oklahoma-n në atë kohë.

Pas 150 ndeshjeve, Wemby ka dhënë 534 asist, 1 më shumë se Nikola Jokic për Denver Nuggets.

Ka shënuar 330 gjuajtje për 3 pikë, 23 më shumë se Mbreti Steph Curry për Golden State Warriors.

Tabela është një pikë e fortë e francezit që ka marrë 1631 rebound, jo pak, por 122 më shumë se Charles Barkley për Philadelphia 76ers.

Sa ju përket bllokimeve të sulmeve kundërshtare, ato janë 520 ose 72 më shumë Hakeem Olajuwon për Houston Rockets.

Në fund por jo më pak të rëndësishëm, topat e rrëmbyer ku lë pas një Legjendë si Kobe Bryant.

168 topa të rrëmbyer nga Wemby, janë 24 më shumë se Kampioni i ndjerë i Los Angeles Lakers.

The post Askush si Wembanyama në ‘NBA’ appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Kur duhet më shumë se një muaj nga fillimi i sezonit të ri në Formula 1, hedhim një vështrim në eksperiencën e secilës prej skuadrave pjesëmarrëse si dhe shohim se sa Kampionë Bote do të jenë në start në 8 Mars në Australi.

11 skuadrat pjesëmarrëse kanë startuar 3422 gara sëbashku dhe befasia është që dy nga 5 skuadrat e para janë debutuese.

Me ndryshimi e vetëm që Audi ka trashëguar Sauber. Ndërsa Cadillac është për të parën herë në pistë por eksperienca e pilotëve e vendos atë përpara skuadrash historike si Williams apo dhe Mclaren.

Konkretisht, pilotët e Aston Martin kanë startuar 614 gara dhe peshën kryesore e mban Fernando Alonso.

Në vendin e dytë është Ferrari dhe Hamilton është piloti që ka garuar më shumë brenda shtëpisë.

Perez dhe Bottas kanë startuar sëbashku në 527 gara të cilat shkojnë për skuadrën amerikane, Cadillac.

Williams (Sainz-Albon) renditet në vendin e 4-rt me 357 gara të startuara përpara Audi-t që me Hulkenberg-Bortoleto numëron 274 gara, 18 më shumë se Red Bull që ka rënë në klasifikim pasi Hadjar është në hapat e parë, krahasuar me Verstappen.

Norris-Piastri (McLaren) kanë startuar 222 gara, 15 më shumë se Ocon-Bearman (207-Haas).

Alpine (Gasly-Colapinto) me 203 gara lë pas Mercedes (Russell-Antonelli) me 176 gara dhe Racing Bulls (Lawson-Lindblad) me 35 gara.

Ndërkohë në pistë janë 14 tituj për 4 Kampionë Bote që do të kërkojnë të 15 në total.

Konkretisht, Hamilton do të garojë për titullin e 8-të ose të parin në bordin e “Scuderia-s”.

E vështirë por jo e pamundur që Verstappen dhe Red Bull të fitojnë titullin e 5-të sëbashku.

Mbërritja e Newey-t te Aston Martin riktheu shpresat e mëdha të Alonso-s për titullin e 3-të ose të parin me skuadrën angleze.

Në fund Norris që do të provojë të bëjë bis pas suksesit të sezonit të shkuar në bordin e Mclaren.

The post Skuadrat eksperte dhe Kampionët e Botës appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Elena Rybakina i shkaktoi zhgënjimin e rradhës në një Finale “Grand Slam” numrit 1 të Botës, Aryna Sabalenka.

Kazkja Rybakina, që mban vendin e 5 në klasifikimin botëror, ishte në disavantazhin 3-0 në setin Final, ndërsa Sabalenka dukej në rrugë të mbarë drejt fitimit të trofeut të saj të 5-të madhor në konkurimin tek.

Megjithatë, Rybakina fitoi 5 game rradhazi përpara se të kompletonte fitoren 6-4, 4-6, 6-4. 

Ajo morri revanshin për humbjen ndaj Sabalenka-s (dy herë fituese) në Finalen e vitit 2023.

Kjo ishte humbja e 3-të e Sabalenka-s në 4 Finalet e fundit “Grand Slam”.

Ajo kishte humbur finalet e “Australian Open” dhe “Roland Garros”, vitin e kaluar.

Bjellorusja theu shërbimin e fortë të Rybakina-s në fund të setit të dytë dhe sërish në fillim të setit Final, duke marrë kontrollin në përpjekjen e dëshpëruar për të fituar titullin e 3-të në “Australian Open”, në 4 vitet e fundit.

26-vjeçarja Rybakina ruajti qetësinë duke e mbyllur ndeshjen me një ace për “Grand Slam-in” e dytë, pas triumfit në “Wimbledon 2022”.

The post Rybakina mposhti Sabalenka-n për titullin e parë në “Australian Open” appeared first on Gazeta Si.

Në një udhëtim drejt origjinës së saj, Marina Abramović, 79 vjeçe, prezanton në Barcelonë premierën e “Balkan Erotic Epic”, një performancë që ndërthur mitet stërgjyshore të Ballkanit, traditat popullore dhe historinë personale. Në skenën më të diskutueshme, disa gra ekspozojnë trupin e tyre si pjesë e një rituali të lashtë, një praktikë mësuar nga gjyshja e Abramović-it për të ndalur shirat e rrëmbyeshëm.

“Çuditërisht, sot njerëzit e ngatërrojnë erotizmin me pornografinë,” thotë artistja. “Ne kemi humbur aftësinë për të parë lakuriqësinë në mënyrë poetike.”
Shfaqja është kulmi i 25 viteve kërkimesh të Abramović-it. Muzika e Marko Nikodijević përzien elektronikën me këngë ceremoniale mesjetare, ndërsa koreografia e Blenard Azizaj , si valle tradicionale me thika, e çon performancën në kufijtë e saj ekstreme. Vizualet e Sonia Alcón plotësojnë përvojën skenike.

“Që në fillim, projekti u konceptua kolektivisht,” shpjegon Abramović. “Dua që publiku të jetë realisht i pranishëm, jo thjesht të vëzhgojë nga larg.”
Një pjesë kryesore e shfaqjes është rikthimi te figura e nënës së saj, Danicës, e paraqitur nga performuesja Maria Stamenkovic.

“Ky ribashkim ishte shumë terapeutik,” thotë Abramović. “Trupi ynë është hapësirë misteri, fuqie dhe transformimi.”

Skenografia e kafanes, tavernës tradicionale ballkanike, nënvizon elementin kolektiv dhe celebrues të performancës. Valle homoerotike mes shqiptarëve dhe serbëve , zakonisht armiq historikë , shndërrohet në një simbol pajtimi dhe dashurie, ndërsa muzikantët theksojnë çdo gjest të rrëfimit.

Shfaqja zgjat rreth katër orë, pa pushim, dhe publiku mund të largohet dhe të rikthehet sipas dëshirës. Kushtet: mbi 18 vjeç dhe pa telefon celular. “Kjo nuk mund të përjetohet përmes një ekrani,” paralajmëron Abramović.

Pas premierës së “7 Vdekjet e Maria Callas”, rikthimi i Abramović në Liceu konfirmon rolin e saj si arkitektja e performancës moderne. Në nëntor, ajo do të festojë 80-vjetorin me një shfaqje të Balkan Erotic Epic në Nju Jork.

“Koha është ajo që më shqetëson më shumë,” thotë ajo. “Por nuk do ta ndërroja për asnjë çmim veten që jam sot me atë që isha në moshën 18-vjeçare.”

The post Rikthim te rrënjët për Marina Abramoviç/ Artistja: Njerëzit ngatërrojnë erosin me pornografinë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Pas kallëzimeve të disa qytetarëve se iu kishin dhënë shuma parash, 2 shtetasve, të cilët i kishin mashtruar dhe nuk kishin blerë apartamentet e kërkuara në këmbim, specialistët për Hetimin e Krimeve Ekonomike dhe Financiare, në bashkëpunim me shërbimet e Sektorit të Forcës së Posaçme Operacionale dhe me shërbimet e Sektorit të Forcës së Posaçme “Shqiponja”, finalizuan operacionin e koduar “Agjentët e rremë”.

