Federico Rampini* – Që nga viti 1979, regjimi i Ajatollahëve është bazuar në terror. Të parët që vuajtën, tragjikisht, ishin “bashkëudhëtarët” naivë socialistë dhe komunistë.

Me mbështetjen e të majtës perëndimore, marksistët iranianë u regjistruan në revolucionin e Khomeinit, sepse e panë ikjen e Shahut pro-amerikan si një fitore të madhe për kauzën e tyre.

Ata ishin të parët që përfunduan në mullirin e mishit të teokracisë shiite: të dënuar me vdekje ose të torturuar në burgje, ku Ajatollahët përvetësuan metodat e policisë sekrete të sundimtarit që sapo kishin rrëzuar.

Pastaj erdhi radha e grave, të cilat e gjetën veten të nënshtruara ndaj rregullave të jetës shumë më retrograde dhe shtypëse, sesa ato në fuqi para vitit 1979.

Pastaj universitetet ndaluan aq shumë shkencë perëndimore të sakrifikuar në altarin e indoktrinimit. Të rinjve iu ndalua muzika.

Pakicat etnike dhe seksuale, artistët dhe intelektualët, u persekutuan gjithashtu. E kështu me radhë, në një greminë drejt totalitarizmit.

Sa gjatë mund të mbijetojë një regjim, sloganet e të cilit janë “vdekje Izraelit” dhe “vdekje Amerikës”, por që nuk ka dalë kurrë me një slogan po aq të fortë dhe pozitiv për të thënë “rroftë Irani dhe një e ardhme më e mirë për popullin e tij”?

ویدیو دریافتی دقایق پیش از دوستم از طریق استارلینک:
ساعت ۷:۲۰ تهران-هروی خیابون ۲۰ pic.twitter.com/34QxlHAhYQ

— RT (@rt_rtiy) January 10, 2026

E huazoj këtë pyetje nga një ekspert kryesor i Iranit, Karim Sadjadpour, Bashkëpunëtor i Lartë në Carnegie Endowment for International Peace.

Fatkeqësisht, mund të mbijetojë për një kohë të gjatë: 47 vjet, dhe nuk e dimë nëse më në fund po vdes në këto orë, apo nëse mizoria e shtypjes së tij do të mbizotërojë përsëri mbi lëvizjet protestuese.

Megjithatë, ne dimë disa gjëra. Regjimi arriti të mbijetonte falë mbështetjes së të gjithë atyre që kërkuan të dobësonin Amerikën dhe Perëndimin: Rusia, Kina.

Ai gëzonte besueshmëri për sa kohë që mbillte terror në të gjithë Lindjen e Mesme dhe më gjerë, duke përdorur milici vrasëse, si Hamasi, Hezbollahu dhe Huthët.

Për të paktën njëzet vjet, ai e zhyti Arabinë Saudite në një garë perverse për të parë se kush ishte fuqia rajonale më fondamentaliste: petrodollarët e tyre financuan xhihadin dhe indoktrinimin edhe midis komuniteteve të emigrantëve myslimanë në Perëndim.

Por më pas, loja perverse e ajatollahëve filloi të haste në pengesa serioze. Protestat e brendshme janë rritur që të paktën nga viti 2019, pasi aventurat ushtarake të jashtme e kanë varfëruar popullsinë dhe e kanë bërë korrupsionin e elitës klerike gjithnjë e më të padurueshëm.

Arabia Saudite është nisur në një rrugë alternative: modernizim, sekularizim, përparim ekonomik dhe afrim me Izraelin.

Mbështetja për Hamasin për masakrën e 7 tetorit 2023 doli të ishte një llogaritje e gabuar kolosale. I kërcënuar që në vetë ekzistencën e tij, Izraeli ka dhënë goditje vdekjeprurëse kundër të gjithë aleatëve rajonalë të Iranit.

Pastaj Trump ndërhyri me bombardimin e centraleve bërthamore. Udhëheqësi suprem i revolucionit islamik, Khamenei, shfaqi pafuqi.

Aleatët e tij kinezë dhe rusë ishin të paaftë ta mbronin atë. Por, të vëresh se besueshmëria e regjimit është në nivelin më të ulët historik – si në nivel ndërkombëtar, ashtu edhe në atë vendas – nuk na tregon asgjë për të ardhmen e këtij kombi.

Për të provuar të imagjinoj disa skenarë, i drejtohem Sadjadpour-it. Në një ese në “Foreign Affairs”, ky ekspert përpiqet të përshkruajë katër skenarë të mundshëm, katër hipoteza për epokën post-Khameini: një evolucion i ngjashëm me atë të Rusisë post-Sovjetike, një rrugë kineze, një zgjidhje në stilin pakistanez ose modeli turk.

Vetëm lista e vendeve e bën të qartë se Sadjadpour nuk i jep një probabilitet të lartë ardhjes së demokracisë.

حال‌وش ویدیوی یک دوربین مداربسته از شلیک مستقیم سرکوبگران لباس‌شخصی با شات‌گان به‌سوی معترضان در #زاهدان را منتشر کرد. pic.twitter.com/6nxnlCnJRh

— Farzad Fattahi (@FattahiFarzad) January 10, 2026

Ja një përmbledhje e analizës së tij.

Për herë të parë në gati dyzet vjet, argumenton studiuesi, Irani është vërtet në prag të një tranzicioni pushteti, ndoshta edhe të një tranzicioni regjimi.

Mosha e avancuar e Ali Khameneit, sulmi i shpejtë i qershorit që pa Izraelin të godiste fort infrastrukturën ushtarake dhe bërthamore iraniane dhe Shtetet e Bashkuara të ndërhynin drejtpërdrejt kundër centraleve bërthamore, kanë ekspozuar brishtësinë e një sistemi që për dekada e paraqiti veten, si ideologjikisht të paepur, ashtu dhe strategjikisht të pamposhtur.

Imazhi përfundimtar i Khameneit që del nga bunkeri për të shpallur një “fitore” me një zë të dridhur, vetëm sa e ka theksuar, në vend që ta zhdukë, ndjesinë e pushtetit të dobësuar.

Sadjadpour fillon me një deklaratë të qartë: Republika Islamike nuk është më një regjim në zgjerim, por një regjim në mbrojtje, pa vrull ideologjik, i rraskapitur ekonomikisht, i cenueshëm ushtarakisht dhe i delegjitimuar shoqërisht.

Hendeku midis retorikës revolucionare dhe realitetit të përditshëm është bërë shumë i madh. Shoqëria iraniane – 92 milionë njerëz, të izoluar për dekada të tëra – jeton brenda një kombinimi mbytës të sanksioneve, inflacionit, ndërprerjeve të energjisë, mungesës së ujit, censurës digjitale dhe moralit shtypës.

Simbolet qendrore të revolucionit, siç është hixhabi i detyrueshëm, tani po sfidohen hapur. Regjimi nuk kontrollon më vërtet as qiellin dhe as rrugët.

Rrënjët e thella të autoritarizmit: paranoja dhe mosbesimi

Për të kuptuar pse tranzicioni i Iranit është kaq i pasigurt, Sadjadpour thekson një tipar strukturor të historisë politike të vendit: paranoja si stil qeverisjeje.

Pushtimet, poshtërimet koloniale, grushtet e shtetit dhe ndërhyrjet e huaja kanë ngulitur një kulturë dyshimi që përshkon elitat dhe shoqërinë.

Udhëheqësit iranianë – nga Shahu te Khomeini, e deri te Khamenei – kanë parë komplote kudo, duke shpërblyer besnikërinë mbi kompetencën dhe duke prodhuar një përzgjedhje negative të klasave sunduese.

Kjo klimë mosbesimi kronik, ka penguar ndërtimin e institucioneve të forta dhe ka forcuar personalizmin. Rezultati është një sistem që luhatet midis euforisë së shkurtër dhe cikleve të gjata të zhgënjimit, i paaftë për vetë-reformim. Është brenda këtij boshllëku institucional që shtrihen skenarët e mundshëm “post-Khameini”.

THREAD: Verified videos of Iran protests – 10 January

Heavy clashes on Vakil Abad Boulevard in Mashhad. Protesters hide behind barricades as security forces fire shots from a footbridge.

Video: @Vahid

Location: https://t.co/48rK47fgrp

With Richard Irvine Brown@GeoConfirmed https://t.co/LGCLaI1XaI pic.twitter.com/pGQBnH9LKu

— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) January 11, 2026

Irani si Rusia: nga teokracia, te nacionalizmi autoritar

Skenari i parë është ai post-sovjetik. Ashtu si BRSS në vitet e tij të fundit, Republika Islamike duket e rraskapitur ideologjikisht, e mbështetur më shumë nga shtrëngimi sesa nga konsensusi, me një shoqëri që i ka kthyer shpinën shtetit.

Irani, ashtu si Rusia, është një vend i pasur me burime natyrore, me një identitet të fortë historik dhe një revolucion që kërkoi të riformësonte gjithçka në emër të një ideologjie gjithëpërfshirëse.

Në këtë skenar, rënia e ideologjisë nuk çon në demokraci, por në një vakum pushteti të mbushur nga aparatet e sigurisë dhe oligarkitë ekonomike.

Ashtu si në Rusi në vitet 1990, kaosi, pabarazia dhe plaçkitja e burimeve hapin rrugën për shfaqjen e një njeriu të fortë: një “Putin iranian”.

Kjo figurë mund të vijë nga Garda Revolucionare ose shërbimet e sigurisë, duke braktisur islamizmin shiit si ideologji themeluese dhe duke e zëvendësuar atë me një nacionalizëm iranian të bazuar në pakënaqësi: edhe një herë kundër Perëndimit, kundër Izraelit, kundër poshtërimeve të pësuara.

Premtimi do të ishte stabiliteti dhe krenaria kombëtare; realiteti, një autoritarizëm pragmatik, i korruptuar dhe agresiv.

Sadjadpour paralajmëron: fundi i teokracisë nuk garanton një rezultat liberal. Një Iran “post-ideologjik” mund të jetë edhe më cinik, më grabitqar dhe më destabilizues për rajonin, njësoj si Rusia e Putinit pas komunizmit.

Irani si Kina: pragmatizëm pa liri

Skenari i dytë është ai që shumë reformistë vendas kanë ëndërruar: “modeli kinez”. Pas vdekjes së Maos, Pekini sakrifikoi ortodoksinë ideologjike në favor të zhvillimit ekonomik, duke ruajtur një sistem autoritar.

Nëse zbatohet në Iran, kjo do të thotë më pak teologji, më shumë teknokraci; më pak revolucion, më shumë interes kombëtar.

Në këtë skenar, Irani do të normalizonte marrëdhëniet me Perëndimin, do të zvogëlonte armiqësinë ndaj Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit, do të lironte kontrollin shoqëror dhe do të kërkonte integrimin ekonomik global, por pa lejuar pluralizmin politik.

Pasdarani (ajatollahët) do të mbetej i fuqishëm, por i transformuar në një lloj elite kombëtare-korporative, e ngjashme me Ushtrinë Çlirimtare Popullore Kineze.

Sadjadpour, megjithatë, thekson dy pengesa të mëdha. E para është politike: në Kinë, hapja ndaj Uashingtonit u iniciua nga vetë Mao; në Iran, Khamenei gjithmonë e ka konsideruar kompromisin me Shtetet e Bashkuara një kërcënim ekzistencial.

