Lëvizja “Shqipëria Bëhet” e drejtuar nga Adriatik Lapaj mban sot protestën e radhës në Bulevardin para Kryeministrisë, pas një qëndrese gati njëmujore dhe disa protestave të mëparshme.
Mbështetës të “Shqipëria Bëhet” u panë në bulevard mbrëmjen e sotme, teksa tundnin flamuj dhe lëshonin thirrje kundër qeverisë.
Me thirrjet “Edi Rama frikacak” dhe “Dorëheqje”, ata iu drejtuan me marshim kryeministrisë në bulevardin e madh.
Më herët Lapaj është përplasur disa herë me forcat e Policisë, të cilat e kanë larguar si dhe i kanë hequr edhe mjetet mbështetëse si karrige, batanije, çadra dhe deri te ngrohëset.
Ashtu sikurse blloku opozitar, Lapaj kërkon dorëheqje të qeverisë, qeveri teknike dhe zgjedhje të parakohshme.
Kryeministri Edi Rama ka marrë një ftesë personale nga Presidenti amerikan Donald Trump, për të përfaqësuar Shqipërinë në Bordin e Paqes të ngritur për rindërtimin e Gazës.
“Shumë i nderuar nga ftesa personale e Presidentit Trump për ta përfaqësuar Shqipërinë në Bordin e Paqes, një organizatë e re ndërkombëtare e ideuar prej tij, ku Shqipëria ftohet si anëtar themelues, duke ngjitur kështu ndërkombëtarisht një tjetër majë krejt të paimagjinueshme vetëm deri pak vite më parë”, shkroi Rama në Facebook.
Ai shton se nuk mund të jetë më krenar për Shqipërinë, “për gjithçka kemi bërë në këto vite duke e kthyer në një Shqipëri tjetër, të dinjitetshme e të respektuar botërisht si asnjëherë, e pa diskutim edhe për nivelin ku e kemi ngritur marrëdhënien e partneritetit tonë strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”.
Ka përfunduar operacioni i nisur të premten në dy pallate në Tiranë.
Në operacionin ku Spak dhe BKH bashkëpunuan me autoritetet italiane janë arrestuar tetë persona dhe tre të tjerë janë shpallur në kërkim.
Mësohet se këta persona kanë përdorur ambiente të marra me qira në dy pallate në Tiranë për Call Center ndërkohë që në ambientet e kontrolluara janë sekuestruar pajisje.
Kryeministri Edi Rama, në një takim me kryebashkiakët e vendit lajmëroi ngritjen e një grupi pune të përbashkët mes qeverisë dhe pushtetin vendor për të trajtuar dhe zgjidhur problematika të natyrave të ndryshme.
“Është koha të krijojmë një grup pune të përbashkët mes qeverisë dhe pushtetin vendor për të trajtuar të gjitha problemet e për t’i futur në vijë qoftë në aspektin rregullativ, qoftë në aspektin e problematikave të natyrave të ndryshme që e shihni të arsyeshme të trajtohen. Do të propozoja që këtë grup pune ta drejtoje ministri i Pushtetit Vendos, ndërsa në të, të jenë edhe ministri i Ekonomisë, ministri i Kulturës, dhe ai i mjedisit”, tha Rama.
Në këtë grup pune, nga pushteti vendor do të jenë kryetari i bashkisë Lezhë, kryetari i bashkisë Maliq, Himarë, Shkodër, Durrës dhe Roskovec.
Ish-Kryeministri dhe kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha, ka akuzuar sot qeverinë për “degradimin total të narko-shtetit” dhe për kontroll të drejtësisë nga Kryeministri Edi Rama. Në një komunikim drejtuar qytetarëve përmes rrjeteve sociale, Berisha tha se Rama ka marrë masa për të bllokuar veprimet e SPAK-ut dhe për të vendosur gjithçka nën kontroll.
“Zhvillimet në vend faktojnë degradimin total të narko-shtetit,” tha Berisha, duke shtuar se skandalet e qeverisë nuk kanë të sosur.
Ai akuzoi Ramën për përdorim të fondeve personale për imazh dhe për ndërhyrje në parlament për të bllokuar opozitën dhe drejtësinë.
“Pra, de facto ai ka pushtuar parlamentin dhe po e përdor atë në një grusht shteti për të marrë pushtetin e drejtësisë,” tha Berisha.
Ai theksoi se “fjala është vetëm e qytetarëve”, të cilët duhet të ngrihen për të shpëtuar Shqipërinë nga regjim që po vjedh buxhetin dhe pronat publike.
Berisha i bëri thirrje për bashkëpunim qytetarëve dhe opozitës në një betejë përfundimtare kundër “përfaqësuesve të narko-shtetit”.
Gazeta “Si” -Artisti, shpikësi dhe anatomisti Leonardo da Vinçi ishte shembulli i “njeriut të Rilindjes” dhe shkencëtarët synojnë të zbulojnë sekretet e gjeniut të tij në një nivel gjenetik. Por ka një problem: Më shumë se 500 vjet pas vdekjes së tij në 1519, ADN-ja e Leonardos ka rezultuar thuajse e pamundur për t’u gjetur.Ai nuk pati fëmijë, dhe vendvarrimi i tij në Kapelën e Shën Florentit në Amboise, Francë, u shkatërrua gjatë Revolucionit Francez në fund të viteve 1700.
Disa kocka thuhet se janë rimarrë nga rrënojat dhe janë varrosur përsëri, por identiteti dhe autenticiteti i tyre ka qenë i debatueshëm.Në mungesë të mbetjeve të verifikuara, shkencëtarët që marrin pjesë në Leonardo da Vinci Project kanë zgjedhur një qasje të zgjuar: marrjen e mostrave nga artefakte të lidhura me polimatikun italian për ADN. Leonardo la pas një pasuri të madhe pikturash, vizatimesh dhe letrash, gjëra që ai ka prekur dhe që mund të përmbajnë gjurmë të materialit gjenetik edhe sot.
Ekipi i projektit mori mostra nga letra të shkruara nga një i afërm i largët i Leonardos, si dhe nga një vizatim i quajtur “Holy Child”, që mund të jetë krijuar nga vetë artisti. Tregtari i artit, i ndjeri Fred Kline ia atribuoi veprën Leonardos, por ekspertë të tjerë kanë kundërshtuar autenticitetin e saj. Ekipi gjeti një sasi të madhe ADN-je në vizatim dhe në një nga letrat, përfshirë bakteret, bimët dhe një sekuencë që përputhej me kromozomin Y të një mashkulli. Gjetjet u publikuan më 6 janar në një studim që nuk është rishikuar ende nga kolegët shkencëtarë.
“Ka shumë material biologjik që vjen nga individi dhe mund të gjurmohet në një copë letre ose kanavacë që e thith atë,” tha bashkautori i studimit, dr. Norberto Gonzalez-Juarbe, profesor i asistencës në departamentin e biologjisë qelizore dhe gjenetikës molekulare në Universitetin e Maryland, College Park.
“Dhe nëse e mbulon me ngjyrë, ka një lloj shtrese mbrojtëse mbi të.”
Marrja e mostrave nga objektet për ADN mund të jetë një proces shkatërrues. Anëtarët e projektit, të vetëdijshëm për vlerën e paprekshme të këtyre objekteve, fillimisht synuan të identifikojnë një teknikë minimale invazive që mund të kapë gjurmë të mbetura gjenetike nga veprat dhe dokumentet. Pas testimeve, ekipi vendosi që swab-i i thatë (copë materiali thithës, shpesh shkop ose shufër, që përdoret në kirurgji dhe mjekësi për pastrimin e plagëve, aplikimin e ilaçeve ose marrjen e mostrave) mund të mblidhte ADN të mjaftueshme pa dëmtuar veprën.
“Materiali gjenetik nga “Holy Child” ofroi një pamje të përbërë të mjedisit ku u krijua dhe ruajt vepra gjatë 500 viteve të fundit” tha Gonzalez-Juarbe. Pas përjashtimit të mundësisë së kontaminimit mjedisor, si pluhuri, ekipi identifikoi shenja specifike bimësh, kafshësh dhe organizmave që sugjeronin se vepra kishte origjinë në Itali. Gonzalez-Juarbe dhe bashkëautorët gjetën ADN të pemës së portokallit në vizatimin e shekullit 15, që ata besojnë se mund të ketë ardhur nga kopshtet e familjes Medici , të famshme për pemët e rralla të agrumeve në rajonin e Toskanës në Itali. Ekipi gjithashtu detektoi ADN të derrave të egër. Furçat e pikturës të bëra nga qimet e këtyre kafshëve ishin të zakonshme gjatë Rilindjes dhe krijonin një teksturë të veçantë për pikturat me vaj.
“Jemi 100% të sigurt që kjo ADN e derrit vjen nga furça e pikturës. Përputhet me atë që dimë nga historia e artit,” tha Lee.