Gjatë operacionit u kapën dhe u vunë në pranga shtetasit Elvis Ramca, 39 vjeç dhe Veriana Ziu, 34 vjeçe, bashkëjetues.

Nga hetimet e kryera dyshohet se 2 shtetasit iu kanë marrë shuma të konsiderueshme parash, qytetarëve, duke iu premtuar se do t’iu blinin apartamente.

Pasi përvetësonin paratë, 2 shtetasit falsifikonin mandate banke, për të mashtruar qytetarët se paratë ishin depozituar.

Më pas, dokumentet false i paraqitnin dhe te përfaqësues të shoqërive në fushën ndërtimit, me qëllim lidhjen e kontratave fiktive, për shitblerje apartamentesh.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë së Tiranës, për veprime të mëtejshme

The post U vidhnin qytetarëve shuma të mëdha parash me blerje fiktive apartamentesh, arrestohet çifti në Tiranë appeared first on Gazeta Si.

Jo vetëm që inteligjenca artificiale po përmbys tashmë industrinë e filmit, por Hollivudi është vetëm një shembull se si kjo teknologji do të shkaktojë dhimbje të mëdha shoqërore dhe ekonomike, nëse nuk menaxhohet me humanizëm dhe kujdes. Shkrimi artistik, fotografia komerciale, radioja, muzika dhe më e kërcënueshme se të gjitha – gazetaria dhe mediat tradicionale.

Inteligjenca artificiale po vjen për “përmbajtjen”, që do të thotë gjithçka, nga reklamat dhe romanet te filmat dhe gazetaria. Rezultati, që do të nisë shumë shpejt, ka gjasa të jetë njëkohësisht i tmerrshëm, i mrekullueshëm, dëshpërues dhe emocionues. Nuk do të ketë vetëm shkatërrim krijues, por edhe shumë shkatërrim të thjeshtë dhe të pastër.

Duke qenë se pjesën më të madhe të jetës sime të rritur e kam kaluar duke prodhuar kërkime, gazetari dhe dokumentarë, si edhe duke konsumuar romane dhe filma argëtues, kam shumë empati për krijuesit. Por tre vitet e fundit kam qenë investitor dhe sipërmarrës në fushën e inteligjencës artificiale, dhe kjo përvojë ka formësuar mesazhin që do t’u jepja të gjithëve në gazetari, botim, muzikë, reklamë dhe Hollivud: nëse e injoroni potencialin e kësaj teknologjie, e bëni këtë në rrezikun tuaj.

Së pari, shikoni perspektivën e Hollivudit. Industria e filmit dhe televizionit është tkurrur prej vitesh, për shkak të formave të reja të shpërndarjes së medias, si platformat e transmetimit online, të mundësuara nga interneti, laptopët, tabletët dhe telefonat celularë. Rënia e televizionit kabllor dhe e DVD-ve reflekton një sërë faktorësh, përfshirë transmetimin online, rritjen e përmbajtjes së krijuar nga përdoruesit, demokratizimin e krijimit përmes kamerave dhe programeve të lira, si dhe konkurrencën për vëmendjen e publikut nga YouTube, Facebook dhe TikTok.

Gjatë gjithë kësaj dekade tkurrjeje të dhimbshme, teknikat bazë të prodhimit video nuk ndryshuan shumë. Ende përdoreshin kamera reale për të filmuar njerëz dhe objekte reale. Së shpejti, megjithatë, të gjitha këto inpute të botës reale do të vjetërohen dhe do të zëvendësohen nga inteligjenca artificiale.

Pionierët e këtij realiteti të ri do të jenë, pa përjashtim, startup-et, disa prej tyre më pak se një vit të vjetra. Asnjë studio tradicionale, producent apo distributor nuk është në ballë të kinemasë apo shpërndarjes së bazuar në inteligjencë artificiale. Startup-i i parë i tillë, Runway, u themelua tetë vite më parë dhe më pas iu bashkuan Arcana, Flick, Koyal, Zingroll dhe të tjerë.

Kam folur muajt e fundit me themelues dhe drejtues të lartë të secilës prej këtyre kompanive dhe u kam bërë të gjithëve të njëjtën pyetje: sa kohë do të duhet që një person pa njohuri teknike të mund të krijojë një film artistik të plotë me inteligjencë artificiale, me personazhe dhe vlera prodhimi po aq të mira sa një film tipik hollivudian? Përgjigjet e tyre bien në një interval të ngushtë: nga një deri në tre vjet, me një mesatare rreth dy vjet. Për filma të shkurtër dhe reklama, tashmë kemi arritur aty.

HOLYWATER, një startup ukrainas i themeluar në vitin 2020, u mundëson kujtdo të krijojë filma të shkurtër “vertikalë”, të dizajnuar për telefonat, duke përdorur inteligjencën artificiale për të gjeneruar një numër të madh tregimesh me tekst, popullariteti i të cilave udhëheq më pas prodhimin filmik. Të ardhurat e HOLYWATER tashmë tejkalojnë 100 milionë dollarë dhe po dyfishohen çdo vit. Po ashtu, Ëide Ëorlds, i themeluar në vitin 2024, u lejon fansave të krijojnë filma të shkurtër duke u bazuar në universet e tyre të preferuara të fan-fiction.

Industria globale e reklamave digjitale, me vlerë 600 miliardë dollarë, është e radhës. Startup-i kryesor në reklamat me inteligjencë artificiale, Higgsfield, u themelua vetëm në vitin 2023, por biznesi i tij ka shpërthyer, me të ardhura që dyfishohen çdo muaj dhe me projeksion për të kaluar 1 miliard dollarë këtë vit.

Për seri dhe filma më të gjatë e më kompleksë, teknologjia ende nuk është plotësisht gati, por po përparon me shpejtësi. Brenda një dekade, aktorët njerëzorë do të bëhen artefakte historike, po ashtu edhe operatorët e kamerave, kaskaderët, drejtorët artistikë, dizajnerët e kostumeve, producentët e linjës dhe skautët e lokacioneve. Ndërkohë që disa studio po përdorin në heshtje shumë inteligjencë artificiale, shumica e Hollivudit po përgatitet për këtë cunam duke bërë… pothuajse asgjë.

Nga ana tjetër, sindikatat që përfaqësojnë aktorët, skenaristët dhe profesionet e tjera janë të tmerruara dhe kanë reaguar duke kundërshtuar verbërisht çdo përdorim të inteligjencës artificiale, gjë që në rastin më të mirë është e kotë. Megjithatë, frika e tyre është e justifikuar. Teknologjia po avancon aq shpejt, sa kalimi nga prodhimi fizik në atë të bazuar në inteligjencë artificiale ka gjasa të jetë brutal dhe i shkurtër, duke shkatërruar mijëra karriera dhe kompani pothuajse brenda natës.

Hollivudi është vetëm një shembull i mënyrës se si revolucioni i inteligjencës artificiale do të shkaktojë dhimbje të mëdha shoqërore, nëse nuk menaxhohet me kujdes dhe humanizëm. Të njëjtat gjëra mund të thuhen për letërsinë artistike, fotografinë komerciale, radion dhe, mbi të gjitha, muzikën, ku shumë startup-e të reja po u mundësojnë njerëzve pa njohuri muzikore të krijojnë këngë.

Megjithëse disa prej këtyre kompanive janë paditur për shkelje të pronësisë intelektuale dhe kanë arritur marrëveshje me shtëpitë e mëdha diskografike, asnjë kompani tradicionale e muzikës nuk është në ballë të inteligjencës artificiale, përveçse nëpërmjet padive gjyqësore.

Dita pas së nesërmes

Pra, revolucioni i inteligjencës artificiale po vjen në art, dhe shkatërrimi i industrive tradicionale do të jetë i tmerrshëm. Ajo që do të vijë më pas, megjithatë, është një pyetje shumë më e ndërlikuar.

