Gazeta Si – Kryeministri Edi Rama është përfshirë në replika me Rrjetin SafeJournalists lidhur me deklaratat e tij për RTSH-në.
Ai e thekson se komentet e tij nuk kanë absolutisht lidhje me kushtëzimin e financimit apo të ekzistencës së RTSH-së nga miratimi politik.
Sipas tij, disa deklarata të shpërndara kohët e fundit pasqyrojnë një kuptim të shtrembëruar të fjalimit të tij.
“Po bëhet një model për të ardhur keq i kësaj epoke të re të përtacisë së shfrenuar ndaj dëgjimit të asaj që të tjerët realisht thonë, që të përballemi me deklarata si ajo e bashkëngjitura, të cilat pasqyrojnë një keqkuptim thellësisht të shtrembëruar të qëndrimit tim lidhur me Transmetuesin Publik Shqiptar”, shkruan Rama.
Rama thekson se vërejtjet e tij nuk kanë lidhje me “financimin apo ekzistencën e RTSH-së me miratimin politik”.
Ai i ftoi autorët e deklaratave të pasakta të lexojnë ose të dëgjojnë me kujdes fjalimin e tij dhe të kuptojnë qëllimin e vërtetë të mesazhit.
“Kjo është një kohë kur mbrojtja e informacionit fillon me mosshpërndarjen e dezinformatave”, – shkruan Rama në statusin e tij, duke e ripërsëritur këtë mesazh dy herë për të nënvizuar rëndësinë e tij.
Tre ditë më parë, Rama tha se Televizioni Publik Shqiptar ka dështuar. Ai u shpreh se “bilanci i televizionit publik është dështim i suksesshëm”.
Gazeta “SI”- Më 19 janar 1732, Kisha Arbëreshe në Kalabri çeli dyert e Kolegjit të Shën Adrianit, një institucion me rëndësi të jashtëzakonshme për ruajtjen e identitetit dhe kultivimin e vlerave shpirtërore, kulturore dhe etnike të arbëreshëve. Ky kolegj u themelua me mbështetjen e drejtpërdrejtë të Papa Klementit XII dhe pati si mision përgatitjen e klerit shqiptar të ritit lindor bizantin, që do të shërbente në kishat arbëreshe dhe, në mënyrë ideale, edhe në Shqipëri.
Kolegji u bë shpejt vatër shpirtërore dhe kulturore, ku ruhej dhe kultivohej gjuha, feja dhe identiteti arbëresh. Ai luajti një rol vendimtar në përgatitjen e intelektualëve që më vonë do të lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë, letërsinë dhe kulturën shqiptare. Midis emrave më të shquar që studiuan dhe u formuan aty janë Jeronim De Rada, Jul Variboba, Zef Serembe, Domenico Mauro, si dhe Markianò, Luigj Gurakuqi, Aleksandër Xhuvani, Kolë Kamsi dhe shumë të tjerë.
Një moment i rëndësishëm në jetën akademike të kolegjit ishte krijimi i katedrës së parë të gjuhës shqipe më 1849, nën drejtimin e Jeronim De Radës, që shënoi institucionalizimin e studimit të shqipes jashtë Shqipërisë dhe thellimin e lidhjeve kulturore midis arbëreshëve dhe atdheut të tyre. Kjo katedër bëri që gjuha shqipe të trajtohej me seriozitet akademik dhe të kultivohej ndër breza, duke ruajtur trashëgiminë gjuhësore të komunitetit.
Jeronim De Rada
Biblioteka e pasur e kolegjit dhe aktiviteti pedagogjik i vazhdueshëm e bënë këtë institucion një urë lidhëse mes kulturës shqiptare dhe italiane. Për më shumë se dy shekuj, deri në mbylljen e tij përfundimtare në vitin 1919, Kolegji i Shën Adrianit përgatiti mbi 100 intelektualë dhe klerikë shqiptarë, duke u konfirmuar si një nga institucionet më të rëndësishme për emancipimin kulturor dhe arsimor të diasporës shqiptare.
Zef Serembe
Rëndësia e këtij kolegji nuk qëndron vetëm tek edukimi i brezave të rinj, por edhe tek roli i tij në ruajtjen e një identiteti të veçantë, në promovimin e arsimit dhe kulturës, dhe në mbajtjen gjallë të frymës arbëreshe në shekuj. Ai përfaqëson një shembull të shkëlqyer të lidhjes së edukimit me kulturën dhe me dashurinë për atdheun, duke mbetur një pikë referimi për të gjithë historinë e arbëreshëve në Itali.
Nga Gazeta Si- Debati mes Eliona Pitarkës dhe mjekut pediatër Edi Tushe ka kaluar nga një debat publik në dyert e gjykatës.
Ishte mjeku Edi Tushe, i cili me anë të një reagimi zyrtar tha se “Po sqaroj publikisht se emri im po përdoret pa autorizimin tim në përmbajtje që lidhen me dieta për fëmijë, me qëllime që nuk kanë asnjë lidhje me qëndrimin tim profesional dhe që nuk i kam miratuar apo mbështetur. Nuk kam autorizuar Eliona Pitarkën apo asnjë person tjetër të përdorë emrin tim për të promovuar dieta për fëmijë, këshilla ushqimore apo përfitime personale të çfarëdo forme”, tha Tushe, referuar disa videove ku Pitarka përmend emrin e doktorin në këshillat që jep për kujdesin e fëmijëve.
Pas kësaj ka reaguar Pitarka, duke thënë se postimet e saj ishin vetëm informacion i përgjithshëm për ndihmën e prindërve që nuk përballojnë dot klinikat private.
“Asnjëherë nuk kam publikuar regjimin ushqimor të fëmijëve të mi, as nuk e kam lidhur emrin e Dr. Edit me produkte apo përfitime. Në komunikime private, ai më ka mbështetur të ndaj këshilla të përgjithshme për nënat”.
Pitarka mohon çdo promovim personal, duke thënë se synimi ishte vetëm ndërgjegjësimi dhe jo shkelja etike.
Por, ky reagim nuk ka bindur doktor Edi Tushen, i cili në një tjetër reagim ka deklaruar se cështjen do e dërgojë në gjyq.
“Në vitin 2023 e kam këshilluar personalisht që të mos publikonte informacione dezinformuese dhe të pasakta mbi shëndetin e fëmijëve, përfshirë temperaturat febrile dhe dietat pediatrike, të cilat kërkojnë kompetencë profesionale dhe përgjegjësi ligjore. Pavarësisht kësaj, ajo ka vijuar të publikojë përmbajtje që krijon konfuzion te prindërit dhe dëmton seriozitetin e profesionit tonë”, shkruan në deklaratë mjeku, duke shtuar se si person publik dhe influencer, Pitarka ka përdorur faqen e saj në Instagram për të publikuar “deklarata shpifëse dhe të pavërteta kundër meje personalisht dhe stafit të Klinikës Vera–VIRHOV, duke cenuar rëndë imazhin profesional të institucionit dhe duke dëmtuar besimin e publikut ndaj mjekëve tanë”.
Për më tepër, Tushe thotë se Pitarka ka dërguar mesazhe kërcënuese në numrin e tij personal të telefonit, të cilat janë të dokumentuara dhe përbëjnë element shtesë në vlerësimin penal të kësaj çështjeje.
Për të gjitha sa më sipër, Klinika Vera–VIRHOV ka nisur procedurat ligjore për: shpifje, fyerje, dëmtim imazhi, cënim të reputacionit profesional dhe shkelje të pronës intelektuale.
Ky proces ligjor bazohet në dispozitat e Kodit Penal të Republikës së Shqipërisë, të cilat parashikojnë për veprat penale përkatëse dënime që shkojnë deri në 3 (tre) vite burg, sipas rasteve dhe rrethanave konkrete të faktit.
Nga Gazeta ‘Si’-Kreu i Partisë Demokratike, Sali Berisha u pyet lidhur me paralajmërimin e kreut të grupit të PS-së, Taulant Balla, për marrëveshjet PS-PD për reformat, duke deklaruar se nëse opozita do të prishë dakordësinë e arritur, maxhoranca do të vijojnë punën edhe pa ta.