Pa një udhëheqës të gatshëm të thyejë këtë tabu, modeli kinez mbetet i paqëndrueshëm. Pengesa e dytë është strukturore: Irani nuk është Kina.

Nuk ka një fuqi punëtore të madhe ose një ekonomi prodhuese të aftë për të thithur miliona njerëz. Është një ekonomi parazitare e bazuar në nxjerrjen e rentave të energjisë, më e ngjashme me Rusinë.

Nëse regjimi do të braktiste ideologjinë e tij pa përmirësuar konkretisht jetën e qytetarëve të tij, do të humbiste çdo gjurmë të fundit të legjitimitetit.

THREAD: Despite an internet shutdown, mass protests are continuing in Iran tonight. Follow this thread for verified videos.

A protester sprays "Long live the Shah" on a billboard in Punak Square, west Tehran.

Video: @Vahid

Location: https://t.co/dnm98q6LmV@GeoConfirmed https://t.co/2h0bvOfEvi pic.twitter.com/TF0lrDmNaH

— Shayan Sardarizadeh (@Shayan86) January 9, 2026

Irani si Pakistani: pushteti i ushtrisë

Skenari i tretë, të cilin Sadjadpour e konsideron ndër më të besueshmit, është ai i Pakistanit: transformimi i Iranit në një shtet të dominuar nga ushtria, në të cilin trupat e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) kalojnë nga pushteti informal, në atë formal.

Që nga lufta Iran-Irak, IRGC është bërë shumë më tepër sesa një forcë e armatosur: ajo kontrollon sektorët kryesorë të ekonomisë, menaxhon trafikimin, median, infrastrukturën, programet bërthamore dhe rrjetet rajonale të milicisë.

Ashtu si në Pakistan, mund të lindë një situatë ku nuk është ushtria që i shërben shtetit, por shteti që i shërben ushtrisë.

Në këtë skenar, ushtria mund të lejojë që kaosi shoqëror të përkeqësohet, pastaj të paraqitet si “shpëtimtari i kombit”, duke justifikuar sundimin e saj në emër të unitetit kombëtar.

Megjithatë, për ta bërë këtë, do të duhej të braktiste ideologjinë klerikale dhe të rivendoste legjitimitetin në nacionalizmin iranian.

Edhe këtu, rezultatet mbeten të paqarta. Një udhëheqës ushtarak mund të jetë një Putin i ri iranian, ose një Al-Sisi iranian (i emëruar sipas gjeneral-diktatorit egjiptian): autoritar, por pragmatik dhe i gatshëm të arrijë një mirëkuptim me Perëndimin.

Në të dyja rastet, çështja bërthamore do të ishte qendrore: armët bërthamore si garanci mbijetese, ose heqja dorë në këmbim të njohjes ndërkombëtare.

Irani si Turqia: populizmi zgjedhor dhe autoritarizmi mazhoritar

Skenari i katërt është ai turk. Ky nuk është një tranzicion ushtarak apo teknokrat, por shfaqja e një udhëheqësi populist të legjitimuar nga vota, duke çmontuar gradualisht kontrollet dhe balancat institucionale nga brenda.

Që kjo të ndodhë në Iran, do të ishte e nevojshme një reformë radikale institucionale: heqja e Udhëheqësit Suprem dhe Këshillit të Kujdestarit, zvogëlimi i Pasdaranit dhe forcimi i parlamentit dhe qeverisë së zgjedhur.

Këto kushte janë joreale sot, por jo krejtësisht të paimagjinueshme në planin afatgjatë. Sadjadpour vëren se Irani ka një traditë të thellë populiste: nga Khomeini, te Ahmadinejadi, udhëheqës të aftë për të mobilizuar pakënaqësinë kundër elitave dhe fuqive të huaja duke premtuar rishpërndarje dhe drejtësi sociale.

Një “Erdogan iranian” i ardhshëm mund të kombinojë nacionalizmin, fenë dhe votën popullore, duke prodhuar autoritarizëm me mbështetje masive.

Ky skenar do të ishte i preferueshëm ndaj teokracisë ose sundimit ushtarak për shumë iranianë, por nuk do të garantonte demokraci të vërtetë liberale. Siç e demonstron Turqia, populizmi mund ta zbrazë demokracinë nga brenda.

Sadjadpour përfundon me një notë realizmi. Historia iraniane – siç mëson libri “1979” – pothuajse gjithmonë kundërshton parashikimet.

Por një gjë është e qartë: iranianët nuk po kërkojnë revolucione ideologjike ose kulte të reja personaliteti. Ata po kërkojnë “zendegi-e normale”, një jetë normale: dinjitet ekonomik, liri personale, një shtet që nuk kontrollon çdo aspekt të ekzistencës.

Irani ka të gjitha kredencialet për të qenë një vend i G20. Pyetja e vërtetë nuk është nëse do të vijë ndryshimi, por nëse, pas vjeshtës së errët dhe të përgjakshme të ajatollahëve, do të vijë më në fund një pranverë, apo thjesht një dimër tjetër.

Burimi: “Corriere della Sera”; Përshtati në shqip: Gazeta “Si”

The post Nëse ajatollahët rrëzohen vërtet këtë herë: 4 skenarë për të ardhmen e Iranit appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Zyra e Downing Street thuhet se është në bisedime me aleatët evropianë për dërgimin e një force ushtarake në Groenlandë për të mbrojtur Arktikun dhe “të lehtësojë shqetësimet e sigurisë së Donald Trump”.

Sipas asaj që raporton “The Telegraph”, duke cituar burime qeveritare britanike të cilat thonë se kryeministri Keir Starmer e ka marrë kërcënimin nga Rusia dhe Kina në rajon “jashtëzakonisht seriozisht” dhe është pajtuar se veprimi është i nevojshëm.

Ditët e fundit, zyrtarët britanikë janë takuar me homologët e tyre nga vende të tjera, përfshirë Gjermaninë dhe Francën, për të filluar përgatitjet.

Planet, ende në fazat e tyre të hershme, mund të përfshijnë vendosjen e ushtarëve britanikë, anijeve luftarake dhe avionëve për të mbrojtur Groenlandën nga Rusia dhe Kina.

Kombet evropiane shpresojnë se kjo do ta bindë Trumpin të heqë dorë nga ambicia e tij për të aneksuar ishullin.

Planet për një vendosje të mundshme të trupave britanike në Groenlandë janë “diskutime rutinë”, tha për “Sky News” Ministrja Britanike e Transportit, Heidi Alexander.

Arktiku “po bëhet një rajon gjeopolitik gjithnjë e më i kontestuar midis Rusisë dhe Kinës. Do të prisnit që ne të flasim me të gjithë aleatët tanë të NATO-s rreth asaj që mund të bëjmë për të penguar agresionin rus” në zonë, shpjegoi Alexander, duke iu referuar gjithashtu marrëveshjes midis Mbretërisë së Bashkuar dhe Norvegjisë për të ndërtuar fregata të Tipit 26 për të “mbrojtur infrastrukturën tonë kritike nënujore”.

“Kjo është arsyeja pse ne kemi rënë dakord të kryejmë më shumë trajnime të përbashkëta të Marinës Mbretërore me Norvegjinë dhe të dërgojmë paraprakisht disa nga pajisjet tona” në vendin skandinav, në mënyrë që “të mund të veprojmë shpejt nëse është e nevojshme”, shtoi Alexander.

Ndërkohë, vendet nordike po mohojnë pretendimet e Donald Trump në lidhje me aktivitetin e Moskës dhe Pekinit rreth Grenlandës.

Sipas asaj që raporton “Financial Times”, duke cituar diplomatë nordikë me qasje në informacionet e inteligjencës së NATO-s.

Në vitet e fundit, “nuk kishte shenja të anijeve ose nëndetëseve ruse ose kineze” në zonë, thanë zyrtarë të lartë.

Ky qëndrim mbështetet edhe nga ministri i Jashtëm norvegjez, Espen Barth Eide: “Nuk është e saktë të thuhet se ka shumë operacione ruse ose kineze pranë Grenlandës”, i tha ai transmetuesit NRK. “Ka aktivitet në afërsinë tonë. Por shumë pak atje”.

The post Mediat: Britania në bisedime me aleatët e BE për të dërguar trupa në Groenlandë appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Katër persona janë arrestuar, ndërsa dy të tjerë u shpallën në kërkim, pasi dyshohet se përmes mashtrimit i morën 40 mijë euro një 55-vjeçari.

Ngjarja dyshohet se ndodhi tek rrethrrotullimin i Rinasit, ku autorët komunikuan përmes një aplikacioni dhe u prezantuan si persona të njohur.

Katër të arrestuarit janë shtetasit Krenar Toromeni, Ilia Gjini, Artur Lecini dhe Elton Rrushi.

Gjatë kontrollit në shtëpinë e Artur Lecinit ku është gjetur dhe shtetasi Elton Rrushi, është zbuluar një ambient i përshtatur me pajisje elektrike, për kultivim të bimëve narkotike.

Sipas njoftimit zyrtar të policisë, 4 personat, në bashkëpunim me njëri-tjetrin, duke iu prezantuar si i njohur i tyre, viktimës që ra pre e mashtrimit, i kanë marrë shumën prej 40.000 euro.

Ngjarja ndodhi pranë rrethrrotullimit të Rinasit, ku një biznesmen 55-vjeçar nga Shkodra, i cili merret me këmbimin e parave, u mashtrua nëpërmjet aplikacionit Viber.

Sipas burimeve paraprake, të akuzuarit i shkruan duke u prezantuar si persona të njohur dhe të afërt, duke i kërkuar të sillte 40 mijë euro për t’i këmbyer. Kur i dëmtuari shkoi në Rinas, ata i morën paratë. Pas kësaj, ai bëri kallëzim në polici, e cila nisi hetimet.

The post I morën 40 mijë euro përmes mashtrimit një 55-vjeçari, arrestohen 4 persona appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Ministria e Mbrojtjes njofton se për shkak të reshjeve intensive të shiut dhe dëborës gjatë orëve të fundit, një pjesë e madhe e territorit të vendit është përfshirë nga problematika hidrologjike dhe infrastrukturore, duke bërë të nevojshëm edhe shkarkimin e hidrocentralit të Fierzës, si masë parandaluese për menaxhimin e prurjeve të shtuara ujore.

Sipas njoftimit zyrtar, reshjet intensive të shiut dhe dëborës gjatë orëve të fundit kanë përfshirë një pjesë të madhe të territorit të vendit, duke krijuar problematika të natyrës hidrologjike dhe infrastrukturore në disa qarqe. Situata paraqitet më problematike në qarqet Shkodër, Durrës, Dibër, Berat, Fier, Korçë dhe Gjirokastër, ndërsa në qarqet e tjera problematikat janë më të kufizuara dhe të menaxhueshme.

Ministria thekson se strukturat e emergjencave civile, nën koordinimin e Agjencisë Kombëtare të Mbrojtjes Civile dhe vetë Ministrisë së Mbrojtjes, ndodhen në terren dhe po punojnë për përballimin e pasojave dhe stabilizimin e situatës.

Në Qarkun Shkodër, rritja e nivelit të lumenjve Drin, Kir dhe Bunë ka sjellë shtim të prezencës së ujit në zonat e Obotit dhe Dajçit, si dhe përmbytje të tokave bujqësore në zonën Urrelat–Shirq. Sipas njoftimit, aksi rrugor që lidh fshatin Obot me rrugën kryesore është i pakalueshëm për mjetet e ulëta, ndërsa nuk raportohen përmbytje banesash dhe argjinaturat, kanalet kulluese, shkarkuesit dhe diga e rezervuarit të Shkodrës vijojnë të jenë funksionale.