Personalisht, si një ish dhe i ardhshëm kineast, jam i emocionuar nga kinemaja me inteligjencë artificiale. Do të doja të shkruaja trajtime dhe skenarë, t’ia jepja ato “studios” sime me inteligjencë artificiale, të merrja një version fillestar të mirë dhe pastaj ta përpunoja vazhdimisht me ndihmën e inteligjencës artificiale derisa të arrija saktësisht filmin që dua të realizoj, me çdo personazh, ambient, lëvizje, rresht dialogu dhe kënd kamere perfekt. Nuk do të kishte nevojë të lypja financime, të punësoja të dashurën e producentit, të duroja një yll filmi me ego të shfrenuar apo të shqetësohesha nëse dikush në sheshxhirim kishte futur municione të vërteta.

Megjithatë, ekziston një nevojë urgjente për ligje, sisteme dhe institucione të reja për të mbrojtur pronën intelektuale dhe krijuesit e saj. Çështja më e diskutuar është nevoja shumë reale për të kompensuar krijuesit tradicionalë, puna e mëparshme e të cilëve përdoret për të trajnuar modelet e inteligjencës artificiale. Por ekziston gjithashtu nevoja për të mbrojtur krijuesit dhe krijimet e bazuara në inteligjencë artificiale.

Ideja se arti i krijuar nga inteligjenca artificiale nuk mund ose nuk duhet të mbrohet është e gabuar. Kur artistët njerëzorë përdorin inteligjencën artificiale për të krijuar vepra të reja, ata meritojnë mbrojtje po aq sa artistët që përdorin mjete tradicionale.

Në fakt, pres që inteligjenca artificiale të krijojë kushtet për zhanre të reja madhore dhe artistë gjenialë. Për një shembull të asaj që dua të them, shikoni Festivalin e Filmit me Inteligjencë Artificiale Runway, veçanërisht fituesin e çmimit të madh, Total Pixel Space. Punë të tilla tregojnë pse e mirëpres epokën e inteligjencës artificiale në krijimin artistik, edhe pse e pranoj se ky revolucion do të ketë pasoja të rënda.

Shumë njerëz të mirë, qindra mijëra, ndoshta miliona, do të mbeten pa punë pa paralajmërim. Do të ketë gjithashtu oqeane përmbajtjeje të dobët të krijuar nga inteligjenca artificiale – fjalë për fjalë miliona romane, këngë dhe filma të rinj çdo vit – duke e bërë të vështirë që artistët e rinj të talentuar të bien në sy. Dhe, sigurisht, do të ketë më shumë të dashura artificiale dhe pornografi artificiale, si dhe krijime të tmerrshme që variojnë nga ringjallja e nazistëve deri te përshkrime të abuzimit me fëmijë.

Jeta e një iluzioni

Më frikësuese për mua, megjithatë, është ajo që po ndodh me botën e jofiksionit, lajmet, burimet e informacionit dhe shërbimet referuese. Këtu tashmë po shohim fshirjen e kufijve, deri në pikën e padallueshmërisë, midis faktit dhe trillimit. Ndërsa epoka e inteligjencës artificiale në art më emocionon më shumë sesa më shqetëson, balanca është e ndryshme në fushën e së vërtetës dhe realitetit. Sa ka për të festuar, po aq jam i tmerruar nga ajo që inteligjenca artificiale mund të sjellë.

Gazetaria, ashtu si Hollivudi, tashmë është tkurrur. Interneti i detyroi gazetat e përditshme, revistat javore, radion dhe televizionin informativ të futeshin të gjitha në të njëjtin treg; shkatërroi të ardhurat nga reklamat e vogla, nga të cilat gazetat vareshin; dhe nxiti mijëra hyrje të reja me cilësi të ulët. Burimet e lajmit mbi të cilat shumica e njerëzve mbështeteshin më parë, revista si Time dhe Newsweek, si dhe lajmet televizive të rrjeteve, u shkatërruan, ndërsa mediat sociale, YouTube dhe agregatorët morën kontrollin, duke ofruar përmbledhje që ishin pak më pak se shkelje e të drejtës së autorit,  kur ishin të vërteta. Mashtrimi dhe gënjeshtra u përhapën dhe cilësia e informacionit të konsumuar nga publiku i gjerë ra ndjeshëm.

Pas disa përvojave pranë vdekjes, një numër i vogël organizatash të lajmit me cilësi të lartë në gjuhën angleze dolën edhe më të forta dhe me audienca globale më të mëdha se më parë: New York Times, Financial Times, Guardian, Bloomberg News, Economist, Politico, si dhe agjencitë Reuters dhe AP. Por këto media arrijnë vetëm një pakicë të vogël të popullsisë. Ato janë gjithashtu të shtrenjta për t’u prodhuar dhe financat e tyre janë të brishta. Inteligjenca artificiale kërcënon jo vetëm institucionet e mbetura të gazetarisë cilësore, por më thellë akoma, vetë aftësinë e kujtdo për të ofruar informacion të vërtetë dhe për të mbajtur një publik të informuar të aftë për gjykim racional.

Çështja më e dukshme dhe më e diskutuar është ajo e deepfake-ve. Këto janë vërtet një problem i madh, duke pasur parasysh se YouTube, Facebook, Snap, X dhe TikTok kanë pak ose aspak detyrime në lidhje me të vërtetën ose saktësinë. Për gjithë dëmin që teoricienë konspiracioni si Alex Jones kanë shkaktuar, të paktën e dinim se po dëgjonim Alex Jones-in e vërtetë. Së shpejti, do të jetë e mundur të sintetizohen versione pothuajse të padallueshme të kujtdo dhe të pothuajse çdo ngjarjeje.

Edhe modelet më të trajnuara me kujdes të inteligjencës artificiale mund të keqpërdoren, dhe disa modele open-source nuk kanë asnjë kontroll. Të disponueshme për këdo, ato mund të “trajtohen” për të prodhuar pothuajse çdo lloj teksti apo videoje, nga cilësi e lartë dhe e verifikuar deri te shtrembërime të çmendura.

Në të njëjtën kohë, inteligjenca artificiale ka përmirësuar ndjeshëm cilësinë e lajmeve dhe informacionit të disponueshëm për publikun, të paktën për këdo që është mjaftueshëm i interesuar për t’i kërkuar. Modelet kryesore janë tashmë jashtëzakonisht të mira. Halucinacionet mbeten një problem, por shumë më pak se edhe një vit më parë.

Modelet kanë lidhur gjithashtu marrëveshje, kryesisht sekrete, por disa publike,  me disa nga ofruesit seriozë të lajmeve. Financial Times ka një marrëveshje me OpenAI, Neë York Times ka një me Amazon, dhe AP ka marrëveshje me OpenAI dhe Google.

Tashmë, modelet e inteligjencës artificiale ofrojnë një portal të mrekullueshëm drejt dijes për më shumë se një miliard përdorues. Unë përdor Perplexity të paktën dhjetë herë në ditë dhe e kam përdorur vazhdimisht edhe për të shkruar këtë ese.

Por ekziston një anë e errët. Modelet e inteligjencës artificiale nuk krijojnë dije. Ato e mbledhin dhe e shpërndajnë dijen në mënyrë të shkëlqyer, por janë plotësisht të varura nga informacioni i krijuar nga të tjerët. Ne ende kemi nevojë për gazetari reale.

Dhe ndërsa varen prej saj, inteligjenca artificiale rrezikon ta shkatërrojë atë. Kjo është arsyeja pse ekziston rreziku real që, nëse gazetaria nuk mbrohet dhe nuk kompensohet, industria e inteligjencës artificiale do të vrasë burimin nga i cili ushqehet.

Mund të shpresojmë se kjo nuk do të ndodhë. Por ka gjithashtu arsye të forta për t’u shqetësuar se mund të ndodhë.

Shkruar nga Charles Ferguson, investitor dhe producent, për Project Syndicate

The post Inteligjenca Artificiale po merr në kontroll të gjitha mediat! appeared first on Gazeta Si.