Teksa e cilësoi Taulant Ballën si “Tao i krimit dhe Edi Ramës”, Berisha tha se atij përgjigjen do t’ia japin shqiptarët më 24 janar, në protestën e thirrur nga PD.
“Asnjë përgjigje përveç asaj që do i japin shqiptarët më 24 janar Taos së famshëm të krimit dhe Edi Ramës. Ata kanë aneksuar parlamentin dhe qytetarët shqiptarë do të thonë fjalën e tyre, kjo është përgjigja ime.
Berisha gjithashtu denoncoi projektin “Smart City” të qeverisë socialiste.
“Ky përbën asgjësimin e plotë të privacisë së tyre, pasi ky sistem regjistron jo vetëm individin, por dhe fytyrën me të gjithë emotivitetin e saj të individit. Lëvizjet e tij në çdo destinacion. Vizitat e tij tek miqtë, tek të afërmit, tek shokët. Privacinë e tij në lokale dhe kudo që shkon. Kjo është vendosja e qytetarëve shqiptarë në kontroll të plotë, automjeteve të tyre, lëvizjeve të tyre. Dhe në këtë aspekt, aq sa të dhënat e një individi janë private, ato bëhen shtetërore.
Aq sa të dhënat e një shoqërie janë shtetërore, ato eksportohen në duart e kujtdo. Tani çdo organizatë kriminale nuk ka më nevojë përveçse të fusë kthetrat në kamera dhe të marrë vesh se ku e ka gjahun e vet për ta marrë peng, për ta vrarë, për ta ekzekutuar, etj, etj”, deklaroi Berisha.
Ish-kryeministri shtoi se përpos shqetësimeve për shkeljen e privatësisë së qytetarëve, ky projekt ishte sipas tij gjithashtu korruptiv.
Pasi sipas tij, kostot që janë parashikuar për blerjen e pajisjeve janë të fryra deri në 30-fishin e çmimeve të tregut.
Nga Gazeta ‘SI’ –Vendimi i fundit i qeverisë për zgjerimine mbështetjes ndaj startup-eve dhe scaleup-eve, duke përfshirë edhe investimin e drejtpërdrejtë të shtetit në kapitalin e kompanive, paraqitet si hap drejt inovacionit. Në praktikë, megjithatë, ky model ngre shqetësime serioze për mënyrën se si shteti po zgjeron rolin e tij në treg.
Rreziku kryesor është korrupsioni dhe kapja e vendimmarrjes. Kur fondet publike përdoren për të hyrë drejtpërdrejt në kapitalin e bizneseve private, pa struktura të pavarura investimi dhe pa filtra realë tregu, rritet ndjeshëm mundësia e favorizimeve, klientelizmit dhe ndarjes selektive të fondeve. Përvoja shqiptare me fondet publike tregon se deklaratat formale të konfliktit të interesit nuk mjaftojnë për të garantuar integritetin e procesit.
Një tjetër problem i rëndësishëm është mungesa e një strategjie të qartë daljeje të shtetit nga kapitali. Pa afate të përcaktuara dhe pa rregulla për shitjen e aksioneve, shteti rrezikon të mbetet për një kohë të pacaktuar brenda kompanive, duke ndikuar drejtpërdrejt në vendimmarrjen e tyre dhe duke dekurajuar investitorët privatë.
Po aq problematik është fakti se ky model mund të zëvendësojë kapitalin privat, në vend që ta plotësojë atë. Bizneset orientohen drejt fondeve publike, ndërsa investitorët e tregut tërhiqen përballë një shteti që ofron kushte më të buta dhe merr rrezik që normalisht i takon tregut. Rezultati është deformim i konkurrencës dhe varësi nga buxheti publik.
Edhe monitorimi i projekteve mbetet i kufizuar dhe formal. Vlerësimi i ndikimit për një periudhë të shkurtër pas përfundimit të projekteve nuk pasqyron suksesin real të inovacionit, por vetëm përmbushjen administrative të kritereve, një praktikë e njohur në shumë skema publike shqiptare.
Europa: shteti si lehtësues, jo si shpërndarës pushteti
Në vendet e Bashkimit Europian, mbështetja për startup-et dhe scale-up-et ndjek një logjikë tjetër. Shteti rrallë vepron si investitor i drejtpërdrejtë. Fondet publike kanalizohen përmes strukturave të pavarura profesionale, shpesh në bashkë-investim me kapital privat dhe me rregulla të qarta daljeje.
Në Francë, Gjermani apo Mbretërinë e Bashkuar, investimet publike synojnë të mbushin boshllëqet e tregut, jo të zgjedhin fituesit. Vendimmarrja është teknike, jo administrative, dhe ndikimi politik minimizohet përmes transparencës dhe përgjegjshmërisë së lartë.
Dallimi thelbësor
Ndryshe nga modeli europian, qasja e ndjekur nga qeveria shqiptare rrezikon të kthejë mbështetjen për inovacionin në një instrument pushteti dhe korrupsioni, jo në një mekanizëm zhvillimi. Kur shteti merr rolin e investitorit pa garanci reale pavarësie dhe kontrolli, inovacioni humbet dhe rreziku paguhet nga taksapaguesit.
Pa korrigjime thelbësore, ky model rrezikon të prodhojë pak inovacion dhe shumë favore.
Nga Gazeta ‘Si’- Sa herë që bie shi intensiv, Shqipëria përjeton një cikël të njohur: rrugë të përmbytura, banesa nën ujë dhe kryeministri që rikthen ide të vjetra për kanalet kulluese.
Edhe pse çdo ide për menaxhimin e tyre paraqitet si diçka e re, në fakt është gjithmonë një masë e rikthyer nga e shkuara.
Njëjtë është dhe masa e fundit që Rama njoftoi, e prezantuar si ‘task forcë’ – një strukturë koordinuese qeveri-bashki që do të hartojë një plan me tre faza për menaxhimin e kanaleve dhe mbetjeve.
Rama tha se kjo flotë do të realizohet përmes një fondi prej 20 mln eurosh që vendit tonë i është vënë në dispozicion nga Emiratet e Bashkuara Arabe.
Sipas tij kjo flotë mund të përqendrojë më shumë forca diku ku ka një situatë emergjence dhe bashkitë do ndihen më të gatshme për të përballuar emergjencën.
Plane të ngjashme, me piketa gati të njëjta janë prezantuar edhe më herët nga Rama dhe rastet e zbatimit në terren tipikisht kanë qenë sporadike.
Historia na e dëshmon këtë.
Në nëntor të vitit 2015, teksa falenderonte Bashkimin Europian për një fond të dhënë për shmangien e përmbytjeve, kryeministri Edi Rama tha se qeveria kishte gati një reformë që sipas tij do transformonte rrënjësisht kanalet kulluese: bordet e kullimit.
Rama nga Novosela paralajmëron reformën për bordet e kullimit, nëntor 2015
Masa ishte pak a shumë e njëjtë më task-forcën e njoftuar së fundmi: bashkitë do të merrnin kompetencat dhe përgjegjësitë për kanalizimet.
Qëllimi ishte që deri në 2017-n, të bëhej e mundur ujitja e tokave për rreth 100.000 fermerë dhe të parandaloheshin përmbytjet duke pastruar të gjithë kanalet kulluese dhe ato ujitëse.
Sistemi sipas Ramës do të monitorohej me teknologji moderne si GPS për të parandaluar abuzimet dhe raportimet false të punëve të kryera.
Por reforma nuk arriti objektivin e saj kryesor.
Zonat e Nënshkodrës, Myzeqesë dhe Lezhës vijuan të përmbyteshin, bashkitë nuk morën buxhet të mjaftueshëm dhe bordet shpesh u mbushën me emërime politike, jo teknike.
Pas dështimit të kësaj reforme, dy vite më vonë, Ministria e Bujqësisë publikoi një strategji të re të ujitjes dhe kullimit në Shqipëri.
Ky dokument përfshinte masa të reja për të parandaluar përmbytjet në vend. Një nga shtyllat e strategjisë ishte kalimi i përgjegjësive po te bashkitë, pas reformës territoriale.