Në Qarkun Durrës, situata po shkon drejt përmirësimit në zonat e përmbytura të Sukthit dhe Katundit të Ri, por ende raportohet prani uji në rreth 1800 hektarë tokë bujqësore dhe në disa banesa në zona të veçanta të Kënetës dhe Shkozetit. Autoritetet kanë ndërhyrë për lirimin e akseve rrugore dhe funksionalizimin e shkarkuesve, me qëllim shmangien e përkeqësimit të situatës.

Ndërkohë, në Qarkun Dibër, reshjet e dëborës kanë shkaktuar bllokime rrugësh dhe ndërprerje të energjisë elektrike në disa zona. Qarkullimi në akset kryesore po mbahet nën kontroll, ndërsa në rrugët rurale po punohet për hapjen e tyre. Po ashtu, vijon operacioni i kërkimit për një shtetas të humbur, me angazhimin e forcave të specializuara.

Situatë problematike raportohet edhe në Qarkun Berat, ku rritja e prurjeve të lumenjve Osum dhe Devoll ka sjellë përmbytje të tokave bujqësore, prezencë uji në disa banesa dhe objekte publike, si dhe evakuimin e disa familjeve për arsye sigurie. Ministria bën me dije se situata po menaxhohet nga strukturat vendore me mbështetjen e forcave të emergjencës.

Në Qarkun Fier, lumenjtë Seman dhe Shkumbin kanë dalë nga shtrati në disa zona, duke përmbytur sipërfaqe të konsiderueshme toke bujqësore dhe duke prekur disa banesa. Strukturat e bashkive janë në gatishmëri të plotë dhe po vlerësojnë nevojën për masa shtesë.

Në qarqet Korçë dhe Gjirokastër, problematikat lidhen kryesisht me rrëshqitje dherash, dëmtime infrastrukturore, bllokime rrugësh dhe evakuime të kufizuara të disa familjeve në zona me rrezik. “Puna në terren vijon për hapjen e akseve rrugore dhe eliminimin e rrezikut për banorët”, thekson Ministria e Mbrojtjes.

The post Shkarkohet hidrocentrali i Fierzës, situata nga përmbytjet në çdo qark appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Barcelona dhe Real Madridi do të përballen në “El Clásico-n” e rradhës në Finalen e Superkupës së Spanjës për të 3-in vit rradhazi.

Një nga përballjet më të mëdha në historinë e sportit do të zhvillohet të dielën në “King Abdullah Sports City Stadium” në Xhedah, ku Barcelona do të përballet me rivalët e përjetshëm të Real Madrid.

Barça, kampione në fuqi e mposhti Real-in në Finalen e vitit të kaluar, mbetet sërish skuadra për t’u mundur në elitën e futbollit spanjoll.

Nga ana tjetër, Reali ndodhet nën presion në rritje, veçanërisht trajneri  Xabi Alonso.

Barcelona e shkatërroi Realin e Madridit, 5-2 në finalen e vitit të kaluar, e cila gjithashtu u luajt në Xhedah. Ishte një goditje e rëndë për trajnerin e atëhershëm Carlo Ancelotti, ndërsa shërbeu si trampolinë për Hansi Flick, i sapoemëruar në krye të Barcelonës.

Fitimi i Superkupës rezultoi vendimtar për fillimin e epokës Flick te Barcelona sezonin e kaluar, duke i dhënë shtysë ekipit për të fituar La Liga-n dhe Kupën e Mbretit.

Në tre sezonet e mëparshme, fituesit e Superkupës kishin triumfuar edhe në kampionatin spanjoll.

Katalanasit e mposhtën Realin katër herë në sezonin e kaluar, por skuadra e Alonsos fitoi 2-1 ndaj rivalëve në Tetor në La Liga.

Superkupa përball fituesit dhe nënkampionët e La Liga-s me ata Kupës së Mbretit. Edhe pse prej vitit 1982 u zhvillua vetëm mes fituesve të kampionatit dhe kupës, formati u zgjerua në katër skuadra në vitin 2020.

Barcelona është kampione aktuale, ndërsa Real Madrid përfundoi i dyti. Të dyja skuadrat ishin gjithashtu finaliste të Kupës së Mbretit, çka bëri që Atletico Madrid dhe Athletic Bilbao të luanin në gjysmëfinale, pas renditjes së tyre në vendet 3 dhe 4 në La Liga, sezonin e kaluar.

Kjo do të jetë përballja e 262-të mes dy skuadrave ku Real Madrid ka fituar 106 herë, ndërsa Barcelona 104. Ndërsa 52 ndeshje kanë përfunduar në barazim mes tyre.

Lajmet e fundit nga Barcelona

Marc-André ter Stegen, Gavi dhe Andreas Christensen mungojnë. Dy të fundit kanë probleme në gju, ndërsa portieri gjerman është jashtë për arsye të paspecifikuara.

Lamine Yamal pritet të rikthehet në formacionin titullar, pasi nuk ishte i gatshëm të startonte në gjysmëfinalen ndaj Atletico Madrid, edhe pse hyri nga stoli dhe shënoi.

Ronald Araújo është rikthyer në stërvitje të plota, por pritet të jetë vetëm në stol.

Lajmet e fundit nga Real Madrid

Pikëpyetja kryesore është nëse Kylian Mbappé do të jetë i gatshëm për të luajtur, qoftë si titullar apo zëvendësues, pas spekulimeve të një jave mbi dëmtimin në gju.

Trent Alexander-Arnold, Éder Militão dhe Brahim Díaz mungojnë ende, ndërsa ka shpresa që Rodrygo, Antonio Rüdiger dhe Raúl Asencio të kalojnë testet fizike pas goditjeve të marra në gjysmëfinalen kundër Atletico-s.

Dean Huijsen u rikthye në stol në derbin e Madridit dhe mund të startojë në vend të Rüdigerit, nëse ky i fundit nuk është i gatshëm.

Formacionet e mundshme

Barcelona: J. García, Koundé, Cubarsí, E. García, Baldé, Pedri, De Jong, Yamal, Raphinha, Fermín, Ferran Torres

Real Madrid: Courtois, Valverde, Asencio, Huijsen, Carreras, Camavinga, Tchouaméni, Bellingham; Rodrygo, Mbappé, Vinícius

Forma e ekipeve

Real Madrid: F–F–F–F–F

Barcelona: F–F–F–F–F

The post ‘El Clásico’ rikthehet në Xhedah appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Janë zhvilluar 84 ndeshje zyrtare mes Inter dhe Napoli-t në Milano.

Bilanci flet për 54 fitore të Inter-it (e fundit 1-0 në sezonin 2022/23 në Serie A), 20 barazime (i fundit 1-1 në sezonin 2024/25 në Serie A) dhe 10 fitore të Napoli-t (e fundit 1-0 në Kupën e Italisë, sezoni 2019/20).

Inter është vetëm një pikë larg mbylljes së gjysmës së parë të sezonit në krye të tabelës: pas fitores ndaj Parma-ss dhe barazimit të Milan-it me Genoa-n, “Nerazzurrët” kanë mundësinë ta mbyllin gjysmën e parë të sezonit në vendin e parë, nëse fitojnë ose barazojnë në ndeshjen e prapambetur të javës së 16-të, kundër Lecce-s.

Hera e fundit që Inter u shpall Kampion i Dimrit ishte sezoni 2023/24, i cili përfundoi me fitimin e “Scudetto-s”.

Inter është gjithashtu skuadra e fundit që kryesoi tabelën në gjysmën e parë të sezonit dhe më pas e humbi titullin (sezoni 2021/22, kur Milani u shpall kampion).

Zikaltërit vjen pas një serie prej 6-të fitoresh rradhazi në kampionat: humbja e fundit ishte ndaj Milan-it më 23 Nëntor (0-1 në derbin e Milanos).

Ata janë skuadra që ka shënuar më shumë gola në Serie A 2025/26 (40), si edhe ajo me më shumë gola në 15 minutat e fundit, përfshirë shtesën (9).

Vetëm Juventus (15) ka më shumë lojtarë që kanë shënuar këtë sezon sesa Inter, i cili renditet i dyti me 13, po aq sa Cagliari.

Napoli do të përballet me një nga skuadrat që nuk ka marrë asnjë karton të kuq deri tani (Inter, ashtu si Torino, Lecce, Verona dhe Cagliari).

Në anën tjetër, Napoli është skuadra që ka përfituar më shumë nga ndëshkimi me karton të kuq i lojtarëve kundërshtarë (4 raste).

Napoli është skuadra që ka shënuar më shumë gola nga minuta e 31-të deri te e 45-ta, përfshirë shtesën (7), aq sa Atalanta.

Para ndeshjes Napoli–Verona, vendasit nuk kishin pësuar 2 gola në pjesën e parë në Serie A që nga humbja Milan 2-1 Napoli, më 29 Shtator 2025.

Mes Cristian Chivu dhe Antonio Conte-s, janë zhvilluar 3 përballje zyrtare: bilanci është një barazim dhe një fitore për trajnerin e Napoli-t.

Në 30 ndeshjet e para si trajnerë të Interit, Simone Inzaghi edhe Cristian Chivu kanë fituar secili nga 21 ndeshje.

Antonio Conte do të përballet me ish-klubin e tij: ai e drejtoi Inter-in në sezonet 2019/20 dhe 2020/21.

Conte zhvilloi 102 ndeshje si trajner i zikaltërve, me bilanc – 64 fitore, 23 barazime dhe 15 humbje, duke arritur Finalen e Europa League në sezonin e parë dhe duke fituar titullin kampion në sezonin e dytë.

Lautaro Martínez është aktualisht golashënuesi më i mirë i sezonit pas 18 ndeshjesh (10 gola).

Që nga debutimi i tij në Serie A, Manuel Akanji ka luajtur 100% të minutave të mundshme, i vetmi lojtar i Inter-it që e ka bërë këtë.

Giovanni Di Lorenzo shënoi golin e tij të parë në Serie A 2025/26 kundër Verona-s: kapiteni i Napoli-t nuk kishte shënuar që nga 26 Tetori 2024 (Napoli 1-0 Lecce në stadiumin “Maradona”).

• Formacionet e mundshme

Inter: Sommer; Bisseck, Akanji, Bastoni; Henrique, Barella, Calhanoglu, Zielinski, Dimarco; Thuram, Martinez

Napoli: Milinkovic-Savic; Di Lorenzo, Rrahmani, Buongiorno; Politano, Lobotka, McTominay, Spinazzola; Elmas, Lang; Hojlund

The post Në San Siro luhet për titullin appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Rikthimi i jashtëzakonshëm i Max Verstappen-it në fund të sezonit mund të mos ketë qenë i mjaftueshëm për ta çuar atë drejt titullit të 5-të rradhazi Kampion Bote në Formula 1, por kjo nuk e ndaloi që të votohej si “Piloti i Vitit” për herë të 5-të rresht nga kolegët e tij.

Në edicionin e 8 të votimit, pilotët vlerësuan rivalët e tyre duke rendistur 10 pilotët më të mirë të vitit 2025.

Pikët u shpërndanë sipas sistemit aktual të pikëzimit në F1, ku piloti i renditur i pari në çdo listë merrte 25 pikë, deri në një pikë për pilotin e renditur në vendin e 10-të.