Në Shqipëri, miratimi i nenit që ndëshkon organizimin e udhëtimeve për qëllime seksuale jashtë vendit ka shkaktuar një kombinim të habitshëm reagimesh. Sipas ligjit, kushdo që organizon ose lehtëson një udhëtim me qëllim kryerjen e marrëdhënieve intime mund të përballet me 2 deri në 6 vjet burg, edhe nëse gjithçka ndodh jashtë territorit dhe nuk ka pasur pagesë apo shfrytëzim.

Megjithëse ligji synon të parandalojë abuzimin dhe trafikimin seksual, shumë komentues në rrjetet sociale  apo dhe media tradicionale nuk e kanë marrë seriozisht. Ironia, meme-t dhe komentet satirike kanë mbushur faqet online, duke e bërë këtë nen të duket absurd ose i ekzagjeruar, veçanërisht për rastet ku individët veprojnë në mënyrë konsensuale dhe jashtë vendit.

Por pas ironisë fshihet një realitet i rreptë: ligji ka implikime reale për qytetarët dhe bizneset që mund të përfshihen në organizimin e udhëtimeve private. Nga perspektiva morale, ky nen ngre një dilemë të qartë. Shteti ka përgjegjësinë për të mbrojtur shoqërinë nga shfrytëzimi dhe abuzimi, por ndërkohë kriminalizimi i zgjedhjeve private prek lirinë personale dhe privatësinë, duke hapur debate mbi proporcionalitetin e dënimit.

Përvoja ndërkombëtare tregon se shumica e vendeve moderne nuk ndëshkojnë marrëdhënie private të konsensuara jashtë vendit, përveç rasteve të shfrytëzimit, prostitucionit të detyruar ose trafikimit. Edhe vendet me ligje më të rrepta morale zakonisht përdorin masa administrative ose gjoba, duke shmangur ndërhyrjen e panevojshme në jetën private dhe duke ruajtur të drejtat e individit.

Në Shqipëri, ky nen mund të shkaktojë debate mbi praktikën dhe zbatimin e tij. Si mund të provohet qëllimi i udhëtimit? A janë dënimet proporcionalë për veprime që ndodhin jashtë vendit? Pyetjet mbeten të hapura, por reagimet ironike online nuk e zbehin seriozitetin e pasojave ligjore.

Një tjetër realitet i dukshëm është se shumë shtetas shqiptarë, veçanërisht femra, udhëtojnë jashtë vendit, kryesisht drejt destinacioneve luksoze si Dubai, për të fituar të ardhura nga marrëdhënie konsensuale. Ky aktivitet, i njohur si turizëm seksual ose “sugar tourism”, është në rritje dhe shpesh organizohet përmes rrjeteve sociale ose agjencive private.

Rritja e këtij turizmi duket se  ka nxitur ndërhyrjen e shtetit, duke vendosur kufij të qartë mes lirisë personale dhe mbrojtjes së shoqërisë. Për qytetarët dhe bizneset që merren me organizimin e udhëtimeve private me qëllime intime, kjo është një thirrje  se do ndëshohesh. Ndërsa mund të duket një mundësi fitimi, realiteti ligjor mund të kthehet shpejt në rrezik penal dhe reputacional, duke treguar se jo çdo ide e thjeshtë ose luksoze është e lejueshme.

Në përfundim, ky nen ka më shumë peshë se ironia që ka shpërthyer online. Ndërsa komentuesit vazhdojnë të qeshin me dënimin dhe të bëjnë meme, realiteti ligjor mbetet serioz, dhe pasojat mund të jenë të rënda për ata që preken. Ky kontrast – midis ironisë së publikut dhe seriozitetit të ligjit – e bën këtë çështje një debat që në mos ka nisur duhet të nis në Shqipëri.

The post Gocat e Dubait dhe ironia e dëmshme për ligjin që ndëshkon seksin jashtë Shqipërisë appeared first on Gazeta Si.

Fotografi që duket se tregojnë Andrew Mountbatten-Windsor, ish-princin e kurorës britanike, duke u ulur në të katër anët mbi një grua që shtrihet në tokë janë përfshirë në grupin e fundit të dosjeve të Epstein që u publikuan nga Departamenti i Drejtësisë i SHBA-së.

Në dy nga imazhet, ai shihet duke prekur vajzën e paidentifikuar dhe të veshur, në barkun e saj. Një tjetër imazh e tregon atë duke parë drejtpërdrejt në kamerë.

Nuk jepet asnjë kontekst për fotot dhe nuk është e qartë kur dhe ku janë bërë ato.

Imazhet pritet të rrisin presionin mbi Mountbatten-Windsor, i cili ka përballuar vite me vëzhgim për shkak të miqësisë së tij të kaluar me Epstein.

Mountbatten-Windsor iu hoqën titujt mbretërorë në tetor pas vëmendjes së shtuar mbi lidhjet e tij me pedofilin Epstein.

Email-e të ndara të premten sugjerojnë gjithashtu se i ndjeri, abuzuesi seksual, Jeffrey Epstein e kishte ftuar Mountbatten-Ëindsor për të darkuar me një grua ruse 26-vjeçare. Mesazhet u shkëmbyen në gusht 2010, dy vite pas kur miliarderi Epstein pranoi fajin për kërkimin e një të miture për prostitucion.

Shkëmbimet e reja të email-eve dhe fotot përbëjnë pjesë të më shumë se tre milion faqe dokumentesh dhe 180.000 imazhe të publikuara të premten. Foto të tjera të publikuara tregojnë imazhe të rregulluara të grave të paidentifikuara, dhe ato që duken si apartamente luksoze, dhoma hoteli dhe një vilë me pishinë.

Më shumë se 2.000 video dhe 180.000 foto janë përfshirë në grupin e fundit. Nxjerrja e tyre vjen gjashtë javë pas një afati të detyruar nga një ligj i nënshkruar nga Presidenti Donald Trump.

Shumë dokumente janë redaktuar shumë, me disa faqe që janë tërësisht të zezë, për të ruajtuar konfidencialitetin e personave dhe dëshmisë së tyre./bbc

The post Dalin fotot e princit Andrew nga takimet në ishullin Epstein appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Në fund të vitit 2025, Shqipëria ka pasur mbi një milion mjete në qarkullim, konkretisht 1.048.092, ku shumica, 81%, janë autovetura personale. Gjatë vitit u regjistruan 98.900 mjete për herë të parë, me 34% prej tyre të regjistruara në kryeqytet.

Nga të dhënat e Drejtorisë së Transportit, 82.143 nga këto mjete të reja janë të përdorura, kryesisht të importuara, duke treguar se tregu i makinave të dorës së dytë mbetet i fortë. Koreja e Jugut është vendi kryesor i origjinës së këtyre mjeteve me 21.200 makina, e ndjekur nga Gjermania me 15.500 dhe Italia me 15.000. Kina po rrit gjithashtu prezencën e saj me rreth 10.000 mjete.

Edhe pse ka rritje të regjistrimeve të mjeteve të reja, vetëm 15% janë prodhime të katër viteve të fundit, ndërsa 55% e mjeteve të regjistruara janë makina 8-15 vjeçare. Ky trend tregon që pjesa më e madhe e përdoruesve preferon të blejë makina më të vjetra, të cilat janë zakonisht më të përballueshme ekonomikisht.

Nga rreth 100.000 makina të reja të regjistruara, vetëm 6.187 janë elektrike, rreth 6% e totalit. Nafta mbetet lënda djegëse më e përdorur me 58.000 mjete, ndërsa benzina zë vendin e dytë me 25.000 makina. Kjo tregon se trendi i automjeteve elektrike është ende në fillimet e tij, por po rritet gradualisht.

Në tregun e markave, Volkswagen është më e preferuara me 18.700 regjistrime, ndjekur nga Mercedes-Benz me 13.900, Audi me 10.000 dhe Hyundai me 6.000.

The post 100 mijë mjete të reja u regjistruan në Shqipëri, vetëm 6% elektrike appeared first on Gazeta Si.

Filmi më i ri i regjisorit kosovar Visar Morina, “Shame and Money”, ka fituar Çmimin e Madh të Jurisë, Seksioni Ndërkombëtar-Dramë (World Cinema Grand Jury Prize: Dramatic) në Sundance Film Festival 2026, një nga festivalet më prestigjioze të filmit të pavarur në botë.