Në teori, pushteti vendor do të ishte më afër territorit dhe do të reagonte më shpejt.
Sa i takon masave që do ndërmerreshin, në dokument shkruhej se rreth 300 km argjinatura do riparoheshin, rikonstruktoheshin apo ri-dimensionoheshin për shkak të ndryshimeve që kanë ndodhur dekadave të fundit.
Ministria theksoi se do bëhej një vlerësim për veprat shtesë që nevojiteshin për rastet e përmbytjeve për zonat me shkallë të mesme e të lartë rreziku, për veprat ekzistuese dhe gjendjen e tyre, si dhe për standardet që duhen arritur.
Edhe pse në letër dukej si zgjidhje përfundimtare, në realitet dështoi. Strategjia supozonte se bashkitë do ta përballonin barrën, por kjo gjë në shumë raste rezultoi e pamundur.
Kanalet pastroheshin një vit dhe vitin tjetër mbesnin pa ndërhyrje gjë që çoi sërish në përmbytje në Kutallë, Fier dhe Myzeqe.
Nga 2017-a e këtej, Rama ka premtuar vazhdimisht pastrim të kanaleve kulluese dhe ka publikuar tek-tuk punë të kryera, kryesisht në aksin Shkodër-Velipojë apo në Fier.
Por kjo nuk ka mjaftuar. Shqipëria vazhdon të përballet me përmbytje.
Ndonëse planet u rishkruan dhe strukturat u riformatuan, masat ndryshuan formë por jo përmbajtje.
Qeveria vazhdon të ripaketojë të njëjtat masa të vjetra, nën etiketa të reja reformash të cilat deri tani nuk kanë kaluar as vijat…e kullimit.
Nga Gazeta ‘SI’ – Durana është i vetmi, unik, park teknologjik që ekziston në botë pa taksa dhe pa kërkesë llogarie, që i ka shkaktuar shtetit dëme të mëdha financiare pa sjellë asnjë përfitim. Përkundrazi Durana u bë streha e kompanive që figuronin virualisht aty vetëm të përfituar nga shmangia e taksave, duke e kthyer në një “parajsë fiskale”. Disa nga këto kompani rezultojnë të lidhura ngushtë me me kontigjentë në kërkim si Ergys Agasi dhe Ermal Beqiri, protagonistë të skandalit në AKSHI.
Precedenti Durana nuk gjendet në asnjë vend të Europës perëndimore, ku nuk ekzistojnë parqet teknologjike pa taksa dhe mbi të gjitha pa prezencë fizike por vetëm aktivitet virtual. Legjislacioni europian, kërkon që bizneset të jenë të regjistruar fizikisht në kuadër të strategjisë së tyre “anti-guaskë”, pra kompanitë fantazmë, me aktivitet të dyshimtë. Edhe në rastet e regjistrimit si nomadë digjitalë (rasti i Lituanisë që njeh residencën digjitale) është i detyruar të ketë sërish një adresë fizike aktiviteti dhe person kontakti. Specifikisht, direktiva “Unshell” (ATAD 3) e BE-së thekson se “nëse një kompani nuk provon se ka aktivitet brenda zonës së lirë ekonomike, ajo humbet të drejtën e lehtësirave tatimore”.
Europës nuk i pëlqen as idea “no tax”, dhe asnjë park teknologjik në Perëndim nuk operon nën një regjim të lirë fiskal. Vendet e zhvilluara të kontinentit mund të ofrojnë lehtësime si norma fikse tatimi apo rimbursim të pjesshëm në raste humbjeje (rasti i Danimarkës dhe Gjermanisë) apo grante për kompanitë e teknologjisë (Suedia).
Vendi ku është projektuar “Durana Park”, Xhafzotaj Durrës
Raste të ngjashme me atë Durana park në Durrës vijnë nga Bjellorusia dhe Moldavia.
Parku HTP i Bjellorusisë, që është quajtur “Silicon Valley” i Europës, ofron incentiva fiskale për bizneset rezidente të parkut si p.sh 0% tatim mbi fitim, TVSH dhe taksë prone. Për tatimin mbi pagën e punonjësve, bizneset paguajnë një normë fikse prej 9%, pavarësisht pagave të larta. Parku teknologjik i Moldavisë është subjekt i vetëm një takse. Bizneset që shtrijnë aktivitetin e tyre pjesë e MITP, taksohen 7% vetëm mbi të ardhurat totale.
Por, këto dy parqe të inovacionit dhe shkencës, ia kthejnë “borxhin” ekonomive vendase. Në rastin e HTP-së në Bjellorusi, parku kontribuon në 3% të PBB-së së ekonomisë atje dhe i shton vendit një qarkullim prej 667.6 milionë rublash ose rreth 240 mln euro në vit nëpërmjet shërbimeve dytësore dhe taksave jo direkte. Parku i Moldavisë, sipas shifrave nga institucionet moldave, në vitin 2024 kreu 770 mln euro shitje dhe nga tatimi 7%, i dha mbrapsht shtetit 54 mln euro.
Turqia, mëmë e 90 parqeve teknologjike në vend, ashtu si Shqipëria ofron një regjim “no tax” për kompanitë aty. Sipas legjislacionit turk, kompanitë në zonat e lira fiskale nuk do të paguajnë për një periudhë të caktuar asnjë taksë mbi tatim-fitimin, as TVSH, as tatim mbi pagat.
Por parku turk nuk është “fushe me lule”.
Kompanitë që operojnë aty janë të detyruara të ndjekin detyrat e caktuara nga shteti. Detyra kryesore është që çdo muaj të raportojnë përparimin e bërë në inovacion dhe kërkim-zhvillim, si dhe të raportojnë shpenzimet e të ardhurat.
Një detyrim tjetër i madh për kompanitë në Turqi, kur të ardhurat e tyre të përjashtuara nga taksat tejkalojnë 1 mln lira në vit, rreth 20 mijë euro, është të investojnë 2% të këtyre të ardhurave në një fond kapitali sipërmarrës (venture capital) të krijuar në Turqi ose në një startup të themeluar në një nga qendrat e zhvillimit në Turqi. Stafi duhet të regjistrojë të paktën 90 orë pune në muaj në park. Nëse këto kritere nuk plotësohen, kompanitë e humbin privilegjin e përjashtimit nga taksat.
Dobishmëria e këtyre parqeve në ekonominë e një vendi do kohë për t’u provuar dhe përjashtimet fiskale nuk mbështeten nga organizatat kombëtare.
No Tax Zone: Pro dhe Kundër
Sipas një analize nga Organizata e Kombeve të Bashkuara, ndonëse mbështetja nga qeveria është e rëndësishme për zhvillimin e parqeve teknologjike, ajo nuk është e domosdoshme.
OKB ngre dy pyetje kur të vendoset financimi i parqeve apo lehtësimi fiskal i tyre (të dyja nuk mund të ndodhin).
Cili është qëllimi kryesor i krijimit të parkut?
A është parku mënya më efektive për ta arritur qëllimin e vendosur?
Organizata argumenton se qeveritë mund të incentivojnë këto parqe kur janë ato kthene në kontribuues me rëndësi të insutrisë së shkencës dhe inovacionit në vend, apo kur sjellin përfitime reale në ekonominë kombëtare apo lokale.
“Do të ishte gabim që fondet publike të përdoren vetëm për të përfituar pak kompani brenda parkut ose për të mbrojtur interesa të ngushta”, theksojnë ekspertët e OKB-së.
Madje, organizata argumeton se hapja e parqeve teknologjike nuk është gjithmonë e dobishme ë krijimin e inovacionit, sepse inovacioni nuk është linear, siç e krijojnë bizneset në park, por ai nxitet nga nevojat e tregut dhe klientëve.
Rasti Durana
Durana Park është parku i parë teknologjik në Shqipëri, që ka nisur punën në fillim të vitit 2025. Ndonëse adresa e parkut është në Xhafzotaj të Durrësit, atje nuk ka një godinë dhe kompanitë që janë bërë “rezidente” të saj, punojnë nga zyrat e tyre, por përfitojnë të gjitha benefitet e parashikuara nga ligji.