Këto pikë më pas u kombinuan për të krijuar renditjen e përgjithshme të 10 pilotëve më të mirë.

Verstappen realizoi një rikthim të jashtëzakonshëm në fazën përfundimtare të sezonit, duke fituar 6 nga 9 garat e fundit, për ta mbyllur kampionatin vetëm 2 pikë pas liderit Lando Norris, pasi kishte qenë 104 pikë larg tij pas “Çmimit të Madh” të Holandës në Gusht.

Norris, i cili fitoi titullin e tij të parë Kampion Bote në Formula 1 pasi përballoi Verstappen dhe shokun e skuadrës, Oscar Piastri, u rendit i 2-ti në për të dytin vit rradhazi.

George Russell kompletoi podiumin, duke u ngjitur një vend krahasuar me vitin e kaluar, pas një sezoni të shkëlqyer me Mercedes ku mori dy fitore dhe u ngjit 7 herë në podium.

Piastri ishte favorit i madh për titullin dhe në një moment kryesonte kampionatin me 34 pikë, por një rënie forme në vjeshtë e nxori jashtë garës për titull.

Ai u rendit i 4, një vend më lart se vitin e kaluar. Ferrari pati një sezon të vështirë dhe e mbylli vitin në vendin e 4 në Kampionatin e Konstruktorëve, 2 vende më poshtë se një vit më parë, kur garoi për titull deri në garën e fundit.

Charles Leclerc shfrytëzoi maksimalisht makinën që kishte në vitin 2025, duke siguruar 7-të podiume, por ai bie 2 vende në renditje, në vendin e 5-të.

Carlos Sainz u rikthye pas një fillimi të vështirë te Williams me një gjysmë të dytë sezoni sensacionale, që i solli jo 1 por 2 podiume.

Këto paraqitje i siguruan vendin e 6-të në renditjen tonë, i njëjti pozicion që kishte edhe vitin e kaluar kur garonte për Ferrari-n.

Fernando Alonso u rendit i 7-ti, duke u ngjitur 2 vende. Dy herë kampioni i Botës u fut në 10-shen e parë të renditjes falë disa paraqitjeve të jashtëzakonshme me Aston Martin, i cili përfundoi i 7-ti në kampionat.

Tre hyrje të reja plotësuan 10-shen e parë. Sezoni më i mirë i karrierës për Alex Albon me Williams që u rendit i 8 në kampionat, u shpërblye me të njëjtin pozicion edhe në renditjen tonë.

Debutuesit Ollie Bearman dhe Isack Hadjar u votuan përkatësisht në vendin e 9-të dhe të 10-të nga rivalët e tyre, pas sezoneve mbresëlënëse.

Bearman pati një seri të shkëlqyer prej 5 garash me pikë, që përfshinte edhe një vend të 4 në Meksikë, ndërsa Hadjar siguroi podiumin e tij të parë në Zandvoort.

Pas një sezoni debutues të vështirë te Ferrari. 7-të herë Kampioni i Botës, Lewis Hamilton, nuk arriti të përfshihej në 10-shen e parë për herë të parë që nga nisja e këtij klasifikimi.

Pilotët që pranuan të merrnin pjesë në votim (sipas rendit alfabetik) ishin: Alex Albon, Fernando Alonso, Kimi Antonelli, Ollie Bearman, Gabriel Bortoleto, Franco Colapinto, Pierre Gasly, Isack Hadjar, Liam Lawson, Charles Leclerc, Lando Norris, Esteban Ocon, Oscar Piastri, George Russell, Carlos Sainz dhe Max Verstappen.

The post Piloti më i mirë sipas kolegëve dhe Team Principal në F1 appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Protestat vazhdojnë në Iran. Slogane antiqeveritare mbushën rrugët e kryeqytetit iranian, Teheran, të shtunën në mbrëmje, ndërsa protestuesit kërkuan lëvizjen më të madhe anti-republikë islamike në tre vjet, pavarësisht një goditjeje të ashpër nën mbulesën e një ndërprerjeje të internetit, sipas agjencisë së lajmeve AFP.

Sipas Agjencisë së Lajmeve të OJQ-së Human Rights Activists, numri i njerëzve të vrarë në protesta në Iran është pothuajse dyfishuar vetëm në pak orë, nga 65, në të paktën 450 viktima.

Burime në “Iran International”, stacionin televiziv të opozitës iraniane me seli në Londër, tregojnë të paktën 2,000 të arrestuar në 48 orët e fundit, një shifër ende e pakonfirmuar nga mediat prestigjioze ndërkombëtare.

Burimet e stacionit përshkruan dhunë veçanërisht intensive në Karaj dhe kryeqytetin, Teheran, duke vënë në dukje se raportime të ngjashme po dalin nga shumë pjesë të tjera të vendit, siç janë provincat perëndimore të Ilam dhe Kermanshah.

Pamjet e marra nga Iran International nga Kahrizak, në jug të Teheranit, tregojnë disa trupa të futur në qese kufomash. Shumica e viktimave u goditën nga plumbat e qëlluar nga forcat e sigurisë për të shuar protestat.

Irani ka fajësuar Shtetet e Bashkuara për demonstratat që shpërthyen në kryeqytet dy javë më parë për shkak të vështirësive ekonomike dhe që atëherë kanë nxitur thirrje në të gjithë vendin për largimin e udhëheqësve fetarë.

Nëse sulmohen, bazat amerikane në Lindjen e Mesme do të konsiderohen objektiva legjitime. Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Baqer Qalibaf, paralajmëroi Shtetet e Bashkuara se çdo sulm i SHBA-së do të çonte në një hakmarrje kundër Izraelit dhe bazave ushtarake amerikane në rajon, duke i quajtur ato “objektiva legjitime”.

Presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, deklaroi se vendi i tij “i gatshëm për të ndihmuar” lëvizjen, pasi paralajmëroi se Irani ishte në “telashe të mëdha” për përpjekjet e tij për të shtypur protestat.

The post Protestat në Iran ashpërsohen, të paktën 450 të vdekur dhe 2.600 të arrestuar appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Kryeministri Rama u shpreh se situata aspak e mirë e motit, jo vetëm në Shqipëri, por në të gjithë rajonin, ka sjellë pasoja të paparashikueshme.

“Përmbytje nuk ka pasur vetëm në Shqipëri, por në mbarë Ballkanin. Në Stamboll, situata ka qenë apokaliptike. Një masë e ftohtë nga arktiku është përplasur me një masë të butë nga Mesdheu, duke bërë që situata atmosferike të jetë problematike”, – tha ai.

Gjatë një deklarate në podcastin “Flasim”, Rama ka folur ashpër për rolin e faktorëve njerëzorë në përkeqësimin e situatave të përmbytjeve, duke premtuar dëmshpërblime për familjet e prakura.

Ai kritikoi ashpër hedhjen e shisheve dhe qeseve plastike në rrugë e në natyrë, duke e quajtur këtë sjellje një përdhosje të Shqipërisë, të identitetit kombëtar dhe të emrit shqiptar.

“Jetojmë në një Shqipëri tjetër, sepse kjo vorbull do kishte shkaktuar më shumë përmbytje në kohë tjetër. Edhe faktori njerëzor ka peshën e vet, për mirë apo për keq. Hedhja në kanale e mbetjeve është një skenë, që nuk do i pëlqente askujt. Hedhja e shisheve si bajga e bën me bajga edhe flamurin kombëtar, që duhet të jetë i pastër, në rrugën drejt BE-së. Mos ta përdhosim emrin shqiptar dhe Shqipërinë. Ne do të dalim edhe me masa më të forta. Hedhja e mbetjeve në rrugë është kriminale. Ekipet tona të verifikimeve janë në terren”, tha Rama.

Ai u ndal veçanërisht te ndotja masive nga plastika, duke e cilësuar si “të frikshme, të neveritshme dhe kriminale” pamjen e lumenjve të mbushur me mbetje.

Duke iu referuar reshjeve intensive të ditëve të fundit, Rama theksoi se sasia e shiut që ra brenda katër ditësh ishte e barabartë me mesataren mujore të janarit, por sipas tij, përtej kushteve atmosferike dhe ndryshimeve klimatike, pesha e njeriut është vendimtare.

Sipas tij, falë edhe investimeve, qeveria shqiptare është e përgatitur dhe po i bën ballë përmbytjeve në mënyrë të suksesshme. Rama premton dëmshpërblim për këto që i është përmbytur toka bujqësore apo banesa.

“Puna jonë intensive nuk mbyllet me përmirësimin e situatës së motit, por do të vazhdojë me riparimin e dëmeve në infrastrukturë dhe të çdo dëmi në familjet e prekura nga uji. Ekipet tona të verifikimeve janë në terren që nga dita e parë, ndërkohë që Ministria e Financave e ka të përgatitur tanimë të gjithë planin me skenarët e dëmshpërblimit. Presim rezultatin përfundimtar të verifikimeve për të kaluar në fazën e dëmshpërblimeve”.

Kryeministri deklaroi se qeveria nuk do të dorëzohet dhe paralajmëroi masa të reja për sensibilizim, informim dhe ndëshkim ndaj ndotjes së mjedisit. Sipas tij, çdo veprim i tillë ndaj natyrës ka vetëm një përkufizim: “krim”.

The post Rama premton dëmshpërblime pas përmbytjeve: Gati plani për të prekurit appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Reshjet intensive të shiut kanë sjellë rritje të ndjeshme të niveleve të lumenjve në vend, ndërsa në zonat mbi 300 metra mbi nivelin e detit janë rikthyer edhe reshjet e dëborës.

Situata më problematike paraqitet në jug të vendit, ku lumi Vjosa ka arritur sërish kuotën maksimale prej 7.45 metrash pranë Urës së Mifolit, duke përmbytur zonën e tregut.

Prurjet vijojnë me intensitet të lartë edhe në Memaliaj, ku niveli ka shkuar në 7 metra, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se në orët në vijim Vjosa mund të arrijë deri në 8.5 apo 9 metra.

Në qarkun e Fierit, prurjet e lumit Seman mbeten të larta. Lumi ka dalë nga shtrati në fshatin Murriz, duke përmbytur oborre banesash dhe me qindra hektarë tokë bujqësore në zonat Roskovec–Patos dhe Fier.

Ndërkohë edhe lumi Shkumbin ka dalë nga shtrati në fshatin Thanasaj, ku uji ka prekur rreth 20 banesa.

Strukturat e Bashkisë Lushnjë ndodhen në terren dhe po shqyrtojnë mundësinë e evakuimit të banorëve.

Nga ana tjetër, reshjet e dëborës janë rikthyer në Rrugën e Kombit, por situata paraqitet nën kontroll.

Qarkullimi i mjeteve vijon normalisht, ndërsa autoritetet kanë ndërhyrë me hedhje kripe në të gjithë aksin dhe u bëjnë apel drejtuesve të mjeteve të përdorin goma dimërore dhe zinxhirë.

The post Lumi Vjosa, Semani dhe Shkumbini dalin nga shtrati, përmbyten toka bujqësore appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Reshjet e dendura të dëborës bllokojnë rrugën e Arbrit. Shkak janë bërë makinat pa zinxhir dhe makinat pa goma dimërore.

Bllokimi i rrugës vijon nga Ura e Vashës deri në hyrje të tunelit të Murrizit. Sipas burimeve, policia nuk ka lejuar makinat që janë pa goma bore të lëvizin në këtë aks.

Bllokime të shumta ka në afërsi të tunelit të Murrizit, ku qindra mjete kanë mbetur të bllokuara gjatë orëve të fundit.