Pista e kromozomit Y
Lee dhe ekipi i tij analizuan sekuencat e kromozomit Y në një nga letrat dhe vizatimi dhe zbuluan se ato ishin gjenetikisht të lidhura. Ata krahasuan këto shenja me një panel prej rreth 90,000 shenjash të njohura në kromozomin Y, që ndihmoi për të përcaktuar se ADN-ja i përkiste haplogrupit E1b1. Haplogrupet kategorizojnë njerëzit që kanë një paraardhës të përbashkët, të identifikuar nga variacionet gjenetike të gjurmueshme përmes linjës paterne (kromozomi Y) ose linjës materne (ADN mitokondriale). ADN-ja e kromozomit Y është nga rajoni i Toskanës, duke u përputhur me vendin ku Leonardo lindi dhe jetoi. Para këtij studimi, Leonardo nuk ishte lidhur me ndonjë haplogrup të njohur. Identifikimi i të njëjtit kromozom Y në objekte të tjera mund të përdoret gjithashtu për të vendosur nëse “Holy Child” është vërtet vizatim i Leonardos për të zgjidhur debatin mbi autenticitetin.
Megjithatë, disa ekspertë dyshojnë për materialet që duhen përdorur në kërkimin e ADN-së së Leonardos. Francesca Fiorani, profesoreshë e historisë së artit në Universitetin e Virginisë, tha se materialet e zgjedhura nuk ishin më të përshtatshmet për përpjekjen për rindërtimin e ADN-së së Leonardos. Megjithatë, metodologjia e përdorur mund të çojë në marrjen e suksesshme të ADN-së së Leonardos në të ardhmen, tha S. Blair Hedges, profesor i biologjisë dhe drejtues i Qendrës për Biodiversitetin në Universitetin Temple. Asamblimi dhe përfundimi i gjetjes së gjenetikës së Leonardos do të kërkonte verifikimin e ADN-së nga pasardhësit dhe ndoshta nga vetë mbetjet e tij, për t’u krahasuar me fragmentet gjenetike të marra nga artefaktet.
Kërkimi i gjeniut
Grupet e ndryshme të kërkimit po vazhdojnë punën për projektin Leonardo da Vinçi. Ekipi i Gonzalez-Juarbe po punon me qeverinë franceze për të marrë mostra nga artefakte të Leonardos të ruajtura në Francë, duke u përqendruar më shumë tek vizatimet dhe shënimet e tij më pak të njohura. Lee dhe Gonzalez-Juarbe shpresojnë që të gjitha studimet e ndara të bashkohen në një pikë.
“Dhe nëse të gjitha tregojnë se E1b1 shfaqet vazhdimisht në këto rrugë të ndryshme, atëherë mund të kontrollojmë ato kocka dhe të shohim nëse përmbajnë E1b1,” tha Lee.
“Dhe nëse e bëjnë, atëherë mund të themi me një probabilitet të lartë se Leonardo e mbante kromozomin Y E1b1.”Puna për të kuptuar se cilat shenja gjenetike kishte Leonardo mund të përdoret më pas për të kuptuar aftësitë e tij të vizionit. Megjithatë, objektet e lidhura me Leonardon ruhen shumë nga konservatorët, dhe bindja e pronarëve privatë është gjithashtu një sfidë, tha Lee. Për momentin, ekipi nuk di se çfarë do të gjejë, ose nëse do të çojë në zbulimin përfundimtar të ADN-së së Leonardos.
“Është si të shikosh një film. Nëse e di fundin, nuk ka kënaqësi. Por kur të befasohesh, nuk e di çfarë do të ndodhë. Kjo e bën udhëtimin më të kënaqshëm,” tha Lee.
Nga Gazeta Si- Ish-zv.shefi i Policisë së Burgut të Durrësit, Dezdemon Pazaj dhe 2 prej efektivëve që kanë shoqëruar Altin Ndocin ditën e arratisjes, do të qëndrojnë në burg. Masat e sigurisë u caktuan sot nga Gjykata e Durrësit e cila vendosi të lirojë nga qelia 3 efektivët e tjerë të grupit të shoqërimit Aranit Çela, Preng Marvataj dhe Dorjan Saraçi, për të cilët caktoi masën detyrim paraqitjeje.
Edhe pse fillimisht u kërkua masa e sigurisë arrest në burg për të gjithë, gjatë seancës prokurori ka ndryshuar kërkesën për dy nga efektivët e policisë së burgut.
Ndërkohë kryeinfermieri Aulon Çuku dhe specialisja e inofrmacionit në burg Violeta Uka u lanë arrest në shtëpi.
Ekipi i shpëtimit në SHBA, Grey Bull, ka publikuar një video të shkurtër që tregon se si e ndihmuan udhëheqësen e opozitës venezueliane, María Corina Machado, të arratisej nga vendi muajin e kaluar.
Machado u largua nga Venezuela në fillim të dhjetorit pas pothuajse një viti në fshehje, në mënyrë që të mund të pranonte Çmimin Nobel për Paqen në Norvegji. Ajo hipi në një varkë nga bregu i Venezuelës dhe lundroi drejt një pike takimi në Detin e Karaibeve. Atje, ajo u mor nga themeluesi i Grey Bull dhe veterani i forcave speciale, Bryan Stern, dhe ekipi i tij, të cilët po e prisnin në një varkë tjetër.
Videoja e redaktuar dy-minutëshe tregon momentin kur Machado arriti dhe hipi në anijen e dytë në mes të natës.
“Janë ata, janë ata, janë ata,” dëgjohet të thotë Stern ndërsa dritat nga varka e Machado shfaqen në distancë dhe i afrohen anijes së tij.
Pasi konfirmon identitetin e Machados, dëgjohet Stern duke e ndihmuar të hipë në varkën e tij, megjithëse momenti i saktë i transferimit mezi shihet për shkak të errësirës së natës.
Videoja vazhdon me Machado-n e veshur me një xhaketë të errët dhe kapelë, duke folur drejtpërdrejt me kamerën: “Unë jam María Corina Machado. Jam gjallë. Jam shëndoshë e mirë dhe shumë mirënjohëse ndaj Grey Bull.”
Videoja përfundon me imazhe të ndryshme të Machados me Sternin dhe ekipin e tij.
Stern tha më parë se ata arritën në breg herët në mëngjes pas një udhëtimi të gjatë, të ftohtë dhe të tensionuar. Nga atje, Machado hipi në një aeroplan që shkonte në Norvegji, ku do të merrte Çmimin Nobel dhe do të shihte familjen e saj.
Grey Bull tha muajin e kaluar se misioni zgjati gati 16 orë dhe u krye kryesisht në mes të natës përmes ujërave të trazuara.
Machado më herët të premten nuk pranoi të komentonte mbi operacionin, duke përmendur shqetësime për sigurinë e atyre që ishin të përfshirë.
Stern tha muajin e kaluar se operacioni u financua nga donatorë anonimë dhe, sipas dijenisë së tij, nuk u mbështetet nga qeveria amerikane, por ai pranoi se ekipi i tij komunikoi me ushtrinë amerikane për t’I vënë ata në dijeni për praninë e tyre në det.
Nga Gazeta Si- Kryeministri Edi Rama u ka vënë kusht kryebashkiakëve socialistë se rikandidimi për të drejtuar sërish bashkitë në zgjedhjet vendore të 2027-ës do të varet nga targeti që do të vendosë qeveria për paketën e maleve.
Rama tha se deri më fund të mandatit të tretë, duhet t’i hapet rruga 1 mijë investimeve në 61 bashki përmes paketës së maleve. Rama tha se secila bashki do të jetë një target sipas madhësisë e potencialeve, psh deri në 5, 10 apo 15 investime. Kryebashkiakët i kritikoi sërish përse ende nuk kanë përcaktuar hartat e zonave prioritare, duke u thënë se nuk po bëjnë shkencë dhe se është e papranueshme që ende disa bashki nuk kanë mbyllur fazën e parë.
“Si ka mundësi që s’ka mbaruar faza e parë. Ca është kjo shkencë e madhe për të përcaktuar hartën ku do bëhet ky zhvillim. Ca shkence bëni se nuk e kuptoj. Target për çdo bashki. Ambicia jonë duhet të jetë 1 mijë investime nga kjo paketë, dhe po t’i ndash në territor në 60 bashki nuk janë shumë”, tha Rama, duke shtuar s’do ketë rikandimin nëse s’do jetë arritur targeti i këtij projekti, dikush 10, dikush 5, sikush 7, dikush 15, sipas madhësisë e potencialeve.
Nga Gazeta Si- Hormonet luajnë një rol jetësor në mbajtjen e trupit tonë në funksionim të duhur. Por ato gjithashtu mund të kenë një efekt të fuqishëm dhe nganjëherë negativ në humorin dhe shëndetin tonë mendor.
Ne të gjithëve na pëlqen të mendojmë se ndjenjat dhe emocionet tona janë nën kontrollin tonë, por a janë? Shkencëtarët e dinë prej kohësh se ‘lajmëtarët’ kimikë të quajtur neurotransmetues ushtrojnë një ndikim të madh në trurin tonë. Megjithatë, ndërsa shkencëtarët mësojnë më shumë, ata po zbulojnë se edhe hormonet mund të na ngatërrojnë mendjet në mënyra të papritura.