Një vit nga krijimi, 53 kompani janë bërë pjesë e parkut Durana, duke jetuar praktikisht në një “parajsë fiskale” ku nuk i paguajnë shtetit shqiptar asnjë taksë, nga tatimi mbi fitimin, TVSH-ja, taksat doganore, taksat e infrastrukturës dhe pronën, pagat e personelit dhe madje përfitojnë rimbursim nga shteti për trajnimin e punonjësve. Kjo do të zgjasë 15 vite.
Lista e kompanive pjesë e Durana Park
Në thelb, detyra e Duranës është zhvillimi i kërkim-zhvillimit, krijimi i rrjeteve të bashkëpunimit dhe kthimi i Shqipërisë në një qendër rajonale të inovacionit dhe më vonë dhe krijimi i qendrave të të dhënave (Big Data) e robotika.
Deri tani, nuk është i qartë progresi që këto kompani kanë bërë, por janë të qarta se çfarë ka humbur shqipëria.
Sa para kanë humbur shqiptarët nga parku Durana
Në një përllogaritje, bazuar në parashikimet e qeverisë, deri më tani buxheti i shtetit ka humbur
Fillimisht, Këshilli Shqiptar i Investimeve, përgjegjëse për operimin e Durana, parashikon 30 mln lekë për promovimin e projektit,për 3 vitet e para, mesatarisht 10 mln lekë, për vitin e parë. shpenzimet operative për vitin e parë, parashikohen 65.118 lekë, në mungesë të godinës dhe faturave të lidhura me të.
Parashikimet në plan-projektin e Durana, ku mbështeten përllogaritjet e Gazetasi.al.
Durana parashikon që vitin e parë ka 350 të punësuar me një pagë mestare 250 mijë lekë në muaj dhe duke qenë se për këto paga nuk mbahet tatim dhe kontributet i paguan shteti, ky i fundit humb rreth 394 mln lekë të tjera.
Në projeksionet e ministrisë së Ekonomisë, pas 15 vitesh përjashtimi, Durana do të paguajë 471 mln lekë tatim-fitimi për 5 vite dhe sipas përllogaritjeve, vitin e parë shteti ka humbur 94.2 mln lek. Për 14 vitet e ardhshme këto humbje do të katërmbëdhjetëfishohen. Bazuar në të dhënat për taksën e pronës dhe pastrimit, arka e shtetit humb përafërsisht 540 mln lekë në vit.
Në total arka e shtetit ka humbur rreth 1 mld lekë vetëm vitin e parë të Durana park, nga përjashtimet fiskale.
Parashikimet në plan-projektin e Durana, ku mbështeten përllogaritjet e Gazetasi.al.
Nga Gazeta ‘Si’- Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur që të ketë rinumërim të plotë të të gjitha votave në vendvotimet në 28 komuna.
Po ashtu është vendosur që të shkarkohen përfaqësuesit politikë në Komisionin Komunal Zgjedhor në Prizren, ku sipas kreut të KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, janë vërejtur dallimet më të mëdha në votat për kandidatët për deputetë.
Paraprakisht, në këto 28 komuna KQZ kishte vendosur që të rinumëroheshin vetëm 10 për qind e vendvotimeve, ndërkaq në 10 komuna të tjera vendosi për rinumërim të plotë.
Vendimi i 19 janarit vjen pasi gjatë rinumërimit të pjesshëm u vërejtën dallime të mëdha në votat për kandidatët për deputetë në zgjedhjet e parakohshme parlamentare të 28 dhjetorit të vitit 2025.
Pas zbulimit të këtyre devijimeve, partitë dhe organizatat e shoqërisë civile kërkuan rinumërim të plotë të votave.
Nga Gazeta Si- Një studim i ri bie ndesh me bindjet e vjetra se dëshira seksuale mashkullore bie në të 20-at, duke nxjerrë në pah ndikimin e varianteve individuale mbi statistikat e thjeshta të biologjisë.
Burrat e shqetësuar për humbjen e shkëndijës së tyre seksuale pas rinisë nuk duhet të shqetësohen më, me një studim të ri që sugjeron se dëshira mashkullore arrin kulmin në moshën 40 vjeç.
Në të kaluarën, dëshira seksuale është matur kryesisht në lidhje me nivelet e hormoneve.
Testosteroni, hormoni përgjegjës për nxitjen e dëshirës seksuale të burrave, fillon të bjerë me rreth 1 për qind në vit pas moshës 30 vjeç, sipas studimeve. Kjo ka çuar në bindjen e përhapur se burrat janë në kulmin e kënaqësisë së tyre në të 20-at.
Megjithatë, një ekip studiuesish nga Universiteti i Estonisë kanë zbuluar se e vërteta është e kundërta.
Duke analizuar të dhënat e më shumë se 67 mijë të rriturve të moshës 20 deri në 84 vjeç, ata zbuluan se libidoja e burrave vazhdoi të rritej deri në fillim të të 40-ave, duke filluar një rënie graduale në vitet pasuese.
“Hormonet kanë rëndësi, por ato nuk janë e gjithë historia, dhe rëndësia e tyre relative ndryshon gjatë gjithë jetës”, thotë Toivo Avik, bashkautor i studimit.
Ai thotë se të dhënat argumentojnë se dëshira zgjat më shumë sesa parashikon një llogari e pastër hormonale, dhe se faktorët socialë/marrëdhëniet shpjegojnë shumë ndryshime.
Studimi, i botuar në revistën Scientific Report, ngre pyetje të rëndësishme rreth kompleksitetit të dëshirës njerëzore përtej biologjisë, si ndikohet ajo nga një mori faktorësh psikologjikë dhe mjedisorë që përcaktojnë kënaqësinë tonë të përgjithshme në jetë.
“Dëshira nuk është një kuriozitet i vogël. Është thelbësore për mënyrën se si njerëzit i përjetojnë e krijojnë marrëdhëniet seksuale dhe vlerësojnë jetën e tyre intime. Praktikisht, është gjithashtu jashtëzakonisht e rëndësishme për shëndetin e marrëdhënieve dhe sigurisht për shëndetin në tërësi”, tha Avik.
Studimi zbuloi gjithashtu se disa profesione ishin të lidhura me një oreks më të lartë seksual, duke përfshirë operatorët e makinerive, menaxherët, shoferët dhe ushtarët.
Nga ana tjetër, punonjësit e zyrës dhe ata në role të shërbimit ndaj klientit raportuan një dëshirë më të ulët seksuale.
Kompleksitetet e dëshirës seksuale tek femrat
Në dallim nga gjetjet e tij tek burrat, studimi raportoi se dëshira seksuale tek femrat arrin kulmin midis moshës 20 dhe 30 vjeç, duke rënë ndjeshëm pas moshës 50 vjeç.
Kjo përputhet me hulumtimet e mëparshme mbi efektet e rënies së estrogjenit tek gratë gjatë dhe pas menopauzës. Siç dokumentohet nga John Hopkins Medicine, gratë raportuan një rënie prej 23 për qind në aktivitetin e tyre seksual midis të 50-ave dhe të 70-ave.
Megjithatë, kjo nuk merr parasysh ndikimet shoqërore, siç janë kujdesi për fëmijët dhe stigma, që ndikojnë në dëshirën seksuale të grave dhe stigmës për ta shprehur atë.
“Në shumë shoqëri, burrat shprehet më lirshëm dhe është shoqërisht legjitim për t’u raportuar ndërsa gratë mund ta nën-raportojnë dëshirën në anketa anonime për një sërë arsyesh”, tha Avik.
Gazeta Si – Që prej vitit 2020, kur Altin Ndoci u vendos në burgun e Durrësit pas arrestimit, e deri në 2024-ën, ishte shoqëruar 4 herë në spital, për probleme të ndryshme shëndetësore.
Ndërsa nga tetori i vitit 2025, deri në janar 2026, i burgosuri me rrezikshmëri të lartë shoqërore, u shoqërua 5 herë në Spitalin e Durrësit, nga ku u arratis javën e kaluar.