Situata paraqitet problematike veçanërisht në segmentin nga dalja e tunelit deri te Ura e Vashës, në Njësinë Administrative Xibër, ku rruga është mbuluar nga bora.

Sipas informacioneve nga terreni, mjetet borëpastruese po hasin vështirësi në ndërhyrje për shkak të pranisë së automjeteve të bllokuara në rrugë.

Një ndër shkaqet kryesore të situatës janë automjetet e pajisura me goma verore, të cilat nuk kanë mundur të përballojnë kushtet e vështira atmosferike, duke sjellë bllokimin e qarkullimit.

Borë e dendur në Llogara, bllokohet qarkullimi i automjeteve

Reshjet e dendura të dëborës kanë përfshirë zonën e Llogarasë, duke shkaktuar bllokim të qarkullimit të automjeteve dhe vështirësi të mëdha kalimi në rrugë.

Për shkak të mungesës së zinxhirëve dhe mos pastrimit në kohë të rrugës, disa mjete kanë rrëshqitur, duke krijuar rrezik për drejtuesit e automjeteve dhe pasagjerët.

Qarkullimi në disa segmente është bërë i vështirë, ndërsa automjetet janë detyruar të ndalojnë.

Autoritetet u bëjnë thirrje drejtuesve të mjeteve të shmangin lëvizjet e panevojshme drejt Llogarasë dhe të pajisen me goma dimërore ose zinxhirë, ndërsa pritet ndërhyrja e mjeteve pastruese për normalizimin e situatës. 

The post Borë në tunelin e Murrizit dhe Llogara, qindra automjete të bllokuara në trafik appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Në librin e tij “Marseille, Essuie Tes Larmes”, (Marsejë, Fshij Lotët e Tua), Amine Kessaci shkruan për mjerimin dhe përçarjen sociale që lidhet me trafikun e drogës. Dhe, sigurisht, edhe për vdekjen e dhunshme të vëllait të tij, Brahimit, i cili ishte pesë vjet më i madh se ai.

Pesë vjet më parë, ai u gjet i karbonizuar dhe me një plumb në kokë në makinën e tij të djegur pas një serie vrasjesh në skenën e drogës në Marsejë të Francës.

Një muaj pas botimit të librit “Marseille, Essuie Tes Larmes”, në tetor të vitit të kaluar, tragjedia goditi përsëri familjen Kessaci: kur Mehdiu, vëllai tjetër, dy vjet më i ri se Amine, doli nga makina e tij në mes të ditës në qendër të qytetit më 13 nëntor, ai u qëllua gjashtë herë.

Sipas ministrit të Brendshëm Francez, Laurent Nuñez, ishte “një ekzekutim i kryer nga kriminelët e drogës në hakmarrje për aktivizmin e palodhur të Amine”.

Amine pagoi me vrasjen ndaj vëllait të tij dhe më pas e çoi luftën e tij kundër drogës në intensitet të lartë. Ai shkoi kudo në Francë, duke dhënë leksione rreth librit të tij, dha dhjetëra intervista dhe madje u prit në Parlamentin Evropian në Strasburg në fund të nëntorit 2025.

Kur mësoi se do të ishte në Paris në të njëjtën kohë me Roberto Savianon, ai u përpoq të organizonte një takim – sepse autori italian i librave më të shitur jo-fiktivë si “Gomorrah” (2006) dhe “Zero Zero Zero” (2013), është “një aleat me ndikim në luftën kundër krimit të organizuar”, shkroi Amine në emailin e tij drejtuar shumë redaktorëve, “me një zë që dëgjohet në të gjithë botën”.

Ftesa i mbërriti Savianos dhe ai menjëherë pranoi një intervistë të dyfishtë. Të dy, si shkrimtari i njohur italian, ashtu edhe autori e aktivisti në luftën kundër drogës, nuk ishin takuar kurrë, por kontakti i tyre i parë – një përqafim i gjatë pa fjalë – flet shumë. Pason një bisedë e fortë dhe emocionale.

ROBERTO SAVIANO – “Ngushëllimet e mia të sinqerta, Amine. Ajo që i ndodhi familjes suaj është e tmerrshme. Ju luftoni për kauzën e duhur, por çmimi që duhet të paguani është tepër i lartë. Dhe e dini çfarë më trishton edhe më shumë? Kur kamerat janë përreth, politikanët bien mbi veten e tyre për t’ju dhënë mbështetje ngushëlluese, por në realitet, ata bëjnë shumë pak për të ndaluar dhunën marramendëse të drogës”.

Franca është në mes të krizës më të keqe kriminale që ka përjetuar ndonjëherë, një luftë e përgjakshme po afrohet dhe politikëbërësit thjesht po shikojnë. Që ju guxoni të ndërmerrni luftën, pavarësisht kundërshtarit vdekjeprurës dhe mungesës së madhe të mbështetjes nga lart, është, me një fjalë, e admirueshme. Në sytë e mi, ju jeni një hero.

AMINE KESSACI – “Nuk e di. Vazhdoj, sepse nuk di çfarë tjetër të bëj. Nëse hesht tani, atëherë Mehdiu me siguri ka vdekur kot. Dhe nuk kam frikë të flas më, sepse familja ime është tashmë e shkatërruar – përfshirë edhe veten time”.

– Brahim, vëllai juaj i madh ishte një trafikant.

KESSACI: “Brahimi bëri zgjedhje të pafat. Ai u rrëmbye nga rruga e gabuar, dhe kjo ishte e gabuar. Por të qëllohesh si qen dhe të digjesh i gjallë në një makinë: askush nuk e meriton një fat kaq të tmerrshëm. Mehdiu nuk kishte të bënte fare me skenën e drogës. Arsyeja e vetme pse ai duhej të vdiste, ishte sepse ishte vëllai im.

E kapën, sepse unë po luftoja bandat. Shpesh më thonë se nuk duhet të ndihem fajtor për vdekjen e Mehdiut.

Por sigurisht që ndihem fajtor! Unë jam ai që e ekspozova atë ndaj rrezikut dhe fajësoj veten që nuk e mbrojta mjaftueshëm.

Në të njëjtën kohë, pyes veten, pse ata kriminelë duhej të synonin familjen time. Unë jam 22 vjeç, vetëm një nga qindra që luftojnë narko-kracinë, nuk kam një rrjet me ndikim që përbën kërcënim për aktivitetet e tyre kriminale, dhe nuk kam përmendur asnjë emër të vetëm në librin tim”.

– ‘Narkokraci’: e përdorni ndonjëherë këtë term të rëndë, z. Saviano.

SAVIANO: “Absolutisht. Shpesh supozohet se krimi i drogës është i kufizuar në lagjet urbane të rrënuara ku drejtojnë kryesisht njerëzit e Magrebit, por ky është një keqkuptim i plotë. Paratë e fituara nga bota e krimit, sigurisht, shkojnë diku: te klasa e lartë, te peshqit e mëdhenj që pretendojnë të jenë qytetarë të respektuar dhe të shquar. Ata darkojnë me ministrat, punësojnë një ushtri lobistësh dhe kështu ndikojnë në politikë. Italia ka qenë prej kohësh një narko-shtet; edhe Franca është bërë një i tillë”.

A jeni dakord, Amine?

KESSACI: (psherëtin) “E kam pritur tashmë Presidentin Macron dy herë në Marsejë. Pas çdo të shtëne spektakolare me viktima të pafajshme, ndonjë ministër vjen për të na ofruar inkurajim dhe pas vdekjes së Mehdiut, një mbledhje e posaçme e kabinetit u mbajt në Pallatin Élysée. Po bëhen përpjekje, dhe çdo herë dikush shpall se ‘këtë herë është kaluar një vijë’ dhe se ‘do të merren masa të rrepta’, por në praktikë, asgjë nuk ndryshon. Kam luftuar krimin e drogës për pesë vjet, dhe i vetmi rezultat konkret është se e kam parë nënën time të bjerë përtokë duke qarë dy herë, të kthehet e ndarë nga hidhërimi për humbjen e një djali. Meqë ra fjala, unë nuk jam i pari që përballet me kriminelët. Banorët e Marsejës kanë dhënë alarmin për dekada të tëra, por askush nuk po dëgjon vërtet”.

SAVIANO: “Është një pikëllim i pafund dhe e di shumë mirë se si ndihesh. Përfundimisht, humbet çdo shpresë për një fund të lumtur, sepse sheh se asnjë fjalim, ligj apo masë nuk bën as ndryshimin më të vogël. Është mirë që presidentët dhe ministrat vizitojnë Marsejën, por kjo nuk mjafton. Bota e krimit ka ligjet e veta dhe ato janë shumë të vështira për t’u thyer”.

Çfarë do të thuash?

SAVIANO: “Zbatimi i ligjit mbetet prapa fakteve sepse vepron sipas një logjike të ndryshme.

Merrni për shembull vdekjen tragjike të Mehdiut: askush nuk e priste, sepse dukej se nuk kishte provokim. Por në sytë e kriminelëve, kishte: ata perceptojnë një kërcënim, kështu që zgjedhin një viktimë pothuajse rastësisht. Ajo viktimë vritet në një mënyrë spektakolare dhe ka për qëllim të shërbejë si një pengesë për të gjithë ata që dëshirojnë t’i pengojnë. Sado brutale që mund ta gjejmë, në botën e krimit, është krejtësisht normale. Mehdiu ishte – shpresoj ta them këtë, Amine – vetëm dëm anësor, një mjet për një qëllim”.

KESSACI: “Më dhemb të dëgjoj të flitet për vëllain tim në terma të tillë, por mendoj se ke të drejtë. Sepse gjithashtu e kuptoj, sigurisht, se bota e krimit nuk i ka shpallur luftë familjes Kessaci, por sundimit të ligjit, të gjithë Republikës Franceze. Është një luftë që po zhvillohet nga frikacakë me pistoleta 9 mm, ndërsa unë kam vetëm zërin dhe stilolapsin tim për të mbrojtur veten”.

Shpesh thoni se nuk keni ndërmend të heshtni. Ajo që pothuajse kurrë nuk bëni është t’u bëni thirrje të tjerëve të bashkohen me luftën.

SAVIANO: “Ende keni nevojë për mbështetës. Shumë njerëz mendojnë se po japin një kontribut të dobishëm duke dhënë një pëlqim në Facebook. Është si dikush që ju jep një portofol plot me para të Monopoly në mënyrë që të shkoni për pazar për një pasdite. Nuk mund të qëndroni në barrikada pa mbështetje të vërtetë”.

KESSACI: “Nuk po e bëj, sepse i di sakrificat që kërkon një luftë e tillë dhe nuk pres që të tjerët ta ekspozojnë veten me vetëdije ndaj këtij rreziku. Shpresoj, sigurisht, që sa më shumë njerëz të ndihen të thirrur për t’u bashkuar me luftën dhe se, me mbështetje politike, do të krijohet një klimë në të cilën të guximshmit nuk do të kenë nevojë të frikësohen për mirëqenien e fqinjëve të tyre. Por opozita është tepër e forte”.

Disa javë më parë, policia e Marsejës sekuestroi një ngarkesë droge me një vlerë tregu prej një milion e gjysmë eurosh.

Një ngarkesë, një milion e gjysmë! Kjo tregon vetëm shkallën e luftës. Këta nuk janë kriminelë të vegjël; ata janë lojtarë të mëdhenj me burime praktikisht të pakufizuara, të cilët kanë një makinë të vërtetë lufte pas tyre.