Tani, disa po përpiqen ta shfrytëzojnë këtë njohuri për të gjetur trajtime të reja për gjendje si depresioni dhe ankthi.
Hormonet janë lajmëtarë kimikë të lëshuar nga disa gjëndra, organe dhe inde. Ato hyjnë në qarkullimin e gjakut dhe udhëtojnë nëpër trup, përpara se të lidhen me receptorët në një vend të caktuar. Lidhja vepron si një lloj “shtrëngimi duarsh” biologjik që i thotë trupit të bëjë diçka. Për shembull, hormoni insulinë u thotë qelizave të mëlçisë dhe muskujve të thithin glukozën e tepërt nga gjaku dhe ta ruajnë atë si glikogjen.
Kontrolli i padukshëm i hormoneve
Shkencëtarët kanë identifikuar më shumë se 50 hormone në trupin e njeriut deri më tani. Së bashku ato menaxhojnë qindra procese trupore, duke përfshirë rritjen dhe zhvillimin e një personi, funksionin seksual, riprodhimin, ciklin gjumë-zgjim dhe, më e rëndësishmja, mirëqenien e tyre mendore.
Prevalenca e çrregullimeve të shëndetit mendor, siç janë depresioni, ankthi dhe çrregullimi i stresit post-traumatik (PTSD) është më e lartë gjatë tranzicioneve të mëdha hormonale. Kjo është veçanërisht e vërtetë për gratë. Shkalla e depresionit është në thelb e barabartë midis djemve dhe vajzave gjatë fëmijërisë, por në adoleshencë, vajzat kanë dy herë më shumë gjasa sesa djemtë të jenë në depresion, një ndryshim që vazhdon gjatë gjithë jetës.
A mund të jenë hormonet fajtore? Mund të mos jetë surprizë të mësosh se, nëse je grua, hormonet seksuale ushtrojnë një ndikim të madh në humor.
Në ditët dhe javët para ciklit të një gruaje, nivelet e estrogjenit dhe progesteronit bien, duke përkuar me ndjenjat e nervozizmit, lodhjes, trishtimit dhe ankthit për disa, por jo për të gjitha. Disa gra madje mund të përjetojnë çrregullim disforik paramenstrual (PMDD), një çrregullim të rëndë të humorit të lidhur me hormonet, i karakterizuar nga luhatje ekstreme të humorit, ankth, depresion dhe nganjëherë mendime vetëvrasëse gjatë dy javëve para menstruacioneve.
“Për shumë gra me PMDD është një problem kronik me të cilin përballen çdo muaj dhe mund të ketë një efekt vërtet të thellë në jetën e njerëzve”, thotë Lisa Hantsoo, profesoreshë e psikiatrisë dhe shkencave të sjelljes.
Anasjelltas, nivelet e larta të estrogjenit menjëherë para ovulimit janë lidhur me ndjenjat e mirëqenies dhe lumturisë. Ndërkohë, allopregnanoloni, një produkt i zbërthimit të progesteronit, është i njohur edhe për efektet e tij qetësuese.
“Nëse i jepni dikujt një injeksion me allopregnanolon, ai do ta relaksojë atë,” thotë Hantsoo.
Nuk është vetëm “koha e muajit” me të cilën gratë duhet të përballen. Luhatjet hormonale në shtatzëni, perimenopauza dhe menopauza gjithashtu mund të shkaktojnë kaos në shëndetin mendor. Deri në 13% të grave që sapo kanë lindur përjetojnë depresion.
Por pse ndodh kjo? Menjëherë pas lindjes, gratë përjetojnë një rënie të ndjeshme të hormoneve progesteron dhe estrogjen. Në perimenopauzë, gratë gjithashtu mund të përjetojnë luhatje dramatike në hormonet ovariane.
“Ndoshta nuk ka të bëjë me nivelin e saktë të hormoneve që dikush ka, por me shumë mundësi këto tranzicione ku një person kalon nga nivele të ulëta në të larta, ose nga nivele të larta në të ulëta”, thotë Lisa Galea, profesoreshë e psikiatrisë në Universitetin e Torontos, Kanada.
“Disa njerëz janë më të ndjeshëm ndaj këtyre lloj luhatjeve. Ndërsa të tjerët do të kalojnë nëpër menopauzë dhe nuk do të kenë asnjë simptomë.”
Nuk ndodh vetëm me gratë. Burrat gjithashtu përjetojnë një ulje të niveleve të testosteronit kur plaken, megjithëse ndryshimi është gradual dhe jo aq i theksuar sa tek gratë. Megjithatë, ka disa prova që sugjerojnë se edhe ky ndryshim i vogël është i mjaftueshëm për të shkaktuar ndryshime të humorit tek disa burra, por jo tek të gjithë.
“Ne shohim ndryshime në humorin e disa burrave, ndërsa nivelet e testosteronit ndryshojnë gjatë gjithë jetëgjatësisë, dhe kjo është padyshim një temë që nuk merr vëmendje të mjaftueshme”, thotë Ismail.
Një mënyrë se si hormonet seksuale mund të ndikojnë në humor është përmes rritjes së niveleve të neurotransmetuesve serotonin dhe dopaminë në tru. Nivelet e ulëta të serotoninës janë reklamuar prej kohësh si një shkak i depresionit, me shumicën e antidepresantëve modernë që rrisin nivelet e këtij kimikati në tru. Ka prova se disa estrogjene mund t’i bëjnë receptorët e serotoninës më të ndjeshëm dhe të rrisin numrin e receptorëve të dopaminës në tru.
Një teori tjetër është se estrogjeni mbron neuronet nga dëmtimi dhe madje mund të stimulojë rritjen e neuroneve të reja në një rajon të trurit të njohur si hipokampus, i njohur për të luajtur një rol në kujtesë dhe emocione. Njerëzit me depresion dhe sëmundjen e Alzheimerit dihet se vuajnë nga humbja e neuroneve në hipokampus. Ndërkohë, antidepresivët dhe ilaçet psikedelike që rrisin humorin si psilocibina shkaktojnë rritjen e neuroneve të reja në këtë rajon.
“Estrogjeni është neuro-mbrojtës, kështu që do të nxisë neurogjenezën”, thotë Ismail. “Kjo është arsyeja pse, kur gratë hyjnë në menopauzë, shohim një lloj tërheqjeje të dendriteve (degë që mbijnë nga qelizat nervore), projeksionet dendritike që i kishim më herët në jetë.” Kjo është arsyeja pse gratë që kalojnë menopauzën shpesh duhet të përballen me mjegullim të trurit dhe probleme me kujtesën.
Shpresa është që kjo njohuri e re e hormoneve dhe efektet e tyre në ndryshimin e humorit, do të rrjedhë në trajtime të reja. Ka shenja se kjo po fillon të ndodhë, me një ilaç të quajtur Brexanolone, i cili imiton hormonin allopregnanolone, që rezulton shumë efektiv në trajtimin e depresionit pas lindjes.
Ekzistojnë gjithashtu disa prova se nëse keni nivele më të ulëta të testosteronit, atëherë marrja e suplementeve të testosteronit së bashku me disa antidepresivë mund t’i bëjë ato më efektive. Studimet tregojnë se terapia me estrogjen, duke përfshirë terapinë zëvendësuese të hormoneve (HRT), gjithashtu mund të ndihmojë në përmirësimin e humorit të disa grave, por jo të gjitha grave që kalojnë nëpër perimenopauzë dhe menopauzë.
Ndërkohë, kontrolli hormonal i lindjeve mund të bëjë mrekulli për disa gra me PMDD, megjithatë mund t’i përkeqësojë simptomat për të tjerat, duke nxjerrë në pah se si kërkimi për trajtime të reja pengohet nga fakti se ende nuk e kuptojmë saktësisht pse disa njerëz janë kaq të ndjeshëm ndaj luhatjeve hormonale, ndërsa të tjerët jo.
“E dimë që hormonet ndikojnë në humor dhe shëndetin mendor, por duhet të kuptojmë se si e bëjnë këtë përpara se të gjejmë trajtimet e duhura”, thotë Ismail, duke shtuar se siç e dimë, antidepresivët aktualë që rregullojnë nivelet e serotoninës nuk janë efektivë në të gjitha rastet, me disa studime që sugjerojnë se janë më pak efektivë veçanërisht tek adoleshentët, kështu që duhet të mësojmë se çfarë ka në atë grupmoshë, në tru dhe në zhvillimin e tij në atë fazë që mund t’i bëjë ata më rezistentë ndaj trajtimit.
Duke buzëqeshur, duke rrudhur vetullat, duke shfaqur dhëmbët në një kërcënim, primatët, përfshirë njerëzit, përdorin vazhdimisht fytyrat e tyre për të komunikuar por deri më tani, mënyra se si truri koordinon muskujt e fytyrës për të prodhuar këto gjeste ishte e panjohur.