Sipas dosjes hetimore të Prokurorisë së Durrësit, thuhet se 3 nga këto vizita mjekësore, Ndoci i ka bërë kur drejtimi i Institucionit të paraburgimit të Durrësit i ishte besuar Indrit Cërlojit, i arrestuar me dyshimin për shpërdorim detyre.
Ndërsa në dy rastet e tjera, drejtor i komanduar burgut, ka qenë Ervis Dedej (8.10.2025) dhe Edmond Llabani (24.10.2025).
Sipas dosjes hetimore, vizitat e fundit, Ndoci i kreu në datë 26.11.2025 me drejtor të burgut Idrit Cërloj; në datë 18.12.2025, Drejtor Institucioni po Indrit Cerloj dhe në datë 13.01.2026, me Indrit Cërloj.
Po ashtu, thuhet se nga këqyrja e kamerave të sigurisë, është konstatuar ndërveprim i dyshimtë midis kryeinfermierit Aulon Çuku dhe drejtorit Indrit Cërloj, të cilët dyshohet se kanë abuzuar me detyrën.
“Nga informacionet e përftuara Shërbimi i Kontrollit të Brendshëm në Sistemin e Burgjeve, rezulton se shpeshtësia e shoqërimit për në spital të të burgosurve që kanë rrezikshmëri të lartë shoqërore dhe gjendje të mirë ekonomike dyshohet se kryhet për t’u mundësuar favore të ndryshme (kryesisht takime speciale) këtyre të burgosurve, kundrejt dhënies së ryshfetit drejtuesve të institucioneve dhe personelit përkatës”, – theksohet në dosje.
Prokuroria dyshon se vizitat janë realizuar pa pasur nevojë për konsulta mjekësore jashtë burgut.
“Duke marrë në konsideratë rritjen e frekuencës së daljeve në një periudhë relativisht të shkurtër dhe duke e krahasuar me historikun e mëparshëm të daljeve të tij për spital, ekziston dyshimi i arsyeshëm se këto planifikime për vizita mjekësore për në spital që përkojnë me periudhën tetor 2025-janar 2026 janë fiktive”, është shprehur Prokuroria në dosjen e saj hetimore.
Një tjetër element i dyshimtë, është dhe fakti se daljet e Ndocit për në spital, nuk janë regjistruar sipas procedurave.
“Nga verifikimet e deritanishme ka rezultuar se për daljet nga IEVP të të burgosurit Altin Ndoci që përkojnë me periudhën tetor 2025-janar 2026, në asnjë rast nuk është pasqyruar në komunikatën e aktivitetit ditor të Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve dhe në asnjë rast nuk është informuar Shërbimi i Kontrollit të Brendshëm në Sistemin e Burgjeve”.
Rasti i Ndocit nuk duket të jetë një episod i izoluar, në burgun e Durrësit ku nuk kanë munguar favoret ndaj të paraburgosurve, kundrejt pagesave në para.
“Nga informacionet e përftuara në kohë nga SHKBB (Shërbimi I Kontrollit të Brendshëm të Burgjeve) rezulton se shpeshherë shoqërimi për spital i të burgosurve që kanë rrezikshmëri të lartë shoqërore si dhe me gjendje të mirë ekonomike, dyshohet se kryhet për t’iu mundësuar favore të ndryshme (kryesisht takime speciale) këtyre të burgosurve, kundrejt dhënies së ryshfetit Drejtuesve të institucioneve dhe personelit përkatës”, shkruhet në dosjen e Prokurorisë.
Dosja e prokurorisë tregon se kryeinfermieri Çuku, dyshohet se përgatiti lejen dhe e dërgoi te shefi i komanduar i policisë, Dezdemont Pazaj, si dhe te drejtori i burgut, Indrit Cërloj, i cili e miratoi menjëherë.
Miratimi u bë pa kontrolluar nëse mjekja kishte kryer vizitën dhe pa respektuar rregullat e shoqërimit.
Komisioni i vlerësimit në burg, me firmën e drejtorit tashmë të shkarkuar dhe arrestuar, e kishte vlerësuar 38-vjeçarin si jo të rrezikshëm për arratisje më 4 dhjetor 2025.
Altin Ndoci, i dyshuar për vrasje dhe anëtar i grupit kriminal të Çopjave në Elbasan, vrapoi jashtë rrethimit të spitalit pa asnjë pengesë, duke siguruar largimin e tij me një automjet tip Audi ngjyrë e zezë, që e priste jashtë. Ai vijon të jetë në arrati.
Një ditë pas arratisjes, shërbimi i kontrollit të brendshëm të burgjeve arrestoi tetë zyrtarë të Burgut të Durrësit.
Mes të arrestuarve janë zv.shefi i policisë, pesë efektivët që shoqëronin Ndocin, specialistja e informacionit dhe kryeinfermierin, të gjithë të dyshuar për shpërdorim detyre.
Gazeta Si – Dy vëllezër, të dyshuar për përfshirje në vrasjen e një personi në vitin 2018 në Dibër, janë arrestuar gjatë një operacioni policor të koduar me emrin “Twins”.
Sipas një njoftimi, në pranga ranë K.K., 39 vjeç, dhe K.K., 39 vjeç, të dy banues në Gjirokastër. Gjatë kontrollit të banesave të tyre, policia sekuestroi 3 armë zjarri, përfshirë 2 kallashnikovë dhe 1 pushkë, një thikë, 3 krehëra, municion luftarak, një maskë dhe 3 aparate celularë.
Armët e sekuestruara do të dërgohen në Institutin e Policisë Shkencore për ekzaminime të mëtejshme, për të verifikuar nëse ato janë përdorur në vrasjen e vitit 2018 ose në ngjarje të tjera kriminale.
Hetimet po drejtohen nga Prokuroria e Dibrës, e cila ka nisur një punë intensive për zbardhjen dhe dokumentimin e plotë ligjor të kësaj vrasjeje. Po ashtu, po vijon puna për kapjen dhe arrestimin e personave të tjerë të dyshuar për këtë ngjarje.
Gazeta Si – Shtyhet për në 2 shkurt seanca paraprake ndaj kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj dhe të pandehurve të tjerë, të akuzuar për korrupsion, pastrim parash dhe fshehje të pasurisë.
Avokatja e caktuar kryesisht për Erion Veliajn, Valentina Teodoresku, ka marrë leje nga gjykata për t’u takuar me Erion Veliajn në paraburgimin e Durrësit dhe për t’u konsultuar lidhur me mbrojtjen e tij.
Kryebashkiaku ishte i pranishëm në seancë ndryshe nga hera e kaluar kur nuk u paraqit me pretendimin se furgoni i drejtorisë së burgjeve kishte mbërritur vonë.
Seanca e kaluar u shty për shkak të mungesës së Erion Veliajt, ku avokatët e tij thanë para Gjykatës së Posaçme se kryebashkiaku i Tiranës donte të ishte i pranishëm dhe kishte pritur prej mëngjesit furgonin e shoqërimit në ambientet e paraburgimit të Durrësit.
Sipas tyre, mungesa e Veliajt pa një deklaratë për vullnetin e tij nëse do të ishte apo jo i pranishëm e bënte të pamundur vijimin e seancës.
Por pretendimet e ngritura nga avokatët se nuk është shoqëruar në ambientet e gjykatës u mohuan nga Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve, që i cilësoi si të pavërteta.
Më herët, Gjykata e Posaçme i rrëzoi kërkesat e Erion Veliajt për t’i dhënë akses të njihet me dosjen në burg, si dhe që gjatë seancave gjyqësore të qëndrojë jashtë kafazit të qelqtë.
Po shtu, Gjykata Kushtetuese riktheu në detyrë Erion Veliajn me vendimin e marrë më datë 3 nëntor, ku thuhej se vendimi i qeverisë për shkarkimin e tij si kryebashkiak ishte i kundraligjshëm për faktin se atij nuk iu dha mundësia që të ishte i pranishëm në mbledhjen e këshillit bashkiak, ku u votua me shumicë votash për ta shkarkuar.