A është lufta kundër drogës një luftë ekonomike?

SAVIANO: “Absolutisht. Në vitin 2024, policia franceze sekuestroi 47 tonë kokainë, me vlerë 2.73 miliardë euro.

Mund ta quani mbresëlënëse, por është thuajse 10 përqind e asaj që arrin përmes porteve franceze çdo vit! Dhe meqenëse prodhimi vetëm sa po rritet, këto shifra mund të jenë tashmë të vjetruara.

Franca është bërë qendra evropiane e kokainës dhe arsyeja është thjesht ekonomike: portet franceze po ndiejnë presionin e konkurrencës nga portet holandeze dhe gjermane, kështu që ato përpiqen të tërheqin klientë me kohë të shpejta kthimi.

Kontejnerët rrallë inspektohen nga doganat, duke u lejuar atyre të largohen shpejt nga porti. Kriminelët, sigurisht, e vënë re shpejt këtë”.

NË NDJEKJE TË PARAVE

Çfarë mund të bëjë Franca ose ndonjë vend tjetër për të luftuar krimin e drogës?

KESSACI: “Unë shoh dy sfida të mëdha. Së pari, nuk duhet të mbyllim sytë ndaj një problemi themelor: tregtia e drogës po lulëzon, sepse kërkesa është kaq tepër e lartë. Dhe në çfarë lloj shoqërie njerëzit kanë nevojë për pije dehëse për t’u përballur me problemet e ekzistencës së tyre?”.

SAVIANO: “Një shoqëri e sëmurë, kjo është e vetëkuptueshme”.

KESSACI: “Ja ku e ke. Ky është rrënja e problemit, sepse shumica e përdoruesve të drogës gjenden në të ashtuquajturën klasë të ulët të shoqërisë, midis qenieve tona të dobëta dhe të prekshme njerëzore.

Dhe është pikërisht kjo dobësi që kriminelët shfrytëzojnë, për të mbajtur të varurit të varur ose për t’i përfshirë ata në tregtinë e tyre të pabesë, zakonisht si tregtarë ose shitës droge. Në këtë mënyrë, këta njerëz viktimizohen dyfish, sepse për policinë, ata janë fryti i ulët, amatorët e vegjël që janë më të lehtë për t’u kapur.

Por ndërkohë, fajtorët e vërtetë mund të vazhdojnë me lumturi me biznesin e tyre. Sigurisht, ata nuk janë në Marsejë, por në Dubai ose Tajlandë, dhe prej andej i injektojnë rrugëve tona helm vdekjeprurës pa pengesa.

Tani, jo të gjithë përdoruesit janë të varfër nga periferitë. Sigurisht, keni edhe ata qytetarë të pasur që herë pas here thonë ndonjë replikë në fundjavë, ‘thjesht për argëtim’. I urrej tipa të tillë.

Dhe ata i përçmojnë njerëzit si unë, të cilët u rritën në mjerimin e lagjeve të varfra, ku argëtimi i tyre i fundjavës merr viktima. Viktima të pafajshme, në kuptimin më të vërtetë të fjalës, si Mehdiu”.

Përmendët dy rrugë

KESSACI: “Paratë. Ndiq paratë”.

SAVIANO (përqendrohet): “Isha gati të thosha të njëjtën gjë. Shuma të mëdha parash po devijohen drejt kompanive të dyshimta jashtë vendit në parajsa fiskale, dhe nuk ka ligje për ta parandaluar këtë.

Pse nuk po ndalohen këto flukse parash? Pse nuk u jepen agjencive përkatëse të zbatimit të ligjit burimet për të ndjekur këto flukse? Pse mezi po bëhen marrëveshje ndërkombëtare?

Përveç parave, ekziston një mënyrë tjetër për të minuar mafien e drogës: thjesht merrni pasuritë e tyre. Legalizoni kanabisin, merrni atë treg dhe miliona dollarë që rrjedhin në të nga kthetrat e botës së krimit. Është e diskutueshme, por funksionon.

Ju ia kushtoni jetën tuaj luftës kundër kriminelëve të drogës. A ka mbetur diçka për të jetuar në fund të fundit?

SAVIANO: “Kam frikë se përgjigjja është jo. Për njëzet vjet tani, në rastin tim.

(Emocionalisht) Amine, a mund të të jap një këshillë? Ndalo. Hiq dorë nga lufta jote, mos bëj të njëjtin gabim që bëra unë.

Njëzet vjet më parë, isha një shkrimtar ambicioz që doja të ekspozoja një padrejtësi shoqërore dhe ajo ambicie më kushtoi jetën time – mirë, jam ende gjallë, por e kupton çfarë dua të them.

Humbët dy vëllezër dhe e di që ndiheni të detyruar të hakmerreni për ta, por ju lutem sigurohuni që të mos humbisni vetë. E keni gjithë jetën përpara, dhe kjo mund të jetë edhe një jetë pa luftë.

KESSACI: “Faleminderit për këshillën, Roberto. Por nuk e di nëse mund ta bëj këtë”.

Burimi: Humo.be; Përshtati në shqip: Gazeta “Si”

The post Lufta kundër drogës në sytë e Savianos dhe një aktivisti: Italia dhe Franca, dy narko-shtete appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta ‘Si’- Prej shumë vitesh tashmë, të gjithë po mundohemi të kuptojmë krizën e fertilitetit. Pse të rinjtë nuk po bëjnë fëmijë? Kjo është kthyer në një lloj loje shoqërore, ku shkëmbehen teori të ndryshme. A është kostoja e jetesës? Mikroplastikat? Ankthi klimatik.

Por tani ka dalë në pah një shpjegim tjetër, shumë më themelor, për mungesën e foshnjave. Nuk është vetëm se brezat e rinj nuk po bëjnë fëmijë – rezulton se ata as nuk po bëjnë seks fare.

Pak para Krishtlindjeve, “The Telegraph” kreu një sondazh të vetin me të rinjtë britanikë, i cili zbuloi se përqindja e 18–24-vjeçarëve që kryejnë marrëdhënie seksuale ka rënë ndjeshëm. Në tetor 2019 ishte 67 për qind, ndërsa në nëntor të vitit të kaluar kishte rënë në vetëm 43 për qind.

Një rënie prej 24 pikësh në vetëm gjashtë vjet? Edhe duke marrë parasysh mallkimin e Covid-it, kjo është tronditëse.

Me këtë ritëm, deri në vitin 2030 vetëm një pakicë fare e vogël e të rinjve të aftë për riprodhim – për të cilët seksi është “projektuar” biologjikisht – do ta praktikojnë atë.

Deri në 2050-ën, ndoshta seksi do të jetë një hobi i rrallë, si të luash eufoniumin. Aldous Huxley parashikoi foshnja të lindura në inkubatorë, por as ai nuk e pa ardhjen e një thatësire seksuale.

Këtë verë, Anketa Kombëtare e Qëndrimeve dhe Stileve Seksuale (Natsal) do të publikojë gjetjet e saj. Kjo anketë zhvillohet një herë në dhjetë vjet dhe ka shumë gjasa që edhe ajo të zbulojë një “seksapokalips” mes të rinjve.

Do të ketë debate kombëtare dhe çdokush do të ketë një mendim. Do ta analizojmë Gjeneratën Z si fermerë qumështi që rrinë përreth një demi që nuk prodhon, tundin kokën dhe përtypen me dhëmbët e vjetër: pse nuk e bëjnë? Çfarë po shkon keq? Në moshën time…

Por, teksa mendon për atë dem të gjorë dhe më pas për Gjeneratën Z, situata fillon të bëhet pak më e qartë. Nuk ka asgjë më pak joshëse sesa të shtyhesh drejt dhomës së gjumit nga prindërit, dhe të rinjtë tanë janë bombarduar me seks nga të rriturit që kur mezi zvarriteshin.

Në emër të heqjes së stigmatizimit, ata janë mësuar me çdo detaj të lodhshëm të çdo akti seksual të mundshëm. Të gjitha mënyrat e çuditshme dhe ezoterike se si pjesët e trupit njerëzor mund të fërkohen me njëra-tjetrën tani janë pjesë e kurrikulës.

Për brezin e “baby boomers”, edukimi seksual ishte ai një libër i vetëm, The Joy of Sex, që e gjenin të fshehur në sirtarin e çorapeve të prindërve. Për brezin tim, vajzat kishin Judy Blume dhe Jilly Cooper, dhe jo shumë më tepër. Ne pyesnim, imagjinonim, lexonim mes rreshtave.

Por për fëmijët e progresit nuk ka më “mes rreshtave”

Çdo gjë është eksplicite dhe çdo gjë është politike. Çdo identitet seksual dhe çdo fetish duhet eksploruar, jo thjesht për kënaqësi, por për të goditur patriarkatin heteronormativ. Erotike, apo jo?

Pastaj vjen pornografia, e cila deri vonë u paraqitej fëmijëve si diçka e padëmshme, madje e dobishme – një “burim”.

Ndërkohë që shumë gra kanë shkruar për prirjen e tmerrshme, të frymëzuar nga pornografia, për mbytje gjatë seksit, progresistët e mirë vonuan ta dënonin këtë praktikë.

E quajtën “lojë me frymëmarrjen”, nga frika se mos akuzoheshin për turpërim fetishesh – dhe pastaj çuditen pse vajzat e tyre zgjedhin të identifikohen si aseksuale.

Aseksualiteti, mendoj unë, është një nga identitetet seksuale me rritjen më të shpejtë dhe duket si një strategji e arsyeshme në një botë ku seksi përfshin mbytje. Por është edhe i rrezikshëm. Është e lehtë ta shpallësh aseksualitetin publikisht; shumë më e vështirë është të tërhiqesh më pas.

Ndërkohë, dhe krejtësisht pa nevojë, kemi futur në biznesin e zakonshëm të flirtimit një listë shtrënguese ligjesh të pamundura. Mos prek. Mos ndiq. Kërko pëlqim në çdo hap. Mos shiko. Kurrë.

Në metro ka postera që ndalojnë shikimin. Kur dua t’i vë në siklet të rinjtë njëzetvjeçarë në zyrën e Spectator, u them me sinqeritet se të shikuarit në metro dikur ishte një nga kënaqësitë e mëdha të adoleshencës. Kapje shikimin e një të panjohuri dhe, kur largoheshe, ktheje kokën nga platforma, përmes xhamit të trenit që nisej.

Ishte gjithashtu normale të mos shqetësoheshe shumë nëse një burrë vendoste dorën mbi gjurin tënd apo përkulej për një puthje. Thjesht e shtyje dhe e merrje si kompliment.

Nuk jam e sigurt nëse ndonjëri prej nesh që është rritur para vitit 2000 e kupton vërtet sa rrënjësisht kanë ndryshuar rregullat e takimeve romantike; sa shumë nga ajo që për mijëra vjet ka qenë joshje normale sot konsiderohet histerikisht e papranueshme.

Si pjesë e kërkimit për artikullin e “The Atlantic”, autorja Kate Julian intervistoi një të ri amerikan, Simonin, i cili pëlqente një vajzë me të cilën luante volejboll.

Pas disa vitesh zhgënjyese në aplikacionet e takimeve, ai mendoi t’i kërkonte një takim kësaj vajze reale, por në fund – sipas tij – arriti në përfundimin se kjo do të ishte “jashtëzakonisht e sikletshme”, madje edhe “pa takt”.