Një studim i ri i botuar në revistën Science tregon se shprehjet e fytyrës nuk janë thjesht shpërthime automatike emocionale, por më tepër produkt i një rrjeti të shpërndarë kortikal që vepron me një hierarki kohore, disa rajone përpunojnë informacion të shpejtë dhe dinamik për të kontrolluar lëvizjen moment pas momenti, ndërsa të tjerët mbajnë përfaqësime të qëndrueshme, të cilat mund të pasqyrojnë kontekstin shoqëror.
Studimi, i udhëhequr nga Geena Ianni e Universitetit të Pensilvanisë, regjistroi aktivitetin e qindra neuroneve në katër rajone të trurit të dy makakëve, ndërsa kafshët prodhuan spontanisht tre lloje gjestesh: lëvizje buzësh (si një buzëqeshje), kërcënim dhe përtypje. Rezultatet përmbysin idenë klasike se ekziston një ndarje e rreptë midis qarqeve të trurit: një lateral për lëvizjet vullnetare dhe një medial, i cili kalon vijën e mesit të trurit, për shprehjet emocionale.
“Ajo që kemi zbuluar është se të gjitha rajonet motorike kortikale të fytyrës janë të përfshira në të gjitha llojet e gjesteve”, shpjegon Ianni. Me fjalë të tjera, të gjitha zonat që më parë mendoheshin të ishin të ndara për lloje të ndryshme gjestesh përmbajnë neurone që i përgjigjen si gjesteve socio-emocionale ashtu edhe lëvizjeve vullnetare.
Për të zbuluar se si funksionojnë këto rajone së bashku, studiuesit përdorën teknika të imazherisë me rezonancë magnetike të kombinuara me implante mikroelektrode. Çelësi ishte të regjistrohej aktiviteti i trurit njëkohësisht në të katër zonat, ndërsa kafshët bashkëvepronin me stimuj socialë, video të personave të ngjashëm, avatarë interaktivë ose takime ballë për ballë, që nxisnin gjeste natyrore pa trajnim paraprak.
Zbulimi më i habitshëm ishte se rajonet e trurit nuk janë të organizuara sipas një hierarkie klasike hapësinore, nga zonat më të ulëta në ato më të larta, por sipas një hierarkie kohore.
Rezultatet gjithashtu sfidojnë idenë se shprehjet e fytyrës janë thjesht reflekse. Aktiviteti nervor i ndau llojet e ndryshme të gjesteve shumë kohë para se të fillonte lëvizja, deri në një sekondë më parë, duke treguar përgatitje dhe qëllimshmëri. Për më tepër, rrugët nervore për secilin gjest nuk mbivendoseshin kurrë, madje as gjatë periudhave të pushimit të fytyrës, duke sugjeruar që truri tashmë po përgatit gjestin specifik që do të pasojë.
“Gjetjet e Ianni-t dhe kolegëve të saj kanë implikime të jashtëzakonshme për të kuptuar evolucionin dhe funksionin e shprehjeve të fytyrës”, shkruajnë Bridget Ëaller dhe Jamie Ëhitehouse, studiues në Departamentin e Psikologjisë në Universitetin e Nottingham-it (Mbretëria e Bashkuar), në një koment në të njëjtën revistë.
“Pikëpamja klasike, se shprehjet e fytyrës sinjalizojnë një gjendje të brendshme emocionale, sugjeron që ndarja e emocioneve të ndjera është adaptive evolucionare dhe është përzgjedhur për të lehtësuar ndërveprimet shoqërore me të tjerët. Kjo mund të jetë e vërtetë deri diku, por nëse shprehjet e fytyrës janë të planifikuara, atëherë vë në pikëpyetje se sa saktë ato përfaqësojnë gjithmonë lexime të ndershme të gjendjes së brendshme”, shtojnë ata.
Me fjalë të tjera, kur buzëqeshim ose kërcënojmë, truri ynë po kryen një simfoni nervore komplekse në të cilën pjesë të ndryshme të orkestrës, të shpejta dhe të ngadalta, dinamike dhe të qëndrueshme, bashkëpunojnë për të prodhuar gjestin e saktë në momentin e saktë shoqëror.
Ignacio Morgado, profesor i Psikobiologjisë në Institutin e Neuroshkencave të Universitetit të Barcelonës, i cili nuk mori pjesë në studim, vëren se “risia kryesore qëndron në faktin se rajonet e korteksit frontal të trurit që kontrollojnë muskujt e shprehjeve vullnetare të fytyrës dhe ato që kontrollojnë shprehjet emocionale të fytyrës kodojnë të dy llojet e shprehjeve”.
Megjithatë, ai shton një shënim kujdesi në lidhje me implikimet: “Hulumtimi është me interes më neurologjik sesa psikologjik, pasi nuk ka informacion të ri në lidhje me rolin shoqëror të shprehjeve të fytyrës”.
Sipas autorëve të tij, puna ka implikime të mundshme klinike. Të kuptuarit se si funksionon truri ynë kur gjeneron shprehjet tona mund të përdoret në hartimin e ndërfaqeve tru-kompjuter për të rivendosur këto funksione tek pacientët me dëmtime në tru.
Gazeta Si – Është një mbrëmje prilli e vitit 2015. Mesazhi shfaqet papritur ndërsa po shikoj një film. Aeroplani po udhëton në 40,000 metra lartësi, mbi Oqeanin Atlantik, me destinacion Europën.
Është errësirë në bordin e avionit. Pothuajse të gjithë janë në gjumë: shumica e fluturimeve nga SHBA-ja për në Evropë nisin fluturimet në fund të pasdites dhe ulen në mengjes.
Ekuipazhi i kabinës ka pak kohë që nuk ka dalë mes pasagjerëve. “Përshëndetje, çfarë po bëni?”, – shkruhet në mesazhin në monitorin e Tv personal në fluturim.
Personi që shkruan është “A”, për të cilin nuk dihet asgjë përveçse është pasagjer në bord dhe është ulur në vendin 45K. Jemi të dy në klasin ekonomik, por midis nesh janë banjot, disa mure dhe kuzhina e vogël. “Po shikoj një film. Kush je ti?” i përgjigjem unë. “Të kam parë më parë; je shumë i bukur,” përgjigjet ai.
Gjuha e përdorur, anglishtja, fillimisht nuk ndihmon të duket menjëherë ngatërresa e gjinisë dhe identitetit.
“Unë jam ai që të bëri të qeshësh te porta kur thashë se grave të bukura si ty duhet t’u jepet një përparësi falas në Business”. – vazhdon ai, duke sqaruar ngatërresën e identitetit.
“Po mendoja nëse do të doje të më takoje në banjo në gjysmë të aeroplanit: askush nuk po shikon; nëse do, mund të të tregoj edhe si ta hapësh derën nga jashtë, edhe nëse është e kyçur”.
Pak para nisjes, i kisha sugjeruar një gruaje 30-vjeçare që të ndërronte vendin në mënyrë që të ulej pranë shoqes së saj.
Por 45K nuk e dinte këtë. Sigurisht që nuk ishte hera e parë që ai e dërgonte atë kërkesë duke përdorur sistemin e mesazheve të aeroplanit (të cilin disa linja ajrore e kanë çaktivizuar në vitet e fundit për shkak të disa rasteve të përdorimit “të papërshtatshëm”), siç e konfirmoi edhe vetë.
Ai është anëtar i “Mile High Club” famëkeq, epiteti që i jepet kujtdo që ka kryer marrëdhënie seksuale në bordin e një aeroplani gjatë fluturimit, në banjo apo diku tjetër.
Madje edhe në krevatet e përdorura nga asistentët e fluturimit për t’u çlodhur gjatë fluturimeve ndërkontinentale, siç ka qenë në gjendje ta rindërtojë “Corriere della Sera” gjatë investigimit të saj 10-vjeçar mbi këtë fenomen.
NË FLUTURIM PËR NJË MILION KILOMETRA
Për të mbledhur dëshmi dhe sa më shumë prova të ishte e mundur, fluturimet me afërsisht 500 avionë – me një dhe dy korridore, me një dhe dy kate – u përdorën në 250 rrugë vendase, ndërkombëtare dhe ndërkontinentale.
Fluturimet zgjatën pak më pak se 1,500 orë dhe mbuluan një milion kilometra (rreth 26 orbita të Tokës), me 61 linja ajrore (tradicionale, me kosto të ulët dhe hibride), në 42 vende nga Zelanda e Re, në Kanadanë Perëndimore, nëpërmjet Azisë, Lindjes së Mesme, Europës dhe Amerikës së Jugut.
Rreth dyzet “anëtarë” të klubit ndanë historitë dhe truket e tyre; tridhjetë të tjerë, përfshirë asistentë fluturimi dhe pilotë, ofruan versionet e atyre që shpesh (dhe me ngurrim) e gjejnë veten të detyruar të ndërhyjnë. Ose të mbyllin sytë për të shmangur pasojat e paparashikuara. Fenomeni ka ndryshuar (dhe është bërë më i përhapur) me kalimin e kohës, pjesërisht falë teknologjisë.
Një rol kyç, thonë disa anëtarë, ka luajtur si rritja e disponueshmërisë së Wi-Fi (gjithnjë e më të lirë dhe të shpejtë) në bordin e aeroplanëve, ashtu edhe përhapja e aplikacioneve të takimeve. Takimet virtuale në telefonat celularë tani kalojnë në qasjen praktike të jetës reale menjëherë pas ngritjes.