Veliaj u arrestua më 10 shkurt të këtij viti nga SPAK në kuadër të hetimeve për korrupsion dhe pastrim parash. Në dosjen ndaj tij janë në total 29 të pandehur ku krahas kryebashkiakut të Tiranës është edhe bashkëshortja e tij Ajola Xoxa dhe disa përfaqësues të kompanive private dhe organizatave jofitimrurëse.
Ndaj Veliajt janë ngritur akuzat korrupsion pasiv në 9 raste, pastrim parash, mosdeklarim pasurie dhe fshehje të të ardhurave, shpërdorim detyre, si dhe futje e sendeve të ndaluara në qeli.
Aktualisht çështja ndaj tij është në seancë paraprake dhe pritet të vendoset nëse gjykata do të pranojë çështjen ndaj tij për gjykim të plotë.
Gazeta Si – Kandidati i Partisë Socialiste, António José Seguro fitoi raundin e parë të zgjedhjeve presidenciale të Portugalisë dhe do të përballet në balotazh me André Venturën, kandidatin e partisë së ekstremit të djathtë Chega!
Seguro mori pak më shumë se 31 përqind të votave, ndërsa Ventura mori 23.4 përqind. Balotazhi do të mbahet më 8 shkurt.
Ky është një rezultat mjaft i habitshëm, duke pasur parasysh se sondazhet parazgjedhore e paraqisnin Venturën përpara.
Kjo është hera e parë që nga viti 1986 që asnjë kandidat nuk ka kaluar 50 përqind të votave në raundin e parë, pragu i kërkuar për të shmangur një balotazh.
Ndër kandidatët e tjerë, liberali João Cotrim Figueiredo mori 15.9 përqind, konservatori i pavarur Henrique de Gouveia e Melo 12.3 përqind dhe socialdemokrati Luís Marques Mendes 11.3 përqind.
Portugalia përkufizohet si një sistem gjysmëpresidencial. Kjo do të thotë që presidenti portugez nuk ka një rol kryesisht ceremonial, siç është rasti në shumë sisteme politike evropiane, përfshirë Italinë.
Ai ose ajo ka juridiksion mbi çështje të ndryshme, të tilla si siguria kombëtare dhe politika e jashtme. Në të njëjtën kohë, ai ose ajo nuk mban të gjitha kompetencat e ofruara nga sisteme të tjera gjysmëpresidenciale, shumë më të forta, përfshirë atë francez.
Presidenti shërben një mandat pesëvjeçar dhe mund të rizgjidhet maksimumi dy herë. Presidenti aktual është Marcelo Rebelo de Sousa, një anëtar i Partisë Social Demokratike liberale dhe konservatore, i cili u zgjodh për herë të parë në vitin 2016 dhe më pas u rizgjodh në vitin 2021.
Qendra e djathtë është aktualisht në qeveri, pasi fitoi me shumicë dërrmuese zgjedhjet e majit të kaluar, duke konfirmuar Luís Montenegro (gjithashtu i Partisë Social Demokratike) si kryeministër.
Chega arriti një rezultat historik dhe u bë partia më e madhe opozitare, duke zhvendosur socialistët. Pas fitores së tij, Montenegro e kishte përjashtuar bashkëpunimin me Chega-n, por në pesë muajt e parë të tij në detyrë, qeveria e tij e ka akomoduar atë me masa të ndryshme anti-emigracion.
Gazeta “SI”- Më 19 janar përkujtohet poeti arbëresh Luigj Petrosi, një figurë kyçe e letërsisë dhe folklorit arbëresh, i njohur kryesisht për publikimin e këngës së njohur “O e bukura more”. Petrosi jetoi në një kohë kur komunitetet arbëreshe në Itali ruanin me fanatizëm gjuhën, traditat dhe këngët e tyre, si lidhje të ngushtë me atdheun e largët. Ai e kuptoi rëndësinë e ruajtjes së këngëve popullore jo vetëm si dokumente folklorike, por si pjesë të identitetit kulturor dhe historik të arbëreshëve. Përmes punës së tij, kënga “O e bukura more” mori jetë , duke kaluar nga tradita gojore në literaturë dhe duke u bërë një dokument i qëndrueshëm kulturor.
Kënga “O e bukura more” ka rrënjë të thella historike. Sipas filologut arbëresh Dhimitër Kamarda, kjo këngë ka origjinën tek arbëreshët e Italisë, të cilët u detyruan të largohen nga trojet e tyre në atë që njihet si Morea, sot pjesë e Peloponezit të Greqisë. Kamarda shpjegon se emri “More” nuk i referohet një personi apo vajze të bukur, por është toponimi i një treve të madhe historike nga ku u larguan shumica e arbëreshëve që sot jetojnë në Itali. Ai e dokumentoi për herë të parë tekstin e këngës në librin e tij të botuar në vitin 1866, “Appendice al Saggio di Grammatologia Comparata sulla Lingua Albanese”, duke ruajtur versionin origjinal popullor me ritëm tresh, që deri atëherë ishte transmetuar vetëm gojarisht ndër breza.
Kjo këngë nuk është thjesht një krijim muzikor; ajo memorizon kujtesën e madhe të një atdheu të humbur dhe ka kënduar për më shumë se 600 vjet si një këngë e mërgimtarëve. Përmes saj, arbëreshët dhe arvanitasit e Greqisë ruajnë lidhjen shpirtërore me trojet e tyre të dikurshme. Interpretimi i jashtëzakonshëm i artistëve italianë si Lavinia Mancusi dhe Gabriele Gagliarini e ka bërë këtë këngë të njohur dhe të dashur për publikun edhe jashtë komunitetit arbëresh.
Merita e Luigj Petrosit qëndron në faktin se ai e publikoi këngën duke e shkruar dhe duke ruajtur emocionet dhe ndjeshmërinë e saj, dhe kështu i siguroi një jetë të përjetshme në letërsinë e shkruar.
Kujtimi i Petrosit është një kujtim i të gjithë komunitetit arbëresh, i cili përmes “O e bukura more” gjen një zë të përbashkët për mallin, dashurinë dhe krenarinë për origjinën e tyre. Kënga është bërë simbol i identitetit arbëresh dhe i trashëgimisë kulturore që ka kaluar brez pas brezi, duke lidhur historinë, ndjenjën dhe artin në një krijim të përjetshëm
Nga Gazeta Si- “Kam ditë jam i shqetësuar, sepse më duket se, sa herë hyj në zyrë të tjerë ikin. Nuk e di pse më largohen. U duket sikur vij erë, por unë nuk vuaj nga asnjë sëmundje. I kam bërë të gjitha analizat dhe kam dalë mirë”.
25-vjeçari, punonjës në një kompani private, tregon se prej disa muajsh po përjeton makthin e braktisjes nga kolegët e zyrë. Aq e fortë është bërë kjo ndjesi, sa ai tashmë po e flet dhe me drejtuesit në formën e ankesës.
“Më kanë vënë kamera, e di unë kush e ka bërë. Ja kam thënë dhe drejtueses, të merren masa”.
E pyetur nga Gazetasi.al, mjekja psikiatre Valentina Asabelli, thotë se presioni në punë po i vë të rinjtë në një situatë që po krijon çrregullime në funksionim.
Natyra të ndjeshme, të cilat e kanë të pamundur integrimin, janë gjendur para këtij presioni, i cili i bashkohet vështirësive të tyre të mëparshme familjare dhe sociale duke formuar çrregullime edhe më të rënda e të vështira.
Sipas ekspertëve, rastet e psikozave tek të rinjtë po rriten ndjeshëm.
Shqetësuese paraqitet mosha 20-35 vjeç, aktive për punë, të cilët shfaqin probleme të vetëvlerësimit të ulët, inferioritetit.
Në disa raste, pacientë të kësaj moshe kanë qenë dhe viktima të bullizimit në shkollë apo dhunës fizike dhe psikologjike në familje.
“Psikoza është një çrregullim i rëndë mendor që karakterizohet nga një dëmtim i thellë i funksionimit social dhe emocional. Ajo ndikon në personalitetin e individit, duke i bërë të vështirë dallimin midis realitetit dhe përjetimeve të tyre të brendshme. Pacientët me psikoza shpesh përjetojnë deluzione dhe halucinacione, të cilat i ndajnë plotësisht nga bota e jashtme dhe funksionimi normal i përditshëm. Ky çrregullim mund të jetë i përkohshëm ose kronik dhe ka një ndikim të madh në jetën e individit, duke ndikuar në marrëdhëniet shoqërore, aftësinë për të punuar dhe cilësinë e përgjithshme të jetesës”, thotë mjekja psikiatre.