Julian shkruan: “Në fillim u pyeta nëse Simon ishte tepër i sjellshëm ose paksa paranojak. Por sa më shumë njerëz intervistoja, aq më shumë bindesha se ai thjesht po përshkruante një realitet kulturor në formim. ‘Askush nuk i afrohet më askujt në publik’, më tha një mësuese në Virxhinian Veriore.

‘Peizazhi i takimeve ka ndryshuar.’”

Sipas një sondazhi të “Economist”, 17 për qind e amerikanëve të moshës 18–29 vjeç besojnë se një burrë që e fton një grua për një pije përbën “gjithmonë” ose “zakonisht” ngacmim seksual.

Ky, pra, është ambienti “i lumtur” që kemi krijuar, ai në të cilin po rritet tani Gjenerata Alpha: plot pornografi dhe politikë, dhe me një ankth të thellë edhe për t’i kërkuar dikujt një takim.

Është më e keqja e të gjitha botëve romantike – dhe një grevë seksuale duket një reagim krejtësisht i arsyeshëm.

Burimi: “The Spectator” / Përshtati Gazeta “Si”

The post Recesioni i madh i seksit: Të rinjtë po jetojnë në një botë të keqe romantike appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Thomas Strakosha nuk fshihet, përkundrazi. Ai e thotë me krenari se është një shqiptar nga Himara.

I lindur dhe rritur në Athinë, ai pranon se shumë shqiptarë e fshehin origjinën e tyre.

“Takoj shpesh fëmijë në Akademinë e AEK. Ata vijnë më takojnë dhe më thonë se janë shqiptar. Kjo më bën krenar. Unë e respektoj Greqinë, origjina ime është nga Himara dhe unë jam krenar që jam shqiptar” – tha për Athletico.gr portieri kuqezi.

Në podcast-in ku mori pjesë u fol edhe për babain, Foto Strakosha, në gjurmët e të cilit po ecën edhe Thomasi 30 vjecar.

Hapat e parë ai i hodhi te APOEL (në Nicosia) për të vazhduar te Panionios (në Athinë) dhe Lazio (në Romë).

Pikërisht te kryeqytetasit në Apenine, Strakosha debutoi si profesionist. Pas 9 viteve në Serie A, u transferua te Brentford në Angli.

U kthye në vendlindje në vitin 2024 ku firmosi për AEK në Athinë, aty ku luan edhe sot.

Aktualisht, Thomas Strakosha është një ndër 5 portierët më të suksesshëm në 15 kampionatet kryesore.

Ai e ka ruajtur portën të paprekur në 22 ndeshje në të gjitha kompeticionet në vitin kalendarik 2025.     

The post ‘E respektoj Greqinë, por jam shqiptar nga Himara’ appeared first on Gazeta Si.

Ushtrimet fizike, në shumë raste, mund të zvogëlojnë simptomat depresive po aq efektivisht sa trajtimet standarde, sipas një rishikimi të ri të provave.

Ushtrimet fizike kanë marrë vëmendje gjithnjë e më të madhe si një mënyrë për të ndihmuar me depresionin, qoftë në kombinim me terapi dhe ilaçe ose, në disa raste, më vete.

Një rishikim i ri nga “Cochrane”, një grup kërkimor jofitimprurës shqyrtoi 73 studime klinike duke përfshirë gati 5 mijë të rritur me depresion, për të vlerësuar se sa të forta janë provat që ushtrimet fizike mund të ndihmojnë në zbutjen e simptomave depresive.

Rishikimi gjeti pak ose aspak ndryshim midis ushtrimeve fizike dhe trajtimeve të vendosura si terapia psikologjike ose ilaçet, kur bëhet fjalë për zvogëlimin e simptomave të tilla si humbja e energjisë, trishtimi, problemet me gjumin dhe ndjenjat dëshpëruese.

“Gjetjet tona sugjerojnë që ushtrimet fizike duket të jenë një mundësi e sigurt dhe e arritshme për të ndihmuar në menaxhimin e simptomave të depresionit”, tha Andrew Clegg, autori kryesor i rishikimit dhe profesor.

Ai shtoi se rishikimi tregon rëndësinë e gjetjes së strategjive për të luftuar depresionin, të cilat njerëzit janë të gatshëm dhe të aftë t’i mbajnë.

Megjithatë, ekipi i Cochrane paralajmëroi se numri i përgjithshëm i provave klinike mbi këtë temë është ende i vogël dhe nuk ofron përfundime të besueshme në lidhje me efektet afatgjata.

Shumica e provave kishin më pak se 100 pjesëmarrës, duke e bërë të vështirë nxjerrjen e përfundimeve të forta.

Gjetjet vijnë në mes të barrës globale në rritje të depresionit, i cili është shkaku kryesor i shëndetit të keq dhe paaftësisë në të gjithë botën dhe prek më shumë se 280 milionë njerëz, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH).

A janë disa ushtrime më të dobishme se të tjerat?

Ndërsa ushtrimet mund të ndihmojnë në uljen e simptomave të depresionit në mënyrë të ngjashme me terapinë, rishikimi nuk gjeti asnjë lloj të vetëm stërvitjeje që është qartësisht më i mirë se të tjerët.

Njerëzit që angazhoheshin në stërvitje me intensitet të lehtë deri në të moderuar raportuan përfitime më të mëdha sesa ata që bënin stërvitje të fuqishme.

Përfundimi i 13 deri në 36 seancave të ushtrimeve në total u shoqërua gjithashtu me një përmirësim më të madh të simptomave depresive. Programet e përziera aerobike dhe të rezistencës dukeshin më efektive sesa vetëm stërvitja aerobike.

Përshkrimi i ushtrimeve për depresionin është një praktikë e zakonshme dhe e përhapur në shumë sisteme të kujdesit shëndetësor.

Disa organe ndërkombëtare udhëzuese rekomandojnë aktivitetin fizik si një opsion trajtimi, veçanërisht për njerëzit me depresion të lehtë deri në të moderuar.

Shoqata Europiane e Psikiatrisë rekomandon aktivitetin fizik për të përmirësuar simptomat dhe gjendjen fizike, duke i dhënë përparësi intensitetit të moderuar deri në të fuqishëm.

Në mënyrë të ngjashme, Instituti Kombëtar i Mbretërisë së Bashkuar për Ekselencë në Shëndetësi dhe Kujdes (NICE) këshillon programe ushtrimesh në grup, duke rekomanduar një seancë në javë të udhëhequr nga një praktikues i trajnuar për të paktën 10 javë.

The post Depresioni, ushtrimet fizike mund të jenë po aq efektive sa terapia appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Lamine Yamal kaloi Erling Haaland si futbollisti më i shtrenjtë në Botë.

Ylli i Barcelonës, vlerësohet në 298 milionë paund ose 399 milionë dollarë.

Ndërsa sulmuesi i Manchester City-t, Haaland, vlerësohet në 221 milionë paund ose 297 milionë dollarë.

Më poshtë ju njohim me 20 futbollistët më të shtrenjtë.

Këto vlerësime janë llogaritur sipas modelit statistikor të “CIES Football Observatory”, ndërsa monedha është euro.

Çdo shifër përfaqëson milionë euro.

343.1 – Lamine Yamal – Barcelona
255.1 – Erling Haaland – Manchester City
201.3 – Kylian Mbappé – Real Madrid
153.1 – Jude Bellingham – Real Madrid
136.9 – Michael Olise – Bayern Munich
135.8 – Florian Wirtz – Liverpool
134.6 – Désiré Doué – Paris Saint-Germain
130.6 – João Neves – Paris Saint-Germain
130.3 – Arda Güler – Real Madrid
130 – Pedri – Barcelona
127.5 – Julián Álvarez – Atletico Madrid
125.9 – Morgan Rogers – Aston Villa
124.1 – Hugo Ekitike – Liverpool
121 – Kenan Yildiz – Juventus
120.5 – Nick Woltemade – Newcastle
118.9 – Estêvão – Chelsea
115.8 – Cole Palmer – Chelsea
109.6 – Pau Cubarsí – Barcelona
109.6 – Lautaro Martínez – Inter
108.3 – Dean Huijsen – Real Madrid

• Lojtarët më të shtrenjtë sipas pozicionit

– Portier
81.4 – Gianluigi Donnarumma – Manchester City

– Qendërmbrojtës
190.6 – Pau Cubarsi – Barcelona
108.3 – Dean Huijsen – Real Madrid
95.6 – William Saliba – Arsenal

– Mbrojtës krahu
90.3 – Nico O’Reilly – Manchester City
86.9 – Warren Zaïre-Emery – Paris Saint-Germain
86.5 – Nuno Mendes – Paris Saint-Germain

– Mesfushor difensiv
130 – Pedri – Barcelona
103.7 – Enzo Fernandez – Chelsea
100.6 – Ryan Gravenberch – Liverpool

– Mesfushor sulmues
153.1 – Jude Bellingham – Real Madrid
135.8 – Florian Wirtz – Liverpool
130.6 – João Neves – Paris Saint-Germain

– Sulmues krahu
343.1 – Lamine Yamal – Barcelona
136.9 – Michael Olise – Bayern Munich
134.6 – Desire Doué – Paris Saint-Germain

– Qendërsulmues
255.1 – Erling Haaland – Manchester City
201.3 – Kylian Mbappé – Real Madrid
127.5 – Julián Álvarez – Atletico Madrid

The post Futbollistët më të shtrenjtë… edhe sipas pozicioneve appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Alma Bime, drejtoresha e Migracionit, Azilit dhe Antitrafikut në Ministrinë e Brendshme, ka përfunduar në prangat e policisë, pasi theu masën e “arrestit në shtëpi” të caktuar disa javë më parë nga Gjykata e Tiranës.

Në një njoftim të shkurtër për mediat, Policia e Tiranës thotë se 43-vjeçarja dyshohet se pasi ka thyer masën e arrestit, ka tentuar t’i djegë automjetin ish-bashkëjetuesit të saj.

“Arrestuan shtetasen A.B., 43 vjeçe, pasi dyshohet se ka thyer masën e sigurisë ‘Arrest në shtëpi’ si dhe ka tentuar t’i djegë automjetin ish-bashkëjetuesit”, – thuhet në njoftim.

Dhjetorin e shkuar, Alma Bime, u shoqërua në polici nën dyshimet për kanosjen e një të huaji përmes mesazheve dhe djegien e orendive shtëpiake të ish-bashkëjetuesit të saj në banesën që ndodhet në zonën e Kinostudios në Tiranë.

The post Theu masën e sigurisë dhe tentoi t’i digjte makinën ish-partnerit, në pranga drejtoresha e Migracionit appeared first on Gazeta Si.

Nga Gazeta Si – Në përfundim të ndeshjeve për raundin e ⅛-ve në Kupën e Shqipërisë, ajo shndërrohet në Kategori Superiore.

Kjo pasi 8 skuadrat që do të vazhdojnë rrugën në ¼ finale vijnë nga niveli më i lartë i futbollit në vend.

Në ndeshjet e pasdites u shënuan 7 gola dhe u kualifikuan Egnatia, Vllaznia, Teuta dhe AF ELbasani.

Dy herë kampionët në fuqi u mjaftuan me golin e Buric (19’) për të eleminuar Apoloninë.

E kursyer u tregua edhe Vllaznia që për të eleminuar Pogradecin priti 7 minutat e fundit kur shënoi golin e fitores me Gjinin.

Ndryshe nga dy “simotrat”, Teuta shënoi dy herë, një gol për cdo pjesë ndaj Vorës.