Sipas “Hollywood Reporter” filmi ofron një vështrim të thellë mbi pasojat e ekonomisë globale, të parë nga këndvështrimi i një familjeje kosovare që përballet me zhvendosjen, pasigurinë dhe humbjen e dinjitetit.

Ngjarja nis në fshatin Çikatovë e Vjetër, vetëm rreth 50 kilometra larg Prishtinës, por për personazhet e filmit, këto dy botë duket se ndodhen në skaje të kundërta të jetës. Shabani dhe Hatixhja, një çift fermerësh qumështi, jetojnë një jetë të thjeshtë, por të qëndrueshme, duke rritur tri vajzat e tyre në ritmin e zakonshëm të fshatit.

Pas një akti tradhtie brenda familjes, ata detyrohen të lënë shtëpinë dhe të shpërngulen në kryeqytet, ku përballen me realitetin e ashpër të jetesës urbane dhe varësinë nga ndihma e të afërmve më të pasur ndihmë që shpesh shoqërohet me presion, heshtje dhe ndjenjë turpi.

Regjisori Morina, pas filmave “Babai” dhe “Exil”, ndërton një dramë të ngadaltë, por jashtëzakonisht intensive, ku çdo shikim, pauzë dhe frymëmarrje e mbajtur ka peshë emocionale. Aktorët kryesorë Astrit Kabashi dhe Flonja Kodheli ofrojnë performanca të përmbajtura, por thellësisht njerëzore, duke e bërë rrëfimin edhe më të ndjerë dhe realist. Filmi trajton me ndjeshmëri përplasjen e klasave shoqërore, dallimin mes jetës rurale dhe asaj urbane, si dhe ndikimin e globalizimit në jetën e njerëzve të zakonshëm.

“Shame and Money” shfaqet si një dramë e fortë sociale, që nuk flet vetëm për Kosovën, por për një realitet universal: luftën për dinjitet në një botë ku paratë shpesh përcaktojnë vlerën e njeriut. Me rrëfim të ndjerë, regji të matur dhe aktrim brilant, filmi konfirmon Visar Morinën si një nga regjisorët më të rëndësishëm të kinemasë bashkëkohore.

The post ‘Shame and money’ i Visar Morinës, fiton çmimin e madh të Sundance Film Festival/ Hollywood reporter : Një dramë e fortë sociale appeared first on Gazeta Si.

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka shpallur sot, 31 janar, rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Kosovë.

Anëtarët e KQZ-së i kanë miratuar listat e kandidatëve të të gjitha partive, përveç asaj të Listës Serbe.

Kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniçi, deklaroi se palët kanë të drejtë ankese ndaj rezultatit për 48 orë në Panelin Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).

Sipas të dhënave të KQZ-së, Lëvizja Vetëvendosje i ka fituar 51.10% të votave ose 57 ulëse në Kuvendin e Kosovës, Partia Demokratike e Kosovës, 20.19% të votave ose 22 ulëse, Lidhja Demokratike e Kosovës, 13.24% të votave ose 15 ulëse, dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, 5.50% të votave ose 6 ulëse.

Nga vendet në Kuvend për minoritetin serb, 9 i ka fituar Lista Serbe, partia më e madhe e serbëve të Kosovës, dhe një, Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë.

Emrat e deputetëve

Deputetët e ardhshëm të Lëvizjes Vetëvendosje:

• Albin Kurti, Glauk Konjufca, Albulena Haxhiu, Hekuran Murati, Donika Gërvalla – Scharz, Xhelal Sveçla, Hajrullah Çeko, Avni Dehari, Mimoza Kusari – Lila, Ejup Maqedonci, Shqipe Mehmeti – Selimi, Andin Hoti, Arben Vitia, Saranda Bogujevci, Edona Llalloshi, Alban Bajrami, Mefail Bajqinovci, Nezir Kraki, Armend Muja, Adriana Matoshi, Rufki Suma, Jeta Statovci, Ardian Gola, Haxhi Avdyli, Blerim Gashi, Adelina Grainca, Albena Reshitaj, Fatos Geci, Agim Bahtiri, Fitore Pacolli – Dalipi, Artane Rizvanolli – Berisha, Taulant Kelmendi, Dimal Basha, Labinotë Demi – Murtezi, Arbëreshë Kryeziu – Hyseni, Arbër Rexhaj, Arjeta Fejzaj, Hysen Durmishi, Artan Abrashi, Arbërie Nagavci, Enver Haliti, Liza Gashi, Adnan Rrustemi, Valon Ramadani, Jeton Raka, Drita Pajaziti, Fatmire Kollqaku, Rozeta Hajdari, Arsim Ademi, Salih Zyba, Fitim Haziri, Fjolla Ujkani, Ilir Kërçeli, Sylejmani Meholli, Vigan Qorolli, Naim Bardiqi dhe Valon Hoti.

Deputetët e ardhshëm të Partisë Demokratike të Kosovës:

• Bedri Hamza, Arian Tahiri, Përparim Gruda, Uran Ismaili, Sala Jashari, Vlora Çitaku, Arben Mustafa, Enver Hoxhaj, Rrahman Rama, Nait Hasani, Eman Rrahmani, Ganimete Musliu, Elmi Reçica, Artan Behrami, Kujtim Gashi, Xhavit Haliti, Besa Kabashi – Ramaj, Mërgim Lushtaku, Ferat Shala, Arbnore Salihu, Blerta Deliu – Kodra, Ariana Musliu- Shoshi.

Deputetët e ardhshëm të Lidhjes Demokratike të Kosovës:

• Lumir Abdixhiku, Hykmete Bajrami, Ukë Rugova, Avdullah Hoti, Doarsa Kica- Xhelili, Kujtim Shala, Anton Quni, Armend Zemaj, Lutfi Haziri, Jehona Lushaku- Sadriu, Janina Ymeri, Besian Mustafa, Adelina Thaçi – Meta, Fadil Hadërgjonaj dhe Ermal Sadiku.

Deputetët e ardhshëm të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës:

• Ramush Haradinaj, Daut Haradinaj, Besnik Tahiri, Bekë Berisha, Albana Bytyçi dhe Time Kadrijaj

Deputetët e Listës Serbe:

• Sllavko Simiq, Igor Simiq, Liljana Stefanoviç, Millan Kostiç, Nemanja Bishevac, Zllatan Ellek, Milljana Nikolliç, Serxhan Popoviç dhe Verica Çernaniç.

Deputeti nga Partia për Liri, Drejtësi dhe Mbijetesë:

• Nenad Rashiç

Deputetët nga komunitetet tjera joserbe:

Ergyl Mazrek, Fatma Taçi, Rasim Demiri, Emilja Rexhepi, Elbert Krasniqi, Duda Balje, Veton Berisha, Artan Asllani, Adem Hoxha dhe Erxhan Galushi.

10 ulëse për minoritetin serb dhe 10 tjera për minoritetin joserb janë të rezervuara me Kushtetutë në Kuvendin me 120 ulëse në total.

KQZ ka publikuar këto rezultate pasi e ka përfunduar të premten në mbrëmje, 30 janar, procesin e rinumërimit të votave.

Rinumërimi është kryer pas dyshimeve për manipulime me votat e kandidatëve për deputetë.

Përgjatë procesit, votat për disa kandidatë ndryshuan, me raste deri në 6 mijë për një individ, ndërsa ato për partitë nuk u cenuan.

Autoritetet e zbatimit të ligjit kanë intervistuar qindra njerëz, kanë ndaluar dhjetëra dhe po i vazhdojnë hetimet.

Për disa zyrtarë shtetërorë, ky ka qenë “procesi më i komprometuar zgjedhor” në Kosovë, pasi vendi është lavdëruar shpesh nga organizata vendore dhe ndërkombëtare për organizim të proceseve zgjedhore të drejta dhe transparente./Marrë nga REL

The post Shpallen rezultatet përfundimtare në Kosovë, nuk miratohet përbërja e Listës Serbe appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘SI’ – Një 25-vjeçar i shpallur në kërkim për kultivim të 1275 bimë narkotike në bashkëpunim me familjarët e tij ka rënë në prangat e policisë së Malësisë së Madhe.