Shumë anëtarë aktivë thonë se pothuajse gjithmonë përfshijnë kodin e fluturimit dhe ndonjëherë portën e hipjes në bord në profilet e tyre të aplikacioneve të takimeve. Nëse ju pëlqen njëri-tjetri dhe jeni në të njëjtin aeroplan, “atëherë keni fituar shumë”.
E gjithë kjo është shoqëruar me dy zhvillime të reja vitet e fundit, siç vunë në dukje disa asistentë fluturimi: nga njëra anë, një brez i ri udhëtarësh “më të lirë”, dhe nga ana tjetër, ekzistenca e “OnlyFans”, platforma ku shumë profile postojnë video dhe foto për të rritur, pjesërisht për të fituar pak para më shumë.
“Ne kapim shumë pasagjerë duke filmuar veten duke bërë seks në fluturim”, konfirmoi ekuipazhi i kabinës.
“Dhe kur i pyesim se çfarë po bëjnë, përgjigjja në ato raste është pothuajse gjithmonë ‘ne prodhojmë përmbajtje'”.
“Jashtë kësaj bote, nuk ka një kuptim të vërtetë se sa njerëz po bëjnë seks në bord, shpesh edhe pranë udhëtarëve të tjerë të pavetëdijshëm që mund të jenë duke fjetur”, konfirmuan pothuajse të gjithë.
STATISTIKAT (E PAKTA)
Sidoqoftë, është një fenomen i kufizuar në krahasim me 5 miliardë pasagjerët që udhëtojnë me aeroplanë.
Është i kufizuar gjeografikisht, me një “prirje” më të madhe në fluturimet evropiane, midis Evropës dhe SHBA-ve dhe mes SHBA-ve dhe Oqeanisë.
Është gjithashtu i kufizuar nga lloji i udhëtimit dhe aeroplanët: me shumicën e akteve seksuale – sipas të dhënave të mbledhura – që ndodhin në fluturimet e natës dhe në aeroplanë më të mëdhenj (si Airbus A330, A350, A380, Boeing 767, 777 dhe 787), veçanërisht në transportuesit perëndimorë, por edhe në disa avionë të nivelit të lartë të Lindjes së Mesme, pavarësisht rregulloreve të rrepta të vendeve të tyre të origjinës.
Nuk ka statistika të vërteta. Një anketë online e vitit 2018 me mbi 11,000 përdorues të aplikacioneve të takimeve, llogariti se 5% kishin bërë seks në aeroplan.
Gjatë dekadës, gazeta “Corriere della Sera”, – duke kryqëzuar dëshmitë dhe vlerësimet e asistentëve të fluturimit – vlerëson se kjo shifër është rreth 0.05% e të gjithë pasagjerëve, ose afërsisht 2.5 milionë pasagjerë në bord.
Ose, për ta thënë edhe më thjesht, dhe duke marrë parasysh se keni nevojë për dy persona, kjo do të thotë që një në çdo 30 fluturime, përfshin një çift që kryen seks.
Pa llogaritur ato raste jashtëzakonisht të rralla, ku tre persona futen në banjo: si ai fluturim Madrid-Miami pak para se të shpërthente pandemia, sipas një asistente fluturimi që e pa skenën nga afër, por nuk ndërhyri, “për të shmangur shkaktimin e një trazire”. “Objektivisht duhet të jesh një kontorcionist”, bën shaka ajo.
“Nuk shoh asgjë të keqe këtu, sinqerisht: nuk po shqetësojmë askënd, jemi në një banjo”, thotë “A” pas uljes.
“Është si të bësh seks në tualetin e një klubi nate ose në një pub; ndodh çdo ditë dhe askush nuk është i tronditur”.
Problemi – theksojnë më shumë se një stjuardesë – është se tualetet nuk lihen gjithmonë të pastra dhe është gjithashtu një problem i shëndetit publik.
“Ndonjëherë pasagjerët që hyjnë më vonë, raportojnë praninë e prezervativëve ose spermës edhe në lavaman. Dhe gjurmë gjenden madje edhe në sedilje”.
Dëshmi të shumta fotografike dhe video kanë qarkulluar në dhomat e bisedave të asistentëve të fluturimit dhe ka qenë e mundur t’i shikosh ato gjatë viteve.
Disa janë aq të neveritshme, saqë në më shumë se një rast, stjuardesave iu desh ta mbyllnin banjën me çelës gjatë gjithë kohëzgjatjes së fluturimit: kushtet – në tualet, lavaman, madje edhe në mure – ishin kritike.
Kjo, veçanërisht në aeroplanët e mbushur me njerëz dhe më të vegjël, mund të çojë në devijim të fluturimit.
Në një rast, për shembull, seksi në lartësi të madhe, shkaktoi madje thyerjen e një pasqyrë në tualet. “Corriere” kontaktoi linjat ajrore të përfshira për një version të fenomenit, por askush nuk do të komentonte zyrtarisht, veçanërisht nga frika se mos bëhej linja ajrore “e preferuar” për këta të dashuruar në 40,000 këmbë lartësi.
Një çift filmohet nga pasagjerët, duke dalë nga tualeti i aeroplanit ….
APLIKACIONE, WI-FI, EKRANE NË BORD
“Anëtarët” e klubit të seksit në lartësi të madhe, mund të ndahen në dy kategori të gjera. E para: çifte të fejuara ose bashkëshortë. E dyta: ata që guxojnë të bëjnë takime rastësore.
Në rastin e parë – sipas dëshmive të mbledhura – ata janë kryesisht shkelës të përsëritur. Në rastin e dytë, është pothuajse një dukuri e rregullt. Dhe këtu hyjnë në lojë aplikacionet e takimeve dhe prania e Wi-Fi në bord.
Qasja pothuajse gjithmonë ndodh në aeroport, midis sallonit (për ata që fluturojnë në Biznes Klas) dhe portës së imbarkimit.
“Je atje duke pritur për fluturimin tënd, ndoshta ke mbërritur dy ose tre orë më herët dhe për të vrarë kohën, hap Tinder-in”, – thotë një 25-vjeçar.
“Zakonisht përfshij numrin e fluturimit dhe vendin në përshkrim”, – thekson ai. Nga njëra anë, kjo tërheq vajza të reja potenciale.
Nga ana tjetër, pasi hipën në bord, ndihmon të bisedosh duke përdorur telefonin tënd celular ose edhe ekranin e argëtimit në sedilje.
“Në seksionin e lojërave, ekziston mundësia për të sfiduar dikë në të njëjtin fluturim me ju, me hapësirë për t’i shkruar atij”, – tregon një tjetër anëtar i klubit.
Por, me kompanitë ajrore që po e ndërpresin këtë funksion – ka pasur disa ankesa nga udhëtarë me fëmijë në bord – dhe me disponueshmërinë e lidhjes me internetin, vitet e fundit gjithnjë e më shumë njerëz kanë kaluar në përdorimin e aplikacioneve për t’u lidhur me njëri-tjetrin edhe gjatë fluturimeve.
“Funksionon nëse ka dikë tjetër në aeroplan, kur fluturon mbi det, sepse nuk ka askënd tjetër afër”, theksojnë disa njerëz.
“Por kur avioni është mbi tokë, është pak problematike, sepse gjeolokacioni ‘peshkon’ edhe ata që janë poshtë dhe është e vështirë të identifikosh ata në që ndoddhen mbi avion”, – shpjegon një i ri.
Pa përmendur gabimet në pozicionimin e Wi-Fi. “Corriere” arriti ta verifikonte këtë në një fluturim midis Las Vegas-it dhe Seattle-it.
“Shikoni këtu, sipas GPS-it të telefonit, ne jemi në Aeroportin ‘Bush’ të Hjustonit, por as nuk fluturuam mbi të”, thotë një i ri i ulur pranë nesh në një Boeing 717 – jo pikërisht një aeroplan i madh – duke përdorur Grindr, një aplikacion takimesh për homoseksualët.
Rrjeti i profileve, në fakt, tregon përdoruesit që ndodhen në ose afër aeroportit të Hjustonit. “Këtë herë po shkon keq, do të duhet të presim për uljen”, komenton ai.
“LOGJISTIKA” E MARRËDHËNIES
Alkooli (falas në fluturimet me distanca të gjata me linjat ajrore tradicionale), sigurisht që ndihmon. Ai ul frenimet, ndryshon gjykimin dhe “largon disa bllokime morale”, konfirmojnë shumë.
Disa gjithashtu argumentojnë se zhurma e vazhdueshme e motorëve dhe dridhjet në kabinë mund të luajnë një rol në kërkimin e momenteve të intimitetit.
“Zhurma në bord gjithashtu ndihmon në maskimin e disa tingujve të pagabueshëm”, shtojnë stjuardesat. Këto gjithashtu tregojnë momentin kur manovrat e “veçimit” aktivizohen në fluturimet ndërkontinentale: disa orë pas ngritjes, kur vaktet janë shërbyer tashmë, njerëzit fillojnë të flenë, dritat e kabinës fiken dhe është errësirë përreth.