Jurgens (16’) dhe Toli (52’) kualifikuan më tej “djemtë e Detit”.

Ndërsa në Elbasan u luajt e treta ndeshje në shtesë. Lajthia (30’) zhbllokoi për vendasit por ishte Oshafi (59’) që barazoi për miqtë.

Rezultat që nuk ndryshoi deri në 113’ kur Ibraimi gjeti avantazhin e dytë për vendasit që në fund rezultoi goli edhe goli i fitores.

Në këtë raund u dhanë edhe 3 kartonë të kuq (2 pas dy të verdhëve) për Sulovarin (Bylis) ndaj Lacit dhe Mustën (AF Elbasani) ndaj Flamurtarit.

Si dhe një i kuq direkt për Murrën (Burreli) ndaj Partizanit. 

Kryeqyteti vazhdon rrugën drejt Kupës pas fitoresh të pastra që Dinamo City dhe Partizani arritën ndaj Besës dhe Burrelit. 

Ndërsa Tirana kërkoi kohën shtesë për të mposhtur skuadrën më të mirë të Kategorisë së parë. 

Kundërshtarët nga një kategori më poshtë ishin të pafuqishëm duke u kthyer në objektivat e tyre një nivel më poshtë.

Bernard Berisha (12’), Devi Bregu (80’) dhe Hekuran Berisha (90’) ishin autorët e golave për blutë ndaj verdhezinjve.

Në ndryshim nga Dinamo City, të kuqtë e Kërnajës vendosën gjithcka në pjesën e parë, pas golave të Human (19’) dhe Contreras (45’).

Ndërsa Skuka shënoi golin e fundit në minutën e 85 kur gjithcka ishte në pritje të vërshëllimës së fundit.

Tirana shënoi e para në “Selman Stërmasi”. Ishte Myslovic (41’) ai që i coi vendasit në avantazh në pushim.

Rezultat që mbeti në fuqi deri në minutën e parë shtesë kur barazoi Janaqi për korcarët.

Shtesa e parë u mbyll me të njëjtin rezultat ndërsa 4’ përpara penalltive, ishte Tare që shënoi golin e fitores pas topit të ardhur nga Ernest në krahun e majtë.

Bylis është skuadra e 4-rt që vazhdon më tej pasi eleminoi Lacin (një tjetër skuadër e Kategorisë së parë) në shifrat 3-2.

Mouctar (16’) dhe Mustapha (61’) shënuan dy herë për vendasit por Muhammad (45’) dhe Jiakponna (90’+4) barazuan për miqtë.

Në kohën shtesë dhe me një lojtar më pak, ballshiotët shënuan golin e fitores me Abdullahin në 107’.

The post Superiorja dominon Kupën e Shqipërisë appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Ndër opsionet e ndryshme të paraqitura nga presidenti i SHBA-ve, Donald Trump, për marrjen e kontrollit të Groenlandës, është blerja e saj.

Trump e kishte përmendur këtë disa herë në të kaluarën, përfshirë edhe gjatë mandatit të tij të parë, duke shkaktuar zemërim midis banorëve të Groenlandës dhe tallje midis danezëve (Groenlanda është një ishull i gjerë, pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, megjithëse me autonomi të gjerë qeveritare).

Në javët e fundit, ai i është rikthyer me këmbëngulje çështjes, madje duke i bërë aleatët e tij europianë ta kundërshtojnë atë me droje.

Legjitimiteti i këtij opsioni me siguri do të kontestohej për disa arsye. Kryesorja qëndron në një nga parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare, të sanksionuara ndër të tjera në traktatin themelues të Kombeve të Bashkuara: vetëvendosja e popujve.

Sipas këtij parimi, çdo popull ka të drejtë të zgjedhë formën e vet të qeverisjes dhe të jetë i lirë nga dominimi i jashtëm.

Është një parim dhe nuk respektohet gjithmonë; në të vërtetë, shpesh anashkalohet nga akte agresioni që më pas janë të vështira për t’u sanksionuar. Por një shitje do të ishte një çështje tjetër.

Para së gjithash, meqenëse Groenlanda është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës, për ta përvetësuar atë, Shtetet e Bashkuara do të duhej të arrinin një marrëveshje me qeverinë daneze, e cila gjithmonë e ka kundërshtuar.

Dhe edhe nëse nuk do të ishte kështu, qeveria daneze nuk mund të vendoste vetë; do të duhej të kërkonte miratimin e afërsisht 60,000 groenlandezëve, të cilët sipas ligjit ndërkombëtar kanë të drejtën e vetëvendosjes.

Sondazhet tregojnë se 85 përqind e tyre e kundërshtojnë këtë mundësi, 8 përqind janë të pavendosur dhe 6 përqind janë pro.

Ideja e blerjes së territorit, megjithatë, nuk është krejtësisht e re; në fakt, ishte mjaft e zakonshme në të kaluarën.

Në shekullin e 19-të dhe në gjysmën e parë të shekullit të njëzetë, shumë territore u blenë dhe u shitën në bazë të marrëveshjeve dypalëshe ose traktateve ndërkombëtare, pas mosmarrëveshjeve mbi kontrollin ose si koncesione në fund të luftërave më të mëdha. Shtetet e Bashkuara blenë disa nga territoret që tani janë pjesë e vendit.

Për shembull, në vitin 1803, ajo bleu për 15 milionë dollarë një territor të gjerë që ishte pjesë e kolonive franceze dhe që sot përfshin pjesë të 15 shteteve amerikane, përfshirë Luizianën (marrëveshja njihet si Louisiana Purchase – Blerja e Luizianës).

Në vitin 1819, bëri të njëjtën gjë me Spanjën, duke blerë pjesë të asaj që tani janë Alabama, Luiziana, Misisipi dhe Florida.

Në vitin 1848, në fund të luftës me Meksikën për kontrollin e disa territoreve kufitare, ajo arriti një marrëveshje me qeverinë meksikane për të blerë pjesë të mëdha të territorit meksikan në këmbim të parave.

Këto sot përfshijnë pjesë të Kalifornisë, Nevadës, Utahut, Arizonës, Kolorados, Nju Meksikos dhe Uajomingut.

Në vitin 1867, Shtetet e Bashkuara blenë gjithashtu Alaskën, duke paguar 7.2 milionë dollarë nga Rusia: Cari, Pjetri i Madh, kishte tentuar ta kolonizonte atë, por dështoi për shkak të mungesës së burimeve.

Filipinet, një koloni spanjolle për më shumë se 300 vjet, iu lanë gjithashtu Shteteve të Bashkuara për 20 milionë dollarë në fund të Luftës Spanjolle-Amerikane në vitin 1898. Filipinasit më pas u rebeluan kundër pushtimit dhe sundimit kolonial, duke fituar pavarësinë në vitin 1946.

Shembulli i fundit dhe i vetmi që daton që nga shekulli i njëzetë, është ai i Ishujve të Virgjër, një arkipelag në Detin e Karaibeve që përfshin ishujt Saint Croix, Saint John, Saint Thomas dhe shumë ishuj të tjerë më të vegjël.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës i blenë ato nga Danimarka në vitin 1917 për 25 milionë dollarë, në një përpjekje për të zgjeruar ndikimin e tyre në rajonin e Karaibeve.

Këto janë të gjitha marrëveshje që i paraprijnë të dy Luftërave Botërore, veçanërisht Luftës së Dytë Botërore, të konsideruara si një pikë kthese në të drejtën ndërkombëtare. Ato gjithashtu i paraprijnë Kartës së Kombeve të Bashkuara, të nënshkruar në vitin 1945.

Duke lënë mënjanë Trumpin, ideja e blerjes së Groenlandës nuk është e re për Shtetet e Bashkuara. Në një raport të Departamentit të Shtetit të vitit 1868, Robert J. Walker, një zyrtar që kishte bashkëpunuar në marrëveshjen e Alaskës të lidhur me Rusinë një vit më parë, shkroi, për shembull, se ishte në interesin politik dhe ekonomik të Amerikës të ndiqnin një marrëveshje të ngjashme për Groenlandën (dhe Islandën).

Kjo ishte për shkak, ndër të tjera, të burimeve të saj të mëdha minerale, një temë që mbetet e rëndësishme edhe sot, megjithëse me disa ndryshime. Megjithatë, në atë kohë, nuk u bë asnjë ofertë zyrtare.

Vetëm shumë vite më vonë lindën kushtet për këtë. Gjatë Luftës së Dytë Botërore, Shtetet e Bashkuara morën leje për të hyrë në Groenlandë me ushtrinë e tyre nga ambasadori danez në Uashington, i cili po kërkonte një mënyrë për të mbrojtur ishullin nga qeveria naziste e Danimarkës së sapopushtuar.

Groenlanda ishte në një pozicion gjeografik shumë të përshtatshëm për kontrollin e trafikut të nëndetëseve në Atlantikun e Veriut dhe aksesin në Amerikën e Veriut.

Kështu, pasi lufta mbaroi në vitin 1946, presidenti i atëhershëm i SHBA-ve, Harry Truman, u përpoq ta çonte praninë amerikane në ishull në një nivel tjetër: sipas disa hetimeve gazetareske (marrëveshja mbeti sekrete deri në vitet ’90), Shtetet e Bashkuara i ofruan mbretërisë daneze 100 milionë dollarë për të blerë Groenlandën. Edhe atëherë, Danimarka refuzoi.

Përshtati: Gazeta “Si”

The post Kohët kur SHBA-të kanë blerë një shtet appeared first on Gazeta Si.

Gazeta Si – Partia Demokratike ka vendosur të mbajë më datë 24 janar protestë kombëtare. Vendimi u mor gjatë mbledhjes së Kryesisë së partisë, ndërsa Sali Berisha u shpreh se mesazhi i opozitës është vetëm një.

“Opozita ka vetëm protesta të llojeve nga më të ndryshmet. Mesazhi ynë për narkoshtetin është ik një minutë e më parë. Zemërimi popullor është i jashtëzakonshëm, i papërmbajtur dhe ne jemi të vendosur të shkojmë gjer në fund, largimin e kësaj organizate kriminale”, tha kreu i PD.

Berisha u shpreh se nuk do të marrë pushtet me dhunë. “Sali Berisha nuk merr pushtet me dhunë, e ka deklaruar këtë me datën 12 dhjetor të vitit 1990. Konsenguent në këtë linjë ai e ka provuar. Edi Rama po shkon drejt grahmave të fundit. Edi Rama është i pashpresë dhe zemërimi popullor do të bjerë mbi të”, tha Berisha.

Ai u shpreh se do të kërkohet dorëheqja e qeverisë. “Shqipëria nuk do më t’i shohë me sy këta njerëz. Shqiptarët duan largimin e tyre”, tha Berisha.

Protesta kombëtare e 24 janarit pritet të zhvillohet dy ditë pas seancës publike (22 janar), që do të zhvillohet në Gjykatën Kushtetuese për ankimin e kryeministrit Edi Rama mbi masën e sigurisë ndaj zv/kryeministres, Belinda Balluku.

Më 22 dhjetor të vitit të kaluar, Partia Demokratike mbajti protestën e parë kombëtare. Në fjalën e tij, kryetari i Partisë Demokratike hodhi akuza ndaj kryeministrit si iniciatori i skemave korruptive.

The post PD, protestë kombëtare me 24 janar. Berisha: Nuk marr pushtet me dhunë appeared first on Gazeta Si.