Bimët narkotike të kultivuar në fshatin Aliaj, pranë banesës së tyre u sekuestruan nga policia në shtator të vitit të kaluar.

“Specialistët e Seksionit për Hetimin e Krimeve të Komisariatit të Policisë Malësi e Madhe ndaluan shtetasin G. Sh., 25 vjeç, pasi Gjykata e Shkallës së Parë e Juridiksionit të Përgjithshëm Shkodër i ka caktuar masën e sigurisë “Arrest në burg”, për veprën penale “Kultivimi i bimëve narkotike”, kryer në bashkëpunim.

Nga hetimet e kryera dyshohet se ky shtetas, në bashkëpunim me familjarët e tij, ka kultivuar në tokën pranë banesës së tyre, në fshatin Aliaj, 1275 bimë narkotike, të cilat janë gjetur dhe asgjësuar nga shërbimet e Policisë më datë 04.09.2025”, njoftoi sot policia.

Materialet procedurale iu referuan Prokurorisë së Shkodrës për veprime të mëtejshme.

The post Arrestohet 25-vjeçari në Malësi të Madhe, kultivonte drogë bashkë me familjarët appeared first on Gazeta Si.

Apple ka prezantuar në iOS 26 funksionin e ri “Call Screening”, që synon të ndihmojë përdoruesit të menaxhojnë thirrjet e panjohura dhe spam-in. Kur dikush telefonon nga një numër që nuk është në kontaktet e përdoruesit, iPhone kërkon automatikisht emrin dhe arsyen e thirrjes dhe e tregon këtë informacion përpara se të bjerë telefoni. Në këtë mënyrë, përdoruesit mund të vendosin nëse duan të përgjigjen ose ta injorojnë thirrjen, duke kursyer kohë dhe duke shmangur ndërhyrjet e panevojshme.

Funksioni ndërton mbi opsionin e mëparshëm “Silence Unknown Callers”, duke shtuar një shtresë inteligjence artificiale që i lejon përdoruesit të kontrollojnë telefonatat pa sakrifikuar privatësinë. Përdoruesit mund të aktivizojnë opsionet: Ask Reason for Calling, Silence Unknown Callers, ose Never, sipas preferencave të tyre.

Megjithatë, veçoria ka shkaktuar reagime të papritura edhe te biznesmenët dhe individët e pasur, të cilët ndihen se tani humbasin avantazhin që më parë u siguronte asistenca personale në menaxhimin e thirrjeve. Shumë prej tyre po shprehin se edhe thirrjet e nivelit të lartë duhet të kalojnë filtrin e inteligjencës artificiale.

Për shumicën e përdoruesve, megjithatë, ky funksion përfaqëson një përmirësim të dukshëm në kontrollin e telefonatave të padëshiruara. Ai kombinon inteligjencën artificiale me privatësinë, duke e bërë përvojën më të lehtë dhe më të organizuar. Apple synon që të eliminojë ndërhyrjet e panevojshme dhe t’u japë përdoruesve mundësinë të fokusohen vetëm te thirrjet e rëndësishme.

The post iPhone iOS 26 / “Call Screening” për të filtruar thirrjet e panjohura mërzit të pasurit appeared first on Gazeta Si.

Në fillim të vitit 2026, një valë nostalgjie për vitin 2016 ka pushtuar rrjetet sociale si TikTok, Instagram dhe X (Twitter), jo vetëm në Shtetet e Bashkuara, por edhe në Europë. Përdoruesit — veçanërisht milenialët dhe zillennials (ata që janë në mes të Gen Z dhe milenialëve të hershëm) — postojnë foto, video dhe memes që rikthejnë estetikën, modën dhe kulturën dixhitale të asaj kohe. (en.wikipedia.org)

Ky trend është i dukshëm në vendet kryesore evropiane: Britani, Gjermani, Francë, Spanjë dhe Itali, ku influencuesit dhe blogerët e modës kanë filluar të ripropozojnë stilin e vitit 2016 — chokers, skinny jeans, makeup mat, filtër vintage për Instagram, dhe referenca ndaj muzikës pop dhe hip‑hop të asaj kohe. (bbc.com)

Muzika 2016 që rikthehet në playlist-et evropiane

Në Europë, playlist-et e Spotify dhe Apple Music me hitet e vitit 2016, si Drake – One Dance, Rihanna – Work, dhe The Chainsmokers – Closer, kanë pësuar rritje të konsiderueshme dëgjimesh. Në Britani, playlist-et e “Throwback 2016” u rritën me mbi 600% në muajt e fundit, duke reflektuar interesin e madh për muzikën që dominoi kulturën pop të asaj periudhe. (theguardian.com)

Fenomeni viral në TikTok dhe Instagram

Në TikTok, sfidat virale dhe videot e ripërshtatura me efekte të vitit 2016 — si përdorimi i kamerave selfie me rezolucion të ulët ose efektet retro të ngjashme me Snapchat — po bëhen trend edhe midis përdoruesve evropianë. Në Gjermani dhe Francë, për shembull, komunitetet e rinj të modës dhe “content creator”-ët po organizojnë mbrëmje tematikë “2016 party”, duke përdorur hitet e asaj kohe dhe duke rikrijuar estetikën vizuale të Instagram-it të mesit të viteve 2010.

Arsyeja pas nostalgjisë

Psikologët dhe analistët e mediave sociale sugjerojnë se ky trend nuk është vetëm estetikë, por një reagim ndaj shpejtësisë së ndryshimeve teknologjike dhe presionit që ndjejmë për të prodhuar përmbajtje perfekte. Nostalgjia për vitin 2016 krijon një ndjesi të kohës më të thjeshtë, më spontane, kur rrjetet sociale ishin më pak të algoritmuara dhe kur kultura pop ishte më e qasshme. (forbes.com)

Ndikimi kulturor në Europë

Artistët dhe influencuesit evropianë po përqafojnë këtë trend, duke përdorur hashtags si #2016Throwback ose #BackTo2016, dhe duke rikthyer fotografi dhe videos që ngjajnë si të kapura direkt nga smartfonët e vitit 2016. Në Londër, Paris dhe Berlind, club-e të rinj kanë organizuar mbrëmje tematike me hits 2016, duke rikrijuar atmosferën e viteve të para të rrjeteve sociale masive. (bbc.com)

Ky trend tregon se nostalgjia nuk njeh kufij: ajo është e përhapur në të gjithë botën, nga SHBA te Europë. Fenomeni i “2026 is the new 2016” nuk është thjesht një lojë estetike; ai reflekton dëshirën për kohë më të thjeshtë dhe komunikim më spontan, një rikthim tek ato momente kur kultura pop dhe rrjetet sociale ishin më pak të ndikuara nga algoritmet dhe AI.

The post Pse “2026 është si 2016”: Nostalgjia e medias sociale pushton TikTok dhe Instagram në SHBA dhe Europë appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Ndërsa përgatiten për sfidën e javës së 20-të kundër Bayern, Hamburg do të kërkojë frymëzim te fitorja e fundit ndaj bavarezëve, e arritur 16 vite më parë.

Por çfarë tjetër po ndodhte në Botë në vitin 2009? Le të bëjmë një udhëtim pas në kohë…

Hamburg i drejtuar nga Bruno Labbadia ishte i njohur për stilin intensiv të lojës dhe kryesonte në Bundeslig përpara javës së 7-të kur priste Bayern-in e Louis van Gaal, i cili ndodhej vetëm në vendin e 7-të.

Një nisje pa humbje e sezonit 2009/10 ishte situata ideale për ekipin nga Veriu i Gjermanisë, i cili kishte fituar 4 dhe barazuar 6 nga 7-të ndeshjet e para.

Gjithashtu kishte shënuar 17 gola – më shumë se çdo skuadër tjetër në kampionat – dhe kishin pësuar vetëm 7.