Zgjedhja e vendit të duhur për të bërë seks, kërkon një kuptim të plotë të dinamikës së brendshme të aeroplanit.
Vendi më i mirë është, sigurisht, banjo, ku do të gjeni privatësi maksimale (jo pikërisht higjienë maksimale) kur udhëtoni në klasin ekonomik. Vendet e klasit biznes ose të parë “mbrohen” gjithnjë e më shumë nga muret dhe dyert rrëshqitëse.
Vendimi se cila banjo është më e mira për seks kërkon ende strategji, konfirmojnë ata që praktikojnë marrëdhëniet seksuale në lartësi të madhe.
“Do të ishte më mirë të zgjidhnit një sa më larg të jetë e mundur nga vendet e shoqëruara të asistentëve të fluturimit”, – thonë ata.
“Dhe ndoshta në një zonë ku ka disa banjo të grupuara së bashku”. Kjo është e lehtë në aeroplanët me dy korridore, si Airbus A330 ose A350 (për të mos përmendur A380 me dy kate) ose Boeing 777 dhe 787; aq më pak në avionët me një korridor (si Airbus A320 ose Boeing 737).
Megjithëse, mediat sociale janë plot me video çiftesh të kapur duke bërë seks në fluturime evropiane me kosto të ulët.
Por si takohen në banjo? Dhe këtu, thonë shumë, kërkohen disa hapa. I pari: “Njëri prej jush duhet të shkojë në banjo, të hyjë dhe të mbyllet brenda”. I dyti: “Tjetri, pasi vlerëson situatën përreth jush, hap derën e banjës nga jashtë dhe hyn menjëherë”.
Lidhur me këtë pikë – gjithashtu me kërkesë të linjave ajrore, “për arsye sigurie” – “Corriere” shmang shpjegimin se si mund të bëhet teknikisht kjo.
Tualetet e aeroplanëve janë të njohura për faktin se nuk janë hapësira të mëdha. “Ato janë jashtëzakonisht të pakëndshme dhe jashtëzakonisht të ngushta: një lëvizje gjysmë e gabuar dhe përplasesh me diçka”, konfirmojnë ata që kanë pasur përvojë të tillë.
“Por pastaj është çështje zakoni dhe shpejt mëson si të sillesh”. Gjithnjë nëse turbulenca i lejon… Pjesa vërtet e ndërlikuar vjen në fund. “Shpesh nuk ka askush që pret jashtë banjës”, – thonë ata.
“Kur ka, ose shkon direkt në vendin tënd pa thënë asgjë, ose bën sikur ke një lloj urgjence mjekësore që kërkon që dikush tjetër të të bëjë një injeksion ose një dozë”.
Dhe pastaj ka nga ata që, duke marrë parasysh gjithçka, nuk u intereson se çfarë mund të mendojnë të tjerët jashtë.
“Në fund të fundit, problemi është i atyre që kërkon të hyjë në tualet më pas”, – komenton me sarkazëm më shumë se një asistente fluturimi.
ROLI I “ONLYFANS”
Sipas asistentëve të fluturimit dhe pilotëve, mund të krijosh edhe një lloj “tavoline”. Sjellja intime ndodh kryesisht në zonat më private të aeroplanit (duke filluar me banjot, natyrisht).
Në Business klas, privatësia më e madhe e bën atë më të shpeshtë, ndërsa në Economy klas, ata përpiqen ta fshehin atë me batanije ose pajisje të tjera.
“Po punoja në një fluturim nga Dubai në Moskë, kur një grua po bënte seks oral me një vajzë”, – tha një asistent fluturimi i cili, si të gjithë të tjerët e intervistuar, nuk pranoi të jepte emrin e tij, sepse nuk ishte i autorizuar nga linja ajrore ku punon.
“E vura re. sepse, kur kalova me karrocën é shërbimit, pasagjeri tërhoqi batanijen dhe ajo doli nga poshtë saj si një lepur nga një kapelë”, – qesh ai. “Le të themi vetëm se ishte e lehtë të merrje me mend se çfarë po ndodhte nga lëvizjet”.
Ai nuk bëri asgjë. Gjithashtu, sepse pasagjerët ishin në Business klas. Të tjerë raportojnë se “duke ecur nëpër kabinën e Klasit të Parë, sheh çifte që flinin së bashku në të njëjtën suitë, gjë që nuk lejohet”.
Pastaj ka raste në të cilat ekuipazhi i kabinës është protagonist. “Një stjuardesë dhe një supervisor, u kapën duke bërë seks në banjo, – thotë një pilot. – Të dy u pushuan nga puna”.
Në disa raste – por edhe atëherë, me rrezik të lartë pushimi nga puna – disa mbyllen në ndarjet e pushimit të ekuipazhit, zonat që zakonisht gjenden në pjesën e pasme të avionëve me distanca të gjata.
Shumë veta e kujtojnë rastin e ekuipazhit të kabinës të pushuar nga puna pas “izolimit me një aktor pornografie”.
Ata nuk e vunë re menjëherë, por kur aktori i pornografisë postoi videon dhe punëdhënësit e tyre e njohën uniformën, ata e vunë re.
Dhe këtu prekim ata që e bëjnë këtë për të jetuar: prodhimin e përmbajtjes video për platforma për të rritur, si “OnlyFans”. “Rastet po rriten ndjeshëm dhe kur zbulohen, nuk turpërohen”, pohojnë asistentët e fluturimit.
“Mjafton të shkosh në faqet e videove për të rritur për ta vënë re”. “Corriere” e bëri këtë, duke përfshirë disa fjalë kyçe, madje edhe misterioze, të sugjeruara nga vetë asistentët e fluturimit.
Në të vërtetë, është plot. Dhe ndoshta gjëja më e veçantë – dhe delikate – është se kur njerëzit filmojnë veten, pasagjerë të tjerë mund të shihen të ulur në sfond, të pavetëdijshëm për gjithçka. Në disa raste, fytyrat e tyre janë të fshehura, në të tjera jo.
“NJË FENOMEN NË RRITJE”
Anëtarët e ekuipazhit të fluturimit, pranojnë se shpesh nuk ndërhyjnë për të zgjidhur gjërat “për të parandaluar që situata të përshkallëzohet në një sherr. Nuk jemi gjithmonë të sigurt nëse njerëzit janë vërtet mirë: herë pas here duket sikur dikush është nën ndikimin e alkoolit ose drogës”.
Pastaj është problemi i përballjes së çështjes me policinë, pasi ata zbarkojnë, gjë që humb kohë. “Ekziston edhe fakti që ekuipazhi nuk i kontrollon tualetet”, thonë disa kapitenë dhe oficerë të parë.
“Ata nuk kalojnë shumë kohë në korridore pas vakteve, kështu që është paksa e lirë kur fiken dritat”. Shumë nga linjat ajrore të intervistuara në muajt e fundit, konfirmojnë trendin në rritje.
Ato gjithashtu pranojnë vështirësitë në menaxhimin e rasteve, veçanërisht për ato që operojnë fluturime ndërkontinentale dhe prekin vende, ku seksi, veçanërisht midis personave të pamartuar, mund të çojë në dënime dhe madje edhe në burg.
Konventa e Çikagos përcakton se ligjet e vendit të regjistrimit të avionit, zbatohen për aktet e kryera në bord.
Disa nga rastet e raportuara kanë ndodhur në avionë të regjistruar në vendet myslimane. Nuk ka ligj specifik në Perëndim që ndalon marrëdhëniet seksuale në një fluturim të planifikuar.
Megjithatë, mund të zbatohen rregullore në lidhje me seksin dhe lakuriqësinë publike. Rreziku kryesor, sipas linjave ajrore, është gjobitja ose ndalimi nga linja ajrore.
Antidroga e Tiranës arrestoi në flagrancë teksa ndodhej në një parkim në afërsi të Rrethrrotullimit të Tegut, një 45-vjeçar, të cilit iu gjet 1 pako me 1 kg e 39.4 gramë kokainë. Sektori i Antidrogës kishte disa muaj që e mbante në përgjim dhe ishte vënë në ndjekje të E. K., i cili përfundoi në pranga.
Atij iu gjet kokaina të cilën e shiste në zona të ndryshme në Tiranë. Gjatë kontrolleve që iu ushtruan në banesë, 45-vjeçarit iu gjet 1 armë gjahu dhe 1 armë sportive, të cilat u sekuestruan bashkë me motorin që lëvizte dhe celularin e tij.
Nga Gazeta Si- Kur dëgjuat për herë të parë për Shqipërinë? Shteti ballkanik ka të gjitha pasuritë natyrore të fqinjëve, madje duke rivalizuar Greqinë dhe Malin e Zi me pastërtinë e ujit dhe pjesët e bregdetit me diell. Në fakt, është në një pozicion ideal për të përfituar nga sezoni i jahteve në Mesdhe, megjithatë mbetet plotësisht jashtë radarit të industrisë.