Duke u fokusuar tek rasti i djalit 25-vjeçar, ekspertët theksojnë se personat me psikoza shpesh përballen me vështirësi në vendin e punës, për shkak të problemeve me përqendrimin dhe vendimmarrjen.
Megjithatë, me mbështetjen e duhur, ata mund të riintegrohen dhe të kenë një jetë profesionale të suksesshme.
“Psikoza është një gjendje e rëndë mendore që kërkon vëmendje dhe trajtim të specializuar. Me trajtimin e duhur, shumë pacientë mund të përmirësojnë cilësinë e jetës së tyre dhe të rikthehen në një funksionim të qëndrueshëm social dhe emocional”, thotë psikiatrja Valentina Likaj.
Mungesa e psikologut në punë
Ajo që vihet re rëndom në Shqipëri, është mungesa e psikologut në kompanitë publike dhe private.
Sipas psikologes Eksena Qirici, psikologu në vendin e punës është një domosdoshmëri në disa profesione.
“Në kultura si e jona ku vendi i punës konsiderohet luks, privilegj që ta ka dhënë dikush, sakrificë sublime, etj., aspekti psikologjik i funksionimit të punonjësit nuk përbën interes, sepse ne kemi një përgjigje “ka të tjerë që presin”.
Psikologe Eksena Qirici. Gazeta Si, Janar, 2026.
Sot, ka një njohje ndryshe të vlerës së mendjes dhe kjo krijon mundësi që të vihen në pah shumë keqfunksionime të kolegëve që kemi në vendin e punës”, thotë për Gazeta Si.al, psikologia Eksena Qirici.
Problemet e shëndetit mendor tek të rinjtë, e kanë zanafillën më herët, në fëmijërinë e tyre.
Një studim ndërsektorial u krye në Shqipëri në vitin 2022, duke përfshirë një mostër përfaqësuese mbarëkombëtare prej 5454 nxënësish të moshës 11, 13 dhe 15 vjeç.
Rezultatet treguan se, prevalenca e indekseve më të dobëta të shëndetit mendor ishte 5.2% për shëndetin jo të mirë, 61% për ndjenjën e ulët, 59% për nervozizmin, 56% për nervozizmin, 33% për vështirësitë e gjumit, 31% për vetminë, 16% për humorin e ulët, 36% për vetëefikasitetin e ulët, 15% për ankthin dhe 35% për ndikimin negativ të COVID-19 në shëndetin mendor.
Vajzat, nxënësit më të vjetër dhe ata baballarët e të cilëve ishin të papunë shfaqën një prevalencë dukshëm më të lartë të shëndetit mendor më të dobët për shumicën e indekseve.
Fëmijët nga zonat rurale dhe ata nga familjet më pak të pasura kishin një prevalencë më të lartë të shëndetit më të dobët të vetëvlerësuar.
Gazeta Si – Prokuroria e Posaçme ka kërkuar 57 vite burg për vëllezërit Duka, konkretisht, 32 vite për Leonard Dukën dhe 25 vite për Erlis Dukën, të akuzuar për organizimin dhe vrasjen e ish-policit Santiago Malko në gusht të vitit 2019 në Tiranë.
Pas dy ditësh, më 21 janar, në orën 11:45 pritet vendimi final i Gjykatës së Posaçme për këtë çështje, ndërsa SPAK ka kërkuar burg edhe për 4 të dyshuar të tjerë si të përfshirë në ngjarje.
Gjatë seancës gjyqësore të kësaj të hëne, vetë Duka deklaroi pafajësinë. “Deklaroj që jam i pafajshëm dhe prokurori nuk ka asnjë fakt kundër meje. Kjo është e montuar nga policia që të më dëmtojnë mua. Kam besim te drejtësia”, tha ai. Ndërsa avokatja e tij, theksoi se konkluzionet e SPAK-ut nuk janë të bazuara në prova dhe në ligj.
Sipas avokates, përgjimet në “SKY ECC” nuk janë të ligjshme dhe se identifikimi që është bërë nga oficeri i Policisë Gjyqësore të kodeve, ka qenë “amator dhe jo i besueshëm”, pasi nuk është ndjekur procedura e standarde.
Gjatë seancës pati edhe debate në sallë. E ëma e viktimës në gjendje të rënduar emicionale kërkoi që Duka të dënohet me vdekje.
“Leonard Duka më ka vrarë djalin. Më solli Erlis Dukën dhe Ilir Selmanin dhe më tha që s’kam gjë me Santin, por doli e me vrau djalin në mes të rrugës. Unë nuk dua dënim të përjetshëm, dua dënim me vdekje për këtë”, tha ajo.
Ata akuzohen për “vrasje me paramendim”, “armëmbajtje pa leje”, “trafik narkotikësh”, vepra këto të kryera në formën e grupit të strukturuar kriminal.
I akuzuar si një organizatorët e vrasjes së Santiago Malkos në gusht 2019 në Tiranë, Leonard Duka u ekstradua nga Belgjika vitin e kaluar, pas arrestimit po atje në 14 shkurt 2023.
Për vrasjen e Santiago Malkos vijojnë në kërkim Elis Duka, Fatmir Hyseni, Aleksandër Maxhaku dhe Oltion Logu.
Më herët, GJKKO, dënoi me 28 vite burg Ilir Selmanin, ndërsa Gjykata e Lartë riktheu për gjykim dosjen e Blendi Tetës, i akuzuar po ashtu për këtë çështje.
Emri i Leonard Dukës doli dhe në dosjen e operacionit “Revanshi”, ku u zbardhën komunikime e biseda të zhvilluara në aplikacionin “Sky” dhe “Encrochat”.
Në këto biseda, Duka thurte plane për eliminimin fizik të Ervis Martinajt dhe lidhjeve të afërta të tij shoqërore, siç ishte Erigers Mihasi.
Mbi këto dyshime për Leonard Dukën, SPAK ka ngritur akuzën e sigurimit të kushteve të vrasjes në kuadër të grupit të strukturuar kriminal.
Dhunimi i babait të vëllezërve Duka, dyshohet se është edhe shkaku i armiqësisë mes ish-miqve Duka-Martinaj, që kaluan më tej në konflikt të përgjakshëm.
Nga hetimet dhe dëshmitë, rezulton se Malko kishte rrahur babanë e vëllezërve Duka dhe situata kishte denigruar më tej, teksa ish-polici cilësohej si mbështetës i “mbretit të kumarit”, Ervis Martinaj, i cili rezulton i zhdukur prej 8 gushtit 2022 pa asnjë gjurmë.
SPAK ka kërkuar masën e dënimit për:
Leonard Duka – 32 vjet burgim/ Dënimi të kryhet në një burg të sigurisë së Lartë.
Nga Gazeta ‘SI’ – Administrata Tatimore ka detajuar skemën e re të mbështetjes për prodhuesit vendas, ku fermerët mund të përfitojnë një rimbursim prej 10% mbi vlerën e produkteve të tyre. Ky proces, i cili synon të lehtësojë kostot e inputeve bujqësore, kalon përmes një procedure specifike dokumentimi të njohur si autofaturimi.
Si funksionon autofaturimi?
Drejtoria e Përgjithshme e Tatimeve sqaron se barra e dokumentimit bie mbi blerësin e regjistruar për TVSH-në (siç janë grumbulluesit, përpunuesit ose agroturizmet e certifikuara). Ky i fundit lëshon një autofaturë në emër të fermerit për mallrat ose shërbimet e blera.
Në këtë faturë duhet të shënohet domosdoshmërisht NIPT-i i fermerit dhe të gjithë elementet e tjera ligjore. Kjo vlerë fature shërben më pas si bazë për llogaritjen e kompensimit prej 10%.