Skuadra e Van Gaal ishte gati ta kuptonte nga afër forcën e Hamburg.

Trajneri holandez la pushim si Miroslav Klose-n ashtu edhe Mario Gomez, duke zgjedhur të aktivizonte në sulm të riun Thomas Müller dhe ish vendasin Ivica Olić.

Në fund të ndeshjes, Van Gaal kishte në fushë njëkohësisht Gomez, Klose, Müller, Ribéry dhe Robben – por asnjëri prej tyre nuk arriti të gjente rrugën drejt portës së Frank Rost.

18 minuta nga fundi, kroati Mladen Petrić shënoi me kokë pas një krosimi nga Zé Roberto, duke zgjatur serinë pa humbje të Hamburg ndaj bavarezëve në 6 ndeshje.

Po çfarë tjetër po ndodhte në Botë ato kohë?
– Një vit më parë, Barack Obama ishte zgjedhur presidenti i 44-t i Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
– Angela Merkel ishte prej pothuajse 4 vitesh në mandatin e saj si Kancelare e Gjermanisë.
– Michael Jackson, që ndërroi jetë në Qershor 2009, vazhdonte të ishte muzikanti më i shitur në Botë.
– 7 Mars: Neymar debutonte me fanellën e Santos.
– 5 Korrik: Roger Federer mposhti Andy Roddick në Wimbledon për të fituar titullin e tij të 15-të “Grand Slam”, një rekord për kohën.
– 28 Gusht: Shpërbëhet grupi legjendar i rock-ut, Oasis.
– Sulmuesi i Wolfsburgut, Edin Džeko – tani pjesë e Schalke 04 – e mbylli sezonin 2009/10 si golashënuesi më i mirë me 22 gola.

Nëse përballja e fundit mes skuadrave shërben si tregues – një fitore 5-0 për Bayern në javën e 3-të – atëherë Hamburg do ta ketë shumë të vështirë ta ndalë “makinerinë” e Vincent Kompany këtë fundjavë.

Megjithatë, Hamburg ka treguar së fundmi më shumë siguri në mbrojtje, duke ruajtur 2 ndeshje rradhazi portën e paprekur.

Kundër Borussia Mönchengladbach dhe rivalëve të qytetit, St. Pauli.

Ndaj pyetaj që ngrihet është – A do të arrijnë ata tre ndeshje rradhazi pa pësuar gol kur të presin kryesuesit e kampionatit në javën e 20-të?

The post Bundesliga ‘ndalet’ në Hamburg, atje ku vendasin nuk fitojnë prej 16 vitesh ndaj Bayern appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta “Si” – Mes Kategorisë së Parë dhe asaj Superiore, futbolli në vend ndahet në 3 ditë.

Fundjava nisi me fitoren e Skëndërbeut në shtëpi ndaj Kastriotit, e 4-ta në 5 ndeshjet e fundit, ku e ka ndalur vetëm AF Luftëtari (1-1).

Presion konstant i djemve të Gjokës (47 pikë) ndaj Laçit (39) dhe Pogradecit (36), skuadrat e vetme që kanë arritur dhe kaluar kuotën e 30 pikëve.

Java e 20-të në Kategorinë e parë vazhdon mesditën e sotme në orën 13:30…

• Laçi-AF Luftëtari
• Pogradeci-Korabi
• Kukësi-Besa
• Iliria-Apolonia

Bie në sy një ndeshje më e lehtë, të paktën në letër për Laçin krahasuar me Pogradecin që e ndjek me 3 pikë më pak.

AF Luftëtari (në luftë për mbijetesë) duket një kundërshtar më i dobët se Korabi (që ndodhet 1 pikë jashtë play-off’it).

Verdhezinjtë e Maganit do provojnë të shfrytëzojnë maksimalisht krizën e Kukësit, ndërsa Iliria (pas faljes së dënimit) provon të fitojë dhe kalojë Apoloninë në klasifikim.

Po sot do të luhen edhe 3 ndeshjet e para të raundit të 22 në Superiore…

• Vora-Flamurtari 13:30
• Partizani-AF Elbasani 16:30
• Dinamo City-Bylis 19:00

Kuqezinjtë mbërrijnë në mesditë në Vorë me objektivin e vetëm, 3 pikët e rradhës për të dalë sa më shpejt (nëse do t’ja arrijnë) nga zona e ftohtë.

Provë e rëndësishme e Partizanit që pret AF Elbasani në kryeqytet.

Të kuqtë e Kërnajës kanë vetëm 1 fitore në 5 të fundit dhe duan të 2-ën ndaj miqve në “BIG4”.

Dinamo e Dajës duket e qetë në klasifikim (33 pikë) por blutë kryeqytetas vështirë se mund të pranojnë humbjen e 3 në 6 të fundit, kur të presin Bylis (19 pikë) në ndeshjen e fundit të së shtunës.

E diela e ngre siparin në orën 13:30…

• Lushnja-Burreli

Miqtë udhëtojnë drejt Myzeqesë për të forcuar pozicionin mes skuadrave në play-off.

Ndërsa Kategoria Superiore mbyll javën e futbollit në vend në orën 16:30…

• Teuta-Vllaznia
• Egnatia-Tirana

Provë force për kuqeblutë në një transfertë delikate si ajo e “Niko Dovanës” ndaj Teutës në Durrës, atje ku vendasit janë një rival problematik për këdo.

“I mbyturi të mbyt” – një fjalë e urtë popullore të cilës do të provojë ti shpëtojë Egnatia kur të presë në shtëpi Tiranën.

The post Skëndërbeu konfirmon kreun, kryeqyteti në provën e kryesuesve të Superiores appeared first on Gazeta Si.

Plani i madh i investimit prej 100 miliardë dollarësh midis Nvidia dhe OpenAI — i prezantuar me bujë në shtator 2025 si një prej bashkëpunimeve më ambicioze në historinë e inteligjencës artificiale — është ngrirë dhe nuk ka përparuar drejt nënshkrimit të një marrëveshje definitive, sipas raporteve të fundit nga media kryesore amerikane dhe burime të tregut.

Nga vizion i madh te pezullim negociatash

Në shtator, Nvidia dhe OpenAI njoftuan një memorandum kuptimi sipas të cilit Nvidia do të investonte deri në 100 miliardë dollarë në OpenAI për të ndihmuar në ndërtimin e qendrave të mëdha të të dhënave me kapacitet të paktën 10 gigavat fuqi llogaritëse — mjaft për të mbajtur miliona GPU‑a të avancuara që do të ndihmonin në trajnimin e modeleve të ardhshme të AI.

Por negociatat kanë ngecur larg fazës së finalizimit. Burime thanë se planifikimi fillestar ishte vetëm një letër qëllimi dhe nuk ishte ligjërisht i detyrueshëm, duke lënë shumë pika pa u dakordësuar plotësisht. Nvidia tashmë ka rishikuar brenda kompanisë vlerësimin e tillë të madh, duke shprehur dyshime strategjike për modelin e biznesit të OpenAI dhe konkurrencën në rritje nga kompani të tjera si Google dhe Anthropic.

Çfarë ka ndodhur brenda Nvidia

CEO i Nvidia‑s, Jensen Huang, sipas burimeve, ka komunikuar në mënyrë private se marrëveshja origjinale ishte non‑binding — dmth. pa marrë formë kontraktuale — dhe se ai ka ngritur shqetësime për qëndrueshmërinë e modelit të biznesit të OpenAI, ndërkohë që rritet konkurrenca për teknologji kompute në industri.

Edhe pse marrëveshja e madhe është “on ice”, Nvidia ka deklaruar se dëshiron të vazhdojë partneritetin e gjatë me OpenAI dhe mund të rishikojë formën e bashkëpunimit — për shembull përmes investimeve më të vogla të kapitalit aksionar në vend të një programi masiv 100 miliardë dollarësh.

Konkurenca dhe perspektivat e industrisë

Ndërkohë, OpenAI ka nisur bisedime me kompani të tjera të mëdha teknologjike për rreth 40‑60 miliardë dollarë investime, me Amazon, Microsoft, SoftBank dhe të tjera që shihen si investitorë potencialë për të ndihmuar financiarisht dhe infrastrukturë teknologjike.