“Është ende shumë i veçantë si destinacion me qira,” shpjegon Irini Sarantis, drejtoresha dixhitale e IYC, me firmën e ndërmjetësimit që rezervon vetëm 30 javë charter në vit për Shqipërinë, që përbën vetëm 0.27% të aktivitetit të saj në Mesdhe, një statistikë tronditëse që i atribuohet kryesisht “infrastrukturës së dobët” dhe mungesës së zhvillimeve luksoze, sipas partnerit menaxhues Filip Jerolimov.
Por kjo do të ndryshojë së shpejti.
Marina dhe resorti luksoz synon të zgjidhë problemin e infrastrukturës së Shqipërisë.
Vitin e kaluar, zyrtarët shqiptarë zbuluan planet e tyre për ta transformuar Shqipërinë në qendrën e ardhshme të madhe të superjahteve. Strategjia e tyre detare, e mbështetur nga investitorë privatë, do të shohë një rrjet marinash të ndërlidhura përgjatë bregdetit, duke krijuar një ndalesë tërheqëse për jahtet gjatë sezonit të Mesdheut.
Dizajneri italian i jahteve Luca Dini është ngarkuar me projektin monumental, të cilin ai e tha se ishte “shumë emocionues, por me shumë përgjegjësi” në intervistën tonë.
“Shqipëria është i vetmi vend në Europë ku ende mund të zhvillohet në një shkallë të gjerë”, shpjegoi projektuesi.
“Është një fletë e bardhë. Sa njerëz mund të thonë se ndihmuan në ndërtimin e një vendi?”
Dini nuk gabon. Zhvillimi i infrastrukturës publike të Shqipërisë është gati 70% më i ulët se mesatarja e Bashkimit Europian, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar, ndërsa financuesi privat Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim i renditi përmirësimet e infrastrukturës si një fokus jetësor në strategjinë e saj 2025-30 për vendin.
Projekti ambicioz do të shohë disa kilometra vijë bregdetare të shndërruara në një marinë dhe kompleks turistik, duke ofruar fusha sportive, meditim, yoga dhe mundësi për lutje dhe adhurim, ndërsa u ofron vizitorëve mundësinë të përfshihen në “kulturën tradicionale dhe ushqimin vendas”.
Dini është një projektues jahtesh, i njohur për bashkëpunimet e tij me kompanitë më të njohura të jahteve.
Është një nga pesë zhvillimet në të cilat Dini po punon në Shqipëri, duke përfshirë një vendbanim rezidencial në kryeqytetin e Tiranës, të frymëzuar nga Kopshtet e Babilonisë, dhe një “ndërtesë shumëfunksionale” në Dürres të kompletuar me hotel luksoz.
Sipas Dinit, çelësi për të zhbllokuar bregdetin e Shqipërisë është logjistika e tij.
“Ky vend është një vrimë e zezë pranë Greqisë. Pronarët e jahteve nuk kanë një vend ku të vendosin një spirancë, kështu që refuzojnë të shkojnë”, shpjegoi ai. “Është një keqardhje e madhe, sepse është vërtet bukur atje. Pra, kjo është një gjë e madhe që po përpiqemi ta ndryshojmë.”
Rrjeti i marinave do të ndajë burimet për të përmirësuar efikasitetin logjistik, me përfitimin shtesë të shpërndarjes së ndikimit mjedisor dhe rritjes ekonomike përgjatë gjithë vijës bregdetare. Ka pasur gjithashtu bisedime për të zhvilluar objekte të reja shërbimi që synojnë industrinë e jahteve, siç janë kantierët e riparimit, furnizuesit e jahteve, stacionet e riparimit dhe zonat e furnizimit me karburant me cilësi të lartë.
Megjithë këtë investim, Dini këmbëngul se zhvillimi do t’u sjellë dobi vendasve dhe vizitorëve të pasur njësoj.
“Ne nuk po krijojmë Porto Cervo ose Cotê d’Azur. Ky projekt është ndërtuar duke pasur parasysh popullsinë shqiptare, kështu që do të ketë hostele me dy yje pranë hoteleve me pesë yje”, shpjegoi ai.
Dini synon që resorti të jetë “i padukshëm” nga deti, i nxitur nga një “respekt për topografinë e vendit”, si dhe nga dëshira e tij estetike si projektues.
“Kur pronarët afrohen me tender, nuk dua që ata të shohin një ndërtesë të madhe të bardhë”, tha ai.
Sipërfaqja katrore ishte një tjetër pikë bisede dhe debate midis Dinit dhe investitorëve.
“Ne kemi luftuar për të ruajtur një dendësi shumë të ulët,” tha ai. “Plani është që gjithçka të jetë diskrete dhe me shumë hapësirë.”
Rezultati është një koleksion ndërtesash i harlisur, i mbledhur lirshëm; shumë larg zhvillimeve të grumbulluara që shihen në Port Hercule ose Bahia Mar. Studioja ka zgjedhur çati të mbuluara me bimë që ndjekin kthesat e maleve të Shqipërisë – mbi 75% e vendit është malore – dhe shkrihen në kodrat pas, të cilat janë të mbushura me ullinj dhe bimësi të ndryshme të tjera.
Shumica e projekteve të Dinit janë planifikuar të nisin brenda pak më shumë se pesë vjetësh. Pasi të ndodhë kjo, projektuesi është i bindur se Shqipëria do të jetë fort në hartën e Mesdheut.
“Pronarët vazhdojnë të më pyesin se kur do të jenë gati marinat. Ka shumë kuriozitet për vendin,” tha ai. “Ai hap itinerare dhe rrugë të reja, ku Shqipëria mund të kombinohet me Malin e Zi, Kroacinë dhe madje edhe Venedikun. Mundësitë janë emocionuese.”
“Shqipëria e re”, siç e quan Dini, thuhet se do të jetë gati në vitet e ardhshme. Nëse ka sukses, kush e di? Vendi mund të zëvendësojë Detin e Kuq Saudit si gjëja e madhe e radhës e jahteve.
Nga Gazeta Si- Në një takim me kryebashkiakët e vendit, Kryeministri Edi Rama i kritikoi ato për mosmarrjen e masave kundër hedhjes së plehrave në rrugë nga qytetarët.
“Kjo është punë shqiptare, krim shqiptar, s’mund të vëmë gishtin te turistët e huaj dhe për këtë duhet të marrim masa të shpejta. Kjo është arsyeja pse i kam kërkuar ministrit të pushtetit vendor për ngritjen e një taskforce, për të konceptuar një plan me tre faza të përbashkët”, tha Rama, duke shtuar se veç reshjeve intensive dhe ngritjes së nivelit të ujit, faktor që ndikoi në përmbytje ishin mbeturinat dhe problemet në infrastrukturës mbrojtëse, si kanalet kulluese dhe argjinaturat.
Rama kërkoi ndërhyrje të menjëhershme nga bashkitë për ndërgjegjësimin qytetar për hedhjen e mbetjeve, si dhe planit për mirëmbajtjen e infrastrukturës, duke thënë se është Ministri i qeverisjes vendore që do çojë para projektin për blerjen e mjeteve që do të bëjnë pastrimin e kanaleve kulluese.
“Analiza e bërë edhe nga kjo emergjencë tregon se ka pika ku rezistenca është më e dobët, dhe për këtë arsye duhet të vendosim piketat për të forcuar më tej infrastrukturën mbrojtëse dhe për të adresuar aspektet që kanë të bëjnë me fuqizimin e ndërveprimit mes pushteti vendos dhe institucionet qendrore”, tha Rama.
Gazeta “SI”-Live Science raporton se studiuesit kanë përfunduar analizën e fosileve dy milionë vjeçare të Homo habilis, të zbuluara në vitin 2012 në brigjet e Liqenit Turkana në Kenian veriore. Fosilet, të njohura si KNM-ER 64061, përfshijnë një komplet të plotë të dhëmbëve të poshtëm, klavikula, pjesë të shpatullave, të gjitha kockat e krahëve të sipërm dhe të poshtëm, si dhe fragmente të një vertebre, një brinje, një kocke të kofshës dhe legenit.
“Ekzistojnë vetëm tre skelete të tjera pjesërisht të ruajtura, shumë fragmentare dhe jo të plota, për këtë specie të rëndësishme,” tha Fred Grine nga Universiteti Stony Brook.
Grine dhe kolegët e tij sugjerojnë se ky individ ishte një i rritur i ri, rreth 1.60 metra i gjatë dhe me peshë afërsisht 31 kilogramë.
Ata gjithashtu përcaktuan se kockat e krahëve të këtij individi të Homo habilis ishin të rënda dhe të trasha, të ngjashme me ato të australopitecinëve më të hershëm, dhe se parakrahu ishte më i gjatë sesa te Homo erectus i mëvonshëm. Kjo sugjeron se Homo habilis mund të ketë lëvizur më lehtë nëpër pemë sesa Homo erectus, megjithëse kjo mbetet e paqartë.
Ndërkohë, fragmentet e legenit sugjerojnë se ky individ mund të ketë ecur në mënyrë më të ngjashme me Homo erectus.