Për të qenë pjesë e kësaj skeme, prodhuesit bujqësorë duhet të përmbushin katër kritere kyçe; Qarkullimi vjetor nuk duhet të kalojë kufirin minimal të regjistrimit të TVSH-së. Produktet ose shërbimet duhet të jenë rezultat i drejtpërdrejtë i punës së tyre bujqësore. Mallrat duhet t’u shiten personave të tatueshëm që nuk bëjnë pjesë vetë në skemat e kompensimit. Fermeri duhet të jetë i pajisur me NIPT, por pa pasur detyrim për deklarim periodik të TVSH-së.
Kompensimi llogaritet mbi bazën e vlerës totale të furnizimeve për një periudhë 6-mujore. Për të arkëtuar paratë, fermeri duhet të dorëzojë kërkesën elektronikisht ose me postë pranë Tatimeve, duke bashkëngjitur kopjen e faturave të lëshuara nga blerësi (autofaturat) dhe numrin e llogarisë bankare.
Kalendari i aplikimeve për vitin 2026 ndahet në dy periudha, Janar-Qershor 2026: Aplikimi bëhet deri më 31 dhjetor 2026. Për periudhën Korrik-Dhjetor 2026: Aplikimi bëhet deri më 30 qershor 2027.
Sipas rregullores, administrata tatimore është e detyruar të kryejë kalimin e fondeve në llogarinë e fermerit brenda 30 ditëve nga data e paraqitjes së kërkesës.
Nga Gazeta ‘Si’- Deputeti i Partisë Demokratike, Agron Gjekmarkaj gjatë mbledhjes së sotme të Konferencës së Kryetarëve akuzoi mazhorancën se sipas tij ka frikë nga fjala e opozitës.
Ai kujtoi nisjen e sesionit të ri parlamentar, teksa tha se në këto muaj, socialistët sipas tij kanë dhunuar rregulloren dhe opozitën.
Sipas Gjekmarkajt në 11 seanca, vetëm në një kanë arritur të bëjnë një debat normal sepse sipas tij, ata kishin frikë nga opozita për shkak të skandaleve të fundit që kanë përfshirë qeverinë.
“Katër muajt nga shtatori në dhjetor kanë qenë muajt më të shëmtuar të parlamentarizmit: dhunim i Rregullores, dhunim i opozitës. Në 11 seanca vetëm një a dy herë kemi bërë debat normal, sepse keni pasur frikë nga fjala e opozitës, të përfshirë nga skandalet tuaja!
Që të kemi vit të mbarë, duhet që drejtësia të mos merret peng, që viti të mos fillojë me hungërima, përçarje e çjerrje, se si doni t’i tregoni vendin opozitës! Ju them: mos guxoni! Do ta keni përballë opozitën në Kuvend dhe në sheshet e Shqipërisë! Meqë zoti Balla iu referua raportit të OSBE/ODIHR, i them se ai raport jua rrëzoi zgjedhjet e vjedhura të 11 Majit, ato dy të tretat që ju thoni!
Zoti Balla foli për një Shqipëri që nuk ekziston. Foli për vizione, duke shmangur atë që Shqipëria reale pret të dëgjojë, atë që qytetarët duan: dënimin e korrupsionit. Çfarë keni për të thënë për drejtësinë e marrë peng me dhunë nga mazhoranca? Për sekserin apo taksidarin e Republikës, që ta ka pushuar nga puna edhe ty si ministër, apo ndonjë tjetër këtu?
Hakmarrja e drejtësisë, jo ‘hakmarrja për drejtësi’, do të bjerë mbi ju, nga brenda dhe nga jashtë”, tha ai.
Nga Gazeta Si- Shqipëria regjistroi javën e parë të muajit janar mbi 13 mijë raste të sëmurësh të prekur nga virozat respiratore dhe Covid-19.
Sipas ekspertëve, rritja e kurbës së rasteve tregon se po shkojmë drejt “vijës së kuqe” të pandemisë e cila ka pragun 15 mijë raste në javë.
“Nga totali i rasteve të regjistruara në sistemin e survejancës së ISHP, 80% e tyre janë raste me grip, çka tregon se Shqipëria tashmë gjendet “nën pushtetin” e gripit”, thonë ekspertët për Gazetasi.al.
Situata paraqitet më problematike tek fëmijët, kryesisht mosha pediatrike.
Mbi 300 pacientë të vegjël paraqiten çdo ditë në urgjencën e spitalit të Pediatrisë në QSUT.
Mjekët thonë se moshat pediatrike 0-6 vjeç janë rastet më të shpeshta që kërkojnë ndihmë të specializuar mjekësore, pasi vijnë me simptoma të rënda, temperaturë e lartë, kollë dhe në disa raste dhe diarre.
Sipas mjekes pediatre, Suada Hilaj, prej muajit dhjetor, kapacitetet e urgjencës dhe spitalit pediatrik janë rritur ndjeshëm. Ndikim ka patur dhe ulja e ndjeshme e temperaturave gjatë muajit janar.
Mjekja Hilaj thotë se megjithëse simptomat janë pothuajse të njëjta, nga testet e kryera apo analizat, konstatohet në dominancë gripi i cili këtë vit qarkullon në dy variante, janë tipi Australian A/H3 dhe A/H1, ku varianti A/H3 ose gripi Australian ka rritur ndjeshëm numrin e të prekurve në rang vendi.
Pacientët e prekur kanë raportuar temperaturë të lartë deri në 38–40 gradë Celsius, ethe, djersitje, dhimbje të forta koke, dhimbje muskujsh dhe kyçesh, lodhje të theksuar, dobësi, kollë të thatë, dhimbje fyti, rrufë ose hundë të bllokuar, humbje oreksi, si dhe nauze, të vjella apo diarre, më shpesh te fëmijët.
Te grupet e rrezikut, përfshirë të moshuarit, fëmijët e vegjël, gratë shtatzëna dhe personat me sëmundje kronike, gripi A/H3 mund të shoqërohet më shpesh me komplikacione, si bronkiti, pneumonia dhe përkeqësimi i sëmundjeve ekzistuese, veçanërisht ato të zemrës, mushkërive dhe diabetit.
Nga Gazeta ‘SI’ – Një vendim i ri i ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit, zgjeron mbështetjen për bizneset e llojeve start-up, duke përfshirë për herë të parë konceptin e “Scaleup-eve”.
Sipas dokumentit, tashmë ndihmë nga shteti do të përfitojnë edhe scale-up, bizneset e zhvilluara dhe të konsoliduara në treg.
Ndryshe nga rregullat e mëparshme të vitit 2024 të cilat shfuqizohen, vendimi i ri specifikon se shteti nuk do të ofrojë vetëm grante klasike. Instrumentet e reja financiare përfshijnë financimin me kapital (equity) ku shteti mund të investojë drejtpërdrejt në kapitalin e kompanive.
Mekanizmat e lehtësimit të rrezikut: Skema që mbrojnë sipërmarrësit nga dështimet e mundshme në inovacion dhe masa teknike si ofrimi i aksesit në laboratorë, infrastrukturë kërkimore dhe konsulencë ligjore apo financiare falas.
Një risi tjetër është monitorimi dhe Agjencia përgjegjëse do të ndjekë zbatimin e projekteve deri në 12 muaj pas përfundimit të tyre për të vlerësuar ndikimin real në ekonomi.
Për të shmangur abuzimet, qeveria parashikon ngritjen e një Komisioni për vlerësim dhe ankimin, ku anëtarët duhet të plotësojnë kritere të larta profesionale, përfshirë të paktën 10 vite përvojë pune për përfaqësuesit nga bota akademike dhe ekosistemi i startup-eve. Gjithashtu, çdo anëtar është i detyruar të nënshkruajë deklaratën e konfliktit të interesit përpara çdo procesi vlerësimi.
Për të garantuar transparencë, i gjithë procesi i aplikimit do të kryhet përmes portalit e-Albania. Afatet për thirrjet publike do të jenë të qarta, duke zgjatur nga 10 deri në 30 ditë pune.
Ky vendim hyn në fuqi më datë 22 janar 2026, pas hyrjes në fuqi të ndryshimeve në ligjin bazë për startup-et