Kjo reflektim i gjërë i aktivitetit në sektor tregon se përçarjet në marrëveshjen origjinale nuk do të thonë fundin e interesit për financim apo përmirësim të kapacitetit të AI, por pasqyrojnë një panoramë më komplekse konkurrimi dhe bashkëpunimi në industrinë globale të inteligjencës artificiale.

Reagimet e tregut dhe rrezet e ardhshme

Lajmi që një marrëveshje e tillë kolosale është pezulluar ka shkaktuar reagime në tregjet financiare dhe ka shtuar debatet mbi vlerësimin e bashkëpunimeve të mëdha teknologjike dhe rrezikun e investimeve “super‑big” në AI. Investitorët po analizojnë edhe rolin e Nvidia‑s si furnizues kryesor i harduerit për modele të mëdha të AI-së — një pozicion që mund të ndryshojë nëse bashkëpunimet bëhen më të shpërndara midis ofruesve.

Çfarë pritet në vijim

Megjithëse marrëveshja origjinale e 100 miliardë dollarëve mund të mos realizohet në formën e saj fillestare, partneriteti midis Nvidia dhe OpenAI nuk është dëmtuar plotësisht, dhe kompanitë mund të riformulojnë bashkëpunimin e tyre në mënyra të reja me fokus në kapital më të drejtpërdrejtë dhe investime progresive.

Kjo situatë nënvizon se bota e zhvillimit të AI-së vazhdon të evoluojë shpejt, ku negociatat dhe bashkëpunimet strategjike mes gjigantëve teknologjikë ndryshojnë sipas dinamikes së tregut dhe risqeve të biznesit.

The post Ngec marrëveshja historike 100 miliardë dollarëshe mes Nvidia dhe OpenAI appeared first on Gazeta Si.

Në zgjedhjet e mesmandatit, partia që nuk mban Shtëpinë e Bardhë pothuajse gjithmonë fiton terren. Kjo është veçanërisht e vërtetë kur vlerësimi i presidentit është nën 50%, çka do të thotë se republikanët duhet të jenë të shqetësuar. Miratimi i Donald Trump është 42.7% sipas mesatares së RealClearPolitics. Besimi i konsumatorëve po bie. Dhe gabimet e rënda në Minneapolis e kanë dëmtuar atë dhe partinë e tij.

Megjithatë, të gjitha këto nuk garantojnë një fitore të madhe për demokratët në nëntor. Ka ende kohë — më shumë se nëntë muaj — që fati i republikanëve të përmirësohet. Më e rëndësishmja, demokratët kanë problemet e tyre.

Shumë prej tyre mendojnë se mjafton të sulmojnë Trump-in për çdo veprim dhe fjalë. Nuk mjafton. Sulmet duhet të lidhen me një axhendë demokrate që adreson çështjet që amerikanët mendojnë se ndikojnë drejtpërdrejt në jetën e tyre. Sulmimi i verbër i Trump-it çdo ditë i lejon presidentit të zgjedhë fushën e betejës. Demokratët duhet të kenë një plan që u lejon ta sulmojnë atë në terren më të favorshëm për ta.

Nuk ndihmon as fakti që shumë demokratë po bërtasin për shkarkimin (impeachment) e Trump-it. Republikanët e tepruan kur shkarkuan Bill Clinton-in në 1998, dhe demokratët nuk përfituan asgjë kur e shkarkuan Trump-in dy herë në mandatin e tij të parë. Votuesit e lëkundur e dinë se dy të tretat e Senatit nuk do të votojnë për shkarkim sot. Prandaj, thirrjet për largimin e Trump-it duken thjesht si politikë partiake.

Koha e harxhuar për impeachment është kohë e humbur për të diskutuar çfarë lëviz votuesit e pavendosur. Të pavarurit duan të dinë si do ta përmirësonin demokratët ekonominë dhe pse pagat e tyre nuk kanë ndjekur rritjen e çmimeve. Ata janë të shqetësuar për inteligjencën artificiale, tarifat dhe konfliktet tregtare. E shohin botën si të rrezikshme dhe të paqëndrueshme. Dhe janë skeptikë, sepse ia atribuojnë një pjesë të madhe të problemeve ekonomike Joe Biden-it. Pa një axhendë demokrate, shumë prej tyre nuk do të binden se demokratët do të qeverisnin më mirë.

Për të maksimizuar fitoret, axhenda e demokratëve duhet të afrohet më shumë me qendrën dhe të largohet nga ekstremi i majtë. Fitorja e Zohran Mamdanit si kryetar bashkie i Nju Jorkut ka tërhequr vëmendjen e aktivistëve të partisë. Ajo do të inkurajojë kandidatë të ngjashëm në primare. Ai dhe eksperimentet e tij socialiste do të tërheqin vëmendje kombëtare këtë vit. Kjo nuk do të ndihmojë në nëntor. Vizioni i tij është jopopullor jashtë disa zonave thellësisht blu.

Të thuash të drejtën, nuk është shumë popullor as në vetë Nju Jorkun. Atje, 65% e votuesve janë demokratë të regjistruar dhe 11% republikanë. Mamdani fitoi vetëm 50.8% të votave.

Sa më shumë kandidatë të majtë të fitojnë në primare, aq më shumë demokratët kudo do të duhet të shpjegojnë ku qëndrojnë ndaj ideve më kontroverse të së majtës. Beteja brenda Partisë Demokrate është vendimtare. Të luash vetëm në mbrojtje nuk fiton zgjedhje.

As thirrjet për shfuqizimin e ICE (Agjencisë së Emigracionit dhe Doganave) nuk ndihmojnë. Kjo thirrje mund të jetë po aq e dëmshme për demokratët sa “defund the police”. Ajo forcon idenë se demokratët mbështesin kufij të hapur dhe mbrojtjen e emigrantëve të paligjshëm të dhunshëm. Më mirë të dënohen veprime të veçanta të ICE dhe të kërkohen reforma të thella, sesa të duken sërish të butë ndaj krimit dhe emigracionit të paligjshëm.

Demokratët kanë bërë gjithashtu një gabim të madh duke mbrojtur pjesëmarrjen e burrave në sportet e grave dhe përdorimin e tualeteve të grave. Shumë votues të pavendosur shqetësohen kur demokratët nuk mund të përkufizojnë fjalën “grua” ose të pranojnë se burrat nuk mund të lindin. Këta demokratë duken të çuditshëm.

Një tjetër shenjë shqetësuese për demokratët: votuesit u besojnë më shumë republikanëve në Kongres për çështje kyçe. Një sondazh i Wall Street Journal këtë muaj tregoi se votuesit mendojnë se republikanët janë “më të aftë” për ekonominë me 38% kundrejt 32% për demokratët. Për inflacionin, po të njëjtat shifra. Për emigracionin, 44% republikanë kundrejt 33% demokratë. Për politikën e jashtme, 38% republikanë dhe 33% demokratë.

Së fundi, demokratët përballen me një problem strukturor. Ata kanë më pak objektiva të lehtë këtë vit. Zakonisht, presidentët sjellin me vete kandidatë të partisë së tyre në zona të lëkundura. Jo Trump-i. Republikanët humbën dy vende në Dhomën e Përfaqësuesve në 2024.

Demokratët duhet të bëjnë atë që nuk e kanë bërë kurrë gjatë epokës Trump: të theksojnë një axhendë qeverisëse në vend të denoncimeve të ashpra ndaj presidentit. Të flasin më pak për të dhe më shumë për nevojat e amerikanëve të zakonshëm. Të qëndrojnë larg ekstremit të majtë. Të tregojnë sens të përbashkët. Nuk duhet të jetë e vështirë, por është. Prandaj demokratët janë ende në vështirësi. Wash

*Karl Rove, ish-këshilltar i lartë i Presidentit George W. Bush/Burimi: Wahsington Post

The post SHBA-Zgjedhje që demokratët mund t’i humbasin vetë appeared first on Gazeta Si.