“Në vijim, na duhen fosile të gjymtyrëve të poshtme të Homo habilis, të cilat mund të ndryshojnë më tej perspektivën tonë mbi këtë specie kyçe,” tha anëtarja e ekipit Ashley Hammond nga Instituti Katalanas i Paleontologjisë Miquel Crusafont.
Nga Gazeta “Si” – Bayern udhëton drejt RB Leipzig në raundin e 18-të, ndërsa të dyja skuadrat nisin fazën e dytë të sezonit në Bundesliga.
Bayern vështirë se mund të kishte bërë më mirë në 17 ndeshjet e para.
Në fakt, 47 pikët dhe golavarazhi +53 përbëjnë gjysmën e parë më të mirë të një sezoni në historinë e elitës së futbollit gjerman, duke e lënë pas sezonin 2013/14 të Pep Guardiola-s me plot 18 gola.
Fitorja 8-1 ndaj Wolfsburg-ut në javën e 16-të ishte shembulli më i fundit i efikasitetit bavarez përpara portës.
Vetëm 2 herë nuk kanë arritur të marrin pikët e plota, kur barazuan 2-2 me Union Berlin dhe Mainz 05.
Kjo do të thotë se mbeten në rrugën e duhur për të barazuar sezonin pa humbje dhe me titull kampion të Bayer Leverkusen në edicionin 2023/24.
Kjo ecuri e jashtëzakonshme nisi me një fitore 6-0 ndaj Leipzig-ut në raundin e 1-rë, në debutimin Ole Werner-it si trajner me humbjen më të rëndë të “Die Roten Bullen” në elitë.
Ajo humbje ndaj bavarezëve u pasua nga një seri prej 8 ndeshjesh pozitive, 7 prej të cilave fitore.
Edhe pse e mbyllën vitin 2025 me 2 humbje rradhazi ndaj Union-it dhe Leverkusen, renditen të 3-ët në klasifikim, përpara VfB Stuttgartit falë golavarazhit, por me një ndeshje më pak.
Pas largimeve të Benjamin Šeško, Xavi Simons dhe Loïs Openda-s, të tjerët duhej të merrnin përgjegjësi në skuadër.
Dhe duket se këtë e ka bërë mesfushori Christoph Baumgartner, duke zhvilluar ndoshta sezonin më të mirë të karrierës së tij deri tani.
Me një rekord sezonal prej 7 golash përpara këtij edicioni, austriaku ka shënuar 6 në 17 ndeshje këtë sezon, ndërsa vetëm Michael Olise i Bayernit (10) dhe Luis Díaz (9) kanë më shumë asist se 6 të tijat.
Në sezonin e tretë në “Red Bull Arena”, ai po shndërrohet në një lojtar kyç, tek i cili skuadra mund të mbështetet për të bërë diferencën.
Leipzig ka shfrytëzuar sërish tregun e transferimeve duke afruar një sërë talentesh të rinj dhe Yan Diomande spikat deri tani.
Lojtari nga Bregu i Fildishtë mbushi 19 vjeç në Nëntor, ndërsa ka shënuar 6 gola në 15 ndeshjet e para, përfshirë një 3-golëshpletë në fitoren 6-0 ndaj Eintracht Frankfurt në javën e 13-të.
Ndërkohë edhe Bayern ka yllin e vet që po shpërthen këtë sezon. Lennart Karl është vetëm 17 vjeç, por tashmë një pjesë kyçe e mbrojtjes së titullit kampion në fuqi, duke nisur si titullar në 9 nga 11 ndeshjet e fundit zyrtare.
Ai ka thyer rekorde, duke u bërë golashënuesi më i ri i Bayern-it në Champions League, pasi u bë i 3-ti më i ri që shënon në Bundesligë.
Goli i tij nga stoli ndaj Këlnit e futi në një listë elitare 17-vjeçarësh me 4 gola në Bundesligë, krahas Youssoufa Moukoko, Timo Werner, Kai Havertz, Florian Wirtz dhe Mathys Tel.
Harry Kane vazhdon të rritet nga ndeshja në ndeshje, duke arritur tashmë 20 gola dhe duke u bërë lojtari i parë që e prek këtë shifër në tre sezonet e tij të para në Bundesligë që nga Friedhelm “Tino” Konietzka në vitin 1966.
Pas integrimit perfekt sezonin e kaluar pas ardhjes në verën e 2024-s, Olise ka arritur nivele të reja këtë sezon; vetëm Kane dhe Deniz Undav (10) kanë shënuar më shumë se 9 golat e tij në Bundesligë, ndërsa ai kryeson tabelën e asistëve me 10.
Ndërkohë, transferimi i Díaz nga Liverpooli i ka dhënë Bayern-it një dimension shtesë.
Edhe ai ka 9 gola dhe po aq asist këtë sezon. Përveç humbjes ndaj Bayern-it, Leipzig ka qenë përgjithësisht skuadër e vështirë për t’u thyer, duke pësuar vetëm 13 gola në 16 ndeshjet e tjera.
Në total, vetëm dy skuadra kanë pësuar më pak gola në Bundesligë këtë sezon – njëra prej tyre, sigurisht, është Bayerni (13, pjesërisht falë Manuel Neuer-it ende autoritar në portë).
Edhe kur portieri legjendar ka munguar, Jonas Urbig ka treguar se ka potencialin për t’u bërë pasardhësi i Neuer, duke ruajtur portën e paprekur në të 3 ndeshjet e tij në Bundesligë këtë sezon.
Neuer është ndihmuar nga Dayot Upamecano dhe Jonathan Tah – ky i fundit në një seri rekord prej 38 ndeshjesh në transfertë pa humbje në Bundesligë.
Formacionet e mundshme
Leipzig: Gulácsi – Baku, Orbán, Castello, Raum (c) – Baumgartner, Seiwald, Schlager – Diomande, Rômulo, Nusa Trainer: Ole Werner
Bayern: Neuer (c) – Guerreiro, Upamecano, Tah, Ito – Kimmich, Pavlović – Olise, Gnabry, Díaz – Kane Trainer: Vincent Kompany
Nga Gazeta Si- Vikena Greku, 18-vjeçarja që humbi jetën në aksidentin e rëndë të ndodhur natën e së enjtes te Ura e dajlanit, përcillet sot në mesditë për në banesën e fundit, në fshatin Dyshnik të Beratit.
Ndërkohë, drejtuesi i automjetit që shkaktoi aksidentin fatal, Arbër Xhaxhaj nga Fieri, doli sot para gjykatës për vlerësimin e arrestit dhe caktimin e masës së sigurisë. Gjykata dha masës ‘arrest me burg’.
Ai ishte i dehur dhe me shpejtësi të lartë teksa drejtonte automjetin tip BMË X5 në drejtimin Tiranë-Durrës. Pak para mesnate, automjeti ku udhëtonin dy të rinjtë theu barrierat mbrojtëse në Urën e Dajlanit dhe përfundoi disa metra më tutje, në një dyqan lulesh.
Si pasojë e aksidentit humbi jetën 18-vjeçarja Greku, ndërsa u dëmtuan Xhaxhaj dhe dy këmbësorët që ndodheshin pranë dyqanit.
Nga Gazeta “Si” – McLaren do të hyjë në Botërorin e këtij viti pasi ka fituar titullin e dytë rradhazi të Kampionatit të Konstruktorëve, një sukses që e siguroi me një epërsi të jashtëzakonshme prej 364 pikësh ndaj Mercedes-it të vendit të dytë.
Sa i përket titullit të pilotëve, Lando Norris rrëzoi Max Verstappen, duke i dhënë fund sundimit 4-vjeçar të holandezit si Kampion Bote.
Por a do të arrijë ndonjë kombinim tjetër skuadër-pilot ta ndalë ngjitjen e McLaren-it në sezonin e ri?
Ata që shpresojnë ta bëjnë këtë mund të marrin frymëzim nga rastet e mëposhtme në historinë e F1, ku një kampion i ri ndali në vend një dinasti të mëparshme…
– Andretti dhe Lotus, 1978 – Mansell dhe Williams, 1992 – Häkkinen dhe McLaren, 1998 – Alonso dhe Renault, 2005 – Hamilton dhe Mercedes, 2014 – Verstappen dhe Red Bull, 2021 – Norris dhe McLaren, 2025
Nga Gazeta Si- Një nxënës i klasës së 9-të në Cërrik ka arritur të bëjë krenarë gjithë vendin duke fituar vendin e parë në Olimpiadën Ndërkombëtare të Matematikës.
Nxënësi Loris Qosja është renditur i pari në botë në Olimpiadën Ndërkombëtare të Matematikës për klasat e 9-ta, ndërsa ka fituar edhe vendin e tretë në Olimpiadën e Kimisë, duke shënuar një sukses të rrallë në arenën ndërkombëtare.
Në Olimpiadën Botërore “Neo Science”, e zhvilluar në Orlando, SHBA, në periudhën 9–16 janar 2026, nxënësi nga qyteti i Cërrikut, Loris Qosja, nga juria e kësaj olimpiade u shpall fitues i vendit të parë në Matematikë duke marrë Medalje Ari dhe fitues në Kimi duke marrë Medalje Bronzi.
Login
